Bijlage 1. Jaarstukken 2023

In 2023 is voor de Lokale Aanpak Isolatie 2023 (SiSa C94) een bedrag van € 299.050 van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) ontvangen, dat in 2024 tot besteding zal komen. Het budget voor milieubeheer is tot besteding gekomen, met uitzondering van de geldstroom voor de geluidsanering van woningen dat via de Omgevingsdienst Haaglanden loopt. Omdat deze naar verwachting in 2024 tot uitvoering komt, wordt voorgesteld het restantbudget van € 95.000 met de dekking uit de Rijksbijdrage van het ministerie van I&W over te hevelen naar 2024. 5.99.04 Vervanging Hofcampbrug (per saldo nadelig € 95.500) Voor de vervanging van de Hofcampbrug was een investeringskrediet van € 850.000 beschikbaar gesteld. Daarnaast is er een subsidie van € 28.500 beschikbaar gesteld door de Provincie Zuid-Holland. De totale beschikbare middelen bedroegen dus € 878.500. De werkelijke uitgaven bedroegen uiteindelijk € 974.000. De meerkosten van € 95.500 zijn met name het gevolg van zaken die aanvullend op het oorspronkelijke bestek zijn uitgevoerd. Deze betreffende werkzaamheden staan genoemd bij de betreffende projectrapportage. De overige verschillen zijn een opeenstapeling van kleine afwijkingen.

85

Beleidsindicatoren

Progr.

Nr.

Naam Indicator

Eenheid

Bron

Realisatie

Realisatie

Wassenaar

Nederland

(jaartal)

(jaartal)

1

6.

Verwijzingen Halt

Aantal per 1.000 jongeren

Bureau Halt

10 (2022)

8 (2022)

1

8.

Winkeldiefstallen

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

0,9 (2023)

2,5 (2023)

1

9.

Geweldsmisdrijven

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

4,4 (2023)

4,9 (2023)

1

10.

Diefstallen uit woning

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

2 (2023)

1,3 (2023)

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

5,0 (2023)

5,8 (2023)

Vernielingen en beschadigingen

1

11.

2

17.

Absoluut verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

DUO

1,3 (2021)

2,7 (2021)

2

18.

Relatief verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

DUO

17 (2022)

24 (2022)

2

19.

Vroegtijdig schoolverlaters zonder

% deelnemers aan het VO

DUO

1,6 % (2022)

2,4 % (2022)

2

20.

Niet-sporters

CBS

44,2 % (2022)

46,4 % (2022)

2

21.

Banen

LISA

388,3 (2022)

522,1 (2022)

2

22.

% 12 t/m 21-jarigen

CBS

1,32 % (2021)

1,6 % (2021)

2

23.

Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

CBS

4 % (2022)

6 % (2022)

2

24.

Netto arbeidsparticipatie

CBS

69 % (2022)

72,2 % (2022)

2

26.

Werkloze jongeren

% 16 t/m 22-jarigen

CBS

1 % (2022)

1 % (2022)

2

27.

Huishoudens met een bijstandsuitkering

Aantal huishoudens in NL

CBS

3,0 % (2023)

2

28.

Lopende re-integratievoorzieningen

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

12,7 (2023)

17,9 (2023)

2

29.

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

9,2 (2023)

11,1 (2023)

2

30.

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

0,5 % (2023)

1 % (2023)

2

31.

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS

0,3 % (2023)

0,3 % (2023)

2

32.

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

44 (2023)

65 (2023)

3

1.

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

Eigen gegevens

7,59 (2023)

3

2.

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

Eigen gegevens

6,89 (2023)

3

3.

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

Eigen gegevens

391 (2023)

3

4.

Externe inhuur

Eigen gegevens

31,9 % (2023)

3

5.

Overhead

% van totale lasten

Eigen gegevens

11,8 % (2023)

4

35.

Gemiddelde WOZ waarde

Duizend euro

CBS

730 (2023)

368 (2023)

4

36.

Nieuw gebouwde woningen

Aantal per 1.000 woningen

CBS

10,5 (2023)

9,05 (2023)

4

37.

Demografische druk

%

CBS

95,5 % (2023)

70,3 % (2023)

In Euro’s

COELO

1352 (2023)

867 (2023)

In Euro’s

COELO

1573 (2023)

944 (2023)

%

LISA

15 % (2022)

29 % (2022)

LISA

241,4 (2023)

205 (2023)

Kg/inwoner

CBS

219 (2021)

169 (2021)

%

RWS

4,4 % (2021)

12,98 % (2021)

4

38.

