Bijlage 1. Voorjaarsnota 2023 - definitief

Voorjaarsnota 2023

Colofon Uitgave Gemeente Wassenaar Postbus 499 2240 AL Wassenaar Inlichting: gemeente@wassenaar.nl

Inhoudsopgave Inleiding .......................................................................................................................................4 Programma's ................................................................................................................................. 6 P1 Veiligheid en Handhaving ........................................................................................................6 P2 Mens en Maatschappij .............................................................................................................8 P3 Bestuur en middelen .............................................................................................................. 16 P4 Fysieke leefomgeving ............................................................................................................ 23 P5 Natuur, klimaat en Mobiliteit ................................................................................................. 33 Financiën ..................................................................................................................................... 44 Financiële ontwikkeling per programma ..................................................................................... 44 Bijlagen .......................................................................................................................................

45 Bijlage 1. Gedetailleerd totaaloverzicht wijzigingen Voorjaarsnota – ......................................... 46 respectievelijk per programma en per categorie ........................................................................ 46

Inleiding Inleiding voorjaarsnota 2023 In de eerste maanden van het jaar staan we stil bij de voortgang van de doelen die we ons gesteld hebben. Dat doen we in de Voorjaarsnota. Daarin wordt precies aangegeven wat de stand van zaken is van de afspraken die staan opgenomen in de Begroting. Twee vragen worden daarbij op de voorgrond geplaatst: 1. wat is de feitelijke voortgang van het werk? 2. waarvoor is financiële bijsturing nodig?

Er zijn altijd ontwikkelingen die niet voorzien waren, maar die wél invloed uitoefenen op de inzet van capaciteit en middelen. Ook daaraan wordt aandacht besteed in de Voorjaarsnota. In deze Inleiding wordt eerst een beeld geschetst van belangrijke ontwikkelingen die zich het afgelopen half jaar hebben voorgedaan. Daarna worden de grootste bijstellingen geschetst die nodig zijn ten opzichte van de Begroting. Maatschappelijke ontwikkelingen Op 11 maart 2023 is het coalitieakkoord ‘samen voor Wassenaar; koersvast, open en betrokken’ gepresenteerd. Het coalitieakkoord kwam tot stand onder formateur Klaas Tigelaar. Op dinsdag 14 maart 2023 is een nieuw college van burgemeester en wethouders geïnstalleerd. Op 20 december 2022 gaf het college van burgemeester en wethouders van de gemeenten Wassenaar en Den Haag en de ANWB-directie groen licht voor de opvang van 270 Oekraïense ontheemden in een deel van het gebouw van de ANWB aan de Wassenaarseweg. De ANWB heeft het B-gebouw tot eind 2025 voor de opvang beschikbaar gesteld. De werkzaamheden om het gebouw klaar te maken voor de opvang zijn in januari 2023 gestart en per 6 mei 2023 afgerond. Voor de Wassenaarse opgave zijn 50 plekken gecreëerd. Het onderzoek van Berenschot naar de sociale veiligheid en de bestuurscultuur van Wassenaar is op 1 juni 2023 gepubliceerd.

Op basis van het rapport worden op 13 juni met de gemeenteraad de acties en aanbevelingen besproken die worden verwerkt in het programma verbetering bestuurscultuur. Er zijn belangrijke stappen gezet voor de ontwikkeling van de ANWB-locatie. In februari 2022 is het ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegd en in januari 2023 het ontwerp beeldkwaliteitsplan. In maart 2023 is de anterieure overeenkomst tussen de gemeente Wassenaar, de gemeente Den Haag en ABB getekend. Het bestemmingsplan en het beeldkwaliteitsplan kunnen nu afgerond worden.

4

Ondanks het uitstel van de invoeringsdatum van de Omgevingswet, ligt de planning nog op schema voor de nieuwe invoeringsdatum. Diverse acties zijn ondernomen om het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) in werking te laten treden, zijn verordeningen aangepast en worden ambtenaren opgeleid. Bijstellingen Zoals hierboven al werd opgemerkt, wordt in de Voorjaarsnota aangegeven wat de voortgang is van de afspraken uit de begroting 2023. Normaal gesproken is de voorjaarnota gericht op het opnemen van mee- en tegenvallers op basis van bestaand beleid. Aangezien er per 14 maart 2023 een nieuw college is aangetreden bevat onderliggende voorjaarsnota ook een onderdeel voorstellen voor nieuw beleid. Dit geeft de mogelijkheid voor het nieuwe college om na accordering van de gemeenteraad ook al werkzaamheden in 2023 op te starten. Voor de leesbaarheid is in de bijlage een tabel opgenomen met daarin het financiële effect per categorie:

Inflatie Meerdere tegenvallers die in deze Voorjaarsnota worden benoemd zijn het gevolg van inflatie. Er is sprake sinds vorig jaar sprake van prijsverhogingen in een mate waarmee we lang niet zijn geconfronteerd. Dit heeft niet alleen gevolg voor onze exploitatiebudgetten, maar ook voor investeringen. Voor de investeringen geldt dat hogere uitgaven tot uiting komen in hogere kapitaallasten in latere jaren. Voor enkele investeringen wordt een bijstelling ter besluitvorming voorgelegd. Bij de exploitatiebudgetten valt op dat zowel onze eigen Cao, als de bijstelling van budgetten van samenwerkingsverbanden en gemeenschappelijke regelingen leiden tot tegenvallers. Deze worden deels opgevangen door een meevaller vanuit de decembercirculaire 2022. Meicirculaire 2023 De gevolgen van de meicirculaire 2023 voor de gemeente Wassenaar moeten nog worden berekend en zijn niet opgenomen in deze Voorjaarsnota. Hierover wordt u geïnformeerd door middel van een aparte raadsinformatiebrief die voorafgaand aan de raadsbehandeling van deze Voorjaarsnota op 4 juli 2023 beschikbaar is. De gevolgen van de meicirculaire voor 2023 worden in de Najaarsnota 2023 verwerkt. Begroting 2023 is de basis In onderliggende voorjaarsnota start elk programma met de visie en doelstellingen, zoals deze in de begroting 2023 zijn benoemd.

Deze visie en doelstellingen zijn niet aangepast of geactualiseerd en zijn daarmee gebaseerd op het vorige coalitieakkoord ‘Wassenaar 2022-2026 - Zelfbewust, Duurzaam en Realistisch’. Deze voorjaarsnota is dan ook een rapportage met toelichtingen over de in de begroting 2023 vastgestelde resultaten.

5

Programma's

P1 Veiligheid en Handhaving

Wat willen we bereiken ? Visie Een dorp waar mensen veilig en goed leven, wonen, werken en zich thuis voelen. Het hebben van een schone, hele en veilige leefomgeving is daarbij randvoorwaardelijk. De gemeente is zich goed bewust van haar eigen karakter binnen de regio en we dragen dit actief uit. Met behoud van hun eigen identiteit doen de ‘internationals’ mee aan onze samenleving. Doelstellingen 1. Samen met partners toezien op de verlaagde maximumsnelheid van 30km/u. 2. Strenger handhaven bij bebouwing die niet in overeenstemming is met het bestemmingsplan en de verleende vergunning. 3. Blijvende aandacht voor aanpak ondermijning. 4. Versterking, verbinding, zorg, en veiligheid.

