Notulen raadsvergadering 25 november 2025 (concept)

Notulen van de vergadering van de raad van de gemeente Wassenaar, op dinsdag 25 november 2025, gehouden in de raadzaal van het raadhuis "De Paauw"; aanvang 19.30 uur -------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aanwezig zijn: - dhr. L.A. de Lange, voorzitter; - mw. M.M. Bellekom-Vogels, mw. S.B. Everard, mw. D.C. van Deursen-van Gool, dhr. J.M. Gankema, dhr. H.J.M. Hendrickx, mw. S. Hibbert, mw. J.M. Hofman-de Raad, dhr. N.T.M. Klooster, dhr. R.R. Krabbendam, mw. F.A.M. van Leeuwen-Geelen, mw. I. van der Marel, dhr. G.L.H. Nijman (tot 22.38 uur), dhr. B.G. Paulides (tot 22.38 uur), mw. C.A. Rogge-Schneider (vanaf 20.15 uur), dhr. H. van Smirren, dhr. J.R. Stallinga, dhr. M.C. Stekelenburg, mw. S.M. Tirion-van der Goes, mw. P.A. van Vliet-van Dijk, dhr. B.R. Wesselingh, mw. M.P. Wuite, leden van de raad; - dhr. R. Bloemendaal, dhr. L.N.M. van Doeveren, dhr. L.W. Koetsier, dhr. R.A. Zoutendijk, wethouders - dhr. J. Kleinhesselink, raadsgriffier Verhinderd: -------------------------------------------------------------------------------------------------------------1.

Opening vergadering en mededelingen

De voorzitter: Goedenavond allemaal, hierbij open ik de vergadering van de gemeenteraad van Wassenaar, hartelijk welkom allemaal, een bijna voltallige raad. Ik heb begrepen dat mevrouw Rogge ietsje later is, maar ook vanavond aanwezig zal zijn en dat betekent dat we straks met 21 raadsleden volledig zijn, welkom allemaal. Oké, welkom aan iedereen op de publieke tribune, leden van het college, de ondersteuning, de leden van de pers, de media, waarbij ik heb begrepen dat de heer Beurs vandaag zijn verjaardag met ons aan het vieren is. Dus complimenten voor dat u uw verjaardag ten dienste stelt van het volgen van deze vergadering en gefeliciteerd met uw verjaardag. Ik ga even rondkijken of er mededelingen aan de zijde van de gemeenteraad zijn. Zijn die er? Dat is niet het geval, ik heb begrepen dat die er ook niet aan de zijde van het college zijn. Ik heb verder ook geen mededelingen behalve dat we vanavond natuurlijk ook weer, maar dat zal ik straks voorstellen, met spreektijden werken, dat de vergadering in principe om 22.30 uur eindigt en ik om 22.15 uur de balans zal opmaken, maar ik denk dat het een ambitie en streven van eenieder zou moeten zijn om dat vanavond allemaal netjes te gaan bespreken.

De meeste mensen hier aanwezig weten hoe het hier werkt, wilt u nog contact met raadsleden hebben dan kan dat in de Spiegelhal verderop in De Paauw want het vlak hier voor de tafel van het college is de plek van de gemeenteraad. Dan hebben we dat allemaal opgesomd. 2.

Vaststelling agenda

De voorzitter: Dan gaan we naar de vaststelling van de agenda en dan heb ik in ieder geval geconstateerd dat er een amendement is over de zienswijzebrief GGD Veilig Thuis van mevrouw Bellekom, mede ondersteund door de heer Van Smirren. Daarmee kan ik denk ik constateren dat het daarmee geen hamerpunt is, want anders kun je geen amendement indienen, maar dat het een bespreekpunt is. Dat heb ik juist geconstateerd? Dan wordt dit vanavond als bespreekpunt besproken. Ik kijk nu naar mevrouw Everard. Mevrouw Everard: Ja voorzitter, wij hadden in de commissie agendapunt 8 als bespreekstuk laten doorgaan, maar na nader overleg zou het wat ons betreft een hamerstuk kunnen zijn. De voorzitter: Dan kijk ik naar de hamerstukken. Dus het lokaal Jeugdbeleid Wassenaar wordt een hamerstuk. Even kijken en dan hebben we de moties vreemd aan de orde van de dag, we hebben een vijftal moties vreemd aan de orde van de dag binnengekregen.

Mevrouw Tirion-van der Goes, ondersteund door een brede groep, over veiligheid vrouwen en de lhbtiq+-gemeenschap, een motie van mevrouw Van Leeuwen en de heer Hendrickx over het Bouwlustpad, een motie van mevrouw Bellekom over de naamgeving Evenementenplein, een motie van de heer Paulides over de inburgering van statushouders en een motie van mevrouw Hibbert, mede ondersteund door de heer Van Smirren, mevrouw Wuite, de heer Nijman en de heer Stallinga over reductie restafval en kostenbesparing afvalstoffenheffing. Mijn voorstel is dat we die in die volgorde bij de moties vreemd aan de orde van de dag op deze agenda gaan agenderen. Dat is het geval? Oké. Dan blijft nog over de spreektijden waarbij dus de constatering is dat er vanavond twee bespreekpunten zijn. Gaat u akkoord met de spreektijdenregeling? Dat is het geval, dan gaan we dat zo doen. Ik kijk nog even rond, is er over de agendering van de agenda verder nog een opmerking? Dat is niet het geval, dan gaan we het lokaal Jeugdbeleid straks als hamerstuk doen en dan gaan we naar de zienswijze op de definitieve begroting 2026 en definitieve begrotingswijziging 2025 van de 1

gemeenschappelijke regeling GGD Veilig Thuis Haaglanden, daarna het bespreekpunt Verordening Jeugdhulp gemeente Wassenaar 2025 en daarna de moties vreemd aan de orde van de dag en de actualiteitsvragen. Dan is dat de agenda en stellen we die hierbij vast. 3.

Inspreken

De voorzitter: We gaan eerst naar altijd een belangrijk punt en dat is de mogelijkheid voor inwoners om te komen inspreken. We hebben vanavond één inspreker en dat is de heer Van Valderen. U komt langs over een drietal onderwerpen en daar krijgt u vijf minuten voor, dus komt u verder, goedenavond. Het gaat namelijk over Milieuproject op het vliegkamp Valkenburg, Kades Valkenburgse Meer en het Wassenaarse winkelgebied. We gaan eerst naar de heer Van Valderen. Aan u, goedenavond. De heer Van Valderen: Goedenavond burgemeester, wethouders en raadsleden. Ik ben Rob van Valderen van Brama Poelier, de meesten kennen me al wel. Ik ben groot natuurliefhebber, ik zit veel in de natuur. Ik hoorde tot mijn verbazing dat het haventje bij het vliegkamp wordt weggehaald omdat daar natuurherstel moet zijn. Twee jaar geleden hebben ze de Kaswetering gedregd en schoongemaakt en de Kaswetering is daar nog steeds niet van hersteld. Daarmee gaat massale vissterfte gepaard, de ijsvogels zijn vertrokken en de lepelaars zijn weg. Die zitten nu gelukkig tussen Wassenaar en Voorschoten maar besef goed dat jullie willen graven in een stuk gebied waar het pomphuisje heeft gestaan, waar het rietkraaggebied is dat ervoor zorgt dat de laatste resten pekelwater, antivries en Chroom-6 niet het water in gaan, en daar gaan jullie zo de schep in zetten.

Tevens ben ik bang dat er massale sterfte van al het waterleven bij komt kijken als jullie dat gaan doen en dat de kleinere natuurbeestjes die boven het water leven straks geen kans meer krijgen, want als we de hekken weglaten, krijgen de vossen vrij spel in het weidegebied daaromheen. Ik heb genoeg foto's en beeldmateriaal, als jullie een keer bij mij willen langskomen, om te laten zien dat de reeën en het klein wild er gewoon bij het haventje in kunnen komen en ze er ook uit zwemmen, de Wetering over, de tankgracht over en ze dus in het weidegebied komen. Het probleem is dus gewoon… Hiermee is… Ik heb helaas zoveel over de Kaswetering moeten bellen dat er geen … (geluid valt even weg) geven. Mijn zorg is gewoon: als het straks weg is, is het weg en het gaat tientallen jaren duren om dat terug te krijgen. Dat water daar is een uniek stukje water waar alle vissoorten van Wassenaar en het Valkenburgse Meer paaien, dus de hele broedkamer gaat weggehaald worden voor Wassenaar. Ook wat er is gebeurd met het Valkenburgse Meer, wat waarschijnlijk ook met opzet door het baggerbedrijf is gedaan, want ik heb van genoeg vissers, bellyboatvissers op het Valkenburgse Meer, beeldmateriaal gezien waarop is te zien dat de pijp met opzet niet naar beneden maar naar de zijkant van de dijk was gericht. De bellyboatvissers kunnen je helpen om dat ook aan te tonen.

