Notulen raadsvergadering 20 september 2022 (concept)

Notulen van de vergadering van de raad van de gemeente Wassenaar, op dinsdag 20 september 2022, gehouden in de raadzaal van het raadhuis "De Paauw"; aanvang 19.30 uur -------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aanwezig zijn: - dhr. L.A. de Lange, voorzitter; - mw. M.M. Bellekom-Vogels, dhr. R. Bloemendaal, mw. D.C. van Deursen-van Gool, mw. S.M. van Eps-Habibe, mw. S.K. Ettema-Walkate, dhr. J.M. Gankema, mw. S. Hibbert, mw. J.M. Hofman-de Raad, dhr. R.R. Krabbendam, mw. F.A.M. van Leeuwen, mw. I. van der Marel, dhr. H.W. Mulder, dhr. G.L.H. Nijman, dhr. B.G. Paulides, dhr. N.A. Pesman, mw. C.A. Rogge-Schneider, dhr. H.G. Schokker, dhr. H. van Smirren, dhr. M.C. Stekelenburg, mw. P.A. van Vliet-van Dijk, dhr. B.R. Wesselingh, leden van de raad; - dhr. B. Boon, dhr. H.J.M. Hendrickx, mw. C. Klaver-Bouman, dhr. A.J.L. van Sloten, wethouders; - dhr. J. Kleinhesselink, raadsgriffier Verhinderd: -------------------------------------------------------------------------------------------------------------1.

Opening vergadering en mededelingen

De voorzitter: Hierbij open ik de vergadering van de gemeenteraad van Wassenaar. Er viel zo een ontzettend mooie stilte dat ik dacht dat u toch wel een enorme behoefte eraan had dat we gingen beginnen, zij het dat het 19.28 uur is, maar dat betekent ook dat deze vergadering twee minuten eerder klaar is. Dat heeft natuurlijk te maken met het feit dat u als raad in deze hernieuwde en wat mij betreft definitief voorlopige samenstelling op de foto bent gegaan. Het mooie is dat we vanavond ook twee commissieleden gaan installeren. Dat is mooi want zo langzamerhand hebben wij dan na de verkiezingen en formatie het totaal aan betrokkenen, zowel binnen raad als commissie, ook bij elkaar. Een ander mooi feit en de reden waarom u ook een petitfourtje voor u heeft staan en sommigen van u hebben hem al op, dat had ik ook van tevoren kunnen invullen bij sommigen, is dat in september de organisatie één jaar bestaat. De eigen gemeentelijke organisatie Wassenaar, dat is mooi, daar hebben wij ook met natuurlijk onze medewerkers bij stilgestaan, maar wij vonden dat ook passend om na het zomerreces daarmee te beginnen, om dat ook met u te markeren. Het is toch bijzonder een eigen organisatie te hebben.

Vanavond, ik heb al een aantal moties gezien, zullen wij het daar nog verder over hebben, maar ik kan toch wel zeggen dat ik het heel bijzonder vind en er ook bijzonder trots op ben dat wij een jaar aan het ontwikkelen zijn als zelfbewuste gemeente met een eigen ambtelijk apparaat en dat is een hele grote stap. Het lijkt soms zo vanzelfsprekend dat we dat hadden, maar het is nog maar een jaar geleden dat dat is gebeurd. En dan is het toch altijd goed om dat ook op het netvlies te hebben, in een uitdagende tijd. Het is vandaag de algemene dag van toch wel grote gebaren rondom de algemene spannende tijd waarin we leven. Het is namelijk vandaag Prinsjesdag waarbij we natuurlijk ook alle plannen van het kabinet vandaag hebben gehoord over hoe omgegaan gaat worden met de grote uitdagingen waar wij voor staan. Let op, ik gebruik heel bewust het woord crisis niet omdat in mijn ogen het woord crisis de laatste tijd wel heel veel in de mond wordt genomen. En als je maar alles een crisis noemt is straks niks meer een crisis.

Volgens mij is het van belang om in de uitdagingen van deze tijd waarbij we een oorlog dicht in de buurt hebben met de effecten, de effecten die uiteindelijk de portemonnee van eenieder raken, dat politiek en bestuur, waar de Koning ook vandaag toe opriep, met elkaar de verbinding zoeken, de samenwerking zoeken en de oplossingen verzinnen voor de mensen die dat met elkaar hard nodig hebben. Inmiddels is dat geloof ik elke Nederlander. Wij zitten in Wassenaar, dat geldt dus ook voor alle ruim 27.000 Wassenaarders en daarom is het weer mooi dat ik u terug kan zien na een zomerreces. De commissies, daar bent u alweer een beetje ingekomen, maar het is ook mooi u in deze raad ook allemaal weer gezond en wel terug te zien en laten we er met elkaar een mooi nieuw politiek seizoen van maken. Dat was de aftrap. Dan kom ik bij het vaststellen van de agenda. Trouwens ik ga nog even… Ik heb geen afmeldingen ontvangen maar u bent er ook allemaal dus dat is logisch. Verder kijk ik toch nog de kring rond, dat moet ik formeel nog even doen, zijn er nog mededelingen aan uw zijde? Dat is niet het geval. Ook niet aan de zijde van het college. Dat is ook niet het geval. 2.

Vaststelling agenda

De voorzitter: Prima, dan hebben we dat deel gehad en dan gaan we nu naar het vaststellen van de agenda. Bij de agenda treft u een brief aan van het college over het project Havenkade en hetprojectmatig werken met het verzoek op basis van de ontwikkelingen willen wij uw raad vragen om op 20 september, vandaag dus, geen besluit te nemen over het raadsvoorstel Damwand Havenkade bijstelling investeringsbudget. Ik wil aan u voorleggen of u akkoord bent met het feit 1

dat er vanavond geen besluit genomen wordt op dit voorstel, want hij staat er nog wel op en het is aan u om de agenda te bepalen. Kan ik aan de inknikkende instemming zien dat dat het geval is? Dan gaan we het besluit van de agenda afhalen, maar naast de brief waar ik ook naar verwees, is er een brief door het college gestuurd. Ik wil aan u vragen of er behoefte is om naar aanleiding van de brief daar wel vanavond over te spreken. Daar zie ik dat die behoefte er is, dan gaan we de brief agenderen bij agendapunt 8. Dan krijgt agendapunt 8 de invulling dat daar gesproken kan worden over de brief die vorige week is aangeleverd. Dan stellen wij dat vast. Dan gaan we naar agendapunt 10, Vacature voor de Metropoolregio. Dat gaat een stemming betekenen en dat betekent dat er een stembureau samengesteld mag gaan worden. Dat betekent dat er ook een stembureau benoemd moet worden. Gelukkig zijn bereid gevonden de heer Bloemendaal, mevrouw Hofman-de Raad en de heer Stekelenburg om vanavond het stembureau te zijn. Dank daar alvast voor. De heer Bloemendaal zal het voorzitterschap op zich gaan nemen. Kunt u daarmee instemmen dat dat het stembureau voor vanavond is? Dat is het geval, dan stellen wij het stembureau vast. Dank daarvoor. Dan, want u dacht: we hebben niet zo heel veel bespreekpunten op de agenda, laten we dan wat moties vreemd aan de orde van de dag indienen. Dat is gelukt.

Er zijn een aantal moties vreemd aan de orde van de dag, de heer Bloemendaal met mede-indieners de heer Van Smirren en mevrouw Ettema over de armoederegisseur. Er is een motie van de heer Krabbendam, mede-ingediend door de heer Van Smirren, mevrouw Hibbert en de heer Schokker over Meijendel en Berkheide. Er is een motie van mevrouw Van Vliet met mede-indiener de heer Stekelenburg over de kwaliteit, rechtmatigheid en rechtsgeldigheid van raadsvoorstellen. Er is een motie van de heer Van Smirren, met mede-indieners de heer Krabbendam, de heer Schokker en de heer Paulides over externe onderzoeken naar besluitvormingsprocessen. Er is een motie van de heer Pesman over de verkeersdoseerinstallatie en ten slotte is er een motie van de heer Pesman, mede-ingediend door mevrouw Hibbert, mevrouw Bellekom, mevrouw Rogge, de heer Paulides, de heer Schokker, de heer Krabbendam en de heer Van Smirren over het skatepark. Zullen wij deze moties vreemd aan de orde van de dag toevoegen als agendapunt 10.b op deze agenda? Dat is het geval. Dan stellen we die hierbij vast. Kunnen we de agenda op deze wijze vaststellen? Dat is het geval, dan stellen wij deze zo hierbij vast. 3.

