Bijlage 1 Jaarstukken 2024

1

Colofon Uitgave gemeente Wassenaar Postbus 499 2240 AL Wassenaar Inlichtingen: gemeente@wassenaar.nl d.d. juni 2025

2

Informatieve afbeelding

3

Inhoudsopgave Voorwoord ......................................................................................................................................... 5 Leeswijzer .......................................................................................................................................... 6 Jaarverslag 2024 ................................................................................................................................ 8 Programmaverantwoording .............................................................................................................. 9 Inleiding ........................................................................................................................................... 9 Financiële resultaten .......................................................................................................................... 9 Recapitulatie ................................................................................................................................... 15 P1 Veiligheid en handhaving .............................................................................................................. 16 P2 Mens en maatschappij..................................................................................................................

22 P3 Bestuur en middelen .................................................................................................................... 40 P4 Fysieke leefomgeving................................................................................................................... 51 P5 Natuur, klimaat en mobiliteit......................................................................................................... 64 Paragrafen ...................................................................................................................................... 78 Paragraaf Lokale Heffingen ............................................................................................................... 79 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................ 85 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................................. 95 Paragraaf Financiering ..................................................................................................................... 101 Paragraaf Verbonden partijen ...........................................................................................................

106 Paragraaf Bedrijfsvoering ................................................................................................................. 112 Paragraaf Grondbeleid ..................................................................................................................... 120 Jaarrekening 2024 ......................................................................................................................... 122 Balans per 31 december 2024 .......................................................................................................... 123 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................................. 125 Toelichting op de balans per 31 december 2024 ................................................................................. 132 Overzicht baten en lasten in de jaarrekening ...................................................................................... 159 Incidentele baten en lasten .............................................................................................................. 160 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ..................................................................... 162 Overzicht baten en lasten per taakveld ..............................................................................................

163 Specifiek uitkeringen: Single information, Single audit ........................................................................ 165 Wet normering topinkomens ............................................................................................................ 174 Rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................................................... 176 Bijlagen / overige gegevens........................................................................................................... 179 Bijlage 1: Bestuursovereenkomst: Structuur Staat van de Gemeente .................................................... 180 Bijlage 2: Overzicht over te hevelen en af te sluiten kredieten .............................................................. 183 Bijlage 3: Controleverklaring van de onafhankelijk accountant.............................................................. 187

4

Voorwoord Beste Wassenaarders, Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening van 2024. Deze jaarstukken geven een beeld welke activiteiten zijn verricht en hoe het geld in dat jaar is besteed. De verantwoording van belastinguitgaven is cruciaal in een open en betrokken samenleving. We zijn er tevreden over dat de accountant een goedkeurende verklaring afgeeft die laat zien dat de uitgaven van de gemeente Wassenaar aan beleid, uitvoering, beheer en investeringen rechtmatig zijn. Het gaat daarbij niet alleen om hoeveel er is uitgegeven, maar vooral waaraan het is besteed en of dit de moeite waard is voor Wassenaar. De jaarstukken geven daarmee niet alleen een financieel overzicht. Zij laten ook zien hoe het staat met de voortgang van de projecten in Wassenaar. In het overzicht is het goed te zien welke wegen en buitenruimten zijn onderhouden, dat vele maatschappelijke organisaties en ondernemers zijn ondersteund, dat het lokaal Sportakkoord wordt uitgevoerd, dat het Sociaal Team Wassenaar veel Wassenaarders heeft kunnen helpen en dat grote projecten zoals versterking van het centrum of de bouw van een nieuwe fusieschool, stap voor stap zullen worden gerealiseerd. Het is teveel om allemaal op te noemen, maar u kunt in de jaarstukken per project of beleidsterrein lezen hoe de voortgang was in het jaar 2024.

Het werk voor het behoud van een ‘gewoon bijzonder dorp’ en een levendig Wassenaar is nooit af. Zo blijven wij als eerste overheid van ruim 27.000 mensen aanspreekbaar, zijn we transparant over waar de prioriteiten liggen en over welke middelen wij daarvoor inzetten. We sluiten hierbij het boekjaar 2024 af, maar het werk op tal van dossiers loopt uiteraard door in het jaar 2025 en verder. Veel zaken zijn gerealiseerd, maar er is ook werk dat nog moet worden afgemaakt. Het college rekent daarbij op een vruchtbare samenwerking met de gemeenteraad als onderdeel van het gemeentebestuur voor Wassenaar. Voor nu wens ik u veel leesplezier. Voor vragen bent u altijd welkom in ons Raadhuis De Paauw. Namens het College van Burgemeester en Wethouders,

Laurens van Doeveren Wethouder Financiën, Economie en Sport

5

Leeswijzer

Met de jaarstukken 2024 legt het college van B&W (hierna: het College) van de gemeente Wassenaar verantwoording af aan de gemeenteraad over het gevoerde beleid. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording van de 5 programma's, een overzicht van de wettelijk verplichte beleidsindicatoren en de verplichte paragrafen. In de inleiding bij het jaarverslag wordt beknopt ingegaan op de belangrijkste inhoudelijke en financiële kanttekeningen bij 2024. In de programmaverantwoording licht het College toe wat er in 2024 beleidsmatig is gerealiseerd. Dit gebeurt per programma aan de hand van de volgende vragen: 

Wat waren we van plan? Dit is weergegeven onder de doelstellingen;



Wat hebben we daarvoor gedaan? Dit is weergegeven onder de belangrijkste resultaten;



Wat heeft het gekost? Dit is weergegeven in de financiële toelichting: hier gaat het om overschrijdingen/onderschrijdingen van meer dan € 50.000 m.b.t. de actuele begroting 2024.

In ieder programma is aan de doelstellingen een aantal resultaten gekoppeld. Hiervan wordt beschreven wat er is bereikt en wat het heeft gekost. De gewenste maatschappelijke effecten zijn meetbaar gemaakt in de tabel met beleidsindicatoren. Legenda bij de scores van de resultaten: Voltooid Op koers Aandacht vereist Niet voltooid/niet begonnen

De verplichte paragrafen in het jaarverslag bevatten dwarsdoorsneden van de jaarstukken op specifieke onderwerpen. Deze verplichte paragrafen zijn: - Paragraaf Lokale heffingen - Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing - Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen - Paragraaf Financiering - Paragraaf Verbonden partijen - Paragraaf Bedrijfsvoering* - Paragraaf Grondbeleid * Rechtmatigheidsverantwoording

6

In dit jaarverslag legt het College verantwoording af over de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties 2024. Als gevolg hiervan neemt het College de rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening, volgens een standaardmodel, en geeft hij een toelichting in de paragraaf Bedrijfsvoering. De jaarrekening In de jaarrekening wordt de vraag beantwoord, wat het gevoerde beleid heeft gekost. De jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten per programma en taakveld en de balans met toelichting. Bij de financiële toelichting onder de programma's is de verschillenanalyse per taakveld opgenomen. Conform de Financiële verordening gemeente Wassenaar 2023 worden verschillen toegelicht indien deze groter zijn dan € 50.000. De verantwoording van de Specifieke Uitkeringen (SPUK) is opgenomen in de SISA-bijlage. Controleverklaring De jaarrekening wordt gecontroleerd door de, door de gemeenteraad aangestelde, onafhankelijke accountant. Hij geeft een controleverklaring af met een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening. Afrondingsverschillen jaarstukken In de afronding in de tabellen kan het voorkomen dat er minimale afrondingsverschillen zitten.

7

Jaarverslag 2024

8

Programmaverantwoording

Inleiding Financiële resultaten Financiële resultaten Rekeningresultaat In de voorschriften Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) is bepaald dat per programma eerst alle baten en lasten en het saldo hiervan worden verantwoord. Om het gerealiseerde resultaat vast te stellen worden vervolgens per programma toevoegingen en/of onttrekkingen aan de reserves begroot en verantwoord. De resultaatbestemmingen die in dit hoofdstuk samengevat zijn weergegeven, worden in mindering gebracht op het gerealiseerde resultaat. Het hierna resterende bedrag wordt het saldo na bestemming genoemd voor 2024, en wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Onderstaand overzicht is een beknopte weergave.