Tevens kan ik niet meer bij mijn visstekken bij het Valkenburgse Meer komen en als jullie straks ook bij vliegkamp Valkenburg de schop in de grond gaan zetten, betekent dit dus dat we in heel Wassenaar-Noord niet meer kunnen vissen, er zijn geen andere goede viswateren in Wassenaar meer. Tevens ook voor de mariniers, aan wie is toegezegd dat ze daar mogen blijven, dat zijn letterlijk jullie waakhonden geweest, ze hebben ervoor gezorgd dat jongeren die hard varen worden aangesproken, dat als er iemand daar in dat bunkerbos een feestje probeert te houden, waar de beschermde vleermuizen zitten want daar is meerdere keren ingebroken, ook tijdens corona en ook later… Dus dat is weg. Ik spreek meerdere malen met Erik, de hoofdboa, en heb meerdere keren gebeld over 'hé, dat is daar aan de hand' maar ze hebben niet de capaciteit om direct te reageren want ze moeten dan samenwerken met Wassenaar. Ze hebben geen boot, ze kunnen er niet achteraan en de politie Wassenaar helaas ook niet. Dus mijn vraag is: we kunnen natuurherstel doen, maar dan gaan we vijf tot tien jaar uur achteruit voordat we opnieuw gaan opbouwen. Dan zit ik met het tweede, de jongens op de haven is jaren geleden iets toegezegd, mannen onder elkaar, officieren onder elkaar, hand erop, het is geregeld. Helaas is er nooit iets op papier gezet en dat is gewoon jammer.

Ik weet niet of een van jullie ooit wel eens op dat haventje is geweest, je gaat hier in Wassenaar geen haven vinden die zo schoon en opgeruimd is en zo meelevend is met de natuur. Dat raakt me eigenlijk diep, het is gewoon jammer en hopelijk kunnen jullie inzien wat we daar doen maar als het over is, is het over. In mijn kop speelt een klein beetje 'jullie willen natuurherstel doen, het doortrekken naar de duinen om het daarna naar Natura 2000 te drukken om de bouw van Valkenhorst tegen te houden'. Dus mijn vraag is: wat is het belangrijkste, de natuur respecteren of proberen Valkenhorst zoveel mogelijk te dwarsbomen. Hopelijk kunnen jullie zelf tot een wijze conclusie komen, wat het beste voor Wassenaar is, maar ik hoop dat jullie echt voor natuur kiezen en alles gewoon met rust laten. Ik wens jullie allemaal een fijne avond, ik ga terug naar mijn kippenhok want ik moet veertig kalkoenen klaarzetten voor Thanksgiving, voor alle expats hier in Wassenaar. Dank u wel.

2

De voorzitter: Ik dank u wel en uw gegevens zijn bij de griffie bekend. Dank u wel. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Helemaal goed, oké en veel succes met de kalkoenen. Ik weet niet of er nog eentje een pardon gaat krijgen, dat gaan we zien. 4.

Notulen

De voorzitter: Dames en heren, we hebben de insprekers gehad en wij gaan nu naar de notulen. Om te beginnen het vaststellen van de notulen van de raadsvergadering die over twee dagen verspreid was, of in ieder geval twee avonden, namelijk die van 14 en 15 oktober 2025. Hebt u daar nog opmerkingen over of kunnen we die gewoon vaststellen? Dat is het geval, dan stellen we die bij dezen vast. Dan de notulen van de begrotingsraad op 4 november 2025. Kunnen we die ook vaststellen? Dat is het geval, dan zijn die bij dezen vastgesteld. 5.

Lijst ingekomen stukken

De voorzitter: Dan gaan we naar de lijst ingekomen stukken, bijgewerkt tot en met 20 november 2025 12.00 uur. Zijn er nog opmerkingen of kunt u instemmen met alle afdoeningsvoorstellen? Dat is het geval, dan is die bij dezen vastgesteld. 6.

Hamerstukken

6.a Lokaal Jeugdbeleid Wassenaar 2026 De voorzitter: Dan gaan we naar één hamerstuk, namelijk het lokaal Jeugdbeleid Wassenaar 2026. Is er nog behoefte aan een stemverklaring? Dat is niet het geval. Dan constateer ik dat de raad akkoord gaat met het lokaal Jeugdbeleid Wassenaar 2026 met het besluit 1a tot en met h. Bij dezen besloten. 7.a Zienswijze op de definitieve begroting 2026 en de definitieve begrotingswijziging 2025 van de gemeenschappelijke regeling GGD Veilig Thuis Haaglanden De voorzitter: Dan gaan we naar de twee bespreekstukken toe en dat is het agendapunt Zienswijze op de definitieve begroting 2026 en de definitieve begrotingswijziging 2025 van de gemeenschappelijke regeling GGD Veilig Thuis Haaglanden. Het voorliggende besluit gaat over het indienen van een zienswijze en ik heb begrepen dat mevrouw Bellekom-Vogels een amendement heeft, dus dan ga ik u als eerste het woord geven en dan ga ik verder rondkijken of er nog behoefte is aan andere sprekers. Dat is niet het geval, dan geef ik graag het woord aan mevrouw Bellekom. Mevrouw Bellekom: Dank u wel voorzitter. We hebben de zienswijze al uitgebreid in de commissie besproken, er zaten een paar technische fouten in en die zijn gelukkig hersteld. Ik ben toch tot een amendement gekomen omdat ik de zin 'wij betreuren dat er niet besloten is dat verdere bezuinigingen…'.

Ik vond het een beetje gênant, een gemeente als Wassenaar die toch ook wel wat geld uitgeeft en dan zegt 'we mogen niet verder bezuinigen op de GGD'. Het gaat om een jaarlijks bedrag van € 7.000,00, dus zoveel is het niet. Ik vond het ten opzichte van de mensen van de GGD, mevrouw Van Deursen zei het de vorige keer ook al, die volgt ook regelmatig vergaderingen bij de GGD… Het is gewoon een uiterst serieuze club en ik vond het gewoon geen leuke zin, dus wat mij betreft had er een punt achter gestaan en verder niks. Op verzoek van de mede-indiener hebben we er toch nog een zin aan toegevoegd, dat de GGD toch gaat kijken of, als er ergens zou kunnen worden bezuinigd, de kans is denk ik minimaal, ze dat toch gaan proberen. Dat was mijn verhaal, dank u wel. De voorzitter: Prima. Dan hebt u hiermee het amendement ingediend, ik heb hem net gekregen, waarbij er vervanging is, waarbij het woord 'komen' nog wordt vervangen door 'komt'. Ik begrijp dat het mede wordt ingediend door de heer Van Smirren, mevrouw Van Deursen en mevrouw Van Leeuwen want die zie ik nu als medeondertekenaars onder dit amendement staan. Oké, dan ga ik nu naar de wethouder Welzijn voor een appreciatie op dit amendement. Wethouder Koetsier: Ja, dank u wel voorzitter.