Inspreken

De voorzitter: Vanavond hebben zich geen insprekers aangemeld dus daarmee komt dit punt te vervallen. 4.

Benoeming commissieleden

De voorzitter: We gaan over naar het benoemen van een tweetal commissieleden. Voordat ik het besluit over de benoeming voorleg, geef ik graag het woord aan de voorzitter van de geloofsbrievencommissie, mevrouw Bellekom, aan u het woord. Mevrouw Bellekom: Dank u wel voorzitter. De commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven heeft op grond van artikel 5 van het Reglement van Orde gemeenteraad Wassenaar 2018 aan het vermelde in artikel w1 in de Kieswet onderzoek gedaan naar de geloofsbrieven en de verdere bij de Kieswet gevorderde stukken ingezonden op 5 september en op 19 september 2022 door de volgende personen: de heer M.H.G. Kleizen en de heer N.T.M. Klooster. De commissie rapporteert aan de raad dat zij de bovengenoemde bescheiden in orde heeft bevonden. Gebleken is dat bovengenoemde personen aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoen. De commissie adviseert de bovengenoemde personen te benoemen tot commissielid van de gemeenteraad van Wassenaar en de commissie bestond vandaag uit mevrouw Van der Marel, mevrouw Rogge, de heer Van Smirren en ikzelf. Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. Ik bedank daarmee ook de commissie. Dan lees ik graag het besluit voor, namelijk: de heer M.H.G. Kleizen en de heer N.T.M. Klooster te benoemen tot lid van de door de raad bij besluit van 30 maart 2022 ingestelde raadscommissie. Bent u daarmee akkoord? Dat is het geval.

Dan is hierbij dit besluit gevallen, maar dan gaan wij het ook nog formaliseren en dat doen wij met de eed en de belofte. Ik zou aan de heer Kleizen en de heer Klooster willen vragen om hier naar voren te komen. Als u zou willen staan. Nu is het geval dat de heer Klooster heeft aangegeven de eed te willen afleggen en de heer Kleizen de belofte. Dat gaan we ook doen. De felicitaties en de bloemen doen wij als u beiden zowel de eed als de belofte heeft gedaan. Mijnheer Klooster, dat betekent dat u antwoordt met: Zo waarlijk helpe mij God Almachtig! met de twee vingers in de lucht en u, mijnheer Kleizen hoeft niets te doen met uw vingers, maar wel de belofte te doen. Hartstikke goed. Mijnheer Klooster. 2

"Ik zweer dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen." Wat is daarop uw antwoord? De heer Klooster: Zo waarlijk helpe mij God Almachtig! De voorzitter: Ik dank u wel. Dan kom ik bij de heer Kleizen. "Ik verklaar dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen." Wat is daarop uw antwoord? De heer Kleizen: Dat verklaar en beloof ik! De voorzitter: Ik dank u wel. Dan wil ik de heer Klooster en de heer Kleizen van harte feliciteren met het zijn van commissielid van de raad van Wassenaar.

Het goede nieuws is dat er begin oktober weer een commissieronde is. Ik mag u nu naar de publieke tribune verwijzen en felicitaties kunnen verder na afloop. Heel goed. 5.

Notulen

De voorzitter: Dames en heren, dan kom ik bij agendapunt 5, de notulen. Dat gaat eerst over de vaststelling van de notulen van de raad van 28 juni 2022. Zijn daar nog opmerkingen over? Dat is niet het geval. Dan stellen wij de notulen vast. Dank daarvoor. Dan de raad van 5 juli 2022. Zijn daar nog opmerkingen over? Ik kijk rond, dat is niet het geval. Dan stellen wij die ook vast. 6.

Lijst ingekomen stukken

De voorzitter: We gaan we naar de lijst van ingekomen stukken. Zijn er opmerkingen over de lijst van ingekomen stukken? Ik zie een tweetal, de heer Bloemendaal en daarna mevrouw Hofman-de Raad, dat ik het woord wil geven. De heer Bloemendaal. De heer Bloemendaal: Dank u voorzitter. Ik zou graag het stuk nummer 4770 van 26 augustus 2022, de brief van de Federatie Wassenaarse Ouderenorganisaties over hun zorgen rond het gebrek aan passende woonruimte voor ouderen naar de commissie Fysieke Leefomgeving willen laten gaan ter agendering en ik zal daar een agenderingsverzoek voor indienen. De voorzitter: Volgens mij gaan we dat meteen organiseren, want u doet dit verzoek in het hoogste orgaan van de gemeente, dus dat geleiden wij door en dat gaat nu naar de agendacommissie om het een passende plek te geven. Dat gaan we doen. Mevrouw Hofman-de Raad. Mevrouw Hofman: Dank u wel voorzitter. Het betreft het ingekomen stuk 4763 over de elektrificering in de aanbesteding Groenvoorzieningen Wassenaar. Wij zien dat het college voornemens is om dat in behandeling te nemen en wij zouden graag aan de betreffende wethouder, de heer Van Sloten neem ik aan, vragen of hij daar terugkoppeling van wil geven en kan aangeven op welk termijn ongeveer hij denkt daarop te kunnen reageren. Dank u wel. De voorzitter: Dat ga ik aan de heer Van Sloten vragen. Wethouder Van Sloten.

Wethouder Van Sloten: Dan moet ik een beetje improviseren maar dit is inderdaad een wens ook van mij in het kader van luchtkwaliteit, geluidsoverlast, dat soort zaken. Mijn doelstelling is om het in het beheerplan dat wij volgend jaar gaan instellen op te nemen en dat wij voor het einde van deze collegeperiode geen tweetakt, dat soort rotzooi, meer in het dorp hebben, dat we alles zoveel mogelijk elektrisch kunnen doen. Het wagenparkbeheer wordt nog geëlektrificeerd maar het 3

materieel waarmee we werken is dat nog niet, maar de mogelijkheden zijn er nu wel. Dus het heeft mijn aandacht en daardoor ook de aandacht van het college. De voorzitter: Wilt u hier nog een reactie op geven? Ja, gaat uw gang. Mevrouw Hofman: Een korte reactie. Dank u wel voor uw toezegging maar u geeft aan voor het eind van de raadsperiode, dat duurt nog wel even, dus kunt u aangeven op welke termijn u kunt reageren op de brief van de burger die dit heeft ingestuurd? Wethouder Van Sloten: Dan u loop ik het risico dingen te gaan beloven die ik niet waar kan maken, maar we zijn nu aan het werk aan de beheerplannen, dus hoe wij omgaan met het onderhoud in de gemeente en welk niveau wij daar willen doen. Ik stel voor dat wij daarin meenemen ook de manier waarop wij het doen, en dat we dan daar in dat plan de elektrificatie ook meenemen. Dus dat komt volgend jaar naar u toe, ik meen langetermijnagenda eerste helft volgend jaar, maar dan kijk ik even heel snel, tweede helft 2023. Mevrouw Hofman: Oké, dank u wel. De voorzitter: Nou dan is dat vastgelegd. Hartstikke goed. Het gaat overigens over het gemeentelijke voertuigpark. Dus alle deux-chevauxbezitters kunnen verder gerust zijn. Dan gaan we naar de hamerstukken toe als u verder akkoord gaat met alle afdoeningsvoorstellen van de lijst ingekomen stukken? Dat is het geval. Dan stellen wij ze hierbij vast. 7.

