Notulen raadsvergadering 4 november 2025 (concept)

Notulen van de vergadering van de raad van de gemeente Wassenaar, op dinsdag 4 november 2025, gehouden in de raadzaal van het raadhuis "De Paauw"; aanvang 15.00 uur -------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aanwezig zijn: - dhr. L.A. de Lange, voorzitter; - mw. M.M. Bellekom-Vogels, mw. S.B. Everard, mw. D.C. van Deursen-van Gool, dhr. J.M. Gankema, dhr. H.J.M. Hendrickx, mw. S. Hibbert, mw. J.M. Hofman-de Raad (vanaf 19.10 uur), dhr. N.T.M. Klooster, dhr. R.R. Krabbendam, mw. F.A.M. van Leeuwen-Geelen, mw. I. van der Marel, dhr. G.L.H. Nijman, dhr. B.G. Paulides, mw. C.A. Rogge-Schneider, dhr. H. van Smirren, dhr. J.R. Stallinga, dhr. M.C. Stekelenburg, mw. S.M. Tirion-van der Goes, mw. P.A. van Vliet-van Dijk (vanaf 19.10 uur), dhr. B.R. Wesselingh, mw. M.P. Wuite, leden van de raad; - dhr. R. Bloemendaal, dhr. L.N.M. van Doeveren, dhr. L.W. Koetsier, dhr. R.A. Zoutendijk, wethouders - dhr. J. Kleinhesselink, raadsgriffier Verhinderd: -------------------------------------------------------------------------------------------------------------1.

Opening vergadering en mededelingen

De voorzitter: Hierbij open ik de vergadering van de gemeenteraad van Wassenaar waar we vanmiddag en doorlopend in de avond de begroting 2026 en de opvolgende jaren van de gemeente Wassenaar gaan bespreken. Hartelijk welkom allemaal, fijn dat u er bent. We hebben van mevrouw Hofman-de Raad te horen gekregen dat zij later aanwezig is, mevrouw Van Vliet-van Dijk ook en dat verklaart de twee lege stoelen op dit moment, maar ze zullen vandaag wel aanschuiven. Mevrouw Rogge-Schneider komt ook wat later begrijp ik. Oké, dat verklaart dat we nog drie… en de heer Wesselingh zien we ook nog niet, dus dat is de vierde maar we hebben van niemand bericht van verhindering, dus we verwachten iedereen vandaag wel. Hartelijk welkom aan alle raadsleden en welkom aan de leden van het college, welkom aan de mensen op de publieke tribune en de mensen die het thuis volgen. De media volgen het kennelijk ook thuis want die zie ik niet op het eerste schellinkje zitten, maar we gaan wel beginnen. Ik ga kijken of er nog mededelingen zijn aan de zijde van de raad. Dat is niet het geval en aan de zijde van het college ook niet. Dan nog mededelingen. De heer Stekelenburg zit inmiddels in het midden, dus die is een plekje opgeschoven als fractievoorzitter en heeft van plek gewisseld met mevrouw Rogge-Schneider, dus dat is in de zaal veranderd, dan weet u dat ook.

Verder, iedereen weet het want de meeste mensen zijn hier vaker geweest maar voor de publieke tribune, het gedeelte voor de gemeenteraad loopt voor de tafel van het college en wilt u nader overleg met de leden van de gemeenteraad hebben dan kunt u dat gewoon hier in de Spiegelhal doen. We hebben een tweetal insprekers en dat betekent dat ik vanavond om 22.25 uur de balans zal opmaken of wij de agenda vandaag afronden. Het streven is om ons ook aan die eindtijd te houden en daarom is er ook een voorstel voor spreektijden, maar daar kom ik later op. 2.

Vaststellen agenda

De voorzitter: Dan gaan we nu naar het vaststellen van de agenda. Bij punt 4, het besluit over de begroting 2026 staat natuurlijk ook de besluitvorming over de verordeningen 5.a tot en met 5.h op de agenda. Ik ga ervan uit dat u bij de beraadslaging in die eerste en tweede termijn de verordeningen meeneemt, dat we dus straks wel de stemming over de begroting krijgen en dat we daarna natuurlijk de individuele stemming over de verordeningen gaan krijgen waarbij het natuurlijk daar mogelijk is om stemverklaringen te geven, maar dan hebben we wel de behandeling in één keer. Kunt u daarmee instemmen? Dat is het geval. Dat is mooi, dan gaan we de marktverordening niet apart behandelen. Dat is dan bij dezen besloten. Dan gaan we naar de spreektijden toe. Er is met de fractievoorzitters afgesproken om zoals te doen gebruikelijk spreektijden te hanteren waarbij het nu een begrotingsbehandeling is en we dus daarbij ook de begrotingsvolgorde hanteren waarmee dus de fractie van Hart voor Wassenaar als eerste het woord zal krijgen, dan de VVD en dan volgt dat zo verder. Kunt u instemmen met het hanteren van de spreektijden? Dat is het geval, bij dezen besloten. Dan gaan we nog naar de interrupties. Ook daar is met de fractievoorzitters over gesproken en er is voor vandaag afgesproken dat er interrupties zijn, en een interruptie is een interruptie c.q.

vraag van een minuut aan een ander, een antwoord van een minuut met daarna nog een volgende wedervraag en ook weer een antwoord van een minuut, dus een interruptie duurt in totaal maximaal vier minuten, en het zo te doen dat we in de eerste termijn aan de zijde van de raad zeven interrupties toestaan, in de eerste termijn van het college ook zeven interrupties en in de tweede termijn twee keer drie interrupties. Kunt u daarmee instemmen? De heer Gankema.

1

De heer Gankema: Voorzitter, ik zou daar best mee kunnen instemmen maar ik wil even een nuancering maken. Toen wij het hierover hadden, gaf onder andere ik aan dat ze in Den Haag ook interrupties…, dat ging over het onbeperkt aantal interrupties. We hebben het vandaag over de algemene beschouwingen en ik zou er wel voor willen pleiten dat, als we een debat hebben, we soms iets meer ruimte krijgen om een punt te maken want het gaat wat breder dan alleen technische aspecten. De voorzitter: Dat snap ik, ik zal als voorzitter mijn best doen om natuurlijk in het debat mee te voelen, maar het is wel goed om te beginnen met een uitgangspunt en een raamwerk want ik probeer ook invulling te geven aan het feit dat we vandaag natuurlijk de begrotingsbespreking ook gaan afwikkelen en ik bemerk zo aan u allen dat dit ook de inzet voor vandaag is. Hartstikke goed, dan stellen we die bij dezen vast en dan stellen we hiermee dus de hele agenda vast. 3.

Inspreken

De voorzitter: Dan gaan we nu naar agendapunt 3 en we hebben een tweetal insprekers. Om te beginnen de heer Knijnenburg over de verloedering van transformatorhuisjes in Wassenaar. Welkom. Voor u vijf minuten de tijd. De heer Knijnenburg: Voorzitter, beste raadsleden. Mijn naam is Peter Knijnenburg, ik ben geboren en getogen in Wassenaar en woon hier inmiddels tachtig jaar. Ik wil het met u hebben over de transformatorhuisjes in ons dorp, je loopt of fietst er dagelijks voorbij zonder erbij stil te staan. Ze hebben vaak een wat saaie kleur tot ze rommelig en verwaarloosd raken. Sinds 2013 vraag ik aandacht voor de mogelijkheid om de verwaarloosde huisjes met kleur en kunst op een mooie en passende manier in het straatbeeld op te nemen. In mijn wijk, Molenaar, hebben we dat één keer mogen doen, samen met de buurtbewoners en twee kunstenaars maakten we een ontwerp geïnspireerd op Vincent van Gogh. Bij de onthulling zette toenmalig burgemeester Jan Hoekema zelf de laatste penseelstreek op de bovenlip van Vincent, iemand grapte 'we noemen het vanaf nu de snor van Jan'. Er werd gelachen maar het voelde belangrijk, we hadden samen iets gemaakt. Het mooiste moment kwam toen een jongen van een jaar of tien met een kladblok onder zijn arm naar het huisje keek en zei 'ze hebben er iets moois van gemaakt, het voelt alsof het voor mij is'.

