Bijlage 1. Kadernota Wassenaar 2022
Tekst van het document
Kadernota 2022-2025
Versie 9 juni 2021
1
Inhoud 1.
Inleiding - Wassenaar 2022 – 2025 Met focus en ambitie...................................................................... 3
2.
Begrotingsuitgangspunten ...................................................................................................................... 9 2.1
Uitgangspunten voor de ramingen ................................................................................................. 9
Ontwikkelingen gemeentefonds ........................................................................................................... 10
3.
2.2.a.
Meicirculaire ......................................................................................................................... 10
2.2.b.
Herijking verdeling gemeentefonds ...................................................................................... 10
Financieel meerjarenperspectief .......................................................................................................... 12 3.1
Ontwikkelingen kadernota ............................................................................................................ 12
Tabel recapitulatie ontwikkelingen kadernota ......................................................................................... 12 Actueel begrotingssaldo............................................................................................................................ 13 A.
Autonome ontwikkelingen ................................................................................................................ 13
B.
Loon- en prijsontwikkelingen ............................................................................................................ 17
C.
Nieuw beleid – ten laste van de exploitatie ...................................................................................... 18
D.
Nieuw beleid – ten laste van reserves .............................................................................................. 20
E.
Gemeenschappelijke regelingen ....................................................................................................... 22
F.
Kapitaallasten nieuwe investeringen ................................................................................................ 24
G.
Overige informatie - Actualiteit ........................................................................................................ 27
Bijlage 1. 10-jaarsprognose Investeringen en Liquiditeiten (Detail) ......................................................... 29 Bijlage 2. 10-jaarsprognose Investeringen en Liquiditeiten (Hoofdlijn) ................................................... 30 Bijlage 3. Terugkoppeling digitale inwonersavond “Financiën” ............................................................... 31 Bijlage 4. Reactie van De Vrienden van Wassenaar (VvW) op de terugkoppeling digitale inwonersavond “Financiën”................................................................................................................................................ 32
2
1.
Inleiding - Wassenaar 2022 – 2025 Met focus en ambitie
In de gemeente Wassenaar werken we met elkaar aan een veilig, groen en internationaal dorp, dat in beweging is, waarbij we bouwen aan een solide basis, die duurzaam en toekomstbestendig is, waar we denken in mogelijkheden en waar iedereen meedoet.
In de kadernota wordt aangegeven welke afwegingen er worden gemaakt voor bestaand en nieuw beleid om daarmee te kunnen komen tot een sluitende meerjarenbegroting. De kadernota vormt de basis voor de jaarlijkse meerjarenbegroting waarin wordt aangegeven welke langjarige plannen en opgaven er zijn voor de gemeente Wassenaar en hoe die betaald worden. De kadernota vormt de start van de jaarlijkse Planning & Control cyclus. De raad stelt het kader op waarmee het sturing geeft aan de op te stellen begroting 2022 door het college van burgemeester en wethouders. Deze kadernota is de vierde en laatste kadernota voor deze bestuursperiode. Voor het eerst wordt in de inleiding van de kadernota helder aangegeven welke afwegingen er worden gemaakt voor bestaand en nieuw beleid. De kaders worden in sterke mate beïnvloed door ontwikkelingen die (grotendeels) buiten de invloedsfeer liggen van het gemeentebestuur. De financiële ruimte voor Wassenaar wordt hierdoor beperkt. Voor u ligt een sluitende kadernota. We zijn er trots op dit aan u voor te kunnen leggen. Juist in deze tijden waarin er een aantal grote uitdagingen voor de gemeentefinanciën voor ons liggen. We noemen er twee: -
de druk op de uitgaven aan de jeugdzorg en de Wmo;
-
het on-boarden van werknemers uit de Werkorganisatie Duivenvoorde (WODV) naar de nieuwe organisatie van Wassenaar, binnen de daarvoor gestelde kaders.
Ondanks deze beperkende omstandigheden werkt het college van burgemeester en wethouders, ondersteund, vanaf 1 september 2021, door een eigen Wassenaarse ambtelijke organisatie, ook komend jaar met focus en ambitie aan de verdere uitvoering van het coalitieakkoord Wassenaar 2018 – 2022: Zelfstandig & Verantwoordelijk en aan opgaven uit het realisatiedocument ‘Op weg naar Wassenaar 2030’. We maken af wat we gestart zijn. En we komen met een sluitende Kadernota en Begroting 2022. Het college is verheugd dat het mogelijk blijft om ook de komende jaren voorzieningen voor de inwoners te realiseren en de dienstverlening aan de inwoners op een hoog niveau te houden.
3
Versterken relatie doelen en middelen Met de begroting 2021-2024 is al een start gemaakt met het benadrukken van de te bereiken doelen in relatie tot de middelen. Dat is gedaan met behulp van een uitgebreide inleiding die is toegevoegd aan de begroting. Deze ontwikkeling zetten we in dit document voort. Mede op basis van discussies rondom de rol van de gemeente en de sturing door de gemeenteraad, waarover de afgelopen maanden is gesproken in het kader van onze focus op uit te voeren maatschappelijke opgaven. Niet alleen de middelen worden in beeld gebracht, maar juist ook de beoogde doelen, opgaven en projecten komen in beeld waarbij de gekozen doelen leidend inzet zijn van de beschikbare middelen. Aan welke belangrijke opgaven wordt in 2022 gewerkt? Tijdens de commissievergaderingen van 10, 11 en 12 februari 2020 is het realisatiedocument “Op weg naar Wassenaar 2030” met de realisatieaanpakken van de zes programma’s besproken. De besprekingen in de drie commissievergaderingen hebben gezorgd voor aanvulling en versterking van het realisatiedocument. Met dit door de gemeenteraad gevoede document is het college van B en W met de uitvoering én de verwezenlijking van de zes realisatieaanpakken van “Op weg naar Wassenaar 2030” gestart. Voor dit laatste collegejaar geldt: focus op de lopende uitvoering.
En dit betekent ook: (op enkele uitzonderingen daargelaten) géén nieuw structureel beleid meer starten. Wel is er ruimte voor -incidenteel- nieuw beleid. Ontwikkeling P&C - cyclus Om de sturing, vanuit de realisatieaanpakken, verder vorm te geven, wordt gewerkt naar een ontwikkeling van de P&C-cyclus die daarbij past. Bij deze kadernota wordt derhalve een tekstueel deel toegevoegd, die de link legt tussen de beoogde resultaten van de Realisatieaanpakken van Wassenaar 2030 in 2022 en de financiën. Programmalijnen Wassenaar 2030 Onze ambitie is om in de komende jaren de begroting via de programmalijnen van Wassenaar 2030 in te richten en inhoud plus financiën hierlangs vorm te geven. Waarbij uiteraard rekening wordt gehouden met de, op basis van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV), verplichte indeling in taakvelden en nummering daarvan. Het hierna volgende gemeentebestuur zal deze werkwijze kunnen bekrachtigen en daarom formeel een besluit moeten nemen in 2022 over de vormgeving van de begroting in de volgende coalitieperiode.
4
Veilig, Groen en Internationaal dorp •
In beeld krijgen van risico’s van ondermijning met name voor
wat betreft de kwetsbaarheid rond vastgoed; •
Plan van aanpak, inclusief communicatie, over de effecten van
een internationaal dorp en in welke mate dit bijdraagt aan de verdere ontwikkeling van een zelfstandig Wassenaar; •
Handhaving van een eigen voorzieningenniveau, zoals een
politiebureau en brandweerkazerne en samenwerking zoeken met andere hulpdiensten.
Financiële vertaling Voor de periode 2022-2025 vraagt dit aanvullend budget voor Een Veilig, groen en internationaal dorp op het onderdeel Ondermijning. Voor deze taak is een extra structurele last opgenomen van € 110.000,-. Een dorp in beweging •
Een visualisatie van de ideeën voor de N44, waar meer ruimte is
voor fietsers en hoogwaardig OV, waardoor de verkeersdruk afneemt en wat bijdraagt aan een betere bereikbaarheid en schonere lucht; •
Draagvlak creëren bij regiogemeenten, Rijkswaterstaat en het
ministerie I&W, voor de opgestelde visie/kansenkaart voor de N44; •
Een verkeersplan voor het verbeteren van de veiligheid,
leefbaarheid, bereikbaarheid en doorstroming. Hierbij wordt rekening gehouden met woningbouw op voormalig vliegkamp Valkenburg (woonwijk Valkenhorst). In de komende jaren wordt het pakket aan oplossingen om het verkeer van Wassenaar qua veiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid in balans te brengen verder uit te voeren in deze en de volgende collegeperiode; •
Aandacht voor het centrum met een VVV; onderzoek/meting economisch rendement toerisme
en recreatie. Financiële vertaling Voor de voortzetting van een VVV in het centrum is een structurele gemeentelijke bijdrage gewenst van €10.000,-. Omdat het economisch rendement is onderzocht van de toerisme en recreatie sector en aanzienlijk is gebleken, wordt voorgesteld de concurrentiekracht van Wassenaar op het vlak van toerisme en recreatie verder te versterken en wordt hiervoor jaarlijks een bedrag van €60.000,gereserveerd de komende 3 jaren.
