Bijlage 2-4 Aanpassing welstandsnota

30

Criterium is, dat het geen schade aan de CH waarden betekent. De cultuurhistorische waarden en schade zullen worden beschreven t.a.v. het plaatsen van zonnepanelen. W: volg het stappenplan in rapport van de RCE, vanaf pagina 15! Daar kan W zich in vinden. E: bij de buurgemeentes hebben ze ook tav de zichtbaarheid criteria met uitleg. Zie de website van gemeente Leiden, ook in combinatie van DZH met Cultuurhistorische waarden; beide oppakken. W: überhaupt tav nieuw beleid: als de gemeente te streng is, kan je bezwaar maken. Inhoudelijk: een gebied als Wassenaar- Zuid moet je niet verrommelen door die zonnepanelen. E: Wassenaarse voorbeelden: - de entree van het oude dorp met een pittoresk krom straatje. Tot nu toe is ieder ermee eens, dat het zonde is, om daar in het zicht zonnepanelen te leggen. - Er zijn verder veel villas en 2-kappers en daar moeten criteria voor komen. Misschien ook een stappenplan t.a.v. carport, achterdakvlak of participeer in een groter verband. E: Er zullen gevallen beschreven worden, in welke je niets kan met zonnepanelen (behalve deelnemen aan de energiecentrale). M: maak het simpel en duidelijk, niet maar/mits. Bij twijfel: de mogelijkheid richting commissie WCE. >E: op landelijk niveau is het aanbrengen van zonnepanelen op/bij monumenten/ in Bdg nog vergunningplichtig. Dat blijft nog voorlopig zo, denkt Erik.

E: volgende week interne/ ambtelijke gesprekken en nog een open uitnodiging voor eenieder. Erik is blij met de inbreng van de deelnemers Marianne en Willem. Over een paar weken gaat Erik starten met het bedenken van regels. Allen worden bedankt voor hun bijdragen. 4.2.3 Notulen Klankbordgroep Erfgoed 18 april 2021 Aanwezig: Kees Wassenaar: portefeuillehouder Cultureel Erfgoed KW Marian van Rossem: historische vereniging Oud Wassenaar MR Marijke Vrijenhoek: MV Nicolaas W. Conijn: Dorpskern Duinrell CC Leo Dubbelaar: Cuypersgenootschap, Heemschut LD Wim Tordoir: Vrienden van Wassenaar WT Elise Coenen: gemeente Wassenaar EC Annelies Mooijman: gemeente Wassenaar AM Patrick Spiegeler: gemeente Wassenaar (later) PS Inge Hoekstra: Land ID IH Barbara : Land ID B Erik Mattie: Bureau M&DM EM Afwezig:

31

Peter de Geus Vzt. KW heet een ieder welkom en licht toe dat de bijeenkomst met de Klankbordgroep jaarlijks plaats vindt, in ieder geval bij voorgenomen beleidswijzigingen. Hiervan is op dit moment sprake omdat een nieuw kapvergunningsstelsel en nieuwe criteria voor zonnepanelen in de maak zijn. Na een voorstelrondje volgt op laatstgenoemde punt een toelichting door Erik Mattie, als externe aangetrokken om het huidige beleid aan te passen aan de nieuwe maatschappelijke en technische en ook juridische ontwikkelingen. Agendapunt 1 Criteria zonnepanelen Samenvattend is het de bedoeling dat in de (nabije) toekomst iedere burger in staat zal zijn zelf zonne-energie op te wekken op of rond het eigen huis, zonder daarbij de waarden van het beschermde dorpsgezicht aan te tasten. Daarbij zijn ook de mogelijkheden verkend opstellingen in tuinen en op erven op te richten, binnen de kaders van de diverse bestemmingsplannen. De kaders zijn de Structuurvisie Landgoed aan Zee 2025, de Regionale Energie Strategie (RES), de richtlijnen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en – indirect – de regelingen met betrekking tot zonnepanelen in de omringende beschermde stadsgezichten van o.a. Leiden en Den Haag.

