Bijlage 1. Lokale Woonzorgvisie Wassenaar 2026

Inloopvoorzieningen kunnen daarnaast helpen om vroegtijdig signalen op te vangen, inzicht te krijgen in iemands leefsituatie en waar nodig door te verwijzen naar passende ondersteuning. Zo ontstaat een netwerk van hulp en contact dat aansluit bij wat mensen nodig hebben in hun dagelijks leven. In de regio Haaglanden ondersteunt een doorstroommakelaar ouderen bij het vinden van een woning die beter past bij hun levensfase. Daarnaast zijn er enkele zzp’ers die voorlichting en begeleiding geven aan ouderen die willen verhuizen. Dit bevordert doorstroming op de woningmarkt en maakt grotere woningen beschikbaar voor andere woningzoekenden. De gemeente Wassenaar wil deze initiatieven benutten en waar mogelijk versterken door samenwerking met ouderenadviseurs en welzijnsorganisaties. Dit concept wordt uitgewerkt samen met het Sociaal Team Wassenaar. Spoor 2.

Versterken van gemeenschapsvorming: zorg in de gemeenschap door de gemeenschap

Wonen is meer dan een dak boven het hoofd. Het gaat om sociale verbondenheid, veiligheid, zingeving en het gevoel ergens bij te horen. Zorg betekent in deze context niet alleen professionele hulpverlening, maar ook ondersteuning bij het leven in en deelnemen aan de samenleving. Dit omvat aspecten zoals wonen en woonomgeving, onderwijs, arbeid, verkeer en vervoer, sociale relaties, recreatie en vrije tijd, en gezondheid. Juist in wijken met een lage sociale veerkracht is extra aandacht nodig voor gemeenschapsvorming en het versterken van onderlinge verbindingen. Hierin is een nauwe samenwerking tussen gemeente, corporaties, zorgpartijen en welzijnsorganisaties van essentieel belang. Door gezamenlijk op te trekken, kunnen we een vangnet creëren dat niet alleen reageert op problemen, maar ook preventief werkt en bijdraagt aan een leefomgeving waarin iedereen mee kan doen. Gemeenschapsvorming is geen vervanging van professionele zorg, maar vormt wel de basis. Eerst komt het versterken van de gemeenschap, daarna de inzet van zorg. Het is een aanvullende benadering die gericht is op het organiseren van informele zorg en ondersteuning, met als doel gezondheid, welzijn en participatie van alle leden van de gemeenschap te bevorderen. Het versterken van bestaande buurtinitiatieven is daarbij essentieel.

In buurten bestaan vaak al waardevolle bewonersinitiatieven of ontstaan nieuwe ideeën. Het beleid richt zich op het herkennen en ondersteunen van deze initiatieven. Professionals zoals welzijnswerkers en handhaving worden pas aangehaakt wanneer bewoners daar behoefte aan hebben, zodat zij hun eigen kracht kunnen benutten Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 21 van 43

en vergroten. Ondersteuning door professionals is wenselijk, maar overname van het initiatief is niet de bedoeling. Door bewoners het vertrouwen te geven dat zij zelf oplossingen kunnen vinden, ontstaat ruimte voor samenwerking en zelfredzaamheid. Dit versterkt sociale samenhang en eigenaarschap in de buurt. Het Beleidsplan Sociaal Domein Wassenaar (2024) benadrukt het belang van een sterke sociale basis: preventief van aard, gericht op menselijke waarde en veerkrachtige gemeenschappen die naar elkaar omkijken. Een sterke gemeenschap voorkomt eenzaamheid en sociaal isolement en biedt een fundament voor informele zorg en ondersteuning. Door gemeenschapsvorming te versterken, ontstaat een omgeving waarin mensen zich gezien en gesteund voelen en waarin professionele zorg op een natuurlijke manier wordt aangevuld door de kracht van de samenleving. Hoe wordt dit geregeld? Ondersteuning begint vaak bij de zogeheten sociale basis: familie, buren, vrijwilligers en lokale initiatieven die dichtbij huis beschikbaar zijn.

De sociale basis kan een rol spelen in het voorkomen en verminderen van (zware) professionele zorg; - een sterke sociale basis kan bijdragen aan het ondersteunen van mantelzorgers; - een sterke sociale basis kan onderling contact versterken en daarmee de mate waarin mensen samen een hulpvraag kunnen oplossen; - een sterke sociale basis kan bijdrage aan het eerder signaleren van hulpvragen voordat problemen escaleren, dit kan ook bij inwoners die zelf hun hulpvraag niet goed kunnen inschatten; - een sterke sociale basis kan het professionele circuit versterken en aanvullen met het informele (en vice versa). De gemeente stimuleert actief de samenwerking tussen woningcorporaties, welzijns- en zorgorganisaties om de ondersteuning in de wijk beter te organiseren en af te stemmen op de leefwereld van bewoners. Door deze samenwerking ontstaat een netwerk waarin signalen vroegtijdig worden opgepakt en ondersteuning laagdrempelig beschikbaar is. Daarnaast stimuleert de gemeente ontmoetingsplekken die laagdrempelig en toegankelijk zijn voor alle bewoners. Denk aan buurt- en wijkcentra en de openbare ruimten, waar ontmoeting, activiteiten en informele zorg samenkomen. De gemeente erkent het belang van andere voorzieningen binnen de sociale basis, zoals verenigingen, vrijwilligersorganisaties en buurtinitiatieven.

Deze partijen vervullen niet alleen een maatschappelijke functie, maar hebben ook een belangrijke signaalfunctie: zij kennen de wijk, zien waar hulp nodig is en kunnen snel schakelen met professionele partners, zoals het Sociaal Team Wassenaar. Door deze integrale aanpak ontstaat een zorgzame gemeenschap waarin bewoners elkaar ondersteunen, professionals samenwerken en de leefomgeving uitnodigt tot participatie en verbinding. Spoor 3.

Toekomstgerichte woningen in de woningbouwprogrammering

De Woonzorganalyse van Companen (bijlage 4) laat zien dat gemeente Wassenaar richting 2040 te maken krijgt met een tekort van circa 490 passende woningen voor ouderenhuisvesting, met name in het koopsegment en de middenhuur. Daarnaast blijkt dat slechts 27% van de bestaande woningvoorraad geschikt is voor mensen met een mobiliteitsbeperking, terwijl de vraag naar toegankelijke woningen sterk toeneemt. Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 22 van 43

Om hier adequaat op in te spelen, is het van groot belang dat de gemeente stuurt op het bouwkundigstedelijk kader bij nieuwbouwprojecten en er expliciet rekening wordt gehouden met wonen met zorg en toegankelijkheid. Binnen de Realisatieagenda is vastgesteld dat minimaal één derde deel bestaat uit nultredenwoningen, geclusterde woningen of zorggeschikte woningen. Hierdoor realiseren we een gevarieerd aanbod van geclusterde woonvormen, zorggeschikte woningen en nultredenwoningen in verschillende prijsklassen. Naast de woning zelf is ook de directe buitenruimte van cruciaal belang. Een toegankelijke, veilige en uitnodigende buitenomgeving draagt bij aan de zelfstandigheid en het welzijn van bewoners. Denk aan goed begaanbare paden, voldoende zitgelegenheid, groenvoorzieningen, verlichting en ontmoetingsplekken op loopafstand. Deze elementen maken het mogelijk om actief deel te nemen aan de buurt en bevorderen sociale contacten, beweging en mentale gezondheid. Door te verdichten in bestaande wijken, komen passende woningen beschikbaar binnen het sociaal netwerk van een inwoner. Hierdoor kunnen zij hun sociaal netwerk behouden. Hoe wordt dit geregeld? Toekomstgericht bouwen wordt een vast uitgangspunt binnen het woningbouwprogramma van de gemeente Wassenaar.