Wat gaan we daar voor doen ? Belangrijkste resultaten 2023 1.1.01 Plaatsen flitspalen en smiley-borden waarop automobilisten hun snelheid kunnen zien Er zijn inmiddels vijf smiley-borden geplaatst en in gebruik genomen. Het plaatsen van flitspalen is geen bevoegdheid van de gemeente, maar van het Openbaar Ministerie. Beleid van het OM is dat in 30 km/h gebieden geen flitspalen worden geplaatst. Op 50 km/h wegen worden flitspalen alleen geplaatst als er ongevallen gebeuren door te hoge snelheden. 1.2.01 Er zijn genoeg ambtelijke capaciteit en middelen aanwezig om handhaving bebouwing adequaat te kunnen uitvoeren Er is extra personele capaciteit aan VTH-juristen nodig om alle wettelijke taken te kunnen uitvoeren. Het gaat om 1,45 fte. In de Kadernota 2024 is hiervoor structureel een bedrag van € 150.000 opgenomen. 1.3.01 Er is genoeg ambtelijke capaciteit aanwezig voor blijvende inzet aanpak ondermijning In het kader van de aanpak ondermijning en veranderende werkterreinen is het zaak dat voor bewustwording structureel voldoende middelen beschikbaar zijn. In de Kadernota 2024 is hiervoor structureel een bedrag van € 10.000 per jaar opgenomen. 1.4.01 Sluitende regie op ketenniveau voor Zorg en Veiligheid

6

Binnen de keten Zorg en Veiligheid heeft een inventarisatie plaats gevonden van zowel essentiële ketenpartijen als bestaande overlegstructuren. Het is het noodzakelijk om zorg en veiligheid meer gezamenlijk te organiseren. De overlegstructuren zijn aangescherpt, rollen zijn duidelijk en casuïstiek komt op de daarvoor geëigende tafel. De samenwerking en afspraken worden middels een convenant vastgelegd in het samenwerkingsverband onder de naam de Lokale Kamer Wassenaar. Voor het (wettelijk) borgen en uitvoeren van de sluitende ketenregie Zorg en Veiligheid wordt in de Kadernota 2024 een structureel bedrag opgenomen. Toelichting budget P1 Veiligheid en Handhaving Opvang ontheemden Oekraïne (€ 1.500.000 structureel nadeel, € 1500.000 structureel voordeel) De uitgaven in verband met opvang Oekraïense ontheemden bedroegen voor 2022 € 1.671.000. De daarvoor bedoelde Rijksvergoedingen bedroegen € 1.916.000. Deze uitgaven en inkomsten betreffen de periode vanaf maart 2022. De uitgaven en ontvangsten in verband met opvang Oekraïense ontheemden zijn voor 2023 in eerste instantie geraamd op € 1.000.000; ervan uit gaande dat het aantal opgevangen ontheemden in 2023 zou afnemen. Gezien de situatie op dit moment is dit geen reëel scenario meer. Het aantal in Wassenaar opgevangen Oekraïners zal dit jaar naar verwachting niet afnemen en wellicht zelfs nog iets toenemen.

Op basis hiervan en het huidige uitgavenniveau moeten de geraamde uitgaven en inkomsten (Rijksvergoedingen) voor 2023 worden geraamd op € 2.500.000. Toezicht en handhaving (€ 25.000 structureel nadeel) De uitgaven voor toezicht en handhaving met betrekking tot parkeren zijn de afgelopen jaren fors toegenomen, vooral door de toepassing van elektronische controlesystemen. Daarom wordt voorgesteld hiervoor € 25.000 structureel bij te ramen. Opvang zwerfdieren (€ 15.000 structureel nadeel) De gemeente geeft naast de opvang van zwerfdieren jaarlijks structureel € 15.000 uit voor de dierenambulance. Deze uitgaven zijn echter niet begroot. Daarom wordt nu voorgesteld deze middelen structureel bij te ramen. Reddingswezen (€ 10.000 structureel nadeel) In 2022 is een nieuwe samenwerkingsovereenkomst afgesloten met de Wassenaarse Reddingsbrigade. Als gevolg hiervan heeft het college vorig jaar november besloten de jaarlijkse subsidie aan de Wassenaarse Reddingsbrigade met ingang van 2023 met € 10.000 te verhogen. Aanschaf bodycams en steekwerende vesten BOA's (€ 25.000 nadeel, eenmalig) Om veilig toezicht te houden is het van belang dat de medewerkers goed uitgerust kunnen werken. Hiertoe worden camera’s (zogenoemde bodycam’s) en steekwerende vesten aangeschaft voor de Inspecteurs Openbare ruimte (BOA’s). Daarom wordt voorgesteld om dit eenmalig te ramen.

7

P2 Mens en Maatschappij

Wat willen we bereiken ? Visie Samen sociaal gezond! – sociale zorg is betere zorg In beginsel is iedereen de baas over het eigen leven. Dat komt met een eigen verantwoordelijkheid voor een gezonde leefstijl, het zorgen voor morgen en het bewustzijn van de dingen die bij het leven horen. Inwoners staan samen sterker. Wassenaar bevordert de gemeenschapszin, een gezonde leefstijl, zelfredzaamheid en een leven lang bewegen (gezond zijn). Samen sociaal gezond is ook inclusief. De interactie tussen de inwoners en de gemeente is optimaal, met volop participatie bij de vorming van beleid, ook door jongeren. Sport en cultuur werken verbindend en vergroten de betrokkenheid van inwoners in het algemeen en vrijwilligers in het bijzonder. Het beleid voor welzijn, (gezondheids)zorg, ouderen en jongeren, sport en cultuur, wordt onveranderd voortgezet. Wassenaar kent goede zorgvoorzieningen. Ouderen die dat willen kunnen tot op hoge leeftijd thuis blijven wonen en onderdeel blijven van de samenleving. Eenzaamheid is een grote beperkende factor en geeft stress, met verergering van ziekten tot gevolg. Collectieve voorzieningen en algemene voorzieningen brengen mensen samen en voorkomen eenzaamheid. Wassenaar versterkt de zelfredzaamheid van ouderen met een algemeen en toegankelijk collectief aanbod van gezondheid bevorderende voorzieningen.

Inwoners die (tijdelijk) niet goed meekomen in de samenleving worden ondersteund door de gemeente. Fysiek of digitaal contact met onze gemeente en het maatschappelijk veld is laagdrempelig, makkelijk en snel. Er is aandacht voor nieuwe doelgroepen zoals kwetsbare mensen met bijvoorbeeld een GGZ achtergrond. Houdbare zorg - scherpere keuzes Om kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg te kunnen borgen dient de zorg in financieel, personeel en in maatschappelijk opzicht houdbaar te zijn. Deze drie dimensies van houdbaarheid staan echter steeds meer onder druk door ontwikkelingen als vergrijzing, de opkomst van nieuwe zorgtechnologie en de toename van het aantal chronisch zieken. Om de groei van de zorg te begrenzen moeten we scherper gaan kiezen waar onze prioriteiten in de zorg liggen. Scherpe keuzes over de zorg vragen om bewustwording en draagvlak zowel bestuurlijk als maatschappelijk. Bijdragen naar draagkracht is zo een te onderzoeken keuze. Passende zorg - focus op wat wel kan Passende zorg is een manier van samenwerken die ervoor zorgt dat iedereen ook in de toekomst goede zorg kan krijgen. Dat is zorg die, waar mogelijk dicht bij de patiënt, werkt en waarbij patiënt en zorgverlener samen beslissen. Het gaat om een ommezwaai in ons denken over zorg. Minder focus op ziekte en behandeling en meer inzet op gezondheid en wat iemand wel kan.

8

Samenhangende zorg - integrale en gezamenlijke aanpak De gemeente ziet het belang van samenhangende zorg en integraal werken. Hier draait het om een gezamenlijke aanpak vanuit verschillende organisaties - waaronder ook de gemeente zelf - die een gedeelde verantwoordelijkheid voelen en een gezamenlijk belang delen om zo goed mogelijke zorg en/of ondersteuning te bieden aan inwoners die dat nodig hebben. De gemeente kan het niet alleen; een nauwe en efficiënte samenwerking tussen betrokken maatschappelijke partners en inwoners is een voorwaarde. Nadrukkelijk worden hier ook de onderwijsinstellingen genoemd. Doelstelling 1. Samen sociaal gezond, waarbij het brede aanbod van sport en cultuur bijdraagt aan de gezonde levensstijl en gemeenschapszin van Wassenaar. Waarbij het streven is dat het aanbod en de participatie ten minste gelijk blijven. 2. Samen sociaal gezond is ook inclusief. Inclusie, waarbij iedereen optimaal kan meedoen en deelnemen in clubs, verenigingen, op de arbeidsmarkt, op school en in de buurt (ongeacht leeftijd, culturele achtergrond, gender, inkomen, seksuele voorkeur, talenten of beperkingen). 3. Houdbare en betaalbare zorg, dit vraagt om het begrenzen van de groei van de zorg door het maken van scherpe keuzes. 4.

Bij te dragen aan de normalisering/de-medicalisering van problematiek en het versterken van de eigen kracht en verantwoordelijkheid van volwassenen en ouders van jeugdigen, zodat minder of geen zorg nodig is. 5. Het creëren en ondersteunen van goede basisvoorzieningen. en de inzet van preventieve en bij voorkeur collectieve activiteiten, waardoor direct de meest passende hulp wordt ingezet en gewerkt wordt aan een duurzame verbetering en minder gebruik van duurdere individuele hulpverlening.