In maart 2025 sprak ik op een bijeenkomst over de leefbaarheid en verbinding in de wijk. Daar ging het onder meer om plekken waar je trots op bent, precies wat zo'n huisje kan zijn. Helaas is de afspraak om meerdere huisjes aan te pakken nooit uitgevoerd en nu staan er veel verloederd bij, onder andere die aan de Deijlerweg, het pad naar de oogkliniek en dat is niet zo erg want je wordt daar toch geopereerd, de Rijksstraatweg, de oude ingang van het Van Ommerenpark, de Reijerlaan vlakbij Duinrell en nog enkele andere. Gemeenten zoals Leiden, Den Haag en Zoetermeer laten zien dat verfraaiing werkt. Het verfraaien van de transformatorhuisjes gebeurt samen met de inwoners van Wassenaar, een project voor en door de gemeenschap, participatie dus. Hierdoor voelen mensen zich verbonden met hun buurt en trots op hun eigen bijdrage, zoals dat jongetje van tien jaar dat zo mooi zei 'het voelt alsof het van mij is', dat is het. U wilt toch ook dat mensen zich verbonden voelen met hun buurt en trots zijn op hun wijk. Samenwerking met de netbeheerders zoals Liander, is goed mogelijk, in andere gemeenten gebeurt dit al. De voordelen voor Wassenaar zijn duidelijk; verloedering wordt tegengegaan, leefbaarheid groeit, lokale cultuur en betrokkenheid bloeien, een verzorgde openbare ruimte, een herkenbare en waardige uitstraling, meer eigenaarschap en betrokkenheid van inwoners.

Mijn verzoek aan u is concreet. Neem in de begroting 2026 en 2027 een bedrag op in programma 4, Fysieke leefomgeving, en wie weet wordt er bij een van de huisjes bij de laatste lik verf in navolging van 'de snor van Jan' gezegd 'de streek van Leendert', 'het snufje van Ronald', 'het bloempje van Ritske', 'het streepje van Wim' of 'de laatste lik van Laurens'. Laat zien dat Wassenaar niet alleen luistert, maar ook handelt. Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. Oh nee, we gaan naar de volgende inspreker en niet naar de stemming over de motie. Ik dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Verhagen namens de Algemene Vereniging voor Natuurbescherming, over bomenkap. Mevrouw Verhagen: Dank u wel. Geachte voorzitter, wethouders, raadsleden en ook toehoorders hier en thuis. Mijn naam is Soesila Verhagen en ik spreek namens de Algemene Vereniging van Natuurbescherming. De meesten van u kennen me al en voor het geval dat niet zo is, stel ik me even voor. Ik ben iemand die heel graag tussen bomen wandelt en dat is niet om de bomen te tellen, maar om te genieten van de bomen en het leven rond de bomen, de planten, de dieren, zoals de eekhoorns, de insecten, de vogels en gewoon de rust. Misschien kent u dat gevoel ook, dat een wandeling tussen bomen beter werkt dan een stevige kop koffie.

Daarom is het zo belangrijk dat u, het gemeentelijk bestuur, zorgvuldig met bomen omgaat en dat geldt zeker ook voor de manier waarop vergunningverleningen voor de kap plaatsvinden. Dus dank dat ik hier daarover mag 2

spreken. Laat ik beginnen met een compliment aan het gemeentelijke bestuur want ja jullie doen ook je best. Wat jullie ook willen, en dat merken we ook, is dat jullie… Jullie denken aan bomen, niet als decoratie maar bomen als basis voor leefbaarheid want wat doen jullie, jullie zorgen voor klimaatadaptatie en als ik dit zeg dan denk ik aan de klimaattafels, komende week hebben we er ook weer een en ik denk ook aan de aandacht voor vergroening en in sommige gevallen ook aan participatie van burgers in dit kader. Om nog meer toekomstig draagvlak te creëren, is het ook belangrijk dat zorgvuldig met procedures wordt omgegaan en dat er meer transparantie en zorgvuldigheid komt. In de praktijk merken we echter dat vergunningaanvragen en vergunningverleningen in de zomervakantie plaatsvinden en dat is nou juist de periode waarin de meeste mensen op vakantie zijn, ook de ambtenaren en bestuurders, en mensen geen zin hebben om de gemeentelijke bekendmakingen uit te pluizen. Dan kan een boom ineens verdwenen zijn en dat is zeer spijtig. Soms lijkt de aanvraag ook alleen beoordeeld op wat er in het aanvraagformulier is ingevuld, sterker nog dit gebeurt heel vaak. Ambtenaren gaan niet naar de plek om te kijken wat de situatie is, belanghebbenden worden ook niet gehoord en dat is heel erg jammer.

Bovendien is ook opgevallen dat op het aanvraagformulier niet wordt gevraagd of al eerder een kapvergunning voor dezelfde bomen is aangevraagd en die vraag is relevant want ik ken een voorbeeld van een paar maanden geleden waarbij de gemeente in eerste instantie net als twee jaar eerder concludeerde dat de bomen gezond en veilig zijn, dus geen kapvergunning en wat schetste onze verbazing, na twee jaar werd voor diezelfde bomen wel een kapvergunning verleend. Dat is toch niet te begrijpen want waaruit blijkt dat bomen ineens zoveel slechter zijn geworden, je begrijpt het als inwoner niet meer. Als kapvergunningen zorgvuldiger worden verleend, ontstaat ook meer rust in het dorp en er ontstaat ook vertrouwen in het politieke gebeuren, je krijgt draagvlak en je krijgt tegelijkertijd ook draagvlak voor toekomstig beleid van de gemeente. Daarom wil ik de gemeente vragen om te zorgen dat vergunningverleningen voor bomenkap niet in de zomervakantie plaatsvinden en dat de procedures zorgvuldiger en transparanter verlopen met tijdige communicatie met omwonenden en belanghebbenden want bomen kap je maar één keer en een zorgvuldig besluit wortelt dieper dan een besluit dat in haast is genomen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wilt u er verder over doorpraten, de gegevens van beide insprekers zijn bij de griffie bekend. Dank u wel. Dan ronden we hiermee de insprekers af. 4.

Begroting 2026

De voorzitter: Dan gaan we naar de bespreking van agendapunt 4, namelijk het onderwerp van vandaag, de begroting 2026. Ik geef graag het woord aan de eerste fractie, de heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Het blijft wennen om hier, zonder warm te draaien meteen in de begrotingsbesprekingen te vallen, maar ik heb thuis even wat geoefend. We hebben goed nieuws, zeer goed nieuws, volgens krantaanbiedingen is gebleken is dat Wassenaar de meest intelligente gemeente in Nederland is en ik citeer 'de slimste gemeente van Nederland is Wassenaar. Hoewel de Zuid-Hollandse gemeente al jaren uit het rijtje rijkste gemeenten van Nederland is verdwenen, kunnen de inwoners wel met gepaste trots zeggen dat ze in elk geval de slimste koppen van het land hebben'. U kunt dit zelf opzoeken, het is in het openbaar en u kunt zich ervan overtuigen dat iedereen in deze raad plus het college minus één wethouder tot dit illustere gezelschap behoort. Het kostte niet veel moeite om nogal wat grappen over de combinatie van intelligentie en begroten te verzamelen, maar de overdaad is dusdanig dat we zelfs niet eens een selectie willen gebruiken. Traditiegetrouw is de laatste begroting van een college een nagenoeg beleidsloze begroting, zo ook deze en we lezen 'uitvoering geven aan, voortzetten van het voltooien, in ontwikkeling nemen'.

Tussen nu en de verkiezingen zit nog ruim vier maanden en daarna zal een nieuw coalitieakkoord leidraad voor de daaropvolgende toekomst zijn. De voorzitter: Een interruptie van de heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Dank voorzitter. Ik zeg tegen u voorzitter, ik vind het fijn dat de heer Hendrickx er vandaag tijdens de begrotingsbehandeling is, daar had ik niet helemaal op gerekend want u was er tijdens de kadernotabehandeling niet. Iedereen in deze zaal die een cursus Gemeentefinanciën doet, ik heb er zelf een mogen doen, leert dat eigenlijk maar één document in het jaar belangrijk is, dat is het belangrijkste document en dat is toch echt de kadernota waarin we met elkaar de kaders vaststellen. Uw fractie was er niet tijdens de kadernota en u bent er wel tijdens de begroting. Nogmaals, ik vind het fijn dat u er bent maar waarom bent u er nu wel? De voorzitter: De heer Hendrickx.