Opbouw resultaat jaarrekening 2024 bedragen x € 1.000, + = voordelig, - = nadelig Tabel 0.1 Begroting

Jaarrekening

actueel 2024

2024

Totaal baten

90.765

92.506

Totaal lasten

-94.495

-93.757

1. Gerealiseerd totaal saldo baten en lasten

-3.730

-1.251

Onttrekking reserves

3.946

3.206

Toevoeging reserves

-1.240

-990

2. Totaal onttrekking/toevoeging reserves

2.706

2.216

Gerealiseerd resultaat voor bestemming (1+2)

-1.024

965

Resultaat bestemming Budgetoverhevelingen ten laste van het resultaat (A)

-194

Saldo na bestemming

771

Het rekeningresultaat inclusief budgetoverhevelingen ten laste van het resultaat (A) bedraagt € 771.380. Dit bedrag is in grote lijnen als volgt opgebouwd:

9

bedragen x € 1.000, + = voordelig, - = nadelig

Ontwikkeling resultaat 2024 Primitieve begroting

32

Begrotingswijzigingen door de raad vastgesteld

-783

Saldo na door raad vastgestelde wijzigingen

-751

Voorjaarsnota 2024

-1.536

Najaarsnota 2024

1.264

Saldo tot en met Najaarsnota 2024

-1.023

Het rekeningresultaat inclusief reservemutaties over 2024 bedraagt € 964.886. Ten opzichte van de begroting na wijzigingen 2024 (na Najaarsnota 2024) betekent dit een voordeel van € 1.988.405. De belangrijkste verschillen worden veroorzaakt door de posten uit de tabel hieronder. Deze posten worden bij de financiële toelichtingen per programma verder toegelicht.

+ is voordeel Progr.

- is nadeel 2 Sporthal de Duinpan

140.000

2 Sporthal de Schulpwei

75.000

2 Noodopvang vluchtelingen Oekraine

225.000

2 Dotatie dubieuze debiteuren

-76.130

2 Wmo

46.000

2 Jeugdwet

32.000

3 Voorziening pensioen en wachtgeld

-172.000

3 Paspoorten en overige burgerzaken

124.000

3 Voorziening bovenwettelijk verlof

-152.000

3 Voorziening Regeling vervroegde uittreding (RVU)

-63.254

3 Voorziening verlofsparen

-96.700

3 Opvang ziekte en uitvoering wettelijke taken

-323.000

3 Schatkistbankieren

57.000

3 Onroerendezaakbelasting (ozb)

300.000

3 Algemene uitkering 4 Omgevingsvergunningen 4 Volkshuisvesting

46.000 -126.000 54.000

5 Verkeer en vervoer (OVL en meubilair)

83.000

5 Parkeergarage langstraat

-44.000

5 openbaar groen

93.000

5 Afval

-59.000

5 Toeristenbelasting

300.000

5 Beheer en onderhoud van kunstwerken en areaal Ommedijk Overige kleine posten Totaal

1.520.122 5.367 1.988.405

10

Resultaatbestemming Tabel 0.3 - A. Budgetoverhevelingen ten laste van het resultaat 2024 Progr.

Omschrijving

Bedrag in €

1

2

Burgerberaad

29.364

2

3

Invoeren kostprijsdekkende huur

87.530

3

3

Haalbaarheidsonderzoek Warenar

46.612

4

5

Revitalisatie bedrijventerrein Maaldrift

30.000

Totaal

193.506

Toelichting: 1. Burgerberaad Verkeer. Het Burgerberaad Verkeer wordt in maart 2025 afgerond. Er wordt voorgesteld het restantbudget over te hevelen naar 2025. 2. Invoeren kostprijsdekkende huur. Gestart is met de voorbereiding van de werkzaamheden om over te gaan tot het in rekening brengen van kostprijsdekkende huurbedragen. In 2025 zal dit verder worden uitgerold. Er wordt voorgesteld een bedrag van € 87.530 beschikbaar te stellen in 2025 om het project invoering van kostprijsdekkende huren af te ronden. 3. Haalbaarheidsonderzoek Warenar. Het onderzoek van de mogelijkheden om de Warenar in stand te houden is nog in volle gang. Er wordt voorgesteld een bedrag van € 46.612 beschikbaar te stellen in 2025 om het haalbaarheidsonderzoek af te ronden. 4. Revitalisatie bedrijventerrein Maaldrift. Met het opwaarderen van de entree van het bedrijventerrein en de parkeerplaatsen is nog niet begonnen. Er wordt voorgesteld een bedrag van € 30.000 beschikbaar te stellen in 2025 om de revitalisatie te starten.

Tabel 0.4 - B. Overhevelingen met dekking reserve (budget neutraal) Progr

Omschrijving

Bedrag in €

1

3

Verduurzaming vastgoed

50.000

2

3

Onderzoek gemeentewinkel en gemeentewerf

35.144

3

2

Bestemming Sporthal de Schulpwei

14.664

4

5

Groencompensatie Amerikaanse Ambassade

127.388

5

4

Voorbereiding sanering Gemeentewerf

11.259

6

4

Plankosten herontwikkeling Gemeentewerf

52.386

7

4

Invoering Omgevingswet

84.066

Totaal

374.907

Toelichting: 1.

Bij recente investeringsprojecten, zoals Gymadora en De Duinpan, is al expliciet aandacht besteed aan duurzaamheid. Deze projecten hebben een belangrijke basis gelegd voor een bredere aanpak. Het streven is om een integraal beleid te ontwikkelen dat gericht is op de verduurzaming van onze gehele gemeentelijke vastgoedportefeuille, zodat we structureel en toekomstgericht kunnen bijdragen aan een duurzame leefomgeving. Om dit beleid verder gestalte te geven, zal de Raad worden voorgesteld om via resultaatbestemming een bedrag van € 50.000, met dekking uit de reserve grote projecten, beschikbaar te stellen in 2025. Dit budget zal efficiënt en doelgericht worden ingezet voor het project verduurzaming vastgoed. 11

2. Onderzoek gemeentewinkel en gemeentewerf, en integraal huisvestingsplan van het bestuurscentrum en de gemeentewerf. Van het bij de Najaarsnota 2023 overgehevelde budget van € 50.000 is € 14.856 besteed aan onderzoekskosten voor o.a. een second-opinion naar de bouwkosten, subsidiemogelijkheden en NENmetingen. Er wordt voorgesteld het resterende bedrag van € 35.144 beschikbaar te stellen in 2025 met bijbehorende dekking uit de reserve grote projecten, om verder benodigd onderzoek te kunnen afronden. 3. Bestemming sporthal de Schulpwei. In 2024 zijn er minder kosten gemaakt voor elektra- en gasverbruik. Met de huuropbrengst van diverse sportverenigingen is geen rekening gehouden in de begroting. Er wordt voorgesteld een bedrag van € 14.664 beschikbaar te stellen in 2025 met bijbehorende dekking uit de reserve grote projecten om de sporthal een nieuwe bestemming te geven. 4. Groencompensatie Amerikaanse ambassade. Voor de noodzakelijke saneringswerkzaamheden die de inrichting van het beoogde terrein voor groencompensatie mogelijk moeten maken, zijn opdrachten verstrekt die nog niet tot uitvoering zijn gekomen. Er wordt voorgesteld het bedrag van € 127.388 beschikbaar te stellen in 2025 met bijbehorende dekking uit de reserve groencompensatie Amerikaanse ambassade, om de inrichting van het beoogde terrein te kunnen voltooien. 5. Voorbereiding sanering gemeentewerf.

