Notulen raadsvergadering 19 september 2023 (concept)

Want bij de actualisatie van de kadernota heb ik aangegeven dat een deel van de meerkosten wel degelijk komen door Oekraïne, de coronaperiode, het feit dat aannemers duurder zijn geworden. Dus dat is inderdaad een ander bestek dan destijds. Ik dank u wel, voorzitter. En dan mag ik officieel niet meer terugkomen, maar ik begrijp dat ik zo toch nog een keertje mag komen. De voorzitter: Als er nog vragen komen van de heer Gankema of anderszins. De heer Gankema. De heer Gankema: Ja, dank u voorzitter. We hebben een voorjaarsnota gehad waarin inderdaad gevraagd werd om extra gelden. En er werd ook een reden aangegeven. Er werd toen niet bij vermeld dat de aannemer die destijds had gewonnen er dus meer geld voor zou willen hebben en dat is wel even belangrijk. En ik stel nog een keer deze juridische vraag. Op het moment dat u weer in onderhandeling bent met de winnaar van de aanbesteding: volgens mij mag dat juridisch niet en zou je opnieuw moeten aanbesteden, want de andere inschrijver heeft destijds ook een prijs geoffreerd en die zou ook betrokken moeten worden. Daar hoor ik zo meteen graag nog even uw reactie op. U stelt dat het overgrote deel van de inwoners van Den Haag zit te wachten op een revitalisering van het centrumplan. Dat valt nog te bezien. Wellicht is het een idee om daar eens een – hoe noem je zoiets – democratisch referendum over te houden.

Eens kijken wat daaruit gaat komen. Dat kan informeel en heel snel. Even kijken. Dan hebben we alle vragen wel beantwoord, maar ja, nog de inschatting. U geeft zelf al aan dat u nooit heeft gezegd dat er in het voorjaar 2024 begonnen zal worden. Maar mijn vraag is, is dat überhaupt realistisch, gezien de dingen die ik net schets? Op 8 april (2024) opent RVO weer de nieuwe subsidieregeling. Ik neem toch aan dat, voordat we gaan beginnen, weer een aanvraag ingediend zal moeten worden. Dus dan is het toch per definitie bijna niet mogelijk om in het voorjaar 2024 te beginnen? U geeft ook aan dat RVO zit te wachten op de raad. Wij hebben dit staan, uit mijn hoofd, ergens in december op de langetermijnagenda. U zegt ook 'laten we even alles afwachten'. Ik zou u willen verzoeken om vaker de stand van zaken te geven over de ontwikkelingen op dit dossier. We lezen het wel in de krant. We horen af en toe eens wat van mensen die bij bijeenkomsten aanwezig zijn. Maar dit is, u geeft het zelf al aan: heel veel inwoners kijken hiernaar. Wij als raad zouden graag vaker geïnformeerd willen worden en niet gaan zitten wachten tot ergens half december. Dus ik hoop dat u ergens kunt toezeggen dat u vaker over dit zal kunnen rapporteren. De financiële risico's. Ik herhaal even wat u zegt.

Op het moment dat u komt met een voorstel dan zijn de toezeggingen die de pandeigenaren hebben gedaan dan ook keihard. Die zijn 100%. Daar lopen wij geen risico op dat ze na een jaar zeggen: 'ja wij hadden wel de intentie, maar andere marktomstandigheden, we doen het toch maar niet'. Dat wil ik toch nog een keertje duidelijk hebben, dat u dat zo meteen kan bevestigen. Nou, dan rest mij niets anders dan in ieder geval vast dank te zeggen voor de gegeven informatie. Het heeft ons ook enigszins al gerustgesteld, dat moet ik er ook bij zeggen. Aan de andere kant 28

prikkelt het onze nieuwsgierigheid ook. En zoals gezegd blijven we graag op de hoogte van verdere ontwikkelingen. Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. Dan kijk ik nog of er aan de zijde van de raad nog behoefte is aan een aanvullende vraag. Dat is het geval bij de heer Hendrickx. Ik inventariseer verder. Is de conclusie juist dat dat alleen bij de heer Hendrickx is? Dat is het geval. De heer Hendrickx, aan u het woord. De heer Hendrickx: Voorzitter, dank u wel. Ja, ik ben heel blij met de aanvraag van het interpellatiedebat door de heer Gankema. Ik heb aandachtig zitten… De voorzitter: Mijnheer Hendrickx, nog even voor de kijkers thuis. U heet inmiddels mijnheer Paulides. De heer Hendrickx: Ja, dat is het laatste hoe ik wil heten. Dan zou je zomaar de leider van de coalitie worden, kom nou. Terug. Voor de kijkers thuis, mijn naam is Hendrickx, maar dat staat nu ook onder op het scherm. Even terug. Ik ben de heer Gankema dankbaar voor het oproepen van een interpellatiedebat en de vragen die hij heeft gesteld. En ik moet zeggen dat deze vragen en ook de antwoorden wat meer duidelijkheid hebben gegeven over het proces. Er is één ding dat ik wil opmerken. Uiteraard hebben we het daar de afgelopen dagen uitvoerig over gehad. De informatievoorziening vanuit het college ten aanzien hiervan is slecht geweest, met name ook als antwoord op vragen die gesteld zijn.

Ik herinner me dat – en daar komt mijn vraag ook uit voort – er een kredietaanvraag is ingediend voor de zomer. Die maakte dat de totale kredietruimte € 7,1 miljoen werd, of een bedrag daarvan. Ik heb toen de vraag gesteld of dat is wat het gaat kosten. Het antwoord was 'nee dat gaat het niet kosten, maar we zullen een maatschappelijke investering doen van € 5,8 miljoen'. Luisterend naar dit verhaal dan denk ik dat er rekening wordt gehouden met € 1,3 miljoen aan tussenliggende posten als bijdrage door particulieren en RVO. Zou de wethouder willen toelichten waarom hij tot € 7,1 miljoen kwam? Waarom hij tot € 5,8 miljoen kwam? En wat de verklaring van het verschil tussen € 5,8 en € 7,1 miljoen is? Dank u wel. De voorzitter: Ik kijk even rond. Wilt u de wethouder de gelegenheid geven om op de gestelde vraag een antwoord te kunnen geven? Dat is het geval. We leggen alles aan u voor hoor. En daar hebben we dan de conclusie dat u daarmee instemt. Het woord is ten slotte aan de wethouder. Wethouder Van Doeveren: Ja voorzitter, dank. Ik ga natuurlijk wel in op de gestelde vragen. Voor wat betreft het proces. Laten we even beginnen met gewoon het proces, want we willen altijd weten hoe processen nou lopen. Het proces is nu dat u gewoon een raadsvoorstel krijgt voor de cyclus van eind van het jaar in december. Daar mik ik op.

Dat is uiteraard work in progress, want ik ben ook afhankelijk van derden zoals de ondernemers et cetera. Maar dat is waar ik op mik, want je moet ook een stip op de horizon hebben als college en ambitie hebben wanneer je met een voorstel komt, anders komt het überhaupt niet. Dus je zet daarvoor een datum en als je het niet redt, dan leg je uit waarom je het niet redt. Zo simpel is het. En het is mijn ambitie om deze ambitie uit het coalitiekoord – en die ook breder werd gedeeld, ook door uw partij in de vorige periode – zo snel mogelijk te realiseren. Wordt u dan nog vaker geïnformeerd? Ik zit nu gewoon in de uitvoering. Ik heb bij de kadernota aangegeven wat de maatschappelijke opgave is. Ik heb gezegd dat we kijken naar cofinanciering met de subsidie, met de pandeigenaren. Dat moet uiteraard onze kosten voor de gemeente, voor de belastingbetaler, zoals u noemt, drukken. Overigens als RVO geld geeft, is dat ook geld van de belastingbetaler, maar drukt dat inderdaad niet direct op onze begroting. Als u in de tussentijd nog geïnformeerd wordt... We hebben natuurlijk de volgende cyclus: de begroting. Dan is het november. Ja, en dan is al het raadsvoorstel.

