Bijlage 1 Najaarsnota 2024

Najaarsnota 2024

Pagina 1 van 61

Colofon Uitgave gemeente Wassenaar Postbus 499 2240 AL Wassenaar Inlichtingen: gemeente@wassenaar.nl

Pagina 2 van 61

Inhoudsopgave Inleiding ....................................................................................................................................... 4 Programma's ..................................................................................................................................5 P1 Veiligheid en handhaving ............................................................................................................ 5 P2 Mens en maatschappij................................................................................................................ 9 P3 Bestuur en middelen ................................................................................................................ 22 P4 Fysieke leefomgeving ............................................................................................................... 33 P5 Natuur, klimaat en mobiliteit..................................................................................................... 45 Bijlagen ........................................................................................................................................56 Bijlage 1. Gedetailleerd totaaloverzicht wijzigingen Najaarsnota ........................................................

57 Financiën ......................................................................................................................................61 Financiële ontwikkeling per programma .......................................................................................... 61

Pagina 3 van 61

Inleiding Beste Wassenaarders, Voor u ligt de Najaarsnota 2024. Het uitbrengen van de Najaarsnota is traditioneel het moment om de voortgang van het begrotingsbeleid te monitoren. Na het verwerken van de Najaarsnota 2024 wordt het resultaat € 1.2 miljoen positiever in 2024. Daarnaast is dit moment een laatste mogelijkheid om begrotingswijzigingen in te dienen voor het lopende jaar. Zo houden wij met elkaar de vinger aan de pols en kunnen wij bijsturen waar nodig. Dat is belangrijk, omdat de wereld niet statisch is en de gemeentelijke financiën ook niet. Van grote invloed op de gemeentelijke financiën zijn de middelen die het Rijk beschikbaar stelt. Deze middelen worden een paar keer per jaar bijgesteld via het Gemeentefonds. Deze begroting is ook de eerste volledige begroting van het nieuwe college met daarbij ook de inhoudelijke doelstellingen die in het Coalitieakkoord ‘Koersvast, Open en Betrokken’ uit 2023 zijn genoemd. Grofweg zijn deze doelen in te delen in drie categorieën en projecten.

Voor een aantal projecten is het gelukt om hierover besluiten te nemen, zoals over de samenhangende aanpak ter versterking van de dorpskern, de voorbereidingen voor de bouw van appartementen op de ANWB locatie, de opening van Sporthal de Duinpan, de nieuw te bouwen school in Wassenaar-Noord, het nieuwe integraal veiligheidsbeleid en de uitvoering van het beleidsplan sociaal domein: een richtinggevend kader op het gebied van o.a. onderwijs, welzijn en gezondheid. Een tweede categorie zijn projecten waarvoor de eerste stappen zijn gezet om te komen tot besluitvorming of uitvoering, zoals een sportvisie met meer ruimte voor sport, het versterken van de recreatieve functie van het familiestrand en de opmaat naar een doelgerichter subsidiebeleid. Een laatste categorie betreft een aantal projecten die aankomend jaar van start moeten gaan, zoals de noodzakelijke woningbouw en bouw van het nieuwe buurtcentrum in ons Kerkehout, de visie voor de mooie Noordrand van Wassenaar of het opknappen van de Warenar. Welke project het ook betreft, stuk voor stuk zijn het belangrijke bouwstenen die bijdragen aan een levendig Wassenaar waarin ruimte is om te wonen, te ondernemen of te ontspannen voor alle ruim 27.000 inwoners. Wassenaarders mogen daarbij rekenen op een eerste overheid, onze gemeente en gemeentebestuur, die ook aankomend jaar weer aan de slag gaat voor Wassenaar.

Met hartelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders, Laurens van Doeveren Wethouder Financiën, Economie en Sport

4

Programma's

P1 Veiligheid en handhaving

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen

Visie Een dorp waar mensen veilig en goed leven, wonen, werken en zich thuis voelen. Het hebben van een schone, hele en veilige leefomgeving is daarbij een randvoorwaarde. Doelstellingen 1.

Stellen van veiligheidsprioriteiten;

2.

Handhaving van de openbare orde;

3.

Kunnen inspelen op thema's als omgaan met onbegrepen gedrag en meervoudige sociale problematiek door snel te schakelen en mensgericht te helpen;

4.

Behouden van noodzakelijke hulpdienstverleningsorganisaties voor en binnen de gemeente Wassenaar;

5.

Bestrijden van ondermijnende criminaliteit;

6.

Het mogelijk maken van evenementen door mee te denken en duidelijke kaders te bieden.

5

Wat gaan we daar voor doen ? Toelichting belangrijkste resultaten 1.1 Uitgevoerd jaarplan 2024 integraal veiligheidsbeleid Realisatie / voortgang Het jaarplan 2024 van het integraal veiligheidsbeleid is opgesteld en wordt momenteel tot eind 2024 uitgevoerd. De Raad is in april 2024 via een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Eind 2024 wordt het jaarplan 2024 geëvalueerd. De uitkomst hiervan zal worden verwerkt in het jaarplan 2025 en de Raad wordt hierover middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd. 2.1 Opgestelde visie en handhavingsplan openbare orde Realisatie / voortgang In 2024 heeft er een evaluatie plaatsgevonden met betrekking tot de uitvoering van vergunningen, toezicht en handhaving over het jaar 2023. De uitkomsten van deze evaluatie zijn in een raadsinformatiebrief in juni 2024 met de Raad gedeeld. Deze uitkomsten zijn mede input voor het VTH-uitvoeringsplan 2025-2028. Hierin zal de inzet en uitvoering met betrekking tot toezicht en handhaving in de openbare ruimte voor de periode 20252028 worden vastgelegd. Dit plan wordt in het vierde kwartaal afgerond. De Raad wordt hierover middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd.

2.2 Inspecteurs openbare ruimte en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) zijn waar nodig actief ingezet tegen overlast en overtredingen Realisatie / voortgang De inspecteurs openbare ruimte pakken actief de meldingen op met betrekking tot overlast en treden op tegen gemelde dan wel gesignaleerde overtredingen. De uitvoering van het toezicht is vastgelegd in het jaarplan 2024. In het tweede kwartaal van 2024 is dit jaarplan door het College vastgesteld. De Raad is hierover middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd. 3.1 De Lokale Kamer is doorontwikkeld: een uitvoeringscoördinator is aangesteld, de regie is belegd binnen de gemeente Realisatie / voortgang In 2023 is het Convenant Lokale Kamer Zorg en Veiligheid ondertekend door de gemeente Wassenaar en zorgen justitiepartners. De Lokale Kamer wordt ingezet bij complexe casuïstiek op het gebied van zorg en veiligheid. De werkprocessen zijn in 2024 verder doorontwikkeld en worden vastgelegd in een handboek. Dit handboek is in een vergevorderd stadium. Het registratieprogramma PGAx (Persoonsgerichte Aanpak) zijn we dit jaar gaan gebruiken. De vacature in de functie van de adviseur zorg en veiligheid, die onder meer de rol van uitvoeringscoördinator heeft, is vervuld.

6

5.1 Bewustwordingscampagne(s) onder inwoners en ondernemers m.b.t. hoe zij vormen van ondermijning kunnen melden is van start gegaan Realisatie / voortgang Alle geplande bewustwordingsactiviteiten zijn in 2024 uitgevoerd, maar blijven ook na 2024 plaatsvinden om de alertheid en meldingsbereidheid van inwoners op niveau te krijgen en te houden. In 2024 is voorts het gemeentelijk meldpunt voor ondermijnende criminaliteit op de gemeentelijke website geplaatst. Met onze eerste bewustwordingsactiviteiten is hierover gecommuniceerd. Verder zal in het nieuwe vierjarige beleid door middel van een animatievideo meer bewustwording en alertheid over ondermijning worden gecreëerd. In deze animatievideo wordt geschetst wat ondermijning is, waarom het een probleem is en hoe inwoners en bedrijven kunnen bijdragen aan het signaleren van en het weerbaar zijn tegen ondermijnende criminaliteit. 5.2 Geactualiseerd en opgesteld Bibob-beleid in 2024 Realisatie / voortgang Op 27 augustus 2024 heeft het College de Beleidsregel toepassing Wet Bibob gemeente Wassenaar 2024 vastgesteld, mede naar aanleiding van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de nieuwe beleidsvoorstellen van het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC).