Het resterende voorbereidingsbudget voor de sanering van de gemeentewerf is gedeeltelijk tot besteding gekomen. Er wordt voorgesteld het resterende bedrag van € 11.259 met bijbehorende dekking uit de reserve grote projecten beschikbaar te stellen in 2025 om de saneringswerkzaamheden voor te bereiden. 6. Plankosten herontwikkeling gemeentewerf. Het resterende plankostenbudget voor de herontwikkeling van de gemeentewerf is gedeeltelijk tot besteding gekomen. Er wordt voorgesteld het resterende bedrag van € 52.386 met bijbehorende dekking uit de reserve grote projecten beschikbaar te stellen in 2025 om het bestemmingsplan te wijzigen. 7. Invoering Omgevingswet. In de Begroting 2024 was een bedrag van € 200.000 beschikbaar gesteld voor nieuw beleid met betrekking tot de Omgevingswet. Van dit bedrag is in 2024 € 115.934 besteed. Daar er ook in 2025 nog extra uitgaven worden verwacht met betrekking tot het in beheer nemen van de Omgevingswet wordt voorgesteld het resterende bedrag van € 84.066 met bijbehorende dekking uit de reserve egalisatie omgevingsvergunningen over te hevelen naar 2025. Tabel 0.5 - C. Budgetoverhevelingen met dekking subsidies/bijdragen (budgetneutraal) Progr Omschrijving

Bedrag in €

1

2

Specifieke uitkering Nationaal Programma Onderwijs (NPO)

38.150

2

2

Specifieke uitkering Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid

545.800

3

2

Specifieke uitkering Wet Inburgering

182.080

4

2

Specifieke uitkering Onderwijsroute Inburgering

25.300

5

2

Specifieke uitkering Gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

38.000

Totaal

829.330

Toelichting: 1. De Specifieke uitkering (SPUK) voor het inhalen van onderwijsachterstanden door de coronacrisis (Nationaal Programma Onderwijs) mag in de jaren 2021-2025 worden besteed. Voor niet bestede middelen in dit tijdvak geldt dat deze aan het einde daarvan moeten worden terugbetaald aan het rijk. Het voor 2024 niet bestede deel ter hoogte van € 38.150 moet daarom inclusief de dekking worden overgeheveld naar 2025. 2. Het Rijksbudget voor gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) wordt jaarlijks aan gemeenten beschikbaar gesteld in de vorm van een Specifieke uitkering (SPUK). In 2023 is er een nieuw tijdvak 12

van vier jaar gestart waarbinnen de in 2024 niet bestede middelen van € 545.800 mogen worden doorgeschoven. Dit bedrag moet daarom inclusief dekking worden overgeheveld naar 2025. 3.

De Specifieke uitkering (SPUK) voor de Wet Inburgering is niet volledig besteed in 2024, omdat de lasten van meerdere trajecten pas in 2025 gerealiseerd gaan worden. Dit overschot mag worden doorgeschoven naar volgend jaar. Daarom wordt voorgesteld het resterend deel van € 182.800 inclusief dekking door te rijksmiddelen door te schuiven naar 2025.

4. De Specifieke uitkering (SPUK) voor de Onderwijsroute is niet volledig besteed in 2024, omdat de lasten van meerdere trajecten pas in 2025 gerealiseerd gaan worden. Dit overschot mag worden doorgeschoven naar volgend jaar. Daarom wordt voorgesteld het resterend deel van € 25.300 inclusief dekking door te rijksmiddelen door te schuiven naar 2025. 5. De Specifieke uitkering (SPUK) gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek is niet volledig besteed in 2024, omdat de lasten van meerdere trajecten pas in 2025 gerealiseerd gaan worden. Dit overschot mag worden doorgeschoven naar volgend jaar. Daarom wordt voorgesteld het resterend deel van € 38.000 inclusief dekking door te rijksmiddelen door te schuiven naar 2025. Afwikkeling oude investeringskredieten Jaarlijks stelt de gemeenteraad middelen beschikbaar voor het doen van investeringen. De afgelopen jaren tonen aan dat we bij de uitvoering van investeringen door omstandigheden niet alle projecten binnen de voorgenomen termijn (volledig) tot uitvoering kunnen brengen waardoor kredieten vooralsnog (deels) onbenut blijven.

Om te voorkomen dat door de gemeenteraad beschikbaar gestelde kredieten te lang aan de integrale afweging van de aanwending van schaarse middelen onttrokken blijven, is in de Nota waardering en afschrijving vaste activa 2024 (2.2) verwoord dat kredieten voor investeringen in principe maximaal 2 jaar beschikbaar blijven. In totaal staat eind 2024 € 38.6 miljoen (inclusief De Paauw 2025-2027 is dat circa € 49.4 miljoen) aan investeringskredieten op lopende projecten open, waarvan € 23 miljoen aan kosten is geboekt (t/m 2024). Met betrekking tot het restantkrediet van € 15.6 miljoen wordt met de vaststelling van de jaarrekening voorgesteld te besluiten tot het verwerken van de volgende (restant) kredieten conform bijlage 2 van dit document: 1. Drieëntwintig investeringskredieten formeel af te sluiten en de bestede investeringskredieten te activeren, de effecten op de kapitaallasten te betrekken bij de Begroting 2025 en de investeringsruimte van afgerond € 795.053 te laten vrijvallen. 2. De beschikbaarheid van de restanten van elf investeringskredieten uit de periode 2019 t/m 2022, met één jaar te verlengen. De restantkredieten die hiermee gemoeid zijn bedragen € 3.430.747. 3. Zevenentwintig investeringskredieten uit 2023 en 2024 beschikbaar te houden voor de uitvoering in 2025. De restantkredieten die hiermee gemoeid zijn bedragen in totaal € 11.395.520.

Reserves en voorzieningen Reserves en voorzieningen worden jaarlijks bij het opstellen van de jaarrekening geëvalueerd. Bij alle reserves wordt beoordeeld of het doel waarvoor de reserves zijn gevormd nog relevant is en of de omvang nog in overeenstemming is met de gestelde doelen.

13

Toelichting op de vermogens en liquiditeitspositie Eigen vermogen Ten opzichte van eind 2023 neemt het Eigen Vermogen ultimo 2024 af met € 1.251.000 tot € 57.188.000 aan het eind van 2024. Hierbij is er van uitgegaan dat het volledig exploitatieresultaat 2024, in afwachting van de resultaatbestemming over 2024 wordt afgetrokken van het Eigen Vermogen. In deze (sub) paragraaf gaan we in op de ontwikkeling van de Algemene reserve en het vrij besteedbaar deel in het bijzonder.

Voor een toelichting op de reserves verwijzen wij u naar de balanstoelichting verderop in deze jaarstukken. Algemene reserve De algemene reserve is te onderscheiden in een vrij besteedbaar deel van € 43.370.000 eind 2024 en een reserve weerstandsvermogen van € 8.000.000, de bufferreserve. Het vrij besteedbare deel is in 2024 afgenomen met een bedrag van € 1.531.000. Hier staat een afname van de bestemmingsreserves tegenover van € 1.605.000. Ontwikkeling van het Eigen Vermogen Na resultaatbestemming stijgt de algemene reserve van € 51.369.704 met € 964.886 en komt daarmee uit op een saldo van € 52.334.590. Hierbij is nog geen rekening gehouden met de budgetoverhevelingen ten laste van het resultaat (A). Het vrij besteedbaar deel van het Eigen Vermogen van € 44.334.590 is circa 78 procent van het totale Eigen Vermogen van € 57.188.000. Investeringsprogramma 2024-2027 Naast het uitvoeren van de nog openstaande investeringen staan er in de huidige meerjarenraming 2024-2027 ambitieuze investeringsplannen opgenomen. Voor een overzicht hiervan wordt verwezen naar bijlage 2. Het was in 2024 beleid om deze investeringen met eigen middelen te financieren.