Nieuwbouwwoningen worden ontworpen met aandacht voor toegankelijkheid, veiligheid en comfort, zodat ze ook geschikt zijn voor uiteenlopende doelgroepen: ouderen met een lichte tot intensieve zorgvraag, mensen met een beperking, uitstromers uit zorginstellingen zoals jongeren uit jeugdzorg of uitstroom uit beschermde woonvormen. Voor inwoners met een zorgvraag is het noodzakelijk dat de woningcorporaties, zorgaanbieders en de gemeente goede afstemming hebben om voor de inwoner passende woonruimte te vinden. Dit kan een woning met voorwaarden zijn zoals een convenantwoning. Commerciële instellingen, zorgorganisaties en/of woningcorporaties bouwen zorginstellingen waarin woningen gerealiseerd zijn voor mensen met een zwaardere zorg- of ondersteuningsvraag, die doen zij doormiddel van het scheiden van wonen en zorg. Om deze woningen en manier van zorg te kunnen realiseren is het belangrijk dat er goede afstemming is tussen de diverse partijen. Bij het ontwikkelen van geclusterde en zorggeschikte woningen is het essentieel om aandacht te besteden aan de extra investeringen die hiermee gepaard gaan. Het gaat niet alleen om het realiseren van kwalitatieve woningen, maar ook om het creëren van een leefomgeving die ontmoeting en zelfstandigheid stimuleert. Denk hierbij aan gemeenschappelijke ruimtes, stallingen voor hulpmiddelen zoals scootmobielen of driewielfietsen en bredere gangen.

Binnen de Regionale Realisatieagenda Wonen Haaglanden (RRA) heeft Wassenaar zich verbonden aan de doelstelling dat minimaal twee derde van alle nieuwbouwwoningen betaalbaar moet zijn. Toekomstgericht wonen sluit hier naadloos op aan, omdat deze woningen vaak binnen het sociale en middensegment vallen. Door structureel na te streven dat ten minste één derde van de nieuwbouw geschikt is voor ouderen - en dit vast te leggen in stedenbouwkundige kaders, prestatieafspraken en projectontwikkeling – ontstaat een inclusieve woonomgeving waarin inwoners zelfstandig kunnen blijven wonen met behoud van kwaliteit van leven. Deze uitgangspunten worden verankerd in het Omgevingsplan en sluiten aan bij de bredere ambities uit de Omgevingsvisie, die in 2026 wordt opgesteld. Toekomstgericht en passend wonen vormen daarmee Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 23 van 43

niet alleen een sociaal-maatschappelijke opgave, maar ook een ruimtelijk en beleidsmatig kader voor toekomstige ontwikkelingen. Het is van belang dat bij alle raadsvoorstellen met betrekking tot woningbouw expliciet wordt aangegeven hoe deze principes zijn meegenomen. Zo wordt de regierol van de gemeente versterkt en draagt het woningbouwprogramma niet alleen kwantitatief, maar ook kwalitatief bij aan een toekomstbestendige woonstructuur in Wassenaar.

Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 24 van 43

Hoofdstuk 4. Vervolg De Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026 is een visiedocument over het richten en inrichten van wonen met zorg. Hoewel de gemeente een regiefunctie vervult, is zij voor de realisatie sterk afhankelijk van woningcorporaties, maatschappelijke organisaties zoals zorg- en welzijnspartijen en ontwikkelaars voor het bouwen van passende nieuwe woningen. Dit betekent dat de gemeente actief samenwerkingen aangaat, de partijen betrekt bij het opstellen en uitvoeren van de uitvoeringsprogramma’s en dat alle betrokken partijen zich dan kunnen committeren aan de gezamenlijke opgaven. Alleen door deze gezamenlijke verantwoordelijkheid kan een toekomstbestendig woonzorgaanbod in Wassenaar worden gerealiseerd. Deze lokale Woonzorgvisie verbindt andere beleidsstukken van gemeente Wassenaar zoals de nota Woonbeleid, het Beleidsplan Sociaal Domein, het Jeugdbeleid en het Ouderenbeleid. De uitwerking van de beschreven sporen komt dan ook deels terug in de uitvoeringsprogramma's van deze beleidsstukken. De uitvoering van deze lokale woonzorgvisie wordt op vijf plekken uitgewerkt. Dit zijn zowel uitvoeringsprogramma’s als andere afspraken die bijdragen aan de realisatie van de drie genoemde sporen: Programma/Product

Spoor 1

Spoor 2

Spoor 3

Zelfstandigheid

Versterken van

Toekomstgerichte

en autonomie

gemeenschaps-

woningen als

staan centraal bij de inwoner

vorming: Zorg in de gemeenschap

aandachtspunt

door de gemeenschap

✔

✔

✔

✔

✔

✔

✔

✔

Prestatieafspraken

✔

✔

Wmo-convenant

✔

✔

Uitvoeringsprogramma Wonen met Zorg Volkshuisvestelijk programma Uitvoeringsprogramma Welzijn & Zorg

Woningbouwprogrammering

✔

✔

Tabel 1. Overzicht van plekken waarin de uitvoering van de lokale woonzorgvisie

4.1 Uitvoeringsprogramma Wonen met Zorg De uitdagingen op het gebied van wonen en zorg raken meerdere domeinen. Het gaat niet alleen om het beschikbaar stellen van geschikte woningen, maar ook om het organiseren van passende zorg en ondersteuning. Deze opgave is complex en overstijgt de verantwoordelijkheid van één partij. Daarom is samenwerking tussen gemeente, woningcorporaties, zorgorganisaties en welzijnsorganisaties onmisbaar. Het uitvoeringsprogramma Wonen met Zorg is geen gemeentelijk plan, maar een gezamenlijk actieplan van alle betrokken partners. Het realiseren van een toekomstbestendig woonzorgaanbod vraagt om meer dan goede intenties: het vereist structurele samenwerking, gedeelde verantwoordelijkheid en duidelijke afspraken over planning, investeringen en uitvoering. De drie sporen voor een toekomstgerichte aanpak

Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 25 van 43

uit hoofdstuk 3 zijn vertaald naar concrete acties die alleen haalbaar zijn als alle partijen zich eraan committeren. Dat betekent samenwerken op projectniveau én het maken van duurzame afspraken die de basis vormen voor een samenhangend aanbod van wonen, zorg en welzijn in Wassenaar. Onder regie van de gemeente maar vanuit gelijkwaardigheid van alle betrokken partijen zal een uitvoeringsprogramma Wonen met Zorg worden opgesteld. Samenwerking is dus geen keuze, maar een randvoorwaarde. Door krachten te bundelen creëren we een omgeving waarin inwoners met een zorgvraag veilig, zelfstandig en met kwaliteit van leven kunnen wonen. Het uitvoeringsprogramma is daarmee het gezamenlijke kompas voor alle partners die deze ambitie willen waarmaken. Het Uitvoeringsprogramma Wonen met Zorg draagt bij aan spoor 1: Zelfstandigheid en autonomie staan centraal bij de inwoner, spoor 2: Versterken van gemeenschapsvorming: Zorg in de gemeenschap door de gemeenschap en spoor 3: Toekomstgerichte woningen als aandachtspunt. 4.2 Volkshuisvestelijk programma Op basis van de Startnotitie Omgevingsvisie, de Nota Woonbeleid gemeente Wassenaar 2025 en de Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026 wordt een volkshuisvestelijk programma opgesteld. Dit programma vervangt de huidige woonvisie en vormt een belangrijk beleidsinstrument binnen het omgevingsplan.

Het brengt ruimtelijke en sociale opgaven samen en maakt de gemeentelijke ambities op het gebied van wonen concreet en uitvoerbaar. Een centrale pijler binnen het volkshuisvestelijk programma is het realiseren van toegankelijke woningen waar passende zorg kan worden geboden. Deze woonvormen bieden niet alleen een antwoord op de vergrijzing, maar zijn ook een strategisch middel om de woningvoorraad beter te benutten. Doorstroming wordt bevorderd wanneer ouderen verhuizen naar een passende woning, waardoor ruimte ontstaat voor andere doelgroepen zoals starters, gezinnen en mensen met een zorgvraag. Zo draagt het programma bij aan een toekomstbestendige woningmarkt waarin iedereen een passende plek kan vinden. Dit programma vormt een belangrijke schakel tussen de gemeentelijke woonvisie en het omgevingsplan, en bevat maatregelen die bijdragen aan voldoende, betaalbare en passende woningen voor verschillende doelgroepen. De basis hiervoor ligt onder andere in de Regionale Realisatieagenda Wonen Haaglanden (RRA), waarin Wassenaar zich heeft verbonden aan het versnellen van woningbouw en het verbeteren van de betaalbaarheid. Vanaf 2025 moet minimaal twee derde van alle nieuwbouwwoningen betaalbaar zijn: 30% sociale huur en 40% middenhuur en betaalbare koop. Om deze doelstelling te realiseren, voorziet Wassenaar in een woningbouwprogramma van circa 950 woningen tot 2030.

Projecten zoals de herontwikkeling van de voormalige Den Deijlschool, de Gemeentewerf, de ANWB-locatie en het Kerkehout dragen bij aan een gevarieerd aanbod. Binnen deze projecten wordt nadrukkelijk ingezet op toekomstgerichte woonvormen, waaronder nultredenwoningen zoals appartementen en geclusterde woonconcepten. Deze woonvormen bevorderen doorstroming: wanneer ouderen verhuizen naar een passende woning, komt hun huidige woning vrij voor andere doelgroepen, waardoor de woningmarkt in beweging komt. Het Volkshuisvestelijk programma draagt bij aan spoor 1: Zelfstandigheid en autonomie staan centraal bij de inwoner, spoor 2: Versterken van gemeenschapsvorming: Zorg in de gemeenschap door de gemeenschap en spoor 3: Toekomstgerichte woningen als aandachtspunt. Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 26 van 43

4.3 Uitvoeringsprogramma Welzijn en Zorg Het uitvoeringsprogramma Welzijn en Zorg is een directe uitwerking van het Beleidsplan Sociaal Domein en vormt daarmee een belangrijk instrument voor de uitvoering van het gemeentelijk beleid op het gebied van welzijn en ondersteuning. In dit programma staat het versterken van de sociale basis centraal. De gemeente werkt hierin samen met welzijnsorganisaties, vrijwilligers en zorgaanbieders om laagdrempelige ondersteuning en ontmoeting in de buurt te bevorderen. Er is aandacht voor preventie, het vroegtijdig signaleren van hulpvragen en het verbinden van formele en informele zorg, met als doel inwoners te ondersteunen in hun dagelijks leven en hen te helpen zo lang mogelijk zelfstandig te blijven functioneren. Het programma sluit inhoudelijk aan op de Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026, waarin zelfstandig wonen en passende ondersteuning voor inwoners met een zorgbehoefte centraal staan. Door beide beleidslijnen met elkaar te verbinden, ontstaat een samenhangende aanpak waarin wonen, welzijn en zorg elkaar versterken. Het uitvoeringsprogramma Welzijn en Zorg is een dynamisch document en beweegt mee met maatschappelijke ontwikkelingen en lokale beleidskeuzes.

Onderdeel van het uitvoeringsprogramma Welzijn en Zorg is ook de Wmo-verordening en de bijbehorende beleidsregels, evenals preventieve maatregelen zoals bijvoorbeeld zorgcirkels. Het Uitvoeringsprogramma Welzijn en Zorg draagt bij aan spoor 1: Zelfstandigheid en autonomie staan centraal bij de inwoner, spoor 2: Versterken van gemeenschapsvorming: Zorg in de gemeenschap door de gemeenschap en spoor 3: Toekomstgerichte woningen als aandachtspunt. 4.4 Prestatieafspraken met de woningcorporaties De gemeente Wassenaar maakt prestatieafspraken met woningcorporaties om gezamenlijk invulling te geven aan de volkshuisvestelijke opgaven en woonzorgambities van de gemeente. Deze afspraken worden gemaakt met de twee woningcorporaties die actief zijn in Wassenaar: de Wassenaarsche Bouwstichting en Woningbouwvereniging St. Willibrordus. In het kader van de prestatieafspraken zijn gemeente en woningcorporatie gelijkwaardig, we maken afspraken op basis van wilsovereenstemming. In de prestatieafspraken worden concrete doelen vastgelegd, zoals het realiseren van sociale huurwoningen, het beschikbaar stellen van woningen voor kwetsbare doelgroepen, en het verbeteren van de toegankelijkheid en kwaliteit van de woningvoorraad. Ook thema’s als duurzaamheid, doorstroming en wonen met zorg maken hier onderdeel van uit.