Hamerstukken 7.a Handboek Welstand en Beeldkwaliteit Wassenaar De voorzitter: Dan gaan wij naar de hamerstukken. Het Handboek Welstand en Beeldkwaliteit Wassenaar. Het besluit namelijk het Handboek Welstand en Beeldkwaliteit Wassenaar als geheel van delen van bestaande documenten formeel vast te stellen, bekend te maken en aan het publiek beschikbaar te stellen en te bepalen dat het besluit om het handboek Welstand en Beeldkwaliteit Wassenaar formeel vast te stellen onmiddellijk in werking treedt met ingang van de eerste dag na de datum van de bekendmaking. Kunt u daarmee instemmen? Dat is het geval. Ik dacht bij dit besluit lees ik hem maar helemaal voor, dan weten wij zeker dat het geborgd is voor de toekomst. 7.b Bestuursverslag 2021 Stichting Openbaar Primair Onderwijs Wassenaar De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 7b, het bestuursverslag 2021 van de Stichting Openbaar Primair Onderwijs. Kunt u akkoord gaan met het besluit het bestuursverslag inclusief de jaarrekeningen over 2021 van de Bloemcampschool goed te keuren? Dat is het geval. Dan stellen we het hierbij vast. 8.

Brief aan raad inzake Damwand Havenkade

De voorzitter: En dan komen wij bij agendapunt 8 in hernieuwde vorm, waar nog de brief aan de raad over project Havenkade en projectmatig werken op de agenda staat. Ik wil graag inventariseren wie daarover het woord wil. Ik kijk rond. Dat is in ieder geval de heer Gankema. Ik kijk verder rond, dat is de heer Mulder, mevrouw Van Vliet, de heer Van Smirren en de heer Schokker. Heb ik iedereen genoemd? Ja, dat is het geval. Dan geef ik graag het woord aan de heer Gankema. De heer Gankema: Dank u wel voorzitter. Wij bespreken vanavond de brief die het college heeft gestuurd naar aanleiding van het voorstel voor de volledige vervanging van de Havenkade. Deze case staat misschien wel voor iets breders. Er zullen vanavond ook enkele moties worden ingediend die daar zijdelings ook mee te maken hebben. In een nutshell, er zijn dingen fout gegaan. Ik moet ook eerlijk toegeven, wij hebben hier een commissievergadering over gehad en ik was ook in de veronderstelling, ik was toehoorder, dat eigenlijk alles in orde zou zijn en ere wie ere toekomt, er waren commissieleden die toch nog een nader onderzoek wilden hebben. Zij hebben ook dingen naar boven gebracht waarvan bleek dat die niet in orde waren. Nu is het geval dat het college zelf op verzoek van de raad verder onderzoek heeft gedaan naar hoe het besluitvormingsproces in het verleden is gegaan.

Zodra het dit doorhad, heeft het ons ingelicht dat 4

er in het verleden een besluit is genomen op niet volledig juiste gegevens. De Havenkade had ook gerenoveerd kunnen worden en niet zoals eerder werd gesteld, dat het een must was, dat er iets moest veranderen. Dat had beduidend lagere kosten met zich meegebracht. Goed, er is iets fout gegaan. Het goede is dat de raad zelf kritisch is geweest en vragen heeft kunnen stellen, zijn controlerende functie heeft kunnen uitvoeren en dat het college ook direct open en transparant is geweest dat hier iets verkeerd is gegaan en zo moet het ook. Ieder van ons heeft het recht om vragen te stellen en het college wordt geacht ons goed, juist en tijdig te informeren. Het college geeft zelf ook al aan in zijn brief dat, zoals het het zelf omschrijft, er nog ruimte is voor verbetering. Wij willen ook het college de kans geven om die verbetering te realiseren, dus wij zullen vanavond geen moties indienen. Ook met het oog op dat wij zien dat het college zelf het besef heeft dat er dingen fout zijn en dat het eraan wil werken. Het benoemt daar ook de sectoren waarop het het onderzoek wil laten doen, financiën, organisatie, en dan wil ik een uitstapje maken en speciaal even de aandacht vestigen op het vakgebied van archivaris. De archivaris is in het Nederlands bestuur bijna geheel wegbezuinigd. Dit heeft wel gevolgen voor de kwaliteit van ons archief.

Dat zullen wij misschien vanavond bij andere dossiers ook nog tegenkomen dat het moeilijk te herleiden is hoe in het verleden dingen zijn gelopen, op basis waarvan zij nu besluiten genomen. Dat is een zorg die we hebben, het archief, dat een van de grondvesten is op basis waarvan wij onze controlerende taak kunnen doen. Wij hechten er natuurlijk aan dat wij tijdig, juist en goed worden geïnformeerd en dat is iets wat zo duidelijk is omdat het in de wet staat. Het is ons toebedeeld, die instrumenten om vragen te stellen, om onderzoek te mogen doen, dat we daar ook vanavond geen motie over zullen indienen, want het is zo duidelijk dat het ons toebehoort. In het verleden zijn hier al moties over ingediend en ook aangenomen maar nogmaals, wij zien dat het college zelf ook het besef heeft dat hierin verbeterd moet worden. Wij hebben ook vertrouwen in dat wij in de komende maanden zullen worden geïnformeerd over de voortgang van het verbeteringstraject. Dus dat is onze visie voor vanavond en hoewel het dus spijtig is dat het verkeerd is gegaan, zien wij hier ook positieve dingen in. De voorzitter: Ik dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan de heer Mulder. De heer Mulder: Dank u wel voorzitter.

Ik zag dat heer Bloemendaal hier nog aan het spreken was, dus misschien is dat voor de volgende keer handig voor de heer Gankema dat hij zijn kaartje er even bijhoudt, want ik lees hier de heer Bloemendaal. Voorzitter, dank voor het woord. De fractie van de VVD is enigszins in de war door de omstandigheden en tevens heeft de raad een heel mooi precedent gecreëerd hier om een raadsbrief die op vrijdag binnenkomt gelijk te bespreken in de raad. Wat ons betreft houden we het zo dat stukken die wij behandelen minimaal tien dagen van tevoren met de raad gedeeld zijn en anders worden ze geagendeerd voor de volgende commissie. Dan inhoudelijk voorzitter, het leek allemaal zo logisch en vrij eenvoudig. Er is schade gesignaleerd en het moet worden opgeknapt. De kosten waren eerst € 2 miljoen, maar eigenlijk € 2,7 miljoen. Het budget is er en uit alle voortgangsrapportages blijkt dat het op schema loopt. Nu zijn we hier. Op een punt dat als er geen kritische vragen waren gesteld door VVD-commissielid de heer Dijkstra en anderen, er niet eens gekeken zou zijn naar het rapport, laat staan dat we hadden stilgestaan bij de overschrijdingen. Want nee, niemand wil een instortende kademuur met alle gevolgen en risico's van dien die dat op zijn geweten kan hebben. De behandeling in het college duurde twee vergaderingen zagen wij in de besluitenlijst en toen was het erdoor.

Waarschijnlijk met het gevoel: balen, maar het is niet anders. En uit de brief die we hier nu behandelen blijkt dan ook dat het mogelijk helemaal anders is. We weten het niet. En dat is op zich verontrustend. Want als het hier niet weten, weten we het dan op alle andere plekken ook niet, of weten we het daar wel? Het is goed dat het college dit nu in kaart gaan brengen en de fractie van de VVD stelt op dit moment dan ook geen extra geld beschikbaar voor de uitvoering van fase 3. Voor fase 2 willen wij heel graag weten als fractie: wat zijn de financiële risico's als de aanbesteding wordt ingetrokken? De ontstane situatie is op zijn zachtst gezegd niet fraai en we gaan er dan ook van uit dat in de eerstmogelijke commissievergadering hierover inhoudelijk gesproken kan worden. Dank u wel. De voorzitter: Even heel praktisch. Voor de volgende commissie Fysieke Leefomgeving of Bestuur & Middelen zijn de agenda's vastgesteld. Op het moment dat u nog nader over dit onderwerp wilt spreken, dan kunt u natuurlijk een agenderingsverzoek doen of u kunt bij het vaststellen van de agenda vragen of er nog nader over gesproken wordt. Ik begrijp dat die wens bij u bestaat. De heer Mulder: Dank voorzitter.

