Bijlage - Gemeente Wassenaar Overdrachtsdossier

OVERDRACHTSDOSSIER gemeente Wassenaar

V E R S I E : 1 4 M A A RT 2 0 2 2

INHOUD Veilig, groen en internationaal dorp

3

• Regionale samenwerking • Internationals • Veilig dorp

Een dorp in beweging

8

• Economie en ondernemers • Verkeer en vervoer • Luchtkwaliteit • Beheer wegen, openbare verlichting en verkeersregelinstallaties

Iedereen doet mee

20

Bouwen aan een solide basis

26

• Dienstverlening • Grondexploitatie en planeconomie • Riool en water • Afval • Financiën • Vastgoed en bouwprojecten

Duurzaam en toekomstbestendig

39

Denken in mogelijkheden

43

• Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging, in relatie tot vergunningverlening, toezicht en handhaving • Wonen • Groen, natuur en leefomgeving • Erfgoed • Ambtelijke huisvesting: bestuurscentrum De Paauw, het gemeentekantoor en de gemeentewerf • Groene Zone & Valkenhorst • Deijlerhoeve / ontwikkeling ASH

Realisatiekracht

54

• Opgavegericht werken • Inwonersparticipatie • Communicatie • Arbeidsmarkt • Juridische ondersteuning • Data- en informatiemanagement

Extra informatie

2

61

VEILIG, GROEN EN I N T E R N AT I O N A A L D O R P Wassenaar is geen eiland. Dit betekent dat we voor taken en opgaven samenwerken met partners in de regio. Dit vraagt onderhoud en biedt kansen voor versterking. Een aanzienlijk aantal van onze inwoners zijn buitenlandse werknemers die tijdelijk in Nederland werken, functionarissen die hun land in Nederland vertegenwoordigen (corps diplomatique) en mensen die in Nederland geboren zijn, bijvoorbeeld voor werk lange tijd in het buitenland hebben gewoond, en weer terug naar Nederland gekomen zijn. Ze kiezen Wassenaar als hun woonplaats omdat het dicht bij hun werk is, vanwege de prettige woonomgeving en voorzieningen zoals internationaal onderwijs. Wassenaar is een veilige gemeente, maar het kan beter. Er wordt gestreefd naar veiliger verkeer, minder woninginbraken en het bestrijden van ondermijning. Naast de hieronder genoemde onderwerpen wordt ook gewerkt aan professionalisering van de werkzaamheden van de BOA’s en het verbinden van jeugd en veiligheid.

Onderwerpen die aan bod komen • Regionale samenwerking • Internationals • Veilig dorp

Regionale samenwerking Doel Onze partners in de regio weten waar we staan en hoe we elkaar kunnen versterken.

Kenmerken Wassenaar maakt deel uit van negen gemeenschappelijke regelingen: - Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland - BSGR - Gemeenschappelijke regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden - Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2014 - MRDH - Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Haaglanden - ODH - Gemeenschappelijke regeling Regionaal Reinigingsbedrijf Avalex 2018 - Avalex - Gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden - Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Haaglanden 2016 - Veiligheidsregio Haaglanden - Gemeenschappelijke regeling werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek (GR KDB) - Gemeenschappelijke Regeling Werkorganisatie Duivenvoorde – WODV (deze GR is niet actief en wordt opgeheven)

Huidige stand van zaken Wassenaar is een groene gemeente met ruimte in een dichtbevolkte regio. Als meest noordelijke gemeente in de metropoolregio RotterdamDen Haag, vervult Wassenaar een belangrijke scharnierfunctie tussen de Leidse en Haagse regio. In de regio staat Wassenaar bekend als een groene, ruimtelijke gemeente die haar financiële huishoudboekje goed op orde heeft. Ook is Wassenaar een zelfstandige en zelfbewuste gemeente van relatief kleine omvang. Bepaalde taken kunnen we echter niet alleen uitvoeren. Daar hebben we de regio voor nodig. Samenwerking betekent echter ook dat er soms water bij de wijn moet worden gedaan. Om een zelfstandige gemeente te blijven én om het Wassenaarse geluid duidelijk te laten horen, is inzet op de regio van groot belang.

Overdrachtsdossier gemeente Wassenaar

3

Ontwikkelingen In de regio komt Wassenaar op voor het belang van groen&blauw. Daarbij wordt gepleit voor het mogelijk maken van structurele bekostiging hiervan. Wassenaar maakt zich sterk voor versterking van het groen en meer spreiding van bezoekers (afname druk op specifieke plekken). Daarom willen we een verbinding van het groen vanaf de kust bij Wassenaar tot en met het Groene Hart. Transitie in mobiliteit is hierbij ook van belang. Wassenaar vervult een belangrijke rol in de regio als het gaat om het bieden van groen en ruimte om te ademen. Het volbouwen van Wassenaar dient daarom voorkomen te worden en daar worden in de regio afspraken over gemaakt.

Wat komt er op Wassenaar af? Voor het aanpakken van steeds meer ontwikkelingen, risico’s en kansen zijn we afhankelijk van andere gemeenten en overheden in de regio. Ook pakken we het samen met hen op. Een voorbeeld is het traject Poort naar de Hollandse Duinen, waarbij we het groen willen verbinden van Wassenaar tot en met het Groene Hart en waarvoor een herwaardering van de N44 noodzakelijk is. Daarom is het belangrijk dat we een goede samenwerkingspartner zijn.

• Drie lokale scholen bieden internationaal onderwijs aan: The American School The Hague, Indonesian School of The Hague en het Rijnlands Lyceum Wassenaar. • We hebben meer dan veertig residenties en een ambassade op ons grondgebied.

Huidige stand van zaken In 2021 is de Startnotitie Internationale Wassenaarders vastgesteld. Het doel van deze startnotitie is om de effecten van het gastheerschap in kaart te brengen en in beeld te krijgen hoe internationals met de samen­ leving verweven zijn en wat er bij deze groep speelt. Waar mogelijk onderbouwen we dit met feiten en cijfers. Dit maakt het mogelijk om bij het opstellen van beleid oog te hebben voor de internationale inwoners en hun behoeftes. We maken immers beleid voor álle inwoners. De nota bevat concrete beleids­ aanbevelingen om te zorgen dat internationals betrokken worden, de voordelen van het gastheerschap gemaximaliseerd worden en de nadelen ervan geminimaliseerd. Op deze manier pakken we als internationaal dorp de kansen aan die dit met zich meebrengt en zorgen we ervoor dat iedereen meedoet.

Wat is er nodig? De laatste jaren neemt Wassenaar een steeds duidelijkere positie in de regio in en dat werpt zijn vruchten af. Het is daarom belangrijk dat we aandacht blijven hebben voor: - Het overal uitspreken van dezelfde boodschap over de rol die Wassenaar vervult in de regio: groen en een hoogwaardig woonklimaat. - Voldoende capaciteit om in de steeds belangrijker wordende regionale samenwerkingsverbanden op te kunnen komen voor het Wassenaarse belang.

Internationals Doel Internationals op een goede manier faciliteren en ze meer betrekken en verbinden met het maatschappelijke leven in Wassenaar.

Kenmerken • Eén op de vijf inwoners van Wassenaar is expat/ international of behoort tot de corps diplomatique. • Internationals die in Wassenaar wonen, blijven gemiddeld langer in Wassenaar wonen dan internationals in andere steden.

4

Ontwikkelingen Op dit moment ontwikkelen we beleid op het gebied van internationale inwoners, de zogenoemde internationals.

Wat komt er op Wassenaar af? Het lijkt er vooralsnog op dat corona er niet voor heeft gezorgd dat zich minder internationals in Wassenaar vestigen.

Wat is er nodig? Bij het ontwikkelen van de nota Internationale Wassenaarders is nu al duidelijk dat, zolang de gemeente alleen in het Nederlands communiceert, het voor internationale inwoners erg moeilijk is betrokken te raken bij de Wassenaarse gemeenschap.

Veilig dorp Dit onderdeel bestaat uit de volgende onderwerpen: - Veiligheidsplan 2022 – 2026 - Wijk- en themagericht werken - Aanpak ondermijning - Minder auto- en woninginbraken - zorg en veiligheid

VEILIGHEIDSPLAN 2022 – 2026 Doel Hernieuwen van het veiligheidsplan.

• Het werk van Toezicht en Handhaving is over de jaren heen ontwikkeld tot een expertise.

