Bijlage 1. Jaarstukken 2023
Tekst van het document
1
Colofon Uitgave Gemeente Wassenaar Postbus 499 2240 AL Wassenaar Inlichtingen: gemeente@wassenaar.nl d.d. juni 2023
2
Infographic
3
Inhoudsopgave Voorwoord .........................................................................................................................................5 Leeswijzer ..........................................................................................................................................6 Jaarverslag 2023................................................................................................................................8 Programmaverantwoording ..............................................................................................................9 Inleiding ................................................................................................................................................................................................................9 Financiële resultaten ............................................................................................................................................................................................9 Recapitulatie .......................................................................................................................................................................................................18 P1 Veiligheid en handhaving
..............................................................................................................................................................................19 P2 Mens en maatschappij...................................................................................................................................................................................25 P3 Bestuur en middelen .....................................................................................................................................................................................41 P4 Fysieke leefomgeving ....................................................................................................................................................................................50 P5 Natuur, klimaat en mobiliteit ........................................................................................................................................................................66 Paragrafen .....................................................................................................................................87 Paragraaf Lokale Heffingen ................................................................................................................................................................................88 Paragraaf Weerstandsvermogen en
risicobeheersing........................................................................................................................................95 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ..........................................................................................................................................................104 Paragraaf Financiering ......................................................................................................................................................................................109 Paragraaf Verbonden partijen ..........................................................................................................................................................................114 Paragraaf Bedrijfsvoering .................................................................................................................................................................................120 Paragraaf Grondbeleid .....................................................................................................................................................................................128 Jaarrekening 2023 .........................................................................................................................130 Balans per 31 december 2023
..........................................................................................................................................................................131 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................................................................................................133 Toelichting op de balans per 31 december 2023 .............................................................................................................................................141 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ............................................................................................................................................167 Incidentele baten en lasten ..............................................................................................................................................................................168 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ...............................................................................................................................169 Overzicht baten en lasten per taakveld ............................................................................................................................................................170 Specifiek uitkeringen: Single information, Single audit
....................................................................................................................................172 Wet normering topinkomens ...........................................................................................................................................................................183 Rechtmatigheidsverantwoording .....................................................................................................................................................................186 Bijlagen / overige gegevens ..........................................................................................................188 Bijlage 1: Bestuursovereenkomst: Structuur Staat van de Gemeente .............................................................................................................189 Bijlage 2: Overzicht over te hevelen en af te sluiten kredieten ........................................................................................................................191 Bijlage 3: Controleverklaring van de onafhankelijk accountant .......................................................................................................................195
4
Voorwoord Beste Wassenaarders, Voor u ligt de jaarrekening over de begroting van 2023; dat was de laatste ingediende begroting van het vorige College. Middels deze jaarrekening legt het College verantwoording af of de doelen uit die begroting op alle terreinen en programma’s zijn behaald, nog in uitwerking zijn of nog moeten worden uitgewerkt. Dat is belangrijk, omdat de gemeente jaarlijks ruim 90 miljoen euro aan belastinggeld uitgeeft voor tal van belangrijke doelen zoals behoud van een mooi centrum, goede jeugdzorg, een schone, veilige buitenruimte of grotere investeringen in bijvoorbeeld de nieuwe sporthal aan de Dr. Mansveltkade. Ook kent de jaarrekening 2023 een financieel positief resultaat ten opzichte van de Najaarsnota 2023. Het jaarrekening resultaat over 2023 bedraagt € 920.000 nadelig. Dit negatieve resultaat wordt mede veroorzaakt door een aantal tegenvallers: 1. De begrote inkomsten toeristenbelasting van het vorige College zijn in 2023 niet binnengehaald. In de evaluatie van de toeristenbelasting wordt dit nader geduid. 2. Voorziening bovenwettelijk verlof medewerkers ambtelijke organisatie.