Nee daarom sprak ik inderdaad over de eerstmogelijke commissievergadering aangezien ik weet dat de agenda's gisteren zijn vastgesteld en dat betekent de eerstvolgende cyclus, dat zal de novembercyclus zijn en dan zal er hopelijk ook meer bekend zijn naar aanleiding van de brief die uw college heeft gestuurd over mogelijke situaties met de Havenkade.

5

De voorzitter: Oké, helder. Dan is het goed dat we er straks even een reactie van de wethouder op horen of hij in november daar zaken over te melden heeft. Dan gaan wij naar mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel voorzitter. Ik wil hier niet al te veel woorden aan vuilmaken, ik denk dat er al wel een heleboel gezegd is, maar onze fractie heeft het uiteraard ook doen verbazen, de algehele situatie omtrent het project Havenkade. Hart voor Wassenaar heeft verleden jaar, ik meen in december, een motie ingediend waarin werd gepleit voor een projectmanagementsysteem. Dat was niet voor het eerst dat die motie werd ingediend, dat was al de tweede keer. Ik ben blij dat ik las in de brief dat er gewerkt gaat worden aan het projectmatig werken, want ik denk dat dat hard nodig is. Ik heb vertrouwen erin dat het college dat op een goede manier vlot gaat trekken. Dank u. De voorzitter: Ik dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Van Smirren. De heer Van Smirren: Dank u wel voorzitter. Laat ik positief beginnen.

Mijn complimenten, ja voor de verandering, en positief eindigen hoop ik, laat ik even een compliment geven aan de wethouder want vanwege zijn oplettendheid in de aanloop naar de voorbereiding van de technische briefing op 13 september 2022 blijkt nu dat inderdaad het raadsvoorstel mogelijk veel meer gaat kosten aan onderhoud aan de Havenkade en dat we dat kunnen besparen. Inmiddels is het dus van de agenda. Dat de raad na deze constatering direct is geïnformeerd is een goede zaak en hoort ook bij een open bestuurscultuur. Alleen zo kun je binnen de organisatie, maar ook in de relatie tussen college en raad leren van de fouten die nu eenmaal in elke organisatie worden gemaakt. Waar mensen werken worden fouten gemaakt. In de communicatie geldt de ANNA-regel. Altijd navragen, niets aannemen. In dezen lijkt een reeks van aannames te zijn gedaan met het gemeld proces als gevolg. Dat gezegd hebbende, hebben wij mogelijk wel een forse uitdaging te pakken want het beeld dat snel kan ontstaan is dat er € 2 miljoen aan gemeenschapsgeld over de kademuur is gegooid. Mijn fractie wil die conclusie overigens nog niet trekken. Of dat inderdaad zo is moeten wij nog maar afwachten want wellicht zou een verstandig bestuur ook in 2019 hebben kunnen kiezen voor een algemene reparatie van de Havenkade zoals die in gang is gezet.

Je hebt zo een goed Nederlands spreekwoord: penny wise, pound foolish. Wellicht beter om het in één keer goed te doen en dan telkens een beetje, maar het vraagt zorgvuldige transparante afweging en die is er kennelijk niet geweest, of in ieder geval niet traceerbaar en dat baart onze fractie grote zorgen. Immers, in de toelichting op de Begroting 2020 is op pagina 74 te lezen dat alleen vervanging van de kade ervoor zorgt dat het risico op instorting op kortere en langere termijn wordt voorkomen. Voorzitter, de raad heeft er, naar nu blijkt, ten onrechte op vertrouwd dat dit klopte. De brief van het college geeft ons wat betreft dit verhaal en de technische briefing een te vlak beeld van wat er mogelijk is misgegaan. Ja, er is sprake van een jonge organisatie en ja, wij hebben nog wat te leren in het kader van projectmatig werken en daarmee gaat de organisatie aan de slag. Uitstekend. Maar dat is wat de PvdA-fractie betreft niet voldoende. Er zijn terechte vragen gesteld over de wijze waarop de checks and balances binnen de werkorganisatie en in de relatie met het college zijn geregeld. Wie is eigenaar? Waaruit blijkt welke afwegingen zijn gemaakt en welke keuzes worden bepaald? Waar zitten de kwetsbaarheden in de processen? Juist in een jonge organisatie, zoals het college schrijft, moeten die goed zijn belegd.

Voorzitter, helaas het beeld van de Havenkade is niet het eerste project waar het financieel misloopt en waar moet worden bijgestuurd. Ook bij de molen en ook bij de herbestrating van de Storm van 's-Gravesandeweg pakten de projecten onoverzienbaar duurder uit. Bij de tijdelijke voorziening van de internationale tak van het Rijnlands Lyceum stonden de tijdelijke gebouwen er al op het moment dat over de kritiek hier in de raad werd gesproken. Voorzitter, wat onze fractie betreft is het nodig om de besluitvormingsprocessen op de elementen die het college in zijn brief opsomt tegen het licht te houden. Er moet ook worden voorkomen dat de slager zijn eigen vlees gaat keuren. Ook dient het onderzoek verder te strekken dan alleen het projectmatig werken, maar ook te strekken tot reguliere processen waarin belangrijke financiële keuzes worden gemaakt. Vandaar dat ik overweeg een motie in te dienen met de opdracht aan het college om door de Algemene Rekenkamer of een extern bureau onderzoek te laten doen en met aanbevelingen te komen hoe te verbeteren. Een extern en onafhankelijk onderzoek waarvan de uitkomsten rechtstreeks aan de raad worden verstrekt. Hiermee laat de raad zien hoezeer hij hecht aan zorgvuldige en kostenefficiënte procedures. Daar hebben de inwoners van ons dorp recht op. Ik heb twee vragen aan de wethouder over de brief.

Is het proces van zorgvuldige besluitvorming in het kader van projecten opgenomen in de vijf aspecten: financiën, organisatie, kwaliteit, informatie en communicatie of planning? Vormt dat daar een onderdeel van of zou dat nog moeten worden toegevoegd? Bent u bereid om ook in dit kader te kijken naar de reguliere processen binnen de organisatie en niet alleen naar de projecten? En, ik heb een derde vraag nog zie ik, hoe wordt de

6

raad meegenomen in de ontwikkeling? Krijgen wij daar rapportages van? Hoe ziet u dat voor zich? Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Van Smirren, nog even heel praktisch, u zei dat u het voornemen heeft op een motie. Ik zie een motie van die strekking bij de moties vreemd aan de orde van de dag, wilt u die motie bij dit onderwerp gaan betrekken? De heer Van Smirren: Mijn bedoeling is om eerst de antwoorden van de wethouder af te wachten dan vervolgens te bepalen of wij deze motie gaan indienen. De voorzitter: Prima, dank u wel. Dan is dat helder. Tenslotte de heer Schokker. De heer Schokker: Voorzitter, theoloog Kuitert schreef de woorden: "Alles is politiek, maar politiek is niet alles". Het debat over de Havenkade-damwand toont maar weer eens aan dat inderdaad alles bijna politiek kan worden. Immers, ook een op zichzelf eenvoudig ogende kwestie als het onderhoud van een kapitaal goed als de havenkades van Wassenaar, ja, is toch wat politiek geworden. Onze fractie is van mening dat eigenlijk iedereen in de raad het er wel over eens zou zijn, dat dit onderhoud gewoon goed op orde moet zijn. Tegen die achtergrond kunnen wij de opmerking van wethouder Van Sloten tijdens de commissievergadering dan ook goed begrijpen, dat er sprake is van een must. Wij hebben ook beheerplannen waarin dit gewoon geregeld behoort te zijn.