14

Recapitulatie Bedragen x € 1.000 ( "-" = nadeel / "+" = voordeel ) Programma's

Begroting

Begroting

Realisatie

primair 2024

na wijziging 2024

2024

baten P1 Veiligheid en handhaving

lasten

saldo

baten

lasten

saldo

baten

lasten

saldo

102

-4.204

-4.103

102

-4.411

-4.309

110

-4.335

-4.225

11.652

-38.934

-27.281

13.182

-42.244

-29.062

12.036

-40.543

-28.507

P3 Bestuur en middelen

633

-4.171

-3.538

1.551

-4.436

-2.885

1.785

-4.888

-3.103

P4 Fysieke leefomgeving

1.879

-6.176

-4.296

2.728

-6.089

-3.361

2.392

-6.036

-3.644

P5 Natuur, klimaat en mobiliteit

9.716

-19.221

-9.505

9.894

-19.756

-9.862

11.920

-19.500

-7.580

Totaal programma's

23.982

-72.705

-48.723

27.457

-76.937

-49.480

28.243

-75.302

-47.059

Algemene dekkingsmiddelen

58.669

-535

58.134

59.790

-539

59.250

60.438

-526

59.913

Overhead

P2 Mens en maatschappij

3.320

-15.055

-11.735

3.518

-16.992

-13.475

3.824

-17.929

-14.105

Vennootschapsbelasting

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Onvoorzien

0

-26

-26

0

-26

-26

0

0

0

Saldo van baten en lasten (1)

85.971

-88.320

-2.349

90.765

-94.495

-3.730

92.506

-93.757

-1.251

Mutaties reserves

2.382

0

2.382

3.946

-1.240

2.706

3.206

-990

2.216

Gerealiseerde resultaat (2)

88.353

-88.320

32

94.711

-95.734

-1.024

95.712

-94.747

965

1) Het saldo van baten en lasten betreft het saldo van baten en lasten in de programma's vóór mutaties in de reserves. 2) Gerealiseerd resultaat betreft totaal gerealiseerd resultaat na mutaties in de reserves, vóór bestemming.

15

P1 Veiligheid en handhaving

Wat wilden we bereiken ? Bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's)

Visie Een dorp waar mensen veilig en goed leven, wonen, werken en zich thuis voelen. Het hebben van een schone, hele en veilige leefomgeving is daarbij een randvoorwaarde. Doelstellingen 1.

Stellen van veiligheidsprioriteiten;

2.

Handhaving van de openbare orde;

3.

Kunnen inspelen op thema's als omgaan met onbegrepen gedrag en meervoudige sociale problematiek door snel te schakelen en mensgericht te helpen;

4.

Behouden van noodzakelijke hulpdienstverleningsorganisaties voor en binnen de gemeente Wassenaar;

5.

Bestrijden van ondermijnende criminaliteit;

6.

Het mogelijk maken van evenementen door mee te denken en duidelijke kaders te bieden.

16

Wat wilden we daarvoor doen? Belangrijkste resultaten 2024 1.1 Uitgevoerd jaarplan 2024 integraal veiligheidsbeleid 2.1 Opgestelde visie en handhavingsplan openbare orde 2.2 Inspecteurs openbare ruimte en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) zijn waar nodig actief ingezet tegen overlast en overtredingen 3.1 De Lokale Kamer is doorontwikkeld: een uitvoeringscoördinator is aangesteld, de regie is belegd binnen de gemeente 5.1 Bewustwordingscampagne(s) onder bewoners en ondernemers m.b.t. hoe zij vormen van ondermijning kunnen melden is van start gegaan 5.2 Geactualiseerd en opgesteld Bibob-beleid in 2024 5.3 Opgesteld uitvoeringsplan ondermijning Wassenaar 2025 en verder. 6.1 Opgesteld evenementenbeleid, waarin een helder kader ligt om evenementen mogelijk te maken

Toelichting belangrijkste resultaten 1.1 Uitgevoerd jaarplan 2024 integraal veiligheidsbeleid Realisatie / voortgang Op 19 december 2023 heeft de gemeenteraad voor een periode van vier jaar het Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027 (IVB) vastgesteld. Om uitvoering te geven aan het IVB is door het College (begin 2024) het jaarplan 2024 vastgesteld. In dit jaarplan zijn activiteiten opgenomen die veelal gericht zijn op verkeersveiligheid, buurt & veiligheid, zorg & veiligheid, leefbaarheid en ondermijning. Deze activiteiten zijn gedurende het jaar opgepakt en uitgevoerd. Vervolgens heeft er een evaluatie plaatsgevonden en zijn de uitkomsten meegenomen in het jaarplan 2025. Op 29 januari 2025 is de gemeenteraad hierover geïnformeerd middels raadsinformatiebrief 009. 2.1 Opgestelde visie en handhavingsplan openbare orde Realisatie / voortgang In 2024 heeft er een evaluatie plaatsgevonden met betrekking tot de uitvoering van Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) over het jaar 2023. Het Integraal Jaarverslag 2023 en het Uitvoeringsprogramma 2024 VTH zijn in een raadsinformatiebrief (080 / 9 juli 2024) met de gemeenteraad gedeeld. Deze uitkomsten zijn mede input geweest voor de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2025-2028 (U&H-strategie).

In de U&H-strategie is zowel de inzet als de uitvoering van toezicht en handhaving in de openbare ruimte in de gemeente Wassenaar vastgelegd. Hierbij komt -naast het uitvoeren van de reguliere werkzaamheden- de focus te liggen op de volgende doelen: 

betere communicatie met en voorlichting aan de inwoners;



toezicht en handhaving wordt meer zichtbaar;



implementatie en borging Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb);



heldere en eenduidig beleid vastleggen;



implementatie van een eenduidige en nieuwe werkwijze;



voldoende en gekwalificeerd personeel beschikbaar.

17

De U&H-strategie is op 17 december 2024 door het College vastgesteld. De gemeenteraad is op 20 december 2024 middels een raadsinformatiebrief (131) geïnformeerd. 2.2 Inspecteurs openbare ruimte en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) zijn waar nodig actief ingezet tegen overlast en overtredingen Realisatie / voortgang De uitvoering van de werkzaamheden van de inspecteurs openbare ruimte is voor 2024 vastgelegd in het uitvoeringsprogramma 2024 dat door het College is vastgesteld. De gemeenteraad is middels een raadsinformatiebrief (080 / 9 juli 2024) hierover geïnformeerd. De inspecteurs openbare ruimte (boa's) hebben in 2024 een groot scala aan taken uitgevoerd zoals onder meer: controle blauwe zone, aanpakken van verkeersoverlast, weghalen van weesfietsen, controles in het kader van de Alcoholwet, bijstand bij de grotere evenementen, inzet bij demonstraties, verkeer regelen bij De Wassenaarse Slag en het behandelen van meldingen. In 2024 hebben de boa's 1276 meldingen met betrekking tot overlast behandeld. Daarnaast hebben de boa's bij 689 overtredingen een boete opgelegd en 156 keer een waarschuwing gegeven. 3.1 De Lokale Kamer is doorontwikkeld: een uitvoeringscoördinator is aangesteld, de regie is belegd binnen de gemeente Realisatie / voortgang In 2023 is het Convenant Lokale Kamer Zorg en Veiligheid ondertekend door de gemeente Wassenaar en zorgen justitiepartners.

De Lokale Kamer wordt ingezet bij complexe casuïstiek op het gebied van zorg en veiligheid waarbij de partners van het convenant samenwerken om tot een persoonsgerichte aanpak (PGA) te komen. Het gaat hoofdzakelijk om situaties waarbij er snel en adequaat moet worden gehandeld om verdere escalatie te voorkomen. In 2024 zijn de werkprocessen doorontwikkeld en vastgelegd in het handboek Lokale Kamer. Verder is door de partners van de Lokale Kamer het registratieprogramma PGAx in gebruik genomen. Binnen de gemeente is de vacature van adviseur zorg en veiligheid in 2024 vervuld. De rol van uitvoeringscoördinator Lokale Kamer is belegd bij de adviseur zorg en veiligheid. Met de aanstelling van de adviseur zorg en veiligheid kan er binnen het sociaal domein en openbare orde & veiligheid nauwer worden samengewerkt aan casuïstiek. Waar nodig kan opschaling naar de Lokale Kamer plaatsvinden. Eind 2025 zal er een evaluatie op de efficiëntie en werking van de Lokale Kamer plaatsvinden. De aanbevelingen worden vervolgens verwerkt in het handboek Lokale Kamer.