3

De heer Hendrickx: Ja voorzitter, zoals gezegd is het een beleidsloze begroting en dan hoef je ook niet bij de kadernota te zijn. Dank u wel. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Hendrickx: Nieuw beleid zal een volgende coalitie alleen maar in de weg zitten net als raadsbesluiten die in de laatste maanden worden genomen, maar het is goed en het is een goed moment om even te reflecteren op deze raadsperiode. De ozb is met 25,4% gestegen, 5,8% per jaar, de afvalstoffenheffing is met 26,6% gestegen en dat is 6,1% per jaar, de CPI, de prijsindex, is in dezelfde periode met 14% gestegen en dat is 3,3% per jaar, de bankpositie is afgenomen van € 30 miljoen en gaat richting nul, ongeveer 160 woningen zijn opgeleverd bij een belofte van 1000 woningen en Wassenaar is uit de top 5 in de rangschikking van beste gemeenten om in te wonen naar inmiddels de 32e plaats gezakt. Ik weet dat je met het goede nieuws begint en daarna wordt het minder, maar betreffende de begroting van 2026: van het zo gevreesde ravijnjaar is weinig over, we betreuren dat de ongefundeerde speculatie van een rampjaar hier is geventileerd. We wisten toen al dat het ravijnjaar niet of nauwelijks op Wassenaar van toepassing was, maar het was natuurlijk handig om te gebruiken, om af te leiden en de eigen zogeheten prestaties te benadrukken. We hebben voor 2026 en 2027 een begroting in evenwicht.

De neiging om bij de oneliner 'we hebben een begroting in evenwicht' tevreden om zich heen te kijken, vinden we nog steeds bijzonder. Een begroting structureel in evenwicht wil per se niet zeggen dat het een goede begroting is, daarvoor moet je een begroting breder in de tijd uitzetten, beter definiëren wat de doelstellingen van de gemeente zijn, een begroting hebben die het mogelijk maakt om de doelstellingen te realiseren en de staat van de activa goed te beoordelen. Hart voor Wassenaar vindt dit geen goede begroting, de problemen blijven groot, meer problemen kondigen zich aan en alles wordt weer naar de toekomst geschoven. Onderhoudsniveau B is in werkelijkheid onderhoudsniveau D en de communicatie met de Wassenaarders wordt als dramatisch ervaren. Op meerdere functies schiet de gemeente tekort, handhaving is er één van. Kijken we naar programma 1 dan zijn de hogere lasten € 98.000,00, plus een inflatie van 3% maakt dat de lasten in 2026 € 250.000,00 hoger zullen zijn… gaat het? … maakt dat de lasten in 2026 € 250.000,00 hoger zullen liggen maar toch worden de lasten in 2026 gelijk begroot als in 2025, waarop wordt € 250.000,00, ongeveer 5% van de programmabegroting, bezuinigd? Dat is mijn vraag 1.

Ook nu weten we al dat de gemeente in 2026 actief met hulpdiensten en de Wassenaarse Reddingsbrigade heeft samengewerkt zoals dat in de begroting staat en dat is mooi, we gaan het zien. Programma 2. Het tekort loopt hier op, voor een belangrijk deel door lagere baten die slechts beperkt door de lagere lasten worden gevolgd. De lagere lasten zijn € 911.000,00 maar zoals het rijtje in de begroting zegt worden hogere lasten ten bedrage van € 1.025.000,00 aangekondigd en de inflatie zal € 1,2 miljoen bedragen. Dus € 2.025.000,00 hogere lasten terwijl € 911.000,00 lagere lasten worden begroot. Er moet dus bijna € 3 miljoen worden bezuinigd, dat is 7% van de totale lastenbegroting, en zonder een goede verklaring is dit ongeloofwaardig. Dus wat is de verklaring hiervoor? Dit is onze vraag 2. Dan kijken we naar programma 3. Over elke doelstelling kan iets worden gezegd, maar met name doelstelling 3 trekt de aandacht. Laten we hier duidelijk over zijn, alles wat wij hierover horen is in tegenspraak met deze doelstelling en dan gaat het over transparantie en communicatie met de bevolking. Op het gebied van nieuw beleid zijn we verrukt van de bij Bestuur en middelen onder 1.1 genoemde maandelijkse rapportage over de bank- en de leningstand, een bijzondere nouveauté waar we heel blij mee zijn.

De rentelast van € 150.000,00 wordt opgevoerd in 2027, ik neem aan dat dit 2026 moet zijn en anders zal ik het verkeerd gezien hebben. Wat is het totale rentesaldo in 2026 in vergelijking met 2025 ofwel wat is de renteopbrengst in 2025? Dat is vraag 3. Wat de cijfers betreft is het even uitpluizen. De lasten nemen in 2026 met € 203.000,00 toe, voor de indexering, prijzen, komt de verlaging van de lasten op € 50.000,00 uit. Het verschil van ongeveer € 250.000,00 is niet aangegeven, waaruit bestaat dit verschil? Vraag 4. Een aardige illustratie van hoe groot het verschil is tussen wat de coalitie zegt te gaan doen en wat ze uiteindelijk bereid is in de afschrijving te vinden. De in 2026 lagere lasten van afschrijvingen ten bedrage van € 923.363,00. Deze afschrijvingen staan voor gerealiseerde projecten zoals opgenomen in de begroting van 2025, maar ze zijn niet gerealiseerd en dat is bijzonder jammer. Dit is het soort onderwerp waarbij een oordeel valt te vellen over dit college en deze coalitie, van vele miljoenen aan geplande projecten is niets uitgevoerd. Tegelijkertijd geeft het aan dat wanneer je producten wel uitvoert, de lasten voor dit bedrag hoger zullen zijn en dit bedrag wordt ook nog eens verdubbeld door de rente, ofwel zo'n 15% ozb-verhoging.

Voor de kortzichtige politici in een gemeente en in deze gemeente is het ideale scenario om niet te investeren, we zullen er straks meer van zien. De fysieke leefomgeving is de volgende. Voor zover u eraan mocht twijfelen, Hart voor Wassenaar… Gaat-ie? Mooi. De voorzitter: De telefoons zijn inmiddels allemaal uitgeschakeld, dank.

4

De heer Hendrickx: Voor zover u er nog aan mocht twijfelen, Hart voor Wassenaar wil graag bouwen, ondanks dat hier vaak mensen staan te roepen dat wij dat niet willen. We hebben voorgerekend dat, wanneer in Wassenaar 78 woningen per jaar worden gebouwd, we volledige verantwoordelijkheid nemen voor ons deel van 1,3 miljoen te bouwen woning in Nederland tot 2050. De voorzitter: Een interruptie van de heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja voorzitter, het bevreemde mij enigszins dat de heer Hendrickx eigenlijk net een hele reeks technische vragen over de begroting stelde en ik dacht even bij mezelf 'ben ik nou in een soort technische vragenronde beland?' Wat me eigenlijk van u en uw partij verbaast, u komt zelf helemaal niet met ideeën, u geeft helemaal totaal geen richting aan waar u met Wassenaar heen wilt, u komt alleen maar met technische vragen. Daar hebben we toch helemaal niks aan voorzitter. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, zoals gezegd is dit een beleidsloze begroting. Onze visie op wat Wassenaar moet worden, spreken we al regelmatig uit, als u Wassenaarders.nl leest dan kunt u zich daarvan op de hoogte stellen en ik twijfel er niet aan dat u dat doet.

In de tweede plaats is het natuurlijk zo dat de verkiezingen eraan komen en dan kun je beter met de Wassenaarse bevolking spreken dan hier want die moet dan op een gegeven moment een keuze maken voor welke toekomstvisie zij willen kiezen, de uwe of de onze. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja, maar we zijn hier toch echt tijdens een begroting bezig voorzitter om met ideeën, voorstellen, te komen om dat bij te sturen. Als u daar ideeën over hebt… U hebt volgens mij een mandaat van de kiezer om met vijf zetels het goede voor Wassenaar te doen, maar ik constateer toch echt dat u nu niet met ideeën komt en ook geen richting geeft waar het met Wassenaar heen moet. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, we zijn pak hem beet vier jaar geleden begonnen met een partij hier in de raadzaal om samen dingen te gaan doen. Die partij heeft helaas verzaakt en heeft de stekker eruit getrokken en om dan nu het verwijt te krijgen dat wij geen ideeën hebben, vind ik eigenlijk erg slecht en beneden ieder niveau, dus ik laat die verder lopen. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Hendrickx: Ja, we hebben voorgerekend dat, wanneer in Wassenaar 78 woningen per jaar worden gebouwd, we de volledige verantwoordelijkheid nemen voor ons deel van de 1,3 miljoen te bouwen woningen in Nederland tot 2050.

