Bijlage 1 Jaarstukken 2024

Jongerencentrum Dr. Mansveltkade

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Er is een positieve evaluatie geweest van de openingstijden van het jongerencentrum. Het centrum is nu open op dinsdagmiddag en op donderdag- en vrijdagavond. Hierdoor kunnen jeugdigen in de leeftijd van 10 tot 19 jaar elkaar binnen ontmoeten en aan activiteiten deelnemen. Daarnaast biedt het jongerencentrum het ambulante jongerenwerk en de medewerkers van Handhaving de kans om samen de jongeren te bereiken. 8.03

Warenar

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

De ambitie om een haalbaarheidsonderzoek in te stellen naar de herbestemming van de Warenar is opgenomen in het College uitvoeringsprogramma (CUP) als vervolg op het Coalitieakkoord Samen voor Wassenaar. Eind 2022 is gebleken dat de aanvankelijk beoogde herbestemming van de Warenar tot woningen niet haalbaar was. Als gevolg hiervan heeft de gemeente in 2023 opnieuw het structureel beheer en onderhoud van het pand op zich genomen. Het haalbaarheidsonderzoek richt zich op de mogelijkheden om een dorpsmuseum en een buurthuisfunctie in de Warenar te integreren, met als uitgangspunt het behoud van de theaterfunctie.

30

Daarnaast omvat het onderzoek plannen voor renovatie en verduurzaming van het gebouw, mede vanwege het uitgestelde onderhoud. In 2024 is een ruimtelijk onderzoek en financiële analyse uitgevoerd, waarmee inzicht is verkregen in de mogelijkheden voor de sociaal-culturele functies van de Warenar, evenals in de bijbehorende bouwkosten en toekomstige gemeentelijke lasten. Eind 2024 is, na overleg met diverse belanghebbenden, onder wie de huidige exploitant, besloten het onderzoek uit te breiden met meerdere ontwerpvarianten. De uitwerking van drie schetsontwerpvarianten, waarin de museale functie op verschillende locaties binnen het gebouw wordt getoetst, zal naar verwachting in maart 2025 worden afgerond. Gedurende deze periode worden de mogelijke oplossingsrichtingen voor de herbestemming van de Warenar besproken met direct belanghebbenden, waaronder de R.K. Parochie Heilige Augustinus, de bewonersvereniging Burgwey en de Stichting Beheer Warenar. Daarnaast zijn inwoners geïnformeerd over het haalbaarheidsonderzoek tijdens een thema-avond, georganiseerd door de Vrienden van Wassenaar op 20 maart 2025. Het haalbaarheidsonderzoek wordt in april 2025 aan het College voorgelegd. De besluitvorming door de gemeenteraad staat gepland voor 3 juni 2025. 8.04

Opvang Oekraïense ontheemden

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Sinds maart 2022 vangt de gemeente Wassenaar Oekraïense ontheemden op die gevlucht zijn voor de oorlog. Dankzij de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) hebben zij recht op onderdak, een financiële toelage, medische zorg en onderwijs voor kinderen. De RTB is verlengd tot maart 2026. In 2024 werden 117 Oekraïense ontheemden opgevangen in gemeentelijke opvanglocaties en 52 bij particuliere gastgezinnen. De opvang is veranderd van noodopvang naar reguliere opvang. Het crisisteam is afgeschaald en het projectteam Oekraïense ontheemden is nu onderdeel van het MO&O team. De kosten voor de opvang worden vergoed door Het Rijk via de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne, hoewel deze bijdrage in 2024 is verlaagd. De gemeente blijft zich inzetten om passende opvang en ondersteuning te bieden, ondanks de onzekerheid over de situatie in Oekraïne. 8.05

Multifunctionele sporthal aan de Dr. Mansveltkade 11

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

In mei 2024 is de nieuwe sporthal De Duinpan feestelijk geopend, een belangrijke mijlpaal voor onze gemeente. Voorafgaand aan de opening werd in het derde kwartaal van 2024 een verplichte KIWA-keuring uitgevoerd. Uit deze keuring bleek dat de sporthal kampt met meerdere tekortkomingen. Het herstel van deze gebreken is in gang gezet, waarbij de architect/aannemer aansprakelijk is gesteld voor de noodzakelijke aanpassingen. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd in raadsinformatiebrief 108. Sporthal de Duinpan moet een goed toegankelijke, inclusieve sporthal zijn.

31

8.06

Herbestemming sporthal De Schulpwei

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

In 2024 is een verkenning uitgevoerd naar de toekomstmogelijkheden van de Schulpwei. Uit de onderzoeken blijkt dat de sporthal een blijvende rol kan spelen in het aanvullend sportaanbod van Wassenaar. Daarom heeft het College eind 2024 besloten het pand voor verhuur aan te bieden zoals uiteengezet in raadsinformatiebrief 118. De verhuurprocedure is gestart en wordt naar verwachting vóór de zomer van 2025 afgerond. In de begroting is budget opgenomen voor het afronden van de procedure, en de verwachting is dat dit toereikend zal zijn.

32

Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (SbJH) Het behartigen van de belangen van de negen betrokken gemeenten op het terrein van uitvoering van inkooptaken, administratie en informatievoorziening op taakonderdelen binnen de jeugdhulp. De betrokken gemeenten zijn verantwoordelijk voor de beleidsvorming. Het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden voert de technische inkoop uit. Door gezamenlijke inkoop, afhandeling facturering en informatievoorziening zijn efficiencyvoordelen te behalen. Het GR-bestuur van het SbJH wordt vanaf 2024 gevormd door de wethouders van Pijnacker-Nootdorp (ook namens Wassenaar), Rijswijk, Den Haag en de directeur van het SbJH. De ontwikkel- en resultaatovereenkomsten die in 2021 zijn afgesloten tussen een groot aantal aanbieders en het SbJH lopen af per 1 januari 2027. Vanwege de toenemende kosten binnen de jeugdhulp en de aflopende contracten, is in 2024 gestart met de regionale aanpak kostenbeheersing. Deze aanpak bestaat uit vier regionale actielijnen waarmee we op termijn voor kostenbesparingen in de jeugdhulp willen zorgen. Een sterk gedeelde wens vanuit de negen gemeenten in Haaglanden is daarbij om de jeugdhulp beschikbaar te houden voor jeugdigen die baat hebben bij effectieve en doelmatige jeugdhulp. Met gerichte hulp willen we dat de jeugdige zo snel mogelijk weer mee kan doen aan het gewone leven.

En dat niet elke hulpvraag een zorgvraag is (normaliseren). Hierdoor komen en blijven er naar verwachting minder jeugdigen in de jeugdhulp, en zullen op termijn de kosten afnemen. Gemeenschappelijke regeling GGD Haaglanden en Veilig Thuis Haaglanden De lokale taken (1-op-1-overeenkomsten tussen een deelnemende gemeente en de GGD) betreffen Meldpunt Bezorgd en Schoolgezondheidsbeleid. Deze zijn uitgevoerd in 2024. Van de lokale taak Sociaal Medische Advisering (SMA) nam Wassenaar als enig SMA-product de gehandicaptenparkeerkaart af van de GGD. Hiermee is de GGD echter per 1 november 2022 gestopt. (Vanaf dat moment worden deze kaarten geregeld via adviesbureau Argonaut uit Utrecht.) Gemeenschappelijke regeling Werkbedrijven Kust-, Duin-, en Bollenstreek (KDB) De Gemeenschappelijke Regeling Werkbedrijven Kust-, Duin en Bollenstreek (GR KDB) is een GR van zeven deelnemende gemeenten op het gebied van het uitvoeren van de participatievoorziening beschut werk in het kader van de Participatiewet en het plaatsen van werkzoekenden (re-integratie), al dan niet met een arbeidsbeperking, bij werkgevers. Ook voeren zij de Wet sociale werkvoorziening uit. Provalu is de uitvoeringsorganisatie van de GR KDB. Wassenaar neemt alleen de onderdelen Beschut werk en de Wet sociale werkvoorziening af bij Provalu. Het doel is dat arbeidsgehandicapten uitstromen naar de (gesubsidieerde) arbeidsmarkt.

Hiertoe wordt samengewerkt met én in opdracht gehandeld van gemeenten en bedrijfsleven; dit alles binnen financieel verantwoorde kaders. Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West De Jeugdgezondheidszorg regelt veel op het gebied van preventieve zorg. Zo is er de zorg voor de allerkleinsten in het Consultatiebureau, maar de jeugdarts is bijvoorbeeld ook betrokken bij oudere kinderen op scholen. De vaccinaties van minderjarigen wordt door de JGZ uitgevoerd. Naast deze wettelijke taken is er bepaald maatwerk per gemeente mogelijk. Zo neemt Wassenaar ook dienstverlening af rondom bemoeizorg en extra aanbod voor statushouders.