Dus als het goed is hoop ik dat de volgende keer dat ik bij u kom, al die vragen, inhoudsdingen, er gewoon allemaal liggen en dat we dan een mooi plan hebben en een mooie discussie over de volledige revitalisering van het centrum. Ik denk ook dat je alleen op basis van een volledig plan, met de onderbouwing, ook kan zeggen of je het een goed idee vindt of niet. In de tussentijd lijkt me dat heel lastig als je nog geen definitief plan überhaupt hebt. Voor wat betreft de aanbestedingen houd ik staande, uiteraard, dat we ons gewoon houden aan alle juridische regels en ons eigen inkoopbeleid zonder daarbij specifiek in te gaan op deze aanvraag. Maar de heer Gankema mag ervan uitgaan, logischerwijs, dat ik me gewoon houd aan, hij noemt de juridische kaders die er zijn, dat ik, het college, de ambtenarij, dat we ons daar gewoon aan houden conform het inkomensbeleid dat hier in de raad is vastgesteld. Daar zal ook de financiële begroting bijzitten. En dat geldt ook voor de subsidievraag, logischerwijs.

29

Ja, en voor wat betreft de vraag van de heer Hendrickx. Daar hebben we het natuurlijk al best vaak over gehad en ook een informatiebrief is erover verschenen. En die was, volgens mij, loepzuiver, zoals we tegen elkaar zeggen: loepie zuiver. Ik heb gezegd wat de maatschappelijke opgave was en wat nu… En uiteraard zet ik daarbij in op een hoog bedrag, want het is een onderhandeling die ik met de samenleving en met RVO doe. Ik heb de maximale kosten genoemd, dat er nu nog € 5,8 miljoen nodig was. Ik heb geen kredietaanvraag gedaan. Een kadernota geeft geen krediet. Het volledige krediet krijgt u als het voorstel naar de raad komt einde van het jaar. Want u weet ook, een kadernota is geen krediet, dat weet u. En daar wilde ik het denk ik bij laten. Dan krijgt u de volledige kosten. En in de tussentijd is het alleen maar speculatie. Maar u kunt ervan uitgaan dat ik er alles aan doe om de kosten van het plan voor de Wassenaarse belastingbetaler te drukken en tegelijkertijd te werken aan een heel mooi centrum waar we al zeven jaar mee bezig zijn. Ik dank u wel. De voorzitter: Dan sluit ik hierbij de interpellatie. 10. Benoeming lid Rekeningcommissie MRDH 11. Benoeming plaatsvervangend lid adviescommissie Financiën Omgevingsdienst Haaglanden De voorzitter: Dan is alles klaar voor de stemmingen. Dan volgen we toch maar gewoon de agenda en dan worden nu de stembriefjes rondgedeeld.

U kent het al langer, want dat heeft u vele malen eerder meegemaakt. Het is een vrije stemming. Daarbij is de naam van de kandidaat al ingevuld. Het gaat namelijk over het benoemen van een lid van de Rekeningcommissie van de metropoolregio en benoeming van een plaatsvervangend lid van de adviescommissie Financiën Omgevingsdienst Haaglanden. Mevrouw Bellekom-Vogels heeft aangegeven voor beide commissies Wassenaar te willen gaan vertegenwoordigen. U krijgt de stembriefjes nu uitgereikt. Het is een vrije stemming. Natuurlijk staan er naast de naam van de kandidaat ook nog stippeltjes waar u natuurlijk ook nog een andere naam zou kunnen invullen. En verder, een stembiljet is ongeldig als er sprake is van een onleesbaar stembriefje, een blanco stembriefje of een stembriefje dat is voorzien van opmerkingen of kanttekeningen. Dus hup, Maria, zet hem op daar, dat hoeft niet. Dan gaan we nu over naar de stemmingen en dan kunnen, als ze ingevuld zijn, ze weer worden opgehaald waarna de Stemcommissie aan de gang kan. Wij denken maar dat deze stemming best snel kan. Ik voer de druk ook een beetje op, aangezien ik ook heb gekeken hoe laat het is. Het is namelijk 22.10 uur. En dan kunnen we namelijk snel door met de moties en de vragen. Ik kijk even of ze inmiddels allemaal zijn ingevuld. Dat is het geval. Ik maak even een inschatting.

Tien minuten? Dan schors ik de vergadering voor tien minuten en gaan we 22.20 uur verder. Schorsing De voorzitter: Dames en heren, deze stemcommissie kan heel snel tellen. Hierbij heropen ik de vergadering en geef graag het woord aan de heer Mulder. De heer Mulder: Dank u wel, voorzitter. Ten aanzien van het voorstel Benoeming lid Rekeningcommissie MRDH zijn er van de 21 uitgebrachte stemmen 21 geldig, waarvan voor mevrouw M.M. Bellekom-Vogels 21 voor en 0 tegen. Ten aanzien van het voorstel benoeming plaatsvervangend lid adviescommissie Financiën Omgevingsdienst Haaglanden zijn er van de 21 uitgebrachte stemmen 21 geldig, waarvan voor mevrouw M.M. Bellekom-Vogels 21 voor en 0 tegen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En dan dank ik ook daarbij het hele stembureau voor het snelle tellen en dan kan ik de conclusie trekken dat mevrouw Bellekom-Vogels is benoemd als lid van de Rekeningcommissie van de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag. En dan kijk ik u aan. Bent u genegen om dat op zich te gaan nemen? Dat is het geval. Dan wil ik u daarmee van harte feliciteren. Dan bent u daarmee benoemd. En hetzelfde ten aanzien van de benoeming als plaatsvervangend lid van de adviescommissie Financiën Omgevingsdienst Haaglanden. Wilt u dat ook aanvaarden? Dat is het geval. Dan bent u bij dezen ook daarin benoemd en wens ik u daar heel veel sterkte. Fijn dat u deze taak op zich wilt nemen.

Dan zeg ik nog maar in algemene zin dat we nog een aantal van dit soort taken hebben liggen, besproken in het fractievoorzittersoverleg. Ik breng ze nog maar even onder uw aandacht. Het is fijn als u met elkaar dat werk doet. 12. Ingediende Moties vreemd aan de orde

30

De voorzitter: Dan gaan we nu naar moties vreemd aan de orde van de dag. En de eerste motie gaat ingediend worden door mevrouw Hofman-de Raad over de T-splitsing Violierenweg. Mevrouw Hofman-de Raad, de raad is aan u. Mevrouw Hofman: Ja, dank u wel voorzitter. Ik denk dat iedereen, althans ik hoop dat iedereen de motie gelezen heeft. Ik denk dat deze redelijk voor zich spreekt. Mensen kennen waarschijnlijk, hoogstwaarschijnlijk de situatie, hoe die was, hoe gevaarlijk de situatie was voor de herinrichting en hoe blij de buurt was met de herinrichting. Wij begrijpen heel goed en we zijn ook heel blij, dat er heel veel mensen de bus nemen. We begrijpen het probleem van de busmaatschappij, maar wij denken toch dat er een andere en betere oplossing gevonden kan worden dan het weer min of meer terugbrengen in de oude situatie van voorheen, wat weer gevaarlijke situaties opleverde. Het kan ook zo zijn dat de wethouder toezegt: wij gaan sowieso met de busmaatschappij bespreken, dat het terugbrengen in de oude situatie of in ieder geval zorgen dat die lange bus door deze straat deze route kan blijven volgen, geen wijs besluit is. Of we vragen de wethouder dat te doen middels deze motie. Dus of de wethouder zegt het bij dezen nu toe of wij dienen deze motie in. Dat is ons om het even.