Dan mogen we de druk en de leefkwaliteitsvermindering van 5600 woningen in Valkenhorst overigens ook nog absorberen, een project waarbij dit college in onze ogen onbekwaam heeft gehandeld, onderhandeld en nauwelijks iets heeft gerealiseerd voor Wassenaar en de Wassenaarders. Hart voor Wassenaar zou heel tevreden zijn geweest wanneer door dit college 78 woningen per jaar zouden zijn gebouwd, maar het college heeft gefaald. De heer Stekelenburg die zojuist aan het woord was, verwijt ons dat we tegen de Tuynen van Den Deijl en tegen het project ANWB hebben gestemd. Wij stemmen altijd tegen slechte plannen, pas wanneer de VVD met een goed plan komt, stemmen wij voor maar dat gebeurt helaas zelden. Wij zouden voor Den Deijl hebben gestemd wanneer 20 tot 22 grondgebonden gezinswoningen zouden worden gebouwd, passend in de omgeving en met € 4 miljoen meer opbrengst voor de gemeente, € 4 miljoen die nu wordt gebruikt om 41 woningen met € 100.000,00 per stuk te subsidiëren. Ik wacht de interruptie even af. De huizen worden boven de hier in deze raad afgesproken prijzen verkocht, er is geen Omgevingsvergunning en de bestemmingsplanwijziging moet nog worden gestart, toch wordt gedacht dat de eerste woningen eind 2026 worden opgeleverd. Wat betreft de ANWB. Zoals we steeds zeggen, we stemmen tegen slechte plannen en we houden rekening met de buren en met de omgeving.

Nu gaat er jaren geprocedeerd worden met het risico dat het toch omlaag moet. De voorzitter: Kunnen alle telefoons gewoon op stil staan want dit stoort. De heer Hendrickx: Dank u wel voorzitter.

5

De voorzitter: Dat is gecontroleerd? Dank u wel. De heer Hendrickx: Wat betreft de ANWB. Zoals we steeds zeggen, we stemmen tegen slechte plannen en we houden rekening met de buren en met de omgeving. Nu gaat er jaren geprocedeerd worden met het risico dat het toch omlaag moet van 47 meter. Bovendien zijn wij er betere vrienden mee geworden van de Haagse VVD dan u als Wassenaarse VVD. Programma 5. De Wassenaarse Slag is… Ik wist het. De voorzitter: Daar lukte de uitlokking toch. De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja dank voorzitter. Ik dacht even het kopje Wonen af te wachten, maar als u toch klaar met wonen bent dan wil ik daar wel iets over zeggen, u sprak mij overigens ook aan. Voorzitter, het lijkt er echt op dat Hart voor Wassenaar altijd schone handen wil hebben maar ik zeg er wel bij 'schone handen zijn vaak lege handen' mijnheer Hendrickx. Hart voor Wassenaar heeft altijd commentaar op plannen, u kunt altijd wel een reden vinden waarom u tegen een plan bent, het is te hoog, het is te laag, het is te groot, het is te klein, de buurt wil het niet.

U hebt altijd wel een plan, u hebt altijd wel een argument, u kunt altijd wel een argument vinden waarom u tegen bent maar ik constateer voorzitter, at the end of the day heeft de Wassenaarder die een woning zoekt daar helemaal niets aan, die kan namelijk niet wonen in al die weerstand die u biedt tegen alle woningbouwplannen die we hebben in Wassenaar, want er zijn broodnodige huizen nodig, omdat u altijd maar tegen de plannen die hier op tafel liggen bent. U kunt hier het frame neerzetten dat alle plannen slecht zijn, dat is dan uw eigen werkelijkheid en daar laat ik u dan graag in. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, wij doen veel werk, wij wassen onze handen daarna en dan hebben we schone handen. Ik heb u nog nooit uw handen zien wassen, dus ja waar komen die schone handen vandaan? De volgende kwestie die u aan de orde stelt, 'wij zijn altijd tegen'. Nee, wij zijn niet altijd tegen, nooit. Wij hebben 'ja' tegen 84% van de raadsvoorstellen hier in deze raad gezegd terwijl u tegen 75% van die raadsvoorstellingen 'ja' hebt gezegd. Dus als het om die vergelijking gaat dan stemmen wij vaker voor dan u dat doet. Als wij op specifieke punten andere ideeën hebben dan u of de VVD of de coalitie dan stemmen wij daar niet mee in.

We hebben voorgesteld 20 tot 22 woningen te bouwen op de plek waar nu het schooltje Den Deijl staat, 20 tot 22 grondgebonden gezinswoningen. We hebben inmiddels nogal wat contact met de omgeving en we gaan nu kijken hoe dit verder gaat verlopen want men is toch niet zo happy met die ontwikkelingen. Dus wat is het betere besluit geweest in dezen? Als u mee was gegaan met ons besluit had u kunnen roepen 'god, nu hebben we een goed besluit genomen', maar u hebt gestemd voor de bouw van 41 woningen… De voorzitter: Wilt u afronden. De heer Hendrickx: Ja verdraaid, je moet de tijd in de gaten houden, dank voor de reminder. En u hebt nu besloten tot een slecht besluit, namelijk 41 woningen waar eigenlijk niemand aan wil. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Dank voorzitter. Het is iedere keer hetzelfde verhaal bij de heer Hendrickx, het is altijd een plan dat dan niet goed is waar wel steun voor zou zijn. Bij Den Deijl gaat meer dan de helft van de woningen naar Wassenaarders en u kunt u hier iedere keer, keer op keer, komen met het verhaal dat woningen naar Wassenaarders moeten en dat we de woningen beter moeten verdelen maar ik zeg u één ding voorzitter, er moet wel iets te verdelen zijn. De Wassenaarder heeft niets aan een beter verdelingsmechanisme, meer naar Wassenaarders, als er helemaal geen woningen zijn.

Dat is het eerlijke verhaal en dat moet hier worden verteld. Ik zeg u nog één keer, u kunt vanaf de zijlijn inderdaad blijven roepen dat het allemaal beter moet en dat die plannen allemaal niet goed zijn omdat u altijd wel een reden hebt om ertegen te zijn, maar ik zeg u, at the end of the day heeft de Wassenaarder er helemaal niks aan want er komt dan geen huis bij mijnheer Hendrickx. U kunt hier wel roepen dat u 500 woningen wilt, uiteindelijk hebt u de afgelopen periode, sinds 2023, geen enkel woningbouwproject hier in deze raad gesteund en ik spreek u daarop aan. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, het is goedkoop praten zoals de heer Stekelenburg doet. In 2022 werd '1000 woningen' geroepen en verschillende partijen in deze zaal verweten ons dat wij 6

niet wilden bouwen. Wij riepen '500 woningen', het verkiezingsprogramma van Hart voor Wassenaar is er nog bij gekomen. Wat hebt u gepresteerd? U hebt nog geen deuk in een pak boter geslagen, 160 woningen. We zijn nu vijf jaar verder, 160 woningen. Nou daar valt veel mee te verdelen, met 160 woningen. Het tweede punt dat ik daar duidelijk bij wil maken. Hart voor Wassenaar is er voorstander van dat Wassenaarders de eerste mogelijkheid krijgen om in een Wassenaarse woning te stappen. Daar bent u nog niet voor geweest, u hebt afstand genomen van de Wassenaarders ondanks het feit dat u zegt dat u een Wassenaarse VVD bent. Dus alles wat u doet is in tegenspraak met wat u naar de buitenkant wilt doen blijken. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Hendrickx: Programma 5, Natuur, klimaat en mobiliteit. De Wassenaarse Slag is minder toegankelijk, met ruim 200 parkeerplaatsen minder kunnen er minder mensen naartoe en Hart voor Wassenaar vindt dat nog steeds een slecht idee. Een heel mooie zin vinden we nog altijd dat het karakter van de N44 past bij ons parkenlandschap. Die moet de wethouder nog maar eens goed uitleggen en dat is onze vraag 5. Wat zijn exact de activiteiten naar aanleiding van het Integraal Waterketenplan, wat zijn de resultaten, gaat geïnvesteerd worden en wanneer, onze vraag 6.

