Bijlage - Plan van aanpak ondermijning gemeente Wassenaar 2021- 2024

27

8 Strategie Zoals al aangeven in de inleiding, is de huidige werkwijze in de aanpak van ondermijning incidentgericht en daardoor reactief en repressief. Probleem is dat we op deze manier alleen het topje van de ijsberg zien en aanpakken. Om deze vorm van criminaliteit structureel terug te dringen, is meer focus nodig op de onderliggende, niet direct zichtbare, vormen van ondermijnende criminaliteit en daarnaast een meer informatie gestuurde aanpak, die een structurelere werking heeft en het probleem zo bij de kern aanpakt. Onze missie voor de komende jaren is daarom het versterken van een georganiseerde en integere overheid in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Om daadwerkelijk als één op te kunnen treden, maken we zowel onze in- als externe partners en de maatschappij (inwoners en ondernemers) bondgenoot in onze aanpak. Om dit te bereiken zijn de volgende elementen van belang: Een improviserende programmatische aanpak De meervoudige & integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit vraagt om een programmatische aanpak. Daarnaast is een bepaalde mate van ‘experimenteerruimte’ benodigd, zodat een lokaal passende aanpak van ondermijning kan ontstaan. Onderdeel van het experiment is het in de praktijk verkennen wat wel en niet goed werkt, hoe de onderlinge samenwerking in te richten en zo gaande weg te leren wat de beste manier is om tot een integrale aanpak te komen.

Dit houdt in dat er structureel aandacht is voor leren, evalueren en bijstellen en dat hier de nodige ruimte voor moet worden vrijgemaakt. Het is daarnaast een uitdaging om balans te vinden in tussen het aanbrengen van structuur en het leveren van maatwerk. Dit vanwege het gegeven dat de vervolgstrategie per situatie verschillend is en mede afhankelijk is van de informatie die wordt ingewonnen. Dit vraagt om een bepaalde mate van flexibiliteit in de aanpak. Meervoudige aanpak Om een meervoudige aanpak van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit te realiseren, vliegen we deze aan langs de volgende drie sporen: Signaleren, Voorkomen en Aanpakken! Deze drie thema’s hebben een duidelijke onderlinge verbinding. Zij beïnvloeden elkaar en zijn van elkaar afhankelijk. Om een diepgaande, effectieve aanpak te bereiken is daarom op alle drie de niveaus beweging nodig. Als een van de sporen achterblijft of stil staat, neemt de effectiviteit van de andere sporen sterk af. Integraliteit ‘van losse schakels naar een geschakeld netwerk’ De complexiteit en omvang van de ondermijnende criminaliteit vraagt om een systematische, meervoudige, integrale aanpak met urgentie van alle interne- en externe partners, op korte én lange termijn, gericht op repressie en preventie en op basis van vasthoudendheid (lange adem, consistent, consequent).

Het belang van integraliteit laat zich vooral zien in de hoeveelheid informatie dat bij de gemeente beschikbaar is binnen de verschillende domeinen, de benodigde afstemming gezien de verschillende belangen bij de aanpak van personen, bedrijven, locaties en fenomenen, als ook de verschillende bevoegdheden en mogelijkheden voor de bestuurlijke aanpak. De aanpak is integraal in de zin dat alle domeinen en externe partners erin samen komen en hun slagkracht inzetten om de aanpak op een effectieve manier vorm te kunnen geven. Enerzijds door een andere manier van kijken naar de werkomgeving, anderzijds aan het versterken van de informatiepositie, de bestuurlijke weerbaarheid of het integraal aanpakken van eventuele misstanden (casuïstiek). Zonder een sluitende ketenaanpak is het bereiken van de doelstelling niet mogelijk.

28

Om een integrale brede aanpak van ondermijnende criminaliteit te bewerkstelligen en hierin als één op te treden, is allereerst commitment van zowel in- als externe partners op de aanpak van belang. Daarom wordt hier allereerst op geïnvesteerd door het onderwerp te agenderen in diverse overlegstructuren om de partners mee te nemen in de ontwikkelingen en de inhoud van het programmaplan in samenwerking vorm te geven. Daarnaast wordt een ‘taakaccenthouder’ per team/domein benoemd, welke het aanspreekpunt vormt t.b.v. de benodigde uitvoering van het programma, fungeert als de verbindende schakel tussen de regisseur aanpak ondermijning en de medewerkers van het betreffende team/domein en daarnaast deelneemt aan het lokale signalenoverleg (indien aan de orde). Op deze manier ontstaat een organisatie breed informatienetwerk, welke bijdraagt aan de integraliteit.