In 2023 is voor het eerst een voorziening op de balans gevormd voor de bovenwettelijke uren van medewerkers van de ambtelijke organisatie, welke per 31 december 2023 nog niet zijn opgenomen Er wordt voorgesteld een aantal budgetten, met een totaalbedrag van € 1.110.000 over te hevelen naar 2024, ten laste van het resultaat. Dit om een aantal belangrijke prioriteiten voort te kunnen zetten en in 2024 af te kunnen ronden. Dit betekent een totaal jaarrekening resultaat van € 2.030.000 negatief, ten laste van de algemene reserve. Het coalitieakkoord Samen voor Wassenaar; Koersvast, Open en Betrokken is uitgewerkt in de begroting 2024 waar een aantal ambities op lokaal ondernemerschap en bedrijvigheid, groene buitenruimte en groene zone, ruimte voor sport, onze dorpskern, de nieuwe gemeentewerf en het sociaal domein verder is uitgewerkt. Die worden daarom logischerwijs meegenomen in de jaarrekening van volgend jaar. Ondanks de soms groot lijkende politieke verschillen, zijn veel prioriteiten van de twee Colleges hetzelfde voor alle inwoners en werkt onze ambtelijke organisatie onverminderd door aan alle breed gedragen opgaven. Er is meer dat ons bindt dan scheidt. Voor nu veel leesplezier en voor vragen bent u altijd welkom op ons Raadhuis de Paauw. Namens het College van Burgemeester en Wethouders, Met hartelijke groet, Laurens van Doeveren Wethouder Financiën, Economie en Sport
5
Leeswijzer Met de jaarstukken 2023 legt het College van burgemeester en wethouders van de gemeente Wassenaar verantwoording af aan de Raad over het gevoerde beleid. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording van de 5 programma's, een overzicht van de wettelijk verplichte beleidsindicatoren en de verplichte paragrafen. In de Inleiding bij het jaarverslag wordt beknopt ingegaan op de belangrijkste inhoudelijke en financiële kanttekeningen bij 2023. In de programmaverantwoording licht het College toe wat er in 2023 beleidsmatig is gerealiseerd. Dit gebeurt per programma aan de hand van de volgende vragen: - Wat waren we van plan? Dit is weergegeven onder de doelstellingen; - Wat hebben we daarvoor gedaan? Dit is weergegeven onder de belangrijkste resultaten. In ieder programma is aan de doelstellingen een aantal resultaten gekoppeld. Hiervan wordt beschreven wat er is bereikt en wat het heeft gekost. De gewenste maatschappelijke effecten zijn meetbaar gemaakt in de tabel met beleidsindicatoren. Legenda bij de scores van de resultaten: Voltooid Op koers Aandacht vereist Niet voltooid/niet begonnen
De verplichte paragrafen in het jaarverslag bevatten dwarsdoorsneden van de jaarstukken op specifieke onderwerpen. Deze verplichte paragrafen zijn: - Paragraaf Lokale heffingen - Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing - Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen - Paragraaf Financiering - Paragraaf Verbonden partijen - Paragraaf Bedrijfsvoering* - Paragraaf Grondbeleid * Rechtmatigheidsverantwoording In dit jaarverslag legt het College van burgemeester en wethouders verantwoording af over de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties 2023. Als gevolg hiervan neemt het College de 6
rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening, volgens een standaard model, en geeft een toelichting in de paragraaf Bedrijfsvoering. De jaarrekening In de jaarrekening wordt de vraag beantwoord, wat het gevoerde beleid heeft gekost. De jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten per programma en taakveld en de balans met toelichting. Bij de financiële toelichting onder de programma's is de verschillenanalyse per taakveld opgenomen. Conform de Financiële Verordening Gemeente Wassenaar 2023 worden verschillen toegelicht indien deze groter zijn dan € 50.000. De verantwoording van de Specifieke Uitkeringen is opgenomen in de SISA-bijlage. Controleverklaring De jaarrekening wordt gecontroleerd door de, door de Raad aangestelde, onafhankelijke accountant. Hij geeft een controleverklaring af met een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening.