(in de openbare ruimte)

startkwalificatie (vsv-ers)

Jongeren met een delict voor de rechter

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Gemeentelijke woonlasten (eenpersoonshuishouden) Gemeentelijke woonlasten

4

39.

5

14.

Functiemenging

5

16.

Vestigingen (van bedrijven)

5

33.

Omvang huishoudelijk restafval

5

34.

Hernieuwbare elektriciteit

(meerpersoonshuishouden)

en MBO onderwijs % Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar

% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de. totale beroepsbevolking

Kosten als % van totale loonsom & totale kosten externe inhuur

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 65 jaar

4,83 %

86

( 2023)

Paragrafen

87

Paragraaf Lokale Heffingen

1.1 Inleiding In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de door de gemeente Wassenaar geheven belastingen, bestemmingsheffingen en rechten. Onder de belastingen vallen o.a. de onroerendezaakbelastingen (ozb), de toeristenbelasting en de hondenbelasting. Onder de bestemmingsheffingen vallen o.a. de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. De rechten omvatten een grote groep belastbare feiten. De belangrijkste hiervan zijn de marktgelden, de begrafenisrechten en de leges inzake omgevingsvergunningen, reisdocumenten en burgerlijke stand. Voor zowel de bestemmingsheffingen als de rechten geldt dat de tarieven maximaal kostendekkend mogen zijn en dat de opbrengst gebruikt wordt ter dekking van de gemaakte kosten. 1.2 Beleid lokale heffingen Onder het motto “de gebruiker betaalt” is het uitgangspunt dat heffingen zoveel mogelijk kostendekkend zijn. Voor afval is de kostendekkendheid in 2023 verbeterd van 90% in 2022 naar 96,1% in 2023. Tevens zijn er aparte tarieven voor laagbouw en gelaagde bouw. De baten van belastingen en rechten zijn voor 2023 aangepast met het door het CPB geraamde inflatiepercentage van 3,1% (consumentenprijsindex). Met deze verhoging is de algemene landelijke prijsontwikkeling gevolgd. Dit is noodzakelijk om de inkomsten van de gemeente op dit onderdeel op peil te houden.

1.3 Overzicht geraamde baten en werkelijke opbrengsten belastingen en rechten Onderstaand overzicht vermeldt de geraamde en werkelijke opbrengsten voor 2023 voor wat betreft de diverse belastingen en rechten.

88

Tabel 1.3 - Opbrengst uit belastingen, heffingen en rechten Opbrengsten

bedragen x € 1.000

Begroot

Realisatie

2023

2023

8.529

8.445

3.155

3.299

Hondenbelasting

194

209

Toeristenbelasting

2.430

1.924

Baatbelasting

11

10

Precario op met name uitstallingen

129

190

Ondernemersheffing

91

91

BIZ-bijdrage Maaldrift

25

28

BIZ-bijdrage pandeigenaren centrum

46

49

Afvalstoffenheffing

5.380

5.267

Rioolheffing

2.759

2.648

Marktgelden

32

27

Begraafplaatsrechten

52

43

Leges Wabo-vergunningen

1.402

1.665

Overige leges en rechten

425

651

sub totaal opbrengst

24.660

24.546

af: kwijtscheldingen

-369

-339

24.291

24.207

Belastingen: Ozb woningen Ozb niet woningen (E+G)

Heffingen:

netto opbrengst

1.4 Belastingen Toelichting verschillen begroot en realisatie > € 50.000: -

Ozb woningen: Bij de begroting 2023 en de berekening van de tarieven voor eigenaren van woningen is uitgegaan van een (gemiddeld genomen) stijgende waardeontwikkeling (prognose). Uit de Rapportage belastingen van de BSGR blijkt dat voor 2023 nog een bedrag moet worden opgelegd van € 58.000. Deze is wel meegenomen in het bedrag van de realisatie 2023 van € 8.445.000. De waardeontwikkeling van woningen is voor 2023 lager uitgevallen dan voorzien.