Maar ik denk dat het met name heel belangrijk is dat het daar veilig blijft en dat er een andere oplossing gevonden kan worden voor het op zichzelf heugelijke feit dat er heel veel mensen met de bus gaan. Dat was hem even, dank u wel. De voorzitter: De motie maakt hier onderdeel dus van uit. Zou u nog aan kunnen geven wat uw verzoek is aan het college, want dan kunnen de mensen die het thuis volgen ook nog even meekrijgen wat u nu vraagt aan de raad om een besluit over te gaan nemen. Mevrouw Hofman: Verzoekt het college geen besluiten te nemen ten aanzien van een aanpassing van de T-splitsing op de Violierenweg en bij een eventueel positief collegestandpunt en voornemen tot aanpassing van de T-splitsing dit voornemen eerst ter besluitvorming aan de gemeenteraad voor te leggen. Dat is het voorstel. De voorzitter: Ik dank u wel. Het woord is aan de wethouder van Verkeer. Wethouder Koetsier: Dank u, mijnheer de voorzitter. Dank u wel, mevrouw Hofman-de Raad. Bij dezen wil ik aangeven dat het college geen veranderingen gaat aanbrengen aan de T-splitsing bij de Violierenweg en een andere oplossing zal nastreven. En ja, toch nog eventjes een stukje extra. Verkeersbesluiten, want dat speelde ook wel een beetje een rol. Verkeersbesluiten zijn gemandateerd aan het college. Dank u wel. De voorzitter: Dan kijk ik wat dit antwoord betekent voor de motie. Mevrouw Hofman-de Raad.

Mevrouw Hofman: Dank u wel, voorzitter. En dank u wel, wethouder, voor uw antwoord. Uiteraard, zoals u zegt, het is gemandateerd aan het college, maar we zijn uitermate blij met de toezegging dat er geen verandering gaat plaatsvinden aan de T-splitsing. Dus dan is bij dezen de motie overbodig. De voorzitter: Dan is die bij dezen ingetrokken en wordt in het verslag opgenomen het antwoord zoals de wethouder dat heeft gegeven. Dan gaan we naar de tweede motie en daar geef ik graag het woord aan de heer Pesman. Die gaat over het jeugdcentrum. De heer Pesman: Dank u wel, voorzitter. Ik ga het kort houden. Ik lees alleen even het stukje voor waar het over gaat. De motie gaat over het jeugdcentrum. Zij draagt het college op om tijdens de pilot het jeugdcentrum te openen op zowel een doordeweekse dag als een vrijdag of zaterdag. En wanneer dit onhaalbaar is, de raad te informeren door middel van een informatiebrief over de redenen van de onhaalbaarheid. En wanneer het inderdaad onhaalbaar is zich alsnog in te spannen om gedurende de pilot van een jaar het jeugdcentrum alsnog een dag te kunnen openen op een vrijdag of zaterdag. En gaat over tot de orde van de dag. Ik dien hem in namens Hart voor Wassenaar en hij is medeondertekend door het CDA en Lokaal Wassenaar! Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. Het woord is aan de wethouder van Jeugd.

Wethouder Zoutendijk: Ja, dank u wel voorzitter. We hebben natuurlijk in het verleden een aantal gesprekken gevoerd. De doelgroep die het betreft, hebben we gekozen voor de twee dagdelen die nu zijn afgesproken. Dat is de doelgroep die past binnen de opdracht die we hebben gegeven aan het Jongerenwerk. Het Jongerenwerk heeft als doel om jongeren te ondersteunen en te begeleiden in hun persoonlijke en sociale ontwikkeling. En niet als doel een uitgangsplek of een hangplek te 31

organiseren. De groep die in het weekend iets zou willen is dus gewoon een andere doelgroep met een andere doelstelling en past niet bij het Jongerenwerk. Ik ben natuurlijk bereid om dat nog een keer in een raadsinformatiebrief of anderszins verder toe te lichten. Dus in die zin kan ik leven met het gestelde in het dictum onder 1 en 2. Dat geldt overigens niet voor 3, want daarin wordt gevraagd om iets dat onhaalbaar is, toch te gaan doen. Dus als 3 uit de motie zou kunnen worden verwijderd, dan zou ik daar heel goed mee kunnen leven. De voorzitter: Dat is een helder advies. En als dat niet het geval is, wat is dan uw oordeel over de motie? Wethouder Zoutendijk: Dan moet ik hem ontraden. De voorzitter: Oké. Het woord is aan de heer Pesman. De heer Pesman: Ja, dank u wel voorzitter. Ik zit even te kijken naar de appjes die ik krijg van mijn collega. Nee, hoeft niet. Het is een pilot. Het gevoel dat ik inderdaad had dat Jongerenwerk bezig is met een andere doelgroep dan de doelgroep die wij als raad op het oog hadden, wordt inderdaad nu maar weer bevestigd. Het is inderdaad zo – volgens mij is de hele raad het met me eens – dat het doel van het Jeugdcentrum was als een hangplek. Het blijkt dat nu een andere doelgroep door Jongerenwerk wordt gezien.

Als ik het goed heb gehoord, en ik wil graag dat de wethouder dat bevestigt of niet, er ligt hier een motie van tien zetels waarvan ik vermoed dat het twaalf zetels wordt, die oproept om hem één dag door de week en één dag in het weekend te doen. U zegt dat de doelgroep dat niet wil en dat u dat wel in een informatiebrief aan de raad wil toekennen. Dat is niet waar de motie toe oproept. De motie roept op om het gewoon door de week en in het weekend te doen. Als dat onhaalbaar is, dus niet onhaalbaar van 'we willen het niet doen', maar onhaalbaar van 'het is het niet mogelijk', dat in een raadsinformatiebrief op te nemen. Dat is het doel van de motie. Uit de pilot moet komen of er inderdaad wel of niet behoefte is aan een dag in het weekend of geen dagen in het weekend. Dus u zegt dat dat niet wenselijk is, maar dat weten we nog niet, want de pilot is nog niet gestart. En wat betreft punt 3, daar roept de motie niet op om het alsnog te doen. De motie roept op om zich in te spannen. Dus dat betekent niet dat er een harde plicht op zit, maar dat als het op een gegeven moment mogelijk is over een aantal maanden, dat het college zich dan inspant om het alsnog voor elkaar te krijgen. Daar ga ik u dus ook niet helemaal aan houden over drie maanden, maar het is gewoon een inspanningsplicht. Dus wat mij betreft blijft dat punt gewoon staan. Dank u wel.

De voorzitter: U heeft een aanvullende vraag over de motie aan de wethouder? Of had u nog een vraag aan de indiener van de motie? Mevrouw Rogge-Schneider: Ik heb een punt van orde eigenlijk, dat kan ook nog als dat mag. De voorzitter: Dat mag ook. Ja. Mevrouw Rogge-Schneider: Zouden we even kunnen schorsen, voorzitter, dan wil ik even overleggen. Tien minuten. De voorzitter: Is het dan misschien handig dat er eerst nog een antwoord komt van de wethouder en dat we voor de afweging van de stemming even schorsen? Mevrouw Rogge-Schneider: Dat is akkoord, ja. De voorzitter: Ja. De wethouder. Wethouder Zoutendijk: Dank u wel, voorzitter. Ja, het is natuurlijk niet zo dat de raad heeft beslist welke groep nou precies aan de orde is. We hebben met de jongeren zelf gepraat en de jongeren hebben zelf gekozen voor deze twee dagdelen. Daarnaast heb ik ook nog met twee ouderparen gesproken die zeiden: 'voor onze jongeren willen we eigenlijk iets anders. We willen in het weekend een soort hangplek'. Dat is een andere vraag die niet bij Jongerenwerk thuishoort. Het is op zich een reële vraag. Wellicht kan de buurtvereniging daar iets voor betekenen.

