Bijlage 1 Voorjaarsnota 2025_1

Voorjaarsnota 2025

Pagina 1 van 58

Colofon Uitgave Gemeente Wassenaar Postbus 499 2240 AL Wassenaar Inlichtingen: gemeente@wassenaar.nl Juni 2025

Pagina 2 van 58

Inhoudsopgave Inleiding ....................................................................................................................................... 4 Programma's ..................................................................................................................................5 P1 Veiligheid en handhaving ............................................................................................................ 5 P2 Mens en maatschappij.............................................................................................................. 11 P3 Bestuur en middelen ................................................................................................................ 25 P4 Fysieke leefomgeving ............................................................................................................... 35 P5 Natuur, klimaat en mobiliteit..................................................................................................... 46 Bijlagen ........................................................................................................................................ 56 Bijlage Totaal overzicht wijzigingen per programma ........................................................................

58 Financiële ontwikkeling per programma .......................................................................................... 58

Pagina 3 van 58

Woord vooraf Voorjaarsnota 2025 Beste Wassenaarder, Voor u ligt de Voorjaarsnota 2025. Dit is altijd de eerste keer in het jaar dat we bijsturen op de lopende begroting, omdat er altijd nieuwe ontwikkelingen zijn. De gemeente kent veel inkomstensoorten en talrijke uitgaven aan bijvoorbeeld infrastructuur, het sociaal domein, ruimtelijke ordening of nieuwe indexaties van tal van uitgaven. Via de Voor- en later in het jaar de Najaarsnota houden we de vinger aan de pols en letten we er scherp op hoe het meerjarig beeld van financiën zich ontwikkelt. Deze nota’s zijn essentieel instrument om Wassenaar financieel op orde te houden. Bij de Kadernota in juli nemen we dan weer maatregelen die de begroting structureel in evenwicht brengt voor aankomend jaar. Deze Voorjaarsnota kent een positief saldo; dankzij forse meevallers staat de begroting met 1,8 miljoen euro in de plus door extra rijksbijdrage voor de opvang van asielzoekers. Dat is een mooie en terechte erkenning voor de ruimhartige opvang die onze gemeente al jaren kenmerkt. De meerjarige uitgaven worden, conform onze planning- en control cyclus, verwerkt in de Kadernota 2026. Samen houden wij Wassenaar financieel gezond en robuust. Namens het College van Burgemeester en Wethouders, Laurens van Doeveren Wethouder Financiën, Economie en Sport

Pagina 4 van 58

Programma's

P1 Veiligheid en handhaving

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's)

Visie Een dorp waar mensen veilig en goed leven, wonen, werken en zich thuis voelen. Het hebben van een schone, hele en veilige leefomgeving is daarbij een randvoorwaarde. Doelstellingen 1.

Stellen van veiligheidsprioriteiten.

2.

Handhaving van de openbare orde.

3.

Kunnen inspelen op thema's als omgaan met onbegrepen gedrag en meervoudig sociale problematiek door snel te schakelen en mensgericht te helpen.

4.

Behouden van noodzakelijke hulpdiensten voor en binnen de gemeente Wassenaar.

5.

Bestrijden van ondermijnende criminaliteit.

Pagina 5 van 58

Wat gaan we daar voor doen ? Toelichting belangrijkste resultaten 1.1

Uitgevoerd Uitvoeringsplan 2025 van het Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027.

Realisatie / voortgang De gemeenteraad heeft op 19 december 2023 voor een periode van vier jaar het Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027 (IVB) vastgesteld. Om uitvoering te geven aan het IVB wordt jaarlijks in een uitvoeringsplan activiteiten opgenomen die voor de periode 2024-2027 veelal zien op de thema's verkeersveiligheid, buurt & veiligheid, zorg & veiligheid, leefbaarheid en ondermijning. Uitvoeringsplan 2025 Integraal Veiligheidsbeleid Wassenaar Het College heeft op 28 januari 2025 het Uitvoeringsplan 2025 Integraal Veiligheidsbeleid Wassenaar vastgesteld. Waarbij naast de bovengenoemde thema's ook 'weerbaarheid' als thema is benoemd. De regie op nationale veiligheid ligt bij de rijksoverheid, maar regionale en lokale overheden zijn verzocht om zich in te zetten voor een weerbare maatschappij. Daarnaast behoren de activiteiten rondom de NAVO-top (24 en 25 juni 2025) ook tot het thema weerbaarheid. De gemeenteraad is op 29 januari 2025 over het Uitvoeringsplan 2025 Integraal Veiligheidsbeleid Wassenaar middels raadsinformatiebrief 009 geïnformeerd. Convenant Schoolveiligheid 2025 Halverwege januari 2025 is het Convenant Schoolveiligheid 2025 ondertekend door de Wassenaarse scholen, politie en de gemeente. Met de ondertekening van het Convenant is een belangrijke basis gelegd voor het versterken van een veilig schoolklimaat in Wassenaar.

Bijeenkomsten digitale criminaliteit & babbeltrucs Uit de cijfers van de politie blijkt dat ouderen op het gebied van digitale criminaliteit & babbeltrucs meer kwetsbaar zijn. Om deze reden zetten we in op deze doelgroep. Vanaf het tweede kwartaal in 2025 worden verschillende bijeenkomsten voor ouderen georganiseerd. Door het organiseren van deze bijeenkomsten kan de weerbaarheid van ouderen worden vergroot om zo de risico’s op slachtofferschap van digitale criminaliteit en specifiek babbeltrucs te beperken. 1.2 Evaluatie van het Uitvoeringsplan 2025 van het Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027. Realisatie / voortgang Het Uitvoeringsplan 2025 Integraal Veiligheidsbeleid Wassenaar wordt momenteel uitgevoerd. De evaluatie van het uitvoeringsplan 2025 zal in december 2025 plaatsvinden waarbij specifiek gekeken wordt naar de uitgevoerde activiteiten op de thema's verkeersveiligheid, buurt & veiligheid, zorg & veiligheid, leefbaarheid, ondermijning en weerbaarheid. De bevindingen en aanbevelingen van deze evaluatie worden vervolgens opgenomen in het nieuwe uitvoeringsplan voor 2026.

Pagina 6 van 58

2.1

Uitgevoerd Uitvoeringsprogramma 2025 van het VTH-beleid 2025-2028.

Realisatie / voortgang Op 17 december 2024 heeft het College de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2025-2028 (U&Hstrategie) voor Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) vastgesteld. De gemeenteraad is op 20 december 2024 middels raadsinformatiebrief (131) geïnformeerd. In de U&H-strategie is zowel de inzet als de uitvoering van toezicht en handhaving in de openbare ruimte in de gemeente Wassenaar vastgelegd. De focus ligt, naast de reguliere werkzaamheden, op: • betere communicatie met en voorlichting aan de inwoners; • toezicht en handhaving wordt meer zichtbaar; • implementatie en borging Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen; • heldere en eenduidig beleid vastleggen; • implementatie van een eenduidige en nieuwe werkwijze; • voldoende en gekwalificeerd personeel beschikbaar. Op 19 februari 2025 is de evaluatie over 2024 en het nieuw uit te voeren programma VTH voor 2025 middels raadsinformatiebrief 017 met de gemeenteraad gedeeld. Het uitvoeringsprogramma VTH voor 2025 wordt momenteel uitgevoerd. 2.2

Evaluatie van het Uitvoeringsprogramma 2025 VTH-beleid 2025-2028.

Realisatie / voortgang Het evalueren van het uitvoeringsprogramma voor 2025 zal in december 2025 plaatsvinden. De uitkomsten van deze evaluatie zullen worden meegenomen in het nieuwe uitvoeringsprogramma voor het jaar 2026. 2.3

Verder versterken van de samenwerking tussen buitengewoon opsporingsambtenaar

(boa) en wijkagent. Realisatie / voortgang De boa's hebben dagelijks contact met de wijkagenten. De gezamenlijke controles worden in 2025 voortgezet. Ook wordt er actief samengewerkt bij (signalen van) overlast, criminaliteit en ondermijnende activiteiten. 3.1

Optimalisatie van de Lokale Kamer.