Huidige stand van zaken Sinds 2013 is het werk van de handhavers enorm snel ontwikkeld. Vroeger schreef Handhaving alleen meer bekeuringen uit, maar ondertussen is dat beeld verouderd. Door maatschappelijke ontwikkelingen en verschuivingen van taakverdeling tussen bijvoorbeeld gemeente en politie zijn de werkzaamheden van BOA’s verschoven naar het verbeteren van de leefbaarheid in de gemeente. De verandering in werkzaamheden heeft er ook voor gezorgd dat het werk anders ingedeeld moest worden.

Cijfers We hebben 5,5 FTE BOA

Huidige stand van zaken Het huidige veiligheidsplan loopt tot en met 2022. Het is gebruikelijk dat het plan elke vier jaar aangepast wordt. Dit jaar zal het plan dan ook herschreven gaan worden en worden de prioriteiten bepaald van de opvolgende periode. Hierbij worden de (veiligheids) partners, zoals de politie, betrokken.

Wat komt er op Wassenaar af? Het domein van veiligheid is in beweging, er is meer vraag naar participeren en een bredere blik op het veiligheidsdomein.

Ontwikkeling De wereld verandert. We werken bijvoorbeeld nu intensiever samen met de verschillende veiligheidspartners, aanpak van ondermijning krijgt een meer prominente plaats en we werken steeds meer datagedreven.

WIJK- EN THEMAGERICHT WERKEN

In 2021 zijn de handhavers begonnen met het wijk- en themagericht werken. De handhavers zijn het eerste aanspreekpunt voor veel inwoners, daarom heeft iedere handhaver een wijk toebedeeld gekregen om in te netwerken. Dit zorgt voor herkenbaarheid onder de bewoners en een verbeterde informatiepositie voor de handhavers. Daarnaast heeft iedere handhaver een specialistisch thema in hun takenpakket. Voorbeelden hiervan zijn alcoholwetgeving, strand en jeugd. De thema’s bieden de handhavers de mogelijkheid om te specialiseren en te professionaliseren.

Doel

Wat komt er op Wassenaar af?

Een efficiëntere manier van werken ontwikkelen waarbij de handhavers herkenbaar zijn in de wijk en zich continu kunnen ontwikkelen op verschillende thema’s.

Bij Toezicht en Handhaving lag de afgelopen periode de nadruk op de handhaving van de coronamaat­ regelen. Nu er meer ruimte is voor ander werkzaam­ heden, zullen er weer meer zaken opgepakt worden om de leefbaarheid in de gemeente te verbeteren.

Wat is er nodig? (Mogelijke) inhuur van een externe partij/adviseur voor het opstellen van een gedegen plan.

Cijfers • Sinds 2013 zijn het aantal meldingen gestegen van 324 naar 954 meldingen. • Inwoners kunnen uit 19 categorieën meldingen maken die bij Toezicht en Handhaving terecht komen.

Ontwikkeling Op dit moment volgen de handhavers cursussen en opleidingen om hun kennis en kunde verder te ontwikkelen.

Overdrachtsdossier gemeente Wassenaar

5

Wat is er nodig?

Wat is er nodig?

Het wijk- en themagericht werken is nog in ontwikkeling, de organisatie is bezig dit verder uit te rollen en perfectioneren. Dit kost tijd.

Op dit moment is de huidige goedkeuring van het budget, dat is vastgesteld aan de hand van het plan van aanpak, voldoende om uitvoering te geven aan dit plan.

AANPAK ONDERMIJNING MINDER AUTO – EN WONINGINBRAKEN Doel Aanpak ondermijning.

Doel

Cijfers

Het aantal inbraken in auto’s en woningen terug­ dringen.

Ondermijning laat zich nog niet vangen in cijfers in de gemeente Wassenaar. Dit heeft te maken met vertraging in de uitvoering van het goedgekeurde plan van aanpak. Het goede nieuws is, dat het wel serieus is opgepakt en dat dit al te zien is in de huidige organisatie. Aangezien we als gemeente nog bewuster moeten worden wat ‘ondermijning’ behelst, geven cijfers nu nog geen eerlijk beeld van de werkelijkheid.

Cijfers Jaar

2017

2018

2019

2020

2021

Aantal inbraken

99

95

136

80

80

Huidige stand van zaken De aanpak van ondermijning is nu weggezet bij de regisseur Ondermijning, die in februari is aangesteld. Die geeft nu uitvoering aan het plan van aanpak, dat in eerste instantie is gericht op het creëren van bewustwording bij de medewerkers. Tevens is een periodiek overleg ingepland met externe overheidspartners om informatie te delen. Dit is een proces dat continu onder de aandacht moet worden gebracht.

Ontwikkelingen Door de toename van de bewustwording van ondermijning op de verschillende afdelingen in de verschillende casussen, komen de komende tijd meer ondermijningszaken aan het licht. Dit met het doel om een eerlijke en veilige gemeente te kunnen zijn voor inwoners en ondernemers. De gemeente Wassenaar wil daarbij een niet te groot deel van het waterbed zijn.

Wat komt er op Wassenaar af? Waar de gemeente Wassenaar bewust van moet zijn, is het waterbedeffect waar onze gemeente onderdeel van is. We zien dit al terug in bepaalde branches, waarbij onze buurtgemeenten actie ondernemen. De ‘crimineel’ zal op zoek gaan naar gemeenten die hier niet op voorbereid zijn. Dit betekent dat onze APV en BIBOB aangepast moeten worden. We moeten nog meer investeren in onze ‘blinde vlekken’. Het inzichtelijk maken van dat wat bij andere gemeentes gebeurt en waarvan wij het idee hebben dat het niet in Wassenaar gebeurt. Ook wij hebben te maken met spookbewoning, arbeidsuitbuiting, drugsoverlast, witwasconstructies en ga zo maar door.

6

Huidige stand van zaken - Intensieve samenwerking met politie en beveiligingsbedrijven. - Samen met de politie is in kaart gebracht wat beide partijen doen om het aantal woning­inbraken terug te dringen en duidelijk te krijgen waar we elkaar kunnen versterken. Daarvoor is een Integrale Veiligheidsaanpak ontwikkeld. - Belangrijke taken van de gemeente zijn het voorzien van relevante informatie voor inwoners, zowel actief als passief, en ervoor zorgen dat inwoners weten hoe ze zich kunnen aansluiten bij verschillende projecten van de politie. Ook het trainen van bijvoorbeeld de groendienst en aandacht voor inbraakpreventie in het beleid, behoren tot deze taken. - De gemeente en de particuliere beveiligings­ bedrijven hebben sinds 2021 een hernieuwd convenant met de politie afgesloten dat voorziet in de juridische afspraken om gegevens rond inbraken uit te wisselen.

Ontwikkelingen - Samen met de politie wordt onderzocht of automatische kentekenplaatherkenning (ANRP) uitgebreid kan worden. Hiermee wordt het eenvoudiger om verdachte voertuigen (bijvoorbeeld mobiel banditisme) te onderzoeken en zelf op heterdaad te controleren.

ZORG & VEILIGHEID Doel heldere aanpak en verbeterde samenwerking in de keten waardoor inwoners die de grip op hun leven dreigen te verliezen beter in beeld blijven, eerder worden toe geleid naar zorg en waardoor escalatie zoveel mogelijk wordt voorkomen.

Wat komt er op Wassenaar af? - Door de coronamatregelen waren mensen meer thuis en is het aantal inbraken afgenomen. Nu de maatregelen steeds verder losgelaten worden, neemt de kans op inbraken toe. - Het is nog niet zeker dat het basisteam van politie Wassenaar een eigen gebouw blijft houden. Als dit verdwijnt, zal de directe samenwerking moeilijker worden en de aanrijtijden bij een melding van een inbraak toenemen.

Wat is er nodig?

Huidige stand van zaken De samenwerking tussen de verschillende partners in de keten is organisch tot stand gekomen. Partners weten elkaar te vinden, maar het is niet altijd duidelijk welke casussen in de keten horen en ontstaat soms nog ruis.

Wat komt er op Wassenaar af? De politie is een belangrijke partner in deze keten, maar door langdurige onderbezetting kunnen ze de rol niet altijd op zich nemen.

- Constante aandacht.