De prestatieafspraken dragen bij aan spoor 1: Zelfstandigheid en autonomie staan centraal bij de inwoner, spoor 2: Versterken van gemeenschapsvorming: Zorg in de gemeenschap door de gemeenschap en spoor 3: Toekomstgerichte woningen als aandachtspunt. 4.5 Wmo-convenant met woningcorporaties Naast de jaarlijkse prestatieafspraken zal het college op korte termijn ook een Wmo-convenant met de woningcorporaties Wassenaarsche Bouwstichting en Woningbouwvereniging St. Willibrordus ondertekenen. In dit convenant worden afspraken vastgelegd over hoe partijen gezamenlijk bijdragen aan passende huisvesting voor inwoners met een zorg- of ondersteuningsbehoefte. Het convenant bevat afspraken over het beschikbaar stellen en toewijzen van geschikte woningen, zoals nultredenwoningen en geclusterde woonvormen. Daarnaast wordt vastgelegd hoe woon- en Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 27 van 43

zorgbehoeften beter op elkaar kunnen worden afgestemd, zodat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen in een veilige en toegankelijke omgeving. Het convenant vormt daarmee een belangrijk onderdeel van de integrale aanpak van wonen en zorg binnen het sociaal domein. Het Wmo-convenant draagt bij aan spoor 1: Zelfstandigheid en autonomie staan centraal bij de inwoner en spoor 2: Versterken van gemeenschapsvorming: Zorg in de gemeenschap door de gemeenschap. 4.6 Woningbouwprogrammering gemeente Wassenaar Het gemeentelijk woningbouwprogramma van Wassenaar geeft richting aan de ontwikkeling van nieuwe woningen en sluit aan bij de regionale afspraken zoals vastgelegd in de Regionale Realisatieagenda (RRA). Deze agenda zorgt voor afstemming tussen gemeenten in de regio Haaglanden en borgt dat Wassenaar bijdraagt aan de gezamenlijke woningbouwopgave. De gemeente Wassenaar heeft zich via de Regionale Realisatieagenda Haaglanden (RRA) gecommitteerd aan een ambitieus woningbouw- en betaalbaarheidsprogramma voor de periode 2022–2030. Binnen deze regionale realisatieagenda is het doel vastgesteld dat minstens twee derde van de nieuwbouwwoningen betaalbaar moet zijn, waarbij 30 % sociale huur in de woningvoorraad moet worden gerealiseerd.

In lijn hiermee bevat de gemeentelijke Nota Woonbeleid 2025 duidelijke concrete normen: bij alle nieuwbouwprojecten streeft Wassenaar naar een verdeling van 30 % sociale huur, 40 % middeldure huur en betaalbare koop, en 30 % vrijesectorwoningen. Door bij de woningbouwprogrammering rekening te houden met toekomstgericht wonen, zoals omschreven in deze lokale woonzorgvisie, geeft Wassenaar invulling aan haar ambitie om een toekomstbestendige woningvoorraad te realiseren. De woningbouwprogrammering draagt bij aan spoor 3: Toekomstgerichte woningen als aandachtspunt.

Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 28 van 43

Hoofdstuk 5. Indicatoren en monitoring Om de voortgang van de lokale woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026 goed te kunnen volgen en waar nodig bij te sturen, is het belangrijk om te werken met heldere en meetbare indicatoren. Deze indicatoren geven inzicht in de mate waarin de doelstellingen worden behaald en helpen bij het evalueren van de impact van het beleid op het gebied van wonen, zorg, welzijn en samenwerking. Hieronder staat een overzicht van relevante indicatoren, inclusief suggesties voor hoe deze gemeten kunnen worden. Spoor

Indicator

Meetmethode

Spoor 1:

-

Aantal inwoners met Wmo-

-

Wmo-dashboard

indicatie in passende woning

-

Wmo- en zorgregistraties,

Zelfstandigheid en autonomie van inwoners

-

woont met ondersteuning -

gegevens zorgaanbieders

Aantal inwoners dat zelfstandig -

Monitor Sociale Verhuurders Haaglanden

Aantal inwoners dat aangeeft regie te ervaren over eigen leven -

Registraties woningcorporaties

Kosten voor woonvoorzieningen

-

Cliëntervaringsonderzoek Wmo

vanuit de Wmo

-

GGD gezondheidsmonitor

-

Subsidieverantwoordingen

Gebruik voorrangsregels verhuizingen binnen sociale huurvoorraad

-

Aantal aanvragen voor een doorstroommakelaar

Spoor 2:

-

Aantal en bereikbaarheid van

Versterken van

ontmoetingsplekken in wijken

gemeenschapsvorming: Zorg in de -

Gebruik van inloopvoorzieningen

-

GGD gezondheidsmonitor

gemeenschap door de

en welzijnsactiviteiten

-

Buurtatlas van de RIVM

gemeenschap

zorg- en welzijnsorganisaties

-

Sociale contacten

(Ervaren gezondheid |

-

Vrijwilligerswerk

Buurtatlas)

-

Aantal mantelzorgers en ervaren -

Gegevens Sociaal Team

belasting

Wassenaar

-

Aantal actieve

-

bewonersinitiatieven gericht op

Gegevens gemeente Wassenaar

samen leven en zorgen Spoor 3:

-

Aantal opgenomen

-

toekomstgerichte woningen in

Toekomstgerichte woningen als aandachtspunt. -

-

Gemeentelijke bouwstatistieken

woningbouwprogramma’s

-

Woningtoewijzingsdata

Percentage nieuwbouwwoningen

-

Monitor wonen

dat geschikt is voor bewoning

-

Verhuisbewegingen via CBS

door ouderen

-

Gegevens van de

Aantal gerealiseerde nultreden-,

woningcorporaties (SVH)

geclusterde en zorggeschikte woningen -

Aantal woningen beschikbaar voor specifieke doelgroepen

-

Aantal verhuizingen van ouderen naar passende woonvormen

Tabel 2. Overzicht van relevante indicatoren voor de drie sporen

Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 29 van 43

Hoofdstuk 6. Financiën en Risico’s 6.1 Financiën Het realiseren van de drie sporen uit de lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026 zal plaatsvinden binnen de beschikbare middelen waarbij de programmabegroting het financiële kader biedt. In de begroting wordt een meerjarenperspectief geboden in programma 2 ‘Mens en Maatschappij' en in programma 4 ‘Fysieke leefomgeving’. In deze programma's zijn alle budgetten opgenomen die beschikbaar kunnen zijn voor het uitvoeren van de Woonzorg visie. Naast de financiële middelen die wij als gemeente ontvangen vanuit het Rijk, zetten we samen met onze partners actief in op het vinden van aanvullende financiering. Denk aan Regionale financiële middelen, cofinanciering, subsidies, fondsen en andere mogelijkheden om projecten mogelijk te maken die extra financiële inzet vragen. Dit biedt kansen voor zowel de gemeente als alle betrokken partners. Transparantie is daarbij essentieel: iedere partner maakt inzichtelijk welke middelen beschikbaar zijn. Partners geven duidelijk aan welke bijdrage zij leveren, financieel, maar ook in de vorm van personeel, ruimte of materieel. Alleen door samen verantwoordelijkheid te nemen, kunnen we deze projecten realiseren. Als er uit het uitvoeringsprogramma ambities komen waar extra financiering voor nodig is worden deze nader uitgewerkt.