33

Regionaal Bestuurlijk Overleg Wet educatie en beroepsonderwijs Op grond van de Wet educatie en beroepsonderwijs werkt de gemeente Wassenaar op het gebied van laaggeletterdheid samen met gemeenten uit de regio Zuid-Holland Centraal. De gemeente Zoetermeer is de coördinerende gemeente. In deze regio wordt o.a. de aanbesteding gecoördineerd waarmee het formele taalonderwijs wordt geboden (op locatie in Wassenaar). Op lokaal niveau voert de bibliotheek het Taalhuis uit. In het Taalhuis kunnen mensen terecht die hun taalvaardigheden willen verbeteren, of het nu gaat om lezen, schrijven, luisteren of spreken. Het Taalhuis biedt laagdrempelige ondersteuning, informatie en doorverwijzing.

Effectindicatoren Tabel 2.1 Effectindicatoren P2 Mens en Maatschappij Bron peilwaarde: CBS Effectindicator

Peilwaarde

Streefwaarde

Resultaat

Begroting

2024

2024 % inwoners met

6,1% (2021)

6,0%

7,4%

27,1 (2021)

25

12,10

8,8% (2022)

8,6%

9%

49% (2020)

48%

51,1% (2022)

schuldenproblematiek Aantal inwoners met bijstandsuitkering per 1.000 inwoners* % jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp** % eenzaamheid***

* Aantal uitkeringen aan huishoudens op grond van de Participatiewet

Omdat de peilwaarde in de begroting 2024 verkeerd is opgenomen, is deze later in de begroting 2025 aangepast. De peilwaarde ligt op 13,9 (2023) met een streefwaarde van 13,8 voor 2024. ** Hulp en zorg zoals bedoeld en beschreven in de Jeugdwet *** Percentage 18+ dat aangeeft matig tot (zeer) ernstig eenzaam zijn

34

Wat heeft het gekost ? Investeringen Jaar / Omschrijving

Begroting

investeringskrediet 2020 Combisporthal Dr.

werkelijk

Restant

Toelichting

t/m 2024 7.900.000

7.721.104

178.896 Sporthal De Duinpan is in mei 2024 opgeleverd en

Mansveltkade

geopend. Conform onze financiële verordening (art. 10, lid 3) en de vastgestelde Nota waardering en afschrijving vaste activa 2024 start de afschrijving op deze investering in 2025. Er speelt op dit moment (2025) nog een geschil met de architect over de oplevering, waaruit kosten kunnen volgen voor de gemeente. Indien dit activeer bare kosten zijn, dan zullen alsnog ten laste van het krediet worden gebracht, waarna het huidige geprognosticeerde voordelig saldo van € 178.896 zal afnemen. Nota bene: schadeherstel valt niet onder activeer bare kosten. Indien deze kosten ten laste komen van de gemeente, dan zullen deze drukken op de exploitatiebegroting.

2023 Elektrotechnische voorz.

645.000

480.908

164.092 Krediet is in oktober 2023 beschikbaar gesteld en

Sporthal

wordt open gehouden voor mogelijke afrondingskosten in 2025.

2021 Verduurzaming

87.000

39.489

47.511 Werk in uitvoering in 2025.

123.000

53.193

69.807 Werk in uitvoering in 2025; o.m. aanpassingen aan

Langstraat 40 (25jr) 2021 Verduurzaming Langstraat 40 (15jr) 2021 Verduurzaming

de klimaatinstallatie. 195.000

-

195.000 Werk in uitvoering in 2025; m.n. groot onderhoud

Paauwlaan 12

verduurzaming.

Programma P2 Mens en maatschappij bedragen x € 1.000,- ("-" = nadeel / "+" = voordeel)

Totaal baten

Begroting

Begroting

Realisatie

2024

2024

2024

primair

na

Begr. na wijz.

wijziging

/ realisatie

11.652

13.182

Verschil 2024

12.036

-1.146

Totaal lasten

-38.934

-42.244

-40.543

1.701

Saldo van baten en lasten

-27.281

-29.062

-28.507

555

Onttrekking reserves

50

1.029

972

-58

Toevoeging reserves

0

0

0

0

Mutaties reserves

50

1.029

972

-58

-27.231

-28.033

-27.535

497

Programma resultaat

35

Toelichting op verschillen tussen begroot actueel/werkelijk >= € 50.000 Taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs a. Gymadora (saldo voordelig € 82.000, voordeel lagere lasten € 65.000, voordeel hogere baten € 17.000) Vanwege de duurzame, energieneutrale bouw van deze gymlocatie is er voor 2024 een voordeel op de energiekosten van € 35.000. Hiernaast is er over 2023 een bedrag van € 30.000 terugontvangen. De hogere baten van € 17.000 zijn extra huuropbrengsten. b. Taalklas nieuwkomers (saldo nadelig € 9.000, voordeel lagere lasten € 418.000, nadeel lagere baten € 427.000) De uitgaven en inkomsten voor de taalklas nieuwkomers waren begroot op € 878.000. Omdat de taalklas nieuwkomers per 1 augustus 2024 is overgedragen aan de Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW) zijn de werkelijke uitgaven aanzienlijk lager en komen uit op € 460.000, dat een voordeel lagere lasten van € 418.000 betekent. Omdat vanaf 1 augustus 2024 ook alle Rijksvergoedingen ten bate komen van de SKOW zijn deze ook € 427.000 lager dan begroot. Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken a. Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) (per saldo neutraal: lagere lasten € 38.150 en lagere baten € 38.150). Het NPO is een project dat loopt tot en met juli 2025. Dit project wordt gesubsidieerd door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).

Zowel de werkelijke baten als lasten zijn € 38.150 lager geweest dan begroot. Er wordt de gemeenteraad voorgesteld om door middel van resultaatbestemming het restbudget met bijbehorende subsidie beschikbaar te stellen in 2025, voor de voortgang van het project. b. Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) (per saldo neutraal: lagere lasten € 545.800 en lagere baten € 545.800). De middelen voor het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) worden jaarlijks via een subsidie beschikbaar gesteld door het ministerie van OCW. De middelen voor 2024 aangevuld met de reserve per ultimo 2023 zijn niet volledig ingezet (€ 545.800 lagere baten en lagere lasten). Er wordt de gemeenteraad voorgesteld om door middel van resultaatbestemming dit restbudget met bijbehorende subsidie beschikbaar te stellen in 2025, voor de verdere uitvoering van het beleid. Taakveld 5.1 Sportbeleid en -activering a. Specifieke uitkering (SPUK) Sportstimulering (per saldo voordeel hogere baten € 50.000) In het kader van de SPUK Sportstimulering (Sisa-bijlage H4) is € 50.000 meer ontvangen dan begroot. Op dit taakveld heeft dat een nadelig effect van € 80.000 (centraal begroot € 100.000, werkelijk € 20.000). Op taakveld 5.2 is per sportaccommodatie (zoals bijv.

zwembad ‘t Sterrenbad, sporthal Schulpwei, sporthal De Duinpan) de SPUK sportstimulering verantwoord wat een voordelig effect van € 130.000 te zien geeft (begroot nihil). Vanaf 2025 zal de SPUK Sportstimulering per accommodatie op het juiste taakveld worden begroot. b. Specifieke uitkering (SPUK) Breed Taakveld 5.1 Sport (per saldo voordeel € 13.500, voordeel lagere lasten € 42.000 en nadeel lagere baten € 28.500) In het kader van deze specifieke uitkering zijn de lasten voor de buurtsport coaches in 2024 € 42.000 lager gerealiseerd dan begroot. Dit is ontstaan omdat Wassenaar pas in 2024 gestart is met de coaches, die gedurende het eerste kwartaal van 2024 gestart zijn. De lagere baten van € 28.500 ontstaan omdat het niet bestede deel van de specifieke uitkering terugbetaald moet worden aan Het Rijk. 36

Taakveld 5.2 Sportaccommodaties a. Specifieke uitkering Meerkosten energie openbare zwembaden (per saldo neutraal: lagere baten € 474.471, lagere lasten € 474.471) In 2023 is een specifieke uitkering door Het Rijk van € 587.312 als voorschot verstrekt als gedeeltelijke vergoeding van de meerkosten voor energie die een openbaar zwembad (MEOZ) had in 2022 en in 2023. In 2024 is die specifieke uitkering MEOZ definitief vastgesteld. De door het ministerie berekende meerkosten in 2022 en 2023 vallen fors lager uit dan het voorschot van 2023. De uitkering is vastgesteld op € 112. 841 en de gemeente moet € 474.471 terugbetalen. Doordat eerder al rekening werd gehouden met een lagere vergoeding, ontstaan zowel lagere lasten als lagere baten van € 474.471. b. Sporthal De Duinpan (saldo voordelig € 140.000, voordeel lagere lasten € 222.000, nadeel lagere baten € 82.000) Naast de afgerekende vergoeding voor transitiekosten zijn ook de kosten voor de aansluiting van de ledverlichting binnen de daarvoor incidenteel beschikbaar gestelde budgetten verantwoord. Daarnaast zijn niet alle structureel in de begroting opgenomen jaarbudgetten voor De Duinpan tot realisatie gekomen, vanwege de opening van het nieuwe gebouw in mei 2024. De instandhoudingsvergoeding aan de exploitant is wel volledig bevoorschot. c.