Ontwikkeling Bij alle partijen in de keten is er behoefte aan een heldere aanpak en nauwere samenwerking. Er is gekozen voor het Aanpak Voorkoming Escalatie-model (AVE), waardoor rolverdeling en op- en afschalen helder wordt. Er wordt ook gewerkt om juridische barrieres te slechten, bijvoorbeeld door duidelijkheid te creëren op privacy.

Wat is er nodig? Om te zorgen dat Zorg & Veiligheid duurzaam geborgd kan worden, zijn er structureel personele inzet en middelen nodig. Vanwege het lokale karakter van de personen die in de keten terecht komen en de nauwe samenwerking met de ketenpartners, is het nood­ zakelijk dit lokaal te (blijven) organiseren.

Overdrachtsdossier gemeente Wassenaar

7

EEN DORP IN BEWEGING Wassenaar is een dorp in beweging. Richting 2030 werken we aan een fietsverkeersveiliger en goed bereikbaar dorp met een bloeiende economie. We maken van het dorp en het strand een prachtige plek voor inwoners en toeristische bezoekers om te recreëren en verblijven. Daarnaast zijn we een belangrijke regiopartner om de verkeersmobiliteit te verbeteren. Ook staan hierbij de schone lucht en kwaliteit van wonen en leven van onze inwoners voorop. Daarnaast voert de gemeente ook een aantal vaste taken uit op het gebied van economische ontwikkeling, verkeer en vervoer. De gemeente legt wegen aan en heeft allerlei daaraan gerelateerde beheerstaken zoals onderhoud, schoonhouden en gladheidbestrijding. Ook heeft de gemeente vaste taken op het gebied van parkeren, werken wij samen aan verkeer en economie met de MRDH en werkt de gemeente samen met ondernemers aan de lokale economie.

Onderwerpen die aan bod komen • Economie en ondernemers • Verkeer en vervoer • Luchtkwaliteit • Beheer wegen, openbare verlichting en verkeersregelinstallaties

Economie en ondernemers Doel Een bloeiende economie, goede werkgelegenheid en gezonde bedrijventerreinen, winkelcentra, horeca- en toeristische voorzieningen.

Cijfers • 8440 banen; • 2440 bedrijfsvestigingen; • Grootste sector: Groot -en Detailhandel met 1450 banen.

Huidige stand van zaken Hoewel Economische Zaken geen wettelijke taak is, is het faciliteren van ondernemers en het gezamenlijk benutten van kansen of aanpakken van bedreigingen van groot economisch en maatschappelijk belang voor Wassenaar. De Economische Visie Wassenaar beoogt een bloeiende economie, goede werkgelegenheid en gezonde bedrijventerreinen (Maaldrift, Hofcampweg en Hoge Klei), winkel­centra, horeca- en toeristische voorzieningen door in te zetten op sterke sectoren en de kansen te benutten.

Centrumontwikkeling De afgelopen jaren hebben we samen met onder­ nemers, pandeigenaren, inwoners en andere betrokkenen, gewerkt aan een Beeldkwaliteitsplan voor het centrum van Wassenaar. In 2022/2023 wordt het inrichtingsplan uitgevoerd. Het gaat om de herinrichting van de openbare ruimte, een uitstallingen- en terrassenbeleid, het beschikbaar stellen van openbaar toegankelijke toiletten, het toevoegen van fiets­ parkeren, het aanbrengen van bewegwijzering en het renoveren van gevels door pandeigenaren met

8

behulp van het Gevelfonds. Dit Gevelfonds is omarmd en heeft geleid tot diverse investeringen en gevel­ verbeteringen. Het fonds is bijna uitgeput. Om de positieve beweging te ondersteunen is het gewenst om opnieuw € 100.000 beschikbaar te stellen.

Ook blijft de gemeente de komende tijd werken aan een goed florerend, vindbaar, toegankelijk en compact centrum met een minimale leegstand (frictieleegstand = wens) en meer ruimte voor wonen boven winkels en nabij het kernwinkel­gebied (ofwel de winkelhaak). Om leegstand te beperken werken we op dit moment aan een functie- en brancheringsvisie inclusief een concreet actieplan. Hiermee werken we aan het op orde krijgen van de basis en daarmee aan een belangrijk ingrediënt voor het maken van een Omgevingsvisie- en plan.

Ondernemers en corona Lokale ondernemers hebben vanwege corona een uitdagende tijd achter de rug. Tijdens de corona­ pandemie heeft het college € 10.000 beschikbaar gesteld om initiatieven te stimuleren. Dit betreft initiatieven met meerdere ondernemers. Om de samenwerking blijvend te stimuleren is het gewenst om hiervoor (ook na de coronapandemie) een samenwerkingstimuleringssubsidie beschikbaar te stellen.

Maaldrift De gemeente Wassenaar heeft als doel gezonde en bloeiende bedrijventerreinen. Met de aanleg van de RijnlandRoute kom je via de A44 Wassenaar binnen bij bedrijventerrein Maaldrift. Een mooi en schoon bedrijventerrein is het visitekaartje voor het dorp, daarom werken wij aan de herinrichting van de openbare ruimte op Maaldrift en een ontsluiting naar de N44.

Duindigt Een van de doelen waar de gemeente richting 2030 naartoe werkt is om Duindigt te laten herleven als recreatieve voorziening die bijdraagt aan de economie van Wassenaar. Op 14 december 2021 heeft de gemeenteraad het startdocument en een stedenbouwkundig plan van eisen vastgesteld voor de herontwikkeling van Renbaan Duindigt. Hiermee heeft de raad uitgesproken dat zij de paardenrensport graag voor Wassenaar wil behouden en dat de planvorming verder vorm kan krijgen. Ten behoeve van een duurzame exploitatie worden extra functies mogelijk gemaakt (hotel en shortstay). Om de investering in de renbaan te bekostigen wordt beperkt woningbouw mogelijk gemaakt. Zorgen zijn vooral uitgesproken met betrekking tot verkeer. Dit wordt wellicht het voornaamste aandachtspunt voor de verdere planuitwerking. Hierbij gaat het met name om de verkeersdruk/ afwikkeling op de Waalsdorperlaan en het wel of niet aanleggen van een evenementenontsluiting aan de zijde van de Landscheidingsweg. Daarnaast ligt de renbaan in een zeer waardevol natuur- en cultuurhistorisch-gebied wat veel zorg­ vuldigheid vraagt in de planvorming. Na vaststelling van het startdocument heeft de initiatiefnemer gewerkt aan het vormgeven van zijn projectorganisatie en is er beperkt contact geweest met de gemeente.

Eind februari heeft wederom een gesprek plaatsgevonden over de planning, de stappen die gezet gaan worden en hoe de samenwerking

Overdrachtsdossier gemeente Wassenaar

9

vormgegeven kan worden. Ook het onderwerp participatie is uitgebreid besproken. Het komende half jaar wordt gewerkt aan een stedenbouwkundig plan en een ontwerp bestemmingsplan. In het meest gunstige scenario zullen deze in het najaar van 2022 voorgelegd worden aan het college.

(onder andere Duinrell, Auberge de Kievit en Kasteel de Wittenburg) gaat het ook om het ondersteunen van initiatieven voor nieuw kleinschalig verblijfsaanbod. De aanschaf en het gebruik van een nachtregister voor verblijfsaccommodaties, zou realtime inzicht geven aan de bezoekers van onze gemeente. Hiermee kunnen we anticiperen op drukke periodes en minder drukke periodes benutten en door transparante data meer inkomsten uit toeristenbelasting krijgen. Wassenaar streeft hierbij naar duurzaam toerisme waarbij behoud van voorzieningen, natuur, cultuur en milieu op korte en lange termijn centraal staan.