Realisatie / voortgang De Lokale Kamer richt zich op complexe (veiligheids-)casuïstiek waarvoor inzet uit meer dan één keten (zorg, strafrecht en/of bestuursrecht) noodzakelijk is. Sinds eind 2024 wordt de Lokale Kamer ondersteund door een registratiesysteem waarbij een betere verbinding tussen het veiligheidsdomein en het zorgdomein wordt gecreëerd. Zodoende kunnen overlast Pagina 7 van 58

en criminaliteit vroegtijdig worden gesignaleerd en binnen de Lokale Kamer worden aangepakt. Verder is er in 2024 ook een handboek ontwikkeld. Om de Lokale Kamer te optimaliseren zal eind 2025 een evaluatie plaatsvinden die zich richt op de efficiëntie en werking van de Lokale Kamer. De aanbevelingen uit deze evaluatie zullen worden verwerkt in het handboek. 4.1

Het doorontwikkelen van strandveiligheid in samenwerking met de Wassenaarse Reddingsbrigade en de hulpdiensten in Wassenaar.

Realisatie / voortgang De gemeente Wassenaar werkt ook in 2025 actief samen met de hulpdiensten en de Wassenaarse Reddingsbrigade om het strand voor bezoekers zo veilig mogelijk te houden. De samenwerking met andere kustgemeenten wordt in 2025 voortgezet. In het landelijk samenwerkingsproject “Het Strand Veilig” worden nieuwe ontwikkelingen op het gebied van strandveiligheid, reddingsbrigade en communicatie met strandbezoekers via nieuw aangeschafte vlaggen (met heldere afbeeldingen) uitgevoerd. In dit kader is in 2024 een Strand-app ontwikkeld. In 2025 is deze app in gebruik genomen die gedurende het jaar, waar nodig, zal worden geoptimaliseerd. De Wassenaarse Reddingsbrigade is sinds dit jaar aangesloten bij Reddingsbrigade Nederland. Dit is de landelijke koepelorganisatie voor reddingsbrigades. Deze verbreding naar een groter netwerk biedt verschillende voordelen op het gebied van o.a. samenwerking, trainingen en ondersteuning. Tot slot zal na het strandseizoen 2025 een evaluatie plaatsvinden over de inzet van de Wassenaarse Reddingsbrigade. 4.2

Het evalueren en doorontwikkelen van de gemeentelijke crisisbeheersing,

bevolkingszorg en crisiscommunicatie. Realisatie / voortgang In 2025 is de crisisorganisatie al ten volle ingezet. Zo is er op 1 april 2025 bij de situatie rondom het Valkenburgse Meer (verzakking van de oever) opgeschaald naar een GRIP 2. Een GRIP 2 is een opschalingsniveau binnen de Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure (GRIP) in Nederland waarbij de verschillende hulpverleningsdiensten centraal gecoördineerd worden. Bij een GRIP 2 is er naast een brongebied ook een effectgebied. Daarnaast heeft de gemeente Wassenaar, in het kader van de weerbaarheid, actief samengewerkt met verschillende partners op het gebied van veiligheid voor de NAVO-top (24 en 25 juni 2025). Verder hebben de gemeenten naar aanleiding van de in 2024 nieuw opgestelde visie op de gemeentelijke crisisbeheersing van de Veiligheidsregio Haaglanden hun crisisorganisaties aangepast. In 2025 zullen de sleutelfunctionarissen binnen de gemeentelijke crisisorganisatie getraind worden op hun rol, taak en verantwoordelijkheid binnen deze nieuwe visie. In het eerste en tweede kwartaal van 2025 zijn er zowel op bestuurlijk- als op managementniveau binnen de gemeente Wassenaar crisisoefeningen geweest. Eind 2025 zal er een evaluatie volgen.

Pagina 8 van 58

5.1

Uitvoering geven aan het nieuw vierjarig beleid voor de ondermijningsaanpak in Wassenaar

Realisatie / voortgang Op 17 december 2024 heeft de gemeenteraad het nieuwe vierjarige beleid 'De gemeentelijke aanpak tegen ondermijnende criminaliteit in Wassenaar 2025-2028' vastgesteld. Dit beleid is gericht op het vroegtijdig signaleren van ondermijning en het vergroten van de weerbaarheid hiertegen. Om uitvoering te geven aan dit beleid heeft het college in februari 2025 een uitvoeringsprogramma voor het jaar 2025 vastgesteld en op 10 februari 2025 ter informatie aangeboden aan de gemeenteraad (raadsinformatiebrief 014). Inmiddels is er al een aantal doelstellingen voltooid, zoals: - de implementatie van het informatiesysteem voor het registeren van ondermijningssignalen; - bijeenkomst voor hoteleigenaren over seksuele uitbuiting bij hotels waarbij alertheid op het herkennen van signalen van seksuele uitbuiting en mensenhandel centraal stond; - het toepassen van bestuurlijke handhaving.

Pagina 9 van 58

Wat gaat het kosten ?

Toelichting budget Dierenopvang van zwerfdieren (nadeel hogere lasten vanaf 2025 € 39.000) De Stichting Nationale Dierenzorg heeft met ingang van 2025 haar tarieven voor opvang van zwerfdieren flink verhoogd. Dit zorgt voor structureel hogere lasten. Brandkranen aframing budget (voordeel lagere lasten vanaf 2025 € 5.463) Voor de vervanging van brandkranen is een jaarlijks budget € 5.463 opgenomen. Omdat er de afgelopen jaren geen brandkranen hoefden te worden vervangen en de verwachting is dat dit ook de komende jaren niet het geval zal zijn, kan dit budget worden afgeraamd. Budgetneutraal programma overstijgend: Hoorplicht en registratie Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) (budgetneutraal hogere lasten in programma 1 vanaf 2025 € 17.058, lagere lasten in programma 2 vanaf 2025 € 17.058) De uitvoering van de wettelijke taak hoorplicht van en registratie vanuit de Wvggz wordt door de eenheid Vergunningen, Toezicht en Veiligheid (VTV) in programma 1 uitgevoerd. In de begroting van 2025 zijn de middelen nog in programma 2 begroot bij bemoeizorg OGGZ. Het budget wordt overgeheveld naar programma 1.

Pagina 10 van 58

P2 Mens en maatschappij

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's)

Visie Wassenaar is een inclusieve gemeente, waarin iedereen prettig kan leven. Een plek waar onze kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien en waar onze ouderen langer vitaal kunnen blijven. We behouden goede welzijns- en zorgvoorzieningen. We geven uitvoering aan bestaand beleid en anticiperen op maatschappelijke ontwikkelen met het (her-)formuleren van nieuw beleid. De gemeente, inwoners en maatschappelijke instellingen ondersteunen elkaar. Een integrale en efficiënte (nauwe) samenwerking is daarvoor een voorwaarde. Om de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg te garanderen, dient deze in financieel en maatschappelijk opzicht en qua personele bezetting houdbaar te zijn. Dit vraagt om scherpe keuzes in prioritering, waarbij de mens centraal staat. Daarbij wordt goed gekeken naar de hulpvraag en situatie per individu. We handelen vanuit vertrouwen en respect, normaliseren zorg volgens landelijke richtlijnen en maken waar mogelijk gebruik van landelijke financiering en fondsen. We vergroten de inwonersparticipatie en daarmee de betrokkenheid van zowel jeugdigen als ouderen bij de totstandkoming van beleid. Doelstellingen 1. Een sterk maatschappelijk middenveld; focus op preventie. 2. Sociaal Team Wassenaar; integrale samenwerking in het sociaal domein. 3. Jeugdbeleid; betrokkenheid van de jeugd vergroten. 4.

Subsidie- en inkoopbeleid; optimalisatie subsidies en inkoop voor zowel gemeente als ketenpartners. Pagina 11 van 58

5. Inclusie; iedereen doet mee in Wassenaar. 6. Sport en cultuur; lichamelijke en geestelijke gezondheid en verbinding tussen de inwoners. 7. Gezondheidszorg; voldoende gezondheidszorg voor de inwoners in en om Wassenaar.