Sporthal De Schulpwei (saldo voordelig € 75.000, voordeel lagere lasten € 42.000, voordeel hogere baten € 33.000) Voor sporthal de Schulpwei zijn minder kosten gemaakt voor elektra- en gasverbruik. Vanwege de onvoorziene inzet van de sporthal zijn de huuropbrengsten van diverse sportverenigingen € 33.000 hoger dan begroot. Er wordt de gemeenteraad voorgesteld om door middel van resultaatbestemming een bedrag van € 14.664 met bijbehorende dekking uit de Reserve Grote projecten beschikbaar te stellen in 2025 om de sporthal een nieuwe bestemming te geven. Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie a. Specifieke uitkering (SPUK) nieuwe Wet inburgering (per saldo neutraal: lagere baten € 457.400, lagere lasten € 457.400) Voor de specifieke uitkering nieuwe Wet inburgering ondersteunt de gemeente statushouders en migranten bij inburgeringstrajecten. Een deel van de lagere lasten en baten ontstaat door een lagere instroom in 2024 waardoor het voorschot vanuit Het Rijk te hoog was en terugbetaald moet worden. Dat betreft een bedrag van € 275.320. Daarnaast ontving de gemeente al in 2024 een vergoeding voor de kosten voor trajecten voor inburgering die in 2025 doorlopen en gedekt moeten worden uit de bijdrage van 2024. Dit zorgt voor lagere lasten en baten van € 182.080.

Er wordt de gemeenteraad voorgesteld om door middel van resultaatbestemming deze middelen ad € 182.080 beschikbaar te stellen in 2025 voor de ondersteuning van de doelgroep. b. Specifieke uitkering (SPUK) Onderwijsroute (per saldo neutraal: lagere baten € 25.300, lagere lasten € 25.300) De specifieke uitkering Onderwijsroute is een aanvulling op de specifieke uitkering Wet inburgering. De kosten voor de Onderwijsroute liggen een stuk hoger dan de vergoeding van de reguliere specifieke uitkering voor Inburgering. Deze aanvulling stelt de gemeente in staat om de kosten voor de duurdere Onderwijsroute te dekken. In 2024 zijn de lasten en baten € 25.300 lager gerealiseerd dan begroot. De trajecten van de Onderwijsroute lopen door in 2025. Er wordt de gemeenteraad voorgesteld om door middel van 37

resultaatbestemming deze middelen ad € 25.300 beschikbaar te stellen in 2025 voor de ondersteuning van de doelgroep. c. Noodopvang vluchtelingen Oekraïne (saldo voordelig: € 225.000; voordeel lagere lasten € 108.000, voordeel hogere baten € 117.000) In 2024 zijn er onder andere kostenbesparende maatregelen doorgevoerd voor wat betreft de beveiliging van de opvanglocaties. Mede hierdoor zijn de uitgaven in 2024 lager dan begroot. Ook het feit dat steeds meer Oekraïense ontheemden aan het werk zijn en niet meer afhankelijk zijn van leefgeld zorgt voor lagere uitgaven. Sinds september worden er 20 extra Oekraïense ontheemden opgevangen in Villa Sijthoff. Hiervoor ontvangt de gemeente een extra Rijksbijdrage. d. Burgerberaad Verkeer (voordeel lagere lasten € 29.364) Het Burgerberaad Verkeer is gestart in november 2024. Voor deelnemers en organisaties was het niet mogelijk om het af te ronden in 2024, doordat rekening gehouden moest worden met de tijd voor voorbereiding van de bijeenkomsten en het verwerken alle informatie. In maart 2025 zijn de werkzaamheden afgerond. Er wordt de gemeenteraad voorgesteld om door middel van resultaatbestemming het restant budget, ten laste van het resultaat, beschikbaar te stellen in 2025. Taakveld 6.2 Toegang & eerstelijnsvoorzieningen a.

Specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek (per saldo neutraal: lagere baten € 38.150, lagere lasten € 38.150) De specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek is niet volledig besteed in 2024, omdat de lasten van de verdere ondersteuning van gedupeerden, voor wie in 2024 middelen ontvangen zijn, ook in 2025 gerealiseerd gaan worden. Dit overschot mag worden doorgeschoven naar volgend jaar. Daarom wordt de gemeenteraad voorgesteld het resterend deel van € 38.000 inclusief dekking door de Rijksmiddelen door te schuiven naar 2025. Taakveld 6.3 Inkomensregelingen a. Dotatie voorziening dubieuze debiteuren inkomensregelingen (nadeel € 76.130 hogere lasten) In 2024 zijn er hogere lasten door een hogere dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren inkomensregelingen. Deze lasten ontstaan omdat er in 2024 een hoger bedrag aan kwijtscheldingen is geboekt dan begroot. b. Schuldhulpverlening (nadeel € 28.000 hogere lasten) In 2024 zijn er € 23.000 hogere lasten gerealiseerd voor schuldhulpverlening dan begroot. Dit komt vooral door een hoger aantal aanvragen en uitgevoerde activiteiten dan in eerdere jaren. Daarnaast waren er ook nagekomen kosten uit 2023 van € 5.000. Taakveld 6.6, 6.71 en 6.81 Wmo (saldo voordelig € 47.000) In de begroting zijn de taakvelden voor de Wmo gesplitst in 6 verschillende onderdelen.

Deze taakvelden worden bij deze verschillenverklaring samengevoegd en in een toelichting samengevat. Bij de Wmo zijn er op meerdere onderdelen kleine verschillen gerealiseerd ten opzichte van de begroting na de Najaarsnota 2024:

38

- Bij woonvoorzieningen, rolstoelen, vervoersvoorzieningen en regiotaxi is er een voordeel van € 30.000. - Bij huishoudelijke ondersteuning is er een voordeel van € 6.000. - Bij de eigen bijdrage Wmo is er een voordeel van € 11.000. - Bij begeleiding zijn hogere lasten van € 32.000 gecompenseerd door hogere baten van € 32.000. - Bij dagbesteding is er een voordeel van € 9.000. - Bij de advies- en uitvoeringskosten is er een nadeel van € 9.000 gerealiseerd. Taakveld 6.72 en 6.82 Maatwerkdienstverlening 18- en Geëscaleerde zorg 18(saldo voordelig € 33.000) In de begroting zijn de taakvelden voor de Jeugdwet gesplitst in 12 verschillende onderdelen. Deze taakvelden worden bij deze verschillenverklaring samengevoegd en in een toelichting samengevat. Bij de Jeugdwet zijn er op meerdere onderdelen kleine verschillen gerealiseerd ten opzichte van de begroting na de Najaarsnota 2024. - Bij de lokale maatwerkvoorzieningen Jeugdwet 2024 is er een nadeel van € 50.000. - Bij de regionaal ingekochte maatwerkvoorzieningen Jeugdwet 2024 is er een voordeel van € 5.000. - Bij de maatwerkvoorzieningen Jeugdwet afwikkeling oude jaren is er een voordeel van € 52.000. - Bij de uitvoerings- en advieskosten is er een voordeel van € 26.000.