-

Ozb niet-woningen (E+G): Bij de begroting 2023 en de berekening van de tarieven voor gebruikers en eigenaren van niet-woningen is uitgegaan van een (gemiddeld genomen) gelijkblijvende waardeontwikkeling (prognose). Uit de Rapportage belastingen van de BSGR blijkt dat er voor 2023 voor eigenaren en gebruikers van niet-woningen nog een bedrag moet worden opgelegd van in totaal € 331.000. Deze is wel meegenomen in het bedrag van de realisatie van € 3.299.000. De waardeontwikkeling van niet-woningen valt hierdoor voor 2023 hoger uit dan voorzien.

-

Toeristenbelasting: De realisatie 2023 is inclusief vergoeding van € 138.105 aan gederfde inkomsten toeristenbelasting van het COA voor Duinrell. Voor 2023 zal er door de definitieve aangifte toeristenbelasting nog voor een bedrag van € 133.000 aan aanslagen toeristenbelasting worden 89

opgelegd. Dit bedrag is tevens opgenomen in het bedrag € 1.924.000 die in bovenstaande tabel is genoemd. Het tekort bij de realisatie 2023 van de toeristenbelasting bedraagt € 506.000. Bij de Begroting 2023 is afgesproken dat de verhoging van de opbrengst van de toeristenbelasting naar € 2.430.000 en de bijbehorende tarieven in 2024 zullen worden geëvalueerd. De uitkomsten hiervan zullen worden verwerkt in de Voorjaarsnota 2024 en Begroting 2025. -

Precariobelasting: Deze opbrengst betreft naast uitstallingen ook andere voorwerpen die in de openbare ruimte. Vanwege de toename van het aantal bouwprojecten in 2023 zijn hier hogere baten gerealiseerd.

1.5 Heffingen en rechten Het verschil tussen begroot en realisatie 2023 van de heffingen en rechten hieronder wordt alleen toegelicht bij bedragen boven de € 50.000. 1.5.1

Rioolheffing

Tabel 1.5.1. Begroot en realisatie rioolheffing 2023 Berekening kostendekkendheid rioolheffing

bedragen x € 1.000

Begroot 2023

Realisatie 2023

Kosten taakveld(en) incl. omslagrente

2.181

2.144

Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen

-21

-13

2.160

2.131

Overhead

351

380

Btw

288

216

Totaal toerekenbare kosten

639

596

Totale kosten

2.799

2.727

Totale opbrengsten

2.759

2.648

Kostendekkendheid

98,6%

97,1%

Netto kosten taakveld(en) Toe te rekenen kosten:

Toelichting verschil begroot en realisatie rioolheffing 2023: Voor 2023 is in de tarieven van de rioolheffing alleen rekening gehouden met het door het CPB geraamde inflatiepercentage van 3,1% (consumentenprijsindex) en geen verdere kostenstijgingen. De opbrengst valt hierdoor lager uit dan voorzien.

90

1.5.2. Afvalstoffenheffing Tabel 1.5.2. Begroot en realisatie afvalstoffenheffing 2023 Berekening kostendekkendheid afvalstoffenheffing

bedragen x € 1.000

Begroot 2023

Realisatie 2023

4.536

4.537

4.536

4.531

244

203

Kosten taakveld(en) incl. omslagrente Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen

-6

Netto kosten taakveld(en) Toe te rekenen kosten: Overhead Btw

849

833

Totaal toerekenbare kosten

1.093

1.036

Totale kosten

5.629

5.567

Totale opbrengsten

5.380

5.267

Onttrekking egalisatievoorziening

85

Kostendekkendheid

95,6%

96,1%

Toelichting verschil begroot en realisatie afvalstoffenheffing 2023: In de Begroting 2023 is bij de afvalstoffenheffing rekening gehouden met een kostendekkendheid van 95,6%. 1.5.3

Begraafplaatsrechten

Tabel 1.5.3. Begroot en realisatie begraafplaatsrechten 2023 Berekening kostendekkendheid begraafplaatsrechten

bedragen x € 1.000

Begroot 2023

Realisatie 2023

125

117

Kosten taakveld(en) incl. omslagrente Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen

-11

Netto kosten taakveld(en)

114

117

149

124

Toe te rekenen kosten: Overhead Btw

5

7

Totaal toerekenbare kosten

154

131

Totale kosten

268

248

Totale opbrengsten Kostendekkendheid

52

43

19,4%

17,3%

Toelichting verschil begroot en realisatie begraafplaatsrechten 2023: De opbrengst van de begraafplaatsrechten voor 2023 is lager dan begroot. Dit heeft met name te maken met de toename van het aantal crematies in plaats van begrafenissen.