Als je nog verder doordenkt, zou het kunnen zijn dat die ouders een stichting oprichten om te zeggen: wij willen hangplekken voor jongeren in Wassenaar hebben en daar zouden ze misschien zelfs subsidie voor kunnen aanvragen, maar dat is niet waar we tot nu toe in die gesprekken… Op die pizzaavonden ging het echt over het Jongerenwerk. Het Jongerenwerk heeft die doelstelling – wat ik al zojuist genoemd heb – van ondersteuning en begeleiding van jongeren in hun persoonlijke en sociale ontwikkeling. Dat is echt wat anders dan een hangplek beheren. Dat gezegd hebbend, wat 32

ik heb toegezegd, is dat ik dat nog een keer zwart-op-wit zet. Als u zegt dat u daar geen behoefte aan hebt en iets anders wilt: ik kan er niet iets anders van maken. Dit is zoals het is. Ik kan ook onmogelijk iets gaan toezeggen, zelfs geen inspanningsverplichting, als dat niet past binnen de doelgroep en de doelstelling van het jeugdwerk. Ik ben best bereid om nog een keer met die ouders te praten over wat zij dan voor hun kinderen of jongeren willen en hoe zij dat tot stand zouden kunnen brengen. Misschien in de zin van een burgerinitiatief, misschien in de zin van nog eens praten met een buurtcentrum: zouden jullie zoiets kunnen doen voor die jongeren? Is daar dan geld voor nodig? Want dat is er nu ook niet. Bij deze motie wordt geen geld geleverd. Dat gesprek zou ik best willen aangaan. Maar dat is echt een hele andere doelgroep dan we hebben als het gaat over het Jongerenwerk. Ja, ik verval een beetje in herhaling, maar ik kan het ook niet anders zeggen. De voorzitter: Dan geef ik jullie gelegenheid om aan te geven hoe u de motie ziet en wat u met de motie wilt doen en dan gaan we door naar een schorsing. Mijnheer Pesman. De heer Pesman: Ik ga het ook niet te lang maken, want ik heb het ook wel gehad. Maar ik wil toch nog even een korte interruptie op wat er is gezegd. De wethouder was geen wethouder, volgens mij, tijdens de pizza-avonden.

Ik snap het, maar de aanleiding voor de pizza-avonden en de aanleiding tot dit hele ding waren de vernielingen bij het speeltuintje en dat is dus omdat jongeren hangen bij speeltuintjes. Als u nu aan de raad vertelt dat het doel van dit hele traject, dat dus gewoon geld gaat kosten, gewoon belastinggeld gaat kosten, iets heel anders is dan wat de aanleiding van het onderzoek is, dan moeten we het doel van het traject veranderen in plaats van nu nog een ander traject te starten met burgerinitiatieven of zo, want dat was het hele doel ervan niet. Dus dan zullen we echt terug naar de tekentafel moeten om het doel van het traject te veranderen. En ik geloof er echt wel in dat het Jongerenwerk dat wel aan kan, hoor. Dus ik ga de schorsing nu gebruiken om met mijn collega's hierover te overleggen. Vijf minuten of zo, denk ik, voorzitter. De voorzitter: Zeker. Er was net ook al een verzoek. U handhaaft uw motie en ik schors de vergadering. Ik kijk nu even. Het is nu 22.30 uur. Oh, wacht even. Voordat ik de vergadering schors. Het reglement geeft aan dat ik om 22.30 uur u altijd de vraag moet stellen of we doorgaan met de vergadering of dat we de volgende dag verdergaan. Maken we deze vergadering af? Dat is het geval. Dan hebben we dat bij dezen besloten. Ik schors de vergadering voor vijf minuten. 22.35 uur beginnen we weer. Schorsing De voorzitter: Het is inmiddels 22.35 uur.

Als iedereen weer plaats zou willen nemen en de stilte weder…. Dan gaan we over richting de stemming over de motie. De vraag is of er nog behoefte is aan een stemverklaring. Zijn er fracties met behoefte aan een stemverklaring? Ik inventariseer. In ieder geval de heer Pesman. Verder niet? De heer Pesman. De heer Pesman: Nee, voorzitter, de motie wordt aangepast. De voorzitter: Kijk, dat mag ook, ja. De heer Pesman: Ik zal even toelichten wat er gaat veranderen. De motie blijft hetzelfde, maar punt 3 wordt geschrapt. En punt 2 luidt: "wanneer punt 1 onhaalbaar is de raad te informeren voor de commissieronde van november door middel van een informatiebrief over de redenen van de onhaalbaarheid". Ik zal hem gelijk doorsturen naar de griffie en dan kunnen we erover stemmen. De voorzitter: Geweldig, zo'n digitaal raadslid. Dan is hij nu bij de griffie en dan is dat de gewijzigde vorm. Dus het derde dictum is nu geschrapt en de aanduiding voor de commissie is eraan toegevoegd. Dan ga ik nog vragen wat dat betekent voor het oordeel aan de zijde van het college. De wethouder van Jeugd. Wethouder Zoutendijk: Voorzitter, oordeel raad. Motie Jeugdcentrum Ingediend door Hart voor Wassenaar, CDA, Lokaal Wassenaar! "De raad van de gemeente Wassenaar, in vergadering bijeen op 19 september 2023; constaterende dat: 33

-

het jeugdcentrum aan de Dr. Mansveltkade op korte termijn zal starten met de pilot; het college voornemens is om het jeugdcentrum te openen op dinsdag en donderdag;

overwegende dat: tijdens de participatieavonden, met de ouders en de jongeren, werd aangegeven dat er behoefte is aan jeugdplekken/voorzieningen in het weekend; het wenselijk is om tijdens deze pilot het jeugdcentrum ook in het weekend open te hebben; draagt het college op om: 1) tijdens de pilot het jeugdcentrum te openen op een doordeweekse dag en een vrijdag of zaterdag; 2) wanneer punt 1 onhaalbaar is de raad te informeren voor de commissieronde van november, d.m.v. een raadsinformatiebrief, over de reden(en) van de onhaalbaarheid; en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik. Is er nog behoefte aan een stemverklaring? Dat is niet het geval. Dan gaan we over naar de stemming. Inmiddels de aangepaste motie met twee overwegingen. Wie is voor de motie? Dat is een unanieme gemeenteraad en daarmee... Oh sorry, ik ga gewoon tellen. Dank u wel. Ik herpak mij. Voor de motie zijn CDA, PvdA, GroenLinks, Hart voor Wassenaar, VVD en Lokaal Wassenaar! Tegen de motie zijn DLW en D66. Daarmee is de motie wel aangenomen. Kom ik bij de laatste motie vreemd aan de orde: Opgroeien in een kansrijke omgeving. Ja, dat is Wassenaar. Mevrouw Hibbert. Mevrouw Hibbert: Dank u, voorzitter. Ja, dat willen we Wassenaar nog meer maken. We hebben binnen onze raad vaak gesproken over het bovengemiddelde alcohol- en andere genotsmiddelengebruik onder onze jeugd.

Op 11 september jl. hebben de GGD Haaglanden en het Trimbos-instituut samen het programma Opgroeien in een kansrijke omgeving, afgekort tot OKO, aan ons gepresenteerd. Dit OKO-programma is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en wordt op maat gemaakt voor je eigen gemeente. Het is voornamelijk gericht op beginnend gebruik en daarmee op een gezonde omgeving voor onze kinderen die nu opgroeien. Professionals uit het werkveld kijken uit naar een spoedige start van dit programma binnen onze mooie gemeente. Daarom dienen wij met alle acht partijen, dus raadsbreed, deze motie in. Ik zal even het stukje waarin we het college aan het werk willen zetten, voorlezen. Eén, deze motie draagt het college op om met gebruikmaking van de specifieke uitkering (SPUK) in het kader van het Integraal Zorgakkoord (IZA) voldoende middelen te vinden om het programma Opgroeien in een kansrijke omgeving in 2024 te starten in Wassenaar. Twee, in de aanloop naar de begroting voor 2025 inzichtelijk te maken op welke wijze dit programma ook in de volgende jaren voortgang kan vinden. Het is immers een langjarig programma, om goed succes te halen. Dank u voorzitter. De voorzitter: Ik dank u wel. Het woord is aan de wethouder van Welzijn en gezondheid. Ik ben benieuwd wat uw oordeel is over een unaniem gesteunde motie. Wethouder Zoutendijk: Laat ik het toch maar een beetje spannend houden dan.