18

5.1 Bewustwordingscampagne(s) onder inwoners en ondernemers m.b.t. hoe zij vormen van ondermijning kunnen melden is van start gegaan Realisatie / voortgang Om de alert- en meldingsbereidheid ten aanzien van ondermijning in de gemeente Wassenaar te vergroten zijn er in 2024 door de gemeente verschillende bijeenkomsten georganiseerd, zoals een 3-daagse training voor jongerenwerkers, themabijeenkomst voor wijk- en buurtverenigingen en een netwerkavond voor WhatsAppbuurtpreventiegroepen. Voor de publiekscampagne is in 2024 gestart met de ontwikkeling van een animatievideo over ondermijnende criminaliteit. Deze animatievideo zal vanaf 2025 in de doorlopende publiekscampagne te zien zijn. Verder wordt er in de publiekscampagne ook verwezen naar de website van de gemeente over ondermijning: www.wassenaar.nl/ondermijning. Deze pagina is de centrale vindplaats voor informatie over de ondermijningsaanpak in de gemeente Wassenaar. Op de website wordt verwezen naar de meldpunten van de politie, Meld Misdaad Anoniem en het gemeentelijk meldpunt voor ondermijnende criminaliteit. 5.2 Geactualiseerd en opgesteld Bibob-beleid in 2024 Realisatie / voortgang Het nieuwe Bibob-beleid is op 27 augustus 2024 vastgesteld. De Wet Bibob blijft repressief van karakter.

Dit houdt in dat onderzoek alleen plaatsvindt als er signalen zijn over de integriteit van de vergunningsaanvrager of potentiële contractpartij. In het nieuwe vierjarige beleidsplan 'De gemeentelijke aanpak tegen ondermijnende criminaliteit in Wassenaar 2025 - 2028' is een doelstelling opgenomen waarin wordt onderzocht hoe de gemeente de Wet Bibob meer preventief kan toepassen bij het afgeven van omgevingsvergunningen en in het sociaal domein. 5.3 Opgesteld uitvoeringsplan ondermijning Wassenaar 2025 en verder Realisatie / voortgang De gemeenteraad heeft op 17 december 2024 het nieuwe vierjarige beleidsplan ' De gemeentelijke aanpak tegen ondermijnende criminaliteit in Wassenaar 2025-2028' vastgesteld. Dit beleidsplan heeft tot doel om enerzijds vroegtijdig ondermijning te signaleren en daardoor beter te kunnen bestrijden en anderzijds de weerbaarheid tegen ondermijning te vergroten. Om uitvoering te geven aan dit beleidsplan zal het College jaarlijks een uitvoeringsprogramma opstellen. In dit uitvoeringsprogramma zullen de concrete resultaten & cijfers van het afgelopen jaar worden genoemd en de concrete acties voor het komende jaar. Dit uitvoeringsprogramma zal aan het begin van ieder jaar ter informatie worden aangeboden aan de gemeenteraad.

19

6.1 Opgesteld evenementenbeleid, waarin een helder kader ligt om evenementen mogelijk te maken Realisatie / voortgang Op 15 november 2022 is de Startnotitie evenementenbeleid vastgesteld. In 2024 is gestart met het opstellen van het evenementenbeleid dat tot doel heeft om evenementen beter te faciliteren en te stimuleren waar mogelijk. Het evenementenbeleid wordt nu voorbereid voor besluitvorming rond de zomer van 2025.

Verbonden partijen De Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) vervult de taken op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. In 2024 hebben onder andere de volgende activiteiten plaatsgevonden in de VRH: De brandweer is in totaal 21 keer uitgerukt voor incidenten van een gebouwbrand in Wassenaar. Hiervan zijn vijftien woningbranden opgeschaald (vijf middelbrand en één grote brand). In totaal zijn er acht incidenten geweest waarvoor is opgeschaald naar een gecoördineerde regionale incidentbestrijdingsprocedure (GRIP). GRIP is de opschalingsstructuur voor grote of complexe incidenten waarbij snel geschakeld moet worden, zoals bijvoorbeeld bij de explosie en brand aan de Tarwekamp in Den Haag. In Wassenaar hebben in 2024 geen GRIP-incidenten plaatsgevonden. Verder zijn er in 2024 enkele brandweervoertuigen vervangen. De brandweerkazerne in Wassenaar heeft twee nieuwe voertuigen voor natuurbrandbestrijding in gebruik genomen. Dankzij deze nieuwe voertuigen blijft de brandweerkazerne in Wassenaar toekomstbestendig en kan de brandweer adequaat optreden bij (natuur)branden in Wassenaar.

Effectindicatoren In de Begroting 2024 zijn voor Programma 1 geen effectindicatoren opgenomen.

20

Wat heeft het gekost ? Investeringen Jaar/ Omschrijving

Begroting

investeringskrediet 2023 Tractie

werkelijk

Restant

Toelichting

t/m 2024 70.000

-

70.000

Nieuw voertuig in bestelling. Levering in 2025

Programma P1 Veiligheid en handhaving bedragen x € 1.000,- ("-" = nadeel / "+" = voordeel)

Begroting

Begroting

Realisatie

Verschil

2024

2024

2024

2024

primair

na

Begr. na wijz.

wijziging

/ realisatie

Totaal baten

102

102

110

8

Totaal lasten

-4.204

-4.411

-4.335

76

Saldo van baten en lasten

-4.103

-4.309

-4.225

84

0

0

0

0

Onttrekking reserves Toevoeging reserves

0

0

0

0

Mutaties reserves

0

0

0

0

-4.103

-4.309

-4.225

84

Programma resultaat

Toelichting op verschillen tussen begroot actueel/werkelijk >= € 50.000 Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer a. Veiligheidsregio Haaglanden (voordeel lagere lasten € 46.000) De bijdrage aan de Veiligheidsregio is in 2024 € 46.000 lager dan begroot door een meevallende afrekening van de FLO-regeling (Functioneel Leeftijdsontslag) over dat jaar. b. Rampenbestrijding (saldo voordelig € 24.000; voordeel lagere lasten 16.000, voordeel hogere baten € 8.000) De uitgaven voor rampenbestrijding zijn € 16.000 lager door minder uitgaven voor opleidingen en overige zaken zoals piketvergoedingen. Dit komt mede doordat het huidige crisisteam recent is samengesteld en de meeste deelnemers reeds waren opgeleid. Vanuit de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) is € 8.000 ontvangen voor compensatie van piketvergoedingen. Dit bedrag was niet in de begroting 2024 opgenomen.

21

P2 Mens en maatschappij

Wat wilden we bereiken ? Bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s)

Visie Wassenaar is een inclusieve gemeente, waar iedereen prettig kan leven. Een plek waar onze jeugdigen gezond en veilig kunnen opgroeien en waar onze ouderen langer vitaal kunnen blijven. We behouden goede welzijnsen zorgvoorzieningen. We geven uitvoering aan bestaand beleid en anticiperen op maatschappelijke ontwikkelen met het (her)formuleren van nieuw beleid. De gemeente, inwoners en maatschappelijke instellingen ondersteunen elkaar. Een integrale en efficiënte (nauwe) samenwerking is daarvoor een voorwaarde. Om de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg te garanderen, dient deze in financieel en maatschappelijk opzicht en qua personele bezetting houdbaar te zijn. Dit vraagt om scherpe keuzes in prioritering, waarbij de mens centraal staat. Daarbij wordt goed gekeken naar de hulpvraag en situatie per individu. We handelen vanuit vertrouwen en respect, normaliseren zorg volgens landelijke richtlijnen en maken waar mogelijk gebruik van landelijke financiering en fondsen. We vergroten de inwonersparticipatie en daarmee de betrokkenheid van zowel jeugdigen als ouderen bij de totstandkoming van beleid. Doelstellingen 1. Een sterk maatschappelijk middenveld; focus op preventie 2. Sociaal Team Wassenaar; integrale samenwerking in het sociaal domein 3. Jeugdbeleid; betrokkenheid van de jeugd vergroten 4.