Wat gaan we daar voor doen ? Belangrijkste resultaten 2023 2.1.01 Het Sport- en preventieakkoord wordt voortgezet, evenals het Cultuuranker

Vanuit de Wmo is er een goede verbinding met het streven naar gezond ouder worden, en het langer en gezonder thuis blijven wonen. Voor 2023 tot en met 2026 is de brede SPUK-regeling van het rijk in het leven geroepen, als overkoepelende subsidieregeling voor een aantal regelingen op het gebied van sport en bewegen. Voortzetting van het Sportakkoord en de Brede Regeling Combinatiesfuncties (BRC) is daar onderdeel van. 2.1.02 Het participatiekompas wordt geborgd in de organisatie en krijgt een vertaling naar inwoners om in de praktijk de verschillende niveaus van inwonersparticipatie te duiden (inwoners-)Participatie wordt opgenomen in het nieuwe beleidsplan sociaal domein. "van buiten naar binnen werken" is daarin een belangrijk onderwerp. 2.2.01 De Inclusieagenda is opgesteld en in uitvoering gebracht (inclusief duurzame borging, coördinatie en monitoring) Duurzame borging, coördinatie en monitoring moet binnen de ambtelijke organisatie nog gerealiseerd

9

worden. Inclusief doelstellingen binnen een haalbaar tijdspad. 2.3.01 Evaluatie en heroverweging van de vastgestelde Kostenbesparende maatregelen Jeugd en Wmo vanuit kwaliteit, effectiviteit en financiële houdbaarheid Voor Jeugd is dit op koers, de uitkomsten hiervan komen onder andere terug in de lokale en regionale monitor Jeugd. Vanuit de Wmo wordt een projectgroep gestart om de omvang en opzet van de evaluatie op te zetten. We streven naar een evaluatie in het najaar 2023. Vanuit de Wmo wordt een projectgroep gestart om de omvang en opzet van de evaluatie op te zetten. We streven naar een evaluatie in het najaar 2023. 2.3.02 Gerichte communicatie naar inwoners, collectief en individueel, over eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid In de Zorg voor morgen bijlage en de overige communicatie wordt ingezet op alle kwetsbare mensen en ouderen. Het betreft informatie en inspiratie over zelfredzaamheid in Wassenaar. 2.3.03 Het Sociaal Team Wassenaar (STW) biedt hulpzoekenden direct, of zo snel als mogelijk, de juiste ondersteuning op het juiste moment door de juiste ondersteuner We bouwen aan een stevig team met een eenduidige methodische werkwijze. De eerste resultaten voor de verbetering hiervan door de samenwerking binnen het Sociaal Team Wassenaar beginnen zich af te tekenen doordat professionals elkaar beter en sneller vinden en gezamenlijk werken aan casussen.

De voorlopige huisvesting van het Sociaal Team in het Van Heeckerenhuis is niet voldoende. De ruimte voldoet op meerdere punten niet aan de gestelde eisen of randvoorwaarden. Voor het behalen van de doelen en resultaten van het Sociaal Team is er meer ruimte nodig om met het team op 1 locatie samen te kunnen werken en overleggen te kunnen voeren. Ook zijn er aparte spreekkamers noodzakelijk en een ontvangstruimte/ balie voor gesprekken met inwoners. 2.3.04 Een registratiesysteem van het STW dat de gemeente de benodigde informatie levert om de dienstverlening te kunnen verbeteren en efficiënter te maken De aanbesteding voor het registratiesysteem is gestart. Implementatie in 2023. Het leveren van informatie kan daarna pas starten. 2.3.05 Subsidierelaties zijn herijkt en voor inkoop van twee Wmo producten zijn nieuwe contracten opgesteld, die beter aansluiten op de huidige context in het sociaal domein Subsidierelaties zijn geconsulteerd over de huidige en toekomstige bekostiging. Voorgestelde keuze: € 60.000 aan middelen beschikbaar te stellen voor 5.1% extra compensatie voor 2023 voor de maatschappelijke partners in het preventief veld in verband met de sterk gestegen kosten en vraag in 2022 en 2023. Er is een raadinformatiebrief opgesteld hieromtrent. Deze is op 9 mei geaccordeerd door het college.

Een voorstel voor een meerjarige financiering voor het preventief veld wordt meegenomen in de kadernota. WMO begeleiding is op koers De aanbesteding voor Huishoudelijke ondersteuning wordt wellicht uitgesteld en is afhankelijk van de beschikbare capaciteit.

10

2.4.01 Onze lokale maatregelen Jeugd, Wmo en Participatie voor de meest kwetsbare groepen richten zich op normaliseren, kwaliteit en effectiviteit Zowel voor Jeugd, Wmo als Participatie ligt het behalen van dit resultaat op koers. 2.4.02 Wassenaar helpt kwetsbare mensen, met bijvoorbeeld GGZ problematiek, hun plek te vinden in de wijk De dagactiviteiten voor kwetsbare mensen in de Buurtcentra dragen bij aan dit doel. De activiteiten worden uitgebreid voor diverse doelgroepen. Tevens is er geld beschikbaar voor de Buurtcirkel. De pilot Buurtcirkel dient geëvalueerd te worden en eventueel ingebed in de lokale zorgstructuur. 2.4.03 Het STW blijft de inwoner begeleiden; er is een zorgregisseur en/ of de hulpvraag wordt door de juiste hulpverlener opgepakt De opgestarte integrale aanmeldoverleggen dragen bij aan dit doel. 2.5.01 Er is binnen het STW scherp aandacht voor het op- en afschalen van hulp; ook wordt de effectiviteit van de preventieve diensten binnen het SKT steeds getoetst Het op- en afschalen zal nog beter bereikt worden als het registratiesysteem geïmplementeerd is. Het toetsten van de effectiviteit van de preventieve diensten moet nog verder uitgewerkt worden. 2.5.02 Wassenaar zet actief in op bestrijding van (energie-)armoede en voorkomen van schulden Binnen het Sociaal Team Wassenaar is deze dienstverlening belegd en uitgevoerd.

Verder is er uitvoering gegeven aan motie 200 D66/CDA/PvdA "per direct extra budget ter bestrijding armoede".

Projecten / investeringen 2.99.01

Sporthal Wassenaar

Realisatie / voortgang

budget project / investering

Het streven is om op te leveren vóór de bouwvak, maar hoogstwaarschijnlijk zal het pas op 1 oktober 2023 zijn. 2.99.02

Sociaal team Wassenaar

Realisatie / voortgang

budget project / investering

Toelichting budget P2 Mens en maatschappij

Noodopvang vluchtelingen (incidenteel nadeel € 150.000, incidenteel voordeel € 200.000) Met het COA zijn afspraken gemaakt over de opvang van vluchtelingen in Duinrell. Deze overeenkomst is verlengd tot en met 27 maart 2024. Voor de opvang ontvangt de gemeente een vergoeding vanuit het

11

COA. Deze vergoeding is voor 2023 geraamd op € 200.000. Hier tegenover staan echter uitgaven in verband met maatschappelijke begeleiding en andere zaken. De uitgaven hiervoor worden geraamd op € 150.000. Gemeenschappelijke regeling GGD (structureel nadeel € 4.000) De bijgestelde begroting van de GGD voor 2023 zorgt voor een structureel nadeel van €4.000 voor de gemeente Wassenaar. De totale bijdrage voor deze gemeenschappelijke regeling bedraagt € 542.000 in 2023. Gemeenschappelijke regeling KDB (eenmalig voordeel € 6.000) De bijgestelde begroting van de KDB resulteert in een lagere bijdrage voor 2023 als begroot is. Dit zorgt voor een voordeel in 2023. De totale bijdrage voor de gemeenschappelijke regeling bedraagt € 962.000. Bijdrage jeugdgezondheidszorg (structureel nadeel € 45.000) De bijdrage voor de jeugdgezondheidszorg (o.a. consultatiebureau's, vaccinaties) wordt jaarlijks bepaald. Voor 2023 is deze hoger dan 2022 door de inflatie en toename van de wettelijke taken. Jeugdzorg (incidenteel voordeel € 200.000) Er is op het moment van opstellen van de voorjaarsnota nog geen prognose ontvangen van het servicebureau Jeugdhulp Haaglanden. Dit maakt het erg lastig om nu al een inschatting te maken over de kosten van jeugdzorg in 2023.