Voorzitter, het is natuurlijk een prachtig programma, dat OKO. Ik ben alleen maar blij met de betrokkenheid van deze raad bij dit onderwerp. Ten aanzien van de motie heb ik nog wel een opmerking, want het is een beetje hoe je hem leest. Als ik het mag lezen als een inspanningsverplichting, dan is het wat mij betreft oordeel raad, of wat het college betreft oordeel raad. Er staat hier dat ik voldoende middelen moet vinden. Ik doe natuurlijk vreselijk mijn best, maar die pot met geld daar ga ik niet over. Onze gemeente is een van de partijen. Het gaat om een regionale, een regio van het zorgkantoorregio CZ, om heel precies te zijn. Vijf gemeenten. Zoetermeer is daar de penvoerder van. Dus wat wij doen is proberen dat uit die middelen gefinancierd te krijgen en daar mag u mij aan houden. Ik ben heel erg gemotiveerd om dat mogelijk te maken. Maar ik kan natuurlijk niet nu toezeggen dat dat gaat lukken voor wat betreft die financiering. Ik kan natuurlijk voor de begroting van 2024 dingen wel inzichtelijk maken, maar alleen als het geld er dan ook echt is. Als ik het zo mag lezen als een inspanningsverplichting en niet als een resultaatsverplichting, dan zou het oordeel raad zijn. De voorzitter: Dan gaan we naar de hoofdindienster van de motie. Mevrouw Hibbert. Mevrouw Hibbert: Dank u voorzitter.

Daar hebben we nu net de afgelopen twee dagen met zijn allen voltijd over zitten bakkeleien. Ja, zo mag u het lezen. Daarbij gaan we er wel van uit dat u uw uiterste best doet, want we weten ook allemaal dat er nog € 6 miljoen beschikbaar is. Dus, ga 34

achter een deel dat groot genoeg is van die € 6 miljoen aan en maak hier een succes van. Dank u voorzitter. De voorzitter: Prima. Dan maakt het nu onderdeel uit van de beraadslaging dat hij op deze wijze… en dat de wethouder ermee aan de gang gaat. Maar we gaan deze in stemming brengen. Wie is voor de motie? Stemverklaring eerst. Dank u wel. Mijnheer Pesman, gaat uw gang. De heer Pesman: Ja, gewoon een klein ding voorzitter. Ik ben heel blij dat we dit nu gaan doen. Ik ben wel bang dat de cijfers die wij krijgen, dat de werkelijke cijfers veel hoger liggen, dan spreek ik vanuit mijn eigen ervaring. Ik wil vanaf hier toch dank uitspreken aan het commissielid, de heer Kleizen van GroenLinks en ons commissielid Françoise van Leeuwen. Die hebben achter de schermen enorm veel werk gedaan en research gedaan naar OKO. Dat wil ik hier toch even melden. De voorzitter: Hartstikke goed. Zo ziet u, de raad vormen we met meerdere mensen en ook met de commissieleden. De heer Krabbendam, u wilt ook graag een stemverklaring geven. De heer Krabbendam: Zeker, dank u wel voorzitter. En ja, ook vanuit mijn fractie veel waardering voor het initiatief. We hebben het er uitgebreid over gehad met de fractie. Het is sowieso een goede aanpak die we ondersteunen en zoiets moet je ook een tijdje volhouden.

We hebben het er in de voorbespreking ook echt wel over gehad en het aardige is – en dat is misschien op zo een avond ook een mooie afsluiting – dat ik ook nog even het coalitieakkoord van hiervoor erbij heb gepakt en dat van ons en daar lees ik bij Mens & Maatschappij in het eerste dat er wordt ingezet op preventie. Nou, dat is volgens mij wat we hier proberen te doen. En in het huidige coalitieakkoord wordt er over jeugd en jongeren gezegd dat we inzetten op betere voorlichting over alcohol, drugs, mentale gezondheid, seksualiteit, voeding en sport en scholen zijn hierin een belangrijke partner. Dus oftewel we richten ons daar ook bij op de jeugd. En ik denk dat ze elkaar hier heel mooi in vinden. Dus dat mag misschien ook wel eens gezegd worden in deze zaal.

Motie Opgroeien in een Kansrijke Omgeving Ingediend door GroenLinks, Lokaal Wassenaar!, Hart voor Wassenaar, D66, DLW, PvdA, VVD, CDA "De raad van de gemeente Wassenaar, in vergadering bijeen op 19 september 2023; constaterende dat: alcoholgebruik en middelengebruik onder Wassenaarse jongeren (12-16 jaar) ruim boven het gemiddelde in de regio Haaglanden is; hoog alcoholgebruik volgens de GGD Haaglanden 'in de cultuur' van Wassenaar lijkt te zitten; overwegende dat: het Trimbos-instituut een landelijk programma genaamd Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) heeft ontwikkeld dat inmiddels bij 30+ Nederlandse gemeenten is ingevoerd; OKO een meerjarenpreventieprogramma alcoholgebruik is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en tevens helpt bij preventie van drugs, roken en vapen en verbetering van mentale gezondheid bij jongeren; de gemeente en partners met dit programma gestructureerd en met tweejaarlijkse monitoring door de GGD kunnen werken aan een gezonde leefomgeving voor jongeren; draagt het college op om: 1) met gebruikmaking van de Specifieke Uitkering (SPUK) in het kader van het Integraal Zorgakkoord (IZA) voldoende middelen te vinden om het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving in 2024 op te starten in Wassenaar; 2) in de aanloop naar de begroting voor 2025 inzichtelijk te maken op welke wijze dit programma ook in de volgende jaren voortgang kan vinden; en

gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Heel goed. Dank u wel. Dan gaan we over tot de stemming. Wie is voor de motie? Ik kijk rond en dat is inmiddels een unanieme gemeenteraad. En daarmee is de motie aangenomen. Gefeliciteerd aan de indieners van de motie. 13. Vragenronde

35

De voorzitter: Dan komen we bij het laatste punt. Er zijn nog vijf sets schriftelijke vragen gesteld, waarbij sommige anderhalve pagina zijn. En als je dat zou voorlezen, dan zijn we nog wel even bezig. Dat is de reden waarom alle vragen zijn gepubliceerd en ik de vragenstellers zou willen vragen om de inleidingen zo beperkt mogelijk te houden. De wethouders hebben de antwoorden ook op papier. Die hebben zich kunnen voorbereiden. Dus als u daar medewerking aan zou willen verlenen, dan gaat het ook lukken om voor morgen daarmee klaar te zijn. Mevrouw Hofman-de Raad over het Deijlerhuis. Mevrouw Hofman: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik begrijp uw woorden en ik zal er inderdaad niet zo lang over doen dat u morgen hier nog zit, dus dat zeer zeker. Ik denk dat ook iedereen, als die daar de tijd en de zin in heeft gehad, heeft kunnen lezen wat de aanleidingen voor deze vragen zijn. Heel kort. We hebben in april uitgebreid gediscussieerd over het Deijlerhuis in verband met de ontwikkeling van de Den Deylschool. Toen hebben we als fractie van Lokaal Wassenaar! uitermate onze zorgen uitgesproken over de vraag of de buurthuisfunctie van het Deijlerhuis wel gewaarborgd zou blijven. Ons is toen bezworen dat dat zou gebeuren. Er komt een contract. We zouden het in kunnen zien. Dat is niet helemaal goed gegaan. Daarover gaat onze eerste vraag.