Subsidie- en inkoopbeleid; optimalisatie subsidies en inkoop voor zowel gemeente als ketenpartners 5. Inclusie; iedereen doet mee in Wassenaar 6. Sport en cultuur; lichamelijke en geestelijke gezondheid en verbinding tussen de inwoners 7. Gezondheidszorg; voldoende gezondheidszorg voor de inwoners in en om Wassenaar

22

Wat wilden we daarvoor doen? Belangrijkste resultaten 2024 1.1 Een opgesteld nieuw Beleidsplan Sociaal Domein 1.2 Georganiseerde activiteiten ter bevordering van de lichamelijke en geestelijke gezondheid 1.3 Georganiseerde activiteiten ter vermindering van de eenzaamheid 1.4 Opgesteld advies over respijtzorg 1.5 Extra inzet op het betrekken van nieuwe doelgroepen voor vrijwilligerswerk 1.6 Opgesteld herzien minimabeleid 2.1 Het Sociaal Team Wassenaar (STW) is duidelijk vindbaar als spil in de Wassenaarse zorg 3.1 Gestart met het opstellen van breed gedragen jeugdbeleid 3.2 Evaluatie uitgevoerd naar pilot Jongerenwerk 3.3 Voorlichting gegeven aan jongeren over de lokale democratie 3.4 Voorlichting gegeven aan jongeren over gezondheidsbevordering 4.1 Gestart met actualisatie subsidie- en inkoopbeleid maatschappelijke organisaties 5.1 Een uitgewerkt actieplan op basis van adviesrapport lokale inclusieagenda 5.2 Toegang tot goed onderwijs voor iedereen 5.3 Gestart met participatief opstellen ouderenbeleid 5.4 Bijdrage geleverd aan de woonzorgvisie en woonvormen bijzondere doelgroepen 6.1 Meer sport - en cultuurparticipatie door uitvoering van de Brede SPUK en het Sportakkoord II: Fit in Wassenaar 6.2 Gestart met realisatie lokaal sportplatform en digitaal sportloket 6.3 Coaches aangesteld voor deelname aan Brede regeling combinatiefuncties 6.4 Opgestelde Sportvisie 6.5 Gestart met

de evaluatie van de huidige Cultuurnota 7.1 Inzet gepleegd op voldoende huisartsenzorg in Wassenaar

23

Toelichting belangrijkste resultaten 1.1 Een opgesteld nieuw Beleidsplan Sociaal Domein Realisatie / voortgang Het Beleidsplan Sociaal Domein Wassenaar is in juni 2024 vastgesteld en vormt de basis voor het beleid en de uitvoeringsplannen voor de komende jaren binnen het Sociaal Domein. Het plan is bewust flexibel opgezet zodat het kan inspelen op actuele ontwikkelingen in Wassenaar. Het beleidsplan is tot stand gekomen dankzij de inbreng van inwoners, maatschappelijke organisaties en de gemeenteraad van Wassenaar. Hiervoor zijn diverse participatiesessies georganiseerd. Daarnaast zijn ook verschillende externe bronnen geraadpleegd. 1.2 Georganiseerde activiteiten ter bevordering van de lichamelijke en geestelijke gezondheid Realisatie / voortgang In het verslagjaar 2024 heeft de Stichting Maatschappelijke Ondersteuning Wassenaar (SMOW) aanvullende voorlichting gegeven ter ondersteuning van de Ketenaanpak valpreventie, met onderwerpen zoals een gezonde leefstijl en meer bewegen voor diverse doelgroepen. De SMOW blijft doorgaan met gezondheidsbevorderende activiteiten in de buurthuizen. Het oorspronkelijke project Ouder met Power is in 2024 afgebouwd. De SMOW heeft de Ouder met Poweractiviteiten en de voorlichting over valpreventie overgedragen aan de GALA Ketenaanpak valpreventie, die werkt met medisch geïndiceerde interventies.

De pilot 'Mentaal Lokaal Wassenaar' is in 2024 succesvol afgerond. Er zijn 3 producten ontwikkeld met inzet van FNO-gelden (een sociaal vermogensfonds) en bijdragen van de gemeente Wassenaar en de Parnassia groep. Op scholen voor voortgezet onderwijs worden Levenslessen aangeboden. Tieners krijgen les over mentale gezondheid en leren dat bepaalde gevoelens erbij horen en dat je hier over mag praten. Vanuit de huisartsen en POH-ggz (praktijkondersteuner van de huisarts) wordt de 'Hoofdleiding' ingezet om mensen middels zelfhulpmodules op weg te helpen wanneer zij ergens tegenaan lopen. Ook in 2025 blijven we de producten inzetten en wordt er gewerkt aan een verdere invoering van Mentaal Lokaal Wassenaar en meer bekendheid te geven aan de website www.mentaalwegwijs.nl. Op deze website kunnen inwoners uit Wassenaar al het aanbod op het gebied van mentale gezondheid vinden. Fit in Wassenaar organiseert daarnaast vele activiteiten via het Sportakkoord II en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) die bijdragen aan de lichamelijke en geestelijke gezondheid. Voorbeelden hiervan zijn ParkFit voor mensen met dementie, het extra beweegmoment voor volwassenen via het programma Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) en het project Bewegen in en om school (BIOS) voor basisschoolkinderen.

Alle acht basisscholen en de taalklas doen mee met dit project om bewegen in en om school te stimuleren. 1.3 Georganiseerde activiteiten ter vermindering van de eenzaamheid Realisatie / voortgang Eenzaamheid kan leiden tot een hogere zorgvraag. Alle sociale preventieve activiteiten binnen de gemeente Wassenaar hebben een element van 'ontmoeten' en het voorkomen van eenzaamheid. Ook kunnen inwoners contact opnemen met het Sociaal team Wassenaar (STW) voor een 'luisterend oor' en om inwoners op weg te helpen naar een passend aanbod. Dit aanbod is ook te vinden op de website van 'Mentaal Lokaal Wassenaar' (www.mentaalwegwijs.nl) en op de website van het STW (www.wassenaar.nl/omgaan-met-eenzaamheid). 24

Voor enkele kwetsbare groepen is er een extra passend aanbod gecreëerd, zoals: 

De deelnemers van Buurtcirkel zijn steeds actiever in de buurt. Buurtcirkel helpt bij het opbouwen van een groter sociaal netwerk en voorkomt daarmee zwaardere zorg.



In de Buurtcentra en Ontmoetingspunten worden activiteiten georganiseerd die gericht zijn op zinvolle ontmoetingen en het bevorderen van een gezonde leefstijl.

1.4 Opgesteld advies over respijtzorg Realisatie / voortgang Op 9 juli 2024 heeft de gemeenteraad een raadsinformatiebrief (nr. 076) ontvangen over mantelzorg en respijtzorg. In 2025 zal er binnen het te ontwikkelen uitvoeringsprogramma Welzijn en Zorg specifiek aandacht worden besteed aan deze onderwerpen. Het doel is om de in- en externe werkprocessen zo in te richten dat het aanvragen van respijtzorg soepeler en minder bureaucratisch verloopt. In 2024 is bij een groep overbelaste mantelzorgers onderzocht hoe zij gebruik kunnen maken van voorzieningen uit de Wmo, of dat voorzieningen uit de Zorgverzekeringswet, de Wet langdurige zorg of andere beschikbare preventieve voorzieningen voorliggend zijn. In 2025 wordt deze werkwijze gecontinueerd. 1.5 Extra inzet op het betrekken van nieuwe doelgroepen voor vrijwilligerswerk Realisatie / voortgang De Vrijwilligerscentrale Wassenaar (VCW) betrekt steeds meer nieuwe doelgroepen zoals expats, nieuwkomers en mensen uit de Participatiewet. Extra inzet is wenselijk met betrekking tot de diverse groepen waaronder 'internationals.' Zie de Nota 'Internationals'. 1.6 Opgesteld herzien minimabeleid Realisatie / voortgang In oktober 2024 is het Dynamisch minimabeleid 2024 en voor latere jaren onder de titel 'Iedereen telt mee' door de gemeenteraad vastgesteld.