Toerisme en Strand Het afgelopen jaar heeft de gemeente samen met strandondernemers gewerkt aan de revalitisering van het entreegebied naar de Wassenaarse Slag. De komende jaren gaan we aan de slag met de inrichting van de Wassenaarse Slag. Bij de behandeling van de kadernota 2022 is een motie ingediend voor het ontwikkelen van de Strandvisie 2030 met daarin ook een visie op de fysieke en logistieke inrichting van het gebied en de uitvoering van quick-wins. De ideeën van de Herenwegschool­leerlingen worden hierbij betrokken naast die van de strandondernemers en bewoners. De contracten van de strandexploitanten en parkeerplaatexploitanten bij het strand lopen per februari 2027 af. Een andere invulling van de exploitatie van de Wassenaarse Slag kan van toegevoegde waarde zijn. We werken aan een strand dat aantrekkelijk en eigentijds is en het gehele jaar van toegevoegde economische en maatschappelijke waarde is voor Wassenaar. Als gemeente zetten we in op meer economisch en maatschappelijk rendement uit de vrijetijds­ economie, hiervoor werken we samen met de Marketingstichting en het VVV. We zetten in op vindbare, kwalitatieve en met elkaar verbonden recreatieve en toeristische voorzieningen, inclusief het centrum en het strand en op het behoud en de versterking van het verblijfsaanbod. Naast de versterking/ uitbreiding van het huidig verblijfs­aanbod

10

MRDH Samen met 22 andere gemeenten werkt Wassenaar samen aan economische groei en een beter vestigingsklimaat. Om dit concreet te maken hebben de gemeenten zich de volgende doelen gesteld: Stimuleren van innovatie en economische groei; Verbeteren aansluiting onderwijsarbeidsmarkt; Fysieke ruimte voor werklocaties; Stimuleren van groen en recreatie als vestigingsfactor; Goede digitale connectiviteit; en meer regionale samenwerking bij de energietransitie. Deze doelen worden bereikt door het samen opstellen van beleid en financiële bijdragen aan projecten die het economische klimaat in de regio verbeteren.

Evenementen De gemeente Wassenaar heeft nog geen duidelijk beleid omtrent evenementen om zo duidelijkheid te bieden aan ambtenaren, organisatoren, onder­ nemers en bewoners. Een evenementenbeleid biedt ruimte om gemeentelijke doelstellingen, regels en prioriteiten, zoals duurzaamheid, duidelijk te maken. Op dit moment wordt gewerkt aan een startnotitie evenementenbeleid. Het aanwijzen van evenementenlocaties kan in dit proces een knelpunt vormen.

de toe- en aanlevering teweeg. De komende jaren zullen er vernieuwde mobiliteitsconcepten ontwikkeld worden. Stichting Centrummanagement heeft een opdracht aan een stedenbouwkundig bureau verstrekt voor het maken van een visie voor het centrum. Binnen het benutten van deze kracht van de samen­ leving is het belangrijk dat de gemeente hierin als partner gaat opereren (co-creatie). De beoogde visie is namelijk een essentiële opmaat voor een Omgevingsplan voor het centrum, waarin daadwerkelijk integrale afwegingen gemaakt moeten worden. In de Randstad groeit de bevolking nog altijd. Dit betekent dat de druk op de natuur steeds verder toeneemt. Tegelijkertijd is toerisme en recreatie een belangrijke economische sector in Wassenaar. De kunst zit ‘m niet in het weren van bezoekers, maar in het aantrekken van (zakelijke) bezoekers die bij Wassenaar passen, kwaliteit toevoegen en de leefbaarheid van Wassenaar versterken. Duurzaamheid is een van de topprioriteiten van de regering. Het verduurzamen van de bedrijven­ terreinen en ondernemingen blijft onder de aandacht van de gemeente.

Buitengebied Qua grondgebied is de agrarische sector een aanzienlijk deel van de gemeente. Door de functionaliteit van de open landschappen door agrarisch gebruik, dragen de bedrijven bij aan het groene karakter en openheid. Voor het toerisme dragen zij bij aan een aantrekkelijk landschappelijk karakter en recreatieve routes. De belangen van ondernemers in het buitengebied kunnen concurreren met andere ruimteclaims en belangen zoals wonen, natuurbehoud, stikstof­ reductie en het openhouden van het landschap. Juist in het buitengebied komen deze concurrerende belangen bij uitstek naar voren. De gemeente heeft geen integraal beleid voor het buitengebied, een zorgvuldige afweging van belangen kan duidelijkheid geven aan inwoners en ondernemers.

Ontwikkelingen De nieuwe regering wil meer functievervaging (blurring) toestaan. Dit kan betekenen dat in de toekomst horecagelegenheden ook detailhandel mogen voeren en de schoenenzaak alcohol mag schenken. Dit kan een effect hebben op de verkeers­ veiligheid, volksgezondheid en de handhavings­ capaciteit van de gemeente. De detailhandel staat onder druk door de vernieuwde economie (online aankopen). Het wordt steeds moeilijker om grote panden gevuld te krijgen. Online aankopen brengen ook een verandering in

Wat komt er op Wassenaar af? De Nieuwe Omgevingswet: De wet gaat uit van de mogelijkheid dat gebruikers en investeerders nieuwe informatie en kansen signaleren. Dat brengt de overheid in een andere rol: niet meer de bepaler, maar de bewaker van de kwaliteit. Een investeerder moet in het omgevingsplan kunnen zien of hij welkom is om een gesprek aan te gaan, waar dat gesprek over gaat en wat er in termen van kwaliteit en toevoeging van hem verwacht wordt. Hiervoor is het noodzakelijk dat de basis en inhoud op orde is om mee te nemen in integrale afwegingen.

Wat is er nodig? • Goed voorbereid zijn, met voldoende kennis in de organisatie, op de nieuwe Omgevingswet. • Economische Zaken kan uitsluitend goed functioneren als de lijnen met het bedrijfsleven kort zijn. Dit betekent dat er middels het vrijmaken van tijd geïnvesteerd moet worden in een proactief accounthouderschap waarbij de contacten met de ondernemers direct, frequent en oplossings­ gericht zijn. • Goede samenwerking met de MRDH en andere regiopartners. Ook van belang: volgend op de start van de nieuwe raadsperiode wordt de strategische agenda van de MRDH bijgewerkt. Het is van belang om hier goed op aangesloten te zijn, om het Wassenaarse belang erin te kunnen vertalen.

Overdrachtsdossier gemeente Wassenaar

11

• Om de detailhandel levensvatbaar te houden onder de druk van de vernieuwde economie, is het nodig om het concentratiebeleid voort te zetten; wonen boven en aan de achterzijde van winkels mogelijk te maken; een solide omgevingsplan voor het centrum te maken; en eventuele middelen vrij te maken voor co-creatie in het centrum. • Voor de herontwikkeling van Duindigt is het van belang: om te voorkomen dat het gebied half ontwikkeld wordt (wel de woningen maar niet de renbaan); om te voorkomen dat de ontwikkeling te weinig armslag biedt in mogelijkheden waardoor een duurzame exploitatie in gevaar komt; en om te voorkomen dat er te veel mogelijk wordt gemaakt, waardoor belangrijke waarden van het gebied onder druk komen te staan.

Realisatieplan Verkeer Wassenaar Het aantal (vracht)auto’s op piekmomenten is vaak moeizaam te verwerken op de Wassenaarse wegen. De files op de wegen richting de N44 zijn een bijna dagelijks verschijnsel, waarvan inwoners hinder ervaren. Bij hinder door wegwerkzaamheden op doorgaande wegen, wordt duidelijk hoe kwetsbaar en overbelast het wegennet van Wassenaar is op piekmomenten.

Verkeer en vervoer Doel De hoeveelheid (vracht)auto’s en de draagkracht van de Wassenaarse wegen meer met elkaar in overeenstemming te brengen en een goede balans aan te brengen tussen (verkeers)veiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid.

Cijfers • Gemeente Wassenaar genereert 72.000 autoverplaatsingen per dag (RHDHV Verkeersonderzoek Wassenaar 2021); • 171km wegen in gemeente Wassenaar, waarvan 153 gemeentewegen, 5km provincialeweg en 12km rijksweg.

Huidige stand van zaken

Op basis van een verkeersonderzoek zijn verbeter­ voorstellen geformuleerd. Het doel van de verbetervoorstellen is de hoeveelheid (vracht)auto’s en de draagkracht van de Wassenaarse wegen meer met elkaar in overeenstemming te brengen en een goede balans aan te brengen tussen (verkeers)veiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid. Gebaseerd op de verbetervoorstellen van het Verkeersonderzoek Wassenaar, zijn vijf kansen voor verbeteringen van de verkeerssituatie in Wassenaar gedefinieerd: Kans A: Verminderen interne autoverplaatsingen in Wassenaar en verbeteren verkeersveiligheid van de langzame verkeersdeelnemer. Kans B: Alternatieven voor doorgaand autoverkeer vanuit Den Haag – Wassenaar – Katwijk en vice versa. Kans C: Alternatieven voor autoverkeer vanuit Leiden – Wassenaar – A44/N44 en vice versa. Kans D: Het autoverkeer evenwichtig verdelen over de wegen. Kans E: Lokaal maatwerk leveren. De vijf kansen zijn door de gemeenteraad vast­gesteld op 21 september 2021 als uitgangspunt voor een realisatieplan met maatregelen voor: - een verbetering van de verkeersveiligheid; - een betere verdeling van autoverkeer op het Wassenaarse wegennet; - het verminderen van doorgaand autoverkeer.