Het huidige beleidsniveau is dat de Wet Bibob repressief wordt ingezet en alleen onderzoek plaatsvindt op de meest risicovolle momenten of als er signalen ontstaan dan wel bestaan over de integriteit van de aanvrager of potentiële contractpartij. Om de doorontwikkeling van het huidige beleid met betrekking tot Wet Bibob- zoals het preventief inzetten vorm te geven- zijn in de toekomst extra financiële middelen nodig. 5.3 Opgesteld uitvoeringsplan ondermijning Wassenaar 2025 en verder Realisatie / voortgang Het nieuwe vierjarige beleid, als opvolger van het vorige Plan van aanpak ondermijnende criminaliteit Wassenaar 2021 tot en met 2024, wordt op dit moment opgesteld. Het College zal het nieuwe beleid in december 2024 aan de Raad aanbieden voor besluitvorming. 6.1 Opgesteld evenementenbeleid, waarin een helder kader ligt om evenementen mogelijk te maken Realisatie / voortgang Op 15 november 2022 is de Startnotitie evenementenbeleid vastgesteld. In 2024 is gestart met het opstellen van het evenementenbeleid. Een belangrijk onderdeel bij het opstellen van dit beleid is het participatietraject. Dit traject is doorlopen. Het evenementenbeleid wordt nu voorbereid voor besluitvorming.

7

Wat gaat het kosten ?

Toelichting budget Wassenaarse Reddingsbrigade (WRB) (structureel nadeel hogere lasten € 10.000) De verplaatsbare huisvesting van de WRB wordt jaarlijks van de winteropslag aan de Backershagenlaan naar De Wassenaarse Slag verplaatst. In het najaar wordt de opstal weer afgebouwd en teruggeplaatst. In verband met correcte btw-labeling moet het budget hiervoor kostprijsverhogend worden gecorrigeerd met structureel € 10.000.

8

P2 Mens en maatschappij

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen

Visie Wassenaar is een inclusieve gemeente, waar iedereen prettig kan leven. Een plek waar onze kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien en waar onze ouderen langer vitaal kunnen blijven. We behouden goede welzijnsen zorgvoorzieningen. We geven uitvoering aan bestaand beleid en anticiperen op maatschappelijke ontwikkelen met het (her)formuleren van nieuw beleid. De gemeente, inwoners en maatschappelijke instellingen ondersteunen elkaar. Een integrale en efficiënte (nauwe) samenwerking is daarvoor een voorwaarde. Om de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg te garanderen, dient deze in financieel en maatschappelijk opzicht en qua personele bezetting houdbaar te zijn. Dit vraagt om scherpe keuzes in prioritering, waarbij de mens centraal staat. Daarbij wordt goed gekeken naar de hulpvraag en situatie per individu. We handelen vanuit vertrouwen en respect, normaliseren zorg volgens landelijke richtlijnen en maken waar mogelijk gebruik van landelijke financiering en fondsen. We vergroten de inwonersparticipatie en daarmee de betrokkenheid van zowel jeugdigen als ouderen bij de totstandkoming van beleid. Doelstellingen 1. Een sterk maatschappelijk middenveld; focus op preventie 2. Sociaal Team Wassenaar; integrale samenwerking in het sociaal domein 3. Jeugdbeleid; betrokkenheid van de jeugd vergroten 4.

Subsidie- en inkoopbeleid; optimalisatie subsidies en inkoop voor zowel gemeente als ketenpartners 5. Inclusie; iedereen doet mee in Wassenaar 6. Sport en cultuur; lichamelijke en geestelijke gezondheid en verbinding tussen de inwoners 7. Gezondheidszorg; voldoende gezondheidszorg voor de inwoners in en om Wassenaar

9

Wat gaan we daar voor doen ? Toelichting belangrijkste resultaten 1.1 Een opgesteld nieuw Beleidsplan Sociaal Domein Realisatie / voortgang Het Beleidsplan Sociaal Domein Wassenaar is in juni 2024 vastgesteld door de Raad. 1.2 Georganiseerde activiteiten ter bevordering van de lichamelijke en geestelijke gezondheid Realisatie / voortgang Er zijn activiteiten georganiseerd ter bevordering van de lichamelijke en geestelijke gezondheid van de inwoners van Wassenaar. Voorbeelden hiervan zijn de activiteiten vanuit Fit in Wassenaar, dat uitvoering geeft aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), en de activiteiten georganiseerd door het welzijns- en maatschappelijk werk. 1.3 Georganiseerde activiteiten ter vermindering van de eenzaamheid Realisatie / voortgang Er zijn diverse activiteiten georganiseerd ter vermindering van de eenzaamheid. Voorbeelden hiervan zijn de activiteiten die georganiseerd zijn door het welzijns- en maatschappelijk werk. Zo zijn er activiteiten georganiseerd in diverse buurtcentra, gericht op ontmoeting. 1.4 Opgesteld advies over respijtzorg Realisatie / voortgang In raadsinformatiebrief 076 van 9 juli 2024 is toegelicht welke werkafspraken er zijn gemaakt en hoe de pilot met betrekking tot respijtzorg wordt vormgegeven. Het uitvoeringsprogramma m.b.t.

respijtzorg zal onderdeel zijn van de uitvoeringsprogramma's in het sociaal domein die op dit moment worden vormgegeven. 1.5 Extra inzet op het betrekken van nieuwe doelgroepen voor vrijwilligerswerk Realisatie / voortgang De Stichting Vrijwilligerscentrale Wassenaar (VCW) zet zich in voor het ondersteunen van vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties in Wassenaar. De stichting ondersteunt vrijwilligersorganisaties door te adviseren bij diverse vraagstukken, waaronder het werven van vrijwilligers en het betrekken van nieuwe doelgroepen.

10

1.6 Opgesteld herzien minimabeleid Realisatie / voortgang Het dynamisch minimabeleid is op 15 oktober 2024 aangenomen door de Raad. Uitgangspunt hierbij is dat het budgetneutraal wordt ingezet en dat het beleid van Leidschendam-Voorburg en Voorschoten zoveel mogelijk overeenkomt. 2.1 Het Sociaal Team Wassenaar is duidelijk vindbaar als spil in de Wassenaarse zorg Realisatie / voortgang Het Sociaal Team Wassenaar (STW) wordt continu onder de aandacht gebracht van de inwoners. De toenemende vindbaarheid blijkt mede uit de uitkomsten van het cliëntervaringsonderzoek. In de toekomst zal de vindbaarheid gemonitord blijven. 3.1 Gestart met het opstellen van breed gedragen jeugdbeleid Realisatie / voortgang De voorbereidingen voor het preventief jeugdbeleid zijn reeds gestart. De beleidsnota ligt voor besluitvorming bij de Raad in het derde kwartaal van 2025. 3.2 Evaluatie uitgevoerd naar pilot Jongerenwerk Realisatie / voortgang De pilot is in de zomer van 2024 geëvalueerd. De resultaten waren positief, maar eigenlijk was de periode te kort om een definitief besluit te nemen over het structureel openhouden van het jongerencentrum. Momenteel is het jongerencentrum structureel open op twee dagdelen, met een pilot voor een extra dagdeel op de vrijdagavond. Dit extra dagdeel wordt in het voorjaar van 2025 geëvalueerd en mogelijk ook structureel gemaakt.

Deze uitbreiding is al meegenomen in de Begroting 2025. 3.3 Voorlichting gegeven aan jongeren over de lokale democratie Realisatie / voortgang De voorbereidingen zijn in 2024 getroffen en de uitvoering vindt plaats in 2025. Jongeren worden meer meegenomen bij de lokale besluitvorming. Zij worden wegwijs gemaakt in de lokale democratie en uitgenodigd actief te participeren binnen de gemeente. 3.4 Voorlichting gegeven aan jongeren over gezondheidsbevordering Realisatie / voortgang Er vinden verschillende voorlichtingsprogramma's plaats op de scholen in Wassenaar. Hierbij wordt verbinding gelegd met het programma Opvoeden in een Kansrijke Omgeving (OKO), zodat de programma's op elkaar aansluiten en er geen dubbelingen ontstaan.