7
Jaarverslag 2023
8
Programmaverantwoording
Inleiding
Financiële resultaten Rekeningresultaat In de voorschriften Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) is bepaald dat per programma eerst alle baten en lasten en het saldo hiervan worden verantwoord. Om het gerealiseerde resultaat vast te stellen worden vervolgens per programma toevoegingen en/of onttrekkingen aan de reserves begroot en verantwoord. De resultaatbestemmingen die in dit hoofdstuk samengevat zijn weergegeven, worden in mindering gebracht op het gerealiseerde resultaat. Het hierna resterende bedrag wordt het saldo na bestemming genoemd voor 2023, en wordt toegevoegd aan de Algemene Reserve. Onderstaand overzicht is een beknopte weergave.
Opbouw resultaat jaarrekening 2023 bedragen x € 1.000, + = voordelig, - = nadelig Tabel 0.1 Begroting actueel 2023
Jaarreken ing 2023
Totaal baten
86.557
85.960
Totaal lasten
-91.082
-88.495
1. Gerealiseerd totaal saldo baten en lasten
-4.525
-2.535
Onttrekking reserves
3.672
2.580
Toevoeging reserves
-964
-964
2. Totaal onttrekking/toevoeging reserves
2.708
1.616
Gerealiseerd resultaat voor bestemming (1+2)
-1.817
-920
Resultaat bestemming Budgetoverhevelingen ten laste van het resultaat (A)
-1.110
Saldo na bestemming
-2.030
Het rekeningresultaat inclusief budgetoverhevelingen ten laste van het resultaat bedraagt € 2.030.000 nadelig. Dit bedrag is in grote lijnen als volgt opgebouwd:
9
Bedragen x € 1.000, + = voordelig, - = nadelig
Ontwikkeling resultaat Primitieve begroting
326
Begrotingswijziging door raad vastgesteld (Amendementen) Saldo na door raad vastgestelde wijzigingen Voorjaarsnota 2023 Najaarsnota 2023 Saldo tot en met Najaarsnota 2023
-1.239 -913 -1.410 506 1.817
Het rekeningresultaat inclusief reservemutaties over 2023 bedraagt € 920.000 nadelig. Ten opzichte van de begroting na wijzigingen 2023 (na Najaarsnota 2023) betekent dit een voordeel van € 897.000. De belangrijkste verschillen worden veroorzaakt door de posten uit de tabel hieronder. Onder de tabel worden deze posten verder toegelicht Tabel 0.2 Verschillenverklaring jaarrekening Bedrag Verschil jaarrekening t.o.v. begroting na wijzigingen en NJN 2023
+ is voordeel - is nadeel
1
Voorziening bovenwettelijk verlof
-566.000
2
Implementatie informatiebeveiligingsmaatregelen
-180.000
3
Onderhoud openbare ruimte
-171.000
4
Extra Woo, bezwaar en beroepszaken Juridische Zaken
-80.000
5
Algemene Uitkering december circulaire
324.000
6
Combi sporthal Dr. Mansveltkade
501.000
7
Dekking uit Integraal Zorg Akkoord (IZA) middelen
239.000
8
Energietoeslag
133.000
9
Maatwerkvoorzieningen Jeugdwet
480.000
10
Afrekening DVO MO
339.000
11
Onderwijshuisvesting
-141.000
12
Omgevingsvergunningen
-286.000
13
Bestrijding energiearmoede
363.000
14
Toeristenbelasting
-505.000
15
Grondperceel Backershagenlaan 13
96.000
16
Voorziening wethouders
254.000
17
Diverse budgetten
97.000 897.000
10
Toelichting op het rekeningresultaat 2023 ten opzichte van de Najaarsnota 2023 (voordelig €897.000) 1. Er is een voorziening gevormd op de balans voor de bovenwettelijke verlofuren van medewerkers van de ambtelijke organisatie. 2.Er zijn extra incidentele uitgaven geweest voor informatie beveiliging 3.Er zijn extra kosten geweest vanwege inhuur derden voor vervanging van langdurige ziekte 4.In 2023 zijn er 31% meer Woo-verzoeken binnen gekomen dan in 2022. De Woo-verzoeken vragen extra capaciteit van Juridische zaken. 5. Het voordeel van de Algemene Uitkering vanuit de december-circulaire van het Rijk, gecorrigeerd met afrekeningen uit oude jaren, als gevolg van definitieve vaststelling van de maatstaven. 6. Dit bedrag bestaat uit de transitievergoeding, vergoedingen voor de Kieviten voor inrichting en elektrotechnische voorzieningen en de stelpost onderhoud Sporthal, die vanwege het niet openen van de sporthal in 2023 niet is besteed. 7. Dit betreft dekking voor uitgaven voor het Meldpunt Bezorgd, Mentaal Wassenaar en extra schoolmaatschappelijk werk Primair Onderwijs. 8. In de december-circulaire zijn de middelen voor uitkering energietoeslag lagere inkomens 2023 toegekend en verwerkt met de reeds toegekende aanvragen. 9.