39

P3 Bestuur en middelen

Wat wilden we bereiken ? Bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s)

Visie Wassenaar wil een financieel gezonde gemeente zijn. De gemeente streeft naar rust en evenwicht in het bestuur. Zorgvuldige en transparante besluitvorming vormt het uitgangspunt van ons handelen. Het politieke debat en de gesprekken met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden gevoerd op basis van wederzijds respect. De gemeente treedt verbindend op; we doen het immers samen voor Wassenaar. De gemeente behartigt het algemeen belang en heeft oog voor het individu. Doelstellingen 1.

De gemeente houdt de financiën op orde met een structureel sluitende begroting

2.

Ontwikkeling van de jonge ambtelijke organisatie door de ingeslagen weg na de ontvlechting voort te zetten

3.

Inwoners en ondernemers voelen zich geholpen en gesteund door de gemeente en communicatie tussen gemeente, inwoners en ondernemers is transparant, duidelijk en getuigt van wederzijds respect.

4.

De gemeente heeft alleen vastgoed in eigendom, als er een duidelijk maatschappelijk belang is dat om vastgoed vraagt.

5.

Een gerestaureerde en als bestuurscentrum ingerichte De Paauw en huisvesting van de overige ambtenaren elders.

6.

Het landgoed De Paauw voltooien.

7.

Iedereen doet mee, van jong tot oud, Wassenaarder en “international”.

40

Wat wilden we daarvoor doen? Belangrijkste resultaten 2024 2.1 VNG-trainees zijn ingezet voor de organisatie 2.2 De werkzaamheden voor het sociaal domein worden door Wassenaar zelfstandig opgepakt 2.3 Plan van Aanpak bestuurscultuur is opgesteld 3.1 Paspoortpiek goed doorgekomen 3.2 Dienstverlening doorontwikkeld 3.3 Dienstverlening aangepast aan de Omgevingswet 4.1 Kostprijsdekkende huren zijn ingevoerd 4.2 Beheersysteem vastgoed en gronden aangekocht 4.3 Opgesteld vastgoed- en accommodatiebeleid 4.4 Verdere verkoop van gemeentelijk vastgoed uitgevoerd 4.5 Verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed is ingebed in het beheerplan 5.1 Renovatie en restauratie Rijksmonument De Paauw tot een bestuurscentrum aanbesteed 5.2 Nieuwe locatie gemeentewerf & milieustraat is aangekocht 6.1 Cementrustieke bruggen in het landgoed De Paauw zijn hersteld en er is gestart met het verfraaien van Landgoed De Paauw 7.1 Nota Internationale Wassenaarders is uitgewerkt

41

Toelichting belangrijkste resultaten 2.1 VNG-trainees zijn ingezet voor de organisatie Realisatie / voortgang In 2024 hebben weer twee VNG-trainees zich ingezet voor de organisatie en ook in 2025 wordt de inzet doorgezet. 2.2 De werkzaamheden voor het sociaal domein worden door Wassenaar zelfstandig opgepakt Realisatie / voortgang De overgang van de werkzaamheden van het sociaal domein van Voorschoten naar Wassenaar is conform planning per 1 mei 2024 gerealiseerd. 2.3 Plan van Aanpak bestuurscultuur is opgesteld Realisatie / voortgang De gemeenteraad heeft middels een amendement aangegeven dat hij het verbeteren van de bestuurscultuur ter hand zal nemen en dat het fractievoorzittersoverleg de taak heeft een concreet actieplan op te stellen voor de gemeenteraad. Voor het College en de ambtelijke organisatie is een eigen cultuurprogramma opgesteld. Dit programma heeft als doel handvatten te bieden aan zowel het College als aan de ambtelijke organisatie. Dit alles om gezamenlijk de gemeenteraad op een effectieve manier te benaderen, zodat men steeds meer samen voor de Wassenaarse inwoner aan de slag gaat, met meer inhoud en minder strijd. Er zijn de afgelopen periode goede eerste stappen gezet richting een prettiger bestuurscultuur, maar het traject is zeker nog niet afgerond.

Het komende halfjaar staat in het teken van doorzetten wat werkt, toevoegen wat nog nodig is en het geheel borgen in de organisatie zodat het programma afgerond kan worden. 3.1 Paspoortpiek goed doorgekomen Realisatie / voortgang De voorbereidingen om de paspoortpiek op te vangen hebben in 2024 hun meerwaarde bewezen. Om de verwachte stijging in aanvragen effectief te beheren, zijn extra medewerkers aangetrokken op basis van een inschatting van de legesopbrengsten. Hierdoor kon de gemeente flexibel inspelen op de verhoogde vraag, en wachttijden beperken tot maximaal twee werkdagen. Een onafhankelijke data-analyse, uitgevoerd door de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens, met een steekproef van 17 gemeenten, bevestigde dat de processen bij Burgerzaken uitstekend functioneren. Deze resultaten benadrukken de kwaliteit van onze dienstverlening, waarmee de gemeente blijft voldoen aan de verwachtingen van onze inwoners. 3.2 Dienstverlening doorontwikkeld Realisatie / voortgang Het College heeft in december 2024 het nieuwe dienstverleningsmodel vastgesteld. Dit model dient als basis voor verdere verbetering van onze dienstverlening en heeft geleid tot de ontwikkeling, aanschaf en verdere implementatie van het structurele klanttevredenheidsonderzoek (KTO). Om onze gastvrijheid verder te versterken, hebben de medewerkers van het Klant contactcentrum (KCC) een

42

gastheerschapstraining gevolgd. Deze training wordt vanaf 2025 organisatiebreed ingevoerd, zodat inwoners en andere belanghebbenden een consistente en professionele ervaring hebben in al hun contactmomenten. In het kader van onze focus op internationals is een concept-samenwerkingsovereenkomst opgesteld met The Hague International Center (THIC). Hierdoor hebben internationals meer mogelijkheden om aan te sluiten bij evenementen en is tevens een bredere informatievoorziening beschikbaar. Er is uitgebreid campagne gevoerd over de e-mailservice vanuit MijnOverheid, “Berichten over uw Buurt”, waarin berichten worden weergegeven van overheidsorganisaties die invloed hebben op de leefomgeving. De bereikbaarheid van onze frontoffice is verder verbeterd. Er zijn meer medewerkers in vaste dienst genomen en er is minder gebruik gemaakt van externe inhuur. Met dit vaste team van medewerkers bieden de gemeente continuïteit en een betere beschikbaarheid gedurende de gehele werkweek. 3.3 Dienstverlening aangepast aan de Omgevingswet Realisatie / voortgang In 2024 is de gemeentelijke dienstverlening afgestemd op de eisen van de nieuwe Omgevingswet. Medewerkers zijn intensief getraind om inwoners en ondernemers te voorzien van duidelijke en correcte informatie.

Daarnaast is een overzichtelijke webpagina over de Omgevingswet gelanceerd, waarin de wet en haar toepassingen helder worden uitgelegd. De impact van de Omgevingswet wordt nauwkeurig gevolgd. 4.1 Kostprijsdekkende huren zijn ingevoerd Realisatie / voortgang Er is een inventarisatie uitgevoerd en er is een plan van aanpak opgesteld. In 2025 zal verder uitvoering gegeven worden aan dit plan, waarbij de besluitvorming wordt voorbereid zodat in 2025 er een besluit genomen kan worden. 4.2 Beheersysteem vastgoed en gronden aangekocht Realisatie / voortgang In 2024 is de start gemaakt met het vastgoedbeheersysteem, dit systeem is aangeschaft. In 2025 zal het beheersysteem gevuld worden met alle data van vastgoed en gronden, zodat dit een solide basis vormt om mee te werken. 4.3 Opgesteld vastgoed- en accommodatiebeleid Realisatie / voortgang In 2025 wordt verder gewerkt aan het vastgoed- en accommodatiebeleid. Grotendeels zal dit parallel lopen aan het proces van de invoering van kostprijsdekkende huren (zie 4.1). 4.4 Verdere verkoop van gemeentelijk vastgoed uitgevoerd Realisatie / voortgang In de gemeentelijke vastgoedportefeuille bevinden zich woningen, die niet tot de kerntaken van het bezit behoren. Bij het vrijkomen van deze woningen worden ze verkocht, wat in 2024 heeft geresulteerd in de verkoop van een woning.