11

4.1 Gestart met actualisatie subsidie- en inkoopbeleid maatschappelijke organisaties Realisatie / voortgang Op 26 november ligt het Subsidiebeleid 2025, samen met een geactualiseerde Algemene subsidieverordening (Asv) en het bijbehorende sanctiebeleid, ter besluitvorming voor aan de Raad. 5.1 Een uitgewerkt actieplan op basis van adviesrapport lokale inclusieagenda Realisatie / voortgang De acties voor de korte termijn zullen gefaseerd in 2025 en 2026 worden uitgevoerd. De uitvoering van de acties voor de lange termijn vereisen meer tijd; die staan gepland vanaf 2026. 5.2 Toegang tot goed onderwijs voor iedereen Realisatie / voortgang 

Onderwijsachterstanden

In 2024 is uitvoering gegeven aan de plannen uit het beleidsplan voor- en vroegschoolse educatie. Op 18 juni 2024 heeft het College de nieuwe subsidieregeling voorschoolse educatie, peuteropvang en peuterconsulent vastgesteld waarmee een nieuwe financieringsmethodiek is vastgesteld en extra plekken voor voorschoolse educatie kunnen worden gerealiseerd vanaf 2025. Ook heeft de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) in 2024 een verbetering doorgevoerd in de monitoring. 

Samenwerking tussen jeugdzorg en onderwijs

In 2024 is een onderzoek uitgevoerd door de Stichting Schooladviesdienst Wassenaar (SAD) in opdracht van de gemeente, naar hoe de verbinding en samenwerking tussen het onderwijs- en jeugdzorgveld verbeterd kan worden. De uitkomsten van dit onderzoek zullen worden meegenomen in de op te stellen Beleidsnota Preventief Jeugdbeleid en de Lokale Educatieve Agenda. 

Onderwijs aan nieuwkomerskinderen

Op 9 juli 2024 heeft het College de uitvoering en verantwoordelijkheid voor de Internationale Taalklas (ITK) overgeheveld naar de Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW). Hiermee is het onderwijs aan nieuwkomersleerlingen in de leeftijd van 4 tot 12 jaar geborgd binnen het onderwijsveld van Wassenaar. 5.3 Gestart met participatief opstellen ouderenbeleid Realisatie / voortgang Er is gestart met het opstellen van de Beleidsnota Ouderenbeleid. Hiervoor is een participatietraject opgezet, met als doel om inbreng op te halen bij de (toekomstige) ouderen van Wassenaar. De Beleidsnota Ouderenbeleid staat gepland om door de Raad te worden behandeld in januari 2025. 5.4 Bijdrage geleverd aan de woonzorgvisie en woonvormen bijzondere doelgroepen Realisatie / voortgang De Startnotitie van de Woonzorgvisie is gepland voor behandeling in de Raad in april 2025. Momenteel vindt een analyse plaats van de behoefte m.b.t. dit onderwerp door een onderzoeksbureau. De opbrengsten van dit onderzoek vinden direct een doorvertaling in de Startnotitie. 12

6.1 Meer sport- en cultuurparticipatie door uitvoering van de Brede SPUK en het Sportakkoord II: Fit in Wassenaar Realisatie / voortgang We voeren meerdere activiteiten uit vanuit het Sportakkoord II en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) om inwoners in beweging te krijgen en te houden. Een voorbeeld is de Beweegroute Wassenaar. 6.2 Gestart met realisatie lokaal sportplatform en digitaal sportloket Realisatie / voortgang Dit is onderdeel van de uitvoering van de Sportvisie die momenteel wordt opgesteld. Fit in Wassenaar heeft een website met informatie over, en aanbod van sport en bewegen voor alle inwoners in Wassenaar. 6.3 Coaches aangesteld voor deelname aan Brede regeling combinatiefuncties Realisatie / voortgang Er zijn twee combinatiefunctionarissen aangesteld die de functies vervullen van buurtsportcoach, beweegcoach en de clubkadercoach. Hierdoor worden zowel onze inwoners als sportverenigingen ondersteund en geadviseerd. 6.4 Opgestelde Sportvisie Realisatie / voortgang De Sportvisie staat gepland in maart 2025 voor behandeling in de Raad. In het najaar van 2024 zijn meerdere activiteiten gepland op het gebied van participatie. 6.5 Opgesteld uitvoeringsprogramma cultuurnota Realisatie / voortgang Er is een aanvang gemaakt met de evaluatie van het cultuurbeleid.

Op basis van deze evaluatie wordt besloten tot het opstellen van een Beleidsnota Cultuur dan wel een Uitvoeringsprogramma Cultuur. 7. Inzet gepleegd op voldoende huisartsenzorg in Wassenaar Realisatie / voortgang Ieder kwartaal vindt op bestuurlijk niveau overleg plaats met de huisartsen. Daarnaast vindt er ambtelijke afstemming plaats om de huisartsen te betrekken bij gemeentelijke ontwikkelingen en andersom. Deze afstemming vindt zowel plaats op casuïstiek als op organisatieniveau. De huisartsenzorg zelf is geen gemeentelijke taak, er is vooral sprake van een gezamenlijk maatschappelijk belang.

13

Projecten en investeringen 8.01

Sociaal Team Wassenaar

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Op dit moment is de implementatie van het Sociaal Team Wassenaar (STW) bijna afgerond en is de uitvoering, na de ontvlechting van het sociaal domein met Voorschoten in mei 2024, in onze eigen eenheid Maatschappelijke Ontwikkeling en Ondersteuning (MO&O) opgenomen. Door de uitvoering in onze eigen eenheid MO&O te organiseren is het ook mogelijk om een efficiencyslag te maken. 8.02

Jongerencentrum Dr. Mansveltkade

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Het Jongerencentrum is structureel open op drie dagdelen, met een pilot voor een extra dagdeel op de vrijdagavond. Dit extra dagdeel wordt in het voorjaar 2025 geëvalueerd en mogelijk ook structureel gemaakt. 8.03

Warenar

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

De herontwikkeling van de Warenar verloopt volgens plan. In december 2024 wordt de Raad nader geinformeerd over het haalbaarheidsonderzoek en het plan met betrekking tot de toekomstbestendige herontwikkeling. 8.04

Opvang Oekraïense ontheemden

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

De gemeente Wassenaar heeft in 2024 aan 180 Oekraïense ontheemden onderdak geboden, in een van de drie de gemeentelijke opvanglocaties (GOO) of bij particulieren thuis. In september 2024 zijn de GOO-plekken uitgebreid door een extra verdieping te huren op een van de locaties. Daarmee komt het aantal GOO-bedden op 117 en daarmee voldoet de gemeente Wassenaar aan de landelijke opgave. De kosten van de opvang worden volledig gedekt door het Rijk. 8.05

Multifunctionele sporthal aan de Dr. Mansveltkade 11

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

De sporthal aan de Dr. Mansveltkade 11, sporthal De Duinpan is in mei van dit jaar feestelijk geopend en vanaf die tijd ook daadwerkelijk in gebruik genomen. De komende maanden moet voor de afronding van het project nog een aantal afrondings- en herstelwerkzaamheden uitgevoerd worden, welke om aanvullende middelen vragen. Een raadsinformatiebrief (108) is in oktober 2024 aan de Raad toegestuurd, waarbij een nadere toelichting is gegeven op het benodigde aanvullende krediet van € 489.000 in totaal, boven op het gevoteerde krediet van € 7.411.000. Beoogd is het krediet eind van dit jaar af te sluiten.

14

8.06

Herbestemming sporthal De Schulpwei

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Met de ingebruikname van de nieuwe sporthal De Duinpan in Wassenaar is in mei 2024 een einde gekomen aan het gebruik van de oude sporthal de Schulpwei. Het vastgoed is eigendom van de gemeente Wassenaar, terwijl de grond in handen is van derden. Met het oog op de toekomst is gekeken naar welke vervolgstappen er kunnen worden genomen m.b.t. de toekomst van de Schulpwei. Er is een verkenning uitgevoerd, het gebouw is geïnspecteerd en er is gesproken met de buurtpartners en de grondeigenaar. Uit de markt blijkt interesse in dergelijke overdekte ruimten. Eind 2024 zal er een besluit genomen worden over de toekomst van de Schulpwei.