5
Bouwen aan een solide basis ▪
Invoering kostendekkende huren Grond en Vastgoed
•
Verduurzamen van gemeentelijk vastgoed;
•
Herontwikkeling van de vml. Den Deyl-school
•
Gerichte verkoop onroerend goed;
•
Nieuwe huurcontracten verhuur gronden en vastgoed
(invoering kostendekkende huren); •
Bouw sporthal, die dienstbaar is aan maatschappelijke
opgaven (gezondheid, sociale cohesie); •
Een nieuwe gymzaal, die dienstbaar is aan maatschappelijke
opgaven (gezondheid, sociale cohesie); •
Start bouwproject Herontwikkeling van de vml. Den Deyl-
school; •
Uitvoering Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het
onderwijs. Met Kievitschool als eerste en Nutsschool ook beide met planontwikkeling voor renovatie/nieuwbouw school. Voor uitbreiding van het internationaal onderwijs op het Rijnlands Lyceum en de vervangende nieuwbouw voor de St. Josefschool en St. Baptistschool.
Financiële vertaling Voor de Kievitschool en de Nutsschool is reeds budget opgenomen in de gemeentelijke begroting. Voor uitbreiding van het internationaal onderwijs op het Rijnlands Lyceum wordt een bedrag van € 4.680.000,- voorzien als uitgave. De kapitaalslasten worden met ingang van 2024 opgenomen in de begroting. Voor de vervangende nieuwbouw voor de St. Josefschool en St. Baptistschool wordt een bedrag van € 1.740.000,- als investering voorzien en worden de kapitaalslasten van € 34.800,- met ingang van 2025 verwerkt in de begroting.
Duurzaam en Toekomstbestendig
• De gemeente stimuleert actief inwoners en ondernemers om bij te dragen aan de vermindering van CO2, direct én indirect; • Wassenaar maakt bindende afspraken met partijen over de te behalen doelen die worden vastgelegd in de door de raad vast te stellen Transitievisie Warmte 2021; • Duurzaamheid ondersteunende initiatieven van inwoners worden door de gemeente ondersteund;
6
Financiële vertaling Om duurzaamheidsinitiatieven te ondersteunen wordt een duurzaamheidssubsidie in het leven geroepen. Hiervoor wordt incidenteel een bedrag van €20.000,- gereserveerd. De ODH krijgt opdracht de toezicht en handhaving te intensiveren op het gebied van de energiebesparingsplicht en dit vraagt een structurele extra last van €12.000,-.
Denken in mogelijkheden •
Een inrichtingsplan voor de Groene zone Valkenburg;
•
Ontwikkelplan/-visie + ontwerp-bestemminsplan voor het Havengebied;
•
Afwikkeling van de instandhoudingsprocedure Ivicke;
•
Implementatie Omgevingswet.
Financiële vertaling Ten behoeve van planvorming, onderzoek en externe specialisten Project Locatie Valkenhorst. In 2021 zijn de uitgangspunten voor de planvorming vastgesteld door de raad. De volgende stap is het samenstellen van een structuurvisie/ masterplan, waarna (deel)uitwerkingen uitgevoerd kunnen worden. Deze werkzaamheden en producten komen bovenop de reguliere apparaatslasten. Voor 2022 is € 25.000,- nodig voor begeleidingswerkzaamheden van de Ecologische Verbindingszone en het doortrekken van de Tankgracht, waarbij de uitvoeringskosten door het Rijksvastgoedbedrijf worden gedragen.
7
Iedereen doet mee! •
Overheid en individuele burger hebben een eigen rol en zelfstandige verantwoordelijkheid en bij het slagen van de inclusieve samenleving. Hier is sprake van wederkerige relatie.
•
Implementeren decentralisatie Beschermd wonen (in samenhang met Wvggz en Wzd)
•
Inrichten van een integrale en heldere toegangsorganisatie jeugd en door ontwikkelen tot toegangsorganisatie sociaal domein (inclusief digitaal, telefonisch);
•
Uitvoeren inclusie-agenda
•
Inzetten van de Warenar voor theater- en dorpshuisfunctie,
•
Door subsidie-indexering kiezen voor de financiële versterking van het Wassenaarse maatschappelijk veld
•
Leggen van de verbinding van cultuuranker aan de Wassenaarse cultuurprijs waardoor de culturele verscheidenheid die Wassenaar te bieden heeft voor meer mensen zichtbaar wordt.
Financiële vertaling Voor de programmalijn Iedereen doet mee is vooral het kostenbesparende pakket Jeugd bepaald. Voor de preventie/bevordering van een gezonde leefstijl wordt eenmalig € 30.000 gereserveerd; dit, omdat dit, als gevolg van corona, extra aandacht behoeft. Om de ontwikkeling van het Cultuuranker te blijven faciliteren, ook als het Rijk haar bijdrage niet continueert, wordt een bedrag incidenteel gereserveerd voor drie jaar van € 12.500,- De bezuiniging op de Warenar door het schrappen van de subsidie/exploitatiebijdrage van € 60.000,- wordt in de begroting teruggedraaid.
8
2.
Begrotingsuitgangspunten
2.1
Uitgangspunten voor de ramingen
De basis voor de begroting 2022 vormen de begroting 2021 en de financiële gevolgen uit de Voorjaarsnota 2021 die doorwerken in het meerjarenbeeld. Daarnaast zijn enkele algemene uitgangspunten toegepast. Deze zijn opgenomen in onderstaande tabel. Wij houden voor de begroting 2022 vooralsnog rekening met een loonontwikkeling van 1,4% van de salarissen. Deze 1,4% kunnen we dekken vanuit een voordelig effect op de loonontwikkeling in 2021, waar we rekening hielden met een ontwikkeling van 2,0%, terwijl deze lager uit is gevallen: 0,6%. Vanaf 2022 zijn de salarissen volledig onderdeel van de nieuwe Wassenaarse organisatie en worden deze niet meer via de WODV doorbelast. De compensatie van prijsstijgingen, waarbij de verwachting is dat deze voor 2022 1,4% zal bedragen, zal niet algemeen worden toegepast, maar worden ingezet als bezuiniging in onze begroting. De ramingen voor de gemeenschappelijke regelingen zijn gebaseerd op de ingediende ontwerpbegrotingen voor 2022 en meerjarenramingen. De begrotingen passeren de raad in het kader van de zienswijze procedures. De begrotingen worden daarna vastgesteld door het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling. Dit kan eventueel nog tot andere bedragen leiden. De baten uit deelnemingen ramen we behoudend, op basis van inzichten uit het verleden, en indien mogelijk, rekening houdend met de gevolgen van de Coronacrisis.
De belastingen, leges en rechten worden in de begroting 2022 verhoogd met het door het CPB verwachte geharmoniseerde consumentenprijsindex cijfer van 1,4%. Met deze verhoging volgen we de algemene prijsontwikkeling. Dit is noodzakelijk om de inkomsten van de gemeente op dit onderdeel op peil te houden om structurele onevenwichtigheid te voorkomen.
Tabel
Algemene uitgangspunten
Onderwerp
Begroting 2022
Begroting 2021
Salarissen De cao liep tot 1 januari 2021. De cao-onderhandelingen voor een nieuwe cao vanaf 2021 lopen momenteel. Op basis van de loonvoet lagere overheid verwachten we 0,6% voor 2021 en 1,4% voor 2022.