Dit betreft een lagere uitkomst van de definitieve schatting van de regionaal gecontracteerde zorg van Service bureau Jeugdhulp Haaglanden (SbJH) en af afwikkeling van oude boekjaren maatwerkvoorzieningen Jeugdwet. 10. Bij de afrekening van de DVO MO 2023 met Voorschoten is gebleken dat er een voordeel is ontstaan vanwege het niet tijdig kunnen vervullen van vacatures en het werven van inhuur. 11. Dit betreft de afrekening van de ozb-vergoeding aan de scholen voor 2023 en voorgaande jaren, hogere lasten locatie en participatieonderzoek Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW) en hogere lasten verzekeringen scholen. 12.Dit betreft extra kosten inzet bouwinspecteurs voor bouwprojecten. 13. Dit betreft het restant van de Rijksbijdrage Energiearmoede dat in 2023 niet tot besteding is gekomen 14. Dit betreft tegenvallende inkomsten uit de toeristenbelasting in 2023. 15. Dit betreft de grond die in erfpacht is uitgegeven bij de verkoop van het perceel in 2021, maar nog niet was opgenomen in de balans. 16. Daling van de voorziening wethouders in 2023, doordat wethouders zijn uitgetreden. 17. Verrekening van diverse kleinere voor- en nadelen.
11
Resultaatbestemming A. Budgetoverhevelingen ten laste van het resultaat 2023 Progr. Omschrijving
Bedrag in €
1
3
Onderzoek internationals
30.000
2
4
Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijshuisvesting
42.000
3
2
Nieuw subsidiebeleid
10.000
4
2
Sociaal Team Wassenaar (STW)
85.000
5
2
Energietoeslag minima
132.000
6
2
DVO MO 2023 achterstanden Jeugdwet en Wmo
140.000
7
5
Inrichtingsplan Storm v. s'Gravesandeweg en Schouwweg
75.000
8
5
Vervangen voetgangersbrug in Park Rust en Vreugd
50.000
9
5
Toezichthouder kabels en leidingen aanleg glasvezelkabelnet
55.000
10
2
Transitievergoeding Combisporthal Dr. Mansveltkade
158.000
11
2
Elektrotechnische voorzieningen De Kieviten
75.000
12
2
Instandhoudingsvergoeding Kieviten Sporthal Beheer BV
100.258
13
5
Budget laadpalen elektrische fietsen
10.000
14
5
Versterking dorpskern
113.000
15
3
Voorbereidingskrediet Raadhuis De Paauw
13.000
16
3
Cv-ketelaansturing en brandweerinstallatie
22.000
Totaal
1.110.258
Toelichting: 1. De Nota internationale Wassenaarders zou in 2023 worden opgesteld, op basis van uit te voeren onderzoek. Dit onderzoek heeft in 2023 niet plaats gevonden en is gepland in het eerste kwartaal van 2024. Voorgesteld wordt om het budget over te hevelen naar 2024. 2. Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting (IHP) is in december 2023 gestart, en afronding wordt pas in juli 2024 verwacht. Voorgesteld wordt om het restant van het budget over te hevelen naar 2024. 3. Door de krappe arbeidsmarkt kon er geen projectleider worden geworven en is het budget van 2023 niet besteed. Uitvoering is gestart in januari 2024. Voorgesteld wordt om dit budget over te hevelen naar 2024. 4. Bij de Voorjaarsnota 2023 is er extra budget beschikbaar gesteld voor de implementatie van het Sociaal Team Wassenaar (STW). Het grootste deel van de incidentele kosten van de implementatie loopt nog door in 2024. Voorgesteld wordt om het incidentele restant budget over te hevelen naar 2024. 5. De middelen voor de Energietoeslag 2023 zijn pas in het vierde kwartaal 2023 beschikbaar gekomen. De uitvoering van de regeling loopt tot 1 juli 2024. Voorgesteld wordt om het restant budget over te hevelen naar 2024. 6. Bij de afrekening van de DVO MO (Sociaal Domein) blijkt dat niet al het werk bij het team Uitvoering is uitgevoerd, waardoor er achterstanden zijn ontstaan bij de Jeugdwet en Wmo.