15

Wat gaat het kosten ?

Burgerberaad (incidenteel nadeel hogere lasten €172.790) Op 4 juni 2024 is in de Raad een motie aangenomen voor het organiseren van een burgerberaad voor het Wegencategoriseringsplan. De Raad is toen ook geinformeerd over het benodigde budget van € 172.790. De deelnemers (inwoners van Wassenaar) aan het burgerberaad geven de gemeente Wassenaar een zwaarwegend advies over het toekomstige verkeersnetwerk in de gemeente Wassenaar. Op deze wijze zijn de inwoners extra betrokken bij dit project van de gemeente Wassenaar. De meerkosten voor de locaties die toegankelijk zijn voor mindervaliden worden gedekt uit het voor 2024 begrote inclusiebudget ter hoogte van €15.000. Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden (budgetneutraal structureel nadeel hogere lasten € 33.025, structureel voordeel hogere baten in programma 3 € 33.025) In de meicirculaire 2024 zijn er vanaf 2024 structureel extra middelen beschikbaar gesteld voor de dienstverleningsaanpak armoede en schulden. Deze extra structurele middelen worden door de gemeente ingezet bij vroegsignalering en preventieve schuldhulpverlening. De structurele gevolgen vanaf 2025 zijn reeds verwerkt in de begroting 2025.

Werkdrukverlaging jeugdbescherming (budgetneutraal structureel nadeel hogere lasten programma 2 € 28.353, structureel voordeel hogere baten in programma 3 € 28.353) In oktober 2023 hebben het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) en de VNG een bestuurlijk akkoord gesloten over het verlagen van de werkdruk in de uitvoering van de jeugdbescherming en jeugdreclassering door de gecertificeerde instellingen (GI’s). Hiervoor is € 60 miljoen benodigd. In het bestuurlijk akkoord is afgesproken dat het ministerie van JenV vanaf 2024 structureel jaarlijks € 30 miljoen bijdraagt aan deze werkdrukverlaging. Dit bedrag is in de meicirculaire 2024 via de algemene uitkering verdeeld over de gemeenten. De structurele gevolgen vanaf 2025 zijn reeds verwerkt in de begroting 2025. Integratie-uitkering (IU) Participatie: Afschaffen lage-inkomensvoordeel bij de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) (septembercirculaire) (budgetneutraal structureel nadeel vanaf 2025 hogere lasten € 12.000 in programma 2, structureel voordeel hogere baten € 12.000 in programma 3) Het Rijk compenseert gemeenten via de integratie-uitkering Participatie (IU Participatie) vanaf 2025 voor de afschaffing van het lage-inkomensvoordeel (LIV) in de sociale werkvoorziening. Deze bijdrage wordt doorbetaald aan de Gemeenschappelijke Regeling Werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek (GR. KDB).

Voorbereiding wettelijke zorgplicht Openbare bibliotheek (septembercirculaire) (budgetneutraal incidenteel nadeel hogere lasten in 2025 en € 48.000 in programma 2, incidenteel voordeel hogere baten €48.000 in 2025 in programma 3) In het kader van de wettelijke zorgplicht, die ingaat op 1 januari 2027, krijgen de gemeenten een Rijksbijdrage in 2025 en 2026 van € 100.000 per jaar (via de algemene uitkering van het gemeentefonds) om zich op de

16

periode van de zorgplicht voor te bereiden. In overleg met de bibliotheek gaan we bepalen waaraan deze rijksbijdrage het beste kan worden besteed op basis van de zorgplichtkaders. Vanaf 2027 zullen de gemeenten voor het uitvoeren van deze taak een structurele bijdrage via het gemeentefonds ontvangen. Participatie Wet alleenverdienersproblematiek 2023-2024 (septembercirculaire) (budgetneutraal incidenteel nadeel hogere lasten in 2025 € 19.780 in programma 2, incidenteel voordeel in 2025 hogere baten € 19.780 in programma 3) Gemeenten moeten financiële ondersteuning bieden aan huishoudens die als gevolg van de alleenverdienersproblematiek in 2023 en 2024 onder het bestaansminimum uitkomen. De gemeente Leidschendam-Voorburg die deze regeling voor de gemeente Wassenaar uitvoert, start met de ondersteuning over 2023-2024 in 2025 met terugwerkende kracht. Indexering Wmo-demografie vanaf 2026 (septembercirculaire) (budgetneutraal structureel nadeel hogere lasten in 2026 € 100.014, in 2027 € 200.562, in 2028 € 301.376 in programma 2, structureel voordeel hogere baten in programma 3 in 2026 € 100.014, in 2027 € 200.562, in 2028 € 301.376) Met de VNG is afgesproken dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van) de Wmo niet langer via de algemene uitkering van het Gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering.

Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende geobjectiveerde indexering onderzocht die ook rekening houdt met kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing. Er is voorlopig een jaarlijkse tranche van € 75 miljoen vanaf 2026 oplopend tot € 300 miljoen in 2029 gereserveerd voor een aanvullende indexering voor demografie. In deze circulaire zijn deze middelen toegevoegd aan het cluster Individuele voorzieningen Wmo, omdat de middelen betrekking hebben op de Wmo en dan ook conform de maatstaven in dit cluster worden verdeeld. Opvang ontheemden Oekraïne (budgetneutraal structureel voordeel lagere lasten € 800.000, structureel nadeel lagere baten € 800.000) De baten en lasten voor de opvang van Oekraïense ontheemden waren geraamd op € 2 miljoen. Door een besparing op de kosten van de opvang en het feit dat de kosten voor de taalklas vanaf 2024 grotendeels ten laste komen van de SKOW vallen de kosten voor dit jaar en komende jaren € 800.000 lager uit. Daar staat tegenover dat de Rijksvergoeding in 2024 is verlaagd van € 83 naar € 61 per opvangplek per dag. Dit zorgt ook voor € 800.000 aan lagere opbrengsten. Afrekening Dienstverleningsovereenkomst (DVO) Voorschoten-Wassenaar 2024 (incidenteel voordeel lagere lasten € 106.000) De afrekening van de DVO sociaal domein over de eerste vier maanden van 2024 valt € 106.000 lager uit dan begroot.

Dit voordeel ontstaat voornamelijk door een lagere besteding aan maatwerk en overige opdrachten voor Wassenaar. Voorlopige afrekening ontvlechting sociaal domein Voorschoten-Wassenaar (DVO) De definitieve afrekening vindt plaats in 2025. Het voorstel is om het verwachte voordeel ten gunste te laten komen van het boekjaar 2025. Toevoegen na april 2024

17

Opstellen nieuw subsidiebeleid (budgetneutraal incidenteel voordeel lagere lasten € 55.000 in programma 2, incidenteel nadeel hogere lasten in programma 3 € 55.000) Na de ontvlechting van de DVO sociaal domein worden de lasten voor het opstellen van het nieuwe subsidiebeleid in programma 3 verantwoord. De begroting wordt met € 55.000 hierop aangepast. Opvoeren incidentele subsidie voor Internationale Taalklas en NT2 (budgetneutraal door dekking vanuit specifieke uitkering Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid) Op 9 juli heeft het College besloten om de Internationale Taalklas (ITK) vanaf augustus 2024 over te hevelen naar de Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW). Dit betekent dat de ITK niet langer onder de financiële verantwoordelijkheid van de gemeente valt en dat de uitvoering van de ITK niet meer belegd is bij de gemeente. Om het financiële risico voor de SKOW te beperken, verleent de gemeente voor 2024 een incidentele subsidie van ten hoogste € 54.250 aan de SKOW. Wanneer de SKOW hogere nieuwkomersbekostiging van het Rijk ontvangt dan waarvan is uitgegaan bij de berekening van de hoogte van de subsidie, wordt dit verrekend in de vaststelling van de subsidie en valt de gemeentelijke subsidie lager uit. De Stichting Schooladviesdienst Wassenaar (SAD) biedt ondersteuning aan de acht basisscholen in Wassenaar ter versterking van de educatie- en zorgstructuur.