Toch wordt er in lijn met het resultaat over 2022, waaruit bleek dat niet alle gevraagde jeugdzorg ook geleverd kan worden door de zorgverleners, er rekening gehouden met een kleine incidentele meevaller van € 200.000. Bij de najaarsnota zal een betere prognose beschikbaar zijn. WMO (structureel nadeel € 338.000) Er zijn afgelopen jaar enkele extra indexeringen ingevoerd om beter aan te sluiten bij de recente prijsstijgingen. Dit omdat alle lonen en prijzen fors zijn gestegen. Dit werkt door in de tarieven van de zorgkosten. Regiotaxi leerlingenvervoer (structureel nadeel € 57.000) De NEA-indexering voor leerlingenvervoer bedraagt voor 2023 13,7%, deze indexering zorgt voor een nadeel op de begroting. Jaarplan werk en inkomen (structureel nadeel € 66.000, eenmalig nadeel €95.000) Het jaarplan werk en inkomen 2023 heeft een structureel nadelig effect van € 66.000, dit nadeel komt hoofdelijk uit de loonontwikkeling 2023. Voor de aanvullende werkzaamheden voor het verstrekken van de energietoeslag is € 95.000 geraamd, deze kosten worden gedekt uit een bijdrage van het rijk verantwoord in programma 3 en is daarmee neutraal voor de gemeente Wassenaar. Jaarplan sociaal domein (structureel nadeel € 137.000) Als gevolg van de cao-ontwikkeling 2023 is er een nadeel voor het jaarplan sociaal domein. Suïcidepreventie (eenmalig nadeel € 10.000)

12

In 2021 is in Wassenaar, in samenwerking met Indigo preventie, gestart met het suïcide-preventieplan om personen met suïcidale gedachten te kunnen helpen. De aanpak werkt en Indigo wordt steeds beter gevonden door ketenpartners. Er is sprake van een toename van het aantal aanmeldingen en complexer worden problematiek. Er wordt voorgesteld om €10.000 extra middelen beschikbaar te stellen voor de aanpak. Energietoeslag voor inwoners met een sociaal minimum inkomen tot 120% (eenmalig nadeel € 571.000) Evenals in 2022 hebben inwoners met een sociaal minimum inkomen tot 120% recht op energietoeslag. Voor 2023 bedraagt dit ongeveer €1.300 per huishouden. De inkomsten voor deze uitkering is deels al uitgekeerd bij de december circulaire 2022 en komt deels via de mei-circulaire in programma, deze worden verantwoord in programma 3. Energiebijdrage maatschappelijke instellingen (eenmalig nadeel € 300.000) Het rijk heeft aangegeven ook maatschappelijke instellingen te ondersteunen met de hoge energieprijzen. Via een subsidieregeling kunnen instelling een bijdrage aanvragen. De inkomsten voor deze regeling worden verwerkt in programma 3. Sociaal team, motie 30 januari 2023 (eenmalig nadeel € 95.000) In de raad van 30 januari 2023 is de motie aangenomen waarbij aangegeven is diverse uitgaven in gang te zetten en te verwerken bij de voorjaarsnota.

Voor het sociaal team gaat dit om de kwartiermaker, de aanschaf van een registratiesysteem, communicatiebudget (o.a. breder lancering sociaal team Wassenaar) en kosten voor huisvesting 2023. Sport- en preventieakkoord (incidenteel nadeel € 60.000) Bij de motie van 30 januari 2023 is tevens aangegeven de teruggedraaide voortzetting van het sport- en preventieakkoord eenmalig ongedaan te maken. Dit levert een incidenteel nadeel op van € 60.000. Subsidies 2023 raadinformatiebrief Z/23/074002/345794 (eenmalig nadeel € 60.000) Voor de subsidies uit het subsidieplafond taakveld 6.1 en 6.5 (subsidies voor het preventieve veld) is aangegeven dat de gehanteerde indexatie 3,2% onvoldoende is. De gemiddelde loon- en prijsstijging bij deze organisatie bedraagt 8,2% en daarom is een aanvullende 5,1% indexatie aangevraagd om de werkzaamheden te kunnen continueren. Een raadsbrief “Inventarisatie (on)mogelijkheden binnen het huidige subsidiebudget op taakveld 6.1 en 6.5, plus de nieuw aangevraagde, niet toegekende subsidies” Z/23/074002/345794 hieromtrent is op 11 mei verstuurd met het griffienieuws Specifieke uitkering inburgering (eenmalig voordeel € 288.000, eenmalig nadeel € 288.000) Voor inburgering hebben een specifieke uitkering, het effect is budgettair neutraal.

Opstellen beleid specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen (eenmalig nadeel € 7.400, eenmalig voordeel €7.400) De VNG stelt financiële middelen beschikbaar voor het opstellen van het beleidsplan van de specifieke uitkering voor sport en bewegen. Deze middelen worden ingezet voor procesbegeleiding.

13

Specifieke uitkering inburgering onderwijs (eenmalig voordeel € 23.000, eenmalig nadeel € 23.000) Voor inburgering onderwijs hebben een specifieke uitkering, het effect is budgettair neutraal. Specifieke uitkering digitale overheid (eenmalig voordeel € 25.000, eenmalig nadeel € 25.000) Het Rijk kent gemeenten een specifieke uitkering toe ter bekostiging van de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO). Besteding van de uitkering is voor de financiering van de lokale bibliotheek ten behoeve van de realisatie of de instandhouding van de Informatiepunten Digitale Overheid, de promotie van de Informatiepunten Digitale Overheid bij haar inwoners en het voeren van regie over het netwerk van organisaties rond de Informatiepunten Digitale Overheid die voor de inwoners van de gemeente relevant zijn. Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen (meerjarig voordeel € 347.000, meerjarig nadeel € 347.000) Voor de versterking voor sport en bewegen is een meerjarige brede regeling. Preventieve schuldhulpverlening (eenmalig nadeel € 66.000) De vraag op naar preventieve schuldhulpverlening is toegenomen, dit zorgt voor een nadeel in 2023. Vroegsignalering en voorkomen uithuiszettingen (structureel nadeel € 35.000) De maatschappelijke partners moeten extra inzet op vroegsignalering en voorkomen uithuiszettingen doen door de toenemende armoede in Nederland.

Vroegsignalering is een wettelijke taak. De combinatie vroegsignalering en het voorkomen van uithuiszettingen versterkt elkaar bij het op tijd signaleren van (beginnende) schulden problematiek en voorkomt veel schulden- en psychosociale problematiek. Een uithuiszetting kost gemiddeld € 100.000. De behandeling van de vervolgproblematieken daarvan tellen er voor alle betrokkenen nog vele euro’s bij op. Onderhoud hekwerk Blauw-Zwart (eenmalig nadeel € 5.000) Bij vereniging blauw-zwart moet in 2023 onderhoud worden gepleegd aan de hekwerken. Voorgesteld wordt dit bedrag te onttrekken aan de reserve “investeringen sport”. Project Schulpwei (eenmalig nadeel € 20.000, budgettair neutraal) Als de nieuwe sporthal wordt opgeleverd, kan 'De Schulpwei' worden afgestoten. Bezien moet worden wat er mogelijk is ten aanzien van herontwikkeling of herbestemming van de locatie. Ook zullen er gesprekken moeten plaatsvinden met de grondeigenaar. Dit project was tot nu toe nog niet gestart, maar is in 2023 noodzakelijk om onnodige leegstand en verpaupering te voorkomen. De gemeenteraad zal hierbij betrokken worden, na een eerste initiële verkenning van de (on)mogelijkheden. Dekking van deze kosten worden voorzien vanuit de reserve grote projecten.

Coördinatie en uitvoering lokale inclusie-agenda (structureel nadeel € 30.000) Ambitie van de coalitie om dit thema breed en integraal in te zetten door stevige regie zowel binnen de ambtelijke organisatie als met de maatschappelijke partners. Bij de kadernota 2023 is hiervoor € 30.000 beschikbaar gesteld. Dit is onvoldoende, voor de ambitie is structureel € 60.000 noodzakelijk.