Maar ook over een aantal vaagheden in het contract waarvan wij het idee hebben dat dat voor meerderlei opvattingen of meerderlei uitleg vatbaar is, waardoor je inderdaad de onzekerheid krijgt die we juist wilden proberen te vermijden. En tot slot ook nog, waren er in beide besprekingen… Of tenminste, daar zou ik dus graag het antwoord van de wethouder op krijgen: wat te doen met deze vaagheden? En tot slot. Er was ook een aantal toezeggingen gedaan, met name over het antispeculatiebeding en over het feit dat met name Wassenaarders toegang zouden krijgen tot de te bouwen huizen en hoe dat dan geregeld is in het contract. Dus ik zou de antwoorden van de wethouder op prijs stellen. Dank u. De voorzitter: De wethouder betrokken bij de ontwikkelingen van het Deijlerhuis. Wethouder Bloemendaal: Dank u voor het woord, voorzitter. Mevrouw Hofman-de Raad, dank u voor uw vragen. En allereerst de complimenten van het college voor uw grote betrokkenheid bij dit dossier, wat ertoe geleid heeft dat u, nadat u vragen gesteld heeft over het concept, dat ook heeft mogen inzien en in het vervolgtraject de daar door u gemaakte opmerkingen maar ook overigens door de bestuurder van de wijkvereniging die geleid hebben tot aanpassingen en invullingen. En ik kom daar zo direct op. Ik verwijs daarvoor naar bijlage 6. Bijlage 6 geeft aan in blokje 1 en 2 wat de aanvankelijke opzet was.

En bij blokje 3 en 4 treft u aan, met name bij blok 3, de toezegging van de ontwikkelaar om zijn best te doen langs de lijnen zoals daar geschetst en de afspraken in blok 4 zoals vastgelegd. De conclusie daarop mag zijn dat het buurthuis blijft het buurthuis en het blijft in het Deijlerhuis. Een grote wens van u allen en dat is dus in de tekst gerealiseerd. Dan kom ik bij de vervolgvraag. Aanvankelijk gaf u ook aan dat in het eerdere tekstblok van de bijlage staat dat het elders mocht worden gevestigd, maar zoals u in de bijlage gelezen heeft, is dat idee verlaten en vindt u dus ook in blok 3 en 4 dat dat niet meer van toepassing is. Voor wat betreft uw volgende vraag rond de huur, de gemeente is een van de grootste verhuurders van maatschappelijk vastgoed en wij bepalen dus ook de marktconforme huur en dat gaan we samen doen met de ontwikkelaar. En zoals staat in de tekst: uitsluitend als partijen overeenstemming hebben over de huur, mag verhuurder deze huur in rekening brengen. Dat is voldoende borg en dat overleg gaat dus samen met de ontwikkelaar plaatsvinden als de bouw verder gevorderd is. Dan uw vraag over de onderhuur. Daar is duidelijk afgesproken, ook op verzoek van de raad, dat er geen concurrentie mag plaatsvinden ten aanzien van de commerciële horeca en het maatschappelijk gebruik past binnen de bestemming en is uiteraard juist wel toegestaan.

Dus geen commerciële prijzen in dat gebouw. Dan tot slot. U vraagt over de koop- en ontwikkelovereenkomst of we daar opnieuw over gaan onderhandelen. Dat is niet het voornemen van het college. Alle wensen die de raad heeft uitgesproken ten aanzien van recht van koop, tijdelijk onderkomen, geen valse concurrentie en grip houden op het huis als buurthuis, zijn geborgd in de overeenkomst die nu gesloten is en het college is dus van mening dat dat een goede basis is voor de afspraken om nu tot ontwikkeling over te gaan. Daarmee zijn naar het oordeel van het college de vragen voldoende beantwoord en zijn de vragen onder 5 en 6 hiermee beantwoord. Dan uw vraag onder punt 7. U vraagt: kan de wethouder aangeven op welke manier in het contract het antispeculatiebeding is geregeld? Ja, dat is geregeld. Door het eerste recht van koop voor de gemeente en behoud maatschappelijke bestemming is antispeculatie van het Deijlerhuis geborgd. Voor woningen is dat geregeld door de vastgelegde koopprijs. Dan ten aanzien van de toewijzingsprocedure voor als de woningen opgeleverd zijn. Zoals gezegd, de Wassenaarders krijgen een voorkeurspositie, maar de uitwerking daarvan moet nog nader geregeld worden met de ontwikkelaar. Er is nooit gezegd dat alleen Wassenaarders toegang zouden krijgen. In de overeenkomst is geregeld dat de criteria worden opgesteld. Dat gaan we dus doen voor de

36

toekenning van de woningen. Als voorbeeld zou kunnen gelden het achterlaten of het vrijmaken van een woning in Wassenaar zelf. Voorzitter, daarmee zijn de vragen beantwoord. De voorzitter: Ik hoor mevrouw Hofman-de Raad zeggen dat ze nog één vraag open heeft staan. Dan geef ik u de mogelijkheid om die vraag te stellen. Mevrouw Hofman: Dank u voorzitter. Ik hoorde niet goed uw antwoord op vraag 3, waarin ik aangeef dat er aan de ene kant gesproken wordt over een marktconforme huur voor maatschappelijk gebruik, maar aan de andere kant dat er concurrerende prijzen gevraagd moeten worden opdat er geen valse concurrentie met de overige horeca in Wassenaar kan plaatsvinden. Ik begreep uw antwoord niet helemaal goed. Kunt u dat nog een keer herhalen? De voorzitter: Ja, als u de microfoon zou uit willen zetten dan geef ik de mogelijkheid aan de wethouder. Wethouder Bloemendaal: Ja, de basis van die calculatie straks wordt dat de marktconforme huur voor maatschappelijk vastgoed een gegeven is in de samenleving. Daar zijn richtbedragen en tabellen voor. Dan komt daar een bedrag uit. Dat kon naar alle verwachting wel eens hoger zijn dan het gegarandeerde bedrag dat nu betaald wordt door de wijkvereniging, wat overigens nog steeds zonder gas, water, licht is, om die bewoording maar te gebruiken.

Natuurlijk zal dan — en dat is ook een andere trend die de gemeente inzet — bij marktconforme huur, daar waar dat als vastgoed verhuurd wordt aan maatschappelijke organisaties, daar een compensatieregeling op termijn tegenover komen, want die huren zullen hoger zijn dan wat er nu geldt. Dat zal ook gelden voor het Deijlerhuis, want die huur van het bedrag dat het nu is, is extreem laag. Het gebouw drukt met alle andere kosten voor een veelvoud daarvan op de begroting. De voorzitter: Ja, mevrouw Hofman-de Raad. Mevrouw Hofman: Maar het is nog niet een antwoord op de vraag. De voorzitter: Het zijn actualiteitsvragen. Als u nog nadere vragen heeft, dan kunt u… Anders krijgen we vraag op vraag. Mevrouw Hofman: Maar als de wethouder geen antwoord geeft op mijn vraag, mag ik dan nog een keer vragen of hij een antwoord wil geven op mijn vraag? De voorzitter: Dat mag altijd. U wilt nog een verheldering krijgen op vraag 3. Dan geef ik de wethouder nog een laatste kans om dat klip-en-klaar aan te geven. De wethouder.

Wethouder Bloemendaal: Ik denk dat mevrouw ontbeert in mijn tweede beantwoording dat de doorcalculatie van huur aan onderhuurders, die er nu ook is, daar natuurlijk in overeenstemming mee zal zijn, want het kan niet zo zijn dat, als die prijs van de huur zo hoog is, dat dan de wijkvereniging hele hoge huren gaat rekenen aan derden die daar ook huur plegen, doordat ze inpandig huren. Dat wordt dan in samenhang meegenomen. De voorzitter: Oké. Ik wil hierbij afsluiten. Mevrouw Everard over fietsongevallen in Wassenaar. Mevrouw Everard: Ja, voorzitter dank. Uit recent onderzoek is gebleken dat er in Wassenaar 21,2 fietsongevallen per 10.000 inwoners plaatsvinden. Het landelijk gemiddelde is 8,5 per 10.000 inwoners. Dus dat is een gigantisch groot verschil. Daarvoor wil ik graag wat vragen aan de wethouder stellen.