De incidentele subsidie “Nederlands als tweede taal (NT2)” aan de SAD van ten hoogste € 25.000 maakt het mogelijk dat de SAD haar reguliere taken op het gebied van het versterken van de educatie- en zorgstructuur ook voor de ITK uit kan voeren. Beide subsidies hebben één begunstigde: voor de ITK-subsidie is dit de SKOW, voor de NT2-subsidie is dit de SAD. Volgens artikel 4:23 lid 3c Abw is het mogelijk een subsidie te verstrekken zonder wettelijk voorschrift (d.w.z. subsidieregeling) in gevallen waarin zowel het aantal subsidieontvangers als het tijdvak van subsidiëring beperkt is. Voor de jaren 2025 en 2026 worden begrotingssubsidies verstrekt aan de SKOW en SAD. Huisvesting Internationale Taalklas (budgetneutraal incidenteel voordeel lagere lasten programma 2 € 14.000, incidenteel nadeel hogere lasten programma 4 € 14.000) Ook na de overdracht van de Internationale taalklas (ITK) aan de Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW) blijft de gemeente verantwoordelijk voor de huisvesting in 2024. Deze lasten van € 14.000 worden opgevoerd in programma 4 als onderdeel van onderwijshuisvesting. Gelijktijdig worden in programma 2 de lasten verlaagd.

Onderwijsbeleid en -voorzieningen (per saldo incidenteel voordeel € 50.000: incidenteel voordeel lagere lasten € 20.000, incidenteel voordeel hogere baten € 30.000) Door een nagekomen voordelige afrekening (€ 30.000) en lagere lasten voor leerlingenvervoer (€ 20.000) ontstaat er een incidenteel voordeel bij onderwijs. Opvang vluchtelingen COA (incidenteel voordeel lagere lasten € 55.000) In 2024 is een overkomst gesloten met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) zodat er komende jaren permanent opvang geboden wordt in de gemeente Wassenaar. De hogere vergoeding die de gemeente daarvoor ontvangt vanuit het COA wordt deels aangewend voor het participatie projecten met asielzoekers. Zo 18

zijn in de afgelopen jaren met behulp van de gemeente sportactiviteiten en integratieprojecten gefinancierd. Door een wisseling van bezetting zijn niet alle middelen die voor 2024 gepland stonden benut. De planning is dat deze in 2025 wel besteed gaan worden. Subsidie activiteiten inburgering (incidenteel voordeel lagere lasten € 50.000) De activiteiten voor inburgeringsplichtige statushouders die door de vrijwilligerscentrale uitgevoerd worden, blijken na afstemming met de uitvoerder van de activiteiten in 2024 verantwoord te kunnen worden bij de specifieke uitkering Inburgering. Dit zorgt in 2024 voor een incidenteel voordeel van € 50.000. Naar verwachting zal dit voordeel zich ook in 2025 voordoen en verwerkt worden in de Voorjaarsnota 2025. Vanaf 2026 is deze ontwikkeling al verwerkt in de nieuwe begroting voor 2025-2028. Overheveling Jeugd- en Jongerenwerk (budgetoverheveling naar 2025 incidenteel lagere lasten 2024 € 15.000, incidenteel hogere lasten 2025 € 15.000) In het College-uitvoeringsprogramma (CUP) is afgesproken om een plan te maken hoe kinderen en jongeren betrokken kunnen worden bij besluitvorming en meegenomen kunnen worden in onze lokale democratie. De uitvoering van dit plan zal in 2025 worden opgepakt, evenals het vervolg op het onderzoek naar jongerenontmoetingsplekken (JOP's).

Daarom wordt voorgesteld van het incidenteel toegekende budget €15.000 over te hevelen naar 2025. Efficiency Sociaal Team Wassenaar (STW) (incidenteel voordeel lagere lasten € 80.000) Bij de start en eerste inrichting van het Sociaal Team Wassenaar (STW) was het van groot belang om voldoende middelen in de begroting te hebben om het STW een goede start te bezorgen. Op dit moment is de implementatie van het STW bijna afgerond en is de uitvoering, na de ontvlechting van het sociaal domein met Voorschoten, in onze eigen eenheid Maatschappelijke Ontwikkeling en Ondersteuning (MO&O) opgenomen. Door de uitvoering in onze eigen eenheid MO&O te organiseren is het ook mogelijk om een efficiencyslag te maken. Afwikkeling kinderopvangtoeslagaffaire (budgetneutraal incidenteel hogere lasten en incidenteel hogere baten € 30.000) De kosten van de afwikkeling kinderopvangtoeslagaffaire worden volledig gedekt door een specifieke uitkering van het Rijk en bedragen in 2024 naar verwachting € 100.000. In de begroting was rekening gehouden met € 70.000. De hogere lasten door de extra uitkeringskosten worden gedekt door hogere baten via de specifieke uitkering van het Rijk. Bundeling uitkeringen inkomensvoorzieningen gemeenten (BUIG) 2024 (incidenteel voordeel per saldo € 140.000) De definitieve Buig-uitkering over 2024 bedraagt € 6.669.000. Dit is een hoger bedrag dan begroot.

De verwachte uitgaven voor de uitkeringen zullen naar verwachting ook hoger uitvallen dan begroot. Per saldo ontstaat er een voordeel van € 140.000. (incidenteel hogere baten € 290.000 en incidenteel hogere lasten € 150.000). 19

Bundeling uitkeringen inkomensvoorzieningen gemeenten (BUIG) 2025 en verder (budgetneutraal hogere lasten vanaf 2025 € 584.670, hogere baten vanaf 2025 € 584.670) De baten en lasten in de begroting 2025 en verder zijn budgetneutraal aangepast in overeenstemming met de voorlopige beschikking voor 2025 (hogere baten € 584.670, hogere lasten € 584.670). Energietoeslag lagere inkomens (incidenteel voordeel lagere lasten € 240.000, incidenteel nadeel lagere onttrekking algemene reserve € 132.000, per saldo incidenteel voordeel € 108.000) De uitkering van het tweede deel van de energietoeslag 2023 in 2024 is € 240.000 lager uitgevallen dan vooraf ingeschat was op grond van het aantal aanvragen en toekenningen bij het eerste deel. Hierdoor zal de begrote onttrekking aan de algemene reserve van € 132.000 niet doorgevoerd worden. Per saldo ontstaat er een voordeel van € 108.000. Re-integratie- en Participatiebeleid en advieskosten (incidenteel voordeel lagere lasten € 150.000) De uitgaven voor het re-integratie- en participatiebeleid en de advieskosten zijn naar verwachting € 150.000 lager dan begroot. Vanaf 2025 is deze ontwikkeling al verwerkt in de nieuwe begroting voor 2025-2028.

Wmo-maatwerkvoorzieningen (incidenteel nadeel hogere lasten € 250.000) Bij woningaanpassingen, rolstoelen en vervoersvoorzieningen zijn er incidenteel hogere lasten van € 50.000 omdat er in 2024 meer grotere verstrekkingen hebben plaatsgevonden dan standaard begroot worden. Bij begeleiding en dagbesteding zijn er hogere lasten van € 170.000. Deze lasten ontstaan onder meer door de wachtlijsten bij de geestelijke gezondheidszorg en bemoeizorg. Bij huishoudelijke ondersteuning zijn er hogere lasten van € 30.000 door een lichte stijging in het aantal cliënten. Per saldo telt dit op tot hogere lasten van € 250.000. Maatwerkvoorzieningen Jeugdwet (incidenteel nadeel hogere lasten € 300.000) De realisatie van de zorglasten Jeugdwet stijgt in 2024 t.o.v. 2023 met ongeveer € 285.000 (+4,5%). Deze stijging blijft op totaalniveau binnen de toegekende indexering van 5,6%. Per onderdeel zijn er wel grote verschillen in de stijging van de lasten in 2024 t.o.v. 2023. Bij de landelijk ingekochte zorg (Landelijk Transitie Arrangement-LTA) is er een stijging van € 90.000 (+80%). Dit betreft hoog specialistische en zware zorg waar de gemeente geen enkele invloed op heeft. De lasten van de regionaal gecontracteerde zorg stijgen in 2024 met € 325.000 (+6,4%), terwijl de lasten voor het lokaal maatwerk en de pgb's dalen met € 130.000 (-/- 11,5%).