Wat gaan we daar voor doen ? Toelichting belangrijkste resultaten 1.1

Uitvoeringsprogramma’s voortkomend uit beleidsplan Sociaal Domein

Realisatie / voortgang Als uitvloeisel van het beleidsplan Sociaal Domein zal er een Uitvoeringsprogramma Welzijn en Zorg worden opgesteld, dat voor de zomer van 2025 aan het College wordt aangeboden. De gemeenteraad zal middels een raadsinformatiebrief worden geïnformeerd. 1.2

Nieuwe verordening Adviesraad Sociaal Domein

Realisatie / voortgang In 2024 heeft een evaluatie van de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) in Wassenaar plaatsgevonden. Deze evaluatie heeft geleid tot het opstellen van een nieuwe verordening en afspraken met de ASD. Voor de zomer wordt de nieuwe verordening ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. 1.3

Georganiseerde activiteiten ter bevordering van de lichamelijke en geestelijke

gezondheid en het versterken van de sociale basis Realisatie / voortgang Fit in Wassenaar organiseert veel activiteiten om mensen te helpen gezond en actief te leven. Dit gebeurt binnen het kader van het Sportakkoord II en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Er werken 63 organisaties samen aan dit meerjarige programma. Fit in Wassenaar gebruikt hiervoor het jaarplan 2025. Alles loopt volgens planning. In 2024 zijn 45 projecten en activiteiten uitgevoerd waaraan 7716 inwoners hebben deelgenomen. Alle sociale preventieve activiteiten in de gemeente Wassenaar hebben een element van 'ontmoeten', het voorkomen van eenzaamheid en het bevorderen van de lichamelijke dan wel geestelijke gezondheid. Ook kunnen inwoners contact opnemen met het Sociaal Team Wassenaar (STW) voor een 'luisterend oor' en om inwoners op weg te helpen naar een passend aanbod. 1.4

Nieuwe beleidsregels respijtzorg

Realisatie / voortgang De beleidsregels zijn nog niet opgesteld. Wel zijn er samenwerkingsafspraken aangepast die op een later moment in de beleidsregels zullen worden vastgelegd. Er is gestart met het verbeteren van de samenwerking tussen de casemanagers en de consulenten, zodat er kortere lijnen ontstaan. Hierdoor

Pagina 12 van 58

kunnen voorzieningen sneller worden ingezet, waardoor mantelzorgers eerder worden ontlast. In de loop van dit jaar zal er nog meer aandacht komen voor mantelzorgers en respijtzorg. 1.5

Versterkte lokale implementatie Participatiewet, armoedebestrijding en re-integratie

Realisatie / voortgang De Tweede Kamer heeft ingestemd met het wetsvoorstel Participatiewet in balans. In het wetsvoorstel staan ruim twintig maatregelen om de wet op korte termijn te vereenvoudigen en verbeteren. Het is een eerste stap op weg naar een fundamentele herziening van de Participatiewet. Gemeenten krijgen de ruimte om het wetsvoorstel Participatiewet in balans in stappen in te voeren. Het Kabinet kijkt samen met onder meer de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) naar de termijn van invoering per maatregel. De inzet is dat de eerste maatregelen per 1 januari 2026 in kunnen gaan. Dit is mede afhankelijk van de behandeling van de wet door de Eerste Kamer. 1.6

Gefaseerd geïmplementeerd minimabeleid

Realisatie / voortgang Het Dynamisch Minimabeleid 2024 en verder is vastgesteld door de raad. De gefaseerde invoer van het nieuwe beleid loopt op schema. 2.1

Het Sociaal Team Wassenaar (STW) is duidelijk vindbaar als toegang van

ondersteuning en zorg in het sociaal domein Realisatie / voortgang Sinds januari werkt het Sociaal Team Wassenaar (STW) samen met de huisartsen via het systeem ZorgDomein. Dit leidt tot directe doorverwijzing van huisartsen naar het STW. Daarnaast wordt er hard gewerkt om de wachtlijsten binnen de wettelijke termijnen te brengen. Op 1 maart 2025 was dit het geval voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De wachttijden voor de Jeugdwet zijn fors ingekort. Het STW investeert in een nauwe samenwerking met de omliggende maatschappelijke partijen en onderzoekt de mogelijkheden om op meer locaties of bijeenkomsten beschikbaar te zijn voor inwoners. De vindbaarheid, bereikbaarheid en klanttevredenheid van de toegang van het STW wordt onafhankelijk onderzocht. 3.1

Preventief jeugdbeleid

Realisatie / voortgang Eind 2025 wordt de Beleidsnota Jeugdbeleid voorgelegd voor besluitvorming aan de gemeenteraad. Onderdeel hiervan is participatie van jeugd, ouders en lokale partners. In het tweede kwartaal van 2025 wordt de gemeenteraad over dit onderdeel geïnformeerd.

Pagina 13 van 58

3.2

Voorlichting gegeven aan jongeren over de lokale democratie

Realisatie / voortgang De gemeente onderzoekt een samenwerkingsvorm met scholen en het jongerenwerk die gericht is op het informeren, betrekken en laten participeren van jongeren in de lokale democratie en de komende gemeenteraadsverkiezingen. 3.3

Voorlichting gegeven aan jongeren over gezondheidsbevordering

Realisatie / voortgang De gemeente is in 2024 gestart met het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO). Op 8 april 2025 heeft de dialoogsessie van OKO plaatsgevonden met 65 betrokkenen. De deelnemers waren afkomstig uit diverse disciplines. Uiteindelijk zijn er drie speerpunten gekozen in de domeinen ouders, vrije tijd en school. Deze speerpunten worden nog verder uitgewerkt en omgezet in concrete interventies. Lokale partners zetten zich in op scholen en in het jongerencentrum om jeugdigen te informeren over een gezonde en actieve leefstijl. 3.4

Hervormingsagenda Jeugd

Realisatie / voortgang Op basis van de vastgestelde Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026 en de Hervormingsagenda Jeugd geven we regionaal en lokaal uitvoering aan de verbetering van de kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp. We investeren in een duurzaam toekomstbestendig stelsel, waarbij passende en tijdige hulp aan de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen gegarandeerd is. Op regionaal niveau is de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd nauw verbonden met en geïntegreerd in de regionale aanpak kostenbeheersing jeugdhulp en de daaruit voortgevloeide vier actielijnen (zie 3.5). Ook op lokaal niveau zetten we in op de verdere verankering van de Hervormingsagenda Jeugd door middel van lokale initiatieven als de verdere versteviging van het Sociaal Team Wassenaar (STW), de dit jaar op te stellen Lokale Educatieve Agenda (LEA) en het jeugdbeleid. Het perspectief van de leefwereld (thuis, school en vrije tijd) en het netwerk van de jeugdige en het gezin staan centraal in de (waar mogelijk collectieve) ondersteuning en hulp. 3.5

Uitvoering actielijnen uit Bestuurlijke opdracht kostenbeheersing Jeugdhulp

Realisatie / voortgang De bestuurlijke opdracht kostenbeheersing jeugdhulp bestaat uit vier regionale actielijnen waarmee de Jeugdhulpregio Haaglanden de kwaliteit en effectiviteit van de jeugdhulp wil verbeteren en daarmee tevens tegemoet wil komen aan de financiële besparingsopgave uit de Hervormingsagenda Jeugd. De vier actielijnen zijn: aanpak van jeugdhulp met verblijf, terugdringen van het gebruik van lichte hulp, meer collectieve zorg in het onderwijs en sturing op het regionale zorglandschap. Deze vier actielijnen komen nu samen in de nieuwe regionale inkoopstrategie, welke als kader dient voor de invulling van het gezamenlijke inkoopproces en leidt tot nieuwe contractafspraken met Pagina 14 van 58

jeugdhulpaanbieders per 1 januari 2027. De huidige contracten lopen af op 31 december 2026. De regionale inkoopstrategie voor jeugdhulp is een middel om de kwaliteit van de zorg te waarborgen en te innoveren, de beschikbare middelen efficiënt in te zetten (kostenbeheersing) en sturing op de jeugdhulp te versterken. Het biedt gemeenten de mogelijkheid het opdrachtgeverschap goed in te vullen en de jeugdhulp op een liefdevolle, verantwoorde en kosteneffectieve manier te organiseren. Op 3 juni 2025 wordt het nieuwe inkoopkader voor besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Dit gebeurt tegelijkertijd in alle andere H9-gemeenteraden. Gevraagd wordt om in te stemmen met de nieuwe inkoopstrategie, waarna deze verder uitgewerkt en uiteindelijk geïmplementeerd kan worden in de nieuwe contracten met de jeugdhulpaanbieders. 3.6