43

4.5 Verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed is ingebed in het beheerplan Realisatie / voortgang In 2024 zijn nieuwe onderhoudsplannen voor vastgoedobjecten opgesteld. Deze worden in 2025 verwerkt in het vastgoedbeheerplan 2026-2029. Hierbij worden verduurzamingsmaatregelen geïntegreerd en uitgevoerd op natuurlijke vervangingsmomenten. Toegelicht onder projecten: 5.1 Renovatie en restauratie Rijksmonument De Paauw tot een bestuurscentrum aanbesteed 5.2 Nieuwe locatie gemeentewerf & milieustraat is aangekocht 6.1 Cementrustieke bruggen in het landgoed De Paauw zijn hersteld en er is gestart met het verfraaien van Landgoed De Paauw 7.1 Nota Internationale Wassenaarders is uitgewerkt Realisatie / voortgang De Nota Internationals is door de gemeenteraad vastgesteld. Op grond hiervan wordt uitvoering gegeven aan de diverse aspecten van de nota.

44

Projecten en investeringen 5.1

Bestuurscentrum De Paauw

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

De renovatie en restauratie van rijksmonument De Paauw tot een bestuurscentrum is nog niet aanbesteed, maar we zijn op de weg daarnaartoe. Nadat eind 2023 het projectmanagement (conform opdracht van de gemeenteraad) is aanbesteed aan RYSE is de definitiefase afgerond. Vervolgens is gefocust op de manier om strak te gaan sturen op het budget en is de ontwerpfase aanbesteed. Happel, Cornelisse en Verhoeven hebben samen met diverse partners de aanbesteding van het ontwerp gewonnen. Voortvarend is met het ontwerp gestart en eind 2024 ligt er een voorontwerp, welke in 2025 gepresenteerd wordt aan de gemeenteraad. Het voorontwerp laat zien dat dit project binnen de kaders van het relevante raadsbesluit van 1 februari 2022 kan worden uitgevoerd, ondanks alle kostenstijgingen en inflatie in de afgelopen jaren. Daarom pakken we door. Inmiddels is een kostendeskundige geselecteerd en aan het projectteam toegevoegd. Op verzoek van de gemeenteraad is begin 2024 gestart met een maandelijkse rapportage aan de gemeenteraad. 5.2

Ontwikkeling nieuwe gemeentewerf & Milieustraat

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Voor de ontwikkeling van een alternatieve locatie voor de gemeentewerf heeft 2024 in het teken gestaan van het onderzoeken van de mogelijkheden, het bekijken van kansen en het voeren van onderhandelingen. Criteria zijn daarbij geweest de bereikbaarheid, inpasbaarheid en de financiën. In september 2023 is al voorkeursrecht op de locatie aan de Oude Trambaan gelegd, maar onderhandelingen hebben een groot deel van 2024 gevraagd. 6.1

Cementrustieke bruggen en start verfraaiing landgoed De Paauw

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

De restauratie van de cementrustieke bruggen in het park van Landgoed De Paauw is gaande. Een zeer bijzonder cultuurhistorisch element uit het begin van de vorig eeuw. Niet alleen cultuurhistorisch zijn de bruggen van belang, maar ze zijn ook een belangrijke schakel in de wandelmogelijkheden en de recreatieve kwaliteit van het park. Omdat voor de uitvoering specialistische kennis en kunde is vereist, is in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een stappenplan opgesteld. Dit betekent dat inmiddels één brug is gerestaureerd en begin 2025 is opgeleverd. Op basis van de restauratie van deze eerste brug heeft een evaluatie plaatsgevonden, zodat de exacte werkwijze voor de twee andere bruggen nog verbeterd kan worden. De werkzaamheden voor de twee andere bruggen en de kademuur zijn eind 2024 gestart. Een voorschot van de toegekende subsidie is reeds ontvangen. Daarnaast is het gietzinken beeld Athena gerestaureerd. Vanwege de specialistische kennis van gietzink is dit in Duitsland uitgevoerd. Athena stond nabij de burgemeesterskamer aan het begin van het pad naar de Prinsessentuin. Binnenkort keert het beeld hier weer terug.

45

Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) De BSGR is een uitvoeringssamenwerking op het gebied van heffen en innen van belastingen. De gemeente Wassenaar gaat zelf over de inhoud. De BSGR heeft ook in 2024 haar taak zo efficiënt mogelijk uitgevoerd. Aandachtspunt zijn de bezwaren die ook in 2024 weer zijn ingediend, mede met behulp van daarin gespecialiseerde organisaties. De BSGR heeft in 2024 actie ondernomen, in samenwerking met andere partijen (o.a. de VNG, Waterschappen, Ministeries), om het WOZ-proces te verbeteren en het aantal bezwaarschriften te doen verminderen.

Effectindicatoren Tabel 3.1 - Effectindicatoren P3 Bestuur en Middelen Effectindicator

Rekening-courant bij Het Rijk blijft positief

Peilwaarde

Streefwaarde

Resultaat

(begin 2024

Begroting

2024

o.b.v. JR 2023)

eind 2024

€ 18,2 mln.

€ 7,6 mln.

€ 4,0 mln.

46

Wat heeft het gekost ? Investeringen Jaar / Omschrijving

Begroting werkelijk

investeringskrediet

t/m 2024

2024 ICT-Rest2023

34.868

36.415

Restant

Toelichting

(1.547) Investering is afgerond, krediet afsluiten en activeren

werkplekken en infra 2024 ICT investeringen

vanaf 2025 . 110.000

33.334

76.666

Van het beschikbaar gestelde krediet van € 110.000 is € 33.334 besteed. Dit gedeelte van het krediet is afgerond en geactiveerd in 2025. Het restant krediet van € 76.666 wordt doorgeschoven naar 2025.

2021 WPLI

175.000

140.629

34.371

Netwerkcomponenten 2024 Duurzaamheid in eigen

activeren vanaf 2025 . 350.000

9.075

340.925

panden 2022 Restauratie/verbouw

Werkzaamheden zijn afgerond, krediet afsluiten en

Werk in uitvoering; m.n. led-verlichting, zonnepanelen en aanpassing klimaatinstallaties.

1.255.000

362.403

892.598

Raadhuis De Paauw

Dit project wordt naar verwachting opgeleverd in 2028. Bedrag van € 1.255.000 maakt deel uit van een krediet van € 12.230.000 dat voor dit project beschikbaar is gesteld en gefaseerd is begroot.

2022 Tractie

125.000

2024 De Paauw aanlichten

86.000

2024 De Paauw bruggen

236.400

33.818

91.182

Voertuigen zijn geleverd of staan in bestelling.

86.000 Krediet open houden voor uitvoering. 3.739

232.661

Krediet open houden voor uitvoering.

Programma P3 Bestuur en middelen bedragen x € 1.000,- ("-" = nadeel / "+" = voordeel)

Begroting

Begroting

Realisatie

Verschil

2024

2024

2024

2024

primair

na

Begr. na wijz.

wijziging

/ realisatie

Totaal baten

60.114

62.939

63.914

975

Totaal lasten

-19.786

-21.994

-23.341

-1.347

Saldo van baten en lasten

40.328

40.945

40.574

-372

731

1.228

1.113

-115

Toevoeging reserves

0

-990

-990

0

Mutaties reserves

731

239

124

-115

41.059

41.184

40.697

-487

Onttrekking reserves

Programma resultaat

47

Toelichting op verschillen tussen begroot actueel/werkelijk >= € 50.000 Taakveld 0.1 Bestuur a. Salarislasten politieke ambtsdragers (nadeel hogere lasten € 111.000) De salarislasten politieke ambtsdragers (College, raadsleden en voormalige wethouders) zijn in 2024 hoger dan begroot. Hiernaast wordt de opgave eindheffing Werkkostenregeling (WKR) aan het einde van het jaar verrekend. Deze afrekening had een negatief effect van € 40.000. b. Dotaties diverse voorzieningen (nadeel hogere lasten € 187.525) Bij het bepalen van de benodigde standen van voorzieningen per 31 december 2024 is gebleken dat de voorzieningen moeten worden opgehoogd, t.w.: -

Voorziening Pensioen en wachtgeld: €172.425

-

Voorziening Verlofsparen: € 15.100

c. Representatie- en vergaderkosten (nadeel hogere lasten € 36.000) In 2024 waren er hogere lasten voor representatie en vergaderkosten, onder andere door aanvullende notuleerwerkzaamheden, extra raadsvergaderingen en de pilot spreektijden. d. Accountantskosten (nadeel hogere lasten €17.000) In de Najaarsnota 2024 is er aanvullend € 30.000 begroot voor meerwerk van de accountant. Dit was niet voldoende; door extra controlewerkzaamheden in het kader van SiSa-regelingen (Single information, Single Audit) en de extra ondersteuning voor de rechtmatigheidsverantwoording zijn er hogere lasten. De aanvullende controle werkzaamheden zijn opgelegde taken van Het Rijk, waaronder de extra verantwoording van de Specifieke Uitkeringen (SPUK). Taakveld 0.2 Burgerzaken a. Paspoorten (saldo voordelig € 48.000; voordeel hogere baten € 94.000 en nadeel hogere lasten € 46.000) Voor de aanvragen van identiteitskaarten en paspoorten was een piek verwacht, maar er zijn nog meer paspoorten en identiteitskaarten aangevraagd dan begroot. De piek zet naar verwachting de komende 4 jaar nog door. b. Overige burgerzaken (saldo voordelig € 76.000; voordeel hogere baten € 113.000, nadeel hogere lasten € 37.000) 

Rijbewijzen (saldo € 16.000, voordeel hogere baten € 47.000, nadeel hogere lasten € 31.000)



Burgerlijke stand (saldo € 19.000, voordeel hogere baten € 31.000, nadeel hogere lasten € 12.000) vanwege toename van het aantal huwelijksceremonies.



Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) (voordeel lagere lasten 31.000).



Overige producten (naturalisaties, Verklaring omtrent gedrag (VOG) (saldo € 10.000, voordeel hogere baten € 35.000, nadeel hogere lasten € 25.000).

48

Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden a. Invoeren kostprijsdekkende huur (voordeel lagere lasten € 87.530) Gestart is met de voorbereiding van de werkzaamheden om over te gaan tot het in rekening brengen van kostprijsdekkende huurbedragen. In 2025 zal dit verder worden uitgerold. Er wordt de gemeenteraad voorgesteld om door middel van resultaatbestemming een bedrag van € 87.530, ten laste van het resultaat, beschikbaar te stellen in 2025 om het project invoering van kostprijsdekkende huren af te ronden. b. Verduurzaming vastgoed (saldo neutraal, voordeel lagere lasten € 50.000, nadeel lagere baten € 50.000) De start van dit vastgoedproject moet nog plaatsvinden. Bij recente investeringsprojecten, zoals Gymadora en De Duinpan, is echter al expliciet aandacht besteed aan duurzaamheid. Deze projecten hebben een belangrijke basis gelegd voor een bredere aanpak. Het streven is om een integraal beleid te ontwikkelen dat gericht is op de verduurzaming van onze gehele gemeentelijke vastgoedportefeuille, zodat we structureel en toekomstgericht kunnen bijdragen aan een duurzame leefomgeving. Om dit beleid gestalte te geven, zal de gemeenteraad worden voorgesteld om via resultaatbestemming een bedrag van € 50.000 beschikbaar te stellen in 2025.

Dit bedrag wordt gedekt uit de Reserve grote projecten en zal efficiënt en doelgericht worden ingezet voor het project Verduurzaming vastgoed. c. Haalbaarheidsonderzoek Warenar (voordeel lagere lasten € 46.612) De onderzoeken van de mogelijkheden om de Warenar in stand te houden zijn nog in volle gang. Er wordt de gemeenteraad voorgesteld om, door middel van resultaatbestemming, een bedrag van € 46.612, ten laste van het resultaat, beschikbaar te stellen in 2025 om het haalbaarheidsonderzoek af te ronden. Taakveld 0.4 Overhead a. Dotaties diverse voorzieningen ( saldo nadelig hogere lasten € 290.994) Bij het bepalen van de benodigde standen van voorzieningen per 31 december 2024 is gebleken dat drie voorzieningen moeten worden opgehoogd, t.w.: -

Voorziening Bovenwettelijke verlof €152.000

-

Voorziening Regeling vervoegde uittreding (RVU) € 63.254

-

Voorziening Verlofsparen € 81.600

-

Vrijval Voorziening Vaststellingsovereenkomst (VSO) € 5.860

b. Verbijzonderde interne controle (VIC) (nadeel hogere lasten € 50.000) Dit nadeel wordt verklaard door de overgang in 2024 van het opleveren van werkzaamheden in het kader van de Verbijzonderde interne controle (VIC) door een extern ingehuurde medewerker naar de interne Junior Controller. In 2024 heeft dit geleid tot dubbele kosten, onder andere als gevolg van het inwerkproces. c. Lasten hogere inhuur (saldo nadelig € 323.000, nadeel hogere lasten € 520.000, voordeel hogere baten € 197.000) In 2024 is er per saldo een overschrijding op de inhuur op alle eenheden bij elkaar opgeteld. Het gaat om iets meer dan 1% op de totale loonsom. Dekking voor de inhuur wordt vooral gevonden in een deel van de salarislasten die niet worden benut door onderbezetting en op baten vanuit het UWV (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA) en Wet arbeid en zorg (WAZO)). In de meeste gevallen is de reden voor deze inhuur het opvangen van enkele ziektegevallen op cruciale functies en het voldoen aan wettelijke vereisten. 49

d. Onderzoek gemeentewinkel en gemeentewerf, en integraal huisvestingsplan van het bestuurscentrum en de gemeentewerf (saldo neutraal, voordeel lagere lasten € 35.144, nadeel lagere baten € 35.144) Van het bij Najaarsnota 2023 overgehevelde budget van € 50.000 is € 14.856 besteed aan onderzoekskosten voor o.a. een second-opinion naar de bouwkosten, subsidiemogelijkheden en NEN-metingen. De gemeenteraad zal worden voorgesteld door middel van resultaatbestemming het resterende bedrag van € 35.144 beschikbaar te stellen in 2025 met bijbehorende dekking uit de Reserve Grote projecten, om verder benodigd onderzoek te kunnen afronden. Taakveld 0.5 Treasury Schatkistbankieren (voordeel hogere baten € 57.000) Dit voordeel is geheel toe te schrijven aan de hogere ontvangen rente op Schatkistbankieren, ondanks dat in het tweede half jaar de rentestand door de Europese Centrale Bank (ECB) was verlaagd. Taakvelden 0.61 en 0.62 Onroerendezaakbelasting (ozb) (voordeel hogere baten €300.000) In 2024 zijn meer baten ontvangen uit de aanslagen voor onroerendezaakbelasting (ozb) over 2024. Dit gaat om ongeveer 2,5%. Reden is een betere waardeontwikkeling van woningen en niet-woningen, dan verwacht, en het afhandelen van bezwaarschriften. Taakveld 0.64 Belastingen overig (voordeel hogere baten € 46.000) In 2024 zijn er extra inkomsten uit precario- en reclamebelasting.

Taakveld 0.7 Algemene uitkering Gemeentefonds (saldo voordelig: hogere baten € 46.000) Op basis van de Decembercirculaire 2024 is de algemene uitkering over 2024 € 140.000 hoger dan op basis van de Septembercirculaire 2024. Daarnaast vonden er in het 4e kwartaal van 2024 nadelige afrekeningen plaats over 2022 en 2023 voor een bedrag van € 94.000.

50

P4 Fysieke leefomgeving

Wat wilden we bereiken ? Bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s)

Visie Wassenaar wil een van de mooiste en aantrekkelijkste woongemeenten van Nederland zijn en blijven. We koesteren de ideale en centrale ligging ten opzichte van de grote steden Den Haag, Rotterdam en Amsterdam, en ons strand, de duinen en de landgoederen. Wij streven ernaar om Wassenaarders van alle leeftijden een zo goed mogelijk leef- en woonkwaliteit te bieden. Doelstellingen 1.

Woningen realiseren op de 4 woningbouwlocaties Den Deijl, Gemeentewerf, Het Kerkehout en ANWB, in lijn met regionale afspraken en openstaan voor initiatieven vanuit de markt.

2.

De Omgevingsvisie voor Wassenaar, Programma Groene Zone en gebiedsuitwerking Zuidrand zijn klaar en geven richting aan de Wassenaarse ruimtelijke ordening en aan de vervulling van de wettelijke verplichtingen.

3.

De Wassenaarse schoolgebouwen op zijn minst naar BENG-niveau brengen, te laten voldoen aan de ambities uit het IHP en de lokale energiestrategie.

4.

Betere inzet op behoud en toekomstbestendig maken van het erfgoed.

5.

Meer adequaat toezicht en handhaving voor het behoud van erfgoedwaarden.

6.

Benoemen verbeterpunten die verder een bijdrage leveren aan de energietransitie enerzijds en het behoud van historisch ruimtelijke- en erfgoedkwaliteiten anderzijds.

7.

Informeren, stimuleren en faciliteren van passende herbestemmingen, die aansluiten bij de mogelijkheden die het monument en zijn omgeving biedt.