Ondanks dat de stijging van de lasten lager is dan de toegekende indexatie ontstaat er toch een nadeel in 2024 ten opzichte van de begroting. Het bedrag in de begroting van 2024 is na de doorgevoerde indexatie van 2024 namelijk lager dan in 2023. Dit betreft een incidenteel lager budget dat zich alleen in 2024 voordoet.

20

Beschermd wonen (incidenteel voordeel lagere lasten € 20.000) Het bedrag voor de voorbereiding van de decentralisatie Beschermd wonen wordt in 2024 maar zeer beperkt ingezet door het verdere uitstel van de invoering van de decentralisatie. Zodra er meer duidelijkheid is over het tijdstip waarop de decentralisatie ingaat en de daarmee gepaard gaande kosten zullen de lasten en baten opnieuw in de begroting opgevoerd moeten worden. Bemoeizorg (incidenteel nadeel hogere lasten € 20.000) In 2024 is een stijging van het aantal cliënten te zien die hulpverlening nodig hebben. Deze stijging zorgt voor hogere lasten van € 20.000. De totale lasten voor bemoeizorg in 2024 bedragen naar verwachting € 128.000. Projecten gedekt vanuit extra IZA-budget (incidenteel voordeel hogere baten € 258.000) Het regionaal beschikbare budget vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) biedt de gemeente de mogelijkheid om een aantal projecten te dekken die al in onze begroting verwerkt waren. Dit levert een incidenteel voordeel op in 2024 van € 258.000. Project Burgervoogd, POH sociaal en onderzoek naar vaccinatiegraad via IZA (budgetneutraal incidenteel hogere lasten € 82.000, incidenteel hogere baten € 82.000) Er kan een drietal nieuwe projecten gestart worden met dekking uit de IZA-middelen.

Het betreft twee regionale projecten voor Burgervoogdij en een onderzoek naar de vaccinatiegraad en een lokaal project voor de opstart van een Praktijkondersteuner huisarts (POH sociaal). Voor het project POH sociaal en burgervoogdij zijn ook in 2025 en 2026 middelen beschikbaar. Sporthal Dr. Mansveltkade 11 - Sporthal De Duinpan (incidenteel nadeel hogere lasten € 230.000) Er is in 2024 een overschrijding te verwachten van € 230.000. Deze is met name het gevolg van de ingebruikname van de nieuwe sporthal medio mei van dit jaar. Enerzijds is er een hogere instandhoudingsvergoeding nodig in dit eerste incomplete jaar. Zoals in de raadsinformatiebrief reeds gemeld is een netto instandhoudingsvergoeding van € 210.000 noodzakelijk in 2024 om een tekort op de exploitatie van de Kieviten Sporthal Beheer BV te voorkomen. Kapitaallasten Sporthal De Duinpan (structureel nadeel hogere lasten vanaf 2025 € 9.800) Omdat het extra benodigd bouwkrediet van € 489.000 naar verwachting dit jaar volledig tot besteding komt wordt vanaf 2025 rekening gehouden met structureel hogere kapitaallasten.

21

P3 Bestuur en middelen

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen

Visie Wassenaar wil een financieel gezonde gemeente zijn. De gemeente streeft naar rust en evenwicht in het bestuur. Zorgvuldige en transparante besluitvorming vormt het uitgangspunt van ons handelen. Het politieke debat en de gesprekken met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden gevoerd op basis van wederzijds respect. De gemeente treedt verbindend op; we doen het immers samen voor Wassenaar. De gemeente behartigt het algemeen belang en heeft oog voor het individu. Doelstellingen 1.

De gemeente houdt de financiën op orde met een structureel sluitende begroting

2.

Ontwikkeling van de jonge ambtelijke organisatie door de ingeslagen weg na de ontvlechting voort te zetten.

3.

Inwoners en ondernemers voelen zich geholpen en gesteund door de gemeente en communicatie tussen gemeente, inwoners en ondernemers is transparant, duidelijk en getuigt van wederzijds respect.

4.

De gemeente heeft alleen vastgoed in eigendom, als er een duidelijk maatschappelijk belang is dat om vastgoed vraagt.

5.

Een gerestaureerde en als bestuurscentrum ingerichte De Paauw en huisvesting van de overige ambtenaren elders.

6.

Het landgoed De Paauw voltooien.

7.

Iedereen doet mee, van jong tot oud, Wassenaarder en “international”.

22

Wat gaan we daar voor doen ? Toelichting belangrijkste resultaten 2.1 VNG-trainees zijn ingezet voor de organisatie Realisatie / voortgang Dit jaar is er wederom een VNG-trainee aan de slag in de gemeentelijke organisatie. 2.2 De werkzaamheden voor het sociaal domein worden door Wassenaar zelfstandig opgepakt Realisatie / voortgang De overgang van medewerkers naar Wassenaar is gerealiseerd op 1 mei 2024. Sinds die datum worden de werkzaamheden voor het sociaal domein worden door de gemeente Wassenaar zelfstandig opgepakt door de eenheid Maatschappelijke Ontwikkeling en Ondersteuning (MO&O). Vanaf 1 mei is er een traject ingezet om toe te werken naar het door Wassenaar gewenste kwaliteitsniveau. De daadwerkelijke beëindiging van de dienstverleningsovereenkomst (DVO) tussen Voorschoten en Wassenaar wordt beoogd in de eerste helft van 2025. Binnen het sociaal domein zijn dan tussen de beide gemeenten onderling geen aanspraken meer die kunnen leiden tot kosten of werkzaamheden. 2.3 Plan van Aanpak bestuurscultuur is opgesteld Realisatie / voortgang De Raad heeft besloten om zelf het opstellen van een Plan van Aanpak Bestuurscultuur ter hand te nemen. Hierbij is het College niet betrokken. Het College gaat verder op de ingeslagen weg van verbetering bestuurscultuur in samenwerking met de organisatie.

De aanpak van de verbetering vindt plaats door het aanbieden van trainingen en het voeren van gesprekken over cultuur. Ook bij nieuwe medewerkers wordt aandacht besteed aan omgangsvormen. Dit maakt onderdeel uit van de het introductieprogramma van nieuwe medewerkers dat een breder aanbod kent dan alleen cultuuraspecten. Het grootste deel van het introductieprogramma wordt door eigen medewerkers verzorgd. Dit zorgt voor verbinding. Naast aandacht voor alle (nieuwe) medewerkers is er ook extra aandacht voor het management en de strategen om de gewenste cultuur uit te dragen. Tot slot wordt een aantal reglementen, protocollen en regelingen die raken aan cultuur op dit moment geactualiseerd. 3.1 Paspoortpiek goed doorgekomen Realisatie / voortgang De voorbereidingen om de paspoortpiek op te vangen hebben hun vruchten afgeworpen. We hebben extra medewerkers aangetrokken op basis van de te verwachten legesopbrengsten, wat ons in staat stelde om flexibel om te gaan met de verhoogde vraag. Dankzij deze inzet konden we de maximale wachttijd beperken tot slechts twee werkdagen. Daarnaast bevestigt een data-analyse van reisdocumenten, uitgevoerd met een steekproef van 17 gemeenten door de Rijksdienst voor identiteitsgegevens, dat de processen bij Burgerzaken goed op orde zijn. Dit is een belangrijke kwaliteitsindicator voor onze dienstverlening.

23

3.2 Dienstverlening doorontwikkeld Realisatie / voortgang In 2024 hebben we belangrijke stappen gezet in de doorontwikkeling van onze dienstverlening, met focus op bereikbaarheid, klanttevredenheid en de uitbreiding van dienstverlening voor anderstalige inwoners. Hoewel veel initiatieven op koers liggen, blijven we werken aan de verdere uitvoering en verbetering van onze processen.



Visie op dienstverlening: onze visie op dienstverlening is in de afrondende fase en zal binnenkort aan het College worden gepresenteerd. Het inwonerspanel, een structureel middel om input van inwoners te verzamelen, zal ons helpen om voortdurend onze dienstverlening te verbeteren.



Telefonisch bereikbaarheidsonderzoek: er zijn positieve signalen van verbetering, maar de bereikbaarheid blijft een punt van aandacht. Verdere stappen om dit te optimaliseren worden de komende maanden gezet.