Heeft de wethouder een verklaring voor het bizar hoge aantal fietsongevallen dat in Wassenaar plaatsvindt? Heeft het te maken met de demografische samenstelling van Wassenaar, zoals veel internationals en veel toeristen? Of heeft het te maken met de samenstelling van de wegen? Zijn er bepaalde plekken in Wassenaar waar vaker ongevallen plaatsvinden? Zo ja, waar zijn die? Is de wethouder het met het CDA eens dat bij besluiten de veiligheid van fietsers en voetgangers vooraan moet staan? Hoe valt dit te rijmen met het voornemen om gelede bussen door de Wassenaarse woonwijken te laten rijden? De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de wethouder van Verkeer. Wethouder Koetsier: Dank u, mijnheer de voorzitter. Dank u wel, mevrouw Everard. Nee, ik heb geen directe verklaring, anders dat Wassenaar een ontzettende grote aantrekkingskracht heeft op veel mensen, op veel fietsers van buiten. Als we kijken naar de demografische verdeling, of zeg 37

maar ook de leeftijd, wij hebben een hogere leeftijd gemiddeld in Wassenaar, maar kijk je naar de fietsersongelukken, dan is de spreiding qua leeftijd vrij gelijk. Behalve bij e-bikes, daar zien we de oudere mensen oververtegenwoordigd bij de ongelukken. Zien we een bepaald type ongelukken veel terugkomen? Nee, dat zien we ook niet. Zien we het op bepaalde plekken terugkomen? Dat ook niet. Het is echt verspreid door heel Wassenaar. De meest logische verklaring is toch dat wij veel toeristen, veel fietsers van buiten hebben, en omdat we een relatief kleine gemeente zijn, en een deler is 10.000 per 10.000 inwoners, veel fietsers. En daardoor eindig je met een hoger getal, 57. U vraagt ook of het op bepaalde plekken gebeurt. Nogmaals, ik heb plotjes gekeken waar de ongelukken gebeuren, en daar zie je niet dat er op één plek of op twee plekken veel en veel meer ongelukken gebeuren dan op andere plekken. Wat betreft veiligheid, dat bij verkeersbesluiten de veiligheid van fietsers en voetgangers vooraan moet staan: jazeker. Als wij onze infrastructuur inrichten, dan doen we dat zo veilig mogelijk voor de fietsers en voor de voetgangers. Wat betreft gelede bussen. De gelede bussen rijden al. Er rijden er vier op de drie buslijnen 43, 44 en 45. Dat komt door het toegenomen aantal reizigers, wat op zich natuurlijk ontzettend te prijzen is.

Echter, de gelede bussen zijn langer en het is natuurlijk extra opletten wat betreft de veiligheid. Op dit moment rijden de bussen door doorgaande wegen langs de woonwijken en de scholen. Vaak zijn de scholen toch weer de reden waardoor de bussen vol zitten. Ze brengen de kinderen, of van het Centraal Station of van Leiden naar de school. En daar wil ik het even bij laten. De voorzitter: Even kijken of er nog een vervolgvraag is van mevrouw Everard. Mevrouw Everard: Ja, het verbaast me een beetje dat ik hoor dat er ook vooral veel leerlingen met de bus gaan. Ik heb zelf het idee dat de meeste leerlingen gewoon fietsen, maar het kan zijn dat het door de internationale… Misschien dat het te maken heeft met het Rijnlands Lyceum, dat er een internationale vleugel is geopend waar veel mensen uit Den Haag komen. Ik weet niet of de wethouder daarop kan reageren. Maar misschien is het dan… Als dat zo is, dat er dan in ieder geval wordt gekeken naar een andere oplossing dan gelede bussen, want ik weet dat bijvoorbeeld bij de American School en bij de British School, bij andere internationale scholen, de school zelf verantwoordelijk is voor het vervoer van hun leerlingen, zodat die bussen niet overvol raken. Wat we nu krijgen is dat die gelede bussen door wijken rijden waar die straten gewoon niet op ingericht zijn.

De Violierenweg wordt daar niet op aangepast, maar het gevolg is dat het probleem naar een andere plek gaat. En ik vroeg me af of de wethouder dan misschien daarnaar kan kijken. En of hij misschien, als het daaraan ligt, met het Rijnlands Lyceum daarover in overleg wil gaan. De voorzitter: De wethouder. Wethouder Koetsier: Dank u wel mijnheer de voorzitter. Dank u wel mevrouw Everard. Ik heb onlangs met EBS gesproken en die zeiden dat ze over de afgelopen jaren inderdaad de bussen voller hebben zien worden en dat ook de groei, zeker van het Rijnlands Lyceum en de internationale afdeling, min of meer het afgelopen jaar de druppel was die de emmer deed overlopen. En dan zijn het voornamelijk of vooral de reizigers die van het Centraal Station komen in Den Haag en naar het Rijnlands Lyceum gaan. Ik ben meer dan bereid om opnieuw in gesprek te gaan met EBS om te kijken wat de oplossingen zijn. We hebben al aangegeven dat we het liefst geen gelede bussen door onze gemeente heen willen, maar gelede bussen rijden ook in andere gemeentes en in principe ook veilig. Ik ben ook bereid om dit 20 september a.s. bij de MRDH te bespreken. Daar zit ik morgen om ook de ervaringen uit te wisselen met andere gemeenten voor wat betreft gelede bussen, hoe hun ervaring is en hoe ze dat opgelost hebben. Vooralsnog heeft EBS een probleem met bussen met chauffeurs om de ochtendspits op te vullen.

Ik ben ook bereid om langs het Rijnlands Lyceum te gaan hoe het nou zit en ook om te kijken van hoeveel… Qua privacy zal ik niet alles kunnen weten, maar wel een beetje waar de scholieren vandaan komen, waar ze opstappen en wat eventueel nog andere mogelijkheden zijn. De voorzitter: Oké, dat is helder. Als u de microfoon uitdoet, maar u mag wel blijven staan, want mevrouw van Eps heeft ook nog een aantal vragen over fietsveiligheid in Wassenaar. Mevrouw Van Eps: Dank u voorzitter. En dank u wel mevrouw Everard. Want ook GroenLinks Wassenaar is toch wel erg geschrokken van het nieuws waar ook mevrouw Everard naar refereerde, dat Wassenaar een fietsonveilige gemeente is. Het zijn schokkende aantallen. En dan weten wij ook nog dat in juni wethouder Koetsier voor de camera toch wel redelijk vrolijk heeft verteld dat Wassenaar tijdens het Wassenaarse Fietsfestival fietsveilig is. Dus wij willen toch wel een stukje reflectie van de wethouder vernemen. Bent u nog steeds van mening dat Wassenaar fietsveilig is? En wat gaat u op korte termijn doen om deze fietsveiligheid te verbeteren? En als derde vraag: in hoeverre kan het college toezeggen dat fietsveiligheid een van de belangrijkste aspecten wordt in het wegcategoriseringsplan waar het college nu mee bezig is? 38

Ga ik door met mijn volgende? De voorzitter: Nee, want dat is een andere wethouder. Dus dit, dank u wel. De wethouder van Verkeer. Wethouder Koetsier: Dank u wel mijnheer de voorzitter. Dank u wel mevrouw Van Eps. Ja, ik sta er zeker nog steeds achter dat Wassenaar een veilige fietsgemeente is. Zoals ik net uitgelegd heb aan mevrouw Everard: daar zit een soort mismatch in de statistieken. We hebben heel veel fietsers van buiten, relatief weinig inwoners en alles wat er gebeurt ten aanzien van een fietser, een ongelukje, wordt toegerekend aan Wassenaar, dus niet aan de gemeente waar ze oorspronkelijk vandaan komen. Het is gewoon een lage deler, maar dat betekent niet dat we er toch scherp op moeten zijn wat hier gebeurt en wat plekken zijn waar misschien toch iets meer gebeurt dan anders. Wat betreft de verbetering van de fietsveiligheid, wat gaan we doen? We gaan verder met het verbeteren van de gevaarlijke plekken die op dit moment geïdentificeerd zijn. We hebben net de oversteekplaats bij de Groot Haesebroekseweg en de Jagerslaan aangepast met een rustpunt in het midden. We gaan aanpakken bij het Ammonslaantje en ook te zijner tijd, als we met de bus eroverheen kunnen komen, met de Backershagen en de Papegaaienlaan. Ik wil ook nog wel kijken naar, daar werd ik pas op aangesproken, op het strand bij de waterpomp vlakbij Duinoord.