Getroffen voorbereidingen voor invoeren eigen bijdrage Wmo

Realisatie / voortgang De staatssecretaris van Langdurige en Maatschappelijke Zorg heeft aangekondigd dat er een vernieuwd voorstel over de eigen bijdrage Wmo naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. Zolang de Tweede Kamer de wetswijziging niet heeft aangenomen, kunnen er geen voorbereidingen getroffen worden op de invoering. De verwachting is dat de wetswijziging per 1 januari 2027 ingaat, nadat deze door de Tweede en Eerste Kamer is goedgekeurd. Hierna zal er direct gestart worden met de implementatie. 4.1

Implementatie van subsidiebeleid (maatschappelijke) organisaties

Realisatie / voortgang De nieuwe subsidieregelingen zijn op 1 mei 2025 gepubliceerd met het bijbehorende aanvraagformulier. Van 1 mei tot 1 augustus 2025 kunnen maatschappelijke organisaties subsidieaanvragen indienen voor het jaar 2026. Het aanvraagformulier is relatief eenvoudig in te vullen voor organisaties en bij vragen kunnen zij terecht bij hun accounthouder. In februari en maart 2025 zijn de conceptsubsidieregelingen voorgelegd aan de huidige subsidieontvangers. Op basis van hun inbreng zijn de subsidieregelingen op sommige punten aangepast. In de meerjarenraming is een taakstelling opgenomen om vanaf 2026 subsidies te verlagen. Deze taakstelling is verwerkt in het subsidieplafond van de verschillende subsidieregelingen. Daarnaast zijn gesprekken gevoerd met enkele grote subsidieontvangers. Zij zijn gevraagd om de komende jaren een deel van hun reserves in te zetten om de kosten op te vangen wanneer de toegekende subsidies worden verlaagd. 5.1.

Uitvoering Lokale Inclusieagenda

Realisatie / voortgang In de uitvoeringsagenda Lokale Inclusieagenda zijn actiepunten voor de korte en lange termijn opgesteld. De uitvoeringsagenda zal uiterlijk eind van het tweede kwartaal via een raadsinformatiebrief met de raad worden gedeeld.

Pagina 15 van 58

5.2

Toegang tot goed onderwijs voor iedereen

Realisatie / voortgang 

Samenwerking tussen jeugdzorg en onderwijs

Een van de maatregelen van de Hervormingsagenda Jeugd is het steviger verbinden van jeugdhulp aan aanpalende domeinen, zoals het onderwijs. Deze maatregel is vervlochten met een van de vier actielijnen uit de bestuurlijke opdracht kostenbeheersing (zie 3.5): meer collectieve (in plaats van individuele) zorg in het onderwijs. Deze actielijn wordt de komende periode regionaal verder uitgewerkt, in aanloop naar de nieuwe contractafspraken met jeugdhulpaanbieders per 1 januari 2027. Omdat Wassenaar voor passend onderwijs aansluiting vindt in de Leidse regio, zullen we ook in gesprek gaan met de Leidse regio over de gewenste transformatie. Een betere verbinding tussen onderwijs en jeugdzorg is een onderwerp dat ook op lokaal niveau veel naar voren komt binnen de sessies rondom de Lokale Educatieve Agenda (LEA). In de LEA zal hierover een gezamenlijke visie en doel worden geformuleerd. Na afronding van de LEA zullen aanvullende afspraken worden gemaakt met het (lokale) primair en voortgezet onderwijs en samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs. 

Lokale Educatieve Agenda

De gemeente, onderwijspartners en Schooladviesdienst Wassenaar (SAD) zijn begonnen met het traject om tot een Lokale Educatieve Agenda (LEA) te komen. In deze LEA worden afspraken gemaakt tussen gemeente en onderwijspartners over de samenwerking rondom kinderen en jongeren in Wassenaar, en welke onderwerpen prioriteit moeten krijgen. Omdat het gaat om de brede ontwikkeling van kinderen en jongeren zijn ook jeugd- en sociale partners uitgenodigd om inbreng te leveren voor de Lokale Educatieve Agenda.

5.3

Bijdrage geleverd aan de woonzorgvisie en woonvormen bijzondere doelgroepen

Realisatie / voortgang De woonzorgvisie richt zich op mensen die naast huisvesting ook extra zorg of begeleiding nodig hebben. Dit beleid sluit aan bij het woonbeleid, het Beleidsplan Sociaal Domein, het Ouderenbeleid, het Jeugdbeleid, de Jeugdwet en de Wmo. Beleidsadviseurs van verschillende disciplines werken integraal met elkaar samen, zowel binnen de gemeente om de lokale woonzorgvisie op te stellen, als in de regio voor de regionale woonzorgvisie. 5.4

Uitvoering gegeven aan de opvangopgave van asielzoekers en Oekraïense ontheemden

Realisatie / voortgang De gemeente blijft zich inzetten voor een goede, veilige opvang van asielzoekers en Oekraïense ontheemden. Samen met partners werken we aan voldoende opvangplekken en ondersteunen we nieuwkomers in de gemeente. Vrijwilligers en organisaties dragen hieraan bij via activiteiten als taal- en

Pagina 16 van 58

fietslessen, sport en ontmoetingen. We stimuleren samenwerking om veiligheid, participatie en draagvlak in Wassenaar te versterken. 6.1

Meer sport- en cultuurparticipatie door uitvoering van de Brede SPUK en het Sportakkoord II: Fit in Wassenaar

Realisatie / voortgang Fit in Wassenaar organiseert veel activiteiten om mensen te helpen gezond en actief te leven. Dit gebeurt binnen het kader van het Sportakkoord II en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Er werken 63 organisaties samen aan dit meerjarige programma. Fit in Wassenaar gebruikt hiervoor het jaarplan 2025. Alles loopt volgens planning. Voorbeelden van activiteiten zijn: buurtsport buiten school om, pauzesport tijdens schooltijd, de sportproeverij 55+, de Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI), de Wassenaarse sportweek, valpreventie voor ouderen, een voorstelling voor de jeugd in samenwerking met de bibliotheek en het jonge kind festival in de bibliotheek samen met andere partners waarbij we ook aandacht hebben voor cultuur. 6.2

Sport betrokken bij het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)

Realisatie / voortgang De sportverenigingen in Wassenaar zijn betrokken bij het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) voor het onderdeel vrijetijdsbesteding. De Sportvisie legt een verbinding tussen sport en preventief jeugdbeleid. OKO is hierin meegenomen. 6.3

Opgesteld Uitvoeringsprogramma cultuur

Realisatie / voortgang Eind 2025 wordt op basis van de evaluatie van de huidige Cultuurnota een startnotitie opgesteld voor een geactualiseerde Beleidsnota Kunst en cultuur. Deze zal vergezeld worden van een Uitvoeringsprogramma Kunst en cultuur. De sociale aspecten van het Uitvoeringsprogramma Kunst en cultuur zullen worden opgenomen in het integrale Uitvoeringsprogramma Welzijn en Zorg. Dit uitvoeringsprogramma wordt voor de zomer 2025 aan het College aangeboden voor besluitvorming. De gemeenteraad wordt hierover geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. 7.1

Geborgd programma Mentaal Lokaal Wassenaar en mentale gezondheid

Realisatie / voortgang De pilot Mentaal Lokaal Wassenaar is in 2024 succesvol afgerond en wordt in 2025 geborgd. Er zijn drie producten ontwikkeld met inzet van FNO-gelden (een sociaal vermogensfonds) en bijdragen van de gemeente Wassenaar en de Parnassia groep. Op scholen voor voortgezet onderwijs worden Levenslessen aangeboden. Tieners krijgen les over mentale gezondheid en leren dat bepaalde gevoelens