Het college hult zich in stilzwijgen terwijl voor Wassenaar is geïndiceerd dat het € 60 miljoen gaat kosten, deze gemeenteraad heeft daar een handtekening onder gezet. Goed, ik sla een paar dingetjes over omdat ik eigenlijk door wil. Nou, dat kan nog net. Wij hebben het over risico's, niet genoemd wordt het risico dat we met Duindigt lopen. Inmiddels is het een juridische kluwen, de maandelijkse kosten voor de gemeente zijn ongeveer € 75.000,00, nu al enige maanden, termijnen die lopen, maken dat het op zijn minst nog vele maanden zal lopen, de wildste plannen komen ter ore om maar een waaier aan mogelijkheden te hebben. Eén daarvan is zelfs om er een crematorium te vestigen, serieus? Het punt is dat de SBRD niet verkoopt, dus staat het college aan de zijkant alleen maar kosten te maken met een volledig gebrek aan controle over wat er uiteindelijk gaat komen. Ons uitgangspunt is heel simpel, behoud Renbaan Duindigt als verzekering tegen ongewenste ontwikkelingen. Het mooie is dat we dat niet eens zelf hoeven te doen en de verzekeringspremie is dat we er veertig woningen laten bouwen. Kijk nou toch eens mijnheer Stekelenburg, veertig woningen van de 78 die we jaarlijks willen laten bouwen, we zijn geïnformeerd. Het gaat over de toekomst en die is te vinden op pagina 89 en verder. Daar hebben we de ontwikkeling van de balans van 2024 tot 2029.

Het mooie van balansen is dat je daar veel moeilijker dingen in kunt verbergen dan alleen maar mooie praatjes en kijkt u even mee. De eerste belangrijke is de regel Materiële vaste activa, die neemt toe met € 14 miljoen netto-investeringen. Tel daarbij op de afschrijvingen en je komt tot € 22 miljoen investeringen. Wat zit daarin? Wat in ieder geval is afgesproken, is dit pand € 13 miljoen/14 miljoen, Warenar € 5 miljoen, Strandvisie € 5 miljoen, SKOW € 10 miljoen, Kievietsschool € 4 miljoen, dorpskern nog € 2 miljoen, tractie € 1 miljoen, ICT € 1 miljoen, Rijksdorp € 2 miljoen en Prinsenweg € 2 miljoen, totaal al € 45 miljoen, het staat er echt maximaal tot met 2029 € 22 miljoen. Voorzitter, ik heb twintig seconden langer nodig, ik kondig dat nu alvast aan. Wat gaan we dan niet doen? Kijken we naar de lijst op pagina 116 en 117, wat gaan we dan de komende vier jaar helemaal niet doen? Hier ziet u het verder oplopen van het probleem en het al jaren durende vooruitschuiven. De vraag aan het college is dus, wat zit er in die € 22 miljoen die we bruto gaan investeren tot en met 2029? Dat is onze vraag 8. Dit zijn de materiële vaste activa. Bij de vlottende activa zijn er betreffende de toekomst geen relevante ontwikkelingen.

Bij de passiva is in eerste instantie de lijn die met de Vaste schuld, die is € 15 miljoen en die is bekend, dus kijken we naar de lijn Vlottende schuld en die neemt toe… De voorzitter: Mijnheer Hendrickx, wilt u afronden. Die 20 seconden… De heer Hendrickx: Ja, ik heb nog tien zinnen. Dus kijken we naar de lijn Vlottende schuld dan neemt die met € 10 miljoen toe tot € 17,5 miljoen, een extra toename met € 10 miljoen, maar die werd niet genoemd in één adem. Wat is hiervoor de verklaring en hoe groot is de vlottende schuld nu? Dat zijn de vragen onder 9. Dus de schuldtoename tot en met 2029 is niet € 15 miljoen, zoals door het college verklaard, maar € 25 miljoen. Tegelijkertijd nemen de voorzieningen met € 9 miljoen af en dat zijn de jaarlijkse tekorten op de lopende regeling, ruim € 2 miljoen per jaar tekort. Voorzitter, dat is meestal de aankondiging van de laatste zin. De voorzitter: Ja, als u dat ook wilt doen want u bent er echt doorheen. De heer Hendrickx: Ja. Voorzitter, dat is meestal de aankondiging van de laatste zin. Met de afbouw van de bankstand richting nul is het dit college gelukt om het hoofd net boven water te houden. We gaan nu de schulden in een situatie dat het feitelijke tekort ongeveer € 2 miljoen per jaar is en de voor Wassenaar noodzakelijke investeringen richting € 100 miljoen gaan. Dank u wel.

7

De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nu naar de heer Stekelenburg voor zijn bijdrage. Aan u. De heer Stekelenburg: Voorzitter dank. Voor de Wassenaarse VVD staat één ding altijd voorop, dat Wassenaar een leefbaar, veilig en levendig dorp blijft, nu en in de toekomst, een dorp waar het goed wonen, werken en leven is met goede voorzieningen, goed onderhouden groen en een centrum dat bruist van bedrijvigheid en bezoekers. Het is de reden waarom ik zelf in 2022 de lokale politiek in ben gegaan en ook mijn vinger heb opgestoken toen mijn fractiegenoot Charlotte Rogge eerder in 2025 aangaf het fractievoorzitterschap te willen overdragen. Onze fractie is Charlotte ontzettend veel dank verschuldigd voor haar geweldige en onvermoeibare inzet voor ons dorp vanuit haar rol als fractievoorzitter, dank. Gelukkig blijft zij dit doen als betrokken raadslid en voor mij persoonlijk is het; een bijdrage mogen leveren aan een nog mooier Wassenaar door er met elkaar voor te zorgen dat we vooruit blijven gaan en niet achteruit.

Ik heb twee jonge dochters en gun hen ook een dorp dat de komende tientallen jaren gezond, leefbaar en levendig blijft en zo alle kinderen die in ons dorp opgroeien, maar dit gaat niet vanzelf voorzitter, hiervoor is het nodig om te blijven investeren en kun je als gemeente niet achteroverleunen want achteroverleunen betekent per definitie stilstand en stilstand is achteruitgang. De voorzitter: Een interruptie van de heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Dank u wel. We hebben in ieder geval beiden de juiste fatsoensmaatregelen door te stoppen met praten wanneer er een interruptie wordt gepleegd. De voorzitter: De heer Stekelenburg, of u uw microfoon uit zou willen doen. Ja, dank u wel. De heer Stekelenburg: Het is mijn eerste begrotingsbehandeling, excuus. De voorzitter: Komt goed. De heer Hendrickx: Maar niet uw eerste interruptie. U zegt allerlei lovende woorden over leven in Wassenaar, wonen in Wassenaar en werken in Wassenaar. Ik ben het met u eens, anders was ik hier ook weggetrokken, maar wat voor criteria legt u aan om Wassenaar te beoordelen in termen van de kwaliteiten die u zojuist benoemde? De voorzitter: De heer Stekelenburg.

De heer Stekelenburg: Ja voorzitter, voor mij is het belangrijk om in een dorp te wonen waar wordt geïnvesteerd, waar maatschappelijke voorzieningen op een goed niveau zijn, waar een zwembad en een bibliotheek is, waar het groen goed wordt onderhouden, waar een centrum is waar het bruist van de energie waar veel mensen rondlopen, waar bezoekers zijn, waar een strand goed onderhouden is, waar de wegen goed worden onderhouden, waar de schoolgebouwen goed worden onderhouden, een gemeente die haar wettelijke taken nakomt. Dat is voor mij een dorp waar ik graag wil wonen en dat is een dorp waar ik graag blijf wonen. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, ik ben het helemaal met de heer Stekelenburg eens. Toch is het zo dat wij tientallen jaren in de top 10 en zelfs een behoorlijk aantal jaren in de top 5 van de beste gemeenten om in te wonen hebben gestaan. Dat is een behoorlijke mate van het beoordelen van de verschillende plaatsen in Nederland. We staan nu zelfs achter Oegstgeest, eerst op plek 28 en nu op plek 32 en dat is een neergang.