91

1.5.4

De opbrengsten van de marktgelden

Tabel 1.5.4. Begroot en realisatie marktgelden 2023 Berekening kostendekkendheid marktgelden

bedragen x € 1.000

Begroot 2023

Realisatie 2023

29

45

Kosten taakveld(en) incl. omslagrente Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen Netto kosten taakveld(en)

0

-8

29

37

25

21

Toe te rekenen kosten: Overhead Btw

1

1

Totaal toerekenbare kosten

26

22

Totale kosten

55

59

Totale opbrengsten Kostendekkendheid

32

27

58,2%

45,8%

Toelichting verschil begroot en realisatie marktgelden 2023: De opbrengst van de marktgelden voor 2023 is lager dan begroot. Dit heeft te maken met een al langer bestaande dalende trend van het aantal marktondernemers. 1.5.5

Leges

Tabel 1.5.5. Begroot en realisatie leges 2023 per titel: Titel 1: Berekening kostendekkendheid leges Algemene Dienstverlening Kosten taakveld(en)

bedragen x € 1.000

Begroot 2023

Realisatie 2023

335

487

Overhead

213

240

Totale kosten

548

727

Totale opbrengsten

410

647

Kostendekkendheid

74,8%

89,0%

Titel 2:

bedragen x € 1.000

Berekening kostendekkendheid Leges vallend onder fysieke leefomgeving (omgevingsvergunning)

Begroot 2023

Kosten taakveld(en)

651

Overhead Totale kosten

Realisatie 2023 1.073

723

709

1.374

1.782

Totale opbrengsten

1.402

1.665

Kostendekkendheid

102,0%

93,4%

92

Titel 3:

bedragen x € 1.000

Berekening kostendekkendheid Leges vallend onder

Realisatie 2023

Begroot 2023

Europese dienstenrichtlijn Kosten taakveld(en)

15

16

Overhead

13

15

Totale kosten

28

31

Totale opbrengsten

15

4

Kostendekkendheid

53,6%

12,9%

Toelichting verschil begroot en realisatie leges 2023: Titel 1 en 3 samen: In totaal zijn er voor 2023 meer legesproducten verstrekt dan bij de begroting was voorzien. Titel 2: De totale opbrengst van de bouwleges valt hoger uit dan bij de Begroting 2023 voorzien. Dit heeft te maken met hogere bouwkosten en meer (ver)bouwprojecten. Tabel 1.5.6 Woonlasten Wassenaar t.o.v. landelijk gemiddelde (beiden cijfers COELO) bedragen in € Woonlasten eenpersoonshuishouden Totale woonlasten Wassenaar Landelijk gemiddelde Verschil woonlasten in %

Woonlasten meerpersoonshuishouden Totale woonlasten Wassenaar Landelijk gemiddelde Verschil woonlasten in %

Realisatie 2022

Realisatie 2023

1.323

1.352

826

867

160,2%

155,9%

Realisatie 2022

Realisatie 2023

1.561

1.573

904

944

172,7%

166,6%

Bovenstaande vergelijking laat zien dat de woonlasten in Wassenaar hoger liggen dan het landelijk gemiddelde. 1.6 Kwijtscheldingsbeleid In de Raadsvergadering van 7 april 2015 is de Regeling kwijtschelding gemeentelijke belastingen Wassenaar 2015 vastgesteld. Kwijtschelding is in Wassenaar mogelijk voor de onroerende zaakbelastingen (ozb), de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de hondenbelasting (alleen eerste hond). Voor de overige heffingen is geen kwijtschelding mogelijk. De kwijtscheldingsnorm in Wassenaar blijft gehandhaafd op de maximaal door het Rijk toegestane 100% van de bijstandsnorm. Dat wil zeggen dat iemand met een inkomen op bijstandsniveau bijna altijd in aanmerking komt voor kwijtschelding, tenzij er sprake is van vermogen (spaargeld of eigen woning). Ook voor zzp’ers is het mogelijk om onder dezelfde voorwaarden als privépersonen voor kwijtschelding in aanmerking te komen. De kwijtschelding wordt uitgevoerd door de Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR). De bedragen aan kwijtschelding voor afvalstoffenheffing en rioolheffing worden als kosten meegenomen bij het bepalen van de tarieven. Over het jaar 2023 gaat het bij de kwijtschelding om de volgende bedragen: Tabel 1.6 Kwijtscheldingsbeleid