Klanttevredenheidsonderzoek: uit een recente enquête hebben we waardevolle input ontvangen over onze dienstverlening. Dit biedt ons aanknopingspunten voor verdere verbeteringen. Het inwonerspanel zal hier een sleutelrol in spelen, zodat we beter kunnen inspelen op de behoeften van onze inwoners.



Uitbreiding dienstverlening voor anderstalige inwoners: we werken actief aan de Engelstalige versie van de gemeentelijke website en het aanbieden van welkomstpakketten in het Engels. Dit project verloopt volgens plan en wordt naar verwachting binnenkort afgerond.

3.3 Dienstverlening aangepast aan de Omgevingswet Realisatie / voortgang De invoering van de Omgevingswet verloopt volgens planning. Medewerkers van het Klant Contact Centrum (KCC) hebben verschillende opleidingen en instructies gevolgd, zodat zij goed voorbereid zijn om inwoners te ondersteunen bij vragen over de nieuwe wet. Ook blijven we monitoren of er veranderingen in de vraagpatronen zijn die verdere aanpassingen in onze dienstverlening vereisen. We blijven gedurende de rest van het jaar alert op mogelijke veranderingen in de vraag en zullen waar nodig bijsturen. Tot op heden zijn er geen grote verstoringen of extra kosten ontstaan door de implementatie. 4.1 Kostendekkende huren zijn ingevoerd Realisatie / voortgang Over de kostprijsdekkende huren wordt in 2024 een besluit genomen. De invoering vindt plaats in 2025, waarbij de inning van de nieuwe huren vanaf 2026 plaatsvindt. 4.2 Beheersysteem vastgoed en gronden aangekocht Realisatie / voortgang Het beheersysteem voor Vastgoed is aangeschaft en wordt momenteel gevuld. De verwachting is dat het systeem voor het einde van 2024 volledig operationeel is.

24

4.3 Opgesteld vastgoed- en accommodatiebeleid Realisatie / voortgang Het Vastgoed- en accommodatiebeleid wordt pas in 2025 aan de Raad voorgelegd. Vanwege andere prioriteiten is dit doorgeschoven. 4.4 Verdere verkoop van gemeentelijk vastgoed uitgevoerd Realisatie / voortgang Bij het vrijkomen van gemeentelijk vastgoed in de vorm van woningen, worden deze op transparante wijze verkocht. Dit proces kent een lange doorlooptijd. 4.5 Verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed is ingebed in het beheerplan Realisatie / voortgang Van alle vastgoedobjecten zijn nieuwe meerjarenonderhoudsplanningen (MJOP) opgesteld. Van enkele objecten, die blijvend onderdeel zijn van de gemeentelijke vastgoedportefeuille, is ook gekeken naar verduurzamingsmaatregelen. Deze plannen worden beoordeeld en geïmplementeerd. Toegelicht onder projecten: 5.1 Renovatie en restauratie Rijksmonument De Paauw tot een bestuurscentrum aanbesteed 5.2 Nieuw locatie gemeentewerf & milieustraat is aangekocht 6.1 Cementrustieke bruggen in het landgoed De Paauw zijn hersteld en er is gestart met het verfraaiien van Landgoed De Paauw 7.1 Nota Internationale Wassenaarders is uitgewerkt Realisatie / voortgang De Beleidsnota Internationals is opgesteld en door het College vastgesteld. Bij het opstellen zijn diverse Internationals betrokken, evenals Wassenaarse maatschappelijke partners.

Een concreet resultaat is de vertaling van de vragenlijst voor het programma Opgroeien in een Kansrijke omgeving (OKO). Zo kunnen ook buitenlandse kinderen de vragenlijst invullen. Verder worden er stappen gezet in de uitvoering van het beleid.

25

Projecten en investeringen 5.1

Bestuurscentrum De Paauw

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Het in november 2023 aangestelde projectmanagement (RYSE) heeft inmiddels de definitiefase afgerond en daarmee het Programma van Eisen en de randvoorwaarden uitgewerkt. Op basis hiervan is in augustus opdracht gegeven aan een ontwerpteam. Onder de creatieve leiding van dit ontwerpteam wordt het ontwerp voor de renovatie uitgewerkt waarbij ook een groep gebruikers van de Paauw waaronder de raad direct is betrokken. Het doel is om een ontwerp te maken voor een kwalitatief goed functionerend kantoor binnen het beschikbaar gestelde krediet en met respect voor de kwaliteiten van het Rijksmonument. Begin volgend jaar wordt het voorlopig ontwerp verwacht en wordt de Raad hierover nader geïnformeerd. Volgens de geldende planning kan in 2025 vergunning worden afgegeven. In de tweede helft van 2025 moet het Raadhuis De Paauw leeg worden opgeleverd voor de uitvoering van de werkzaamheden en eind 2028 is het gerenoveerde Raadhuis De Paauw weer beschikbaar voor gebruik. 5.2

Ontwikkeling nieuwe gemeentewerf & Milieustraat

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

De voorbereidingen voor het vinden van een nieuwe locatie voor de gemeentewerf zijn in volle gang nadat de Raad het voorkeursrecht heeft gevestigd. Tegelijkertijd zijn gesprekken gestart met alternatieven om of efficiëntiewinst te halen (als bijvoorbeeld de milieustraat met de buurgemeenten kan worden gedeeld) of om te zorgen voor voortgang als de onderhandelingen niet tot resultaat leiden. Als er een nieuwe definitieve plek in beeld is, kan een tijdelijke plek overwogen worden als de voortgang van de sanering daarbij is gebaat. Dit traject is afhankelijk van derden en druk zetten op onderhandelingen kost vaak geld. Het is de inzet om zodra een definitieve locatie gevonden is, terug te komen bij de Raad met een voorstel. 6.1

Cementrustieke bruggen en start verfraaiing landgoed De Paauw

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

De restauratie van de cementrustieke bruggen op het landgoed De Paauw is gaande. Een zeer bijzonder cultuurhistorisch element uit het begin van de vorig eeuw. Niet alleen cultuurhistorisch zijn de bruggen van belang, maar ook een belangrijke schakel in de wandelmogelijkheden en de recreatieve kwaliteit van het park. Omdat voor de uitvoering specialistische kennis en kunde is vereist, is in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een stappenplan opgesteld. Dit betekent dat inmiddels één brug is gerestaureerd. Op basis van de restauratie van deze eerste brug vindt een evaluatie plaats, zodat de exacte werkwijze voor de twee andere bruggen nog kan worden aangepast of verbeterd. De werkzaamheden voor de twee andere bruggen en de kademuur starten voor het einde van 2024 en zullen doorlopen tot het 2e kwartaal van 2025. Een voorschot van de toegekende subsidie is reeds ontvangen.

26

Wat gaat het kosten ?

Toelichting budget Effect meicirculaire Algemene Uitkering Gemeentefonds (incidenteel voordeel hogere baten € 584.083) De meicirculaire 2024 levert een voordeel op van € 540.777. Hierover is de Raad in de raadsinformatiebrief van 18 juni 2024 nader geïnformeerd. Het bedrag van € 541.000 is het bruto-voordeel van € 662.000 dat in deze informatiebrief staat genoemd minus het bedrag aan afrekening van oude jaren van € 121.000 zoals die we die toen in beeld hadden. Op basis van de huidige informatie bedraagt het bedrag aan afrekeningen over eerdere jaren in 2024 € 43.306. Van het voordeel van € 540.000 wordt in programma 2 € 28.353 aan extra uitgaven geraamd voor werkdrukverlaging jeugdbescherming en € 33.025 voor aanpak armoede en schulden. Effect septembercirculaire algemene uitkering gemeentefonds (nadeel lagere baten 2024 € 183.162) De septembercirculaire 2024 levert voor 2024 een nadeel op van € 183.162. Hier is de Raad in een raadsinformatiebrief over geïnformeerd. De gevolgen van de septembercirculaire 2024 voor 2025-2028 zullen in de meerjarenramingen worden verwerkt. Aan de Najaarsnota 2024 is ook een decentralisatie-uitkering toegevoegd voor de uitvoering van de Wet betaalbare huur. Voor 2024 gaat dit om een bedrag van € 30.032. Deze is in programma 4 als uitgave geraamd.