29

9. Tijdsplanning Actie

Planning

1. Versterken bestuurlijke informatiepositie Het versterken van awareness & integraliteit - Aanstellen regisseur aanpak ondermijning - Uitvoeren en plannen awareness programma - Benoemen taak accenthouders ondermijning - Opzetten lokaal informatieoverleg Het versterken van meldingsbereidheid

1ste kwartaal 2021 Start 2de kwartaal 2021 Start 2de kwartaal 2021 Start 3de kwartaal 2021

- Vormgeven intern meldpunt - Opstellen en inzetten communicatiestrategie - Vormgeven extern meldpunt Pro- actief onderzoek & analyse

Start 3de kwartaal 2021 Start 1ste kwartaal 2023 Start 2de kwartaal 2023

- Vormgeven Veiligheid Informatie Knooppunt (VIK) - uitvoeren van toezicht en controles op zogenaamde ‘knooppunten’/’blinde vlekken’ en signalen uit het informatieoverleg - Registratiesysteem Boa`s en OOV opzetten - Registratiesysteem meldingen opzetten 2. Versterken bestuurlijke- en maatschappelijke weerbaarheid Adequaat beleids- en handhavingsinstrumentarium

Start 3de kwartaal 2022 Start 3de kwartaal 2021

- Actualisatie Bibob beleid - Actualisatie sluitingsbeleid art. 13B Opiumwet - Opstellen sanctiebeleid voor drank- en horeca en exploitatie - Aansluiten bij Digitaal Opkoop Register Een integere en veilige werkomgeving

Start 4de kwartaal 2022 Start 1ste kwartaal 2024 Start 4de kwartaal 2022 3de kwartaal 2024

- Het bevorderen van ambtelijke- en bestuurlijke integriteit - Het uitvoeren van integriteitsbeoordelingen (BIBOB) - Vormgeven van maatschappelijke coalities - Inzetten op faciliterende branches - Oprichten Bedrijfs Opvang Team - Aanstellen integriteitscoördinator 3. Intensiveren van de bestuurlijke aanpak

Start 1ste kwartaal 2023 Start 1ste kwartaal 2021 Start 2de kwartaal 2024 Start 3de kwartaal 2024 Start 3de kwartaal 2023 Start 3de kwartaal 2023

Start 1ste kwartaal 2022 Start 1ste kwartaal 2022

Aanpak van georganiseerde drugscriminaliteit - Toepassen art. 13B Opiumwet - Vormgeven van integrale aanpak via informatieoverleg en ondermijningstafel Aanpak van misbruik en fraude binnen de vastgoedsector

Start 4de kwartaal 2024 Start 2de kwartaal 2024

- Organiseren trainingen tegengaan van ondermijning in de vastgoedsector Aanpak zorgfraude

Start 2de kwartaal 2024

- Organiseren workshops VGN/KCHN, presentatie RIEC - Toolbox zorgfraude implementeren

Start 1ste kwartaal 2024 Start 3de kwartaal 2024

30

10. Begroting Optie 1 infrastructuur in orde en in staat om actie te ondernemen Bij optie 1 wordt niet het gehele plan van aanpak uitgevoerd. Deze optie omschrijft de kosten die gemaakt zullen worden om van een gemeente die alleen bij nood ingrijpt te transformeren naar een gemeente waarbij de infrastructuur in orde is en welke in staat is om actie te ondernemen. Om deze status te behalen is het noodzakelijk om onze informatiepositie op orde te krijgen en te houden zodat signalen aan het licht kunnen komen. Dit doen we door taak accenthouders aan te stellen bij de, voor ondermijning, belangrijkste afdelingen KCC, OOV/BOA en RO/Bouwen. Deze taak accenthouders zullen gezamenlijk met de regisseur aanpak ondermijning en de politie maandelijks een informatieoverleg houden waarin alle signalen en mogelijke inspecties/controles zullen worden besproken. Daarnaast zal ons beleid en verordeningen aangepast worden zodat we, indien nodig, doeltreffend op bestuurlijk vlak kunnen ingrijpen. Hoewel deze begrotingsoptie er voor zorgt dat de gemeente Wassenaar weerbaarder zal worden tegen ondermijning laat het veel ruimte over. Bij deze optie zullen niet alle signalen boven tafel komen aangezien er alleen taak accenthouders geplaatst worden bij enkele afdelingen. Daarnaast wordt er geen extern meldpunt opgericht worden zodat signalen van buiten onze organisatie ons niet zullen bereiken.