Concrete financiële voorstellen worden op dat moment, indien nodig, afzonderlijk ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd al dan niet via de Planning- en Controlcyclus (P&Ccyclus). Hoewel er gestuurd wordt op doelmatigheid en kostenbeheersing, blijft er sprake van een zekere mate van financiële onzekerheid. Dit vraagt om voortdurende monitoring en flexibiliteit in de uitvoering, zodat tijdig kan worden bijgestuurd indien zich onverwachte ontwikkelingen voordoen. 6.2 Mogelijke risico's Rijksbeleid Het is mogelijk dat het Rijk de komende jaren wet- en regelgeving aanpast die van invloed zijn op de uitgangspunten van de lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026. Dit kan zowel mogelijkheden als risico's met zich meebrengen. Waar we reeds zicht op hebben, is het feit dat in 2028 de bijdrage aan het Gemeentefonds daalt. De totale bijdrage voor de gemeente loopt terug. Incidenteel versus structurele financiering We moeten structurele activiteiten structureel financieren, maar van het Rijk krijgen we deels incidentele middelen. Een voorbeeld hiervan is de inzet die we plegen vanuit de middelen voor het GALA, IZA en straks AZWA. Deze afhankelijkheid van incidentele financiering kan leiden tot onzekerheid over de voortzetting van succesvolle interventies. De gemeente streeft ernaar om waar mogelijk structurele financiering te realiseren.

Stijgende kosten Met de kennis van nu gaan we ervanuit dat de middelen beschikbaar blijven. Mocht daar verandering in komen zal er een bijstelling van de interventies komen en wellicht zullen er dan ook interventies moeten stoppen. Dit komt dan naar voren in de P&C-cyclus.

Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 30 van 43

Huidige demografische ontwikkelingen Voor de woonzorg visie hebben we gebruik gemaakt van de datagegevens uit het onderzoek van Companen. Op basis van data kunnen we de bevolkingssamenstelling voor de komende jaren voorspellen, maar deze kan altijd veranderen, zeker gezien de woningbouwopgave binnen Wassenaar. Hierop zal het beleid en de uitvoering moeten inspelen om te zorgen dat het aanbod blijft aansluiten bij de behoefte. Personeelstekorten Bij het opstellen en uitvoeren van beleid, zijn we afhankelijk van de beschikbaarheid van personeel. Dit geldt zowel voor de gemeente als voor maatschappelijke organisaties. Wanneer er onvoldoende personeel beschikbaar is, vormt dit een risico voor de haalbaarheid van de plannen. Voor het huisvesten van zorgpersoneel is de Regionale Realisatieagenda Haaglanden ook van groot belang, door in gemeente Wassenaar voldoende woningen te realiseren wordt de gemeente een aantrekkelijke plek om te wonen en werken. 6.2.1

Escalatie en meldingsafspraken bij risico’s

Indien één of meerdere van bovenstaande risico’s zich daadwerkelijk voordoen met relevante financiële of beleidsmatige gevolgen, wordt de gemeenteraad hierover geïnformeerd via de regulier P&C-Cyclus, zoals beschreven in artikel 169 van de Gemeentewet.

Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 31 van 43

Bijlage 1.

Begrippenlijst

Algemene begrippen: •

ADL-beperking Beperking in Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen, zoals traplopen, wassen, aankleden of uit bed komen.

•

Ambulantisering De verschuiving van langdurige intramurale zorg naar zorg en ondersteuning die thuis of in de eigen leefomgeving wordt aangeboden. Doel is meer zelfstandigheid en maatschappelijke participatie.

•

Convenantwoning Een convenantwoning is een woning die beschikbaar komt op basis van afspraken in een convenant, bedoeld voor mensen die zelfstandig willen wonen maar extra zorg of begeleiding nodig hebben. Het is dus geen speciaal type woning, maar een woning die onderdeel is van een samenwerkingsafspraak tussen de gemeente, woningcorporaties en zorgaanbieders.

•

Domotica Technologische toepassingen in en rondom de woning die de zelfstandigheid, veiligheid en het comfort van zorgbehoevenden ondersteunen. Denk aan automatische verlichting, valdetectie, slimme sensoren, medicijnherinneringen en beeldzorg. Domotica helpt cliënten langer zelfstandig thuis te wonen en ondersteunt zorgverleners bij efficiënte en passende zorg op afstand.

•

Eigen regie Eigen regie betekent dat inwoners invloed hebben op beslissingen die hen raken en dat zij, waar mogelijk, zelf richting geven aan hun leven. Onder eigen regie verstaan we de keuzes die inwoners zelf kunnen maken in hun dagelijks leven. Dit kunnen kleine keuzes zijn, zoals welke kleding zij aantrekken of welk beleg zij op hun brood willen, maar ook grote keuzes, zoals welke zorg zij willen ontvangen. Wij gaan ervan uit dat iedere inwoner, ongeacht zijn of haar aandoening, altijd een deel eigen regie heeft in het leven.

•

Extramuralisering Het streven om zorg buiten instellingen te organiseren, bijvoorbeeld in de eigen woning, met behoud van kwaliteit en toegankelijkheid.

•

Gespikkeld wonen Wonen in een reguliere woning in de buurt van een zorgaanbieder, waarbij zorg en begeleiding op afroep beschikbaar zijn. Het is een tussenvorm tussen zelfstandig wonen en wonen met 24/7 ondersteuning.

•

Intramuraal

Intramurale zorg is zorg die op de locatie van een zorgorganisatie wordt verleend, zoals een verpleeghuis, of instelling voor gehandicapten, waarbij de cliënt (meestal 24/7) verblijft en de zorg, verzorging en behandeling ontvangt, omdat thuis wonen niet meer mogelijk is. Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 32 van 43

•

Modulair Pakket Thuis (MPT)

MPT (Modulair Pakket Thuis) is een leveringsvorm binnen de Wet langdurige zorg (Wlz) waarmee mensen met een Wlz-indicatie zorgpakketten thuis kunnen ontvangen van één of meerdere aanbieders, vaak aangevuld met mantelzorg, waarbij de zorgmodulair (bv. verpleging, begeleiding, persoonlijke verzorging) wordt samengesteld, in tegenstelling tot een volledig pakket thuis (vpt) of verblijf in een instelling. Het doel is om zorg op maat thuis te leveren voor mensen die 24/7 zorg nabij nodig hebben, maar nog thuis kunnen wonen. •

Vitaliteitstredenmodel Model dat ouderen indeelt in vier treden op basis van hun zorgvraag: van vitaal zonder zorgvraag (trede 1) tot intensieve zorgbehoefte (trede 4).

•

Volledig Pakket Thuis (VPT)

VPT staat voor Volledig Pakket Thuis binnen de Wet langdurige zorg (Wlz), een zorgvorm waarbij je intensieve zorg en ondersteuning ontvangt (zoals verpleging, verzorging, begeleiding, maaltijden) terwijl je gewoon thuis blijft wonen, geleverd door één Wlz-zorgaanbieder. Wet langdurige zorg (Wlz) Wet die regelt dat mensen met een zware, langdurige zorgbehoefte recht hebben op intensieve zorg, bijvoorbeeld bij dementie of ernstige lichamelijke beperkingen. •

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Nederlandse wet die gemeenten verplicht om ondersteuning te bieden aan mensen die hulp nodig hebben bij zelfstandig wonen, participatie en maatschappelijke betrokkenheid.

•

Welzijn Het geheel van activiteiten en voorzieningen die bijdragen aan de kwaliteit van leven, sociale contacten, participatie en zelfredzaamheid van inwoners.