12

Kans/project

Voorbereiding

Uitvoering

Uitrol publiekscampagne promotie fiets, OV en voetgangers (Ways2GO)

2021

2021

Werkgeversaanpak mobiliteitstransitie: mobiliteitsscans bij werkgevers in Wassenaar

2021

2022-2023

Afspraken mobiliteitsbeleid Duinrell tijdens speciale dagen

2021

2021-2022

Publiekscampagne bezoekers Wassenaar

2021

2021

Verhoging aantal fietsparkeerplaatsen centrum

2021

2021-2025

Verkeersveiligheid rondom scholen verbeteren

2021

2022

Realiseren duurzaam mobiliteitsbeleid gemeente intern

2021

2021-2023

Realisatie fietsveiligheidsplan

2021

2021-2024

4

Opstellen plan van aanpak afwaardering 50km/uur-wegen + realisatie quick-win

2021

5

Kruispunt Backershagenlaan - Papegaaienlaan

7

Verkeersstudie Lange Kerkdam, Rozenplein en Maaldrift

2021

2022-2023

8

Optimaliseren verkeerslichten

2021

2022

9

Quick-wins realiseren 50km/uur-wegen

2021

2022

10

Afstemming routering afvalinzameling Avalex

2021

2022

1 A

2 3

B

C

E

(Deel)project

2021-2022

De uitwerking van deze kansen zijn vertaald in een realisatieplan met tien concrete projecten inclusief deelprojecten en een kredietvoorstel. Op deze manier wordt de komende jaren gewerkt aan een leefbaar en veilig Wassenaar en wordt een bijdrage geleverd aan Wassenaar 2030.

- samen te bepleiten dat de N441 wordt afwaardeerd bij de opening van de RijnlandRoute. - hierbij expliciet mee te nemen dat vermindering van stikstofuitstoot in dit gebied van groot belang is en als mitigerende maatregel kan bijdragen aan de Katwijkse bouwplannen.

Op 14 december 2021 heeft de gemeenteraad het realisatieplan voor het verkeer in Wassenaar vast­ gesteld. Deze ligt tot 18 maart ter inzage. De zienswijzen worden gebundeld en in een Nota van Beantwoording opgenomen en beantwoord. Tevens wordt aangegeven op welke manier wordt omgegaan met de reactie. Indien een zienswijze steekhoudend is, dan wordt deze geïmplementeerd in de deelprojecten en/of deelparticipatietrajecten. Tijdens diezelfde raadsvergadering is ook een motie aangenomen door de gemeenteraad om te onder­ zoeken in hoeverre het mogelijk is om 30km/uur in de gemeente mogelijk te maken. Uiterlijk 1 september 2022 wordt de raad geïnformeerd over de mogelijk­ heden die uit dit onderzoek naar voren zijn gekomen.

Toekomst N44 / Poort naar de Hollandse Duinen

Toekomst N441 Voor de toekomst van de N441 is een motie aan­ genomen waarin het college wordt verzocht: - op korte termijn op bestuurlijk en ambtelijk niveau in overleg te gaan met de gemeente Katwijk teneinde gezamenlijk op te trekken naar provincie Zuid-Holland en Rijkswaterstaat.

Voor de toekomst van de N44 heeft de gemeente Wassenaar het initiatief genomen een visie op te stellen voor het gebied tussen Leiden, Zoetermeer en Den Haag. De nadruk van deze visie ligt op het versterken van de natuur- en recreatiewaarde van het gebied, waarbij het tegelijkertijd goed bereikbaar blijft. De N44 is hierin een barrière. Om de natuur- en recreatiewaarde van het gebied te versterken en groenstructuren te verbinden tussen het Groene Hart en de kust, is onder andere een mobiliteitstransitie noodzakelijk met een N44 die de leefkwaliteit van Wassenaar en de regio verbetert en past in zijn omgeving. Het heeft de voorkeur de ontsluiting van de noordelijke zijde van de metropoolregio plaats te laten vinden via de RijnlandRoute en de A4. Op deze wijze kunnen de mogelijkheden die Wassenaar biedt op het gebied van groen, recreatie en economisch vestigingsklimaat, optimaal ten goede komen van de metropoolregio. Binnen de verstedelijkingsopgave van de regio is het bieden van ruimte om te ademen, de kwaliteit van Wassenaar. De N44 is een grove doorsnijding van

Overdrachtsdossier gemeente Wassenaar

13

groenstructuren. Een transformatie van de N44 naar een weg die de leefbaarheid voor de metropoolregio en Wassenaar vergroot, landgoederen verbindt, groenstructuren herstelt en recreatie biedt, past daarom in het toekomstbeeld van Wassenaar. Het doel is het creëren en behouden van een grote, beschermde groene ruimte midden in de zuidelijke Randstad die ecosysteemdiensten levert en de leefbaarheid van de gehele regio vergroten. Het gebied bevat rijke natuur, levert drinkwater en biedt voldoende ruimte voor recreatie en ontspanning voor bewoners uit de hele regio. Dit zorgt voor een verbetering van de kwaliteit van leven, het vestigingsklimaat in omliggende gemeenten en helpt bij de energietransitie en de vermindering van stikstof- en CO2-uitstoot.

Aan de landschapstafel is de vraag gesteld aan te geven wat aan capaciteit en middelen nodig is om de realisatiekracht te vergroten. Aan de hand hiervan bereiden Wassenaar en de MRDH een overleg voor met de directeuren van de aangesloten gemeenten om de landschapstafel te versterken. Het is immers noodzakelijk om voldoende capaciteit en middelen te hebben om uitvoering te kunnen geven aan de opgave. Dit zal in het eerste kwartaal van 2022 plaatsvinden. Op bestuurlijk niveau hebben alle participanten van de landschapstafel op 12 januari 2022 enthousiast gereageerd op het voorstel de realisatiekracht te vergroten en hebben bestuurlijk ingestemd. Hier wordt binnenkort vervolg aan gegeven.

Openbaar Vervoer De bereikbaarheid van Wassenaar met openbaar vervoer is niet geweldig en is vaak geen goed alternatief voor reizigers. Een betere aansluiting op het openbaar vervoersnet, eventueel met hubs, zou het autogebruik in Wassenaar kunnen verminderen.

De MRDH ondersteunt het initiatief van gemeente Wassenaar en heeft geadviseerd: - de bestaande Landschapstafel Duin Horst en Weide te versterken. - meer regie te voeren op integrale samenhang door directies en bestuurders. - vol in te zetten op mobiliteitstransitie in het gebied. - te sturen op uitspraken over de N44 door relevante partijen.

Fietsroutes Landschap - Duin Horst en Weide Voor de landschapstafel ligt een opgave om onder andere uitvoering te geven aan de strategische agenda van Nationaal Park Hollandse Duinen (NPHD) en om landschappelijke waarden te integreren in infra­ structurele werken. De deel­onderwerpen van deze opgave sluiten aan bij de agenda van Wassenaar op het gebied van verbinding en versterking van het groen, recreatie en de leefkwaliteit. Wassenaar is natuurlijk ook al onderdeel van de landschapstafel.

14

Het gebruik van de fiets zit in de lift en is voor veel mensen een nieuwe lifestyle geworden. Hierin zijn verschillende doelgroepen te herkennen. Voor woon-werkverkeer, recreatieve en sportieve doel­ einden. Binnen deze doelgroepen zijn ook verschillen te herkennen met name door de populariteit van de e-bike en speedpedelec. Deze verschillen in doelen en gebruik, zeker in combinatie met voetgangers, zorgt voor knelpunten op fietsroutes. Initiatieven vanuit de provincie en de MRDH sluiten aan bij deze problematiek en geven handvatten hoe hiermee om te gaan.