Aan de andere kant zorgt optie 1 voor een goed startpunt van waaruit de gemeente, aan de hand van toekomstige analyses van het RIEC, verder kan bouwen.

Optie 1 Verwachte Kosten Regisseur Aanpak Ondermijning & € 84.000 Bibobcoördinator € 18.500 Taak accenthouders per afdeling

€ 9.500 Extra toezicht en controles n.a.v. uitkomsten informatieoverleg

€ 900 Controles HEIT

Actualiseren/aanpassen/opstellen 11.600 beleid en verordeningen Totaal € 124.500

31

Toelichting 1 fte. Vanaf 2022 naar de personeelsbegroting. Medewerker KCC, BOA coördinator, medewerker OOV, vergunningverlener RO/Bouwen, bouwinspecteur. 90 uur per jaar. Vanaf 2022 naar de personeelsbegroting. 2021 20 uur aan controles door BOA`s, 2022 100 uur, 2023 150 uur. 2024 naar de personeelsbegroting. 20 uur voorwerk beleidsmedewerker OOV/ JZ voor het uitvoeren van de controles, 2022 naar personeelsbegroting. Juridische zaken/OOV 250 uur

Optie 1a Bij bovenstaande begroting word er een intern meldpunt middels een beveiligd e-mailadres in het leven geroepen waar verder geen kosten aan verbonden zijn. Het is echter ook mogelijk om aansluiting te zoeken bij Meld een Vermoeden. Dit neemt extra kosten met zich mee maar heeft als voordeel dat Meld een Vermoeden een app op de mobiele telefoon is waardoor het voor buitendienstmedewerkers eenvoudig is om een signaal te melden en de registraties voor de gemeente automatisch worden bijgehouden.

Optie 1a Verwachte Kosten Regisseur Aanpak Ondermijning & € 84.000 Bibobcoördinator € 18.500 Taak accenthouders per afdeling

€ 9.500 Extra toezicht en controles n.a.v. uitkomsten informatieoverleg

€ 900 Controles HEIT

Actualiseren/aanpassen/opstellen €11.600 beleid en verordeningen Aansluiting Meld een Vermoeden Totaal

€ 7.000 € 131.500

Toelichting 1 fte. Vanaf 2022 naar de personeelsbegroting. Medewerker KCC, BOA coördinator, medewerker OOV, vergunningverlener RO/Bouwen, bouwinspecteur. 90 uur per jaar. Vanaf 2022 naar de personeelsbegroting. 2021 20 uur aan controles door BOA`s, 2022 100 uur, 2023 150 uur. 2024 naar de personeelsbegroting. 20 uur voorwerk beleidsmedewerker OOV/ JZ voor het uitvoeren van de controles, 2022 naar personeelsbegroting. Juridische zaken/OOV 250 uur

Kosten voor 1 jaar

32

Optie 2 Een integraal werkende gemeente Ook bij optie 2 wordt niet het gehele plan van aanpak uitgevoerd. Deze optie omschrijft de kosten die gemaakt zullen worden om van een gemeente die alleen bij nood ingrijpt te transformeren naar een gemeente waarbij de infrastructuur in orde is, welke in staat is om actie te ondernemen en die integraal met haar veiligheidspartners samenwerkt. Dit doen we door, naast onze informatiepositie op orde te krijgen en beleid/verordeningen aan te passen, een Veiligheid Informatie Knooppunt (verder VIK) op te richten. In het VIK koppelen en analyseren we eigen data met, voor zover mogelijk, data van onze veiligheidspartners en voeren we waar mogelijk gezamenlijk acties/controles uit. Daarnaast stellen we bij alle afdelingen, waar mogelijk signalen over ondermijning kunnen worden opgevangen, taak accenthouders aan en richten we een extern meldpunt op. Hoewel deze begrotingsoptie er voor zorgt dat de gemeente Wassenaar veel weerbaarder zal worden en een vuist kan maken tegen ondermijning zal het nog steeds reageren op signalen en kan er nog niet preventief worden opgetreden. Er ontbreekt een communicatiestrategie om de 'goedwillende krachten' in de maatschappij te kunnen mobiliseren en sociale interventies te in kunnen inzetten. Ook is er geen inzet op faciliterende branches/ gebieds- en branchegerichte aanpak en zorgfraude.