51

Wat wilden we daarvoor doen? Belangrijkste resultaten 2024 1.1 Opgestelde Regionale en Lokale Woonzorgvisies 1.2 Opgestelde Regionale Huisvestingsverordening 1.3 Opgestelde en ondertekende jaarschijf prestatieafspraken 2025 1.4 Geactualiseerde woningmarktmonitor 1.5 Uitgangspunten woondoelgroepen en zelfbewoningsplicht geformuleerd en verankerd in beleid 1.6 Opgesteld plan voor de uitbreiding van de woonwagenlocaties 1.7 Een omgevingsvergunning voor de sloop-en nieuwbouw voor de herstructurering Oostdorp (plan Woningbouwvereniging St. Willibrordus) 1.8 Opgesteld Bestemmingsplan en Beeldkwaliteitsplan voor de ANWB-locatie 1.9 Opgesteld ruimtelijk plan voor de herontwikkeling van de voormalige Den Deijlschool 1.10 Opgesteld ruimtelijk plan voor de realisatie van een nieuwe gemeentewerf 1.11 Opgesteld ruimtelijk plan voor de realisatie van een Multifunctioneel Complex (MFC) en woningbouw in Het Kerkehout 1.12 Opgesteld ruimtelijk plan om de ontwikkeling van een school ter vervanging van de Sint Jozefschool en de Sint Jan Baptistschool mogelijk te maken 2.1 Eerste proeve Omgevingsvisie is gereed en besproken met de gemeenteraad 2.2 Programma Noordrand 2.3 Opgestelde gebiedsuitwerking Zuidrand 2.4 Gestart met het uitvoeren van het project Toekomstbestendig Cultuurlandschap uit het Meerjarenprogramma 2.0 DHW 2023-2027 2.5 Een positie ingenomen als strategisch partner binnen het

Nationaal Park Hollandse Duinen (NPHD) 2.6 Het vervullen van rol als adviseur en ambassadeur van het thema groen-blauw binnen de Haagse regio 2.7 Het Wassenaars belang binnen het fysieke domein vertegenwoordigen in de regionale samenwerkingsverbanden als het DHW, het NPHD en de Haagse Regio, als het gaat om het behoud en de versterking van het groene, landelijke karakter van Wassenaar 3.1 Advies geboden aan scholen om ze te helpen hun gebouw te verduurzamen 4.1 Geactualiseerde erfgoedvisie-en programma opgesteld 4.2 Programma stimulering instandhouding en verduurzaming monumenten opgesteld en gestart 5.1 Erfgoed maakt integraal deel uit van het vast te stellen handhavingsuitvoeringsprogramma 6.1 Verbeterplan voor uitvoering van beleid voor zonnepanelen binnen het beschermd dorpsgezicht op-en bij monumenten 7.1 Toekomstbestendig beheer en gebruik van erfgoed

52

Toelichting belangrijkste resultaten 1.1 Opgestelde Regionale en Lokale Woonzorgvisies Realisatie / voortgang In 2024 is een start gemaakt met het schrijven van de startnotitie voor de lokale Woonzorgvisie. Deze zal in juli 2025 aan de gemeenteraad worden aangeboden. Specifieke cijfers over de inwoners van de gemeente Wassenaar worden verzameld. Trends en demografische ontwikkelingen zijn onderzocht en worden meegenomen in zowel de startnotitie als de uiteindelijke lokale Woonzorgvisie. Belanghebbenden, zoals woningbouwcorporaties, huurdersvertegenwoordigers, zorgaanbieders en het Sociaal Team Wassenaar hebben inbreng geleverd. In 2025 wordt ook participatie van bewoners georganiseerd. De inbreng van onze inwoners wordt meegenomen in de uiteindelijke lokale Woonzorgvisie. Deze zal in november 2025 ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden aangeboden. Voor de regionale Woonzorgvisie wordt ambtelijk geparticipeerd in verschillende werkgroepen. 1.2 Opgestelde Regionale Huisvestingsverordening Realisatie / voortgang Aan de Bestuurlijke Tafel Wonen van de regio Haaglanden, worden de wijzigingsvoorstellen voorbereid op basis van nieuwe wetgeving, beleid en/of ontwikkelingen.

Dit zorgt ervoor dat de huisvestingsverordeningen van alle gemeenten in de regio Haaglanden, waaronder Wassenaar, aansluiten bij de huidige situatie en dat het woonruimteverdeelsysteem evenwichtig en uitvoerbaar blijft. Deze wijzigingen waren technisch van aard. De gemeenteraad heeft deze wijzigingen op 17 december 2024 vastgesteld. Vanaf 1 januari 2025 zorgen de wijzigingen voor meer duidelijkheid voor woningzoekenden. 1.3 Opgestelde en ondertekende jaarschijf prestatieafspraken 2025 Realisatie / voortgang De Jaarschijf 2025 met prestatieafspraken is op 12 december 2024 ondertekend door de woningcorporaties, huurdersverenigingen en het College. 1.4 Geactualiseerde woningmarktmonitor Realisatie / voortgang De gegevens in de huidige woningmarktmonitor zijn verouderd. De verouderde gegevens worden momenteel geactualiseerd en de mogelijkheid van het toevoegen van nieuwe onderwerpen wordt onderzocht. Een nieuw onderwerp is bijvoorbeeld de realisatie van doelen in lijn met de afspraken uit de Regionale realisatieagenda (RRA).

53

1.5 Uitgangspunten woondoelgroepen en zelfbewoningsplicht geformuleerd en verankerd in beleid Realisatie / voortgang In afwachting van de Wet versterking regie volkshuisvesting en de Woonzorgvisie worden de woondoelgroepen regionaal besproken. Hierbij nemen zowel gemeenten uit de regio Haaglanden deel, als woningcorporaties. In 2025 wordt dit verder uitgewerkt in zowel de lokale als de regionale Woonzorgvisie. De zelfbewoningsplicht zal in 2025 meegenomen worden in de uitwerking van de beleidsinstrumenten voor de huisvestingsverdeling wonen. De noodzaak van de zelfbewoningsplicht moet onderbouwd worden met een schaarsterapport. Toegelicht onder projecten: 1.6 Opgesteld plan voor de uitbreiding van de woonwagenlocaties 1.7 Een omgevingsvergunning voor de sloop- en nieuwbouw voor de herstructureren Oostdorp (plan Woningbouwvereniging St.

Willibrordus) 1.8 Opgesteld Bestemmingsplan en Beeldkwaliteitsplan voor de ANWB-locatie 1.9 Opgesteld ruimtelijk plan voor de herontwikkeling van de voormalige Den Deijlschool 1.10 Opgesteld ruimtelijk plan voor de realisatie van een nieuwe gemeentewerf 1.11 Opgesteld ruimtelijk plan voor de realisatie van een Multifunctioneel Complex en woningbouw in Het Kerkehout 1.12 Opgesteld ruimtelijk plan om de ontwikkeling van een school ter vervanging van de Sint Jozefschool en Sint Jan Baptistschool mogelijk te maken 2.1 1e proeve Omgevingsvisie is gereed en besproken met de gemeenteraad Realisatie / voortgang Er is een beleidsneutrale “eerste proeve” opgesteld, een basis-omgevingsvisie, en voorgelegd aan de gemeenteraad in november 2024. Op basis van het bestaand beleid zijn in deze basis-omgevingsvisie een zestal thema's verwoord: waardevol groen, erfgoed en klimaatadaptief, leefbaar en aantrekkelijk wonen, economisch vitaal, bereikbaar en toegankelijk, duurzaam en energieneutraal en gezond en veilig. 2.2 Programma Noordrand Realisatie / voortgang Het Ontwerpprogramma Noordrand is eind november 2024 ter inzage gelegd. De eerste graafwerkzaamheden zijn in oktober 2024 gestart voor de inrichting van het weidevogelgebied. De inrichting van de ecologische verbindingszone staat gepland voor het najaar van 2025.

2.3 Opgestelde gebiedsuitwerking Zuidrand Realisatie / voortgang Er is in 2024 aandacht besteed aan de plannen voor de herontwikkeling van Renbaan Duindigt. Tevens is er bijgedragen aan een Position Paper Overgangsgebied Meijendel Den Haag-Wassenaar op initiatief van de gemeente Den Haag. Daarnaast is er in de Zuidrand uitvoering gegeven aan de sanering van het voormalige tuincentrum Bloemendaal.