De conclusie van het vooronderzoek is dat het doel wel gehaald kan worden, maar dat niet iedere burger binnen de nieuwe regeling een maximaal rendement kan halen uit de panelen (zonder de waarden van het beschermde gezicht onevenredig aan te tasten). Nadrukkelijk wordt gesteld dat plaatsing in tuinen of op erven nooit ten koste mag gaan van de groene kwaliteiten van de gemeente. Tenslotte wordt opgemerkt dat de nieuwe regeling wordt opgesteld met het oog op een integrale benadering binnen de volgend jaar in werking tredende Omgevingswet. Reacties: MV: mist het criterium ‘kleur op kleur’ bij de alinea’s A (buiten het beschermde dorpsgezicht) en B (binnen het gezicht), NB ook op het achterdakvlak, omdat deze vlakken dikwijls zichtbaar zijn vanaf de openbare ruimte. Wat betreft de tuinen, denk ook aan hoekwoningen en een maximum percentage of oppervlakte. Antwoord EM: de regels zijn zo opgesteld dat vanwege de waarden van het beschermde dorpsgezicht er belemmeringen zijn, meer belemmeringen werken kostenverhogend en het is niet waarschijnlijk dat meer regels op groot enthousiasme kunnen rekenen. Maar onderzocht kan worden of de achterdakvlakken, die prominent in beeld zijn onder het criterium ‘niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte’ kunnen vallen. Voor de tuinen geldt nu het bestemmingsplan.

Als we plaatsing in tuinen meer onder de aandacht brengen zijn daarvoor nu al criteria opgesteld die de groenwaarden moeten beschermen. Over een maximum wordt nog nagedacht, maar het is evident dat meer verharding de klimaatdoelstellingen niet dient. Overigens kunnen voor A überhaupt geen criteria opgesteld worden, behalve voor monumenten, beeldbepalende panden en de directe omgeving.

32

WT: heeft een inventarisatie gemaakt van panelen, geplaatst vanaf half mei 2020, 14 stuks waarvan twee een negatief welstandsadvies hadden. Een geval was niet erg storend en het andere is (nog) niet uitgevoerd. LD: ondersteunt ‘kleur op kleur’ en het zichtbaarheidscriterium. Vergelijk de regeling van Renkum. Daarbij de aanbeveling niet te lang te wachten (op de Ow). Antwoord EM: In de procedure gelden (wettelijke) termijnen, maar er wordt hard aan gewerkt de criteria in oktober 2020 te laten vast stellen. MR: graag criteria tegen malle woordjes en vormen. Antwoord EM: worden in de criteria uitgesloten door strakke belijningen (met of zonder vormstukken) of rechthoekige clusters voor te schrijven. MR: stelt een vraag over de handhaving. Antwoord KW: Bij het stellen van prioriteiten in de handhaving wordt altijd de balans gezocht. WT: sluit zich aan bij het punt van de handhaving en stelt voor – bijvoorbeeld op de website – de mogelijkheid te promoten dat mensen op andere daken participeren in zonnepanelen. De suggestie wordt overgenomen. Na het beleid aangaande de zonnepanelen komt het nieuwe beleid met betrekking tot het kappen van bomen ter sprake. Agendapunt 2 Kapvergunning Op het nieuwe kapvergunningstelsel wordt een toelichting gegeven door Elise Coenen. Etc. etc.

4.2.4 Reactie woningbouwcoöperaties Stem het beleid van de Zonnepanelen af met de proceseigenaren van de transitievisie warmte (Ruben Ribius & Rik te Raa). Op hoofdlijnen is het plan gereed (onderzocht door CE Delft). Per buurt is een scenario bedacht wat wellicht raakvlakken heeft met jouw op te stellen beleid. De corporaties plaatsen zonnepanelen hoofdzakelijk projectmatig in verduurzamingsprojecten, dus grootschalig. Voor de duidelijkheid: de huurder is veelal een kwetsbare doelgroep met beperkte financiële middelen. Het gaat immers om sociale woningbouw. Primaire uitgangspunt bij plaatsen PV panelen zijn:

•

Welk energielabel wordt er mee bereikt (we plaatsen dus een minimale hoeveelheid om dit doel te bereiken) en wat is het gemiddeld elektra verbruik van de huurder. We willen niet meer panelen leggen dan het verbruik is van een bewoner. We combineren de zonnepanelen veelal met dakrenovaties, verduurzaming of groot onderhoud. Het dak moet tenminste 25 jaar mee kunnen gaan.