Optie 2 Verwachte Kosten Regisseur Aanpak Ondermijning & € 84.000 Bibobcoördinator € 18.500 Taak accenthouders per afdeling

€ 9.500 Extra toezicht en controles n.a.v. uitkomsten informatieoverleg € 900 Controles HEIT

Actualiseren/aanpassen/opstellen 11.600 beleid en verordeningen 17.500 VIK & Extern meldpunt

Extra Taak accenthouders

15.000

Totaal

€ 157.000

Toelichting 1 fte. Vanaf 2022 naar de personeelsbegroting. Medewerker KCC, BOA coördinator, medewerker OOV, vergunningverlener RO/Bouwen, bouwinspecteur. 90 uur per jaar. Vanaf 2022 naar de personeelsbegroting. 2021 20 uur aan controles door BOA`s, 2022 100 uur, 2023 150 uur. 2024 naar de personeelsbegroting. 20 uur voorwerk beleidsmedewerker OOV/ JZ voor het uitvoeren van de controles, 2022 naar personeelsbegroting. Juridische zaken/OOV 250 uur Aansluiting bij Meld een Vermoeden of eigen intern/ extern meldpunt en applicatiekosten Accenthouders bij Burgerzaken, P&O, EZ, Communicatie. 90 uur per jaar Per 2022 naar personeelsbegroting

33

Optie 3 Een regisserende gemeente Bij optie 3 zal het gehele plan van aanpak uitgevoerd worden. Deze optie omschrijft de kosten die gemaakt zullen worden om van een gemeente die alleen bij nood ingrijpt te transformeren naar een gemeente waarbij de infrastructuur in orde is, welke in staat is om actie te ondernemen, die integraal met haar veiligheidspartners samenwerkt, een regierol aanneemt en preventieve acties onderneemt.

Optie 3 Verwachte Kosten Regisseur Aanpak Ondermijning & € 84.000 Bibobcoördinator € 18.500 Taak accenthouders per afdeling

€ 9.500 Extra toezicht en controles n.a.v. uitkomsten informatieoverleg

€ 900 Controles HEIT

Actualiseren/aanpassen/opstellen € 11.600 beleid en verordeningen € 17.500 VIK & Extern meldpunt

Extra Taak accenthouders

€ 15.000

Communicatiestrategie

€ 14.000

Bedrijf Opvang Team

€ 2.500

Aansluiting Digitaal Opkoop Register

€ 7.500

Totaal

€ 181.000

Toelichting 1 fte. Vanaf 2022 naar de personeelsbegroting. Medewerker KCC, BOA coördinator, medewerker OOV, vergunningverlener RO/Bouwen, bouwinspecteur. 90 uur per jaar. Vanaf 2022 naar de personeelsbegroting. 2021 20 uur aan controles door BOA`s, 2022 100 uur, 2023 150 uur. 2024 naar de personeelsbegroting. 20 uur voorwerk beleidsmedewerker OOV/ JZ voor het uitvoeren van de controles, 2022 naar personeelsbegroting. Juridische zaken/OOV 250 uur Aansluiting Meld een Vermoeden/oprichten eigen intern/extern meldpunt en applicatiekosten Accenthouders bij Burgerzaken, P&O, EZ, Communicatie. 90 uur per jaar. Per 2022 naar Personeelsbegroting Opstellen strategie en uitvoeren campagne; 300 uur Communicatie Team van 10 personen, vergoeding 250 per jaar Aanwijzingsbesluit en beleid voor bestuurlijke handhaving 100 uur JZ , controles boa`s 100 uur. Uren boa`s in 2024 naar personeelsbegroting

34

Buiten beschouwing: uren medewerkers voor trainingen RIEC, uren medewerkers Zorg/WMO workshops VGN/KCHN & Toolbox zorgfraude opleidingsplannen afdelingen

35