14

Jeugd- en jongerenwerk (structureel nadeel € 35.000) Jeugd- en jongerenbeleid opstellen met participatie van jongeren en hun ouders inclusief onderzoek naar ontmoetingsplekken voor jongeren. Jeugd- en jongerenwerk, extra ambulant medewerkers Q1 2023 (eenmalig nadeel €14.000) In het eerste kwartaal van 2023 is er een extra ambulant medewerker ingezet in het weekend op straat voor jeugd en jongeren werk. Vereniging van Eigenaren Bibliotheek / Langstraat (structureel nadeel € 15.000) Door de coronapandemie heeft in 2021 geen algemene ledenvergadering met de VVE plaatsgevonden. De gemeente is eigenaar van de bibliotheek. Voor dat deel is de gemeente deelnemer in de VVE. Voor onze structurele bijdrage is € 11.300 in de gemeentebegroting opgenomen. Op grond van de gemaakte afspraken in de ALV dient deze structureel te worden verhoogd met € 15.000. Ophogen benodigd budget kwijtschelding (m.n. afvalstoffenheffing) (Incidenteel nadeel € 75.000, vooralsnog budgetneutraal uit de egalisatievoorziening) Het tarief voor de afvalstoffenheffing is de laatste jaren verhoogd, vandaar dat het bedrag aan kwijtschelding ook hoger ligt dan begroot. In 2023 wordt dit gedekt vanuit de voorziening, vanaf 2024 kan dit nadeel worden gedekt vanuit het afvalstoffentarief zelf.

15

P3 Bestuur en middelen

Wat willen we bereiken ? Visie Wassenaar kent een langdurig stabiel gemeentebestuur. De financiën van de gemeente zijn gezond en de houding van het bestuur is conserverend met zorgvuldige investeringen en zonder schulden. Mede doordat Wassenaar een financieel krachtige gemeente is, behoudt ze haar zelfstandigheid. De lasten voor inwoners worden bepaald door de door hen gewenste activiteiten en diensten. De inwoners zijn bereid hiervoor te betalen, wetend dat hun geld goed wordt besteed. De gemeente gaat prudent om met de financiën en hanteert als ijkpunt een blijvend schuldenvrije positie. Alle overheidsgebouwen zijn klimaatneutraal. Het contact met onze gemeente, of dat fysiek is of digitaal, moet laagdrempelig, makkelijk en snel zijn. Het gemeentebestuur is transparant en communiceert duidelijk en eerlijk over de rol van de lokale overheid en over de mogelijkheden en onmogelijkheden. De interactie tussen de inwoners en de gemeente is daardoor optimaal, met volop participatie bij de vorming van beleid, ook door jongeren. Doelstellingen 1. Het contact met onze gemeente, of dat fysiek is of digitaal, is laagdrempelig, makkelijk en snel. Dat vergt voldoende ambtelijke capaciteit en aandacht van de organisatie. 2. Alle kerntaken van de gemeente worden uitgevoerd door medewerkers in vaste dienst. 3.

De gemeente is financieel gezond en de P&C producten zijn zo realistisch mogelijk en in evenwicht. 4. De activa, die geen relevantie hebben voor de maatschappelijke taken van de gemeente worden afgestoten. 5. Het monumentale raadhuis De Paauw zal conform het besluit uit de vorige raadsperiode worden opgeknapt. 6. Verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed.

Wat gaan we daar voor doen ? Belangrijkste resultaten 2023 3.1.01 Onderzoek structureel klanttevredenheidsonderzoek

Het onderzoek wordt de tweede helft van het jaar uitgevoerd 3.1.02 Optimalisatie KCC bezoek

De eerste advertentie over de bewustwording m.b.t. annuleren, tijdigheid en compleetheid is geplaatst en krijgt vervolg

16

3.1.03 Bereikbaarheidsmeting gemeente

De meting loopt in de periode april t/m half mei waarna eind juni de resultaten beschikbaar zijn 3.1.04 Behoeftepeiling gemeentelijke producten en diensten

Eerst is de uitkomst naar structureel klanttevredenheidsonderzoek nodig om te bepalen op welke wijze bij inwoners kan worden achterhaald welke onderwerpen en producten voor hun prioriteit hebben 3.1.05 Beleidsnota Dienstverlening en uitvoeringsplannen

Projectaanvraag is gereed en de volgende stap is om deze om te zetten naar een definitief project in afstemming met de wethouder dienstverlening 3.1.06 Kanaalstrategie en doorontwikkeling social media gemeente

3.1.07 Vergunningscheck verder uitgebouwd

3.3.01 Nota Samenwerkingsverbanden actualiseren

3.3.02 Vastgoed verhuur kostendekkend en marktconform

Voor het zomerreces zal er een bedrijf ingehuurd zijn die kostendekkende huren zal gaan uitwerken en invoeren. Verwachting is dat eind 2023 de kostendekkende huren klaar zijn en dat de implementatie in 2024 zal plaatsvinden. 3.4.01 Vastgoed- en accommodatiebeleid

Vastgoed en accommodatiebeleid is (nog) niet opgestart. 3.4.02 Grondbeleid en grondprijsbrief

De eerste helft van 2023 is, mede door het grote aantal andere projecten, geen capaciteit beschikbaar voor actualisatie van het grondbeleid en de grondprijsbrief. De tweede helft van 2023 zal hier wel een begin mee worden gemaakt. 3.6.01 Verduurzaming integreren in beheerplan vastgoed

Beheerplan loopt tot 2024. In de voorbereiding zal rekening gehouden worden met verduurzamen.

Projecten / investeringen 3.99.01

De Paauw

Realisatie / voortgang

budget project / investering

Het project De Paauw is inmiddels onderdeel van het programma ‘Huisvesting / De Paauw’. Naast de renovatie van park en huis De Paauw voor een bestuurscentrum, valt de ontwikkeling van een nieuwe gemeentewinkel en een gemeentewerf onder dit programma.

17

Doordat na februari 2022 geen besluit is genomen over het vervolg, het belang van zorgvuldig projectmanagement een nog belangrijkere plek heeft gekregen in het proces (juist voor het project De Paauw) en in het coalitieakkoord is vastgelegd dat er een integraal plan wordt opgesteld voor de hele huisvesting van de eigen organisatie volgt een aangepaste planning. Planning (deeltaak; tijd; verwacht besluit): •

Gunning projectmanagement; nu – aug; september college

•

Voorselectie locaties winkel; nu – juni; september raad

•

Voorselectie nieuwe gemeente werf; nu – juni; september raad

•

Integraal plan Huisvesting organisatie; augustus – november ‘23; november raad

•

Locatiekeuze winkel en werf; november – maart 2024; April 2024 raad

•

Selectie architectenbureau c.s; november – maart 2024; April 2024 college

•

Uitwerken ontwerp De Paauw en vergunningverleningsprocedure; maart 2024 – juni 2025; Juli 2024 college

•

Uitwerken en ro-procedure winkel en werf; maart – december 2024; Januari 2025

•

Renovatie De Paauw; Augustus 2025 – december 2028; -

Hierdoor is ook de fasering van het in februari 2022 gevoteerde krediet aangepast in lijn met de bijgestelde planning. Door de voortgang in het programma en de ingelaste tussenstap om te komen tot een integraal huisvestingsplan voldoet het voorbereidingskrediet niet meer. Immers het integraal plan moet worden opgesteld en zowel het huisvestingsplan en enkele onderzoeken naar mogelijke tijdelijke locaties zijn noodzakelijk aan herijking toe. Een extra voorbereidingskrediet van €50.000 is nodig.

3.99.02

Warenar

Realisatie / voortgang

budget project / investering

In 2022 zijn diverse gesprekken gevoerd en heeft er onderzoek plaatsgevonden, teneinde binnen de kaders van de raad De Warenar te verkopen. Helaas is dit niet gelukt en blijft het pand voorlopig in handen van de gemeente. Het project zal opnieuw worden gestart om te kijken of er met andere kaders invulling kan worden gegeven aan een toekomstbestendige Warenar.