Een vraag aan de wethouder: kan de heer Van Sloten aangeven of het onderhoud van de havenkades in beheerplannen is opgenomen en als het nog niet het geval is, en hij noemde al even de beheerplannen, gaat het dan wel gebeuren in de nieuw op te stellen beheerplannen? De raad heeft een verzoek gekregen voor een aanvullend krediet van ongeveer € 1,4 miljoen. Dat is nu van agenda en zoals ook anderen al hebben gezegd, goed, denk ik dat er een technische briefing heeft plaatsgevonden en dank aan het college dat verder in de materie is gedoken en dat er binnen korte tijd nadere achtergrond duidelijk is geworden. Tijdens de technische briefing viel ook wel vooral op vele personele wijzigingen van a1 tot a8 of a9, aan hoeveelheid mensen binnen de organisatie die bij zo een project betrokken zijn waardoor het beheer van zo een project ook erg lastig bleek. Niettemin heeft duidelijk kunnen worden dat het rapport van de inspectie destijds in 2019 twee keuzes heeft voorgelegd: eigenlijk onderhoud plegen of vernieuwen, vervangen. De kern van het probleem lijkt onze fractie dan ook dat er op enig moment een keuze is gemaakt voor een volledige vervanging in drie fases. Het is echter niet duidelijk door wie deze keuze is gemaakt en op welk moment. Bovendien is de keuze ook niet echt politiek aan de orde geweest.

Met het oog op de toekomst lijkt het ons vooral van belang te zorgen dat een goed proces wordt ingericht waarin alle keuzemomenten helder zijn. Het is ook niet voor de eerste keer dat deze lacune naar boven komt en collega Gankema refereerde al even aan motie 183 van oud-collega Fred Weyn waarin aan de externe accountant in haar rol als adviseur ook de opdracht is gegeven om het geheel van controlemaatregelen te beoordelen. Graag hoort de CDA-fractie de visie van de wethouder van Financiën hier op, op deze motie, hoe het daarmee staat en hoe hij ook misschien dit project, de beoordeling daarvan, daarin kan integreren. Dan de uitvoering van fase 3. Er wordt nu opnieuw gekeken wat wijsheid is. Vervanging of investering? Een vraag aan wethouder Van Sloten: krijgen wij daar uitsluitsel over en wanneer wordt deze keuze voorgelegd, wat is daar de planning? Tot slot nog een vraag over het voorleggen van dergelijke kredietaanvragen. Het is heel goed, en dat hebben ook meerderen al benadrukt, om meteen naar de raad komen zodra er iets dergelijks aan de hand is. Als er echt een stevige tegenvaller te verwachten valt, maar tegelijkertijd is er ook een P&C-cyclus. Die cyclus is ook van belang om uiteindelijk een goede integrale afweging te kunnen maken. Bijvoorbeeld waarom een keuze hier wel € 1,4 miljoen en bijvoorbeeld niet de keuze voor het centrumplan.

Bij dat soort keuzes wil je tijdens een begroting eigenlijk of tijdens een voorjaarsof najaarsnota, een integrale afweging kunnen maken. Dus ik hoor graag de visie van de wethouder van Financiën op deze integrale afweging, hoe gaan we nu om met dat soort keuzes? Dus daar graag reflectie op. Tot zover mijn inbreng voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan is mij opgevallen dat aan twee wethouders vragen zijn gesteld. Mijn voorstel zou zijn om eerst aan de projectwethouder die gaat over de Havenkade, het woord te geven, de heer Van Sloten, en daarna aan de wethouder van Financiën, de heer Hendrickx. Ik geef het woord aan de heer Van Sloten. Wethouder Van Sloten: Dank voorzitter. Als ik heel specifiek inga op het project, er zijn een aantal vragen gesteld. De VVD vroeg zich af wat de financiële consequenties zijn van het nu nog afblazen van fase 2 en dan in de volgende commissie graag een toelichting op het vervolg. Nou die vervolgvraag staat ook bij het CDA, dus die pak ik even samen. De financiële consequenties. Die aanbesteding is verlopen. Als we dat nu stopzetten hebben we eigenlijk niks, maar hebben we wel heel kosten die we moeten maken. De aannemer heeft al veel materiaal ingekocht en we zijn ook 7

een percentage van de aanneemsom kwijt. Dus eigenlijk is de keuze gemaakt, ook omdat de kade niet in goede staat is en de laatste drie jaar achteruit is gegaan, om die vervanging voort te zetten. Ook omdat op de lange termijn in de jaarlijkse kosten het verschil er wel is, maar we hebben toch gekozen om dat kleine verschil toch door te laten gaan omdat de kosten die we nu dan zouden maken om niks te krijgen daar niet tegen opwegen. U wilt graag in de volgende commissie een toelichting op het vervolg, hoe we dan omgaan met fase 3. Daarvan kan ik melden dat gisteren de inspectie is uitgevoerd aan de Havenkade. Het bedrijf is nu bezig om die analyse te maken en die komt eind van deze maand, dan krijgen wij die als gemeente binnen. Dus ik zou in de volgende commissievergadering mondeling een toelichting kunnen doen over wat de staat is en wat de verwachting is. Dat wil niet zeggen dat er de volgende commissievergadering een voorstel ligt vanuit het college hoe ermee om te gaan. Ik kan u alleen aangeven wat dan de stand van zaken is. Op basis daarvan gaan wij intern kijken hoe wij omgaan met het vervolg, of we toch overgaan tot vervanging of het onderhoud kunnen doen. Ik kan er nog wat meer technische details op geven maar het lijkt mij goed om dat te bewaren tot de volgende commissievergadering. Dat is ook volgens mij het antwoord op de vraag van het CDA.

Dan is er ook nog de vraag. Zit er geld in de… De voorzitter: Mijnheer de wethouder, dan leggen wij die vast, dan is het een toezegging dat bij de eerstvolgende commissie Fysieke Leefomgeving, dat is uit mijn hoofd, 3 oktober 2022, de wethouder een mededeling gaat doen over de status op dat moment van het project Havenkade. Oké. Wethouder Van Sloten: Ik kan altijd een mededeling doen. De inhoud is dan hopelijk ook nog dusdanig dat ik iets zinnigs te zeggen heb, maar we krijgen echt de 30e de resultaten van inspectie, dat is vrijdag en dan maandag zou ik daar wat over kunnen zeggen inderdaad. Dan gaan we door naar het specifieke: is er geld in de beheerplannen voor onderhoud? Nou, tot mijn verbazing is dat beperkt. Dus wij nemen dat nu mee, er zit wel een ophoging in voor de begroting van volgend jaar. We zijn het nu aan het identificeren wat daar precies nodig is en dan de opdracht aan de ambtelijke organisatie is: kom met nu gewoon wat het echt zou moeten kosten in plaats van het politieke antwoord dat het niets mag kosten, want dat is de lijn zoals ik het begreep, die de laatste jaren ambtelijk werd gevoeld, laat ik het dan zo zeggen. Daarnaast werken wij natuurlijk aan een beheerplan, een integraal beheerplan van wat we volgend jaar gaan doen dat de tweede helft volgend jaar komt waar we alles in meenemen.

Maar er zitten zaken in waarvan ik denk: nou ja, dit had anders gekund dus we lopen daar wel tegen dingen aan die geld gaan kosten om te behouden wat we hebben, wat tot nu toe niet goed is meegenomen financieel gezien. Dan nog een vraag over de vervanging in drie fases. Daar kan ik heel technisch over zijn, vanaf het begin zat dat erbij, dus daar ben ik mee geconfronteerd. Dat is eigenlijk een impliciet besluit van het vorige college. Er is wel ambtelijk gekozen om dat in drie fases te doen, dan kunnen we leren van de eerste fase en zodoende kijken. Daarnaast speelt erbij dat wij het hele project dan kunnen opknippen in verschillende stukken. Aanbestedingstechnisch is dat ook makkelijker. Dat is een impliciete keuze die eigenlijk in de vorige collegeperiode is gemaakt waarvan wij het niet meer precies kunnen achterhalen, maar dit is wat wij verwachten. Even kijken wat ik nog specifiek daarover kan zeggen, wat een hoop zit inderdaad… Het is een reflectie op de organisatie, hoe we dat gaan oppakken. In de brief hebben wij duidelijk gemaakt dat we dit zeer serieus nemen en dat we nu bezig zijn met een inventarisatie, maar daar kan de wethouder Organisatie straks ook nog op reflecteren. Hij kan ook specifiek ingaan op de motie die al dan niet komt.