Ontwikkelingen

Plankaart Laadpalen Op 13 oktober 2021 heeft het college besloten om deel te blijven nemen aan de aanbestedings­ procedure voor openbare laaddiensten voor elektrisch vervoer die door de gemeente Rotterdam is uitgevoerd. Betreffende aanbesteding is gewonnen door Engie. Aansluitend is het college op 16 november 2021 akkoord gegaan om de daarbij behorende concessieovereenkomsten te onder­tekenen. Er is besloten om tevens een plan- en prognosekaart op te stellen. Op deze kaart staat hoeveel laadpalen tot en met 2025 bijgeplaatst moeten worden. De bewoners krijgen vooraf de mogelijkheid om de kaart met de geplande locaties in te zien. Met deze kaart willen we: - de doorlooptijd tussen de aanvraag en plaatsing van de laadpaal verkorten; - het draagvlak voor het plaatsen van laadpalen verbeteren; - de rechtszekerheid verbeteren; - de administratieve last verminderen. Aan de hand van deze kaarten kunnen wij voor meerdere laadpalen één verkeersbesluit nemen. Na de ter inzagelegging worden de reacties verzameld en afgewogen en aan de hand hiervan wordt het voorgenomen verkeersbesluit genomen. Vervolgens zal het voorgenomen verkeersbesluit gedurende zes weken voor eenieder ter inzage liggen en kunnen er zienswijzen worden ingediend. Nadat het definitieve verkeersbesluit is genomen kan in beroep worden gegaan bij de Rechtbank.

De voorgestelde locaties zijn gecontroleerd door verkeer, OGB en door Engie. De kaarten kunnen dus nu in de inspraak worden gebracht. Door communicatie wordt een tekst opgesteld waarin de plankaart wordt geïntroduceerd. Tevens is een collegevoorstel gemaakt.

N44: Het verkeersonderzoek naar de N44 geeft aanleiding tot een vervolgonderzoek voor het ontwerpen en inrichten van deze weg vanaf de RijnlandRoute tot aan het Malieveld. Hierbij dienen mobiliteit, leefbaarheid/ leefkwaliteit, landschappelijke inpassing en uitstraling binnen een integrale afweging, te leiden tot een gedragen functie van de weg. De bouwstenen voor verkeer, mobiliteitstransitie, leefbaarheid en landschap zijn aanwezig en kunnen dienen als basis voor een vernieuwde inrichting van de N44. Hiervoor wordt een opdracht voor een vervolgonderzoek (in samenwerking met de MRDH en Den Haag) opgesteld, dat in de loop van 2022 wordt uitgevoerd. De opdracht vraagt om een visionaire blik waarbij een evenwichtige belangen­ afweging plaatsvindt tussen groen, verkeer en verstedelijking. Dit moet leiden tot een inrichting waarbij de functie en uitstraling van de N44 moet aansluiten bij de gebieden waar de weg onderdeel van uitmaakt en kansen worden benut om groenstructuren te verbinden met recreatieve voorzieningen. Dit vraagt maatwerk in een totaal ontwerp vanaf de RijnlandRoute tot aan het Malieveld. De landschapstafel Duin Horst en Weide wordt betrokken bij het gehele traject om met name de landschappelijke kaders te bewaken en te integreren in een totaal ontwerp.

Mobiliteitstransitie Om de verkeersdruk te verminderen en -veiligheid op de Wassenaarse wegen te verbeteren, wordt ingezet op mobiliteitstransitie. Hiervoor is het nodig dat alternatieve mobiliteiten worden gefaciliteerd en het parkeren wordt gereguleerd. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld de tuktuk’s en deelscooters en -auto’s. Het ontmoedigen van het autogebruik en faciliteren van de fiets, bijvoorbeeld door te zorgen voor voldoende stallingsruimte en het fietsen veiliger maken, zijn acties waarop kan worden ingezet (zie ook het realisatieplan).

Parkeerbeleid Voor het reguleren van parkeren van (vracht)auto’s is een vastgesteld beleid nodig om dit vast te leggen. Onderwerpen waar parkeren voor knel­punten zorgt zijn: - parkeren bij recreatiegebieden (al dan niet betaald parkeren); - parkeren bij het centrum; - parkeren bij evenementen; - parkeren bij (bouw)werkzaamheden; - parkeren voor elektrisch opladen; - parkeren in bermen.

Overdrachtsdossier gemeente Wassenaar

15

Wat komt er op Wassenaar af? Verkeer is een onderwerp dat enorm speelt in de gemeente en waarover de emoties soms hoog oplopen. Er moeten lastige keuzes worden gemaakt waarbij de gemeente niet aan alle belangen tegemoet kan komen. De Nieuwe Omgevingswet raakt vrijwel alle werkzaamheden van de gemeente in het fysiek domein, waaronder ook verkeer. Het vereist een nieuwe werkwijze, namelijk integraal binnen een omgevingsplan.

Luchtkwaliteit Doel Het behouden en versterken van de luchtkwaliteit.

Cijfers • 152.200 ton CO2 uitstoot in 2019 • Gemiddeld 19-21 µg/m3 fijnstof (wettelijke grenswaarde 40 µg/m3) • Gemiddeld 20-28 µg/m3 NO2 (wettelijke grenswaarde 40 µg/m3)

Huidige stand van zaken Nationaal Toekomstbeeld Fiets: In 2021 is het Nationaal Toekomstbeeld Fiets verschenen, hierin is geïnventariseerd welke opgaven komende jaren bestaan om tot een schaalvergroting in fietsgebruik te komen. Via de MRDH is de gemeente Wassenaar hier ook bij betrokken. Met de regio zet gemeente Wassenaar de komende jaren in op cofinanciering bij het Rijk om de fietsinfrastructuur te verbeteren. Bijvoorbeeld door het verbreden van fietspaden en het aanleggen van ontbrekende schakels. Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030: Dit plan is de visie van de rijksoverheid, provincies en gemeenten voor de gezamenlijke aanpak van de verkeersveiligheid; met als uitgangspunt dat elk slachtoffer er één te veel is. Overheden willen samen met maatschappelijke partners een maximale inspanning leveren om risico’s in kaart te brengen en vervolgens inzetten op maatregelen om die risico’s te verkleinen. Dit vraagt om een impuls voor verkeersveiligheidsbeleid waar het gaat om structurele aandacht, een proactief beleid en een brede samenwerking met partijen. Op regionaal gebied zal de komende jaren onze aandacht vooral liggen bij de RijnlandRoute, ver­ breding A4 en de ontwikkelingen bij het knooppunt Leiden Centraal.

Wat is er nodig? • Verdere uitvoering van het Realisatieplan Verkeer. • Een solide lobby voor de Wassenaarse visie op de N44 in de regio. • Het faciliteren van alternatieve mobiliteiten. • Betere regulatie van parkeren, bijvoorbeeld door nieuw beleid. • Een betere aansluiting op het openbaar vervoersnet.

Wassenaar heeft een zeer schone lucht, met uitzondering van een paar lokale puntbronnen van uitstoot. Inwoners spreken zich met regelmaat uit over het belang van een schone lucht. Andere gemeenten hebben vaak meer bronnen van uitstoot en stikstof­ depositie. Denk hierbij aan meer verkeer, scheepvaart en intensief bebouwde gebieden met veel bouwwerkzaamheden. Het is in het belang van Wassenaar dat andere gemeenten bronnen van uitstoot terugdringen. Een schone lucht is in aller belang. Vervuiling met fijnstof kan de ontwikkeling van kinderen belemmeren en verlaagt de gemiddelde levensduur significant. Stikstofdepositie heeft grote nadelige effecten op de biodiversiteit. Ook ondergaan de Wassenaarse natuurgebieden veel schade door stikstofdepositie, veelal, maar niet enkel, van buiten de gemeente. In overleg met het innovatiecentrum Yes!Delft is onderzocht of de gemeente Wassenaar samen met de gemeente Ridderkerk tot een challenge ‘The Air Quality Challenge’ kunnen komen over het meten van de luchtkwaliteit en het betrekken van de inwoners hierbij. Hier wordt de link gelegd tussen gemeten waarden en de invloed op mens, natuur en klimaat. Het onderzoek maakt deel uit van het programma ‘City of the Future’. Dit programma is een samenwerking van de MRDH en Yes!Delft.