3.99.03

Duurzaamheid panden eigen bezit

Realisatie / voortgang

budget project / investering

De verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed is al gestart met de realisatie van maatregelen bij Langstraat 40, waarbij het pand van led-verlichting is voorzien. In 2023 zal de klimaatinstallatie verder worden geoptimaliseerd. Echter, de verduurzaming van Paauwlaan 12 is nog niet uitgevoerd vanwege het lange termijn huisvestingsvraagstuk van de scouting. In 2023 wordt hier duidelijkheid over verwacht en zal verduurzaming in gezamenlijkheid met de uitvoering van onderhoud (werk-met-werk-maken) plaats

18

kunnen vinden. De verduurzaming van Kerkehout 6 is beoordeeld en er zal in 2023 een heroverweging van het investeringskrediet plaatsvinden vanwege het zeer geringe effect van duurzaamheidsmaatregelen op energiebesparing. Naar aanleiding van het uitvoeringsprogramma van het nieuwe college wordt geïnventariseerd welke verduurzamingsmaatregelen met een terugverdientijd van 20 jaar genomen kunnen worden, waarbij de uitvoering van verduurzaming van de eigen panden afgestemd wordt op accommodatiebeleid en strategie op de portefeuille. Maatregelen die binnen Quick-wins bij de panden passen worden uitgevoerd waar mogelijk en passend binnen beleid.

Toelichting budget P3 Bestuur en middelen Inzet acties verbeteren bestuurscultuur (incidenteel nadeel € 100.000) Het onderzoek naar de bestuurscultuur van Wassenaar zal leiden tot acties en aanbevelingen om deze te verbeteren. Hiervoor is budget nodig. Algemene uitkering decembercirculaire 2022 (structureel voordeel € 1.093.000) Uit de decembercirculaire 2022 volgt voor Wassenaar een bruto voordeel van € 1.093.000. Dit komt met name door een extra verhoging van het accres. U heeft hierover eerder een informatiebrief ontvangen. Inzet stelpost prijscompensatie septembercirculaire 2022 (structureel voordeel € 124.000) De septembercirculaire 2022 bevatte voor Wassenaar een positief financieel effect welke deels voor prijscompensatie is gereserveerd. Deze reservering kan nu ingezet worden als dekking. Project huisvesting / De Paauw (€ 50.000 incidenteel nadeel, met dekking reserve) Door de voortgang in het programma en de ingelaste tussenstap om te komen tot een integraal huisvestingsplan voldoet het voorbereidingskrediet niet meer. Immers het integraal plan moet worden opgesteld en zowel het huisvestingsplan als enkele onderzoeken naar mogelijke tijdelijke locaties zijn noodzakelijk aan herijking toe. Een extra voorbereidingskrediet van € 50.000 is nodig. Dit bedrag kan gedekt worden ten laste van de reserve grote projecten.

Budget Organisatie-ontwikkeling (Budgetneutraal, € 300.000) In raadsinformatiebrief 112 van 21 december 2022 bent u geïnformeerd over de voortgang van de opbouw van de gemeentelijke organisatie. Deze is ook in 2023 nog in volle gang. Op dit moment is een bedrag van € 500.000 beschikbaar in de begroting. Een deel hiervan is benodigd voor frictiekosten voor voormalig personeel en ander deel is bestemd op de organisatieontwikkeling verder gestalte te geven. Om, naast de al de in de brief genoemde, ook enkele deelprojecten verder te versterken, denk met name aan projectmatig werken en procesoptimalisatie, wordt een extra bedrag voorzien van € 300.000. Dit bedrag is beschikbaar in de reserve reorganisatie die voor dit onderwerp is ingesteld. Ontvlechting Sociaal Domein Voorschoten (Budgetneutraal, € 300.000) Op 30 maart 2023 bent u geïnformeerd over het voornemen van Voorschoten om de DVO Sociaal Domein

19

met Wassenaar op te zeggen. Dit betekent dat de gemeente Wassenaar wederom te maken krijgt met een grote ontvlechtingsoperatie. De planvorming hiervoor is nu gestart, maar ook nu zal het pad gevolgd worden van ontvlechting, transitie en opbouw (OTO) met bijbehorende kosten, zoals projectkosten, frictiekosten en extra kosten om de dienstverlening op peil te houden. Een grove schatting op dit moment gaat uit van een totaal aanvullend benodigd budget van € 1 mln voor de jaren 2023 t/m 2025. Het voorstel is om voor 2023 een bedrag van € 300.000 op de begroting te brengen vanuit de reserve Sociaal Domein. Versterken interne beheersing tbv rechtmatigheidsverklaring m.i.v. 2023 (incidenteel nadeel € 50.000) Voor boekjaar 2023 geldt de eis dat het college een rechtmatigheidsverklaring afgeeft. Dit levert in 2023 extra werkzaamheden op, bijv. voor aanvullende kaderstelling, maar ook werkzaamheden in het kader van de verbijzonderde interne controle (VIC). Arbeidsomstandigheden ivm thuiswerken (incidenteel nadeel € 55.000) Sinds Corona is thuiswerken volledig geaccepteerd en ingeburgerd. Dit levert vanuit ARBO-wetgeving aanvullende eisen op voor Wassenaar als werkgever. Tevens zorgt thuiswerken voor een uitdaging op het gebied van sociale cohesie.

Vastgoed en grondzaken - beheersysteem (abonnement) (incidenteel nadeel € 15.000) Voor het beheren van ons eigen vastgoed ontbreekt het op dit moment aan een informatiesysteem dat ons hierbij ondersteunt. Voor een bedrag van € 15.000 per jaar is zo’n systeem beschikbaar. Dit zal helpen bij het in control brengen van ons verhuurproces. Hogere kosten instandhouding Warenar (incidenteel nadeel € 50.000) Nadat de Warenar als strategisch vastgoed is bestempeld is er de laatste jaren zeer beperkt onderhoud gepleegd. Dit is niet houdbaar. Voor 2023 wordt € 50.000 voorzien aan noodzakelijk onderhoud. Verduurzamen Vastgoed (incidenteel nadeel € 35.000) Om verduurzaming goed mee te kunnen nemen in de gemeentelijke vastgoedbeheerplannen is extra inzet benodigd. Hogere kosten verzekeringen (structureel nadeel € 90.000) De kosten voor verzekeren zijn de laatste jaren fors gestegen. De beschikbare budgetten zijn hierop niet aangepast. Dit leidt tot overschrijdingen. Het tekort bedraagt € 90.000. Rente-inkomsten (incidenteel voordeel € 100.000) Sinds 2022 wordt er weer rente uitgekeerd over de rekening courant stand van Wassenaar bij het rijk (schatkistbankieren). We rekenen op een voordeel van € 100.000 over 2023. Contributie VNG en VNG GGU (Structureel nadeel € 40.000) De contributie aan de VNG is de laatste jaren gestegen. Deze stijging is nog niet verwerkt in onze budgetten.

20

Gevolgen Cao 2023 (Structureel nadeel € 510.000) De onlangs afgesloten Cao voor ambtenaren kost de gemeente structureel € 510.000 meer dan in eerste instantie mee rekening was gehouden in de kadernota 2023. Hierbij is al rekening gehouden met het inzetten van de stelpost van € 151.000 voor looncompensatie septembercirculaire 2022 en dekking van een deel van hogere lasten vanuit de DVO ICT met Voorschoten (€ 45.000) Aantrekkelijke werkgever/hogere inschaling management (Structureel nadeel € 129.000) Na de ontvlechting is gebleken dat een deel van onze medewerkers te laag waren ingeschaald voor het werk wat ze doen én om aantrekkelijk te zijn als werkgever op de arbeidsmarkt. De benodigde impuls kost structureel € 129.000. Extra wethouder ten opzichte van de periode 2018-2022 (0,5 fte) (Structureel nadeel € 50.000) In collegeperiode 2018-2022 was er sprake van 3 fte wethoudercapaciteit (5 * 0,6 fte). Het huidige college kent 3 fulltime wethouders en 1 parttime (0,5 fte). In totaal 3,5 fte. Het verschil in lasten bedraagt € 50.000 en wordt structureel bijgeraamd. Storting voorziening wachtgeld (incidenteel nadeel € 350.000) Na de laatste twee colleges zijn er meer oud-wethouders dan voorheen die wachtgeld ontvangen, vandaar een aanvullende storting in de voorziening wachtgeld van € 350.000.