bedragen x € 1.000

93

Kwijtschelding

Begroot 2023

Realisatie 2023

3

-

Afvalstoffenheffing

276

227

Rioolheffing

84

94

Hondenbelasting

6

7

369

328

Ozb

Totaal

1.7 Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De volledige heffing en invordering, inclusief de waardering in het kader van de Wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ), is overgedragen aan Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR). Voor de gemeente Wassenaar geldt dit voor de onroerendezaakbelastingen, baatbelasting, rioolheffing, afvalstoffenheffing, hondenbelasting, toeristenbelasting, precariobelasting, ondernemersheffing en de BIZ (Bedrijven investeringszone) -bijdragen.

94

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt inzicht gegeven in de omvang, de dekking en de beheersing van de risico’s waarmee de gemeente geconfronteerd kan worden. Wat is het weerstandsvermogen? Het weerstandsvermogen is de relatie tussen de weerstandscapaciteit (de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten die zich onverwacht kunnen voordoen en die van substantiële aard zijn, te dekken) en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio weerstandsvermogen en afgezet tegen de algemeen geldende weerstandsnorm. Beleid Risicomanagement en Weerstandsvermogen In 2023 is de nota “Risicomanagement en Weerstandsvermogen” geactualiseerd en aan de Raad van Wassenaar voorgelegd. Deze nota formuleert de kaders voor risicomanagement. Centraal in deze nota staat dat van een gemeente verwacht wordt dat zij voorbereid en weerbaar is op eventuele risico's. Mocht een risico zich, ondanks de genomen maatregelen toch voordoen, dat moet de gemeente in staat zijn om de financiële gevolgen op te vangen. Wat zijn risico’s Risico’s zijn mogelijke gebeurtenissen die een nadelige invloed hebben op het bereiken van de beleidsdoelstellingen.

Belangrijk is om mogelijke gebeurtenissen met een negatief gevolg voor de organisatie te onderkennen en er passende beheersmaatregelen op te nemen. Actualisatie risico’s Tweemaal per jaar, bij de begroting en de jaarrekening, wordt het weerstandsvermogen en de risico’s op basis van interviews met het management geactualiseerd. De in de begroting 2023 opgenomen risico’s voor Arbeidsmarkt/ Eigen organisatie Wassenaar, Corona, Specifieke uitkeringen, Bodemsanering en Kosten Gas en Elektra zijn niet meer opgenomen. Nieuw ten opzichte van het laatste P&C document, de begroting 2024, zijn de volgende risico’s: Projecten en Informatieveiligheid. In onderstaande tabel wordt de actuele stand van de risico's en de kans op voordoen weergegeven. Risico

Beschrijving risico en gevolgen

Maatregel

Jeugdzorg Open einde regeling

De jeugdzorg is een open einde regeling, waardoor overschrijding van de budgetten door groei van de doelgroep, stijging van de zorgkosten en de toenemende vraag naar complexe zorg dreigt.

Door te investeren in innovatie, preventie en het versterken van de toegang beoogt de gemeente om de kosten voor jeugdzorg te beheersen. Daarnaast volgt de gemeente de ontwikkeling van de

Bedrag impact

Kans op voordoen

Bedrag (x €1.000) x kans

1.000

70%

700

95

Daarnaast zijn de effecten van Corona pandemie op de ontwikkeling en welzijn van jeugdigen nog niet volledig in beeld.

uitgaven op de voet en wordt de Raad indien nodig voorgesteld om de budgetten te verhogen. Zo zijn o.a. de budgetten voor maatwerk-voorzieningen en hogere lasten als gevolg van de indexaties in 2023 aangepast.

Continuïteit Jeugdzorg plus Open einde regeling

Landelijk is ingezet om de jeugdzorgplus voorzieningen af te bouwen. Hierdoor kunnen jeugdzorgplusinstellingen in financiële problemen komen, waardoor de continuïteit van zorg in het geding komt. In Regio Haaglanden is sprake van twee jeugdzorgplusinstellingen die in de problemen zijn en waaraan de gemeente Wassenaar financiële steun verleend. Er zijn nog geen concrete afspraken gemaakt over hoogte en duur van de financiële steun en onduidelijk is of er nog Rijksmiddelen kunnen worden verwacht.