Het minimabeleid omvat minimaregelingen en regelingen in het kader van de bijzondere bijstand. Gezien de snelle maatschappelijke veranderingen, heeft de beleidsnota geen vaste tijdshorizon. Het beleid wordt continu aangepast aan de ontwikkelingen. 2.1 Het Sociaal Team Wassenaar is duidelijk vindbaar als spil in de Wassenaarse zorg Realisatie / voortgang Binnen het Sociaal Team Wassenaar (STW) is in 2024 gestart met het werken met een eigen registratiesysteem. Op deze manier wordt informatie verzameld en kan het beleid en de dienstverlening worden verbeterd. Er is nauw contact tussen de beleidsadviseurs en de medewerkers van het STW, evenals met alle projecten rond preventie en collectieve voorzieningen, om te sturen op de gewenste maatschappelijke resultaten. Ondanks dat er aanvullende maatregelen zijn genomen op het gebied van communicatie, weten nog niet voldoende inwoners het STW goed te vinden. De samenwerking met de huisartsen is versterkt, en door middel van het systeem ZorgDomein kunnen huisartsen veilig en makkelijk doorverwijzen naar het STW bij vragen over (geestelijk) welzijn, opvoeden, geldzaken en andere maatschappelijke vragen.

25

In 2024 is gewerkt aan de voorbereiding op het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, waarmee het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen in aantal en duur moet afnemen. In Wassenaar bereiden de hulpverleners van het STW zich hierop voor door in veiligheidscasuïstiek tijdig op te trekken met jeugdbeschermers van de gecertificeerde instellingen. Dit doen zij aan de hand van de methodiek Beter Samenspel. 3.1 Gestart met het opstellen van breed gedragen jeugdbeleid Realisatie / voortgang In 2024 is gewerkt aan de conceptversie van het Jeugdbeleid. De participatiebijeenkomst van jongeren, ouders en maatschappelijke partners staat gepland in het voorjaar van 2025. In 2024 hebben we in Wassenaar nog meer ingezet op het investeren en daarmee versterken van het preventieve, lokale veld. Dit hebben we gedaan aan de hand van de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd. Deze maatregelen leggen het accent op het versterken van de lokale preventieve basis, waardoor inwoners snel en dichtbij huis de juiste hulp ontvangen en er minder zware hulp nodig is. In Wassenaar doen we dit binnen het Sociaal Team Wassenaar (STW), onder andere door de aansluiting met de praktijkondersteuners jeugd (POH Jeugd) en door het bieden van jeugd- en gezinshulp vanuit het STW. In het kader daarvan is de samenwerkingsovereenkomst met de POH Jeugd in 2024 verlengd voor een periode van 2 jaar.

Daarnaast is het STW in 2024 versterkt met de expertise van een gedragswetenschapper. 3.2 Evaluatie uitgevoerd naar pilot Jongerenwerk Realisatie / voortgang In de evaluatie van de uitbreiding van de openstelling van het jongerencentrum is deze positief beoordeeld. Dit betekent dat de huidige openstelling voortgezet wordt. 3.3 Voorlichting gegeven aan jongeren over de lokale democratie Realisatie / voortgang In het afgelopen jaar hebben er verkennende gesprekken plaatsgevonden met de Wassenaarse scholen om samen te werken over dit onderwerp. Dit heeft tot nu toe nog niet geleid tot concrete afspraken en plannen. Er is onderzoek gedaan bij omliggende gemeenten over hoe zij jeugdparticipatie vormgeven en wat hun ervaringen zijn. In 2025 zal dit onderwerp onderdeel worden van het Jeugdbeleid, dat in de tweede helft van het jaar voor besluitvorming wordt aangeboden aan de gemeenteraad. Het doel is om jeugdigen meer te betrekken bij de lokale besluitvorming. Zij worden wegwijs gemaakt in de lokale democratie en worden uitgenodigd actief te participeren in de gemeente. 3.4 Voorlichting gegeven aan jongeren over gezondheidsbevordering Realisatie / voortgang De GGD verzorgt de voorlichting op de scholen voor voortgezet onderwijs. Scholen kunnen zelf voorlichtingsmaterialen opvragen bij de GGD.

Het programma OKO (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving) versterkt deze voorlichtingen om te voorkomen dat jongeren alcohol of drugs gaan gebruiken, gaan roken of vapen. Op het gebied van de mentale gezondheid worden lessen aangeboden in het kader van Mentaal Lokaal Wassenaar. 26

4.1 Gestart met actualisatie subsidie- en inkoopbeleid maatschappelijke organisaties Realisatie / voortgang De Beleidsnota Subsidiebeleid gemeente Wassenaar 2025 en de bijbehorende Algemene subsidieverordening (ASV 2025) zijn in november 2024 vastgesteld door de gemeenteraad. Het nieuwe subsidiebeleid geldt voor alle subsidies vanaf 1 januari 2026. Dit beleid biedt duidelijkheid aan (potentiële) subsidieaanvragers en meer mogelijkheden voor sturing en toetsing van beleidsdoelstellingen door de gemeente. Daarnaast voldoet het aan de huidige wet- en regelgeving.

5.1 Een uitgewerkt actieplan op basis van adviesrapport lokale inclusieagenda Realisatie / voortgang Het Uitvoeringsprogramma Lokale Inclusieagenda wordt uiterlijk eind Q2 2025 middels een raadsinformatiebrief met de gemeenteraad gedeeld. Er zijn ondertussen wel acties ondernomen om de inclusiviteit en toegankelijkheid van Wassenaar te bevorderen, zoals het uitbreiden van de uitgiftelocaties van de Hidden Disabilities Sunflower producten en het aanbieden van trainingen voor het schrijven op B1-taalniveau voor ambtenaren. 5.2 Toegang tot goed onderwijs voor iedereen Realisatie / voortgang In 2024 zijn ambities gesteld op het gebied van onderwijs, te weten: 

Onderwijsachterstanden

Voor 2024 is er een ambitie gesteld van 70% bereik in de voorschoolse educatie (VE), wat betekent dat 70% van de peuters met een risico op een onderwijsachterstand het volledige aantal wettelijke uren VE ontvangt. In 2024 heeft de JGZ 24 peuters een VE-indicatie gegeven. 16 van deze kinderen volgen nu VE-aanbod bij een VE-aanbieder of staan op de lijst om te beginnen wanneer zij 2,5 jaar oud worden. Hiermee is een bereik van 69,6% behaald. In 2024 is er een nieuwe subsidieregeling voor voorschoolse educatie vastgesteld, waarmee het huidige aantal VE-plekken (momenteel 18) vanaf 2025 kan worden uitgebreid. Deze subsidieregeling biedt ook de mogelijkheid om een peuterconsulent aan te stellen, die ouders zal begeleiden bij de VE en de overgang naar de basisschool. Deze peuterconsulent zal in 2025 van start gaan met haar werkzaamheden. 

Samenwerking tussen jeugdzorg en onderwijs

In 2022 en 2023 is in de jeugdhulpregio Haaglanden inzicht verkregen in de regionale vraagstukken op het gebied van onderwijs en jeugdhulp. Dit leidde tot aanbevelingen over de noodzaak en/of meerwaarde van samenwerking in Haaglanden. In 2024 is het project ‘grensverkeer van leerlingen’ verlengd en verder uitgewerkt, resulterend in een pilot waarbij jeugdhulp op mbo-locaties en groepsgerichte jeugdhulp in het onderwijs wordt georganiseerd. Omdat er weinig Wassenaarse leerlingen op de betreffende scholen zitten, zal Wassenaar niet deelnemen aan het vervolg van de pilot. Wassenaar is wel aangesloten bij de Leidse regio voor Passend Onderwijs en kan deelnemen aan de pilot Jeugdhulp op School, waar collectieve jeugdhulp wordt aangeboden op speciaal onderwijs scholen. 27

Daarnaast heeft de Schooladviesdienst (SAD) in opdracht van de gemeente een onderzoek uitgevoerd naar de verbinding van jeugdhulp en onderwijs in Wassenaar. Hieruit zijn concrete aanbevelingen gekomen die worden meegenomen in de Lokale Educatieve Agenda (LEA) die in 2025 wordt opgesteld. 

Onderwijs aan nieuwkomerskinderen

In juli 2024 is de ITK (internationale Taalklas) formeel overgedragen naar de Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW) en gehuisvest in de American School of The Hague. Oekraïense kinderen en kinderen van statushouders krijgen hier les voordat zij uitstromen naar het Nederlandse onderwijs. 