12
Deze achterstanden moeten in 2024 opgelost worden waardoor extra inzet nodig is. Voorgesteld wordt om het deel van de voordelige afrekening over te hevelen naar 2024 om extra inzet mogelijk te maken om de achterstanden op te lossen. 7. Voor de Storm van ’s-Gravesandeweg en de Schouwweg moeten nieuwe inrichtingsplannen gemaakt worden. In de Voorjaarsnota 2023 is hiervoor incidenteel € 75.000 opgenomen, maar in 2023 zijn hiervoor nog geen uitgaven gedaan. Voorgesteld wordt dit budget over te hevelen naar 2024. 8. Tijdens de zomerstorm afgelopen juli is de voetgangersbrug in park Rust en Vreugd ernstig beschadigd. Hierdoor moet deze brug geheel worden vervangen. Hiervoor is in de Najaarsnota 2023 € 50.000 opgenomen. Omdat deze werkzaamheden in 2023 nog niet zijn uitgevoerd moet dit budget ook in 2024 beschikbaar blijven. Voorgesteld wordt dit budget over te hevelen naar 2024. 9. Voor de aanleg van een glasvezelkabelnetwerk is een toezichthouder ingehuurd. Hiervoor zijn in de Voorjaarsnota 2022 en 2023 incidentele budgetten toegekend waarvan nu nog € 55.000 beschikbaar is. Daar de werkzaamheden nog niet zijn afgerond, en deze toezichthouder ook voor een deel in 2024 moet worden ingehuurd, wordt voorgesteld het resterende budget van € 55.000 over te hevelen naar 2024. 10. Om de bouwperiode van de nieuw te realiseren Combisporthal aan de Dr.
Mansveltkade te overbruggen is met De Kieviten een transitievergoeding overeengekomen. Daarvan resteert nog een bedrag van € 158.000 dat in 2024 tot besteding zal komen. De eerder door de Raad besloten dekking van de transitiekosten ten laste van de reserve Grote Projecten is door latere besluitvorming teruggedraaid. Er wordt voorgesteld om dit budget, ten laste van het resultaat, over te hevelen naar 2024. 11. In oktober is besloten tot het beschikbaar stellen van extra budget voor het realiseren van elektrotechnische voorzieningen voor de Combisporthal. Een niet te activeren bedrag van € 175.000, waarvan € 75.000 op de Begroting 2023 is gebracht, komt in 2024 tot besteding. Dit bedrag is nodig om de minnelijke regeling in verband met de te realiseren led-verlichting bij De Kieviten, uit te kunnen voeren. Er wordt voorgesteld om dit budget over te hevelen naar 2024. 12. Een aantal kosten met betrekking tot de realisatie van de Combisporthal komt niet ten laste van het bouwkrediet, maar betreffen voorzieningen die voor rekening komen van Kieviten Sporthal Beheer BV, de exploitant van de sporthal. Deze kosten voor sport- en spelmateriaal, sleutelplan en scorebord worden via een incidentele instandhoudingsvergoeding in 2024 door de exploitant gecompenseerd. Er wordt voorgesteld om dit budget over te hevelen naar 2024. 13.