We gaan neer en ik weet niet op welke wijze u, met al die mooie woorden die u gebruikt, die neergang verder denkt te kunnen tegenhouden want we hadden natuurlijk een heleboel heel mooie dingen en we hebben een heleboel heel mooie dingen, maar zal dat over een aantal jaren nog steeds zo zijn, gegeven hoe mensen beoordelen welke de beste gemeenten van Nederland zijn, waarbij Wassenaar van de top 5 is gezakt naar plek 32 nu. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja voorzitter, ik ken al die lijstjes ook, je hebt ook landelijke lijstjes en om die lijstjes te halen, is het belangrijk om te blijven investeren en niet achterover te leunen. Ik zei het al in mijn bijdrage, stilstand achteruitgang. Wat ik bij uw partij vaak zie, is dat u altijd tegen alle voorstellen stemt, u wilt niet vooruit met Wassenaar, u wilt als een soort Dagobert Duck in een pakhuis zitten, uw geld tellen, de inwoners kapot belasten met een hoge ozb, de voorzieningen niet onderhouden, investeringen uitstellen en vervolgens klagen alle inwoners dat er niks wordt geïnvesteerd. De voorzieningen verloederen, het dorp verpaupert, belastingen zijn hoog en dan hebben 8

we het dorp waar de heer Hendrickx dan graag naar streeft. Dat is niet mijn ideale beeld, wij als Wassenaarse VVD zijn niet die Dagobert Duck, wij investeren en wij zijn ook bereid om daarvoor te lenen want lenen voor investeringen die maatschappelijk renderen is verantwoord. Er zijn maar drie gemeenten in Nederland die niet lenen, dus dat is volledig valide. Dat is het dorp waar ik in geloof voorzitter. De voorzitter: Afrondend de heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, mijn afronding in dezen is dat ik straks bij de volgende interruptie zal aanhaken bij wat de heer Stekelenburg zojuist zei want hij heeft natuurlijk een statement gedaan en dat statement kan hij niet waarmaken, maar dat is voor straks. De voorzitter: Dan kunt u nu verder met uw termijn. De heer Stekelenburg: Voorzitter dank. Ook een positief verhaal is hierbij belangrijk want ik had het over stilstand en achteruitgang. Het positieve verhaal is daarbij belangrijk, met overtuigend optimisme dat de beste tijden voor Wassenaar nog voor ons liggen en dat we kansen zullen moeten benutten.

De Wassenaarse VVD is voor mij, en ik weet voor vele dorpsgenoten, de partij die zich schaart onder de positieve krachten in deze raad, een partij die vooruit wil met ons dorp, verantwoordelijkheid wil nemen en bovenal wil samenwerken, oprecht luistert naar de Wassenaarders en altijd het Wassenaars belang voorop zal stellen. We hebben de afgelopen jaren veel met elkaar bereikt en daar mogen we trots op zijn want het is niet alleen bij plannen gebleven, we zijn ook daadwerkelijk aan het uitvoeren. Het centrum, het hart van ons dorp, wordt in 2025 volledig opgeknapt, een centrum dat van ons allemaal is, waar we elkaar ontmoeten en dat straks weer jaren vooruit kan. Dat is het resultaat van goed bestuur en samenwerking tussen raad, college, ondernemers, inwoners et cetera. In december 2025 hopen we met vele Wassenaarders te vieren dat het centrum is gerenoveerd en ik hoor van veel dorpsgenoten dat zij hiernaar uitkijken. Voorzitter, de begroting 2026 laat zien dat we de komende jaren verantwoord kunnen blijven investeren, ons huishoudboekje is op orde, de begroting voor 2026 en 2027 en dat is belangrijk want alleen met goede voorzieningen kunnen we blijven bouwen aan een toekomst van Wassenaar.

De begroting is bovendien in lijn met de kadernota die in 2025 door de aanwezige partijen unaniem in onze raad is aangenomen en aanpassingen uit amendementen en toezeggingen van destijds zien wij verwerkt. In artikel 4.1 lezen wij dat er een evaluatie van het nieuwe subsidiebeleid zal zijn, hetgeen onze fractie toejuicht, zodat we kunnen vaststellen of het gebruik van het nieuwe subsidiebeleid voor iedereen duidelijk is, maar ook om nut en noodzaak kritisch te blijven volgen. Vraag aan het college hierbij is: kan de raad te zijner tijd middels een raadsinformatiebrief worden geïnformeerd over de evaluatie van het nieuwe subsidiebeleid? Als het gaat om het blijven bouwen aan de toekomst van ons dorp, doen we dat op een manier die past bij ons dorp, zorgvuldig realistisch en met oog voor wat Wassenaarders belangrijk vinden. We investeren onder andere in leefbaarheid, woningbouw, goed onderhoud van onze openbare ruimte, schoolgebouwen, sport en toekomstbestendige voorzieningen. Zo werken we aan, en ik noem er een aantal… Het bouwen van huizen voor starters, gezinnen, ouderen want iedereen moet een plek kunnen vinden in Wassenaar. Ons familiestrand, de Wassenaarse Slag, wordt toekomstbestendig gemaakt met behoud van het kleinschalige karakter dat het zo geliefd maakt.

We investeren in Sport en Jeugd, we investeren in sportaccommodaties, ondersteuning van verenigingen via bijvoorbeeld jeugdledensubsidies en buitensporten en ook veiligheid en bereikbaarheid met blijvende aandacht voor verkeersveiligheid en leefbaarheid, plus goed onderhoud van wegen en groen. Voorzitter, dit alles kunnen we doen doordat we samenwerken en koersvast blijven. De Wassenaarse VVD is trots dat we als coalitie, en steeds meer ook met enkele niet-coalitiepartijen, samen belangrijke beslissingen hebben genomen waardoor we ook echt vooruitgaan. Daarnaast blijven we uiteraard aan onze wettelijke taken en verplichtingen voldoen en zijn regionale samenwerkingen voor ons dorp ontzettend belangrijk. Wassenaar is immers geen eiland, bij samenwerking in de regio staat het Wassenaarse belang altijd op nummer 1 en onze fractie blijft erop toezien dat dit zo efficiënt mogelijk gebeurt. Als het gaat om de broodnodige bouw van nieuwe huizen, waar we gelukkig grote stappen in zetten want iedereen kent wel iemand die geen huis kan vinden, zal onze fractie erop blijven hameren dat we zo snel mogelijk starten met het ontwikkelplan om huizen te bouwen op de huidige plekken van de St. Jozefschool en de St. Jan Baptistschool, hier hebben we niet voor niets eerder in 2025 met onze motie aandacht voor gevraagd.

Ook op de gemeentewerf moeten we doorpakken en de nieuwe huizen zo snel mogelijk bouwen. We kunnen ons immers blind blijven staren op het nog beter verdelen van de schaarse huizen maar het is beter om ervoor te zorgen dat er wat te verdelen blijft, dat is onze inzet. Onlangs heeft onze fractie met de woningbouwcorporaties gesproken en hierbij kwam naar voren of bij nieuwe projecten de parkeernorm per project kan worden bekeken. Maatwerk dus en niet halsstarrig vasthouden aan regels die belemmerend werken. Kan het college bevestigen dat dit onderdeel uitmaakt van het huidige beleid? Een ander onderwerp waar de Wassenaarse VVD de 9

afgelopen jaren consequent aandacht voor heeft gevraagd, is het vergroten van de fietsveiligheid. In 2024 was onze motie 'Actieplan fietsveiligheid' hiervoor een aanmoediging en onlangs nog hebben we schriftelijke vragen hierover gesteld. In dat kader zou ik graag van het college de toezegging in deze raad krijgen dat we als raad uiterlijk in december a.s. de analyse krijgen van de plekken in ons dorp die het meest onveilig zijn als het gaat om fietsveiligheid. Tegelijkertijd is het geweldig om te zien dat het college een aantal fietspaden in het dorp verkeersveiliger heeft gemaakt en dus ook hard werkt aan verbetering. Om er een paar te noemen, de bocht bij de Papegaaienlaan, het fietspad op de Backershagenlaan, de kruising Jagerslaan-Storm van 's-Gravesandeweg en de Storm van 's-Gravesandeweg zelf. We zijn ook blij te lezen dat de Dr. Mansveltkade in 2026 op de planning staat om opnieuw ingericht te worden met meer ruimte voor de fiets en de voetganger zodat eenieder, en in het bijzonder kinderen en kwetsbare ouderen, hier veiliger kunnen fietsen en wandelen.