Pagina 17 van 58

erbij horen en dat je hier over mag praten. In 2025 worden deze lessen naast het totaalaanbod op scholen gelegd, zodat er een doorgaande lijn is betreffende mentale ondersteuning aan leerlingen. Door de huisartsen en de POH-ggz (praktijkondersteuner van de huisarts) wordt de 'Hoofdleiding' ingezet om mensen middels zelfhulpmodules op weg te helpen wanneer zij ergens tegenaan lopen. In 2025 wordt er extra aandacht besteed aan de bekendheid van Mentaal Lokaal Wassenaar en aan de website www.mentaalwegwijs.nl. Op deze website kunnen inwoners uit Wassenaar al het aanbod op het gebied van mentale gezondheid vinden. 7.2

Voldoen aan wettelijke verplichting suïcidepreventie

Realisatie / voortgang De Wet integrale suïcidepreventie is in het voorjaar van 2024 aangenomen. Per 1 januari 2025 zouden gemeenten verplicht zijn in te zetten op suïcidepreventie. Er wordt daarvoor door de Rijksoverheid geld beschikbaar gesteld. Dit is inmiddels tweemaal uitgesteld. De ingangsdatum en de daaraan gekoppelde rijksmiddelen worden nu op 1 januari 2026 verwacht. Wassenaar werkt al enkele jaren aan suïcidepreventie met de inzet van de succesvolle Sumona-aanpak. Hiervoor worden structureel middelen ingezet. Vanaf 2026 kunnen de middelen van het Rijk hiervoor worden ingezet, waardoor minder eigen middelen nodig zijn. 7.3

Uitgewerkte aanpak gezondheidszorg - Integraal Zorgakkoord (IZA)

Realisatie / voortgang Momenteel wordt er gewerkt aan verheldering van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de H5-gemeenten met betrekking tot het Integraal Zorgakkoord (IZA). Hierin worden samenwerking, overlegstructuur, financiën en inhoud van projecten meegenomen. De projecten die worden gefinancierd met de specifieke uitkering (SPUK) IZA voor 2025 worden op bestuurlijk niveau vastgesteld.

Pagina 18 van 58

Projecten en investeringen Warenar Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Het voorstel om de herbestemming van de Warenar voor te leggen aan de gemeenteraad is voor de zomer gereed. Nadat de gemeenteraad een beslissing heeft genomen, wordt er een project opgezet om uitvoering te geven aan het voorstel. Asielopvang Wassenaar Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Ook in 2025 wordt de opvang van asielzoekers in Wassenaar voortgezet. Het asielzoekerscentrum (AZC) kent 930 plekken, waaronder 50 voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen. De afspraken hierover zijn vastgelegd in een bestuursovereenkomst met het COA tot 2028. De gemeente blijft inzetten op een veilige, goed georganiseerde opvang in samenwerking met partners als het COA, scholen, welzijnsorganisaties en politie. Opvang Oekraïense ontheemden Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Ook in 2025 blijft opvang van Oekraïense ontheemden in Wassenaar noodzakelijk. De gemeente biedt plaats aan 117 ontheemden op drie gemeentelijke opvanglocaties (GOO). In samenwerking met Den Haag wordt opvang geboden aan 50 personen op het terrein van het ANWB-hoofdkantoor; deze locatie blijft beschikbaar tot eind 2026. Verder worden er ontheemden opgevangen op de locatie Villa Sijthoff en Deijlerhoeve. Voor beide locaties lopen onderhandelingen over het verlengen van het huurcontract. Daarnaast zijn er ook ontheemden die onderdak hebben gevonden bij particulieren, de zogenaamde Particuliere Opvang Oekraïners (POO). Herbestemming sporthal De Schulpwei Realisatie / voortgang

Budget project / investering

In 2024 is een verkenning uitgevoerd naar de toekomstmogelijkheden van sporthal De Schulpwei. Uit de onderzoeken is geconcludeerd dat de sporthal een blijvende rol kan vervullen in het sportaanbod in Wassenaar. Op basis hiervan heeft het College eind 2024 besloten het pand aan te bieden voor verhuur. Het verhuurproces is inmiddels opgestart en de verwachting is dat de procedure na de zomer van 2025 wordt afgerond. In de begroting is reeds rekening gehouden met het benodigde budget voor de afronding van dit traject; de verwachting is dat dit budget toereikend zal zijn.

Pagina 19 van 58

Wat gaat het kosten ?

Toelichting budget Afrekening bijdrage opvang asielzoekers op grond van Faciliteitenbesluit 2024 (voordeel hogere baten in 2025 € 120.946) De bijdrage voor 2024, op grond van het Faciliteitenbesluit, is onlangs vastgesteld op € 646.946. Deze was in de jaarrekening 2024 opgenomen voor € 526.000. Dit levert een eenmalig voordeel op van €120.926.

Bijdrage jeugdgezondheidszorg (JGZ) (nadeel hogere lasten vanaf 2025 € 7.000) De bijdrage voor de Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West (o.a. consultatiebureaus, vaccinaties) wordt jaarlijks bepaald. De bijdrage neemt met name toe als gevolg van de overeengekomen indexatie die hoger uitvalt dan in de begroting 2025 is opgenomen.

Jaarplan Werk en Inkomen 2025 (nadeel hogere lasten in 2025 € 135.000) Het jaarplan Werk en Inkomen 2025 heeft een nadelig effect van € 135.000. Dit nadeel komt enerzijds door hogere lasten (o.a. cao, inflatie en lagere uitstroom inburgeraars) en anderzijds door een hogere toerekening vanuit de verdeelsleutel tussen Leidschendam-Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. De verdeelsleutel wordt jaarlijks vastgesteld o.b.v. de realisatie van het betreffend jaar.

Indexatie tarieven Wmo 2025 (nadeel hogere lasten 2025 € 93.850; 2026 € 97.300; 2027 € 96.700; 2028 € 95.900) Bij het opstellen van de Begroting 2025 is er een indexatie van 2,6% toegepast op Wmo-lasten. De tarieven van onze gecontracteerde aanbieders zijn in 2025 geïndexeerd met een hoger percentage. Hieruit komt naar voren dat de tarieven Wmo gemiddeld met ruim 2% te weinig zijn geïndexeerd.

Indexatie tarieven Jeugdwet 2025 volgens VNG-norm (nadeel hogere lasten 2025 € 149.000; 2026 € 150.000; 2027 € 146.000; 2028 € 142.000) Bij het opstellen van de Begroting 2025 is er een indexatie van 2,6% toegepast op de lasten van de Jeugdwet. De tarieven van onze gecontracteerde aanbieders zijn in 2025 geïndexeerd conform de VNGnorm. De werkelijke indexatie voor 2025 is 4,91%.

Pagina 20 van 58

Bemoeizorg Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) (nadeel hogere lasten in 2025 € 22.000) De hogere instroom in trajecten OGGZ zorgt voor hogere lasten van € 18.000 bij de gemeente. Dit komt mede door de wachtlijsten bij de GGZ. Ook wordt de begeleiding van ex-gedetineerden structureel uitgevoerd vanuit deze taak. Dit gebeurde voorheen per individuele casus en zorgde voor overschrijding ten tijde van de jaarrekening. In 2025 is er een structurele invulling van deze wettelijk taak belegd en worden de lasten voor begeleiding ex-gedetineerden met € 4.000 begroot. De structurele gevolgen hiervan voor 2026 en verder zijn verwerkt in de Kadernota 2026.

Meldpunt Zorgwekkend Gedrag (nadeel hogere lagere in 2025 € 16.000) De werkelijke lasten 2025 voor deze wettelijke taak worden hoger verwacht dan in de Begroting 2025 is opgenomen. Dit komt door hogere indexatie als gevolg van cao-verhogingen en een toename in het aantal cliënten. De structurele gevolgen hiervan voor 2026 en verder zijn verwerkt in de Kadernota 2026.

Praktijkondersteuner Huisarts Jeugd (POH) (nadeel hogere lasten vanaf 2025 € 5.000) Vanwege positieve ervaringen en resultaten is de samenwerkingsovereenkomst met de POH Jeugd verlengd tot 31 maart 2026. Omdat de indexatie van de uurtarieven daarin niet is meegenomen en dit wel een verplichting is vanuit de Jeugdwet, is de indexatie in een addendum opgenomen en moet deze extra worden begroot.

Wmo regiotaxi Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH) (nadeel hogere lasten in 2025 € 24.000) De bijdrage van de gemeente voor de Wmo regiotaxi neemt toe met € 24.000. Deze stijging komt voort uit een toename in het gebruik van de regiotaxi. De verwachtte structurele effecten hiervan worden meegenomen in de Kadernota 2026.