1,4 %
2,0 % (NB: dit is 0,6% geworden, de overige 1,4% verschuift naar 2022)
Leveringen derden Het indexpercentage voor prijsstijgingen is gebaseerd op het niveau van de geharmoniseerde consumentenprijsindex (hicp) uit het Centraal Economisch Plan 2021 van het CPB. Voor 2022 bedraagt deze naar verwachting 1,4%. Voorgesteld wordt om deze algemene indexatie niet toe te passen, maar in te zetten als bezuiniging. Daarnaast wordt op onderdelen wel indexatie toegepast (bijv. salarissen, subsidies, beheerplannen)
0%
0%
Subsidies Op 8 juni 2020 heeft de raad het nieuwe subsidiebeleid vastgesteld. Hierin is opgenomen dat het indexatiepercentage voor loon- en prijscompensatie of CAO-wijzigingen gelijk is aan het algemene indexatiepercentage dat in de gemeentelijke begroting wordt gehanteerd
Conform subsidieplan 2022
Conform subsidieplan 2021
Verbonden partijen De ramingen voor de verbonden partijen en deelnemingen gaan uit van de ingediende begrotingen.
ontwerp begroting GR 2022
ontwerp begroting GR 2021
9
Onderwerp
Begroting 2022
Begroting 2021
Belastingen De aanpassing van de belastingen en rechten is gelijk aan het door het Centraal Economisch Planbureau geraamde inflatiepercentage. Het percentage geraamd in het Centraal Economisch Plan (CEP) 2021 bedraagt voor 2022 1,4% (geharmoniseerde consumentenprijsindex).
1,4%
1,6%
Omslagrente De omslagrente voor 2022 bedraagt na berekening net als in 2021 0%.
0%
0%
Meicirculaire 2021
Meicirculaire 2020
Algemene uitkering De algemene uitkering ramen wij in de begroting volgens de meicirculaire. Hier wordt u separaat over geïnformeerd.
Ontwikkelingen gemeentefonds Voor het gemeentefonds is een aantal onderwerpen op dit moment actueel. Het gaat om: a. b.
Uitkomsten van de meicirculaire; Herijking van het gemeentefonds in 2023;
2.2.a. Meicirculaire Op het moment van het schrijven van deze kadernota 2022 is de uitkomst van de meicirculaire nog niet bekend. De raad wordt hierover met een aparte informatiebrief geïnformeerd. Door het verschuiven van het basisjaar van 2021 naar 2022 komt de in de algemene uitkering opgenomen indexering van 1,46% voor loon- en prijscompensatie beschikbaar. Dit levert een structureel positief effect op voor de begroting van € 445.000.
2.2.b. Herijking verdeling gemeentefonds De verdeling van het gemeentefonds over de gemeenten gaat aan de hand van een groot aantal indicatoren. Belangrijke indicatoren zijn sociale structuur, regiofunctie, groenareaal en de samenstelling van de bodem. In de loop der jaren is deze verdeling steeds ingewikkelder geworden. Bovendien bevat de huidige verdeling van het gemeentefonds een aantal scheefheden, met name in het sociaal domein en de wijze waarop de eigen inkomsten van gemeenten worden betrokken. Het takenpakket van gemeenten is veranderd en ook de context waarbinnen gemeenten functioneren, gemeenten werken bijvoorbeeld steeds meer samen in wisselende regionale verbanden. Al deze factoren maken dat het gemeentefonds toe is aan een actualisatie. Door het ministerie van BZK is daarom enkele jaren geleden het initiatief genomen om te komen tot een herijking van de verdeling van het gemeentefonds. De verwerking van de herijking in de begrotingen staat vooralsnog gepland voor 2023. Dit introductiejaar is overigens al enkele malen bijgesteld. In eerste instantie was 2021 bedacht als introductiejaar. De eerste resultaten van de herijking hebben landelijk tot veel reacties geleid. Er zijn meerdere nadeelgemeenten, waaronder de G4, die protesteren tegen de herijking. Het is daarom moeilijk in te schatten of 2023 als invoeringsjaar wordt gehaald.
De verwachting is dat het lastig zal zijn om de herijking in 2023 te introduceren. Afspraak is dat de herijking een zaak is voor het nieuwe kabinet. Wassenaar is een nadeelgemeente, maar het nadelig effect van naar verwachting ongeveer € 475.000, valt minder ongunstig uit dan eerder verwacht. In de begroting 2021-2024 is uit voorzichtigheid nog een stelpost opgenomen voor de verwachte negatieve gevolgen van de herijking. In onderliggende kadernota wordt deze (negatieve) stelpost geëlimineerd. De reden is dat vanuit de provincie niet wordt 10
toegestaan om door middel van een (positieve) stelpost te anticiperen op extra middelen voor jeugdzorg. Uitgangspunt is nu dan ook dat als Wassenaar niet mag anticiperen op hogere inkomsten op onderdelen als verwachte uitkomst van een nieuwe kabinetsformatie, Wassenaar ook geen voorzichtigheidsstelposten opneemt. Dit is conform het advies van de provincie.
11
3.
Financieel meerjarenperspectief
Het financieel meerjarenperspectief voor Wassenaar is ingewikkeld. Door een aantal ontwikkelingen, welke ook in de inleiding zijn genoemd, staat de exploitatie onder druk. Een groot deel van de financiële druk wordt veroorzaakt door de ontwikkelingen van de jeugdzorg en de Wmo. Landelijk is een beeld zichtbaar van grote kostenstijgingen, welke niet of slechts in beperkte mate door het rijk worden gecompenseerd. Sterker nog, het rijk bepaalt het beleid, bijvoorbeeld door het invoeren van een abonnementstarief voor de Wmo, maar de aanzuigende werking van zo’n “goedkoop” abonnement wordt vervolgens niet gecompenseerd vanuit het rijk. Het college heeft zowel op de jeugdzorg, als op de Wmo, ingegrepen door het aanbieden (Jeugd) of voorbereiden (Wmo) van een bijsturingsvoorstel aan de raad. Voor jeugd is dit voorstel in de raad besproken en besloten op 1 april 2021 en voor de Wmo staat het voorstel gepland na het zomerreces. Naast besparingen wordt ook ingezet op de incidentele inzet van reserves om daarmee maatregelen te bekostigen waarmee een structureel lager uitgavenniveau wordt gerealiseerd. Beide voorstellen zorgen voor een minder nadelig meerjarenbeeld voor zowel jeugd als Wmo, waarbij de conclusie wel blijft dat voor het structureel financieel sluitend maken van deze onderdelen steun van het rijk onontbeerlijk is.
Een andere grote financiële uitdaging betrof het afkeuren door de accountant van de door Wassenaar vanaf 2020 gehanteerde restwaardesystematiek. Hierdoor zouden de jaarlijkse kapitaallasten met ongeveer € 650.000 toenemen. Het college heeft hierop ingegrepen door voor te stellen de afschrijftermijnen te verlengen en meer in lijn te brengen met de daadwerkelijke economische en technische levensduur. Met deze ingreep is het financiële meerjareneffect vrijwel neutraal geworden. Dit voorstel is op 14 juni 2021 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Naast de drie genoemde onderwerpen zijn er nog enkele andere relevante ontwikkelingen. Onder andere treedt er een nadeel op in de bijdragen van Wassenaar aan de diverse gemeenschappelijke regelingen. Is er een lichte stijging van kapitaallasten als gevolg van nieuwe investeringen in onderwijshuisvesting én is er een bescheiden wens tot nieuw beleid. Alle diverse onderdelen passeren hieronder de revue.
3.1
Ontwikkelingen kadernota
Tabel recapitulatie ontwikkelingen kadernota Recapitulatie
2022
2023
2024
2025
Actueel begrotingssaldo
293.425
73.692
176.525
394.525
A
Autonome ontwikkelingen
-291.219
-280.414
273.913
-481.615
B
Loon- en prijsontwikkelingen
611.007
611.007
611.007
611.007
C
Nieuw beleid - ten laste van de exploitatie
-169.000
-149.000
-149.000
-149.000
D
Nieuw beleid - ten laste van reserves
E
Gemeenschappelijke regelingen
F
Overig - kapitaallasten nieuw Saldo na kadernota
0
0
0
0
-282.181
-273.702
-280.223
-209.997
0
-6.000
-107.808
-42.608
162.032
-24.417
524.414
122.312
12
Toelichting op de tabel Actueel begrotingssaldo Jaartal startsaldo begroting
2022
2023
2024
2025
116.000
-83.000
3.000
174.000
Effect Najaarsnota 2020 op meerjarensaldo
26.425
18.692
35.525
35.525
Effect Decembercirculaire 2020
151.000
138.000
138.000
185.000
Actueel begrotingssaldo
293.425
73.692
176.525
394.525
Het actuele begrotingssaldo is gebaseerd op het startsaldo van de begroting zoals opgenomen in de programmabegroting 2021. Vervolgens is het structurele effect uit de najaarsnota 2020 en het structurele effect van de decembercirculaire 2020 hierin gemuteerd.