Regionaal wordt in Haaglanden in samenwerking met de jeugdzorgplus-instellingen gewerkt aan een continuïteitsplan. Dit plan moet uitsluitsel geven aan wat ervoor nodig is de jeugdzorgplusinstellingen af te bouwen onder de voorwaarde van continuïteit van zorg. Welke financiële steun dit zal vragen van de gemeenten is mede afhankelijk van financiële steun vanuit het Rijk. Jeugdzorgregio Haaglanden is hierover in gesprek met de VNG en het Ministerie van VWS.

335

35%

117

Wmo

De Wmo is een open einde regeling waarbij het aantal cliënten als gevolg van het invoeren van het abonnementstarief vanaf 2019 en door vergrijzing stijgt. Het gaat dan met name om cliënten die gebruik maken van huishoudelijke ondersteuning.

Door te investeren in preventie en het doorvoeren van kostenbesparende maatregelen beoogt de gemeente om de kosten voor Wmo te beheersen. Daarnaast volgt de gemeente de ontwikkeling van de uitgaven op de voet en wordt de Raad indien nodig voorgesteld om de budgetten te verhogen. Echter, het risico op hogere lasten blijft bestaan, mede als gevolg van de vergrijzing en de toenemende vraag naar zorg.

750

70%

525

De economische ontwikkelingen zijn doorlopend in beweging en daardoor kan het

De gemeente zet in op uitstroombeleid met een arbeidsmarktoffensief, jeugdwerkgelegenheidspla

250

70%

175

Open einde regeling

Beroep op uitkeringen inkomensvoorzieningen

96

gemeenten (BUIG) Open einde regeling

beroep op de uitkeringsregelingen snel toe-nemen. Ook bestaat het risico dat de gemeente niet in aanmerking komt voor de Vangnetregeling omdat niet aan alle voorwaarden wordt voldaan. Het maximale risico is voor 2024 gemaximeerd op 10% budgetoverschrijding. Niet iedereen kan voldoende ondersteund worden en participeren in de samenleving.

n en reguliere participatiemiddelen, waardoor aan de voorwaarde van de vangnetuitkering wordt voldaan.

Invoering Omgevingswet

Op 1 januari jongstleden is de Omgevingswet ingevoerd. Het risico bestaat dat processen na invoering in eerste instantie minder soepel verlopen. De bij de Omgevingswet horende termijnen van afdoening kunnen mogelijk niet altijd gehaald worden door onvoldoende afgestemde en geïmplementeerde processen. Het verdere implementatie-traject is in volle gang en zal – gezien de dagelijkse druk – langer duren dan voorzien. Extra capaciteit om werkprocessen te beschrijven, te implementeren en te (bege-) leiden vergt mogelijk meer inzet en inhuur dan voorzien.

De invoering van de Omgevingswet per 1 januari is – gegeven de beperkt beschikbaar gestelde middelen – zo goed mogelijk voorbereid om te zorgen dat de gemeentelijke organisatie gaat werken conform de Omgevingswet. Desondanks verwachten dat er onderwerpen zijn die in de praktijk anders gaan lopen dan vooraf voorzien. Op grond hiervan zal worden bijgestuurd.

500

50%

250

Projecten (nieuw)

Komende jaren gaat de gemeente een aantal grote projecten uitvoeren. Hierbij kan gedacht aan de herinrichting dorpskern, een nieuwe gemeentewerf, renovatie binnenkant van Raadhuis De Paauw.

Voor de beheersing van deze projecten levert het aanstellen van een projectcontroller een bijdrage aan de signalering, waardoor vroegtijdig kan worden bijgestuurd. De organisatie beschikt niet over een dergelijke functionaris. Dat geeft een extra risico op overschrijding van tijd en

1.250

50%

625

97

geld. Informatieveiligheid

Beveiliging van de informatie is van het grootste belang voor overheidsorganisaties. Om te borgen dat informatie en informatiesystemen optimaal worden beveiligd, wordt een inschatting gemaakt van mogelijke schade als informatiesystemen (tijdelijk) niet beschikbaar zijn en/of de informatie niet integer is en/of informatie in verkeerde handen valt. Ook wordt een inschatting gemaakt van de dreigingen waartegen de overheid beschermd moet worden.