Preventieve Schuldhulpverlening (nadeel hogere lasten in 2025 € 15.000) Preventieve schuldhulpverlening leidt tot hogere lasten in 2025, met een toename van € 15.000. Deze stijging is het gevolg van een groeiende vraag naar preventieve schuldhulpverlening. De structurele gevolgen hiervan voor 2026 en verder zijn verwerkt in de Kadernota 2026.

Bonus Spreidingswet (voordeel hogere baten in 2025 € 1.229.000) De gemeente Wassenaar heeft een bonus ontvangen op grond van de Spreidingswet voor het vrijwillig aanbieden van opvangplaatsen voor asielzoekers. Dit bedrag van € 1.229.000 is toegekend in een specifieke uitkering die vrij besteedbaar is in 2025. Bij de jaarrekening 2025 zal de besteding conform SISA-systematiek verantwoord worden.

Pagina 21 van 58

Jeugdwet minderjarige asielzoekers (nadeel hogere lasten in 2025 € 250.000) Gemeenten zijn conform de Jeugdwet sinds 1 januari 2019 verantwoordelijk voor passende jeugdhulp aan minderjarige asielzoekers. Dit is ook opgenomen in de bestuursovereenkomst met het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA). De gemeente dient de lasten van de Jeugdwet zelf te dekken, dit wordt niet gedekt van het Rijk. Voor 2025 wordt extra inzet van het Sociaal Team Wassenaar verwacht, wat hogere lasten veroorzaakt die niet in de Begroting 2025 zijn voorzien. Dit komt doordat het een kwetsbare doelgroep betreft waarvoor gespecialiseerde jeugdhulp nodig kan zijn, voor langere duur. Daarnaast valt het niet uit te sluiten dat in de toekomst meer asieljongeren gebruik zullen maken van jeugdhulp. Gemeentelijke Gezondheidsdienst en Veilig Thuis Haaglanden (GGD-VT) (nadeel hogere lasten in 2025 € 7.000) Een wijziging in de begroting van de Gemeenschappelijke regeling GGD-VT Haaglanden laat een stijging van de deelnemersbijdrage zien. De toename van € 7.000 komt met name doordat de cao 2024 nog niet goed verwerkt was in de Begroting 2025 van de GR.

De meerjarige structurele effecten worden verwerkt in de Kadernota 2026 Huisvesting Alleenstaande minderjarige vluchtelingen (Amv'ers) (voordeel lagere lasten in 2025 € 60.000) Ten tijde van de jaarafsluiting 2024 was de verwachting dat we nog een factuur zouden ontvangen voor de lasten met betrekking tot de huisvesting van Amv'ers in 2024. Op basis van de afrekening 2024 blijkt dat er nog correcties verwerkt moesten worden. Dit resulteert in een financieel voordeel van € 60.000 voor de gemeente.

Integraal Zorgakkoord (IZA) (saldo voordeel € 138.000. Hogere lasten in 2025 € 390.735, hogere baten in 2025 € 528.735, budgetneutraal in 2026 hogere lasten € 50.000, hogere baten € 50.000) Sinds 2023 is er een specifieke uitkering vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) tot en met 2026. De specifieke uitkering wordt regionaal verdeeld en besteed. Het aandeel van Wassenaar in deze middelen is in 2025 € 528.735 hoger dan in de Begroting 2025 opgenomen is. Met deze middelen worden lopende en nieuwe projecten gefinancierd; onder meer dementievriendelijke gemeente, mantel- en respijtzorg versterken, Floorplay en coördinatie van Buurtcentra en burgervoogdij. Voor 2026 worden de lasten en baten budgetneutraal aangepast met € 50.000.

Cao effecten subsidie Welzijn 18+ en Sociaal Team Wassenaar (STW) (nadeel hogere lasten vanaf 2025 € 188.000, voordeel hogere baten alleen in 2025 € 188.000) Meerdere subsidiepartijen binnen Welzijn 18+ en het STW hebben sinds 2023 een hoge cao-stijging van ruim 18% gezien, terwijl de gemeentelijke indexatie bijna 9% bedroeg. Mede hierdoor zijn de subsidieaanvragen van deze partijen in 2025 ruim € 188.000 hoger dan structureel beschikbaar is in de begroting van de gemeente Wassenaar. Om het dienstverleningsniveau in Wassenaar op hetzelfde peil te houden als in de afgelopen jaren is het van belang dat deze € 188.000 structureel in de begroting verwerkt wordt. Voor 2025 is er incidentele dekking gevonden voornamelijk uit de extra middelen uit het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Voor IZA is er alleen in 2025 nog dekking, vanaf 2026 niet meer. Pagina 22 van 58

Budgetneutraal binnen het programma: Specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) (budgetneutraal hogere lasten in 2025 € 24.675, hogere baten in 2025 € 24.675) Het Rijk kent gemeenten ook in 2025 een specifieke uitkering toe ter bekostiging van de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO). Besteding van de uitkering is voor de financiering van de lokale bibliotheek ten behoeve van de realisatie of de instandhouding van de IDO, de promotie van de IDO bij haar inwoners en het voeren van regie over het netwerk van organisaties rond de Informatiepunten Digitale Overheid die voor de inwoners van de gemeente relevant zijn.

Project nieuwe regionale inkoop via Servicebureau jeugdhulp Haaglanden (SbJH) (budgetneutraal hogere lasten in 2025 € 64.000, hogere baten in 2025 € 64.000 door een onttrekking uit de reserve uitvoering sociaal domein) In het kader van de uitwerking van de regionale aanpak kostenbeheersing jeugdhulp is het noodzakelijk om in regionaal verband een solide projectorganisatie te realiseren. Dit vraagt om een investering om een dergelijk omvangrijk project goed te begeleiden. De investering in programmacapaciteit is een randvoorwaarde voor de beoogde besparing in jeugdhulpkosten zoals opgenomen in de Kadernota 20252028. Er wordt de gemeenteraad voorgesteld de lasten te dekken door een onttrekking uit de reserve uitvoering sociaal domein.

Cultuureducatie met Kwaliteit 3 (CMK3) (budgetneutraal: nadeel hogere lasten in 2025 € 8.300, voordeel hogere baten in 2025 € 8.300) Vanuit het Fonds voor Cultuureducatie ontvangen we een subsidie ter verbetering van de cultuureducatie in het onderwijs. De gemeente zet deze subsidie in voor een cultureel-educatief programma waarin de culture ontwikkeling van basisschoolleerlingen en docenten centraal staat. Deze subsidie was voor de periode 2021-2024. Door een vertraagde start wordt het restant in 2025 ontvangen en besteed.

Cultuureducatie met Kwaliteit 4 (CMK4) (budgetneutraal hogere lasten vanaf 2025 € 21.000, hogere baten vanaf 2025 € 21.000) Vanuit het Fonds voor Cultuureducatie ontvangen we een subsidie ter verbetering van de cultuureducatie in het onderwijs. De gemeente zet deze subsidie in voor een cultureel-educatief programma waarin de culture ontwikkeling van basisschoolleerlingen en docenten centraal staan. De subsidie loopt van 2025 tot en met 2028.

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) (budgetneutraal hogere lasten in 2025 € 22.150, hogere baten in 2025 € 22.150) Sinds 2023 is er een specifieke uitkering vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De middelen worden ingezet voor projecten op het gebied sport en bewegen, preventie en gezondheid. De Begroting 2025 is niet meer in lijn met de werkelijke stand van uitgaven en inkomsten. Met deze mutatie wordt de begroting aangesloten op verwachte lasten en baten.

Pagina 23 van 58

Budgetneutraal programma overstijgend: Bijdrage opvang asielzoekers op grond van Faciliteitenbesluit 2024 (budgetneutraal lagere baten in programma 2 vanaf 2025 € 700.000, hogere baten in programma 3 vanaf 2025 € 700.000) Voor de opvang van asielzoekers op het terrein van Duinrell ontvangen we onder andere een bijdrage op grond van het Faciliteitenbesluit. Hiervoor is nu structureel € 700.000 geraamd. Omdat deze middelen onderdeel uitmaken van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds wordt voorgesteld deze middelen over te hevelen naar de begrote opbrengsten algemene uitkering bij programma 3. Sportvisie (budgetneutraal hogere lasten in programma 2 in 2025 € 52.000, lagere lasten in programma 3 in 2025 € 52.000) In de Kadernota 2025 was een stelpost opgenomen in programma 3 voor de sportvisie. Dit budget wordt overgezet naar het juiste taakveld binnen dit programma. Het gaat om een bedrag van € 52.000.