A.
Autonome ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen
2022
2023
2024
2025
A0
meerjarig incidenteel effect Voorjaarsnota
-3.000
-20.000
0
0
A1
effect kapitaallasten
256.905
-19.800
-29.602
-25.130
A2
BUIG - voordeel
108.000
108.000
108.000
108.000
A3a
Wmo - nadeel
-732.624
-735.114
-767.485
-767.485
A3b
Tariefsaanpassing Schoon Huis (3,5%)
-53.000
-53.000
-53.000
-53.000
A3c
kostenbesparende maatregelen Wmo (stelpost)
415.000
491.500
642.000
482.000
A4a
Kostenbesparende maatregelen Jeugd (raadsbesluit dd. 1 april 2021)
168.500
408.500
578.500
-21.500
A4b
elimineren stelpost Jeugd uit de begroting
-698.500
-698.500
-698.500
-698.500
A5
Terugdraaien stelpost herijking gemeentefonds
384.000
512.000
768.000
768.000
-26.500
-26.500
-26.500
-26.500
-65.000
-65.000
-65.000
-65.000
-275.000
-275.000
-275.000
A6 A7
Terugdraaien taakstellingen voorgaande jaren welstand Terugdraaien taakstellingen voorgaande jaren kapvergunning
A8
Elimineren stelpost Vastgoed-verkoop
-275.000
A9
Vrijval Sporthal-onderhouds stelpost 2022
137.500
A10
Aanpassing exploitatiebijdrage zwembad
-12.000
-12.000
-12.000
-12.000
A11
Erfpachtovereenkomst Wassenaarse Slag
-25.500
-25.500
-25.500
-25.500
A12
SPUK Exploitatievoordeel
100.000
100.000
100.000
100.000
A13
Subsidie onderhoud Rijksmonumenten
A
Totaal Autonome ontwikkelingen
30.000
30.000
30.000
30.000
-291.219
-280.414
273.913
-481.615
A0. Meerjarig incidenteel effect Voorjaarsnota De voorjaarsnota heeft een beperkt effect op de jaren 2022 en 2023, welke hier wordt opgenomen ten behoeve van het meerjarenbeeld. A1. Effect kapitaallasten Bij de jaarrekening 2020 is voorgesteld een aantal investeringskredieten door te schuiven dan wel af te sluiten. Dit heeft tot gevolg dat een deel van de kapitaallasten pas later, in 2022 of zelfs 2023 op de begroting zullen drukken. Dit levert een incidenteel voordeel op in 2022. Daarnaast wordt afgestapt van de vanaf 2020 gehanteerde “restwaarde-systematiek” en wordt de Wassenaarse activa weer volledig afgeschreven. Hierdoor stijgen de kapitaallasten. Dit effect wordt gemitigeerd door het hanteren van langere afschrijftermijnen, waardoor de jaarlijkse kapitaallasten dalen. Per saldo is het structurele effect beperkt, ongeveer € 25.000 nadeel. A2. BUIG-voordeel Het rijk stelt budget beschikbaar voor de financiering van de uitkeringen die de gemeente verstrekt (BUIG). Op basis van de beschikking van het voorlopig budget 2021 BUIG worden baten uit 13
rijksmiddelen € 328.000 hoger geraamd. De uitgaven stijgen echter ook als gevolg van een hogere instroom in de bijstand in de Coronaperiode. Per saldo levert dit een voordeel op van € 108.000. De systematiek bij de BUIG werkt met een rijksbijdrage die gebaseerd is op “T-2”, oftewel deze loopt 2 jaar achter. Dit betekent dat bij dalende bijstandscijfers er een extra hoog voordelig effect ontstaat, immers de kosten voor bijstandsuitkeringen dalen, terwijl de rijksbijdrage zich nog op een hoog niveau bevindt. Bij stijgende cijfers werkt dit effect juist andersom. A3a. Wmo De kosten voor Wmo voorzieningen nemen toe. De prijzen van rolstoelen, woonvoorzieningen en vervoersvoorzieningen stijgen, dit komt omdat de tarieven contractueel omhoog gaan. Bovendien stijgt het aantal aanvragen voor huishoudelijke ondersteuning, dit komt doordat het abonnementstarief het financieel aantrekkelijk maakt voor inwoners om een aanvraag te doen. Bovendien neemt de vergrijzing verder toe. Tenslotte worden in 2021 t/m 2024 de BDU gelden die de MRDH van de Provincie ontvangt gefaseerd afgebouwd. Hierdoor wordt de Regiotaxi voor de gemeenten de komende vier jaar (gefaseerd) duurder. Voorgesteld wordt de ramingen aan te passen aan de verwachte realisatie in 2022 en verder. Voor de taakvelden 6.6 en 6.71 betekent dit een nadeel van ruim € 700.000.
Het college heeft maatregelen in voorbereiding om de kosten van Wmo voorzieningen en maatwerkdienstverlening duurzaam terug te dringen. Deze zullen na het zomerreces aan de gemeenteraad worden aangeboden. A3b. Tariefsaanpassing Schoon Huis (3,5%) Het college heeft eerder besloten om deze tariefsaanpassing te betrekken bij de behandeling van het bijsturingsplan voor de Wmo. Deze behandeling staat gepland na het zomerreces. A3c. Kostenbesparende maatregelen Wmo (stelpost) We zien een steeds groter wordende toename van de werkzaamheden voor Wmo. Deze werkzaamheden nemen toe omdat de aantallen toenemen en omdat de werkzaamheden complexer worden. De aantallen nemen toe door de steeds grotere vergrijzing en door het langer zelfstandig thuis wonen van ouderen maar ook door nieuwe doelgroepen die meer thuis gaan wonen zoals GGZ klanten of gehandicapten. De doelgroep beschermd wonen komt er ook nog aan. Deze doelgroepen hebben ook een complexere zorgvraag die daardoor meer tijd kost om te indiceren en te monitoren. Deze ontwikkeling is terug te zien in het dashboard Wmo. Momenteel wordt gewerkt aan maatregelen om tot kostenbesparingen te komen voor de Wmo. Hiervoor wordt een actieplan uitgewerkt. Om deze maatregelen te implementeren is ook inzet op capaciteit nodig welke wordt meegenomen in de ramingen bij deze plannen. Deze inzet is deels incidenteel en deels structureel van aard.
In deze kadernota is een stelpost opgenomen met een inschatting van het saldo van de mogelijke besparingen. Na het zomerreces kan deze stelpost na besluitvorming meer reëel worden ingevuld. A4a. Kostenbesparende maatregelen Jeugd In Wassenaar is op 1 april 2021 voor een pakket aan maatregelen besloten met investeringen in de jeugdhulp, zodat op termijn besparingen gerealiseerd kunnen worden. Deze verwachte besparingen zijn meegenomen in deze kadernota. Tevens is op 1 april een amendement aangenomen om bij de najaarsnota de bestedingsruimte op de jeugdzorg met € 200.000 te verlagen als de besparingen niet gerealiseerd worden. Op dit moment is er geen aanleiding om de bestedingsruimte te verlagen. A4b. Elimineren stelpost jeugd uit de begroting Bij de begroting 2021 is een stelpost jeugd opgenomen van € 698.500 vanaf 2022 op basis van verwachtte compensatie vanuit het rijk. De provincie heeft deze stelpost afgekeurd, vandaar dat we deze nu uit onze begroting elimineren. A5. Terugdraaien stelpost herijking gemeentefonds Zie ook de toelichting onder paragraaf 2.2.b in deze nota. Deze stelpost wordt geëlimineerd, aangezien de provincie niet toestaat om door middel van een stelpost te anticiperen op extra middelen voor jeugdzorg.