Laaggeletterdheid terugdringen

In 2024 is de huidige samenwerkingsovereenkomst met de regio verlengd, waarin de samenwerking rondom laaggeletterdheid met de gemeenten Zoetermeer, Pijnacker-Nootdorp, Lansingerland, Leidschendam-Voorburg en Voorschoten is vastgelegd. Eind 2024 is de nieuwe landelijke monitor laaggeletterdheid gepubliceerd, maar de lokale cijfers van deze monitor zijn nog niet bekend. Ook is er pas sinds begin 2025 meer duidelijkheid over het landelijke beleid en de financiën voor laaggeletterdheid. Daarom wordt een nieuw regioplan met lokale doelen pas in 2025 opgesteld. 5.3 Gestart met participatief opstellen ouderenbeleid Realisatie / voortgang In 2024 zijn er bijeenkomsten georganiseerd waarbij ouderen, mantelzorgers, professionals en andere betrokkenen hun mening gaven over belangrijke onderwerpen rondom vergrijzing in Wassenaar. De verzamelde thema's zijn opgenomen in de Beleidsnota Ouderenbeleid, die in januari 2025 is vastgesteld. Deze thema's worden onder andere verwerkt in het uitvoeringsprogramma Welzijn en Zorg en in de lokale Woonzorgvisie. 5.4 Bijdrage geleverd aan de woonzorgvisie en woonvormen bijzondere doelgroepen Realisatie / voortgang In 2024 is zowel ambtelijk als bestuurlijk een bijdrage geleverd aan de regionale en de lokale Woonzorgvisie. In de werkgroep regionale Woonzorgvisie is Wassenaar vertegenwoordigd vanuit zowel het fysieke domein (wonen) als het sociale domein.

De regionale Woonzorgvisie heeft nog geen definitieve vorm, maar alle gemeenten hebben uitgesproken dat zij graag zien dat bij de huisvesting van aandachtsgroepen wordt uitgegaan van plaatsing in de gemeente van herkomst, rekening houdend met de kans op herstel. (zie verder programma 4 over de Woonzorgvisie) 6.1 Meer sport- en cultuurparticipatie door uitvoering van de Brede SPUK en het Sportakkoord II: Fit in Wassenaar Realisatie / voortgang Veel sport- en beweegactiviteiten uit het Sportakkoord II en Gezond en Actief Leven Akkoord zijn via de Brede SPUK uitgevoerd. Hierdoor zijn meer inwoners uit Wassenaar in beweging gebracht en/of met hun gezondheid bezig. Uit het jaarverslag van Fit in Wassenaar blijkt dat 45 projecten en activiteiten zijn uitgevoerd vanuit de Brede SPUK in 2024. Hieraan hebben 7716 inwoners deelgenomen. Voorbeelden zijn pauzesport, buurtsport, peutersport, ParkFit, sportproeverij 55+, sportsafari en de Wassenaarse Sportweek.

28

Vanuit de gemeente is in eerste instantie gekozen om vanuit dit programma met name in te zetten op sport en bewegen. Daarnaast heeft de gemeente ook aandacht besteedt aan cultuurdeelname voor kinderen, namelijk vanuit het CmK-project (Cultuureducatie met Kwaliteit) in samenwerking met de Wassenaarse basisscholen en Museum Voorlinden, met de School Advies Dienst (SAD) als projectleider. In het programma is cultuur ook onderdeel geweest met de Muziekschool BplusC en dansschool DanSwing als aanbieders in het project Sporten cultuursafari waarbij kinderen van 4 tot en met 12 jaar op laagdrempelige wijze kennis maken met verschillende activiteiten en clubs. En is er tijdens het Buitengewoon spelen herfstvakantie (4-14 jaar) project een poppenkastvoorstelling georganiseerd. Voor volwassenen organiseert dit programma activiteiten via Stichting Vier het Leven. Hierbij kunnen ouderen die graag naar het theater gaan, maar dat liever niet alleen doen, mee op stap met een vrijwilliger van de stichting. 6.2 Gestart met realisatie lokaal sportplatform en digitaal sportloket Realisatie / voortgang In de gemeente Wassenaar is de website FitinWassenaar.nl operationeel. In 2024 hebben 3474 unieke bezoekers de website van Fit in Wassenaar bezocht. Medio februari 2025 is de nieuwe website gelanceerd. De site is een centraal punt voor zowel inwoners, maatschappelijke organisaties als sportclubs.

Bezoekers vinden er mogelijkheden die Wassenaar biedt over gezond opgroeien, fit leven en vitaal ouder worden. Het motto van het loket is een gezond en gelukkig leven voor iedereen. In de gemeente is het Wassenaars Sportcontact (WSC) een aanspreekpunt voor sportverenigingen. Het fungeert als lokaal sportplatform en kunnen de gemeente gevraagd en ongevraagd advies geven over sportonderwerpen. Het is verder onder meer betrokken bij het opstellen van de Sportvisie Wassenaar. 6.3 Coaches aangesteld voor deelname aan Brede regeling combinatiefuncties Realisatie / voortgang Fit in Wassenaar coördineert de Brede SPUK en voert de Brede Regeling Combinatiefuncties uit. In 2024 zijn twee coaches aangesteld met een dubbele rol: sport-/beweegcoach en verenigingsondersteuner. 6.4 Opgestelde Sportvisie Realisatie / voortgang De startnotitie voor de Sportvisie is vastgesteld in juni 2024. Eind oktober heeft de gemeente, in samenwerking met het Wassenaars Sportcontact en Fit in Wassenaar, een thema-avond georganiseerd om input op te halen. Daarnaast is een enquête uitgezet onder internationals. De definitieve Sportvisie wordt naar verwachting vóór de zomer van 2025 voor besluitvorming aan de gemeenteraad aangeboden.

6.5 Gestart met de evaluatie van de huidige Cultuurnota Realisatie / voortgang Eind 2025 wordt op basis van de evaluatie van de huidige Cultuurnota een startnotitie opgesteld voor een geactualiseerde beleidsnota Kunst en cultuur. Deze zal vergezeld worden door een apart uitvoeringsprogramma Kunst en cultuur. De sociale aspecten van het uitvoeringsprogramma Kunst en cultuur zullen worden opgenomen in het integrale uitvoeringsprogramma Welzijn en Zorg. Dit uitvoeringsprogramma wordt voor de zomer 2025 aan het College aangeboden voor besluitvorming. De gemeenteraad wordt hierover geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. 29

7.1 Inzet gepleegd op voldoende huisartsenzorg in Wassenaar Realisatie / voortgang Er is frequent contact tussen de gemeente en de huisartsen in Wassenaar, zowel op ambtelijk als op bestuurlijk niveau. Hoewel er genoeg huisartsen zijn, is er te weinig ruimte voor uitbreiding van de praktijken. De huisartsen en de gemeente Wassenaar werken samen aan deze uitbreiding. Het plan is om de voormalige SintJozefkerk om te bouwen tot een gezondheidscentrum. Er is bezwaar gemaakt tegen de omgevingsvergunning en de procedure bij de Raad van State loopt nog.

Projecten en investeringen 8.01

Sociaal Team Wassenaar

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

In 2024 is het implementatieplan van het Sociaal Team Wassenaar (STW) succesvol uitgevoerd. Het samenwerkingsconvenant is geëvalueerd en verlengd met de betrokken partijen. De ketenregie Zorg en Veiligheid valt binnen het STW. Er wordt nauw samengewerkt met diverse partijen zoals huisartsen, GGZ POH, Mentaal Lokaal, Fit in Wassenaar, GGD, het Zorg-en Veiligheidshuis Haaglanden en andere partijen in de omgeving van het STW. Het registratiesysteem is ingevoerd en werkprocessen zijn ontwikkeld. Daarnaast zijn het kwaliteitshandboek, de werkprocedures, de klantreizen en klanttevredenheidsonderzoeken grotendeels vormgegeven en in gebruik genomen. Er is echter nog aandacht nodig voor de monitoring van resultaten, trends en andere informatie voor uitvoering en beleid. De overgang naar één systeem en een uniforme manier van werken kost tijd en gewenning. Daarom bleek dat extra inzet noodzakelijk was om binnen de wettelijke Wmo-termijnen te werken en om de capaciteit en kwaliteit bij het team van de jeugdconsulenten op peil te houden. 8.02