Het belang van informatieveiligheid leidt tot beveiligingsmaatregelen om de risico’s te beperken. Jaarlijks worden evaluaties uitgevoerd om te borgen dat de gemeente voldoet aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), Wet Politie Gegevens (WPG) en overige specifieke wet- en regelgeving. Daarnaast worden interne en externe audits uitgevoerd waarin verantwoording wordt afgelegd aan toezichthouders (ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid). De uitkomsten van de zelfevaluatie en genoemde audits geven input voor het jaarlijkse informatiebeveiligings-plan. In 2023 hebben verschillende projecten plaatsgevonden om de organisatie te beschermen tegen ransomware.

2.500

10%

250

Gemeentefonds

In de startnota van het coalitieakkoord van het kabinet Rutte IV is besloten tot twee belangrijke wijzigingen op het Gemeentefonds. Ten eerste is besloten dat de fondsen vanaf 2026 niet langer automatisch via de normeringssystematiek worden geïndexeerd. Daarmee vervalt de koppeling met de rijksuitgaven. Ten tweede is er besloten dat tot 2025 het accres op basis van de bestaande

De huidige meerjarenbegroting is voor wat betreft de ontwikkelingen van de algemene uitkering bijgewerkt op basis van de septembercirculaire 2023. De gevolgen van de decembercirculaire 2023 zullen worden meegenomen in de Voorjaarsnota 2024 en Kadernota 2025. In de Kadernota 2025 – 2028 zal het College de Raad om kaders en inbreng vragen over de gewenste

4.100

10%

410

98

normerings-systematiek berekend wordt. Daarnaast is de opschorting van de omstreden opschalingskorting beëindigd. Deze maatregelen leiden ertoe dat er voor 2026 een (aanmerkelijk) neerwaartse bijstelling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds plaatsvindt. Onduidelijk is of het Rijk de gemeenten tegemoet gaat komen.

mogelijkheden en alternatieven om eventuele tekorten op te vangen.

Gemeenschappelijke regelingen

Elke deelnemer aan een Gemeenschappelijke Regeling is in principe voor zijn aandeel verantwoordelijk voor mogelijke tekorten binnen de betreffende GR. Doordat elke deelnemer voor zijn aandeel verantwoordelijk is voor de mogelijke tekorten binnen de betreffende gemeenschappelijke regeling loopt de gemeente risico tot het bedrag van zijn aandeel.

Op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen dienen de begroting, het jaarverslag en de jaarrekening van de gemeenschappelijke regeling te voldoen aan krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen regels. Via het bestuur van de gemeenschappelijke regeling kan de gemeente aandacht vragen voor financiële tekorten en hierop sturen. De Raad wordt jaarlijks in de gelegenheid gesteld om een zienswijze naar voren te brengen over de ontwerp-begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen.

3.283

10%

328

Garantstellingen

De gemeente loopt als een garantieverstrekker een risico als een garantienemer niet aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen en de geldverstrekker een beroep doet op de door de gemeente afgegeven garantie. De gemeente heeft een garantie afgegeven aan Avalex, zodat zij zich konden inkopen als aandeelhouder in HVC.

Bij de afgifte van garanties door de gemeente wordt er gekeken naar de kredietwaardigheid van de partijen. Daarnaast wordt jaarlijks bijgehouden of de garantienemer zijn leningen aflost en welk deel van de garantie daarna nog open staat.

219.833

0,1%

220

99

Overige risico's

360

Totaal

3.960

Ratio Weerstandsvermogen Die ratio geeft de verhouding weer tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij horende benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide componenten is in onderstaand figuur weergegeven.

Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

=

€

52.901.000

€

3.960.000

= 13,4

De berekende ratio van 13,4 valt in categorie A en staat voor een uitstekend weerstandsvermogen. Hierbij wordt de normeringssystematiek voor weerstandsvermogen gehanteerd, die ontwikkeld is door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (Naris) in samenwerking met de Universiteit Twente. Hieruit is de volgende waarderingstabel ratio weerstandsvermogen opgesteld. Kwalificatie ratio weerstandsvermogen Waarderingscijfer

Ratio weerstandsvermogen

Betekenis

A

2,0 < x

Uitstekend

B

1,4 < x < 2,0

Ruim voldoende

C

1,0 < x< 1,4

Voldoende

D

0,8 < x < 1,0

Matig

E

0,6 < x < 0,8

Onvoldoende

F

x < 0,6

Ruim onvoldoende

De Raad heeft besloten om minimaal een ratio van 2,0 te hanteren. De in deze jaarrekening gepresenteerde ratio valt hier ruim boven.

100