Kan het college nogmaals deze toezegging gestand doen en ook verneemt onze fractie graag een update qua stand van zaken, wanneer beginnen de werkzaamheden van Dunea precies en hoe verloopt de afstemming? Het financiële ravijnjaar is afgewend, mede dankzij verstandig financieel beleid en een stevige aanpak van onze uitgaven. Daarmee houden we ruimte om te blijven investeren in wat Wassenaar Wassenaar maakt, onze voorzieningen, onze natuur, onze scholen en onze mensen. Het is positief om te zien dat het college en al die hardwerkende ambtenaren kans hebben gezien om de wachtlijsten in de jeugdzorg weg te werken. Is dit nog steeds zo, vraagt onze fractie zich af richting het college. Zoals we weten, is het ontzettend belangrijk om diagnoses in een vroeg stadium te stellen zodat mensen eerder worden geholpen en je ook erger voorkomt, dat kinderen gelukkiger zijn; hoe langer je in de jeugdzorg zit, hoe langer je in je leven nadelige effecten kunt ondervinden. Wat kan de gemeente in dit kader nog meer aan preventie doen vraag ik aan het college. Voorzitter, ik kom nu tot het laatste deel van mijn bijdrage. Tegelijkertijd vinden wij het in het kader van vooruitdenken van belang om een visie c.q. stip op de horizon te vormen hoe het college denkt onze veranderende bevolkingssamenstelling het hoofd te kunnen bieden.

Net zoals bij preventie bij de jeugd is het ook bij onze, gelukkig vaak in goede gezondheid ouder wordende inwoners, belangrijk dat zij zo lang mogelijk in goede gezondheid deel kunnen blijven uitmaken van onze Wassenaarse samenleving en dan past het prima om mensen er in een zo vroeg mogelijk stadium op te wijzen dat ouder worden consequenties met zich meebrengt. Als we vooruitkijken, zullen we met minder inwoners ons hoge voorzieningenniveau moeten dragen nog los van de gevolgen die het met zich meebrengt als het gaat om de uitkering van het Gemeentefonds aan Wassenaar. Dit legt druk op vele zaken, denk aan verenigingen, scholen, het aantal vrijwilligers. Wat is de visie van het college hierop en hoe denkt het college hier tijdig, vanuit de rol die de gemeente hierin kan hebben positief bij te sturen? De Wassenaarse VVD blijft zich inzetten voor een dorp dat in balans is, waar traditie en toekomst elkaar versterken, waar we niet alleen zorgen voor vandaag, maar ook bouwen aan een morgen want ik zei het al, stilstand dat is achteruitgang. Tot slot voorzitter. Dat is waar wij voor staan, een levendig en leefbaar Wassenaar dat vooruitgaat, waar iedereen zich thuis voelt, nu en in de toekomst. Dank u wel. De voorzitter: Nog een interruptie van de heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, dank u wel.

Ja, we kennen de heer Stekelenburg inmiddels al een beetje, fantastische verhalen, stilstand is achteruitgang. Ik bedenk me zo dat er in de gemeenteraden van Bloemendaal, Naarden, noem er nog eens een paar, Blaricum en nog een paar van die gemeenten ook VVD'ers het woord voeren over bijvoorbeeld stilstand is achteruitgang. Het enige verschil met deze VVD is dat deze VVD moet constateren dat we ooit uit de top 5 naar plek 32 zijn gezakt terwijl de Bloemendalen, de Blaricums en al die plaatsen waar we ooit tussen stonden hun uiterste best doen om die plek te behouden. Wat is de bijdrage geweest van de VVD in de afgelopen jaren, maar ook in de toekomst, als ik u zo beluister, aan het handhaven van de kwaliteit van leven in Wassenaar want die dendert achteruit als je dit zo mag bekijken, ondanks uw verhalen, ondanks uw mooie woorden en ondanks uw beloftes. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja voorzitter dank.

Het enige antwoord dat ik de heer Hendrickx kan geven, is dat we vooruit zullen moeten blijven kijken en dat we moeten investeren in alle voorzieningen die Wassenaar Wassenaar maken en dat we het groen goed moeten onderhouden, dat we de schoolgebouwen moeten onderhouden, dat we wegen, fietspaden en trottoirs moeten onderhouden, dat we het strand moeten opknappen, dat we het centrum moeten opknappen, dat we vooruit moeten gaan met dit dorp, dat we moeten we investeren. Die investeringsagenda zeg ik u mijnheer Hendrickx zorgt er uiteindelijk voor dat we weer bovenaan dit soort lijstjes komen, als dat een doel op zich voor u is. Natuurlijk is het mooi als dat lukt, maar ik denk dat dit nooit een doel op zich mag zijn, uiteindelijk gaat het om de leefkwaliteit in Wassenaar, hebben we op 18 maart 2026 een mandaat van de kiezer en leggen we verantwoording aan de kiezer af. Dat is het belangrijkste 10

lijstje waarmee wij als Wassenaarse VVD rekening houden, met onze Wassenaarse samenleving en niet met landelijke lijstjes van een tijdschrift, dat is kennelijk uw kader. Wij kiezen voor een investeringsagenda en wij geloven er vol overtuiging in dat dat met die investeringsagenda de enige route is om Wassenaar vooruit te laten gaan en al die voorzieningen op peil te laten. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, ooit was er een grap: een Russisch paard en een Amerikaans paard rennen tegen elkaar, het Russische paard werd tweede en het Amerikaanse paard werd eerste. Wat stond er in een Russische krant? Amerikaans paard op een na laatste en Russisch paard tweede. Dit is de toon waarop u zich uitlaat. Op een gegeven moment is het geen doel meer omhoog op lijstjes te staan want dat mag geen doelstelling zijn, maar het is wel een cijfer op het rapport en u ontkent het cijfer op het rapport omdat het u niet aanstaat. De tweede kwestie. U bent de enige partij die heeft ingestemd met het verwijderen van een vrijliggend fietspad, u hebt het zomaar met één pennenstreek aan de kant gegooid en u durft nog steeds veiligheid voor fietsers bovenaan te zetten, ik vind het verrassend. Het derde. Ik heb u net voorgelezen wat de komende jaren wordt geïnvesteerd en dat is peanuts.

We moeten keuzes maken tussen al die mooie plannen die er zijn en al die dingen zijn genoemd, dus ik ben benieuwd welke keuzes u gaat maken om met € 22 miljoen, volgens de begroting, nu al € 45 miljoen commitment uit te gaan geven. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja voorzitter, ik zou bijna in herhaling vallen maar het is toch echt zo dat we alleen willen blijven investeren in het dorp en niet het geld in dat pakhuis van u, waarin u dan als Dagobert Duck uw geld ligt te tellen, te blijven oppotten, de inwoners kapot te belasten, het voorzieningenniveau achteruit te laten hollen en het dorp te laten verpauperen, laten verloederen kan ik beter zeggen. Dat is wat wij als Wassenaarse VVD niet willen, daar zullen wij altijd protest tegen maken. Wij zullen altijd zeggen dat als gemeente onze kerntaak is maatschappelijke investeringen doen die maatschappelijk renderen. Dat is de essentie van een lokale overheid, het dorp op orde houden voor de inwoners en daar zullen wij nooit voor weglopen, niet om geld op te potten en wat ik bij u zie mijnheer Hendrickx is dat u… Je hebt een Hart voor Wassenaar van voor de verkiezingen en een na de verkiezingen, u hebt in twee verkiezingsprogramma's geschreven dat u de ozb niet zou verhogen en u hebt tot twee keer toe net na de verkiezingen 20% ozb-verhoging aan uw kiezers gemeld.