De reden waarom dit zo is geformuleerd, is omdat alle gemeenschappelijke regelingen een taakstelling opgelegd hebben gekregen, een bezuiniging van 6,2%, en dat geldt natuurlijk ook gewoon voor de GGD en Veilig Thuis Haaglanden. Deze organisaties hebben voor de zomer een voorstel tot bezuiniging gedaan en dat is ook overgenomen door het bestuur, maar het was nog onvoldoende. Na de zomer is er een tweede voorstel tot bezuinigingen gekomen maar dat heeft geen meerderheid in het algemeen bestuur gekregen. Vandaar de formulering 'maar betreuren dat er niet is besloten tot verdere bezuinigingen', het is dus niet 3

een kwestie van dat wij de GGD vragen om alsnog meer te bezuinigen maar het betreuren heeft betrekking op de besluitvorming in het algemeen bestuur. Ja, dat is eigenlijk de reden waarom we dit amendement ontraden, omdat hij oproept om toch nog bezuinigingsvoorstellen te doen terwijl ze die al hebben gedaan, niet één keer maar twee keer, die alleen door het bestuur in tweede termijn zijn afgewezen. De voorzitter: Dat was uw appreciatie op het voorliggende amendement. Ik geef graag voor de tweede termijn de mogelijkheid aan mevrouw Bellekom, gaat uw gang. Mevrouw Bellekom: Dank u wel. Dan zou ik graag even vijf minuten willen schorsen. De voorzitter: Dat is uitstekend. Ik schors hierbij de vergadering voor vijf minuten, dan hervatten we hem weer om 19.52 uur. Schorsing De voorzitter: Willen de leden weer allemaal gaan zitten. Dames en heren, hierbij heropen ik de vergadering, willen alle leden gaan zitten dan geef ik na de schorsing graag het woord aan mevrouw Bellekom. Aan u en mag ik stilte in de zaal zodat we aandacht voor mevrouw Bellekom hebben. Mevrouw Bellekom: Dank u wel. Dank voor de schorsing, we zijn eruit. Het beslispunt wordt veranderd, het wordt vervangen door 'wij begrijpen de gemaakte keuzes gezien het belang van een solide publieke gezondheid in Haaglanden'. Dat was het, dank u wel.

De voorzitter: Goed, dan ga ik eens kijken wat dat voor het oordeel van het college betekent, de wethouder. Wethouder Koetsier: Voorzitter, oordeel raad. De voorzitter: Helder. Dus met de aanpassing heeft het amendement oordeel raad gekregen en het amendement behelst dus 'wij begrijpen de gemaakte keuzes gezien het belang van een solide publieke gezondheid in Haaglanden'. Dat is het amendement, dus dat is de tekst die voorligt. Dan ga ik het in stemming brengen, maar ik ga eerst kijken of er nog behoefte aan een stemverklaring is. Dat is het geval, de heer Paulides. De heer Paulides: Ja, dank u voorzitter. U wordt al gecorrigeerd met de naam, heel goed. Ja, wij kunnen zowel met de zienswijze als met het amendement instemmen. We vinden het amendement niet echt nodig maar we kunnen ermee leven, dus bij dezen zullen wij bij beide positief stemmen.

Amendement over zienswijzebrief GGD en Veilig Thuis Ingediend door Lokaal Wassenaar!, PvdA, VVD en Hart voor Wassenaar "De raad van de gemeente van Wassenaar, in vergadering bijeen op 25 november 2025; gehoord de beraadslagingen; besluit: het ontwerpbesluit behorend bij het raadsvoorstel Zienswijze op definitieve begroting 2026 en definitieve begrotingswijziging 2025 GR GGD Veilig Thuis Haaglanden als volgt te wijzigen: aan het beslispunt wordt toegevoegd: , met dien verstande dat in de zienswijzebrief de zin op pagina 2 onder het kopje GGD, luidende: "Wij begrijpen de risico's voor de bedrijfsvoering, gezien het belang van een solide publieke gezondheid in Haaglanden, maar betreuren dat er niet is besloten tot verdere bezuinigingen." wordt vervangen door: "Wij begrijpen de gemaakte keuzes, gezien het belang van een solide publieke gezondheid in Haaglanden."" De voorzitter: Goed, dan gaan we stemmen over het voorliggende gewijzigde amendement, ingediend door mevrouw Bellekom, ondersteund door de heer Van Smirren, mevrouw Van Deursen en mevrouw Van Leeuwen. Wie is er voor het aangepaste amendement? Dat is een unanieme gemeenteraad en daarmee is het amendement aangenomen. Dan gaat het amendement ervoor 4

zorgen dat de zienswijze hiermee wordt aangepast. Kunt u instemmen met het voorliggende besluit 'de zienswijze op de definitieve begroting naar voren te brengen' en zo verder, is dat het geval? Een stemverklaring. Oh nee, dat is het geval. Oké, wie is ervoor? Ook dat is een voltallige gemeenteraad en daarmee is de zienswijze vastgesteld. 8.

Verordening Jeugdhulp gemeente Wassenaar 2025

De voorzitter: Dan gaan we naar… Ik ga die teruggeven, ja huppakee. Dan gaan we naar het tweede bespreekpunt, de verordening Jeugdhulp gemeente Wassenaar 2025, de verordening Jeugdhulp gemeente Wassenaar vast te stellen, artikelen 1 tot en met 41. Ik heb begrepen dat mevrouw Van Leeuwen een amendement heeft. Dat klopt, dan ga ik u als eerste het woord geven en ik ga verder rondkijken of er nog anderen zijn die ook een bijdrage aan dit debat willen leveren. Dat is de heer Van Smirren. Ik kijk verder rond, dat is de heer Paulides, dat is de heer Krabbendam en dan hebben we de inventarisatie compleet. Mevrouw Van Leeuwen, aan u. Mevrouw Van Leeuwen: Dank u wel voorzitter. Dank ook aan de beleidsmedewerkers en het college voor de uitgebreide raadsinformatiebrief nummer 115 en de mondelinge toelichting op mijn eerder gestelde vragen. De raadsinformatiebrief bevestigt dat het medisch verwijsrecht overeenkomend met de recente jurisprudentie hierover onverkort geldt en dat de rol van de gemeente bij medische verwijzingen vooral ziet op toeleiding, continuïteit en bekostiging.

Omdat in de verordening die lijn nog niet overal even eenduidig is, artikel 13, lid 1 kan worden gelezen als casus meebeslissen over aard en omvang en in artikel 20, lid 2 ontbreekt een expliciete tweesporenformulering waardoor onduidelijkheid kan ontstaan, dien ik het amendement 'Verduidelijking medische route op de verordening Jeugdhulp 2025' in. Met dit amendement wordt de scheiding tussen de gemeentelijke toegang en medische verwijzing verduidelijkt in lijn met de eerdere jurisprudentie en de raadsinformatiebrief. Het is een juridisch-technische verduidelijking zonder beleidswijziging of financiële gevolgen die uitvoerders en inwoners duidelijkheid geeft. Ik hoop op uw steun. De voorzitter: Dan maakt het amendement hiermee inmiddels onderdeel uit van de beraadslagingen. U hebt er al kennis van kunnen nemen want het is tijdig rondgegaan. Dan geef ik nu graag het woord aan de heer Van Smirren. De heer Van Smirren: Ja, dank u wel voorzitter. De PvdA-fractie steunt de koers van het college om nu alvast voor te bereiden op de komende bezuinigingen. Hiermee wordt voorkomen dat in de toekomst al te drastische maatregelen zouden moeten worden genomen. Tegelijkertijd blijven we kritisch en worden we niet erg blij van veel kernelementen van het neoliberalisme dat in deze verordening doorklinkt.

Er wordt vrijwel volledig uitgegaan van de eigen kracht van de inwoners, de zelfredzaamheid en de eigen verantwoordelijkheid. Het wordt wel een erg grijsgedraaide plaat vanuit onze fractie, maar we komen nog steeds op tegen de teksten dat de inwoners worden geholpen als het echt nodig is. Dat zegt echt meer dan vier woordjes die achter elkaar zijn geplaatst, het geeft de manier van denken weer waar in de uitvoering keuzes worden gemaakt en waarbij deze grondhouding voor inwoners nadelig kan uitpakken en ze geen hulp krijgen die ze in onze ogen wel zouden moeten kunnen krijgen. Daar ligt onze vrees en inmiddels ook ons ongenoegen. Ik kan u zeggen dat het inmiddels, ook na 3,5 jaar, pijn doet om deze teksten steeds weer in de beleidsstukken van de gemeente Wassenaar terug te lezen. Het blijft hardnekkig en doe dat nou niet, het is nodig of niet. Dan nog een kritische noot.

Ouders zijn in de verordening primair verantwoordelijk voor het vervoer van hun kinderen, alleen in uitzonderlijke gevallen wordt het nog door de gemeente geregeld maar hoe hoog ligt die lat en wat is dan uitzonderlijk, zitten hier ook weer de rekkelijken en de preciezen die in de uitvoering het verschil kunnen maken? Om onze zorgen weg te nemen, heeft het college in de commissievergadering aangegeven dat ouders wel verantwoordelijk worden, maar dat dit wel wordt geregeld als zij het vervoer niet kunnen regelen. Dat is een mooie toezegging, maar wat betekent dat in de praktijk, de tekst in de verordening is inmiddels veel scherper. We zouden dan ook graag zien dat dit eerder wordt geëvalueerd dan in de verordening wordt gezegd, over vier jaar. Dat zou wat ons betreft veel eerder moeten worden, wellicht kunt u dat al over een jaar doen. Dus daarop graag een reactie van het college. Tevens zien wij dat het college aangeeft dat het Sociaal Team bepaalt of er een onafhankelijk deskundig advies moet komen of niet. Dit vinden we vrij discutabel want we kregen in de commissie geen antwoord op de vraag hoe dit wordt bepaald en wie het dan gaat uitvoeren. Ook graag een reactie van het college. Dan ten aanzien van het amendement van mevrouw Van Leeuwen.