In het Coalitie Uitvoeringsprogramma (CUP) is € 10.000 beschikbaar gesteld voor laadpalen voor het opladen van elektrische fietsen. Dit bedrag is in 2023 niet tot besteding gekomen. Er wordt voorgesteld om dit budget over te hevelen naar 2024. 14. De restanten van de incidenteel beschikbaar gestelde middelen voor het verder tot uitvoering brengen van het project 'Versterking dorpskern' zijn in 2023 niet tot besteding gekomen en worden ter besteding overgeheveld naar 2024. Daarmee is in het kredietvoorstel aan de Raad rekening gehouden. 15. Het restant voorbereidingskrediet voor Raadhuis De Paauw is benodigd om de voorbereidingen af te ronden. Er wordt voorgesteld om dit budget over te hevelen naar 2024. 16. De aansturing van de Cv-ketel is nog in behandeling. Er wordt voorgesteld om dit restant budget over te hevelen naar 2024, ter dekking van de eindafrekening van de aanpassing aan de CV.
13
B. Budgetoverhevelingen met dekking reserve (budget neutraal) B.
Progr
Omschrijving
1
1
Opvang ontheemden uit Oekraïne
278.000
2
2
Herontwikkeling de Schulpwei
20.000
3
2
DVO MO 2022 uren/werkzaamheden sociaal domein
113.066
4
3
Verduurzaming vastgoed
50.000
5
3
Ontvlechting, Transitie en Ontwikkeling (OTO) budget
300.417
6
3
Ontvlechting Sociaal Domein
82.140
7
4
Omgevingswet
77.759
8
4
Proces uitbreiding woonwagenstandplaats Ruigelaan
11.141
9
4
Proces uitbreiding woonwagenstandplaats Lage weide
6.442
10
4
Sanering Gemeentewerf
25.994
Totaal
Bedrag in €
964.959
Toelichting: 1.
Het betreft hier het overschot van de Rijksbijdrage opvang ontheemden Oekraïne 2022 dat in 2023 niet hoefde te worden aangesproken. Daar deze Rijksbijdrage met ingang van 2024 aanzienlijk is verlaagd en we in 2024 rekening houden met extra uitgaven in verband met extra huisvesting als gevolg van de aanhoudende stroom Oekraïense ontheemden wordt voorgesteld om dit overschot over te hevelen naar 2024.
2.
Het in de Voorjaarsnota 2023 beschikbaar gestelde budget is niet tot besteding gekomen. Voorgesteld wordt het bedrag met bijbehorende dekking uit de Reserve Grote Projecten over te hevelen naar 2024.
3.
De werkzaamheden met betrekking tot de afronding van het beleidsplan sociaal domein en het Sociaal Team Wassenaar (STW) zijn in 2023 niet volledig uitgevoerd en zullen alsnog in 2024 verricht gaan worden. Er wordt voorgesteld om dit restant budget over te hevelen naar 2024.
4.
Het beschikbaar gestelde budget is door personeelsverloop niet tot uitvoering gekomen. Voorgesteld wordt het volledige budget met bijbehorende dekking uit de Reserve Grote Projecten over te hevelen naar 2024.
5.
Vanaf de start van de Wassenaarse organisatie per 1 september 2021 wordt geïnvesteerd in de doorontwikkeling van de organisatie. Dit verloopt georganiseerd en planmatig in de vorm van (deel)projecten. Zo worden er verbeteringen doorgevoerd op het gebied van projectmatig werken, procesoptimalisatie, samenwerking & cultuur en leiderschap (management). Om deze doorontwikkeling ook in 2024 verder vorm te kunnen geven is overheveling van dit budget gewenst. Dit verloopt via de bestemmingsreserve die eerder voor dit doel is ingesteld. Er wordt ook steeds bekeken of er regulier budget is voor de organisatieontwikkeling, vandaar dat de benutting van de reserve achterloopt bij eerdere planningen.