(Hoorplicht en registratie Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) budgetneutraal lagere lasten in programma 2 vanaf 2025 € 17.058, hogere lasten in programma 1 vanaf 2025 € 17.058) De uitvoering van de wettelijke taak hoorplicht van en registratie vanuit de Wvggz wordt door de eenheid Vergunningen, Toezicht en Veiligheid (VTV) in programma 1 uitgevoerd. In de begroting van 2025 zijn de middelen nog in programma 2 begroot bij bemoeizorg OGGZ. Het budget wordt overgeheveld naar programma 1.

Pagina 24 van 58

P3 Bestuur en middelen

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's)

Visie Wassenaar wil een financieel gezonde gemeente zijn. De gemeente streeft naar rust en evenwicht in het bestuur. Zorgvuldige en transparante besluitvorming vormt het uitgangspunt van ons handelen. Het politieke debat en de gesprekken met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden gevoerd op basis van wederzijds respect. De gemeente treedt verbindend op; we doen het immers samen voor Wassenaar. De gemeente behartigt het algemeen belang en heeft oog voor het individu. Doelstellingen 1.

De gemeente houdt de financiën op orde met een structureel sluitende begroting.

2.

Ontwikkeling van de jonge ambtelijke organisatie door de ingeslagen weg na de ontvlechting voort te zetten.

3.

Inwoners en ondernemers voelen zich geholpen en gesteund door de gemeente en communicatie tussen gemeente, inwoners en ondernemers is transparant, duidelijk en getuigt van wederzijds respect.

4.

De gemeente heeft alleen vastgoed in eigendom, als er een duidelijk maatschappelijk belang is dat om vastgoed vraagt.

5.

Een gerestaureerde en als bestuurscentrum ingerichte De Paauw en huisvesting van de overige ambtenaren elders.

6.

Het landgoed De Paauw voltooien.

7.

Iedereen doet mee, van jong tot oud, Wassenaarder en “international”.

Pagina 25 van 58

Wat gaan we daar voor doen ? Toelichting belangrijkste resultaten 1.1

Bezuinigen door het beperken van externe inhuur en nog efficiënter inkopen

Realisatie / voortgang De bezuiniging door het beperken van externe inhuur is in de begroting verwerkt door gemeentebreed minder budget toe te kennen voor dekking van deze kosten. Hiermee is deze taakstelling vervuld. Het realiseren van de taakstelling op inkoop lijkt lastiger te realiseren aangezien de inflatie van de laatste tijd ervoor heeft gezorgd dat inkoopresultaten vaak gelijk zijn aan of zelfs duurder uitvallen dan beschikbaar budget in de begroting. De komende tijd wordt er verder op gestuurd om deze taakstelling wel te kunnen vervullen. 2.1

VNG-trainees zijn ingezet voor de organisatie

Realisatie / voortgang De inzet van de VNG-trainees wordt dit jaar voortgezet. Zowel de trainees als de organisatie ervaren de inzet als positief. 2.2

Maatregelen verbetering (bestuurs)cultuur worden geïmplementeerd

Realisatie / voortgang In 2025 wordt de Regeling ambtelijke integriteit (het nieuwe Rai-beleid) opgeleverd, waarin protocollen en regelingen op het gebied van sociale veiligheid en omgangsvormen worden geactualiseerd. In het introductieprogramma voor nieuwe medewerkers wordt veel aandacht besteed aan cultuur en is er aandacht voor verbinding tussen bestaande en nieuwe medewerkers. Duidelijk is dat cultuurverbetering continue aandacht behoeft en deze aandacht wordt hier ook aan gegeven. 3.1

Handhaven korte wachttijd in de paspoortpiek

Realisatie / voortgang De paspoortpiek die in 2024 zichtbaar werd, zet zich ook in 2025 voort. Deze toename in aanvragen komt voort uit de vervaltermijn van paspoorten die in 2013 en 2014 zijn uitgegeven en zal naar verwachting aanhouden tot en met 2028. De voorbereidingen die in 2024 zijn getroffen – waaronder het tijdelijk opschalen van personeel op basis van de verwachte legesopbrengsten – hebben hun effect bewezen: wachttijden bleven beperkt tot maximaal twee werkdagen. Om deze kwaliteit van dienstverlening te behouden, blijven we in 2025 inzetten op een flexibele en tijdige personele inzet. Dit doen we in samenhang met de geraamde stijging in inkomsten. Voor de komende jaren passen we de begroting aan op basis van de verwachte vraag, zodat we ook bij aanhoudende drukte in staat blijven om inwoners snel en adequaat te helpen.

Pagina 26 van 58

Onze inzet is en blijft: wachttijden beperken en een betrouwbare, klantgerichte dienstverlening waarborgen. 3.2

Hogere klanttevredenheid door onze dienstverlening verder te verbeteren

Realisatie / voortgang In 2024 hebben we gericht ingezet op het verbeteren van onze dienstverlening. Met de introductie van digitale systemen zoals iArchief en iBronDocumenten zijn processen efficiënter en transparanter geworden, wat bijdraagt aan een betrouwbare en toekomstgerichte dienstverlening. Ook speelden we flexibel in op de stijgende vraag naar producten zoals naturalisaties en naamswijzigingen. Door onze werkwijze beter af te stemmen op de behoefte van inwoners, verbeteren we de ervaring binnen onze dienstverlening. Om gericht te kunnen blijven verbeteren, maken we klanttevredenheid structureel meetbaar in 2025. Zo krijgen we inzicht in wat goed gaat en waar bijsturing nodig is, met als doel een snelle, persoonlijke en kwalitatieve dienstverlening aan alle inwoners van de gemeente Wassenaar. 3.3

Goede communicatie met inwoners, instellingen en ondernemers

Realisatie / voortgang Heldere en tijdige communicatie is essentieel voor vertrouwen en betrokkenheid. In 2024 heeft de gemeente geïnvesteerd in begrijpelijke informatievoorziening, toegankelijke communicatiekanalen en snellere terugkoppeling op vragen en verzoeken. De communicatie van de gemeente wordt steeds meer afgestemd op de inwoners, instellingen en ondernemers, zowel digitaal als persoonlijk. Daarbij wordt ingezet op proactieve communicatie bij veranderingen in de dienstverlening. Verder informeert de gemeente actief over haar beleid via de website, de gemeenterubriek, sociale media, digitale- en fysieke bouwborden en de tweewekelijkse gemeentelijke nieuwsbrief. Ook in 2025 blijven we werken aan het versterken van de participatie met inwoners, instellingen en ondernemers, met als uitgangspunt: transparantie, bereikbaarheid en wederzijds begrip. 4.1

Implementatie kostprijsdekkende huren panden, accommodaties en gronden

Realisatie / voortgang Om tot een juiste kostprijsdekkende huur te komen kan er aan veel knoppen gedraaid worden, de parameters. Dit wordt aankomend jaar opgepakt, er wordt rekening gehouden met de verschillende belangen van de partijen die hierbij betrokken zijn. Tevens zal er gekeken worden hoe de kostprijsdekkende huur geïmplementeerd kan worden in de organisatie.