Wij staan daar positief tegenover, we vinden het jammer dat we het vandaag pas kregen maar er zal ongetwijfeld een langdurig proces aan ten grondslag hebben gelegen. We hebben uiteraard uw argumenten in de commissievergadering gehoord en we zullen dan ook voor uw amendement stemmen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de heer Paulides. 5

De heer Paulides: Ja, dank voorzitter en dank ook aan de wethouder voor de aanpassing na onze eerdere opmerkingen over de verlengde jeugdzorg en de verlengde pleegzorg die ook doorgaat na 18-jarige leeftijd, dat is nu wel goed vermeld. Wel heeft dit stuk het nog over het jeugdstrafrecht, maar de juiste benaming is adolescentenstrafrecht en dat is niet mijn kennis maar het is de kennis van mijn commissielid Sifra Zoutendijk die werkzaam is op de rechtbank in Den Haag in de jeugdzorg, dus ik mag aannemen dat die informatie goed is en dat daar adolescentenstrafrecht had moeten staan. Ja, ik zie graag dat de juiste benamingen worden gebruikt maar we zullen er geen amendementen over indienen, het is toch de verantwoordelijkheid van de wethouder dat er geen onjuiste dingen in staan. Over het amendement van Hart voor Wassenaar wil ik zeggen dat mevrouw Van Leeuwen dit al eerder heeft gezegd, eindelijk een fractie die dit keer constructieve kritiek heeft en ook de oplossing geeft, maar helaas hebt u daar niks mee gedaan en ik hoor graag de reactie van de wethouder op dit amendement, maar in principe zien wij dit amendement heel positief. Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. Het woord is aan de heer Krabbendam. De heer Krabbendam: Ja, dank u wel voorzitter.

Zoals wij ook al tijdens de commissiebehandeling aangaven, is D66 blij met het grondig opgestelde stuk, met de aanscherpingen en de duidelijkheid die het stuk verschaft over wat de bedoeling en de afbakening van jeugdhulp is. We waren ook blij te horen dat de gelden uit de septembercirculaire, dat punt hebben we ook bij de begroting gemaakt, bij de Najaarsnota naar het Sociaal Domein gaan, dus we zien dat voorstel van het college tegemoet. Voor het overige kan ik vrij kort zijn. Ik zal nog even kort ingaan op het amendement over artikel 3, Toegang jeugdhulp. Wat ons betreft was het goed dat het in lijn is gebracht met de VNG-modelverordening. Dat was wat ons betreft voldoende, dus we wachten nog even het oordeel van het college af, maar dank voor uw initiatief. Het is goed om deze discussie met elkaar te hebben zodat we het precies op de juiste manier met elkaar organiseren en vastleggen. Dus dank en we wachten hem even af. Dat was het. De voorzitter: Dan kijk ik naar het college, kan de betrokken wethouder direct antwoorden? Dat is het geval, dan geef ik graag het woord aan onze wethouder Jeugdhulp. Wethouder Bloemendaal: Voorzitter dank u voor het woord. In omgekeerde volgorde, allereerst de heer Krabbendam dank u voor uw bijdrage.

Ja, het is natuurlijk zo dat sinds de Hervormingsagenda Jeugd op tafel ligt en gemeenten en allen daar een bijdrage aan leveren daarmee het veld aan de voorkant wordt versterkt. In algemene zin ziet dus ook deze verordening er nu op, en dat komt ook bij de artikelen…. Ik kom straks tot slot bij Hart voor Wassenaar, mevrouw Van Leeuwen. De toevoegingen die bij de artikelen worden voorgesteld, geven met name ook de helderheid en de positie van de lokale toegang aan en die wordt met zoveel woorden daar ook benoemd. Ik geef nu niet alvast aan mevrouw Van Leeuwen weg dat het de goede kant op gaat, maar de tekst is natuurlijk wel als zodanig door alle partijen hier aan tafel gelezen. Dan dank ik de heer Paulides voor zijn bijdrage en ik dank u ook voor het feit dat u de raadsinformatiebrief apprecieert zoals u dat hebt gezegd. Ja, het gaat om een verzameling jeugdstrafrecht waarin de binnenverzameling adolescentenstrafrecht wel een plek heeft, dat zijn we met u eens, maar als we het op de website en ook bij andere juristen nakijken, bij de rechtspraak, dan wordt het woord nog wel degelijk gebruikt. Het zal zeker met de verlengde jeugdhulp waar het op toeziet niet tot verdere verwarring kunnen leiden, maar dank u voor uw scherpe opmerking in die richting. Dan kom ik bij de PvdA. Ja, wat nodig is dat is nodig. Ja en of het nou echt is of niet echt, het gaat wel gebeuren.

U ziet, dat in het raadsvoorstel met name de nadruk op hanteerbare en betaalbare jeugdhulp wordt gelegd. Ja, u kunt mij en het college verwijten dat iedere definitie onaardig is, maar weest u ervan overtuigd dat het Sociaal Team en de consulenten de wet naar behoren uitvoeren en dat deze verordening daar absoluut een bijdrage aan levert omdat deze het begin is van verdere aanscherping in werkprocedures en beleidsregels. Ten aanzien van uw vragen over of er kan worden geëvalueerd. Ik kan u toezeggen dat in de beleidsregels die op deze verordening volgen aandacht zal worden gegeven aan de evaluatie alsook aan het moment en de wijze waarop de second opinion, dat is trouwens een medisch woord dat mij niet past, maar het inroepen van medisch advies door het college zal worden georganiseerd, dus die toezegging kan ik u doen. Dan kom ik uiteindelijk bij het amendement. De voorzitter: Wethouder, voordat we daaraan beginnen eerst een interruptie van de heer Van Smirren. De heer Van Smirren. De heer Van Smirren: Ja, het kan misschien aan mij liggen, maar u had een paar prachtige zinnen, is dat de evaluatie waar ik om vroeg? 6

Wethouder Bloemendaal: Ja precies, ja. De voorzitter: Graag via de voorzitter wethouder. De wethouder. Wethouder Bloemendaal: Ja mijnheer de voorzitter. Ja, de evaluatie waar u om vroeg alsmede uw ongerustheid over het inroepen van het medisch advies wordt in de beleidsregels neergelegd en die krijgt u dus te zien. Daarmee is dit de toezegging van mijn kant. De voorzitter: Ik kijk nog naar de heer Van Smirren. De heer Van Smirren: Nou ja het is ingewikkelde materie, we krijgen dus beleidsregels die daarna worden uitgevoerd. Onze zorg zit natuurlijk met name in de uitvoering van die beleidsregels en de interpretatie van de woorden die daarin staan. Hoe dat in de praktijk uitpakt zullen we moeten bezien, daar zitten wij als raad niet bij tenzij we signalen krijgen dat het scheef loopt, maar u zou ons wat comfort kunnen bieden als u zegt dat er een jaar na invoering van die beleidsregels een evaluatie plaatsvindt van hoe dat in de praktijk voor mensen uitpakt. De voorzitter: De wethouder. Wethouder Bloemendaal: Dank u voorzitter. Ja, ik bedoelde te zeggen dat in die beleidsregel wordt aangegeven wanneer de evaluatie plaatsvindt maar ik hoor wat u zegt. Er komt wellicht een beleidsregel snel uw kant uit waarin staat dat dit na een jaar, op dit punt in ieder geval, gaat gebeuren. Dat mag bij de toezegging worden genoteerd. De voorzitter: Dat wordt dan nu opgeschreven.