Uitgangspunt is nu dan ook dat als Wassenaar niet mag anticiperen op hogere inkomsten op onderdelen als verwachte uitkomst van een nieuwe kabinetsformatie, Wassenaar ook geen voorzichtigheidsstelposten opneemt. Dit is conform het advies van de provincie. 14
A6. Terugdraaien taakstellingen voorgaande jaren - welstand Als gevolg van de invoering van de omgevingswet is de wijze waarop welstand vormgegeven gaat worden aan verandering onderhevig. Dit maakt het niet mogelijk om aanvullend op deze wijziging ook nog een taakstelling te realiseren. A7. Terugdraaien taakstellingen voorgaande jaren - kapvergunning In 2020 is een voorstel voor wijziging van het kapvergunningstelsel aan de raad aangeboden met het verzoek om akkoord te gaan met de ter inzagelegging. Deze periode is op 8 april 2021 afgelopen. Op basis van de ingekomen zienswijzen wordt een definitief voorstel aan de raad aangeboden met een voorgestelde wijziging van de APV. Conclusie is dat de bezuinigingen op het kapvergunningstelsel niet realistisch zijn. A8. Elimineren stelpost Vastgoed-verkoop In de meerjarenbegroting staat nog een inkomstenstelpost vanaf 2022 van € 275.000 waarbij rekening wordt gehouden met inkomsten van verkoop van vastgoed. Deze stelpost is voor het eerst in de begroting opgenomen bij de kadernota 2018. Bij de begroting 2019 (er was in dat jaar niet echt een aparte kadernota 2019, agv de verkiezingen in 2018) is deze bezuiniging teruggedraaid t/m begrotingsjaar 2021, terwijl de stelpost structureel was opgenomen. De stelpost is daarom vanaf 2022 onterecht blijven staan.
A9 Incidentele vrijval stelpost onderhoud nieuwe sporthal Vanaf 2022 is er extra budget opgenomen in de begroting voor dekking van de exploitatie van de nieuwe sporthal. De sporthal wordt later opgeleverd dan verwacht, vandaar dat dit een incidenteel voordeel oplevert. A10 Aanpassing exploitatiebijdrage zwembad De exploitatiebijdrage aan Sportplaza wordt jaarlijks geïndexeerd. Het structurele begrotingsbedrag hiervoor loopt steeds verder uit de pas. Rekening houdend met een indexering van 2% voor 2021 moet het benodigd budget worden verhoogd met € 12.000. A11 Erfpachtovereenkomst Wassenaarse Slag Eind 2019 is de erfpachtovereenkomst met Staatsbosbeheer voor de parkeerterreinen aan de Wassenaarse Slag gewijzigd. Als gevolg daarvan is de erfpachtcanon verhoogd met € 25.500 tot € 48.880 per jaar. In de met de exploitanten gesloten huurovereenkomsten is niet vastgelegd dat deze hogere kosten kunnen worden doorberekend. Gekozen is voor een marktconforme en geen kostendekkende huurprijs richting exploitanten. De huurprijzen zijn destijds vastgesteld door een onafhankelijk extern bureau. Het eventueel doorberekenen van (een deel van) de hogere erfpachtcanon naar de exploitanten kan alleen via een schriftelijke overeenkomst.
Het college onderzoekt de mogelijkheid om de kostenverhoging door te belasten, maar aangezien dit nog onzeker is én het college sowieso niet voornemens is om in verband met corona deze doorbelasting, indien deze mogelijk is, al met ingang van 2022 door te voeren, wordt in deze kadernota alleen de kostenverhoging opgenomen. A12. SPUK exploitatievoordeel Vanaf 1 januari 2019 is de btw-sportvrijstelling verruimd. Door deze wetswijziging is het recht op aftrek van btw voor gemeenten en niet-winstbeogende exploitanten van sportaccommodaties vervallen. Ter compensatie kunnen gemeenten in de periode 2019-2023 een 'specifieke uitkering stimulering sport' (SPUK) aanvragen voor alle (daarvoor in aanmerking komende) gerealiseerde bestedingen i.v.m. activiteiten in het kader van sport. Voor 2021 heeft de uitkering ter dekking van de hogere exploitatiekosten voor sport een hoogte van € 106.324. Aangezien na 2024 gemeenten via de algemene uitkering worden gecompenseerd worden deze baten in deze kadernota structureel opgenomen. A13. Subsidie onderhoud rijksmonumenten De gemeente Wassenaar heeft acht Rijksmonumenten (gedeeltelijk) in beheer die een groot effect hebben op het woon- en werkklimaat van Wassenaar. Vanwege de historische hoogwaardige kwaliteit, vragen deze gebieden specifieker en intensiever onderhoud.
Vanuit de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed worden er subsidies verleend voor het instandhouden van deze bijzondere gebieden. Voor de gebieden Burchtplein, Oud Wassenaar, Wittenburg en het Wilhelminaplein heeft Wassenaar opnieuw de instandhoudingssubsidie voor de komende zes jaar weten te verkrijgen. Het specifieke en intensieve onderhoud kan hiermee voor de komende jaren worden voortgezet. Het onderhoudsbudget is al
15
opgenomen in de begroting. De subsidie zorgt daarmee gedurende zes jaar voor een voordeel van € 30.000,-.
16
B.
Loon- en prijsontwikkelingen 2022
2023
2024
2025
B1
Loon- en prijsontwikkelingen Gemeentefonds: indexatie (1,46%)
445.000
445.000
445.000
445.000
B2
Indexatie gemeentebelastingen (m.n. OZB)
191.869
191.869
191.869
191.869
B3
Cao-ontwikkeling 1,4%
-212.000
-212.000
-212.000
-212.000
B3
Cao-ontwikkeling voordeel uit 2021
212.000
212.000
212.000
212.000
B4
Vergoeding politieke ambtsdragers
-14.100
-14.100
-14.100
-14.100
B5
Vergoeding vrijwilligers verkiezingen
-8.000
-8.000
-8.000
-8.000
B6
Bijdrage uitvoeringskosten W&I
63.497
63.497
63.497
63.497
B7
Indexering subsidies
-67.259
-67.259
-67.259
-67.259
B
Totaal loon- en prijsontwikkelingen
611.007
611.007
611.007
611.007
B1. Gemeentefonds: Indexatie 1,46% Voor 2022 is in de algemene uitkering een indexering opgenomen van 1,46% voor loon- en prijscompensatie. Dit levert een positief effect op voor de begroting van € 445.000. B2 Indexatie gemeentebelastingen De indexatie van de gemeentelijke belastingen en rechten is gelijk aan het door het Centraal Economisch Planbureau geraamde inflatiepercentage. Het percentage geraamd in het Centraal Economisch Plan (CEP) bedraagt voor 2022 1,4% (geharmoniseerde consumentenprijsindex). B3 CAO-ontwikkeling (looncompensatie) Wij houden voor de begroting 2022 vooralsnog rekening met een loonontwikkeling van 1,4% van de loonsom. Deze 1,4% kunnen we dekken vanuit een voordelig effect op de loonontwikkeling in 2021, waar we rekening hielden met een ontwikkeling van 2,0%, terwijl deze lager uit is gevallen: 0,6%. B4 Vergoeding politieke ambtsdragers De bezoldiging van politieke ambtsdragers van gemeenten wordt op grond van het rechtspositiebesluit voor decentrale politieke ambtsdragers jaarlijks geïndexeerd. De ontwikkeling voor 2022 is nog niet bekend. Voor wat betreft de indexering van vergoedingen voor politieke ambtsdragers houden we voor 2022 rekening met een stijging van 1,4 %. B5 Vergoeding vrijwilligers verkiezingen In eerdere besluitvorming door de raad is besloten om vrijwilligers bij de verkiezingen een hogere vergoeding toe te kennen.
Het nadelig effect van deze hogere vergoeding was nog niet verwerkt in de begroting en wordt daarom nu opgenomen in deze kadernota. B6 Bijdrage uitvoeringskosten Werk & Inkomen Met betrekking tot het samenwerkingsverband Werk en Inkomen wordt voor 2022 voor de reguliere uitvoeringslasten en de lasten voor sociale recherche en leerplicht een daling verwacht van in totaal € 63.497. Deze daling is het gevolg van de gekozen verdeelsystematiek. B7 Indexatie subsidies Op 8 juni 2020 heeft de raad het nieuwe subsidiebeleid vastgesteld. Hierin is opgenomen dat het indexatiepercentage voor loon- en prijscompensatie of CAO-wijzigingen gelijk is aan het algemene indexatiepercentage dat in de gemeentelijke begroting wordt gehanteerd.
17
C.