Wat vindt u daarvan? De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter… Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Afrondend. De heer Hendrickx: Ik werd toen geconfronteerd met de ellende die de VVD na de voorlaatste raadsperiode had achtergelaten en we zijn toen met de VVD, want u hebt daar toen volop uw handtekening onder gezet… In het coalitieakkoord staat 20% en als u dat durft te ontkennen dan vraag ik nu een schorsing aan. U stelt dus dat het 20% was. U was akkoord als… Ja voorzitter, ik vraag een schorsing. De voorzitter: Volgens mij heeft die schorsing... Ik zit even te zoeken. De heer Stekelenburg kan zo op uw stelling reageren en het is goed om het coalitieakkoord er even bij te hebben, maar dat kent hij denk ik. De heer Hendrickx: Ik hoef de heer Stekelenburg er niet eens bij te halen, maar laat ik de heer Stekelenburg erover informeren, hij zal dat achteraf kunnen controleren, dat er een coalitieakkoord was tussen Hart voor Wassenaar en VVD, Lokaal Wassenaar en GroenLinks en daarin stond heel duidelijk 20% ozb-verhoging, daar was u mee akkoord. Daar was u gewoon keihard mee akkoord en we hebben zelfs aangegeven waar dat voor nodig was, maar daar liep u van weg. Echt, u liep ervan weg en wat zeiden we nu, we zijn gezakt naar de 32e plek na Oegstgeest en na Zoeterwoude. Nou, daar kunnen we trots op zijn met elkaar.

Verder heb ik eigenlijk niet zoveel opmerkingen, de rest komt nog wel. De voorzitter: Mijnheer Stekelenburg, wilt u er nog op reageren? Gaat uw gang. De heer Stekelenburg: Ja voorzitter, de heer Hendrickx heeft in 2022 als wethouder van Financiën inderdaad 23% ozb-verhoging voorgesteld, 20% plus nog inflatie et cetera. Als we uw lijn 11

hadden gevolgd, hadden we nu 35% ozb-verhoging gehad over die drie jaar, gerekend vanaf 2022 en dat noem ik pas echt een forse ozb-verhoging. Het coalitieakkoord was inderdaad duidelijk, daarin stond 20% ozb-verhoging maar de heer Hendrickx, en daarom schudde ik net non-verbaal nee, dat was een gefaseerde verhoging. We zouden die ozb in een tijd van 10% inflatie nooit in één keer met 20% verhogen, dat is nooit afgesproken in coalitieverband. Dat is kennelijk uw interpretatie geweest en dat mag, dat laat ik aan u. Het is altijd een gefaseerde verhoging geweest. De voorzitter: De heer Hendrickx, afrondend op dit punt. De heer Hendrickx: Nou in de eerste plaats was de heer Stekelenburg niet bij die besprekingen, dus wat hij daarover zegt is onzin, klinkklare onzin. We hebben met het coalitieakkoord 20% verhoging afgesproken. Ik wil de heer Stekelburg herinneren aan het feit dat de VVD jaren geleden in een periode 136% verhoging heeft doorgevoerd en dat de VVD nu ook op pak hem beet 25-2627% verhoging zit, inclusief forse tussentijdse verhogingen boven de inflatie enzovoort. Dus u loopt hier een beetje met boter op het hoofd dingen te beweren, onzin. De voorzitter: De heer Stekelenburg.

De heer Stekelenburg: Voorzitter geenszins en ik wijs er in dit kader ook op dat we in deze periode de ozb met de inflatie hebben verhoogd, dat we in 2024 voor 2025 een inhaalpercentage van 7,5% hebben en dat ook Hart voor Wassenaar die verhoging heeft gesteund. De voorzitter: Goed, we gaan naar de heer Gankema. De heer Gankema. De heer Gankema: Dank u voorzitter. Ik had me nog voorgenomen geen interrupties te plegen, maar het wordt me nu toch een beetje te gortig. Eerst fietspaden weghalen, dan claimen dat je zo ontzettend voor de fietsveiligheid bent en dan ook nog komen met een eigen waarheid over de 20% ozb. Ik ben ook bij die onderhandelingen geweest, u niet en uw collega de heer Nijman kan u misschien bijpraten, het is zelfs zo geweest dat de VVD zei 'ja we doen het in één keer, we slikken die bittere pil'. Daar bent u niet bij geweest. Wat ik wil zeggen is dat u de afgelopen periode zelf ook meer dan 20% ozb hebt geheven, ook in deze huidige begroting wordt er meer ozb verhoogd dan het inflatiepeil. Dus ik begrijp die grote woorden van de VVD op dit moment absoluut niet. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Voorzitter, het is toch echt zo geweest. Het klopt, ik ben zelf niet bij de onderhandeling geweest, dat zijn mijn voorgangers geweest.

Wij worden als fractie in dat proces uiteraard regelmatig bijgepraat en wij hebben als fractie inderdaad ingestemd met die verhoging, maar verspreid over de hele coalitieperiode, over vier jaar, dat is altijd de afspraak geweest. U hebt er kennelijk een andere herinnering aan, dat laat ik aan u. De voorzitter: Nog een nieuwe set interrupties van de heer Hendrick, gaat uw gang. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, het wordt mij ook te gortig. Het kan best zijn dat binnen de VVD een andere beleving bestaat dan 20% maar in allerlei verslagen staat simpelweg 20% en de spreiding is nooit aan de orde geweest. Wel weet ik dat de ozb op 28 oktober tijdens een gezellig beginnend etentje met de heer Nijman wel aan de orde kwam en dat zijn eerste voorstel was om hem toch te faseren, maar dat was geen coalitieakkoord, in het coalitieakkoord stond 20% per begroting 2023. Dat is 1 en dan het tweede. U blijft hameren op veiligheid en dat soort dingen. Nogmaals, u bent de eerste die een gescheiden fietspad heeft opgelost en ik geloof dat de initiatieven die Hart voor Wassenaar heeft genomen beduidend meer gericht zijn op verbetering van de veiligheid dan wat u kunt claimen. Ten slotte. U beweert nogmaals in de toekomst te investeren, maar u hebt er wel maar € 22 miljoen voor over.

€ 22 miljoen terwijl er nu al € 45 miljoen is gecommitteerd, hoe kunt u dat uitleggen? De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja voorzitter, over de ozb. Nogmaals, ik ben er niet bij geweest maar wij hebben als fractie echt ingestemd met 20% over vier jaar, ik zeg het nog maar een keer, en u kunt daar een andere herinnering aan hebben, dat laat ik echt aan u. Ik wijs u erop dat wij als coalitie in 2022, niet als coalitie ik moet zeggen als raad, als VVD het amendement om daar 0% van te maken hebben gesteund, toen hebben we de ozb op 0% gezet, dat heette geloof ik amendement Q. Ik zeg het even, even de herinnering. Dus wij hebben toen 0% van uw 20% gemaakt en ik zeg het nog een keer, als we u aan het roer hadden gehad dan hadden we inmiddels bijna 40% verhoging 12

gehad, ja ik rond het even af. Dan had u inderdaad als Dagobert Duck een heleboel geld in uw pakhuis gehad, maar dan had de inwoner helemaal moeten bloeden door al die belastingverhogingen die u doet. Het erge is, u investeert dan ook nog niet eens in het dorp, u gaat het geld oppotten en sparen mijnheer Hendrickx. Als ze willen sparen, kunnen onze inwoners dat prima zelf, daarvoor hebben ze de gemeente niet nodig. De voorzitter: De heer Hendrickx, afrondend. De heer Hendrickx: Ja voorzitter. Ik vind het zo langzamerhand een beetje amusant worden, alsof wij de grote bank van Wassenaar willen zijn en heel veel geld op de bank willen hebben. Het is het gebrek aan ideeën van de VVD geweest de afgelopen twaalf jaar dat er eigenlijk weinig geld wordt uitgegeven. Wat ik erg vind is het volgende. Er is in het coalitieakkoord nadrukkelijk dat wordt op dit moment ook door drie partijen herinnerd, dat er 20% verhoging per begroting 2023 was. Dat bij u in de fractie andere beelden bestaan dat zal best maar dat ligt dan niet aan mij, dat ligt misschien aan de boodschapper die daarmee bij uw fractie binnenliep. Dat kan maar daar kunt u mij niet voor aankijken, de heer Gankema heeft zojuist gezegd dat er een duidelijk beeld is van wat er toen is afgesproken. Over die investeringen. Ja, wij willen heel graag veel meer investeren.