54

2.4 Gestart met het uitvoeren van het project Toekomstbestendig Cultuurlandschap uit het Meerjarenprogramma 2.0. DHW 2023-2027 Realisatie / voortgang In het derde kwartaal van 2024 is binnen het uitvoeringsprogramma van de Landschapstafel Duin Horst en Weide het concept Koersdocument met de handreiking ‘Toekomstbestendig Cultuurlandschap’ opgeleverd. 2.5 Een positie ingenomen als strategisch partner binnen het Nationaal Park Hollandse duinen Realisatie / voortgang Wassenaar is in de zomer van 2024 strategisch partner geworden van Nationaal Park Hollandse Duinen. Deze samenwerking versterkt de inzet op natuurbehoud, recreatie en duurzaamheid binnen de regio. 2.6 Het vervullen van rol als adviseur en ambassadeur van het thema groen-blauw binnen de Haagse Regio Realisatie / voortgang In vervolg op de Handreiking Haagse Regio voor de ruimtelijke puzzel van de provincie is binnen de Tafel Ruimte van de Haagse Regio besloten het thema ‘krachtig en robuust regionaal netwerk realiseren’ als pilot uit te werken. Dit project waarvoor eind 2024 de opdrachten zijn uitgezet spelen gemeenten als Wassenaar en Midden-Delfland met hun agrarisch cultuurlandschap een cruciale rol.

Daarbij dragen wij bij aan de uitwerking van het thema groen-blauw op regionale schaal en plegen zo ook inzet voor het ruimtelijke ordeningsbeleid NOVEX-Zuidelijke Randstad, waar dit thema ook integraal deel van uit gaat maken. 2.7 Het Wassenaars belang binnen het fysieke domein vertegenwoordigen in de regionale samenwerkingsverbanden als het DHW, het NPHD en de Haagse Regio, als het gaat om het behoud en de versterking van het groene, landelijke karakter van Wassenaar Realisatie / voortgang De inzet voor het behoud en versterking van het groene, landelijke karakter van Wassenaar is toegelicht bij de resultaten 2.4, 2.5 en 2.6. 3.1 Advies geboden aan scholen om ze te helpen hun gebouw te verduurzamen Realisatie / voortgang In de Startnotitie uitgangspunten Herijking Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijshuisvesting 2024-2039 zijn de uitgangspunten rondom verduurzaming van de onderwijshuisvesting uiteengezet. Deze uitgangspunten zijn door de gemeenteraad vastgesteld op 26 november 2024. Tijdens het traject om te komen tot de definitieve Herijking IHP 2024-2039 Onderwijshuisvesting PO en VO is dit onderwerp besproken, ook voor schoolgebouwen die nog niet aan vervanging toe zijn. Het definitieve IHP 2024-2039 wordt op 1 april 2025 aan de gemeenteraad voor besluitvorming voorgelegd.

55

4.1 Geactualiseerde erfgoedvisie-en programma opgesteld Realisatie / voortgang Op basis van de evaluatie van de Erfgoedvisie wordt in 2026 een Startnotitie Cultureel Erfgoed aan de gemeenteraad voorgelegd, die gebruikt kan worden bij het opstellen van de Omgevingsvisie. 4.2 Programma stimulering instandhouding en verduurzaming monumenten opgesteld en gestart Realisatie / voortgang Het opstellen van het programma Stimulering instandhouding en verduurzaming monumenten is in 2024 gestart en in 2025 zal dit worden afgerond. 5.1 Erfgoed maakt integraal deel uit van het vast te stellen handhavingsuitvoeringsprogramma Realisatie / voortgang De handhaving op erfgoed is, als onderdeel van de handhaving op omgevingsvergunningen, opgenomen in het Uitvoeringsprogramma Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) 2024. 6.1 Verbeterplan voor uitvoering van beleid voor zonnepanelen binnen het beschermd dorpsgezicht en op-en bij monumenten Realisatie / voortgang In de tweede helft van 2023 heeft een eerste evaluatie plaatsgevonden van het beleid voor zonnepanelen binnen het beschermd dorpsgezicht en op monumenten, wat in oktober 2022 van kracht is gegaan. Met name in de sociale woningbouw is het realiseren van rode zonnepanelen een extra complicerende factor. Op 8 april 2024 heeft er een werksessie plaatsgevonden met de commissie-en raadsleden over dit onderwerp.

7.1 Toekomstbestendig beheer en gebruik van erfgoed Realisatie / voortgang Voor de wettelijke taken op het terrein van vergunningverlening, toezicht en handhaving is in 2024 meer capaciteit gecreëerd. Er is onder andere aandacht geweest aan het behoud, beheer en creëren van een veilige situatie rondom van Kasteel Oud Wassenaar. De betrokkenheid van de gemeente en de provincie maakt het mogelijk dat in 2025 herbestemmingsonderzoek wordt uitgevoerd. De Stichting Monumentenbezit neemt het beheer tijdelijk over. De procedure rondom de instandhouding van Huize Ivicke is lopende en zal naar verwachting in 2025 worden afgerond met een uitspraak van de Raad van State.

56

Projecten en investeringen 1.6

Uitbreiding Woonwagenstandplaatsen

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

In 2024 heeft het project door capaciteitsproblemen vertraging ondervonden. Eind 2024 is een nieuwe projectleider aangesteld voor een nieuwe doorstart van het project. In 2025 wordt de planvoorbereiding en uitwerking hervat en wordt een geactualiseerd plan en planning opgesteld. 1.7

Herstructurering Oostdorp (project Woningbouwvereniging St. Willibrordus)

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Woningbouwvereniging St. Willibrordus voert het plan uit om 62 grondgebonden woningen te slopen en te vervangen voor 101 nieuwe woningen. Eind september 2024 is de vergunning verleend en een anterieure overeenkomst gesloten, waarin afspraken zijn gemaakt over de bekostiging en aanleg van riolering, openbare ruimte en precario. In het vierde kwartaal van 2024 is gestart met de sloop en de bouw van de woningen. De verwachting is dat de eerste woningen begin 2026 worden opgeleverd. 1.8

Herontwikkeling ANWB-locatie

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Op 27 februari 2024 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan voor de herontwikkeling van de ANWB–locatie vastgesteld. Hiermee is een aanzet gegeven voor de verdere uitwerking van de plannen. Belanghebbenden uit de omgeving hebben bezwaar gemaakt tegen de woningbouwplannen. 1.9

Herontwikkeling vm. Den Deijlschool

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

De ontwikkelingen op de bouwmarkt zijn fors en door veranderde wetgeving is de beleggingswaarde onder druk komen te staan. De ontwikkelaar EFY heeft 2024 capaciteitsproblemen ondervonden waardoor er vertraging is ontstaan. Gelukkig staan inmiddels alle seinen weer op groen en is het proces gestart om tot een vergunningaanvraag te komen. Eind 2024 is een voorontwerp in procedure gebracht. De vergunning wordt naar verwachting in de tweede helft van 2025 afgegeven. Zodra deze definitief is, wordt de grond geleverd en kan de bouw beginnen. 1.10

Sanering en ontwikkeling gemeentewerf

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Sanering In 2024 is nog geen uitvoering gegeven aan de sanering op de gemeentewerf want we zijn in afwachting van de uitplaatsing van de huidige activiteiten van de werf. Omdat de uitplaatsing nog enige tijd zal vergen, zal in 2025 al een deelsanering uitgevoerd worden. In de tweede helft van 2025 begint de sanering van het achterste gedeelte aan de Havenstraat, met een beoogde afronding eind 2025.

57

Herontwikkeling gemeentewerf Het plan voorziet in ruimte voor groen, ontmoeting, spelen, parkeren en wonen voor diverse doelgroepen zoals starters, gezinnen en ouderen. Het stedenbouwkundig programma van eisen is inmiddels gereed en participatie heeft plaatsgevonden. Omdat eerst duidelijkheid is gewenst over de nieuwe gemeentewerf en de uitplaatsing van het gemeentekantoor, is de besluitvorming over het 'Financieel kader' en de 'Stedenbouwkundige Nota van Uitgangspunten' verplaatst naar oktober 2025. De opgave vanuit het Coalitieakkoord is om 30% sociale, 40% midden-dure en 30% dure woningen te bouwen voor heel Wassenaar. Via de Voorjaarsnota 2024 is voorbereidingsbudget gevraagd en toegekend. Dit budget is deels besteed aan plankosten (ambtelijk inzet, onderzoek, participatie en stedenbouwkundig plan). Deze kosten worden later volledig gedekt uit de opbrengsten van de grondverkoop. 1.11.a