Begrippen gericht op wonen. •

Toekomstgeschikt wonen Een toekomstgerichte woning is een woning die geschikt is om te wonen in de meeste levensfases. De essentiële voorzieningen bevinden zich op één woonlaag en zijn zonder trappen te bereiken. Daardoor zijn deze ook geschikt bij een toenemende zorgvraag.

• Nultredenwoning

Geclusterde woonvorm

Zorggeschikte woning

Beschrijving van de

Zijn zelfstandige

Zijn woningen die voldoen

Zijn zelfstandige

woning

woningen die zowel

aan de definitie voor

nultredenwoningen

intern als extern

nultredenwoningen in een

waarin Wlz-zorg geleverd

toegankelijk zijn.

geclusterde woonvorm:

kan worden voor

deze zijn ingericht op het

bewoners en die

bevorderen van sociaal Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 33 van 43

Nultredenwoning

Geclusterde woonvorm

Zorggeschikte woning

contact en

onderdeel zijn van een

gemeenschapsgevoel,

geclusterde woonvorm.

waardoor eenzaamheid wordt tegengegaan en samenredzaamheid wordt bevorderd. Ontmoetingsruimte

-

Verplicht,

Woningen dienen

Ontmoetingsruimte

onderdeel te zijn van

inpandig of op loopafstand

complex of groep

voor ouderen (bv ca 100

geclusterde woningen

meter).

Doel van de woonvorm is bevorderen gemeenschappelijkheid en tegengaan eenzaamheid Aantal woningen

-

Minimale clustering van

Woningen dienen

12 woningen

onderdeel te zijn van complex of groep geclusterde woningen

Toegankelijkheid

Intern en extern

Intern en extern

De toegang én de woning

gelijkvloers, zonder

gelijkvloers, zonder

rolstoel- en rollator toe -

drempels

drempels.

en doorgankelijk. Woningen die vallen onder de categorie BAT 3

Rollator toe- en

of 4 en Woonkeur vallen

doorgankelijk (bij

binnen deze definitie

voorkeur) Voldoende ruimte bij de Advies is om woningen

entree en in de

dementievriendelijk in te

toiletruimte en de

richten.

badkamer.

Brandveilig

Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 34 van 43

Nultredenwoning

Geclusterde woonvorm

Zorggeschikte woning Beschikken over een goede en stabiele internetverbinding voor domotica.

Zorgnormen

-

Bij voorkeur: Zorgsteunpunt en/ of

Levering van VPT, MPT, PGB

gemeenschappelijke ruimte, receptie, huismeester en/ of vorm van alarmering Doelgroep

-

65+geschikt en voorrang,

Wlz-zorg geïndiceerd,

wanneer in een complex

min 30% van de

min 50% van de

woningen in het complex

woningen met voorrang

dient bestemd te zijn

aan 65+ wordt

voor deze doelgroep.

toegewezen, tellen alle geclusterde woningen mee.

Voorwaarden

Stimuleringsregeling

Stimuleringsregeling

subsidie RVO

Ontmoetingsruimte in

Zorggeschikte Woningen

ouderenhuisvesting (SOO)

(SZGW) De zorggeschikte

Ontmoetingsruimte op max 100 meter loopafstand

wooneenheden worden verhuurd tot de maximale huurprijs voor sociale huurwoningen (tot de liberalisatiegrens).

Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Minstens 50% van de

Minimaal 30% van de

(beoogde) bewoners is bij

wooneenheden wordt

oplevering van de

verhuurd aan bewoners

ontmoetingsruimte 55

met een Wlz-indicatie,

jaar of ouder.

minimaal zorgprofiel VV4

Minimaal 75% van de

tot en met VV10 van de

huurwoningen wordt bij

Nederlandse

oplevering verhuurd onder

Zorgautoriteit. Na

de geïndexeerde

oplevering worden deze

huurgrens voor een pand

wooneenheden minimaal

Pagina 35 van 43

Nultredenwoning

Geclusterde woonvorm

Zorggeschikte woning

met 186 woonpunten. Dit

3 maanden gereserveerd

bedrag wordt bijgehouden

voor deze doelgroep.

in bijlage 1 van de uitvoeringsregeling huurprijzen woonruimte.

De infrastructuur binnen de woonvorm en woningen maakt

Minimaal 75% van de

telefonisch en digitaal

nieuwbouw koopwoningen

contact op afstand

heeft bij verkoop een prijs

mogelijk naar

van maximaal 1,25 x het

zorgverleners en

bedrag van de Nationale

zorgverlening.

Hypotheek Garantie (NHG).

Bij de bouw wordt rekening gehouden met

Bij de bestaande

dementievriendelijk

koopwoningen is bij

bouwen.

minimaal 75% van de woningen de WOZ-waarde (Waardering Onroerende Zaken) maximaal 1,25 x het bedrag van de NHG.

In nieuwbouwwoningen zijn de woonruimte en woonvorm geschikt voor rolstoelen. In getransformeerde gebouwen is de woonvorm rolstoelgeschikt en zijn de wooneenheden geschikt voor rollators. Een transformatie moet per wooneenheid minstens gemiddeld € 40.000 kosten inclusief btw. Kost de transformatie per wooneenheid gemiddeld minstens € 100.000 inclusief btw? Dan krijgt u evenveel subsidie als bij nieuwbouw. U moet dan ook voldoen aan dezelfde

Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 36 van 43

Nultredenwoning

Geclusterde woonvorm

Zorggeschikte woning toegankelijkheidseisen als nieuwbouw. De bewoner van de zorggeschikte woning betaalt zelfstandig huur voor de woning.

Verschijningsvorm

Appartement,

Aanleunwoningen, woon-

Voormalige

patiobungalow

zorgcomplexen,

verpleegzorgplekken

serviceflats, groepswonen, hofjeswoningen Tabel 3. Overzicht van verschillende woonvormen

Bronnen: Informatiepakket ouderenhuisvesting, BZK, feb 2024; Definities ouderenhuisvesting landelijke werkgroep monitoring, juni 2024; Concept Afsprakenkader en richtlijnen Wonen en zorg voor ouderen, dd. 05 -09-2024 Website RVO, aug 2024, subsidie Stimuleringsregeling Ontmoetingsruimte in ouderenhuisvesting (SOO), Stimuleringsregeling Zorggeschikte Woningen (SGZW).

Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 37 van 43

Bijlage 2. Samenhang met andere beleidsdocumenten De woonzorgvisie verhoudt zich tot bestaande en toekomstige kaders, zowel op landelijk als op regionaal niveau: Landelijk: Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) is de aanvulling op het Integraal Zorgakkoord en richt zich op de samenwerking tussen zorg en welzijn, met speciale aandacht voor domein overstijgende zorg, ouderenzorg, wijkzorg en eerstelijnszorg. De eindrapportage van het houdbaarheidsonderzoek Wmo, Tijd voor stevige keuzes, heeft als doel inzicht te geven in de toekomstbestendigheid van de Wet maatschappelijke ondersteuning. Het onderzoek richt zich op de vraag hoe gemeenten, aanbieders en het Rijk samen kunnen zorgen dat ondersteuning voor mensen met een beperking, ouderen en andere kwetsbare groepen ook in de komende jaren toegankelijk, betaalbaar en uitvoerbaar blijft. Daarbij wordt gekeken naar trends zoals vergrijzing, stijgende zorgvraag en krapte op de arbeidsmarkt, en naar mogelijkheden om de Wmo duurzaam te organiseren binnen de beschikbare middelen. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) vraagt van de gemeenten dat ze een samenhangende lokale aanpak ontwikkelen op het gebied van gezondheid, sport en bewegen, en het versterken van de sociale basis.