Daarnaast wil ik ook nog melden, want dat heb ik ook nog niet gehoord, de Rekenkamer van Wassenaar is nu bezig met een onderzoek naar assetmanagement, daar heb ik ook al mee gesproken, dus daar kunnen wij ook lessen uit halen hoe wij daar mee omgaan, hoe we dat moeten inregelen als gemeente. Dus dat kunnen we mooi meenemen in het geheel om ons proces intern ook te verbeteren en ons assetmanagement ook te verbeteren. Ik kijk even rond of dat de vragen zijn die specifiek over de Havenkade gaan De voorzitter: Ik zie de reactie dat dat het geval is. Ja. Nee, de heer Van Smirren. Is er nog een vraag blijven liggen? Nou als u die meteen meeneemt, dan kunnen wij die meteen afdoen. De heer Van Smirren. De heer Van Smirren: Een vraag aan de wethouder. Ik had gevraagd of de zorgvuldige besluitvorming een onderdeel worden van wat u in het kader van het projectmatig werken wil meenemen. Of dit valt onder een van de vijf categorieën zoals genoemd in de brief, of, omdat dit toch wel een belangrijk punt is, dat het apart nog wordt benoemd? De voorzitter: De wethouder.

8

Wethouder Van Sloten: Nee, het is wel mijn stijl om dit inderdaad open en eerlijk te bespreken, dat was ook de insteek om het voorstel überhaupt hier op tafel te leggen en niet te wachten tot een begrotingsbehandeling maar het gewoon open en eerlijk te bespreken. Dus dat is zeker wel de stijl en dat is volgens mij ook als je ziet hoeveel moeite we nu doen, ik zit hier zeker niet eeuwig, dus mijn opvolger moet ook gewoon na kunnen gaan en de raad die er dan zit moet ook gewoon na kunnen gaan welke stappen zijn er toen genomen. Dus dat is zeker wel de stijl van dit college om daar open en eerlijker en transparanter over te besluiten in het college, dus losse projecten beter te benoemen in plaats van impliciet via een begroting. Dus dat zit er zeker in, dat nemen wij zeker mee want ik stoor mij daar verschrikkelijk aan. Persoonlijk vond ik de raad te ver gaan om inspectierapporten te vragen, maar achteraf ben ik er heel blij om dat het wel gebeurd is. Maar we moeten terug naar de situatie dat de raad er weer gewoon van uit kan gaan dat de informatie die vanuit het college komt gewoon klopt, zonder dat alle details bekend moeten zijn. Ik snap wel dat uw raad daar nu zo in zit, want dat zou ik ook zijn als ik in uw positie zat.

Dus wij gaan werken om dat vertrouwen weer terug te krijgen en dat kan alleen maar door open en transparant te communiceren nu en dus openheid te geven over zaken waarvan je eigenlijk zou zeggen: nou de raad zou daar niet helemaal over moeten gaan, maar het heeft nu wel geholpen om bij dit project op tijd in ieder geval op de rem te trappen. De voorzitter: Dank. Dan is het woord aan de wethouder Financiën en Organisatie, de heer Hendrickx. Wethouder Hendrickx: Ben je twee maanden geen raadslid meer en weet je dat ding niet meer goed te bedienen. Routine is alles. De vraag: projectmatig management van met name investeringsprojecten, dat was uw vraag. In december 2021 is een motie ingediend. U weet mijn persoonlijke belangstelling als Hart voor Wassenaar voor projectmanagement, meerdere moties ingediend die meestal door het CDA werden afgewezen, maar nu hebben we hem dan in december en toen ik als wethouder 28 juni 2022 aan het werk ging, was een van de eerste dingen waar ik naar ging kijken: wat hebben wij inmiddels gerealiseerd op het gebied van projectmatig management? Het antwoord daarop is: nul.

Dat betekent dat nu wij een absolute eis aan onszelf hebben gesteld, dat wij projectmanagement en projectmanagementondersteunende middelen beschikbaar maken binnen de organisatie en ervoor zorgen dat er met die methodes gewerkt wordt zodat die dingen, de lijst die genoemd werd in de komende jaren nooit meer zal voorkomen. Dat is één. Het tweede is dat er een nadrukkelijke eis en dat is binnen het college een discussie, niet eens een discussie, maar een onderwerp dat nadrukkelijk besproken wordt, wij willen terugkomen in control. Wij willen nadrukkelijk in staat zijn om alle activiteiten van het ambtelijk apparaat, inclusief de activiteiten van het bestuur daarboven, volledig under control te krijgen. Dat is een enorme opgave, want wij zijn niet in control. Die constatering doet heel veel pijn en dat maakt ook dat wij veel meer tijd zullen moeten gaan besteden aan het in control komen van de hele organisatie en door het college dat dat dan ter beschikking maakt aan deze raad, want u bent tenslotte het hoogste orgaan. Dat is mijn antwoord op uw vraag. De voorzitter: De heer Schokker. De heer Schokker: Dank u wel voorzitter en dank u wel wethouder voor uw beantwoording. Hele verstandige dingen denk ik die u zo stelt, maar mijn vraag was eigenlijk specifiek gericht op motie 183.

Er is daar gevraagd door een onderzoek door de externe accountant in haar rol als adviseur om naar een aantal projecten te kijken. In hoeverre zou het nou iets zijn om ook deze kwestie, van dit project rondom die Havenkade, om die daar ook eigenlijk in mee te nemen, om aanbeveling te krijgen juist om te doen eigenlijk wat u beoogt? Dus daar had ik eigenlijk in het bijzonder uw reflectie over gevraagd. Wethouder Hendrickx: Wij kunnen een paar dingen doen. Wij kunnen het verleden gaan onderzoeken totdat wij een ons wegen en dan zullen wij dat verleden voor een deel ook moeten onderzoeken in de tijd dat de WODV in place was. Een organisatie waar wij veel minder direct toezicht op hadden, veel minder directe controle op hadden en waar dingen gebeuren waarvan je achteraf je moet afvragen of het zo had mogen gebeuren. Wij hebben ons als college voorgenomen om vooral niet naar het verleden te kijken. Wij hebben wel een aantal projecten waar wij de diepte in zijn gegaan naar aanleiding van het havenproject om te weten of daar verkeerde dingen in zaten, of we nog verrassingen gingen krijgen. Wij zijn er een aantal tegengekomen: de verkeersregelinstallatie voor de Van Zuylen van Nijevelststraat is er zo eentje. Een ton de deur uit en we moeten drie ton opgeven om een nieuwe te doen.

Dus wij kijken wel degelijk naar de risico's die we nu hebben, maar we gaan geen uitgebreid onderzoek doen naar het verleden. Dat achten wij zinloos. We weten wat er niet goed zit en wij willen juist datgene doen en de tijd besteden aan

9

de dingen die het goed moeten maken zodat wij in control komen en weer voldoende bestuurskracht kunnen ontwikkelen. De voorzitter: Oké, dat is dan verder verhelderd. Ja, u had nog een vraag gesteld. Er is nog een openstaande vraag. De heer Schokker. De heer Schokker: Dank u voorzitter. Ik had ook nog een vraag gesteld over de integrale benadering op het moment om direct naar de raad te komen met zoiets of de P&C-cyclus, omdat je dan een integrale afweging kunt maken omdat je uiteindelijk maar schaarse middelen hebt natuurlijk als gemeente, hoe u daarnaar kijkt. Wethouder Hendrickx: Dan moet ik even eerlijk zeggen dat ik niet precies begrijp wat u met uw vraag bedoelt. Integrale benadering. De heer Schokker: Ja voorzitter, rondom de najaarsnota is hier een debat geweest, toen is niet de keuze gemaakt om bijvoorbeeld het Centrumplan voor te leggen, dat vergde ook een extra investering van € 1,4 miljoen. Die keuze is niet gemaakt, bij damwand is wel de keuze gemaakt voor € 1,4 miljoen. In de begroting zit een hele investeringslijst waar tien, vijftien investeringen naast elkaar staan en dan kan je gewoon de hele liquiditeitspositie, je kunt alles eigenlijk goed op een rijtje zetten zodat je een integrale keuze kunt maken. Daar is die hele P&C-cyclus ook eigenlijk op geënt. Dat is wat lastiger als je dit soort individuele casussen hebt.