De heer Van Smirren. De heer Van Smirren: Nou ik dank de wethouder hartelijk voor zijn antwoord. Wethouder Bloemendaal: Voorzitter via u, alstublieft. De voorzitter: Wethouder gaat u verder. Wethouder Bloemendaal: Dank u wel. Ja, dan kom ik bij het amendement van mevrouw Van Leeuwen van Hart voor Wassenaar. We hebben met de staf uitgebreid van uw expertise ook gebruik gemaakt omdat u niet geheel toevallig in de branche werkzaam bent, anders had u het allemaal niet zo met ons kunnen bespreken, we zijn u er dankbaar voor. Het college is van mening dat de gezamenlijk opgestelde woordkeuze als toevoeging op het origineel een bijdrage levert aan een beter uitvoerbare verordening, vandaar vanuit het college oordeel raad op dit amendement. Dat beëindigt mijn bijdrage voorzitter. Amendement Verduidelijking medische verwijsroute (artikel 13, lid 1 en artikel 20, lid 2) Ingediend door Hart voor Wassenaar "De raad van de gemeente Wassenaar, in vergadering bijeen op 25 november 2025; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 14 oktober 2025 inzake de verordening Jeugdhulp gemeente Wassenaar 2025 (raadsvoorstel Z/25/097671/455859); besluit het raadsbesluit als volgt te wijzigen: 1. Artikel 13, lid 1.

komt als volgt te luiden: "Bij een verwijzing door de huisarts, jeugdarts of een andere medisch specialist van een jeugdige en/of de ouders voor hulp overlegt de jeugdhulpaanbieder waarnaar verwezen wordt, met de lokale toegang over de toeleiding, continuïteit en bekostiging. De beoordeling over de aard en omvang berust primair bij de medisch verwijzer en de beoogde jeugdhulpaanbieder. Bij gerede twijfel kan het college onafhankelijk medisch advies inwinnen." 2. Artikel 20, lid 2. komt als volgt te luiden: "Een jeugdige komt in aanmerking voor een door het college verleende individuele voorziening indien het college bij de gemeentelijke toegangsroute van oordeel is dat de jeugdige of ouder jeugdhulp nodig heeft in verband met opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen of 7

stoornissen en voor zover de eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen ontoereikend zijn en gebruikmaking van een algemene voorziening deze noodzaak niet kan verminderen of wegnemen of, bij medische verwijzing (art. 13) indien de medisch verwijzer van oordeel is dat inzet van individuele jeugdhulp nodig is."" De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we gekomen aan het einde van de beantwoording van het college en kijk ik naar de raad. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Kunnen we dan meteen over naar de stemming over het voorliggende amendement? Dat is het geval, dan gaan we nu naar de stemming over het voorliggende amendement 'Verduidelijking medische verwijsroute', namelijk de artikelen 13, lid 1 en 20, lid 2, ingediend door mevrouw Van Leeuwen. Nog behoefte aan een stemverklaring? Dat is niet het geval, dan breng ik hem in stemming. Wie is voor het amendement? Ook dat is een unanieme gemeenteraad en daarmee is het amendement aangenomen. Daarmee wijzigt het amendement het voorliggende besluit, de Verordening Jeugdhulp gemeente Wassenaar 2025 vast te stellen met de wijzigingen conform het amendement. Is er nog behoefte aan een stemverklaring over het voorliggende besluit? Dat is niet het geval, dan breng ik het nu in stemming.

Wie is voor de Verordening Jeugdhulp gemeente Wassenaar 2025? Ook mevrouw Rogge stemt mee en dat betekent dat 21 raadsleden daarmee hebben ingestemd, unaniem. 9.

Voorgenomen moties vreemd aan de orde van de dag

De voorzitter: Dan gaan we over naar de moties vreemd aan de orde van de dag. De eerste motie is van mevrouw Tirion-van der Goes en ik zou onze nestor van de raad willen vragen het voorzitterschap op zich te willen nemen. Die kijkt nu nog even naar de motie, maar zou u het voorzitterschap op u willen nemen? De plv. voorzitter: Ja, het is al gezegd, dan komen we aan de motie van mevrouw Tirion-van der Goes. Aan u het woord om hem even toe te lichten. Mevrouw Tirion: Dank u wel voorzitter. Veel inwoners en vooral vrouwen en lhbtiq+-inwoners voelen zich niet altijd veilig in de openbare ruimte, denk aan donkere fietspaden, afgelegen bushaltes of plekken waar regelmatig ongewenst gedrag voorkomt. GroenLinks vindt dat iedereen zich in Wassenaar op elk moment van de dag vrij en veilig moet kunnen voelen. In vervolg op de schriftelijke vragen die wij op 1 september jl. hebben gesteld, dienen wij nu samen met een heleboel andere partijen, bijna alle andere partijen, de PvdA, Lokaal Wassenaar!, VVD, D66 en het CDA een motie in om een aantal maatregelen voor meer veiligheid in Wassenaar te nemen. Met deze motie vragen we het college om samen met inwoners te onderzoeken waar het beter kan.

Dat doen we onder andere met een meldpunt waar mensen onveilige plekken kunnen doorgeven en met veiligheidsschouwen die worden uitgevoerd in samenwerking met vrouwen, lhbtiq+-inwoners, jongeren en dergelijke. Een mooi voorbeeld uit de buurt is Leiderdorp, daar zijn deze week het onlinemeldpunt en de app 'Zo Gemeld' gelanceerd. Wij hopen dat een vergelijkbaar laagdrempelig meldpunt ook in Wassenaar op korte termijn kan worden gerealiseerd, bijvoorbeeld door een extra veld aan de BuitenBeter-app toe te voegen. Daarnaast vragen wij om een duidelijke communicatiecampagne, zodat iedereen weet waar ze terecht kunnen en welke stappen de gemeente neemt. Het is hierbij ook belangrijk om mannen te betrekken, bijvoorbeeld door aan te haken bij de landelijke campagne 'Man, zeg er wat van!'. Zo werken we samen aan een dorp waar veiligheid niet alleen een gevoel is, maar ook een gedeelde verantwoordelijkheid.

Bij dezen dienen wij de motie vreemd aan de orde van de dag in waarin wij het college verzoeken om als eerste een laagdrempelig meldpunt in te richten waar inwoners onveilige plekken kunnen doorgeven bijvoorbeeld via een app, een of meerdere veiligheidsschouwen te organiseren samen met vrouwen, lhbtiq+-inwoners, jongeren, politie en wijkorganisaties om knelpunten in kaart te brengen, op basis van de bevindingen een actieplan op te stellen met concrete maatregelen zoals verbeterde verlichting, betere zichtbaarheid, bewustwordingscampagnes en/of trainingen van handhavers, een gerichte communicatiestrategie te ontwikkelen om inwoners te informeren over het meldpunt, de schouwen en de resultaten met aandacht voor inclusieve beeldvorming en taalgebruik en de raad hierover zo spoedig mogelijk, maar in elk geval voor 1 juli 2026, te informeren en gaat over tot de orde van de dag. Dank u wel voorzitter. De plv. voorzitter: Dank u wel. Daarmee dient u deze motie in? Ja. Daarmee maakt de motie onderdeel uit van de beraadslaging. Ik kijk de zaal even rond of er vanuit de raad behoefte is om mevrouw Tirion vragen te stellen. Dat is niet het geval. Dan komen we toe aan de burgemeester voor de beantwoording.

8

Portefeuillehouder De Lange: Voorzitter dank u wel. Deze motie komt eigenlijk op een zeer actueel moment. Het zal u zijn opgevallen dat onze Paauw prachtig oranje is aangelicht, dat is vandaag om 17.30 uur gebeurd in het kader van Orange the World, een wereldwijde strijd, ook in Wassenaar, tegen geweld tegen vrouwen en meisjes. Er is vanavond nog eens onderstreept dat we daar ook in Wassenaar nadrukkelijk een lijn trekken. Deze motie roept op om heel nadrukkelijk met elkaar aan de gang te zijn en te kijken of het veilig is voor vrouwen en meisjes, maar ook voor mensen uit de queergemeenschap. Dat is een belangrijk punt dat wij als college graag willen ondersteunen want het zal toch altijd zo moeten zijn dat het niet normaal is dat je je route moet aanpassen omdat je je onveilig voelt en dat is helaas, horen wij toch uit ervaringen, soms het geval. Veiligheid kan geen luxe zijn, veiligheid is een recht voor eenieder. Daarom uw vraag in de motie om een laagdrempelig meldpunt. U gaf zelf al de app BuitenBeter aan, dat lijkt ons ook het goede platform want daar kun je überhaupt een melding doen, om daar een aparte knop op te maken waar dit soort zaken kunnen worden gemeld. Veiligheidsschouwen te gaan organiseren. Ik denk dat het daarnaast wel belangrijk is dat we daarbij ook allerlei maatschappelijke organisaties in Wassenaar gaan betrekken.