Dat schijnt ook een plekje te zijn om even goed op te letten. En we gaan Duinoord ook aanpakken, de fietsoversteekplaats daar. Wat betreft het wegcategoriseringsplan en de veiligheid van fietsers. Natuurlijk zijn de fietsers en hun veiligheid ontzettend belangrijk. Zij zijn, samen met de voetgangers, de meest kwetsbare groep. Maar daar gaan we natuurlijk verder over discussiëren tijdens het wegcategoriseringsplan. Daar kom ik met voorstellen voor weginrichting vanuit het oogpunt van veiligheid voor alle weggebruikers en zeker de fietsers. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Eps, nog een vervolgvraag. Mevrouw Van Eps-Habibe: Dank u wel voor uw antwoord. En als ik het goed begrijp en als ik het goed hoor, gaan we er nog wel verder over discussiëren. We gaan er verder over praten. Maar tegelijkertijd heeft u tijdens de kadernota ook aangegeven dat, mocht er een onwenselijke situatie zijn, dan alsnog actie kan worden ondernomen. Dat zijn uw eigen woorden. Nu hebben we een rapport. Er zijn 57 fietsongevallen per jaar. Dat is één per week. En u komt met: het is een mismatch. Voor mij is één fietsongeluk al te veel. Dus mijn vraag is: is er niet meer actie nodig dan alles wat u nu benoemt? De voorzitter: De wethouder. Wethouder Koetsier: Nou, nogmaals, een mismatch. Wij hebben veel toeristen, dus er gebeuren ook ongelukken.

Dus dat cijfer van 22 is relatief hoog vergeleken met andere gemeentes met veel hogere delers. En ja, wij moeten hier scherp op zijn, kijken waar de ongelukken gebeuren. En dat wil ik zeker. Het is niet een toezegging. Het is gewoon onze verplichting om daarnaar te kijken en er wat aan te doen als we dat kunnen doen op een korte termijn. Dus ja. De voorzitter: Mevrouw Van Eps, dan gaan we over naar uw tweede set vragen. En dat gaat over afspraken Klimaatroute.nl. Mevrouw Van Eps-Habibe: Dank u voorzitter. Inderdaad, afgelopen zaterdag was er tijdens Nieuwsuur een onderzoeksitem over hoe adviesbureaus het lokale bestuur binnendringen. En daar ging het met name over een bedrijf, Klimaatroute, een dochteronderneming van Essent. Klimaatroute is ook in Wassenaar actief. En daar hebben wij vragen over, want wij zijn heel erg benieuwd welke afspraken de gemeente contractueel heeft gemaakt met Klimaatroute en of zij ook daadwerkelijk onafhankelijk opereren en zonder commercieel belang. Is dat ook echt zodanig afgesproken? En als dat zo is afgesproken, wie houdt daar toezicht op? En als laatste: heeft de gemeente Wassenaar ook afspraken gemaakt met Klimaatroute om die voucher van € 145,00 lokaal in te kopen? Dank u. De voorzitter: De wethouder. Wethouder Bloemendaal: Dank u voor het woord, voorzitter. Ja, in het kader van de energiearmoede valt dit in mijn portefeuille.

Mevrouw Van Eps, dank u voor de vragen. Ten aanzien van uw eerste vraag. Ja, Klimaatroute werkt op twee onderdelen in onze gemeente. Enerzijds de Fiks-aanpak, dat zijn de kleine maatregelen. En het tweede traject is het koopwoningenaanpaktraject. Dat tweede traject is nog niet begonnen en daar zag met name de 39

uitzending op televisie op. Wel is de afspraak met Klimaatroute dat zij onafhankelijk werken en dat zij doorverwijzen naar offertes en offertes helpen maken voor inwoners, zoveel mogelijk voor lokale aanbieders. En dat gaat via het Duurzaam Bouwloket, waar wij ook bij aangesloten zijn. Om inwoners te helpen is soms een doorverwijzing naar een andere installatiepartner nodig en dan wordt er geen winst gemaakt op die doorverwijzingen. Zoals gezegd, dat tweede traject, over die koopwoningenaanpak, is nog niet begonnen. Aanstaande vrijdag is er een tweede overleg met Klimaatroute.nl om mede naar aanleiding van de tv-uitzending die problematiek te bespreken en die borging maximaal te maken zodat er geen sprake kan zijn van wat daar op de televisie werd gezegd over het binnendringen en het bevoordelen van. De monitoring vindt plaats door de eigen staf via een dashboard waar zij in kunnen kijken. Dat gebeurt tweewekelijks en dat gebeurt tot op maatregelniveau. Dus daar waar vouchers uitgereikt worden, of althans de vouchers gebruikt worden om kleinemaatregelenadviezen te geven, die kunnen gevolgd worden. En als het om het toepassen van de witgoedregeling gaat, dan wordt daar ook op gevolgd. Het bedrag van € 145,00, dat is uit de krant of uit de televisie.

In ons geval is het € 120,00 voor kleine maatregelen en voor een witgoedregeling is het € 250,00 als het gaat om vervanging daarvan. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Levert dat nog een vervolgvraag op, mevrouw Van Eps? Dat is niet het geval. Dank u wel. Ten slotte, de heer Wesselingh, over de toegang Rust en Vreugd voor alle soorten fietsers. De heer Wesselingh: Dank u wel, voorzitter. Ja, even kort over Rust en Vreugd. Iedereen kent wel de toegang vanuit de Menkenlaan naar, door Rust en Vreugd, Van Ommerenlaan, daarnaartoe. Dat is een hek. En dat hek, daar kan net een fiets doorheen. Waar het mij om gaat, en de vraag aan de wethouder is: op dit moment zie je veel duofietsen. Je ziet ook mensen met bakfietsen die eigenlijk van die route van Rust en Vreugd gebruik willen maken, maar dat niet kunnen, omdat ze dan niet door dat hek heen kunnen. Als het een klein beetje breder is, dan kunnen deze fietsen er wel doorheen. Het is aangevraagd en daar heeft de gemeente toentertijd op geantwoord dat het niet van toepassing zou zijn, omdat er dan gevaarlijke situaties zouden ontstaan als twee tegenliggers elkaar tegen zouden komen.

Nou ja, ik moet eerlijk zeggen dat dat volgens ons toch een teleurstellende reden is om het daarop te laten afketsen, want dat is heel makkelijk op te vangen door bijvoorbeeld een bordje op te hangen dat de ene kant voorrang heeft op de andere kant. Maar goed, onze vraag aan de wethouder is: kan dat hek breder gemaakt worden, zodat meerdere fietsers, ook met duofietsen, die fietsmaatjes hebben, daar gebruik van kunnen maken en deze landgoedroute kunnen afmaken? Want op dit moment is dat niet het geval. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de wethouder van Verkeer. Wethouder Koetsier: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ja, ik ben bekend met de smalle doorgang. Ik moet er zelf ook weleens doorheen fietsen en dat gaat maar net. Dank je wel voor het opbrengen. Ik heb vanmiddag meteen de rentmeester gebeld van de Stichting Rust en Vreugd. Ik heb het ook met hem besproken. Wat hij aangaf: er zit natuurlijk ook een groter hek daarnaast. Als dat openstond, dan wordt het voor sluipverkeer gebruikt vanuit de Van Ommerenkant naar de Houtlaan. Dus dat is geen goed idee. We hebben het erover gehad om eventueel te kijken of het breder kan. Daar gaan we het over hebben op 4 oktober. Dan zie ik hem en dan staat het op de agenda. Bij dezen. De heer Wesselingh: Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. En daarmee hebben we de vragen gehad aan de zijde van de raad. 14.

Sluiting vergadering

De voorzitter: En zijn we gekomen aan het einde van de gemeenteraad. En hierbij sluit ik de vergadering. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad d.d. 24 oktober 2023 De griffier,

De voorzitter,

dhr. J. Kleinhesselink

dhr. L.A. de Lange

40