Het Integraal Zorgakkoord (IZA) heeft tot doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden: de zorg tegen een redelijke prijs, en de juiste zorg op de juiste plek. De Nationale Woon- en Bouwagenda Richt zich op voldoende betaalbare woningen, inclusief aandacht voor ouderen en mensen met een zorgvraag. Programma Een thuis voor iedereen heeft als doel te zorgen voor voldoende betaalbare woningen voor aandachtsgroepen én een evenwichtige verdeling over gemeenten, met de juiste zorg, ondersteuning en begeleiding. Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO) heeft als doel om een omslag te maken in de organisatie van de zorg en ondersteuning voor ouderen. Daarbij is een nieuwe norm geformuleerd: zelf als het kan, thuis als het kan en digitaal als het kan. Het VN-verdrag Handicap stimuleert gemeenten om een inclusieve samenleving te realiseren, ook in woon- en zorgbeleid. Regionaal: Het Actieplan Toekomstige woonruimteverdeling in Haaglanden is op 30 juni 2025 ondertekend door Sociale Verhuurders Haaglanden (SVH), Samenwerkende Huurdersorganisaties Haaglanden en de Bestuurlijke Tafel Wonen. Het plan focust niet alleen op het bouwen van nieuwe woningen, maar juist op het slimmer inzetten van de bestaande woningvoorraad.

De Regionale Realisatieagenda Haaglanden (RRA) In de regionale Woondeal, de Regionale realisatieagenda Haaglanden, staat hoeveel woningen Wassenaar moet bouwen om te voldoen aan de woonbehoefte van alle inwoners. Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 38 van 43

De Regiovisie Samen bouwen aan maatschappelijk herstel: Deze richtlijn bevat de kaders voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De nadruk ligt op het spreiden van voorzieningen binnen de regio, het bevorderen van sociale inclusie en het uitgangspunt: zelfstandig wonen, tenzij. De Regionale woonzorgvisie: gemeenten in de regio Haaglanden, met participatie van corporaties, zorg-, welzijns- en cliëntenorganisaties uit de regio, stellen de regionale woonzorgvisie op. De regionale woonzorgvisie heeft als doel te komen tot een evenwichtige verdeling van de huisvesting van aandachtsgroepen over de gemeenten in Haaglanden. Ook hanteren de gemeenten in Haaglanden een gezamenlijk systeem van woonruimteverdeling, vastgelegd in een gelijkluidende huisvestingsverordening. Daarin leggen de gemeenten regionaal de toewijzingsregels vast. Lokaal: Het Beleidsplan Sociaal Domein Wassenaar 2024 bevat de uitwerking van de missie “Iedereen in ons dorp kan meedoen”. De beleidsnota Lokaal Jeugdbeleid gemeente Wassenaar 2026 bevat de uitwerking hoe we onze missie "Iedereen in ons dorp kan meedoen" uitgewerkt wordt specifiek gericht op jeugdigen. De beleidsnota Ouderenbeleid Wassenaar 2025 bevat de uitwerking hoe we onze missie “Iedereen in ons dorp kan meedoen” uitgewerkt wordt specifiek gericht op ouderen.

De Prestatieafspraken Wassenaar 2022–2025 bevat afspraken tussen gemeenten, woningcorporaties en vaak ook huurdersorganisaties, waarin wordt vastgelegd hoe partijen bijdragen aan het realiseren van de volkshuisvestelijke doelen. Ze zijn wettelijk verankerd in de Woningwet. In de Startnotitie ‘Participatie Omgevingsvisie’ is formeel een proces in gang gezet voor de opstelling van de Omgevingsvisie voor de gemeente Wassenaar. De notitie benadrukt het belang van bewonersparticipatie en benoemt zes thematische pijlers (zoals groen, erfgoed, wonen, economie, bereikbaarheid en duurzaamheid) als richtinggevend kader voor de verdere uitwerking. Het Uitvoeringsprogramma Lokale inclusieagenda Wassenaar 2025 waarin staat hoe de gemeente Wassenaar een inclusief en toegankelijke gemeente wordt voor alle inwoners. Het Uitvoeringsprogramma Welzijn & Zorg 2025 – 2028 beschrijft de uitvoering van het beleidsplan Sociaal domein Wassenaar. De Nota Woonbeleid gemeente Wassenaar 2025 richt zich op het creëren van een toegankelijker woningaanbod voor starters, ouderen, doorstromers en bijzondere doelgroepen, aansluitend bij de Woonvisie 2021–2025 en de regionale afspraken in de RRA. De Woonvisie Wassenaar “Grip op wonen 2021 – 2025" waarin het woonbeleid van de gemeente Wassenaar wordt beschreven. Deze zal later worden opgenomen in de Omgevingsvisie Wassenaar.

Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 39 van 43

Bijlage 3. Doelgroepen voor wonen met zorg in Wassenaar Aandachtsgroepen Wet versterking regie volkshuisvesting In het wetsvoorstel Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv), dat in juli 2025 door de Tweede Kamer is aangenomen en nog in behandeling is bij de Eerste Kamer, wordt gesproken over aandachtsgroepen. Hoewel ouderen een belangrijke doelgroep vormen in het kader van wonen en zorg, zijn zij niet opgenomen als aandachtsgroep in de Wet versterking regie volkshuisvesting. Dit komt doordat er vanwege de grote opgave rondom vergrijzing een apart landelijk programma is ingericht: het VWS-programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO), dat in 2022 van start is gegaan. Ouderen blijven echter een belangrijke aandachtsgroep. De in de Wvrv benoemde aandachtsgroepen kunnen worden onderverdeeld in twee categorieën, namelijk: 1. In blauw: Urgentiecategorieën waarvoor gemeenten verplicht een urgentieregeling moeten opstellen, zijn doelgroepen met recht op huisvesting. Dit vraagt om meer dan woningtoewijzing: gemeenten moeten ook zorg, begeleiding, aangepaste woonvormen en samenwerking met partners organiseren. De Wet versterking regie volkshuisvesting verplicht tot actieve regie om wonen en zorg te verbinden. Deze categorieën worden opgenomen in de regionale woonzorgvisie, zodat afspraken over wonen én zorg integraal worden gemaakt in de regio.