Inwoners van Wassenaar en Dunea zijn bij de challenge betrokken en inmiddels zijn vaste en mobiele sensoren geplaats onder andere langs de N44, maar ook bij Dunea, Meijendel en bij een inwoner aan het Molenplein. Via een app kunnen inwoners per wijk zien wat de luchtkwaliteit is en wordt advies gegeven hoe hiermee om te gaan. De pilot loopt t/m juni 2022, daarna wordt bezien of er vervolg wordt gegeven aan deze pilot.

Ontwikkelingen Een aantal landelijke milieuwetten worden steeds uitgebreider en strenger, bijvoorbeeld op het gebied van stikstof. Dit vormt uitdagingen wat betreft ruimtelijke ontwikkelingen, bijvoorbeeld als het gaat om de woningbouw.

16

Ook zorgt de nieuwe Omgevingswet voor uitdagingen, vooral in de uitvoering, maar de wet biedt ook kansen. Zo wordt de gemeente op meer vlakken het bevoegd gezag. Een meer integrale benadering en zorgvuldigere participatie worden naar verwachting makkelijker gemaakt door de introductie van het Omgevingstafeltraject en het (DSO) Digitale Stelsel Omgevingswet. Ook zou het aanvragen van een vergunning voor de aanvrager makkelijker moeten worden.

Beheer wegen, openbare verlichting en verkeersregelinstallaties Doel Door beheer en onderhoud zorgdragen voor het blijven voldoen van alle verhardingen, openbare verlichting en verkeersregelinstallaties, voor het faciliteren van de noodzakelijke mobiliteit en bereikbaarheid binnen de gemeente zelf en voor het doorgaande verkeer.

Wat komt er op Wassenaar af? Toenemende stikstofdepositie en steeds strengere eisen vanuit landelijke wetgeving vormen zowel knelpunten als kansen voor wat betreft de woningbouwopgave en het beschermen van de Wassenaarse groenkwaliteiten. Ook inwoners worden zich steeds meer bewust van de nadelige effecten van milieuvervuiling en geluidsoverlast op de gezondheid. Er wordt meer thuisgewerkt, waardoor milieuaspecten die afdoen aan een prettige leefomgeving om en nabij de eigen woning, zoals luchtvervuiling, vaker opgemerkt worden en ook vaker worden ervaren als ernstige hinder. In Wassenaar is de lucht gemiddeld erg schoon, maar zijn er veel klachten over gezondheidseffecten. Zo komen er regelmatig meldingen en handhavingsverzoeken binnen naar aanleiding van gezondheidsklachten vanwege houtstook.

Cijfers • 153km wegen in beheer van gemeente Wassenaar. • 1.500.000m2 verharding in gemeentelijk beheer. • 45.000m2 wegen voorzien van geluidsreducerend asfalt. • 6720 lichtmasten en 7129 lampen. • 259km ondergrondse kabels. • 12 verkeersregelinstallaties, 4 pollers (centrum) en 3 matrixborden.

Naar verwachting zal de bewustwording over milieu de komende jaren blijven toenemen en zal het thuiswerken weer enigszins afnemen.

Wat is er nodig? • Een integrale en zorgvuldige aanpak van complexe milieuvraagstukken. • Goede samenwerking met de Omgevingsdienst. • Concrete keuzes over bijvoorbeeld het afwaarderen van de N44, het maken van autoluwe gebieden en het benutten van natuurinclusieve recreatie. • Om koploper te worden wat betreft luchtkwaliteit kan de gemeente kiezen om de markt van stikstof­ arm materieel te stimuleren door haar eigen openbare ruimte en vastgoed in toenemende mate stikstofneutraal te beheren. • In eigen woningbouwprojecten kan de gemeente stikstofarm aanbesteden. • Actief communiceren over verantwoord en minder stoken en handhavingsmogelijkheden op gebied van houtstook kunnen verkennen.

Huidige stand van zaken Een van de kerntaken van een gemeentelijke weg­ beheerder is de zorg voor een goed functionerend wegennet. Openbare verlichting en verkeers­ regelinstallaties zijn daar een onderdeel van. De wegen in de gemeente Wassenaar faciliteren de noodzakelijke mobiliteit en bereikbaarheid binnen de gemeente zelf en voor het doorgaande verkeer. Voor alle gebruikers geldt dat ze erop moeten kunnen vertrouwen dat ze zich veilig én voldoende comfortabel kunnen verplaatsen. Het ontwerp en materiaal­ gebruik spelen daarbij in eerste instantie een belangrijke rol, maar in de loop der jaren gaat ook het beheer en het daaruit volgend onderhoud een rol spelen. Wettelijk is niet vastgelegd aan welke eisen de weguitrusting moet voldoen. De invulling verschilt daarom per gemeente.

Overdrachtsdossier gemeente Wassenaar

17

Ook is de gemeente aansprakelijk voor beheer van de openbare verlichting. Als deze niet voldoet aan de eisen die men daaraan in de gegeven omstandigheden mag stellen, en daardoor gevaar voor personen of zaken oplevert, is de gemeente aansprakelijk. Onder het nieuwe recht is de schuldverantwoordelijkheid omgezet in een risicoaansprakelijkheid. Dit houdt in dat de beheerder aan de zorgplicht moet voldoen, zoals: • het aanbrengen en onderhouden van de voor­ zieningen conform de wettelijke voorschriften en normen. • het regelmatig uitvoeren van inspecties. • preventief onderhoud. • het adequaat afhandelen van klachten en meldingen (klachtenregistratie).

houd en het optimaliseren van het eigen OVL net. We moeten nu de juiste keuzes maken over hoe de verlichting en onze omgeving er in de toekomst uit gaat zien. Onze uitgangspunten hierbij zijn: • De openbare verlichting draagt bij aan een sociaal veilige, verkeersveilige en een leefbare openbare ruimte. • De masten en armaturen moeten kwalitatief goed zijn. • Het energieverbruik en CO2 voor de openbare verlichting moet worden teruggedrongen. • Gebruikmaken van duurzame energie en duur­zame materialen. • De openbare verlichting wordt goed beheerd en op een duurzame en maatschappelijk verantwoorde wijze onderhouden.

Algemene Beheervisie Op dit moment wordt gewerkt aan een beheervisie. In dit document gaan we in op onze blik op de toekomst van de openbare ruimte van de gemeente Wassenaar; hoe ziet de openbare ruimte van de gemeente eruit in 2040? Ook gaan we in op hoe de druk in de openbare ruimte zal toenemen door de energietransitie, de maatregelen om de klimaatveranderingen op te vangen en de veranderingen in de mobiliteitsopgave. Door de beheervisie krijgen we een gezamenlijk beeld van de toekomst van de openbare ruimte in de gemeente. Ook zal het stuk als basis dienen voor de beheersplannen van de afzonderlijke assets in de openbare ruimte. In 2021 zijn de beheerplannen geüpdatet. Het gaat hierbij om de beheerplannen voor Wegen, Groen, Water, Spelen, Bruggen, Openbare Verlichting, Wegmeubilair en Verkeersregelinstallaties. Hiermee beschikken we voor 2022 en 2023 over actuele en geldige beheerplannen en inzicht voor de jaren 2021 en 2022 in de maatregelen en bijbehorende kosten voor systematisch en planmatig beheer en onderhoud van openbare ruimte. Verder zijn de beheer­gegevens op orde gebracht.

Wegen In het beheer van wegen door de gemeente zijn een aantal relevante wetten die de kaders aangeven: • De Wegenwet (vereist adequaat beheer en onderhoud van de wegbeheerder). • De Wegenverkeerswet (verwacht dat de weg­ beheerder maatregelen treft die de veiligheid van de weggebruiker en het functionele gebruik van de wegen waarborgen). • Burgerlijk Wetboek (regelt aansprakelijkheid op basis van het Nieuw Burgerlijk Wetboek). • Wet Milieubeheer (vereist de zorg van eenieder voor het milieu) zoals verder vastgelegd in: - Besluit Bodemkwaliteit (regelt de toepassing van onder andere bouwstoffen en grond); - Richtlijn herstel en beheer (water)bodemkwaliteit (geeft kennis over het omgaan met stoffen in het milieu, zoals onder andere teerhoudend asfalt). Het gewenste kwaliteitsniveau van de wegen in onze gemeente heeft consequenties voor: • Veiligheid (aansprakelijkheden); • Imago (klachten / meldingen / media / geluids­ overlast); • Bereikbaarheid (wegafsluitingen); • Financiën.