Salarislasten Raad (structureel nadeel € 35.000) Bij de jaarrekening 2022 is gebleken dat de vergoeding voor raadsleden hoger is dan op dit moment is begroot. Een structurele verhoging van € 35.000 is noodzakelijk. ICT aanvullende indexering (structureel nadeel € 96.000) Gemeentelijke ICT-leveranciers hebben landelijk getracht een groot deel van de huidige inflatie door te vertalen in fors hogere tarieven, soms wel tot ruim 15%. Zowel vanuit de VNG als vanuit onze eigen organisatie is dor middel van gesprekken ervoor gezorgd dat de prijsverhogingen naar beneden zijn bijgesteld. Echter, nog steeds zijn deze hoger dan het percentage waar in de kadernota 2023 mee rekening is gehouden. Per saldo een structureel nadeel van € 96.000. BSGR (incidenteel nadeel € 36.000) De uitvoeringsorganisatie voor het innen van onze belastingen, de BSGR, wordt geconfronteerd met hogere (loon)kosten als gevolg van de nieuwe Cao, maar daarnaast zorgen bureau’s die gespecialiseerd zijn in het maken van bezwaar tegen WOZ- waardes en de implementatie van een nieuw ICT systeem ook voor hogere lasten. Wet open overheid (Structureel nadeel €55.000) Per 1 april 2023 is de voorraad Woo-verzoeken weer aan het uitbreiden. Er wordt hard aan gewerkt om door middel van actieve openbaarmaking het proces efficiënter te maken, maar de implementatie hiervan kost nog tijd.

Juridische kwaliteitszorg uitvoering achterstallig onderhoud (incidenteel nadeel € 120.000)

21

In raadsinformatiebrief 30 van 6 april 2023 die is opgesteld ter afdoening van de motie vreemd aan de orde juridische kwaliteit van raads- en collegestukken is toegezegd om een kwaliteitsplan juridische control op te stellen. Het controleplan moet niet alleen worden opgesteld, maar ook uitgevoerd. Het gaat hierbij om het wegwerken van achterstallig juridisch onderhoud. Om de benodigde inhaalslag te kunnen uitvoeren is - bij een voorlopige berekening- circa 1.000 uur extra tijdelijke capaciteit nodig, inclusief 500 uur ondersteuning. Tevens is rekening gehouden met het structureel invullen van een juridische controlfunctie van 0,5 fte na akkoord bij de kadernota 2024. Van het jaarbedrag van € 60.000 wordt voor 2023 rekening gehouden met € 20.000 kosten. Actualisatie kapitaallasten (incidenteel voordeel € 337.500) Er ontstaat in 2023 een voordeel van € 337.500 door het doorschuiven van kredieten van 2022 naar 2023 en de extra afschrijving in 2022 van de smartphones & laptops.

22

P4 Fysieke leefomgeving

Wat willen we bereiken ? Visie Wassenaar is een van de mooiste en aantrekkelijkste woongemeenten van Nederland. Dat komt niet alleen door de ideale en centrale ligging ten opzichte van de grote steden Den Haag, Rotterdam en Amsterdam. De aantrekkingskracht berust ook op de aanwezigheid van het strand, de duinen en de landgoederen. Wij hebben de ambitie om Wassenaarders van alle leeftijden een zo goed mogelijk leef- en woonkwaliteit te bieden. Wassenaar is en blijft zelfstandig, maar staat niet alleen. Voor haar zelfstandigheid is het belangrijk dat Wassenaar een levendige samenleving blijft, met een gezonde mix van jong en oud. Dit willen wij stimuleren door de woningbouw gericht uit te breiden en de doorstroming te stimuleren. Omgevingswet Heel Wassenaar zal in 2025 beschreven zijn in de Omgevingsvisie, op basis van de dan ingevoerde Omgevingswet. Grotendeels betekent dit het beleidsluw omzetten van de Structuurvisie Landgoed aan zee, aangevuld met de ontbrekende wettelijk verplichte onderwerpen en de gebiedsuitwerkingen. Voor het opstellen van de nog ontbrekende gebiedsuitwerkingen wordt prioriteit gegeven aan de zuid- en de noordrand. Dit gebeurt op basis van een geactualiseerd programma van de Structuurvisie.

Het voldoen aan de vereisten van de Omgevingswet betekent de opbouw van een samenhangende beleidscyclus, bestaande uit de vier kerninstrumenten (visie, plan, programma, vergunning). Daarvoor is het nodig tot 2028 te werken aan een transitieaanpak om te komen tot de vaststelling van het definitieve Omgevingsplan. Het 'digitaal stelsel omgevingswet' (DSO) is daarbij het nieuwe loket (Omgevingsloket) waar initiatiefnemers, overheden en belanghebbenden snel kunnen zien wat is toegestaan in de fysieke leefomgeving. Daarvoor verkennen we de mogelijkheden van toepasbare regels. Groene zone/Valkenhorst Wij dragen zorg voor een breed gedragen ruimtelijke en programmatische visie op de Groene Zone, waarbij de ambitie gericht is op het openhouden van een strook van minimaal 1500 meter agrarisch cultuurlandschap met de daarbij behorende cultuurhistorische en ecologische kwaliteiten. Dit gebeurt op basis van een breed gedragen 'Masterplan'. Een belangrijke kwaliteitsimpuls voor natuur en cultuur wordt bereikt door de herinrichting van de Groene Zone met aandacht voor extensief recreatief medegebruik. Wonen De beleidsopgaven van de gemeente op het gebied van wonen zijn groot. Er is momenteel een landelijk tekort aan woningen. Bovendien is Wassenaar een gewilde plaats om te wonen.

Aan zogenaamde ‘regionale woontafels’ wordt overlegd hoeveel woningen elke gemeente in onze regio zal bouwen, waarbij zo veel mogelijk wordt vastgehouden aan het belang van Wassenaar als recreatieve gemeente voor de regio en hetgeen is vastgelegd in de Woonvisie 2030. Nog niet is in te schatten wat de doorvertaling zal

23

worden op de woningbouw van de toenemende druk vanuit Rijk en Provincie op de taakstelling. Ook ligt er vanuit de Provincie een opgave om nieuwe woonproducten onder de verzamelnaam ‘Flexwonen’ toe te voegen. Dit blijft onderwerp van gesprek, ook met de corporaties. Voor de komende vier jaar blijft woningbouw beperkt tot vier projecten: de omvorming van het hoofdkantoor van de ANWB op de grens met Den Haag tot woningen, de bouw van huizen op het terrein Den Deylschool/Middelweg, het bouwen van woningen op de huidige gemeentewerf en in Kerkehout. Scholen Voldoende scholen en kinderopvanglocaties van hoge kwaliteit. In overleg met schoolbesturen wordt onderzocht wat er aan verduurzaming van de gebouwen kan plaatsvinden. De gemeente kent een integraal huisvestingsplan (IHP) om te zorgen voor voldoende huisvesting van scholen in Wassenaar. In het integraal huisvestingsplan is de urgentie inclusief de financiën en plannen voor de onderwijshuisvesting opgenomen. Het huisvestingsplan van de gemeente is in 2019 vastgesteld en wordt in de komende periode geëvalueerd. In 2023 wordt gewerkt aan de renovatie van de Kievietschool en de uitbreiding van het Rijnlands Lyceum. Ook worden de voorbereidingen getroffen voor de realisatie van een gefuseerde school voor de Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW). Conform het IHP zouden de St. Josefschool en de St.

Jan Baptist fuseren en opgaan in een nieuw 'Integraal kind centrum' (IKC). Centrumontwikkeling De gemeente kan bijdragen aan een gezellig dorpscentrum met mooie winkels en goede voorzieningen door te zorgen voor een hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte. Op basis van de reeds uitgevoerde onderzoeken, een stedenbouwkundig plan en een brancheringsplan wordt een aangepast, haalbaar plan voor de herinrichting van het dorpscentrum ontwikkeld. Bij deze uitwerking houden we alle belanghebbenden nauw betrokken. Ook blijft de gemeente de komende tijd werken aan een goed florerend, vindbaar, toegankelijk en compact centrum met een minimale leegstand (frictieleegstand = wens) en meer ruimte voor wonen boven winkels en nabij het kernwinkelgebied (ofwel de winkelhaak). Evenementenbeleid Evenementenbeleid biedt ruimte om gemeentelijke doelstellingen, regels en prioriteiten, zoals duurzaamheid duidelijk te maken. Eén en ander zal integraal worden afgestemd met inwoners, ondernemers, ketenpartners en organisatoren van evenementen mede als bouwsteen voor de omgevingsvisie. Cultureel erfgoed Cultureel erfgoed is een belangrijke pijler voor de identiteit en kwaliteit van Wassenaar. Het is een sterk merk, dat een wezenlijke bijdrage levert aan een gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit.

Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid (zorgplicht) om zorgvuldig om te gaan met ons erfgoed, dat authentiek, vitaal en duurzaam is. Door bezuinigen is het programma Cultureel Erfgoed 2018-2022 zeer beperkt uitgevoerd.

24

Een geactualiseerd programma biedt ruimte om het coalitieakkoord uit te voeren en te voldoen aan de nieuwe wetgeving met nieuwe instrumenten, zoals omgevingsvisie en -plan. Dat betekent onder meer het aanleveren van bouwstenen voor de uitwerking van de Omgevingswet, het aansluiten bij de opgaven die er liggen voor verduurzaming, de klimaattransitie, het verbeteren van werkprocessen (digitalisering) en het beleid voor toezicht en handhaving. Doelstellingen 1. Voldoen aan nieuwe wet- en regelgeving in het kader van de Omgevingswet. 2. Een visie ontwikkelen op de Noordrand, waar het 'Masterplan voor de Groene Zone' deel van uitmaakt. 3. De inrichting van een groene buffer (zone), tussen de laatste bebouwing van Wassenaar en de eerste bebouwing van Katwijk, waarbij de ambitie een 1500 meter brede zone is van open en vitaal agrarisch cultuurlandschap, met behoud en versterking van de aanwezige cultuur- en natuurwaarden, maar zonder intensieve recreatie. 4. Voor wonen is de Woonvisie 2030 het uitgangspunt waarbij woningbouw wordt beperkt tot vier woningbouwlocaties te weten de ANWB-locatie, de locatie van de voormalige Den Deylschool aan de Middelweg, de huidige gemeentewerf en in Kerkehout. 5. Voor nieuwe woningbouwprojecten wordt ingezet op tenminste 25% sociale huurwoningen. 6.

Uitvoering geven aan het Integraal Huisvestingsplan (IHP) waarbij schoolgebouwen beter worden geïsoleerd. 7. Het dorpscentrum gezellig maken met mooie winkels en goede voorzieningen met een hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte. 8. Duidelijkheid geven over wat mogelijk is bij het organiseren van evenementen. 9. Het erfgoed behouden en waar mogelijk waarden stimuleren en verduurzamen.

Wat gaan we daar voor doen ? Belangrijkste resultaten 2023 4.1.01 Een Ontwerp Omgevingsvisie, die op basis van een startnotitie, inclusief een sturingsfilosofie zal worden opgesteld en, al dan niet in combinatie met een (uitwerkings-)programma, welke in 2024 ter vaststelling worden voorgelegd Op basis van reeds vastgesteld beleid wordt er momenteel gewerkt aan het opstellen van een Ontwerp Omgevingsvisie. Hierbij zal ook een advies gegeven worden voor het vervolgproces. 4.1.02 Vaststellen transitieaanpak Omgevingsplan

4.2.01 Plan van aanpak (startnotitie) uitwerking noord- en zuidrand zijn vastgesteld, inclusief Masterplan Groen Zone Voor de zuidrand van Wassenaar, waaronder Duindigt gaan we een integrale visie opstellen als uitwerking van de Structuurvisie en input voor de Omgevingsvisie. De middelen voor de uitwerking Zuidrand maken onderdeel uit van het budget voor de omgevingsvisie. 4.3.01 Uitvoering inrichting Groene Zone is gestart

25

4.4.01 Vaststellen regionale woonzorgvisie

Uitgangspunt is dat deze in het vierde kwartaal 2023 ter vaststelling naar de raad gaat. 4.4.02 Vaststellen (regionale) huisvestingsverordening 2023

Het voorstel wordt 6 juli 2023 behandeld in de raad. 4.4.03 Jaarschijf prestatieafspraken

Dit is een doorlopend proces in 2023. 4.4.04 Woningmarktmonitor actualiseren

In de uitvoeringsparagraaf van de woonvisie staat het jaarlijks actualiseren van de woningmarktmonitor. Door extra opgaven vanuit het Rijk en onderbezetting van de afdeling wonen, kon deze actualisering niet worden uitgevoerd. In 2023 wordt gekeken hoe de actualisering alsnog kan worden opgepakt. 4.4.05 Opstellen doelgroepenverordening

Het doel is om inhoudelijke keuzes helder te hebben in 2023 en deze op te nemen in de doelgroepenverordening. 4.4.06 Notitie zelfbewoningsplicht

Zie 4.4.05: De zelfbewoningsplicht zal een onderdeel worden van de doelgroepenverordening. 4.4.07 Een plan voor de uitbreiding van de woonwagenlocaties

In de woonvisie is vastgelegd dat er een uitbreiding plaatsvindt van het aantal standplaatsen, ca. 4 op de Lagerweide en ca. 5 op de Ruigelaan. Met de woonwagenbewoners wordt een plan voor de uitbreiding voorbereid. In maart 2023 heeft de raad hier een budget van € 65.000,- voor beschikbaar gesteld. 4.4.08 Een Bestemmingsplan en Beeldkwaliteitsplan voor de ANWB-locatie

Overeenkomst voor de ontwikkeling van de ANWB-locatie. Zie hieronder bij ‘projecten/ investeringen'. 4.4.09 Een ruimtelijk plan om de herontwikkeling van de Den Deylschool

Zie hieronder bij ‘projecten/ investeringen'. 4.4.10 Een ruimtelijk plan om een nieuwe gemeentewerf te realiseren

4.6.01 Een ruimtelijk plan om de ontwikkeling van een school ter vervanging van de St. Josefschool en St. Jan Baptistschool mogelijk te maken Zie hieronder bij ‘projecten/ investeringen'. 4.7.01 De vaststelling van een nieuw haalbaar plan voor het centrum, incl. planning en beschikbaar gesteld investeringskrediet Zie hieronder bij ‘projecten/ investeringen' Beeldkwaliteitsplan Centrum

26

4.8.01 Een evenementenbeleid ontwikkelen en vaststellen

4.9.01 Een geactualiseerd Programma Cultureel Erfgoed 2023-2027

4.9.02 Erfgoed (boven- en ondergronds) maakt integraal deel uit het meerjarenprogramma van Toezicht & Handhaving Het opstellen van een nieuw meerjarenprogramma van Toezicht & Handhaving is uitgesteld tot 2025. 4.9.03 Bouwstenen Erfgoed voor de in ontwerp op te stellen Omgevingsvisie

De start is het leveren van input voor de op te stellen startnotitie voor de Omgevingsvisie. 4.9.04 De uitvoering van de wettelijke erfgoed taken worden in lijn met wettelijke taken Omgevingswet uitgevoerd 4.9.05 Uitvoering van het programma Stimulering Instandhouding en verduurzaming monumenten Door omstandigheden is het programma Stimulering Instandhouding en verduurzaming monumenten nog niet vastgesteld, waardoor onbekend is of de uitvoering in 2023 gestart kan worden.

Projecten / investeringen 4.99.01

Invoering Omgevingswet

Realisatie / voortgang

budget project / investering

Omdat de invoeringsdatum van de Omgevingswet wederom is uitgesteld, is de planning iets anders geworden dan eerder gecommuniceerd, maar het programma ligt nog op schema voor de nieuwe invoeringsdatum. Diverse acties zijn ondernomen om het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) in werking te laten treden, verordeningen aangepast en mensen opgeleidt. In de komende maanden, tot aan invoeringsdatum 1 januari 2024 moeten er nog diverse stappen gezet worden en zal ook de gemeenteraad nog op onderdelen besluiten moeten nemen. De middelen, die voor 2023 waren voorzien, waren voor het eerste invoeringsjaar, maar zijn naar verwachting toereikend om de laatste te ondernemen stappen uit te voeren, om klaar te zijn voor de invoeringsdatum. 4.99.02

Herontwikkeling den Deylschool

Realisatie / voortgang

budget project / investering

Met wat vertraging doordat de besluitvorming over de gunning pas in april is genomen, wordt de herontwikkeling van de Den Deylschool voortvarend doorgezet. De contractonderhandelingen over de koop- & ontwikkelovereenkomst worden hopelijk voor begin mei afgerond. De bouw wordt dan hopelijk in de tweede helft van 2024 gestart. 4.99.03