Voor Wassenaar betekent dit samenwerken met Haaglanden-gemeenten over verdeling en voorrang met betrekking tot de urgentiecategorieën. 2. In groen: Gemeenten zijn wettelijk verplicht maatregelen te nemen, zoals het reserveren van woningen, studentenhuisvesting en standplaatsenbeleid. Hun situatie vraagt meestal minder complexe zorg dan bij uitstromers uit de urgentiecategorieën, waardoor de inzet vooral gericht is op woonruimteplanning, spreiding en samenwerking met corporaties en regionale partners. (Dreigend) dakloze mensen, studenten en arbeidsmigranten krijgen in de regionale woonzorgvisie nadrukkelijk aandacht. Urgentiecategorieën Uitstromers uit instellingen (Maatschappelijke opvang, slachtoffers huiselijk geweld en mensenhandel, (forensisch) Beschermd Wonen, geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en Jeugdzorg) Uitstroom uit detentie en forensische zorg Stoppende sekswerkers Mantelzorgverleners en -ontvangers Mensen met een lichamelijke, verstandelijke, of zintuiglijke beperking of psychische kwetsbaarheid Overige aandachtsgroepen (Dreigend) dakloze mensen Arbeidsmigranten Studenten Woonwagenbewoners Tabel: Aandachtsgroepen zoals opgenomen in het wetsvoorstel Wet Versterking regie volkshuisvesting

Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 40 van 43

Doelgroepen woonzorgvisie Een woonzorgvisie richt zich op inwoners die wonen combineren met een zorg- of begeleidingsvraag. De volgende doelgroepen zijn hierin relevant: Ouderen Zowel op regionaal als lokaal niveau is afgesproken om extra aandacht te besteden aan de groeiende groep ouderen. Deze doelgroep vraagt om een samenhangende aanpak op het gebied van wonen, zorg en welzijn. In Wassenaar vormt de groep 65-plussers een aanzienlijk deel van de vraag naar woonvormen met zorg en ondersteuning. Daarom krijgt deze groep specifieke aandacht vanuit de gemeente. Mensen met een beperking of psychische kwetsbaarheid Door het sluiten van intramurale instellingen en het landelijke beleid op zelfstandig wonen, wonen mensen met psychosociale problematiek steeds vaker verspreid in de wijk. In Wassenaar gaat het bijvoorbeeld om mensen met NAH, autisme, LVB of GGZ-problematiek. Zij krijgen meestal ambulante zorg, wat vraagt om passende woonvormen en ondersteuning. Voor jongvolwassenen met een zorg- en begeleidingsvraag, zoals bij NAH of autisme, ontbreekt nu geschikte huisvesting. Volledig zelfstandig wonen is vaak niet haalbaar, bijvoorbeeld door prikkelgevoeligheid. Dit vraagt om nieuwe woonconcepten, zoals woningen verspreid in de wijk met begeleiding dichtbij.

Uitstromers uit instellingen Inwoners die tijdelijk verblijven in een woonvorm voor Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, een GGZ-instelling of een jeugdzorginstelling en toe zijn aan zelfstandig wonen, stromen doorgaans uit naar de gemeente van herkomst. Deze doelgroep valt onder de urgentieregeling en heeft recht op passende huisvesting in de oorspronkelijke woongemeente. Voor Wassenaar betreft dit een beperkt aantal personen. Dit komt mede doordat de meeste zorginstellingen zijn gevestigd in grotere gemeenten zoals Den Haag. Hierdoor worden inwoners van Wassenaar die tijdelijk zorg nodig hebben vaak buiten de eigen gemeente geplaatst. Zij houden een dure zorgplek bezet, die nodig is voor anderen. Ook daarom is het belangrijk dat ze direct geholpen worden en gemakkelijker een veilige plek te vinden. Het blijft van belang dat Wassenaar voorbereid is op de terugkeer van deze uitstromers en passende woonruimte beschikbaar heeft, afgestemd op hun zorg- en begeleidingsbehoeften. (Dreigend) dakloze mensen met zorgvraag Mensen die dak- of thuisloos zijn en een zorgvraag hebben die past binnen de Wmo, kunnen zich melden bij het daklozenloket in Den Haag. Zij komen in aanmerking voor opvang, hulp en begeleiding en de gemeente van herkomst geeft een urgentieverklaring af voor een woning met zorg en/of begeleiding.

Voor specifieke kwetsbare groepen – waaronder slachtoffers van huiselijk geweld of mensenhandel, mantelzorgers en uitstappende sekswerkers – gelden de zogenaamde bindingseisen niet. Onder de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) kan de regio Haaglanden niet meer vereisen dat zij een huurwoning moeten achterlaten.

Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 41 van 43

Binnen de doelgroep dak- en thuisloze mensen wordt onderscheid gemaakt tussen vier subgroepen: 1.

Mensen in de Maatschappelijke Opvang met een Wmo-indicatie.

2.

Mensen in Beschermd Wonen, vaak met psychische problematiek en zonder mogelijkheid tot zelfstandig wonen.

3.

Uitstromers uit opvang of instellingen, die met lichte indicatie en ambulante begeleiding zelfstandig kunnen wonen.

4.

Mensen die door scheiding of remigratie dakloos (dreigen te) worden, zonder zorgvraag maar met acute huisvestingsbehoefte.

Alle groepen zijn meegenomen in de zogeheten ETHOS-telling, inclusief jonge dakloze mensen en dreigend dakloze gezinnen. Groep 3 (uitstromers) valt onder de urgentiecategorieën van de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv). Groep 4 heeft geen zorgvraag en valt buiten de reikwijdte van deze woonzorgvisie, maar wordt wel meegenomen in het bredere volkshuisvestelijk programma van de gemeente. In Wassenaar is groep 4 beperkt aanwezig, maar door de woningnood verblijven steeds meer mensen tijdelijk bij familie of vrienden. Mantelzorgverleners en -ontvangers De gemeente Wassenaar erkent het belang van mantelzorg en ondersteunt mantelzorgers actief bij het vinden van passende woonoplossingen. Wanneer mantelzorg op afstand plaatsvindt – dat wil zeggen wanneer de mantelzorger en zorgontvanger meer dan vijf kilometer van elkaar wonen – kan onder bepaalde voorwaarden urgentie worden toegekend voor een nabijgelegen sociale huurwoning. Dit vergemakkelijkt het verlenen van zorg en versterkt de onderlinge betrokkenheid. Jongere doelgroepen met een zorgvraag Tijdens de bijeenkomsten is nadrukkelijk gevraagd om specifieke aandacht voor jongeren met een woonzorgbehoefte. Onder deze doelgroep verstaan we inwoners in de leeftijd van circa 18 tot 35 jaar.

In het onderzoek van Companen worden zij niet expliciet benoemd, maar vallen zij binnen bredere categorieën zoals mensen met een lichamelijke of zintuiglijke beperking, verstandelijke beperking, psychische problematiek of jongeren die uitstromen uit de jeugdzorg. Voor deze groep is het vaak extra uitdagend om sociale contacten met leeftijdsgenoten op te bouwen en te onderhouden. Zij hebben behoefte aan woonvormen die niet alleen veiligheid en stabiliteit bieden, maar ook mogelijkheden om elkaar te ontmoeten en sociale verbindingen aan te gaan. Het creëren van plekken waar zij zich thuis voelen én onderdeel kunnen zijn van een gemeenschap is daarom essentieel binnen onze woonzorgvisie.

Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 42 van 43

Bijlage 4. Onderzoek van Companen (Zie bijlage 1a, in de definitieve opmaak zal deze opgenomen worden)

Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026

Pagina 43 van 43