14
6.
Van het in 2023 beschikbaar gestelde budget voor de incidentele kosten van de ontvlechting Sociaal Domein wordt voorgesteld het restant budget over te hevelen naar 2024. In 2024 zal het inrichtingsplan tot uitvoering komen met als resultaat dat op 1 mei 2024 het MOO-team Wassenaar van start gaat.
7.
Voor 2023 is, in verband met de invoering van de Omgevingswet per 1-1-2024, een extra incidenteel budget van € 151.000 beschikbaar gesteld. Hiervan is in 2023 een bedrag van € 77.759 niet besteed. Daar er ook in 2024 nog aanzienlijke uitgaven worden verwacht in verband met de invoering van de Omgevingswet wordt voorgesteld dit bedrag over te hevelen naar 2024.
8.Op het hiervoor beschikbaar gestelde budget van € 32.500 resteert een in 2024 nader te besteden bedrag van € 11.141. Voorgesteld wordt dit restant over te hevelen naar 2024. 9. Op het hiervoor beschikbaar gestelde budget van € 32.500 resteert een in 2024 nader te besteden bedrag van € 6.442. Voorgesteld wordt dit restant budget over te hevelen naar 2024. 10. Het bedrag van € 100.000 dat in de Voorjaarsnota 2023 beschikbaar is gesteld in verband met voorbereidend werk voor de sanering van de Gemeentewerf-locatie om woningbouw te realiseren is grotendeels tot besteding gekomen. Voorgesteld wordt het restant van € 25.994 over te hevelen naar 2024.
C. Budgetoverhevelingen met dekking subsidies/bijdragen (budgetneutraal) C.
Progr Omschrijving
1
2
Specifieke Uitkering Nationaal Programma Onderwijs
86.000
2
2
Specifieke Uitkering Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid
395.000
3
2
Specifieke Uitkering Wet Inburgering
134.000
4
2
Specifieke Uitkering Brede SPUK/GALA
63.000
5
2
Specifieke Uitkering Onderwijsroute Inburgering
14.000
6
4
Rijksbijdrage Energiearmoede
363.247
7
5
Rijksbijdrage Geluidsanering woningen
95.000
Totaal 1.
Bedrag in €
1.150.247
De Specifieke Uitkering voor het inhalen van onderwijsachterstanden door de coronacrisis (Nationaal Programma Onderwijs) mag in de jaren 2021-2025 worden besteed. Voor niet bestede middelen in dit tijdvak geldt dat deze aan het einde daarvan moeten worden terugbetaald aan het Rijk. Het voor 2023 niet bestede deel van € 86.000 moet daarom inclusief de dekking worden overgeheveld naar 2024.
2.
Het Rijksbudget voor gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) wordt jaarlijks aan gemeenten beschikbaar gesteld in de vorm van een specifieke uitkering. In 2023 is er een nieuw tijdvak van vier jaar gestart waarbinnen de in 2023 niet bestede middelen van € 395.000 mogen worden doorgeschoven. Dit bedrag moet daarom inclusief dekking worden overgeheveld naar 2024.
3.
De Specifieke Uitkering voor de Wet Inburgering is niet volledig besteed. Dit mag worden doorgeschoven naar 2024. Daarom wordt voorgesteld het resterend deel van € 134.000 inclusief dekking door Rijksmiddelen door te schuiven naar 2024.
15
4.
De Specifieke Uitkering GALA is in 2023 pas in het vierde kwartaal tot besteding gekomen. Hierdoor is een groot deel niet besteed. Er mag, eenmalig uit 2023, 20% van het niet-bestede bedrag worden overgeheveld naar 2024. Het restant moet worden terugbetaald aan het Rijk. Daarom moet het bedrag van € 63.000 inclusief dekking worden overgeheveld naar 2024.
5.