Nieuw beleid – ten laste van de exploitatie Nieuw beleid - ten laste van de exploitatie
2022
2023
2024
2025
-60.000
-60.000
-60.000
-110.000
-110.000
-110.000
-110.000
31.000
31.000
31.000
31.000
C1
duurzaamheidssubsidie
-20.000
C2
warenar - terugdraaien stelpost, handhaven subsidie
-30.000
C3
preventie ter bevordering van een gezonde leefstijl
-30.000
C4
Ondermijning
C5
voordeel rampenbestrijding
C6
VVV centrum
C
Totaal nieuw beleid
-10.000
-10.000
-10.000
-10.000
-169.000
-149.000
-149.000
-149.000
C1. Duurzaamheidssubsidie Bestaande duurzaamheidsinitiatieven hebben aangetoond dat er op dit thema veel enthousiasme en inzet aanwezig is in het dorp. Voor bestaande en nieuwe initiatieven is een incidentele duurzaamheidssubsidie nodig om financiële ondersteuning te kunnen bieden aan de inspanningen die inwoners zelf willen leveren. Het college zal hiertoe een nadere regeling opstellen. C2. Warenar - terugdraaien stelpost, handhaven subsidie De raad heeft op 28 januari 2020 motie 107 aangenomen. Hierin is opgenomen dat de Raad: - het college opdraagt de continuering van de subsidie tot de zomer van 2022 te bezien bij de Kadernota 2021-2024; - constateert dat op grond van de prognose van de realisatie van de herontwikkeling van de Warenar bij de kadernota 2022-2025 de noodzaak en hoogte van een structurele subsidie voor de exploitatie van het theaterprogramma opnieuw beoordeeld dient te worden. In de raadsinformatiebrief van 30 maart jl. is aangegeven dat dit proces om te komen tot concrete afspraken over een duurzame voortzetting van de Warenar als maatschappelijk en cultureel centrum nog loopt. Op dit moment kan daarom nog geen nadere financiële invulling worden gegeven. Vandaar dat wordt voorgesteld om de eerder vastgestelde bezuiniging terug te draaien en daarmee zonder opgelegde taakstelling de gesprekken over herontwikkeling van de Warenar te kunnen voeren.
Het terugdraaien van de vastgestelde bezuiniging is onder voorbehoud van een definitieve oplossing in de vorm van een intentieovereenkomst, naar verwachting in de zomer van 2021. C3. Preventie ter bevordering van een gezonde leefstijl Er is budget nodig voor preventie ter bevordering van een gezonde leefstijl. Er komt in 2022 en 2023 twee keer een bedrag van € 20.000 vanuit het Rijk (steunpakket) dat als aanjaagbudget is bedoeld voor o.a. een gezonde leefstijl. Wassenaar wil het rijksdeel eenmalig aanvullen met een bedrag van € 30.000 in 2022. Doel van het totaalpakket en de rol van gemeente is om extra steun te organiseren voor de intensivering van initiatieven op 3 terreinen: • bevordering van het welzijn van jeugdigen; • ontmoeting en begeleiding van ‘kwetsbare’ groepen; • ondersteuning en bevordering van een gezonde leefstijl; C4. Ondermijning Op 14 juni 2021 is het plan van aanpak ondermijning geagendeerd in de raad. Ondermijning komt overal voor, ook in Wassenaar. Daarom hebben de gemeenten binnen de eenheid Den Haag in 2020 afgesproken dat ze hun aanpak van ondermijning verder ontwikkelen. Het is belangrijk dat Wassenaar de zaken op orde heeft, alert is en met de betrokken partijen samenwerkt. Voor de uitvoering van het plan van aanpak is een structureel budget van € 110.000 benodigd. Met deze € 110.000 wordt de weerbaarheid van de gemeente Wassenaar verstevigd.
Hierbij wordt ingezet op drie sporen: • Spoor 1: Signaleren - Het versterken van de (bestuurlijke) informatiepositie Meer en beter zicht op (georganiseerde) ondermijnende criminaliteit stelt de gemeente in staat om gefundeerde keuzes te maken in prioritering en aanpak. 18
•
•
Spoor 2: Voorkomen - Het versterken van de bestuurlijke- en maatschappelijke weerbaarheid. Een weerbare overheid en samenleving zullen leiden tot een afname van criminele kansen en zo voorkomen dat criminelen zich in de gemeenten vestigen. Spoor 3: Aanpakken - Het intensiveren van de bestuurlijke aanpak van criminele personen en objecten. Inzet van bestuurlijke maatregelen stelt de gemeente in staat om criminele activiteiten te verstoren, de ondermijnende invloed (van criminele netwerken) uit te schakelen en zo uiteindelijk uit de gemeente te weren.
C5. Voordeel rampenbestrijding Om de hogere kosten voor ondermijning (deels) binnen het eigen programmabudget te dekken is gezocht naar onderuitputting binnen programma 1 Veiligheid. Deze is gevonden door het opleidingsbudget voor rampenbestrijding terug te brengen tot € 10.000 en het budget voor de piketregeling helemaal te schrappen, aangezien deze kosten op een andere plek in de begroting geboekt en gedekt worden. Voor rampenbestrijding is hierna nog structureel € 20.000 in de begroting beschikbaar. C6. VVV-centrum De raad heeft bij de behandeling van de jaarrekening 2018 € 20.000 beschikbaar gesteld voor het in samenwerking met ondernemers ontwikkelen van een VVV-kantoor in de bibliotheek. Deze samenwerking is gevonden met het centrummanagement en Stichting Wassenaar-Voorschoten Marketing. In 2020 is deze VVV officieel geopend. Het toeristisch informatiepunt vergroot de gastvrijheid en toeristische en recreatieve aantrekkelijkheid van Wassenaar voor inwoners en bezoekers en draagt bij aan de trots van de inwoners en vergroot de betekenis van het centrum. Om de exploitatie van de VVV voort te zetten is een jaarlijkse bijdrage van € 10.000 gewenst. Met de exploitatie van de VVV wordt de waarde van de Bibliotheek en daarbij het draagvlak voor deze voorziening en de betekenis van het personeel vergroot.
De VVV draagt bij aan een ondernemende en betaalbare bibliotheek voor alle inwoners, met waar mogelijk differentiatie op het gebied van financieringsbronnen, activiteiten en samenwerkingspartners.
19
D.
Nieuw beleid – ten laste van reserves 2022
2023
2024
D1
Nieuw beleid - ten laste van reserves versterking concurrentiekracht
-60.000
-60.000
-60.000
D2
project locatie Valkenhorst
-25.000
-25.000
0
D3
cultuuranker
-12.500
-12.500
-12.500
D4
Dekking reserve groene buffer
25.000
25.000
0
D5
Dekking reserve grote projecten
72.500
72.500
72.500
D
Totaal nieuw beleid - ten laste van reserves
0
0
0
2025
0
D1. Versterking concurrentiekracht De raad heeft in de periode 2019-2021 € 60.000 per jaar beschikbaar gesteld ter versterking van de concurrentiekracht Wassenaar. Met toerisme en recreatie is zowel economisch als maatschappelijk winst te behalen. Het gaat om meer werkgelegenheid, het in stand houden en verbeteren van de kwaliteit van het voorzieningenniveau, een beter vestigingsklimaat en een aantrekkelijke groene omgeving met aansprekend cultureel erfgoed. Samen met ondernemers is een solide basis gelegd, waarmee de kansen die er liggen verzilverd worden. Voor de komst van de pandemie leverde de toeristische sector 116 miljoen aan bestedingen op, ruim 1400 FTE werkgelegenheid en inkomsten uit toeristenbelasting. Om de vruchten van toerisme en recreatie ook na corona te plukken is het belangrijk om minimaal de jaarlijkse bijdrage van € 60.000 ten behoeve van het versterken van de concurrentiekracht beschikbaar te blijven stellen. D2. Project locatie Valkenhorst In 2021 zijn de uitgangspunten voor de planvorming voor Valkenhorst vastgesteld door de raad. De volgende stap is het samenstellen van een structuurvisie/ masterplan, waarna (deel)uitwerkingen uitgevoerd kunnen worden. Deze werkzaamheden en producten komen bovenop de reguliere apparaatslasten.
Voor 2022 is € 25.000 nodig voor begeleidingswerkzaamheden van de Ecologische Verbindingszone en het doortrekken van de Tankgracht (aanname: uitvoeringskosten tbv Rijksvastgoedbedrijf). De uitvoeringskosten hiervan zijn 100% subsidiabel vanuit de provincie ZuidHolland (en Rijksvastgoedbedrijf). Omdat binnen de apparaatslasten van Wassenaar geen ruimte bestaat voor projectbegeleiding, wordt uitgegaan van externe inhuur (ca. 250 uur). In de reserve Groene Buffer is € 143.000 beschikbaar. Voor 2023 is eveneens € 25.000 nodig voor onderzoeken en uitwerkingen van de structuurvisie (dekking reserve Groene Buffer) D3. Cultuuranker Onderdeel van de concept cultuurnota is een stevige rol voor het CultuurAnker in Wassenaar. Het CultuurAnker is de overkoepelende structuur waarbinnen samenwerking wordt gestimuleerd en uitwisseling mogelijk wordt gemaakt voor een stevig cultureel netwerk. Daarnaast verkennen we samen met het CultuurAnker hoe we het culturele veld handvatten kunnen geven om bij activiteiten verder aandacht te hebben voor de verschillende genoemde doelgroepen van de concept Cultuurnota. In deze nota is daarom opgenomen dat wij de ontwikkeling van het CultuurAnker in de komende periode blijven faciliteren, ook als de bijdrage van het Rijk niet wordt gecontinueerd. Inmiddels is duidelijk dat de rijksgelden zijn beëindigd.