Verhoging contributie VNG (structureel nadeel hogere lasten vanaf 2025 € 23.746) Tijdens de Algemene Ledenvergadering VNG Jaarcongres d.d. 26 juni 2024 is er besloten tot een contributieverhoging van 5,2%. Dit betekent voor de gemeente Wassenaar een stijging van € 2.500 t.o.v. 2024. De verhoging van het fonds GGU betekent voor de gemeente Wassenaar een lastenverhoging van € 21.246 per jaar t.o.v. 2024). Accountantskosten meerwerk (incidenteel nadeel hogere lasten € 30.000) Het Rijk kiest ervoor om meerdere geldstromen, waaronder de Specifieke Uitkeringen (SPUK's) extra te laten verantwoorden door gemeenten. Dit zorgt voor aanvullende controlewerkzaamheden door onze accountant. Het meerwerk over 2024 bestaat voornamelijk uit extra controlewerkzaamheden in het kader van SiSa-regelingen (Single information, Single Audit) en de extra ondersteuning voor de rechtmatigheidsverantwoording. Internationals (budgetoverheveling naar 2025: incidenteel voordeel lagere lasten 2024 € 50.000, incidenteel nadeel 2025 hogere lasten € 50.000) Er is € 50.000 beschikbaar gesteld voor de BeleidsnotaInternationals, bedoeld voor de inzet van een kwartiermaker. Het doel van de Beleidsnota Internationals is om aandacht te besteden aan de betrokkenheid van deze groep in de gemeente Wassenaar. Om de betrokkenheid van de internationals te waarborgen zijn er

27

verschillende beleidsuitgangspunten opgesteld. Voor de uitvoering van de acties willen we het incidentele budget in 2024 (€ 50.000), welke bedoeld was voor de inzet van een kwartiermaker, overhevelen naar 2025 ten behoeve van het bekostigen van activiteiten. Ontvlechting sociaal domein Voorschoten - Wassenaar (budgetoverheveling naar 2025: budgetneutraal voordeel lagere lasten 2024 € 300.000 en lagere onttrekking uit de reserve 2024 € 300.000 en voor 2025 nadeel hogere lasten € 300.000 en hogere onttrekking uit de reserve € 300.000) Voor het proces van vertrek, transitie en inwerking van medewerkers in het het sociaal domein van Voorschoten naar Wassenaar zijn voor 2023, 2024 en 2025 door de raad extra middelen beschikbaar gesteld, met daartegenover dekking uit de reserve. Er is sprake van een onderbesteding op de beschikbare middelen van 2024. De reden is met name dat sneller dan verwacht vacatures zijn vervuld met vaste medewerkers. De verwachting is wel dat de reeds beschikbaar gestelde middelen voor 2025, ad. € 200.000 ontoereikend zijn. Vandaar het verzoek om de middelen die in 2024 niet zijn besteed budgetneutraal over te hevelen naar 2025. Onderbouwing betreft een aantal onderwerpen die ook in 2025 nog extra aandacht en inzet behoeven. 1)

Beleidsadvies

Er is een aantal beleidsonderwerpen, waaronder Onderwijshuisvesting en Jeugd, waarvan de gewenste resultaten in 2025 nog niet volledig door eigen medewerkers kunnen worden opgeleverd. Er is in 2025 extra inzet en bijscholing nodig. 2)

Administratie

De administratie is nog in de opbouw naar een goed functionerend team om onder andere te kunnen bijdragen aan de kostenbesparingen bij de toepassing van de Jeugdwet en de Wmo en om de consulenten te ondersteunen. Daarnaast is het streven dat alle medewerkers meer breed en generalistisch inzetbaar zijn op alle taken. Deze omslag vraagt tijd en aandacht. Er zal aanvullend nog tijdelijk extra capaciteit nodig zijn vanwege ziekte en terugkeer van ziekte. 3)

Wegwerken achterstanden

Er zijn op dit moment achterstanden bij de behandeling van aanvragen in het kader van de Jeugdwet en de Wmo. De komende tijd is extra capaciteit nodig om te zorgen dat de wettelijke termijnen weer gehaald gaan worden. 4)

Scholing en teambuilding

Voor de beleidsmedewerkers komt er een opleidingstraject op het gebied van politieke sensitiviteit, beleid maken en strategisch adviseren. Ook op andere onderdelen is het belangrijk nog extra te kunnen investeren in teambuilding, opleiding en scholing. Het doel is een robuuste eenheid te bouwen, waarmee Wassenaar zelf haar taken ten behoeve van het Sociaal Domein kan uitvoeren. Implementatie nieuw financieel systeem (budgetoverheveling naar 2025: lagere lasten in 2024 van € 120.000 en hogere lasten van € 120.000 in 2025, budgetneutraal met dekking uit de algemene reserve € 120.000) Begin 2025 gaat de gemeente Wassenaar over op een nieuw financieel systeem: iFinanciën. Voor dit project is voor 2024 een budget beschikbaar gesteld van € 150.000 met dekking uit de Algemene reserve. Inmiddels is duidelijk geworden dat de kosten zowel in 2024 en 2025 zullen worden gemaakt. De implementatiekosten die in 2024 worden gemaakt vallen lager uit dan verwacht, aangezien er niet alleen wordt overgestapt naar een nieuw financieel systeem, maar dit systeem ook direct wordt ontvlochten van Voorschoten. Deze 28

ontvlechtingskosten worden gedekt vanuit ontvlechtingsbudget. Om de resterende implementatiekosten in 2025 te kunnen dekken wordt voorgesteld om € 120.000 van het in 2024 beschikbare implementatiebudget, met dekking uit de reserve, over te hevelen naar 2025. Ontvlechting WODV - Opbouw Wassenaar (incidenteel budgetneutraal € 75.000, hogere lasten en hogere onttrekking uit de reserve reorganisatie) Zoals hierboven toegelicht onder de kop "nieuw financieel systeem", worden er extra kosten gemaakt om dit systeem te ontvlechten van Voorschoten. Deze ontvlechting betekent incidentele hogere lasten van € 150.000 in 2024. Voor de dekking wordt ontvlechtings- en opbouwbudget voorgesteld, aangezien deze kosten het gevolg zijn van de wens om als gemeente Wassenaar zelfstandig een financieel systeem te hebben. Dekking van deze kosten zijn voor € 75.000 reeds begroot. Voor de aanvullende € 75.000 wordt voorgesteld om het budget te verhogen en dit te dekken vanuit de daarvoor bestemde reserve reorganisatie. Extra inkomsten onroerendezaakbelasting (ozb) (incidenteel voordeel hogere baten € 100.000) Uit de deelnemersrapportage Wassenaar, onderdeel van de Uitvoeringsrapportage Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) per 1 oktober 2024 blijkt dat wij meer baten ontvangen uit de aanslagen voor onroerendezaakbelasting (ozb) over 2024. Dit is een prognose van de BSGR.

Omdat de ontwikkelingen voor de komende jaren niet zeker zijn is dit voordeel alleen voor 2024 meegenomen. Inzet extern juridisch advies dossier Sint-Jozefkerk (incidenteel nadeel hogere lasten € 40.000) De advieskosten van juridische zaken zullen leiden tot een overschrijding in 2024. De reden van de overschrijding is met name de inzet van externe expertise op het dossier Sint-Jozefkerk, waarbij de verleende ruimtelijke vergunning zowel in bezwaar als in beroep is aangevochten. Externe inhuur juridische zaken (incidenteel nadeel hogere lasten € 88.000) Er is een overschrijding door de inhuur van extern juridische specialisten. Deze inhuur is nodig geweest in verband met het borgen van de continuïteit op een groot aantal lopende dossiers in het ruimtelijke domein, handhavingszaken en het grote aantal Woo-verzoeken dat is ingediend. Ook de invoering van de Omgevingswet vergde extra juridische capaciteit. Om te voldoen aan wettelijke eisen is extern extra ingehuurd. Deze extra inhuur hield niet alleen verband met het grote aantal dossiers in relatie tot beschikbare capaciteit. Er is ook ingehuurd wegens moeilijk vervulbare vacatures en (langdurig) ziekteverzuim. Verwacht wordt dat in 2025 een groot deel van de formatie weer vervuld is met vaste medewerkers, waardoor beter gestuurd kan worden op inhuurbudgetten.