Ik was in die zin ook blij, en ik heb hen daar vanavond al op bevraagd, dat Orange the World ook mede een initiatief is vanuit de Soroptimisten en Zonta, om die daar ook bij te betrekken, en gelukkig gaven ze aan dat zij dat ook graag willen doen. Ook in die zin op dit publieke moment ook een oproep aan anderen om daaraan mee te doen want dit is iets wat we samen zullen moeten doen. Dan een actieplan. Zeker, waarbij ik altijd wel zeg dat een actieplan uiteindelijk ook uitgevoerd moet worden en uiteindelijk ook geld kost, dus bij dat actieplan zullen we dan ook naar uw raad komen met natuurlijk de acties die daar dan bij nodig zijn. De communicatiestrategie. Zeker, dit verhaal moet worden verteld, de mogelijkheid van dat meldpunt, het schouwen, de resultaten. Het is vooral ook iets, en daarom vond ik het ook mooi dat in de motie wordt gesproken over het taalgebruik… Het gaat natuurlijk ook over hoe je je hier nou met elkaar bewust van bent en hoe je hierover het gesprek aangaat. Dat zou wat mij betreft breed in Wassenaar mogen plaatsvinden. Dan te rapporteren, in ieder geval uiterlijk voor 1 juli 2026. Dat zien we dan in ieder geval als een opdracht aan het college. Zoals u mij hoort, kan het college deze motie oordeel raad geven. De plv.

voorzitter: Dank u wel voor deze, denk ik duidelijke reactie, maar ik kijk toch de zaal even rond of er nog behoefte is om aanvullende vragen bij dit belangrijke onderwerp te stellen. Ja, mevrouw Wuite. Aan u het woord. Mevrouw Wuite: Dank u wel voorzitter. Uit recent onderzoek is gebleken dat 90% van de gemeenten in Nederland geen overzicht heeft van alle locaties die door vrouwen als onveilig worden ervaren. Wat dat betreft steunen wij het initiatief van GroenLinks met deze motie van harte en zijn wij ook blij met de reactie van de burgemeester. Wat betreft het meldpunt en de communicatie kunnen sommige dingen misschien redelijk snel lopen als we het meldpunt onder de aandacht brengen bij de buurtverenigingen die tegenwoordig bijna allemaal een buurtapp hebben. Ik denk dat we al snel veel bekendheid van dit nieuwe meldpunt krijgen als het daar wordt gedeeld en dat wou ik eigenlijk graag aan de burgemeester meegeven. De plv. voorzitter: Dank u wel. De burgemeester. Portefeuillehouder De Lange: Dank voor uw suggestie, die goede gedachte nemen wij graag mee om verder te helpen. Dit moeten we breed verspreiden. De plv. voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het voorzitterschap terug aan de burgemeester.

Motie 1 vreemd aan de orde van de dag, Onderzoek- en verbeterplan voor (sociale) veiligheid van vrouwen en lhbtiq+-personen in Wassenaar Ingediend door GroenLinks, PvdA, Lokaal Wassenaar!, VVD, D66, CDA "De raad van de gemeente Wassenaar, in vergadering bijeen op 25 november 2025; constaterende dat: uit landelijke en regionale onderzoeken blijkt dat veel vrouwen en ook lhbtiq+-personen zich regelmatig onveilig voelen in de openbare ruimte, met name in de avond en nacht; ook in Wassenaar signalen bestaan over onveilige plekken zoals slecht verlichte straten, fietstunnels, afgelegen fietsroutes en plekken waar ongewenst gedrag voorkomt; de gemeente Wassenaar zich inzet voor een inclusieve en veilige leefomgeving voor alle inwoners; overwegende dat: 9

-

veiligheid meer vraagt dan alleen fysieke maatregelen en ook samenhangt met sociale normen, zichtbaarheid en betrokkenheid van inwoners; lokale ervaringen en beleving essentieel zijn om effectief beleid te maken; gemeenten als Leiderdorp, Leiden, Den Haag en Haarlem al positieve ervaringen hebben met participatieve veiligheidsprojecten waaronder veiligheidsschouwen en meldpunten voor onveilige plekken;

verzoekt het college: 1. een laagdrempelig meldpunt in te richten waar inwoners onveilige plekken kunnen doorgeven (bijvoorbeeld via een app); 2. een of meerdere veiligheidsschouwen te organiseren samen met vrouwen, lhbtiq+-inwoners, jongeren, politie en wijkorganisaties om knelpunten in kaart te brengen; 3. op basis van de bevindingen een actieplan op te stellen met concrete maatregelen (zoals verbeterde verlichting, betere zichtbaarheid, bewustwordingscampagnes en/of trainingen voor handhavers); 4. een gerichte communicatiestrategie te ontwikkelen om inwoners te informeren over het meldpunt, de schouwen en de resultaten, met aandacht voor inclusieve beeldvorming en taalgebruik; 5. de raad hierover zo spoedig mogelijk maar in elk geval voor 1 juli 2026 te informeren; en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dan ligt voor stemming over de motie Onderzoek- en verbeterplan voor (sociale) veiligheid van vrouwen en lhbtiq+-personen in Wassenaar, ingediend door mevrouw Tirion-van der Goes en ondersteund door de heer Van Smirren, mevrouw Hofman-de Raad, mevrouw Van Deursen en mevrouw Wuite. Is er nog behoefte aan een stemverklaring? Ja graag, gaat uw gang mijnheer Paulides. De heer Paulides: Ja even heel kort omdat ik net het voorzitterschap had.

Een heel sympathiek voorstel, het enige waar ik even moeite mee had, en dat is ook de reden dat ik hem niet heb ondertekend, is een extra meldpunt. Dat vond ik wat verwarrend, maar ik denk dat die vraag inmiddels is opgelost, dus daar ben ik mee klaar. We zullen voor het voorstel stemmen. De voorzitter: Een stemverklaring van mevrouw Van Leeuwen. Mevrouw Van Leeuwen: Ja bedankt voorzitter. Hart voor Wassenaar vindt het ook een sympathiek voorstel en stemt ook voor deze motie. We hebben op 24 november jl. inderdaad nog over de app gesproken en we hebben inderdaad ook besproken dat het heel handig is als er een extra veld in de BuitenBeter-app wordt gemaakt en dat deze app inderdaad breed wordt gecommuniceerd. Bedankt. De voorzitter: Dank u wel. Verder geen behoefte aan stemverklaringen? Dat is niet het geval. Wie is er voor de voorliggende motie? Ook hier zie ik alle handen van de gemeenteraad en daarmee is de motie unaniem aangenomen. Dan ga ik naar de motie van mevrouw Van Leeuwen, mede ingediend door de heer Hendrickx over het Bouwlustpad. Mevrouw van Leeuwen, Ah de heer Hendrickx gaat hem doen, de heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja, wij doen dit samen. De voorzitter: Ja. Mevrouw Van Leeuwen? De heer Hendrickx: Hoe symbolisch hè. Zullen we het zo doen, dan is het in orde. Het volgende.

Een korte inleiding, we werden benaderd door een Wassenaarder wiens dochter regelmatig tussen Wassenaar en Leiden op en neer fietste. Hij is een keer in het donker met zijn dochter meegefietst en kwam tot een in zijn ogen schokkende ontdekking. Daar zijn foto's van gemaakt en die hebben we ook gepubliceerd. Een heel donkere tunnel en hij was daar echt van geschrokken. Dit onderwerp is zoals u misschien ook hebt gemerkt wat dat betreft actueler geworden. Vandaar dat wij deze motie indienen, waarbij ik zeg dat het de bedoeling was dat dit op 4 november jl. al zou zijn gebeurd, dus er is geen behoefte om daar op de een of andere manier spectaculair mee te willen doen maar we vinden het wel nodig. Constaterende dat de doorgang/tunnel onder de A44/N44 een van de weinige…

10

De voorzitter: Nee, ja even voor de orde want de heer Hendrickx stopt nu maar u kunt eerst rustig uw motie indienen en daarna kunnen er vragen over worden gesteld. Dus mijnheer Hendrickx, neem de tijd om uw motie in te dienen. De heer Hendrickx: Ja, hebt u een uur? Constaterende dat de doorgang/tunnel onder de A44/N44, een van de weinige fietsoversteekplaatsen van de A44/N44 van en naar Leiden is. Deze tunnel is onverlicht en is dat 50 tot 100 meter aan beide zijden waar ook geen verlichting aanwezig is. De tunnel biedt bijzonder veel ruimte en biedt ook ruimte voor groepen om daar samen te komen, hetgeen ook gebeurt. Overwegende dat er voor fietsers slechts weinig oversteekplaatsen zijn van de A44/N44, onveiligheid c.q. het gevoel van onveiligheid van de oversteekplaats (tunnel/viaduct) van het Bouwlustpad door gebrek aan verlichting en door veel verkeersgeluid, zeker wanneer het donker is, nadrukkelijk de beleving is. Draagt het college op te onderzoeken welke de situatie is en welke de mogelijke veiligheidsverbeterende maatregelen zijn en tot die maatregelen in ieder geval te laten behoren de installatie van adequate verlichting en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Ik dank u wel. Dan is er natuurlijk de mogelijkheid om vragen te stellen aan de indiener van de motie. Gaat uw gang. De heer Paulides: Ja, dank voorzitter.