Pagina 27 van 58

4.2

Opgesteld vastgoed- en accommodatiebeleid

Realisatie / voortgang In 2025 wordt het huidige vastgoedbeleid geëvalueerd om te bepalen of aanvullingen of wijzigingen noodzakelijk zijn en er wordt een start gemaakt met het opstellen van het accommodatiebeleid. De planning is mede afhankelijk van het gemeentelijk huisvestingsvraagstuk, waarbij de inzet en het behoud van diverse panden bezien wordt. 4.3

Voortgang verkoop van gemeentelijk vastgoed uitgevoerd

Realisatie / voortgang Het object Buurtweg 116 (Koffiehuisje) en de woning aan de Verlengde Kerkeboslaan 42 bevinden zich in een verkoopprocedure. Naar verwachting wordt dit in het tweede of derde kwartaal van 2025 afgerond en worden de panden definitief afgestoten. Verwacht wordt de verkoopopbrengsten in de Najaarsnota 2025 bekend te kunnen maken. 4.4

Beheerplan en verduurzaming vastgoed

Realisatie / voortgang Het Beheerplan Vastgoed 2026-2029 is in concept opgesteld. De actualisatie en financiële vertaling zijn naar verwachting in het tweede kwartaal van 2025 gereed. Toegelicht onder projecten: 5.1 Renovatie en restauratie Rijksmonument De Paauw tot een bestuurscentrum aanbesteed 5.2 Nieuw locatie gemeentewerf en milieustraat is in ontwikkeling 6.1 Cementrustieke bruggen in het landgoed De Paauw zijn hersteld 7.1

Uitvoering Nota Internationals

Realisatie / voortgang Met de organisatie van de nieuwe inwonersavond d.d. 25 maart 2025 is er invulling gegeven aan het beleidsuitgangspunt ‘een goed welkom voor alle nieuwe inwoners’ uit de Nota Internationals. Verder zijn en worden er acties ondernomen om internationals bij gemeentelijke aangelegenheden te betrekken, zoals bij het Burgerberaad Verkeer. Ook is in het participatietraject voor het opstellen van de Sportvisie aandacht besteed aan de sportende internationals en zijn deze erbij betrokken.

Pagina 28 van 58

Projecten en investeringen 5.1

Bestuurscentrum De Paauw

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Voor het ontwikkelen van het bestuurscentrum De Paauw is een voorontwerp opgeleverd en vastgesteld. Er ligt een voorstel bij de gemeenteraad om een besluit te nemen over mogelijke optimalisatie van de zolderverdieping en/of verbetering van duurzaamheidsmaatregelen. Het basis-voorontwerp is met een design-to-budget-opdracht tot stand gekomen en past binnen het inhoudelijke en financiële kader zoals vastgesteld door de gemeenteraad. Het definitief ontwerp wordt nu verder uitgewerkt om per 1 januari 2026 met de uitvoering te kunnen starten. 5.2

Ontwikkeling nieuwe gemeentewerf en milieustraat

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Er ligt inmiddels een koopovereenkomst onder voorwaarden voor het perceel op de hoek van de Maaldrift en Oude Trambaan. De bodemkwaliteit en het ontbreken van een onherroepelijke vergunning behoren onder andere tot de ontbindende voorwaarden. Voorbereidingen worden getroffen om de wijziging omgevingsplan te starten. Als zich nog andere geschikte locaties aandienen, zullen deze eveneens worden onderzocht. 6.1

Cementrustieke bruggen

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Het eerste resultaat van de restauratie en renovatie van de cementrustieke bruggen is er. De eerste brug is in ere hersteld en op 8 april 2025 feestelijk geopend en weer in gebruik genomen. Inmiddels is de restauratie van de tweede brug gestart. De verwachting is dat voor de zomer de andere twee gerenoveerde bruggen ook gereed zullen zijn. Vanwege een aantal tegenvallers door de kwaliteit van de stalen leggers in het brugdek ligt het totale proces iets achter op schema. Verlenging van de subsidieperiode is daarom inmiddels aangevraagd. Met behulp van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is ook een evaluatie van de restauratie van de eerste brug uitgevoerd. De evaluatie is benut voor het Plan van Aanpak voor de beide andere bruggen en de kademuur.

Pagina 29 van 58

Wat gaat het kosten ?

Toelichting budget Algemene uitkering gemeentefonds december circulaire 2024 (voordeel hogere baten in 2025 € 173.062, in 2026 € 164.718, in 2027 € 140.286, in 2028 € 134.152) Uit de Decembercirculaire 2024 volgt voor Wassenaar een voordeel voor de jaren 2025-2028. De gemeenteraad heeft hierover op 28 januari 2025 een raadsinformatiebrief ontvangen. Algemene uitkering gemeentefonds gevolgen AZC Wassenaar (voordeel hogere baten vanaf 2025 € 195.000) Met ingang van 28 maart 2024 is de opvang voor asielzoekers op Duinrell permanent in gebruik als asielzoekerscentrum (AZC). Het gaat hier om 1.035 opvangplaatsen. Deze opvang zorgt voor extra inkomsten voor de gemeente. De asielzoekers die in de Basisregistratie Personen (BRP) staan ingeschreven tellen volledig mee voor de berekening van de hoogte van de algemene uitkering. Voor de asielzoekers die nog niet staan ingeschreven in de BRP ontvangen wij een aanvullende bijdrage op grond van het Faciliteitenbesluit. Hierdoor is er sprake van een netto voordeel van € 195.000. Accountantskosten (nadeel hogere lasten vanaf 2025 € 30.000) De kosten voor accountantscontrole zijn al zo'n vijf jaar niet geactualiseerd t.o.v. de werkelijke kosten.

De verwachting was dat incidentele SiSa-regelingen zouden zorgen voor incidenteel hogere lasten, waardoor een jaarlijkse tegenvaller werd vermeld, opgebouwd uit hogere SiSa-verantwoordingslasten en hogere kosten voor de reguliere accountantscontrole. Inmiddels zijn de SiSa-verantwoordingslasten verminderd tot een totaalbedrag van € 13.000 op jaarbasis. Samen met hogere lasten van € 17.000 op de reguliere controle, maakt dat er nu voor gekozen wordt om de begroting structureel op het juiste niveau te brengen. Een nadeel hogere lasten van € 30.000. Vergoeding leden Commissie Bezwaarschriften (nadeel hogere lasten vanaf 2025 € 3.600) De vergoeding voor de leden van de Commissie bezwaarschriften is conform de verordening en met terugwerkende kracht over een aantal jaar geïndexeerd. Hierdoor is vanaf 2025 extra budget nodig voor de uitbetaling van de commissieleden. In het vervolg zal de vergoeding jaarlijks worden geïndexeerd. Juridische procedure Sint-Jozefkerk (nadeel hogere lasten in 2025 € 8.500) De juridische procedure van de Sint-Jozefkerk loopt in 2025 verder. Er zullen extra kosten gemaakt worden door de inzet van externe expertise op het dossier Sint-Jozefkerk, waarbij de verleende ruimtelijke vergunning zowel in bezwaar als in beroep is aangevochten.

Pagina 30 van 58

Extra inhuur juridische zaken (nadeel hogere lasten in 2025 € 50.000) Juridische zaken heeft de wettelijke verplichting om taken uit te voeren, zoals de Wet open overheid, en het college in bezwaar en beroep te vertegenwoordigen. Wegens ziekte, piekbelasting aan dossiers en verloop van personeel moet in 2025 extra worden ingehuurd om de oplegging van dwangsommen te voorkomen. Verzekeringen (nadeel hogere lasten vanaf 2025 € 35.000) Uit het voorgaande jaar is gebleken dat de verzekeringslasten voor de komende jaren te laag zijn begroot. Dit heeft voornamelijk betrekking op de brandverzekering. Dit betekent hogere lasten van € 35.000 vanaf 2025. Paspoortenpiek (saldo voordelig vanaf 2025 € 22.000; hogere baten € 43.000, hogere lasten € 21.000) De stijging in het aantal paspoortaanvragen, die in 2024 al zichtbaar was, zet zich ook in 2025 voort. Landelijk wordt deze piek verklaard door de vervaltermijn van paspoorten die in de jaren 2013 en 2014 zijn uitgegeven. De verwachting is dat deze verhoogde vraag aanhoudt tot 2028. Overige burgerzaken: 

Burgerlijke stand (saldo nadelig vanaf 2025 € 2.000) Het aantal huwelijken en overlijdensaangiften ligt iets hoger dan begroot. Dit leidt tot een beperkte stijging van de lasten voor deze dienstverlening.



Naturalisaties en naamswijzigingen (saldo voordelig vanaf 2025 € 9.700) De toename in het aantal aanvragen voor naturalisatie en naamswijziging zorgt voor hogere inkomsten uit leges. Hiermee wordt een positief saldo behaald binnen dit product.