Openbare verlichting en verkeersregelinstallaties De gemeente is op dit gebied veel bezig met de waan van de dag zoals storingen, klachten, aan­rijdingen, beheersystemen, het uitfaseren van de oude verlichting, toetsen van planontwikkeling, projecten, aanbestedingen, samenwerking met de netbeheerder, leveranciers en onderhoudsaannemer van de eigen organisatie, onderhandelingen met de aannemer en budgetverantwoording. Als gemeente moeten we keuzes maken op het gebied van duurzaamheid, stikstofreductie, energie, onder-

18

Door de wetgeving kan de gemeente als wegbeheerder sneller aansprakelijk gesteld worden voor schade die iemand meent te lijden als gevolg van gebreken aan de weg. In het Nieuw Burgerlijk Wetboek is de bewijslast zodanig geregeld dat de beheerder dient aan te tonen dat hij niet aansprakelijk is. Met de huidige wetgeving betekent dit, dat een adequate meldingenregistratie en -afhandeling, het regelmatig uitvoeren van inspecties en daaraan gekoppeld een adequate onderhoudsaanpak, belangrijk zijn om de aansprakelijkheid te beperken.

Op het gebied van geluidshinder heeft de Wet Milieubeheer geleid tot een actieplan. Het is mogelijk om geluidreducerend asfalt toe te passen op bepaalde wegen die niet voldoen aan de vastgestelde geluidsdrempel. In Wassenaar is ca. 45.000 m2 wegen voorzien van geluidreducerend asfalt.

Ontwikkelingen Duurzaamheid blijft de komende jaren een belangrijk thema. De gemeente gaat in samenwerking met onder andere leveranciers/ onderhoudsaannemer verder met het treffen van energiebesparende maatregelen, zoals het vervangen van de nog resterende verouderde lampen/ armaturen, masten en bekabeling. Hierbij worden in de nieuwe armaturen ook dimmers toegepast, waardoor de OVL op een lager lichtniveau kan branden in de nachtelijke uren. De vervangingen zullen plaats­vinden op basis van ouderdom, energieslurpers en op afschrijving. Naast het verminderen van energieverbruik en stikstof zijn belangrijke milieuaspecten bij masten en armaturen de toegepaste materialen en de mate waarin hergebruik mogelijk is. Ook het gebruik van milieuvriendelijke coatings is van belang. Ledverlichting staat bij de overheden al enige jaren met stip op één als belangrijkste technische ontwikkeling van dit moment. Deze trend is vergelijkbaar met die van het belangrijkste maatschappelijke thema. Hier staat energiebesparing/ CO2-reductie al jaren op eenzame hoogte. Vanwege personele capaciteit/ wisselingen en ontvlechting van onze organisatie zijn veel projecten stil komen te liggen. Komende jaren zal de afstemming tussen beheer, ruimtelijke ontwikkeling verbeterd moeten worden. Het is een continu proces dat vraagt om een gedegen besluit over de afbakening van een project.

Het beheer is een cyclisch proces dat veel aandacht vraagt. Het invullen van operationele taken, zoals projectleider (onderhoud en renovatie), directievoerder en/of toezicht van onderhoud en renovatiewerken beperkt de invulling van de essen­ tiële beheertaken.

lichtmasten beschikken. Bij schade aan de mast zal het juridisch goed afgedekt moeten zijn wie hiervoor verantwoordelijk wordt gesteld. En wie dan dus de schade gaat herstellen of betalen.

Energiebesparing In onze richtlijn is uitdrukkelijk rekening gehouden met het gebruik van moderne zuinige verlichtings­ middelen en de mogelijkheid tot het regelen van verlichting. We dringen het elektriciteitsverbruik terug door bij vervanging energiezuinige ledverlichting toe te passen. Toepassing van led in combinatie met dimmen leidt tot een verwachte energie­besparing van rond de 50%. Hiermee leveren we een grote bijdrage aan de landelijke doelstellingen. De doelstelling in het regeerakkoord voor de openbare verlichting en de verkeersregelinstallaties zijn 50% energiebesparing (OVL en VRI’s) in 2030 ten opzichte van 2013. In Wassenaar zitten we mooi op schema gezien er momenteel 30% van het areaal OVL in led-armaturen is uitgevoerd. Voor de huidige VRI’s geldt dat alle installaties 100% in led-armaturen zijn uitgevoerd. De nieuwe Omgevingswet zal mogelijk ook gevolgen hebben voor het beheer van wegen, het openbare verlichtingsnet en verkeersregel­installaties.

Wat is er nodig? • Goed inspelen op nieuwe technologie zodat, wanneer dit mogelijk is, de openbare verlichting en verkeersregelinstallaties klimaatneutraal kunnen worden. • Het opstellen van een handboek hoe te handelen bij wegafsluitingen en omleidingen. • Goede samenwerking tussen de verschillende teams voor de totstandkoming van de beheer­visie. • Een eigen verlichtingsnet inclusief bovengrondse voedingskasten zou voordelen opleveren voor de gemeente Wassenaar. Hiermee kan de gemeente sneller reageren op storingen en worden we zelfstandiger ten opzichte van netbeheerder Liander. • Het assetmanagement en integraal gebieds­gerichtwerken verder inrichten en daar de organisatie op laten inspelen.

Wat komt er op Wassenaar af? 5G-net Bij het uitrollen van het 5G-net of het bijplaatsen van diverse soorten sensoren (smart city) aan de bestaande lichtmasten in de toekomst zou een verandering aan de openbare verlichting kunnen ontstaan. Hierbij moet men denken aan het veelvuldig bijplaatsen van de 5G-antennes en -sensoren aan de lichtmasten. Hier zal een duidelijk standpunt over ingenomen moeten worden, gezien er dan meerdere beheerders over de

Overdrachtsdossier gemeente Wassenaar

19

IEDEREEN DOET MEE Doel Veel inwoners in Wassenaar hebben weleens hulp of ondersteuning nodig. De gemeente speelt een belangrijke rol in het zorgen voor deze hulp en ondersteuning. Ook speelt de gemeente een rol in het stimuleren van een gezond leven met vrijetijdsvoorzieningen.

psychosociale en psychiatrische problematiek van jeugdigen, het nemen van maatregelen om kinderen een veilige opvoeding te geven en het zorgen voor op elkaar afgestemde hulp. Door het goed aansturen van het jongerenwerk, leerplicht, schoolmaatschappelijk werk en jeugdgezondheidszorg kan lichte problematiek snel in beeld komen en worden begeleid.

Cijfers Er is een speciale website ingericht die de cijfers binnen het sociaal domein laat zien: https://was.incijfers.nl/ mosaic/sociale-monitor/4--duurzaam-systeem

Huidige stand van zaken De gemeente speelt een belangrijke rol in het zorgen voor deze hulp en ondersteuning. Ook speelt de gemeente een rol in het stimuleren van een gezond leven met vrijetijdsvoorzieningen. Dit doet de gemeente niet alleen, veel inwoners en maatschappelijke instellingen zijn betrokken bij deze taken in het sociaal domein. Zo zijn de taken van het sociaal domein grotendeels belegd bij de gemeente Voorschoten op basis van een samen­werkingsovereenkomst en bij de gemeente Leidschendam-Voorburg op basis van een samenwerkingsovereenkomst. Ook kent de gemeente verschillende gemeenschappelijke regelingen in het sociaal domein. Voor deze constructies is gekozen zodat de continuïteit van zorg en dienstverlening wordt gegarandeerd (door het aantal unieke functies, ook wel ‘eenpitters’ zoveel mogelijk te beperken) en de kosten op een aanvaardbaar niveau worden gehouden. Afstemming over de uitvoering van deze taken vindt zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau plaats.

De drie sociaal domeinwetten Binnen het sociaal domein zijn er drie grote wetten die de gemeente moet uitvoeren: 1. Jeugdwet 2. Wet maatschappelijke ondersteuning 3. Participatiewet Jeugdwet Doel is kinderen zich gezond en veilig laten ontwikkelen. De gemeente is verantwoordelijk voor het inkopen van jeugdhulp en het opstellen van criteria en procedures voor inwoners. Wie kan wel en wie niet naar welke soorten hulp worden doorverwezen? Gemeentelijke consulenten hebben mandaat om dit te bepalen. Het gaat om jeugdhulp ter voorkoming van, en bieden van hulp bij opgroei / opvoeding /