In 2021 kan dit eenmalig worden opgevangen door inzet van de door het Rijk beschikbare gelden voor het behoud van het culturele netwerk in Wassenaar. Separaat wordt een voorstel voor (aanvullende) financiering voor het CultuurAnker voorbereid voor 2022 en verder. Er is namelijk structureel geld nodig om het culturele veld op een goed niveau te houden, de kracht van de samenleving hierin te benutten, maar ook om de coördinatie hiervoor en de daarbij benodigde uitvoerende taken extern te beleggen.
20
D4 en D5. Dekking uit reserves Voorgesteld wordt om het incidentele nieuw beleid of het beleid dat nog enkele jaren wordt voortgezet te dekken vanuit reserves. Voor Valkenhorst is de reserve Groene Buffer beschikbaar. Voor de overige onderwerpen wordt voorgesteld om de reserve Grote Projecten in te zetten.
21
E.
Gemeenschappelijke regelingen Gemeenschappelijke regelingen
2022
2023
2024
2025
E1
Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland
-30.024
-30.024
-30.024
-30.024
E2
Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH)
-3.319
-3.319
-3.319
-3.319
E3
GGD & Veilig Thuis
-32.000
-32.000
-32.000
-32.000
E4a
Omgevingsdienst Haaglanden
-14.641
-14.641
-14.641
-14.641
E4b
extra taken ODH energietransitie
-12.005
-12.005
-12.005
-12.005
E5a
Avalex
10.000
-36.000
-60.000
-233.000
E5b
Avalex - Dekking uit afvalstoffenheffing
-10.000
36.000
60.000
233.000
E6
Regionaal inkoopbureau Jeugd (H10)
-3.206
-3.206
-3.206
-3.206
E7a
Veiligheidsregio Haaglanden
-73.000
-73.000
-73.000
-73.000
E7b
VRH - FLO-verplichtingen
-118.986
-130.507
-142.028
-66.802
E8
GR Kust-, Duin- en Bollenstreek (KDB)
5.000
25.000
30.000
25.000
E
Totaal gemeenschappelijke regelingen
-282.181
-273.702
-280.223
-209.997
De conceptbegrotingen van de gemeenschappelijke regelingen zijn voor zienswijze aangeboden aan de raad. De bijdragen uit de conceptbegrotingen zijn het uitgangspunt voor de kadernota. Het gepresenteerde beeld komt overeen met de verwachting van het college vooraf. Hier is dan ook rekening mee gehouden. Alleen de extra diensten ODH Energietransitie, onderdeel E4b, Avalex, onderdeel E5a en de FLO, onderdeel E7b, wordt hieronder nader toegelicht. E4b – Extra diensten ODH Energietransitie De raad van Wassenaar heeft op 17 november 2020 besloten om de aanbevelingen van de rekenkamercommissie over te nemen met het college op te dragen om: a. het toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht te intensiveren; b. de energie(besparing) te betrekken bij de risicoanalyses, beleidsuitgangspunten en prioritering van het milieutoezicht; c. met de omgevingsdienst kritieke prestatie-indicatoren af te spreken die inhoudelijk inzicht geven in de resultaten; d. ervoor te zorgen dat de omgevingsdienst toezicht en handhaving op dezelfde wijze uitvoert als op andere milieuaspecten. De ODH zal jaarlijks vijf uitgebreide duurzaamheidscontroles extra opnemen in het jaarwerkplan. Ervaring leert dat die vijf controles leiden tot drie hercontroles en één sanctiecontrole.
Met deze intensivering wordt, naast de reeds geplande werkzaamheden op duurzaamheid, in voldoende mate invulling gegeven aan het raadsbesluit van 17 november 2020. De kosten ad € 12.005 komen boven op de reeds begrote deelnemersbijdrage voor Wassenaar. E5a – Avalex Op 11 maart 2021 is de gemeenteraad akkoord gegaan met het voornemen van het bestuur van Avalex om een publiekrechtelijke samenwerking aan te gaan met HVC en hiervoor een garantstelling af te geven van € 6.481.968. Deze garantstelling levert jaarlijks een voordeel op van € 64.820. Dit voordeel is nog niet meegenomen in onderliggende kadernota. Conform regelgeving mag dit voordeel ten gunste worden gebracht van de algemene middelen, immers de algemene reserve van de gemeente geldt als dekking. Dit bedrag hoeft dus niet meegenomen te worden in het gesloten circuit van de afvalstoffenheffing, maar het mag natuurlijk wel. Als hiervoor gekozen wordt, dan betekent dit per saldo dat het tarief iets minder kostendekkend wordt dan de afgesproken 100%. Voorstel is om het bedrag van € 64.820 wel te betrekken bij de berekening van de afvalstoffenheffing en daarmee de stijging van het tarief te dempen, danwel de voorziening afvalstoffenheffing te voeden met dit bedrag. E7b – FLO-verplichtingen komende jaren In 2010 is de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) gevormd. Toen zijn alle brandweerlieden van de Wassenaar overgegaan.
De gemeente Wassenaar heeft zich verplicht de kosten van FLO (Functioneel Leeftijd Ontslag) te dragen. FLO (functioneel leeftijdsontslag) betreft een regeling voor de oudbrandweermedewerkers van Wassenaar, die nu werkzaam zijn voor de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH). In 2018 is het overgangsrecht FLO herzien. Dit was noodzakelijk vanwege het afschaffen van de levensloopregeling, versobering van de fiscale ruimte voor storting van pensioen en verschuiving van de 22
ingangsdatum AOW. Dit leidt tot hogere kosten voor medewerkers die bij de vorming van de regionale brandweer bij de gemeente in dienst waren. Deze jaarlijks fluctuerende kosten worden direct middels een bijdrage bij de gemeenten in rekening gebracht. Deze bedragen stonden nog niet goed in de meerjarenbegroting, vandaar dat deze nu via de kadernota worden opgevoerd.
23
F.
Kapitaallasten nieuwe investeringen Overig
2022
2023
2024
2025
F1
Kapitaallasten - nieuwe investeringen
0
-6.000
-107.808
-42.608
F
Overig
0
-6.000
-107.808
-42.608
Mutatie Investeringsplanning 2022 - 2025 (NB: hogere investering is een "plus"-bedrag, hogere kapitaallasten (nadeel) is getoond als "min"-bedrag Totaal Investering
Investering/Kapitaallasten INV1 IHP Rijnlandslyceum
4.680.000
INV2 IHP SKOW
1.740.000
INV3 Aanvullende maatregelen bij doortrekken Ruigelaan INV4 Vervanging van wegen
2023
2024
2025
-93.600
-93.600 -34.800
50.000 -3.050.000
-2.000
-2.000
1.667
101.667
-3.875
-3.875
INV5 Vervanging bruggen
309.000
-4.000
INV6 Vervanging kabelnet openbare verlichting
-200.000
8.000
827.000
-10.000
-10.000
-10.000
4.356.000
-6.000
-107.808
-42.608
INV7 Tractie Totaal Investeringsmutaie en kapitaallasten
INV1 Rijnlands Lyceum Het Rijnlands Lyceum wordt opgevoerd conform tranche 2023-2026 van het in 2019 vastgestelde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. Het betreft de permanente uitbreiding ten behoeve van het internationaal onderwijs voor het Rijnlands Lyceum. Gedurende de opbouwfase (geleidelijke groei en opbouw van de internationale afdeling) voorziet de uitbreiding in het ruimtetekort voor het 'reguliere' onderwijs. INV2 SKOW Conform tranche 2023-2026 van het in 2019 vastgestelde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) wordt vervangende nieuwbouw voor de St. Josef en St.Jan Baptist bij voorkeur op de locatie van de voormalige weth.Huijbregtseschool opgevoerd (de huidige locaties komen dan beschikbaar). Momenteel vindt in samenwerking met de scholen een locatiestudie plaats. Het beoogde integraal kindcentrum wordt in 2 bouwfasen gerealiseerd. Bij de 1e actualisatie van het IHP wordt deze fasering nog nader beschouwd (op voor- en nadelen). Verwacht wordt dat het eerste startkrediet in 2024 beschikbaar moet komen voor de bouwkundige voorbereidingen. INV3 Aanvullende maatregelen bij doortrekken Ruigelaan Door het Rijksvastgoedbedrijf wordt de Ruigelaan doorgetrokken. Wassenaar heeft hier geen kosten aan. Maar om het geheel iets mooier en beter aan te kleden, denk aan een fietspad, bomen en bijvoorbeeld een sloot, is in 2023 een bedrag van € 50.000 benodigd.