Nogmaals, ik begrijp, het is belangrijk dat er nu mee naar de raad is gekomen, dus daar ook alle complimenten voor, maar het kan best zijn de komende tijd dat we nog te maken krijgen verdere prijsstijgingen et cetera. Hoe gaan we daar dan mee om. Daar wilde ik graag de visie van de wethouder op horen. Dank u wel. De voorzitter: Nog even voor de luisteraars thuis. P&C staat voor planning en control, voordat u denkt dat het een kledingwinkel is. De wethouder. Wethouder Hendrickx: Als je goed begroot, komen dingen als de Havenkade en het Centrumplan niet aan de orde. Die worden uitgevoerd binnen de begroting. Die komen pas in de raad op het moment dat blijkt dat je het niet binnen de begroting kunt doen. Dan krijg je op dat moment een gesprek hier. Dat heeft natuurlijk te maken met het feit dat de afwijking van de begroting dusdanig is dat je niet anders kunt dan hier in de raad te komen. Dus te uwer behoeven en verplicht aan u moeten wij los van de begroting, met situaties bij de raad komen die dusdanig afwijking van de begroting dat wij gedwongen worden daar met u over in gesprek te gaan. Zo is het en niet anders. Als het goed begroot was geweest, hadden wij niet met elkaar erover gesproken. De voorzitter: Dan ga ik nog kijken. In ieder geval de heer Van Smirren had een motie boven de markt laten hangen.

Ik ga even kijken of de behoefte er is om de motie nu bij dit agendapunt in te dienen, of wat u verder met de aangekondigde motie wilt. De heer Van Smirren: Ja, dank u wel voorzitter. Ik ga er dan even van uit dat dit de tweede termijn is overigens, of werkt het anders? De voorzitter: Zeker, en u had een motie aangekondigd dus u krijgt nu in de tweede termijn als eerste het woord. De heer Van Smirren: Dank u wel… De voorzitter: Dit is dus een tip, kondig een motie aan dan krijg je in tweede termijn als eerste het woord. De heer Van Smirren. De heer Van Smirren: Nou, zo leer je elke keer weer wat. Ik wil het college danken voor de antwoorden. Toch mis ik nog, ook tegen de achtergrond van de brief, de scherpte op het proces dat binnen zo een werkorganisatie plaatsvindt, de overdrachtsmomenten, een managementvolgsysteem waarin staat wie welke beslissing genomen heeft en waarom, eventueel een toelichting van argumenten, dat is nu niet duidelijk dus ik denk dat het goed is dat een extern bureau daar wel naar gaat kijken, waar zitten die kwetsbaarheden. Het zit ook in mensen, in cultuur et cetera et cetera. Dus ik wil graag de motie indienen.

De voorzitter: Oké, dan maakt nu de motie die aangekondigd was bij de moties vreemd aan de orde van de dag, de motie ingediend door de heer Van Smirren als hoofdindiener, de heer Krabbendam, de heer Schokker en de heer Paulides, Extern onderzoek naar besluitvormingsprocessen, dat is toch de motie, nu onderdeel uit van de beraadslaging. Dan wordt 10

zij nu door de griffie even op de andere plek gezet, wordt het slotje eraf gehaald en is deze daarmee onderdeel nu van deze vergadering. Dan ga ik verder nog even kijken naar de sprekers in de eerste termijn, is er nog behoefte bij de andere sprekers aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Dan gaan we naar een oordeel aan de zijde van het college over de thans ingediende motie. Ik zie u kijken naar de motie, u heeft allemaal de motie tot zich genomen neem ik aan. Ja, de portee van de motie is helder? Check, check, check, dat is het geval. Oké, dan geef ik het woord aan de wethouder. Wethouder Hendrickx: Ja, de motie, uiteraard is die gelezen, uiteraard is die bekeken. De timing van deze motie is een beetje bijzonder. We zijn tweeënhalve maand onderweg, er zit een nieuw college, we hebben een zomerreces achter de kiezen, de begroting heeft de hoogste prioriteit en we hebben een ambtelijke organisatie die net een jaar aan de slag is in de huidige constellatie. Ik vind hem ook een beetje pikant, want als je kijkt naar de vier ondertekenaars, dan is de heer Van Smirren, althans zijn partij heeft tegen de motie 183 gestemd in december vorig jaar. De andere partij die heeft tegengestemd is DLW geweest, en de twee partijen die voor hebben gestemd die hebben er het afgelopen half jaar niets aan gedaan.

Dus in dat opzicht vind ik hem een beetje pikant en om dan nu met vrij veel kabaal allerlei externe entiteiten binnen te gaan halen voor iets wat bekeken moet gaan worden. We analyseren de motie en aangehaald worden Van Zuylen, de Havenkade, de molen, verkeersregelinstallatie, Landgoed De Paauw, Warenar en dat soort dingen, allemaal zaken uit het verleden. Dan is de vraag: wat ga je onderzoeken? Ga je onderzoeken wat de WODV deed in het verleden? Ga je de bestuurskracht en de besluitkracht van het college uit het verleden, onderzoeken? Kortom, wat moet je gaan onderzoeken als je aan de slag gaat? Wat is aan de orde? Een jaar na de oprichting van de eigen ambtelijke organisatie waar heel veel goede mensen in ons team zitten, zijn we aan de slag. We zouden gehoopt hebben dat we meer progressie hadden gemaakt in het afgelopen jaar. We hebben dertig vacatures. Boven op die dertig vacatures zullen we waarschijnlijk tien tot vijftien mensen moeten aannemen omdat wij per saldo te weinig formatieplaatsen hebben. Wij hebben kwaliteitsproblemen in de organisatie. De werkprocessen zijn nog niet op orde. De informatievoorziening schiet tekort. Wij zijn heel erg afhankelijk van derden. We hebben veel acute kwesties openstaan en we hebben ook zeker een nadrukkelijke vraag bij en een fundamentele kwestie bij de organisatiestructuur. Kortom, wij zijn niet helemaal happy met de situatie.

Motivatie is een probleem en wat wij heel erg vinden is dat gebleken is dat we al jaren niet meer in control zijn van de organisatie. En dat betekent dat het alle kanten kan uitgaan. Dat is de situatie nu. Wij als college zijn ervan overtuigd dat dit kwesties zijn die niet lang kunnen blijven bestaan. En niet lang is niet een kwestie van weken of maanden, je zult jaren moeten werken om een organisatie op poten te krijgen die voldoende bestuurskracht heeft om waardig als apparaat het college en de raad te kunnen ondersteunen. Daar zijn we nu hard mee bezig. Projectmanagement en projectmanagementsystemen worden een keihard onderdeel. Control, we hebben op dit moment gesprekken met een kandidaat-controller, maar de controlfunctie zal verder uitgebouwd worden. Kortom, al die dingen die we niet wisten en die wij de afgelopen tweeënhalve maand hebben ontdekt, hebben we benoemd en daar gaan we mee aan de slag, snoeihard mee aan de slag. Als u denkt dat dit college het niet aankan en gesteund moet worden door derden, dan maakt u een hele foute inschatting van dit college. En dat is jammer en dat blijkt wel enigszins uit uw motie. Dit college met wethouders Klaver, Boon, Van Sloten, ikzelf samen met de burgemeester en de gemeentesecretaris vormen een ijzersterk college, en een college dat deze klus aankan en de bestuurskracht op het vereiste niveau zal brengen. Dat zal jaren kosten.