Ja, ik had een vraag aan de heer Hendrickx. Realiseert de heer Hendrickx zich dat de gemeente Wassenaar geen beheerder van de tunnel is en dat je daarmee het college moeilijk de opdracht kunt geven om daar wat aan te doen? We hebben net die andere motie aangenomen en ik denk eigenlijk dat het een beetje dubbelop is, we hebben daar toch al wat over gedaan? Ik begrijp dat u die motie graag wilt indienen, maar volgens mij is die eigenlijk al een beetje achterhaald door het feit dat we net een nog bredere motie hebben aangenomen. Graag uw reactie. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Zoals u hebt gemerkt, hebben wij ook voor die motie gestemd. We praten hier over een specifieke situatie en die specifieke situatie vraagt om aandacht, laat dit dan de eerste melding zijn in het kader van de vorige motie en die meteen opvolgen met een goede motie die dan het resultaat moet gaan opleveren dat we met zijn allen wensen want ik twijfel er niet aan dat we allemaal dit resultaat wensen, u ook. Dan ten aanzien van het beheer. We lezen maar al te vaak dat er eindeloze discussies zijn geweest tussen partijen, overheden, die verantwoordelijk zijn voor het een en het ander en elkaar aankijken voor situaties die dan de vraag oproepen wie verantwoordelijk voor de verbetering is.

Het is zeer wel mogelijk, en wij wisten dat bij het indienen van deze motie, dat het beheer van deze ruimte niet aan Wassenaar is, maar dat ontslaat de gemeente Wassenaar niet van de ten minste morele verplichting om er alles aan te doen om ervoor te zorgen dat de juiste overheid datgene doet wat nodig is om inwoners van Wassenaar of anderen een veiliger gevoel te geven. Dus ja, ik kan me voorstellen dat Provinciale Staten of Rijkswaterstaat zeer nadrukkelijk aangespoord zal gaan worden om hier iets aan te gaan doen en ik denk ook dat dit een nadrukkelijke verplichting is, met name omdat de behoefte aan meer veiligheid vooral in Wassenaar wordt gevoeld. De voorzitter: De heer Paulides nog behoefte aan een vervolgvraag? De heer Paulides: Ja, nog één reactie. U zei net 'zie het maar als een melding'. Begrijp ik daaruit dat u hem niet gaat indienen? De heer Hendrickx: Ja, laat ik vooral niet cynisch zijn. Nee, voordat ik een oproep van u zal huldigen met het intrekken van een motie moet er veel gebeuren kan ik u verzekeren. De voorzitter: Het antwoord is dus 'nee'. Nou, dan gaan we… Ah er zijn nog meer vragen, de wethouder kan nog even blijven zitten. De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja voorzitter, dank. Wij als Wassenaarse VVD zijn ook voor meer veiligheid en wij kennen de tunnel ook.

Het is inderdaad een donkere tunnel, maar waar we ook moeite mee hebben, wat collega Paulides ook al aanhaalde, is toch het feit dat dit eigenlijk niet in deze raad thuishoort omdat het niet iets is waar de gemeente over gaat, dat is onze indruk. Dus wij zouden wel ook graag van het college horen of die gewoon kan worden meegenomen in lopende gesprekken met, volgens mij, Rijkswaterstaat, daar zal ons stemgedrag van afhangen. We vinden hem sympathiek want we zijn zeker wel voor meer veiligheid. De voorzitter: De heer Hendrickx. 11

De heer Hendrickx: Ja voorzitter, ik vind het heel typisch om dit uit de mond van de VVD te horen. De VVD is altijd de partij geweest, 'wij zijn in de regio', 'wij zijn voor de regio', 'wij zetten ons in voor de regio' en als het in de regio is dan zegt u 'ja maar het is in de regio, dus we moeten ons er niet mee bemoeien', er is een enorme tegenstelling tussen wat u de ene keer zegt en wat u de andere keer zegt. Het gaat hier om de veiligheid van mensen uit Wassenaar, met name jonge inwoners die uit Wassenaar komen en op het moment dat u zegt 'ja dat is de verantwoordelijkheid van een ander' loopt u weg voor uw eigen verantwoordelijkheid en dat vind ik een beetje schokkend. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Nou voorzitter, waar het vanavond echt over gaat, is meer veiligheid in die tunnel. Daar zijn wij voor, dat heb ik gezegd, de Wassenaarse VVD is daarvoor. Het instrument dat u kiest is een motie in de gemeenteraad van Wassenaar over een gebied waar we als Wassenaar volgens onze informatie helemaal niet over gaan en wat ook niet onder het beheer van Wassenaar valt. Als dat anders is, hoor ik dat straks graag van het college. Ik heb ook gezegd 'als het college aangeeft dat het dat in lopende gesprekken met Rijkswaterstaat kan meenemen dan is dat voor ons een voldoende toezegging' en zullen wij dus ook de motie niet steunen.

Als dat anders blijkt te zijn dan vindt u ook ons aan uw zijde. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, ik moet heel eerlijk zeggen dat het mij steeds meer bevreemdt. Laat ik er nog dit van zeggen en dat zeg ik ook wat meer vanuit het gevoel dat ik heb en waarvan ik zeker weet dat wij als fractie dat hebben. Het gaat hier om Wassenaarders, het gaat om de veiligheid van Wassenaarders en het gaat hier om een motie die het college moet bewegen om de veiligheid van Wassenaarders te vergroten. Als u die motie afwijst, wijst u af dat het college zich inzet voor het beveiligen van Wassenaarders want de motie zegt niet dat wij daar moeten gaan investeren, de motie zegt dat wij moeten gaan nadenken of bewerkstelligen dat het veiliger wordt. Als u dat afwijst dan wijst u een heel grote verantwoordelijkheid af. Het is een motie: college, kom in beweging, doe wat, leg contacten, voor mijn part met Rijkswaterstaat, met de rijksoverheid, met Provinciale Staten, om daar iets te bewerkstelligen voor inwoners van Wassenaar. De voorzitter: De heer Krabbendam. De heer Krabbendam: Dank u wel voorzitter. Zoals zo vaak is dit natuurlijk ook een belangenafweging.

Ik wilde u graag nog iets meegeven in de discussie, dat er ook een ecoduct langs ligt en dat we ook goed moeten nadenken over wat het effect is want in uw motie staat namelijk dat het moet worden onderzocht, maar ook dat er in ieder geval verlichting moet komen. De vraag is, en dat is de belangenafweging die misschien niet door ons maar misschien wel door Rijkswaterstaat of door het college moet worden gemaakt, hoe die twee zich tot elkaar verhouden. De vraag is of u daarover hebt nagedacht en dat ook in uw belangenafweging hebt meegenomen. Dus ja, D66 en ik denk velen van ons… en Wassenaarders vinden veiligheid belangrijk en dat hebben we net inderdaad ook zo uitgesproken met de motie die we hebben gesteund. De vraag is even hoe we met deze belangenafweging omgaan en ik ben wel benieuwd naar uw opvattingen daarover. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Om te beginnen is die principieel en vrij eenvoudig, de veiligheid van mensen gaat voor dierenwelzijn, laat ik daar heel duidelijk over zijn. In de ogen van Hart voor Wassenaar mag niet één persoon in gevaar worden gebracht ten faveure van bescherming van dieren, mensen gaan voor en Wassenaarse mensen gaan voor en Leidse mensen gaan voor, dus dat is prioriteit 1.