INV 4 t/m 7 Vervangingsinvesteringen Openbare Ruimte (mutatie ten opzichte van huidige MIP) Conform de diverse beheerplannen worden de jaarlijkse investeringen bij de herziening van het onderhoudsplan naar de werkelijk benodigde investering aangepast. Dit leidt tot onderstaande aanpassingen. INV4: Vervanging van wegen Was
2021
Wordt
2022
1.390.000 1.390.000 755.000
755.000
Storm v S Gravesande (overlap riool)
370.000
370.000
Prinsenweg
24
Teijlingerhorst Kerkeboslaan eo (riool) 2023
385.000
385.000
2.650.000
2.600.000
Hofcampweg
200.000
Burmanlaan
400.000
Oostdorp
400.000
Wass. Slag/de Kuil
1.600.000 2024
3.000.000
0
2025
0
Totaal
7.795.000
3.355.000
De opgaven zijn conform beheerplan wegen. De opgaven voor 2021-2023 zijn ook opgenomen in de programmering 2021-2022 die binnenkort aan de Raad zal worden gepresenteerd. Dit zijn de vervangingsopgaven die de komende jaren noodzakelijk zijn. De voor 2021 geplande vervanging van de Prinsenweg zal dit jaar worden uitgevoerd. De opgaven voor 2024 en 2025 zullen later worden bepaald op basis van de nog op te stellen Beheervisie, Nota Onderhoud Kapitaalgoederen Publieke Ruimte en de daaruit voortvloeiende instandhoudingsplannen. INV5: Vervanging bruggen Was
2021 Brug 121A de Paauw
Wordt
35.000 35.000
2022
160.000
Brug 128 Jagerslaan
100.000
Brug 131 Rust&Vr. laan ingang bos
60.000
2023
85.000
Brug 112 ; D. de Raetlaan (Oostd.weg)
80.000 80.000
2024
2025
0
-
154.000
Br. 109 Maalsteenkreek
53.000
BR. 110 D. de Raetlaan (Weidepad)
51.000
Br 125 : de Paauw (vlonder) Br. 134: Storm van S Gravesandeweg (reijerlaan)
15.000
Br 171: Maalsteenkreek (vlonder)
20.000
15.000
Totaal 120.000 394.000 Op basis van een inventarisatie van de technische staat van de bruggen is voor 2022-2025 de vervangingsopgave bepaald. Deze is meegenomen in de in de hierboven genoemde programmering 2021-2022 INV6: Vervanging kabelnetwerk openbare verlichting 25
Was
Wordt
2022
200.000
2022
250.000 450.000
Totaal
250.000 250.000
De geplande vervanging van het kabelnetwerk zal in 2021 en 2022 worden uitgevoerd, INV7: Vervanging tractie Was
Wordt
2021
209.000
2022
489.600
589.600
Bij: Rioned Riooldoorspuiten
25.000
Laadbak met zijlaadsysteem
75.000 2023
54.500
54.500
2024
-
0
2025
-
727.000
Bij: vrachtwagen
286.000
vrachtwagen
302.500
Strooiaanhanger
16.200
Strooiaanhanger
16.200
bedrijfswagen
49.500
Strooiwagen
48.600
Actiewagen verkeer
8.000
Totaal 753.100 1.371.100 De vervangingen van tractiemiddelen zijn gebaseerd op het Tractiebeheerplan Wassenaar en Voorschoten 2019-2023. Voor 2022 zijn er twee wijzigingen. Ten eerste zal de Rioned die wordt gebruikt om rioleringen door te spuiten eerder worden vervangen. Deze vervanging stond pas in 2025 gepland, maar omdat de huidige Rioned al 25 jaar oud is en in slechte technische staat is vervanging in 2022 noodzakelijk. Ten tweede moet ook een zijlader die wordt gebruikt voor het ophalen van straatvuil eerder worden vervangen. De huidige zijlader is uit 2000 en ook in slechte technische staat.
26
G.
Overige informatie - Actualiteit
Liquidatie WODV In de tweede helft van 2021 wordt een deel van de begroting van de WODV overgedragen aan Wassenaar. Tevens vindt dan ook overdracht plaats van de bijbehorende activa en passiva, oftewel de bezittingen en schulden in de WODV. De afspraak is dat dit binnen de bestaande financiële kaders gebeurt. Eind juni wordt een liquidatieplan opgeleverd, waarna ook de raad meer in detail zal worden geïnformeerd over de liquidatie van de WODV en de gevolgen hiervan voor Wassenaar. In de onderliggende kadernota is de voornaamste input vanuit de WODV waarmee rekening wordt gehouden, de mogelijke stijging van de loonkosten met 1,4%. Er is geen andere input vanuit de WODV. Vanuit de WODV komt ook een “bescheiden” investeringsplan van ICT over. De materiële vaste activa die overkomen betreffen ook voornamelijk ICT-investeringen. Deze investeringen maken geen onderdeel uit van de kadernota, maar zullen vanuit de WODV wel onderdeel uit gaan maken van het meerjarig investeringsplan van Wassenaar in de periode 2022-2025. Dekking van de kapitaallasten van deze investeringen maakt al onderdeel uit van de meerjarenbegroting van de WODV, en daarmee (na overdracht) van Wassenaar en Voorschoten. Met deze investeringen, in de begroting 2021-2024 van de WODV ging het om een totaal bedrag van € 2,2 mln in vier jaar, is nog geen rekening gehouden in de 10-jaarsprognose in bijlage 1.
De meeste ICT-investeringen kennen overigens een afschrijvingstermijn van 5 jaar, wat wil zeggen dat het effect op de liquiditeit van Wassenaar elke 5 jaar glad loopt. De investering wordt in 5 jaar afgeschreven, wat betekent dat het liquiditeitsbeslag ook in 5 jaar wordt terugbetaald. Stand van zaken beheerplannen In de voorjaarsnota 2020 is aangegeven dat de nota kapitaalgoederen fysieke leefomgeving en instandhoudingsplannen voor de kapitaalgoederen fysieke medio 2021 gereed zouden zijn. Omdat het opstellen van de beheervisie en de uitwerking hiervan in de nota kapitaalgoederen en de diverse instandhoudingsplannen, naast de ontvlechting, meer tijd vergt loopt dit uit naar 2022. Voor de tussenperiode is op basis van de actuele kwaliteit van het areaal een integrale onderhoudsplanning opgesteld voor 2021 en 2022. In onderliggende kadernota 2022 zijn de financiële consequenties van de programmering 2022 meegenomen. Na de start van de eigen ambtelijke organisatie van de gemeente Wassenaar per 1 september 2021 zal gestart worden met het opstellen van de Beheervisie en de Nota Kapitaalgoederen. De huidige planning is dat deze in het 2e kwartaal 2022 in de Raad zullen worden behandeld. Daarna zullen de instandhoudingsplannen 2023-2027 (nieuwe beheerplannen) worden opgesteld. Deze zullen dan in het 4e kwartaal 2022 door de Raad moeten worden vastgesteld.
Het gaat hier om de volgende instandhoudingsplannen: Wegen Bruggen Water Openbare verlichting (OVL) Verkeersregelingsinstallaties (VRI) Wegmeubilair Spelen Groen Deze instandhoudingsplannen zullen gezamenlijk tegelijkertijd aan de Raad worden aangeboden. De financiële gevolgen van deze Instandhoudingsplannen zullen dan verwerkt kunnen worden in de Kadernota 2024. De programmering die we voor de jaren 2021 en 2022 hebben opgesteld heeft geen gevolg voor de jaarrekening 2021. De kapitaallasten van de investeringen in 2021 lopen pas vanaf 2022 en het groot onderhoud kan gedekt worden vanuit de voorzieningen en de bestaande exploitatiebudgetten. De programmering 2021-2022 geeft geen aanleiding om de dotaties aan de voorzieningen aan te passen.