33

• • •

• •

•

Wat zijn de kosten (investering) voor de corporatie en daarnaast voor de huurder (gebruiksvergoeding) Wat is het rendement van de PV panelen. Dit heeft direct invloed op de ligging/oriëntering van de PV panelen op het dak. Dit bepaald ook (mede) het te behalen energielabel en opbrengst. Als PV panelen op de meest ongunstige zijde van een gebouw liggen, kan dit negatieve invloed hebben op het te behalen energielabel. Het maakt onderdeel uit van een totaalberekening waar oriëntatie een belangrijke rol in speelt. Bouwkundig kunnen er uitdagingen zijn waardoor de PV panelen niet optimaal/esthetisch liggen. Te denken valt aan dakramen, uitbouwen, dakkapellen et cetera. Bij bepalen Zonnepanelen kan toekomstige verkoop van een object een rol spelen. Vooral hier is het lastig om woningen te combineren of een collectief systeem aan te leggen. Immer: bij verkoop moet dit weer worden opgesplitst. De zonnepanelen wordt dus vooral direct op de energie meter aangesloten. De zonnepanelen worden in ons geval seriematig, in groepen en/of in een bepaald ritme op de daken geplaatst. We willen van tevoren dit niet exact in maatvoering of bouwregels vast gelegd hebben omdat dat de ontwerpvrijheid beperkt.

4.2.5 Overige reacties De overige reacties zijn gemengd, in lijn met de verwachtingen, ofwel erg tegen ofwel erg voor. Vanuit de erfgoedwereld en ook vanuit enkele andere deelnemers wordt positief gereageerd op de ambitie te willen verduurzamen door middel van zonnepanelen. Over het zichtbare voordakvlak aan de openbare weg zijn de meningen verdeeld. Aan de andere kant is de roep om te verduurzamen compromisloos: ‘als we criteria opstellen voor zonnepalen staan we over een paar jaar met onze knieën in het water’. Vanuit individuele deelnemers worden ook meer genuanceerd mitsen en maren geformuleerd, de pro’s en contra’s afgewogen. Zijn er manieren om te verduurzamen buiten het eigen dak? Opgemerkt wordt dat met name de ouderen in de buurt opzien tegen het proces van bouwen. Gewezen wordt op de WEC. De mogelijkheid opstellingen in tuinen te realiseren wordt overwegend negatief ontvangen, waarbij aangetekend kan worden dat die mogelijkheid er al is, met betrekking tot een gelimiteerd aantal vierkante meters, maar nauwelijks gebruikt wordt. De angst dat de buitenopstellingen ten koste gaat van de natuur of groenwaarden wordt niet onderbouwd. Het lijkt erop dat onbekend onbemind maakt. NB: juist in deze nieuwe manier van nadenken over opwekken van zonne-energie – niet op daken - is de RCE in 2020 om gegaan.

Tenslotte, het kostenaspect is in alle gesprekken niet ter sprake gekomen, behalve in de sessie met de woningbouwverenigingen (verhuurders). Het is evident dat ‘mooiere’ oplossingen, die het daklandschap sparen, duurder zijn dan de goedkopere panelen op de meest rendabele dakvlakken. Bij de gesprekken is duidelijk gemaakt dat de gemeente graag het plaatsen van zonnepanelen faciliteert, maar niet ten koste van andere omgevingswaarden. Dat die mogelijkheden er zijn, niet ideaal, maar optimaal voor alle betrokkenen in het veld van de ruimtelijke ordening en het klimaat moge duidelijk zijn.

34

COLOFON Bureau M&DM mr. drs. E.H. Mattie Archimedesweg 15 1098 JK Amsterdam tel: 020 - 400 4567

www.mdm-advies.nl info@mdm-advies.nl

35