Ten tweede, als u die afweging wilt maken dan moet u de afweging maken of u die tunnel sluit voor mensen want alleen op die manier kun je de onveiligheid van die tunnel wegwerken en dan is men aangewezen op andere mogelijkheden om aan de andere kant van de N44 te komen. Als je die afweging gaat maken dan denk ik dat je een heel vreemde afweging gaat maken. Dat is 1 en 2, 3 zelfs, in de derde plaats is het zo... Stel dat dit op welke wijze dan ook verlicht is dan kan ik me in de eerste plaats voorstellen dat daar technisch wat mogelijkheden voor zijn en in de tweede plaats, als beesten er last van zullen hebben dan denk ik dat die beesten in de nacht ergens anders hun rust gaan zoeken. Zo gebeurt het ook met mijn kat thuis, die vermijdt licht, die gaat naar een donkere plek toe. De voorzitter: De heer Krabbendam. 12

De heer Krabbendam: Ja, dank u voorzitter. Wat ik net zei, voor D66 is het belangrijk dat we een juiste belangenafweging maken en dat gaat helemaal niet over de tegenstelling tussen mensen of natuur en dieren, maar wat ons betreft denken we goed na over de gevolgen van wat wordt voorgesteld. Daarover hebben wij als politiek hier een afweging te maken, dus het is niet dat we alleen maar voor de natuur zijn maar het is een belangenafweging die ik net heb geprobeerd neer te leggen en waarop ik een voor mij in ieder geval onbevredigend antwoord heb gekregen. Dat kan, het is aan de heer Hendrickx hoe hij daarop antwoordt, ik heb mijn punt gemaakt. Dank u wel. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, ik hoor wat de heer Krabbendam zegt. We hebben hier te maken met een situatie waarin we niet over een hele breedte tussen hier en Leiden kunnen oversteken. Er zijn slechts een paar mogelijkheden om over te steken en een van die mogelijkheden wordt als nadrukkelijk onveilig gezien, nadrukkelijk onveilig. Als je nou vele andere alternatieven had dan kan ik me voorstellen dat je zegt dat je dan maar niet van die mogelijkheid moet gebruikmaken, maar er zijn niet zoveel mogelijkheden en voor velen is dit verreweg de kortste weg en ook nog eens een keer de minst gevaarlijke overdag, maar door het donker is het 's avonds een veel gevaarlijkere.

Dus ja wij hebben de afweging gemaakt, we hebben er lang over nagedacht. De motie is vanaf 4 november jl. bekend, kennelijk heef hij er ook al lang over nagedacht en veel overleg over gehad, maar dit is ons standpunt. Wij zijn van mening dat het college hier daadwerkelijk actie moet ondernemen en vandaar ook een motie, Latijn voor movere, bewegen… om hier iets aan te doen. De voorzitter: De heer Stallinga. De heer Stallinga: Fijn, dank u wel voorzitter. Ik denk dat het thema Veiligheid door alle aanwezigen hier breed wordt omarmd. We zien wel dat Wassenaar een drietal tunnelpassages voor fietsers onder de N44 kent en de vraag waar onze fractie mee worstelt: is deze motie nou een antwoord of biedt deze motie nou perspectief op het hoogste veiligheidsrendement van deze drie tunnels? Er moet immers verlichting worden aangebracht en er moet ambtelijke capaciteit voor een onderzoek worden vrijgemaakt. Waarom specifiek deze tunnel en blijven de tunnel naar Horst en Duin of het tunneltje naar Kerkehout helemaal buiten beschouwing? Ja die zijn een beetje beter verlicht, maar het gevoel van onveiligheid is niet fundamenteel anders. Ik zou daar graag een reflectie van de geachte afgevaardigden op vernemen. Tot zover. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Afgevaardigde, raadslid. Afgevaardigde Hendrickx, joh het is wat. Ja, in respons op wat de heer Stallinga zegt.

Kijk, wij zijn ten principale voor veiligheid, we denken over fietspaden, we denken over oplossingen op wegen naar hockeyclubs en dat soort dingen die grote bedragen met zich meebrengen, puur om de veiligheid van kinderen, vooral kinderen, en ouderen. Nu is de situatie… en ik weet niet of de heer Stallinga door die fietstunnel is gefietst, maar een van de dingen die gezien wordt als behoorlijk gevaarlijk ten opzichte van de andere tunnels is dat de andere tunnels wel verlichting hebben en deze niet. Ik wil kinderen uit Wassenaar-Noord best via een tunneltje bij Kerkehout laten fietsen om naar Leiden te gaan, maar ja. Mogelijk doen ze dat om het Rozenplein te vermijden, maar dat zou een redelijke omweg zijn. Die twee andere tunnels zijn verlicht en deze tunnel is niet verlicht. De voorzitter: De heer Hendrickx heeft het woord, stilte graag. De heer Hendrickx: Er is een bijkomend aspect en dat is wat door die ouders werd aangegeven, er is heel veel ruimte onder die tunnel en er is heel veel ruimte om te samenscholen. Dat is een van de grote problemen die ouders met deze tunnel ervaren, én hij is niet verlicht en er is veel ruimte waarbij er samenscholing en volgens deze ouders mogelijk ook andere dingen gebeuren. Dat is voor ons de reden om daar in ieder geval een verbeterde situatie te wensen. De voorzitter: De heer Stallinga.

De heer Stallinga: Ik dank de heer Hendrickx voor deze motivatie. Ik zou eraan kunnen toevoegen dat de tunnel bij de voormalige dierentuin geïsoleerder ligt, die minstens zo groot is en ook heel wat mogelijkheden voor samenscholing biedt. Uw afwegingen zijn duidelijk gemaakt, waarvoor dank.

13

De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, ik ben heel vaak door de door u genoemde tunnel gerend, maar hij is smal, hij is gewoon smal en hij is verlicht, dat zijn twee grote verschillen met de tunnel waar we het hier over hebben. Daar komt veel meer verkeer doorheen, dat is het derde, want het is een grotere verbindingsweg, dus er is ook veel meer sociale controle als je dat mag noemen, maar ja deze ouders hebben het erover gehad en die zeggen 'mijn kind of mijn kinderen komen alleen of met een klein groepje midden in de nacht terug van een feestje uit Leiden en dan is er niet zoveel verkeer, is het er erg donker, is er heel veel ruimte en zijn er vaak mensen die hen najoelen'. Ik wil niet refereren aan de motie die we net met elkaar hebben goedgekeurd maar ik kan u verzekeren dat er wel wat dingen tegen voorbijfietsende dames van jongere leeftijd zijn gezegd. De voorzitter: Dan gaan we nu naar de wethouder toe, de wethouder Verkeer over de voorliggende motie. Wethouder Koetsier: Van Verkeer voorzitter en Fietstunnels. Dank u wel voor het woord mijnheer de voorzitter. Ik wil als allereerste benadrukken dat veiligheid, fietsveiligheid, beleving van veiligheid voor het college natuurlijk bovenaan staat. Wat speelt hier bij deze tunnel? Het klopt inderdaad dat daar geen actieve verlichting is.

U vraagt ons om dat te gaan onderzoeken maar dat hoeven we niet verder te gaan onderzoeken, dat is gewoon zo, er is geen actieve verlichting, het zijn reflectors en het zijn metalen strippen aan de bovenkant. Waarom is dat zo? Dat is ook allemaal gepasseerd in de discussie die we hebben gehad, het is een faunapassage wat ook heel duidelijk wordt aangegeven als je erin rijdt. Er zijn dus ecologische afwegingen gemaakt. Minimale verlichting, zo is het ingericht. Nu is het wel zo, dat is ook al voorbijgekomen, dat het onder beheer van Rijkswaterstaat is en dat is natuurlijk een uitdaging en dat is geen onmogelijkheid. In deze hoedanigheid ontraden wij de motie, maar wij kunnen wel Rijkswaterstaat benaderen met de constatering dat de tunnel als onveilig wordt ervaren en verzoeken om passende maatregelen. Dat hebben we al gedaan en dat staat al op de agenda bij Rijkswaterstaat. Verder kunnen we natuurlijk ook meedenken over natuurlijke alternatieven voor verlichting, denk daarbij aan dynamische verlichting en vleermuisvriendelijke verlichting. Dat is wat we kunnen doen en dat is de toezegging die ik ook bij dezen zal doen, maar we ontraden de motie. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, er is geen… De voorzitter: Of de wethouder in de buurt blijft. De heer Hendrickx.