Laat ik één ding toevoegen aan de grijnzende gezichten aan de overkant, en dat komt uit de grond van mijn hart, wij hebben per 28 juni jl. de problemen overgenomen en wij zullen die problemen oplossen, maar maakt u niet de fout om de schuld van de door u veroorzaakte problemen te proberen op mij of op leden van dit college af te schuiven want die blijven van u. De problemen zijn van ons, de schuld is niet van ons. Daar wil ik het bij laten. Dank u wel. De voorzitter: In ieder geval over het oordeel, nog wel even voor de orde. De motie is ingediend door de heer Van Smirren en er worden wat verwijzingen gemaakt naar mensen en verantwoordelijkheden in het verleden. Ik denk dat het oplossen van de punten die de raad naar voren brengt, we niet heel veel verder komen als we daarmee doorgaan. Ik merk daar ook, en daar deel ik denk ik het gevoel van de raad, dat we dat pad niet op moeten, maar ik zou nog wel graag het oordeel van het college willen horen over de motie. Wethouder Hendrickx: Nou ik geloof dat dat oordeel vrij duidelijk was, maar wij ontraden hem, voor de duidelijkheid. De voorzitter: Dank u wel. Goed, dan ga ik nog even de kring rondkijken. Zullen wij de motie in stemming brengen? Want dat is dan wat nog overblijft bij dit agendapunt, of is er nog behoefte 11

aan een nadere reactie naar aanleiding van, ja dat kan ik mij ook voorstellen, maar dan inventariseer ik even. In ieder geval de heer Van Smirren, maar ik zie nu ook de heer Krabbendam. Stemverklaring mag… Nee, die was ik nog niet aan het inventariseren, maar de indiener van de motie heeft zeker naar aanleiding van de reactie van het college de mogelijkheid om daarop te reageren. De heer Van Smirren. De heer Van Smirren: Dank u wel voorzitter. Ja, een pikante reactie op een pikant voorstel kennelijk. Het verbaast mij dat de wethouder dit op deze manier zo teruggeeft en vooral verwijten maakt naar mensen die in het verleden hier aan het stuur hebben gestaan of onderdeel hebben uitgemaakt van de raad. Ik heb beoogd met deze motie juist naar het heden te kijken en naar de toekomst en nu het stokje binnen de organisatie te steken zodat we daar weten hoe de temperatuur is. Ja, de mening van de wethouder komt een beetje neer op de baron von Münchhausen, die trok zichzelf ook uit het moeras. Die kon het zelf ook wel, maar de vraag is of dit college een baron von Münchhausen is, dus ik denk dat een beetje extern, en dat hoeft echt geen breed en meeslepend onderzoek te zijn, van een extern bureau dat weet hoe processen zorgvuldig en goed lopen binnen een organisatie, dat het college daar ook wel wat hulp bij kan gebruiken. Dank u wel.

De voorzitter: Dat was een nadere opmerking, geen nadere vraag, maar u wilde, want dat kan in de termijn, u wilde nog gebruikmaken van reactie op de motie. De heer Gankema, gaat uw gang. En dan komt daarna de stemverklaring, ik vergeet u niet. De heer Gankema: Dank u voorzitter. Wij hebben de reactie van het college gehoord, specifiek van de wethouder van Financiën. Het houdt de gemoederen bezig maar ik wilde nog iets anders er even uitlichten wat ik toch niet zomaar kan laten liggen. Als ik het goed heb, zei de wethouder: wij zijn op dit moment niet in control. En dat is toch wel een heel belangrijk punt, zeker voor ons als raad, want wij gaan ervan uit dat wel in control bent. Dus, kunt u dit nog iets verder toelichten? Was dit een slip of the tongue of een spreekwoordelijke overdrijving, of hoe moeten wij dit duiden? De voorzitter: De wethouder. Wethouder Hendrickx: Nu is vanaf een moment in het verleden tot nu, om daar duidelijkheid in te verschaffen. Wanneer wij kijken naar de dingen die gebeuren en er zijn vandaag ook weer voorbeelden aan de orde geweest en we kijken naar voorbeelden uit het recente verleden: molen Havenkade, Warenar, nog een paar van die projecten, dan komen er uitkomsten uit die je van tevoren niet gepland had. En als het zo is dat als je iets plant en wat je gepland hebt, komt er niet uit dan ben je niet in control.

Want als je in control bent, dan komt er uit wat je gepland hebt. Het moment dat je bij voortduring voorbeelden hebt dat dingen niet gebeuren zoals ze gepland zijn, waar het dan ook in het proces fout gaat, bij de planning, bij de besluitvorming, bij de uitvoering enzovoort, je bent niet in control want er komen dingen uit die je niet wilde. De zorg die u daarbij uitspreekt, dat is ook een zorg die wij in het college nadrukkelijk hebben. Nogmaals, we zijn bezig om een controller aan te trekken binnen de organisatie die in ieder geval een hogere mate van control met zich meebrengt, maar dat is niet alleen financieel, het is ook in processen en dat soort dingen. Die moeten gaan lopen zoals je wilt dat ze gaan lopen en die moet je designen, die moet je ontwikkelen. Die zijn er nog niet en daar ligt een hele opdracht voor het college om op een zo kort mogelijke tijd ervoor te zorgen dat je én goed plant én dat wat je plant er ook uitkomt, maar dat gaan wij niet van vandaag op morgen maar dat is wel een van de primaire doelstellingen die wij ons gesteld hebben. De voorzitter: Dank u wel. Dat was nog een nadere duiding over hoe in ieder geval control gedefinieerd wordt. Dat verheldert wel. Dank. Dan gaan we naar de stemverklaringen en dan geef ik eerst het woord aan de heer Krabbendam. De heer Krabbendam: Dank u wel voorzitter.

De motie zoals ingediend door PvdA en die wordt gesteund door D66 is een oproep aan het college om een extern bureau in te schakelen om hen te steunen bij het werk dat het wil gaan doen. Ik was zo enigszins bevreemd samen met mijn fractie door de reactie van de wethouder van Financiën, dat het college nu niet in control lijkt te zijn. Hij was zelf enigszins out of control bij zijn antwoord, maar dat laten wij maar bij hem, maar wat helemaal vreemd is, is dat op het moment dat je niet naar het verleden wilt kijken om te leren en die lessen mee wil nemen naar de toekomst, dan heb je wellicht de motie niet helemaal goed gelezen. Het lijkt mij dus een extra reden om die motie te steunen en dat is dan ook een dringende oproep aan de rest van de raad om juist te willen leren, extern onderzoek in te schakelen en te zorgen dat het beter wordt. Zo is die motie van de PvdA ook bedoeld. Zie het als een steun en wij steunen derhalve dus ook deze motie. Dat lijkt mij ook heel consistent, want er werd door de 12

wethouder ook nog naar verwezen, met de motie 183 die D66 toentertijd ook heeft gesteund. Dank u wel voorzitter, dat was mijn bijdrage. De voorzitter: Dank u wel, dan is het woord aan de heer Paulides voor ook een stemverklaring. De heer Paulides: Dank voorzitter. Het is al gezegd, een schokkende verklaring van de wethouder om de schuld bij zijn voorgangers te leggen. Dit college is ook verantwoordelijk voor wat het vorige college heeft gedaan, maar nog schokkender vind ik de opmerking dat het ook nog wel de schuld was van de fracties die indertijd de motie niet hebben ondertekend. Wij waren er een van en we hebben dan geen schuld aan de fouten en de problemen die er nu zijn. De vergelijkbare motie die hier toen is aangenomen, die hebben wij inderdaad niet ondertekend omdat wij vonden dat de motie iets opdraagt wat het college gewoon verplicht is en omdat dat nu nog steeds niet gebeurd is hebben wij toch gedacht een signaal af te geven en zijn daarmee mede-indiener van deze motie. Ook de opmerking van: ja, zoals het in het verleden ging, dat gaat jullie helemaal niks aan, we gaan op een andere manier werken.

Nee, het zijn dezelfde ambtenaren voor een groot gedeelte, het is dezelfde manier van werken voor een groot gedeelte en ik denk dat je dus juist uit het verleden ook die lering moeten trekken en vandaar de vraag van: ga dat nou eens onderzoeken, wat is er nou fout gegaan en hoe kunnen we het beter doen? Wij handhaven ook deze motie en wij gaan hem steunen. Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. Misschien, daar hecht ik toch wel even belang aan, omdat het nu ook direct gaat over onze medewerkers, ik houd van zuiverheid in verhoudingen en in deze raadzaal zijn er maar twee gremia die met elkaar het gesprek hebben. Dat is de gemeenteraad als hoogste orgaan van deze gemeente, u 21 en het college. Die zijn met elkaar in gesprek en het college is degene die de verantwoordelijkheid draagt voor de organisatie. Zo liggen de verhoudingen en zo liggen de verantwoordelijkheden.