De Specifieke Uitkering Onderwijsroute Inburgering is niet volledig besteed. Deze mag worden doorgeschoven naar 2024. Daarom wordt voorgesteld het resterende deel van € 14.000 inclusief dekking door Rijksmiddelen door te schuiven naar 2024.
6.
De ontvangen Rijksbijdrage Energiearmoede is niet volledig besteed. Daarom wordt voorgesteld het resterende gedeelte van € 363.247 over te hevelen naar 2024.
7.
De ontvangen Rijksbijdrage van € 120.450 voor geluidsanering van woningen is voor een bedrag van € 95.000 nog niet tot besteding gekomen. De Omgevingsdienst Haaglanden heeft de uitvoering van dit budget op zich genomen, wat naar verwachting in 2024/2025 tot kosten zal leiden.
Afwikkeling oude investeringskredieten Jaarlijks stelt de Raad middelen beschikbaar voor het doen van investeringen. De afgelopen jaren tonen aan dat we bij de uitvoering van investeringen door omstandigheden niet alle projecten binnen de voorgenomen termijn (volledig) tot uitvoering kunnen brengen waardoor kredieten vooralsnog (deels) onbenut blijven. Om te voorkomen dat door de Raad beschikbaar gestelde kredieten te lang aan de integrale afweging van de aanwending van schaarse middelen onttrokken blijven, is in de Nota Activabeleid 2020-2024 verwoord dat kredieten voor investeringen in principe maximaal 2 jaar beschikbaar blijven. In totaal staat eind 2023 € 35.281.244 aan investeringskredieten op lopende projecten open, waarvan € 21.314.914 is besteed (t/m 2023). Met betrekking tot het restant van € 13.966.330 wordt met de vaststelling van de jaarrekening voorgesteld te besluiten tot het verwerken van de volgende (restant) kredieten conform bijlage 2 van dit document: 1. Een 12-tal investeringen formeel af te sluiten en te activeren, en de effecten op de kapitaallasten te betrekken bij de begroting 2024 en verder; 2. Een 4-tal investeringen m.b.t. Beeldkwaliteit Winkelhaak en Uitvoering Beeldkwaliteitsplan af te sluiten en het saldo van deze investeringskredieten beschikbaar te stellen voor het project 'Versterking Dorpskern'. 3.
In afwijking op de Nota Activabeleid de beschikbaarheid van het restantkrediet van een 17-tal investeringen uit de periode 2019-2021, inclusief dekking voor zover van toepassing, met één jaar te verlengen. Het restantkrediet dat hiermee is gemoeid bedraagt € 5.883.076. 4. In lijn met de Nota Activabeleid 23 investeringskredieten uit 2022 en 2023, inclusief dekking voor zover van toepassing, beschikbaar te stellen voor de uitvoering in 2024. Het over te hevelen krediet bedraagt € 6.627.902. 5. Een 8-tal investeringskredieten voor tractiemiddelen te herschikken qua budget. Een 5-tal kredieten wordt verhoogd, 3 worden er verlaagd. Per saldo levert dit € 4.900 op.
16
Reserves en voorzieningen Reserves en voorzieningen worden jaarlijks bij het opstellen van de jaarrekening geëvalueerd. Bij alle reserves wordt beoordeeld of het doel waarvoor de reserves zijn gevormd nog relevant is en of de omvang nog in overeenstemming is met de gestelde doelen.
Toelichting op de vermogens en liquiditeitspositie Eigen vermogen Ten opzichte van eind 2022 neemt het Eigen Vermogen ultimo 2023 af met € 2.537.000 tot € 58.439.000 aan het eind van 2023. Hierbij is er van uitgegaan dat het volledig exploitatieresultaat 2023, in afwachting van de resultaatbestemming over 2023 wordt afgetrokken van het Eigen Vermogen. In deze (sub) paragraaf gaan we in op de ontwikkeling van de Algemene reserve en het vrij besteedbaar deel in het bijzonder.
Tabel 0.6 31-12-2023
31-12-2022
Algemene Reserve
52.901
49.903
Bestemmingsreserves
6.458
8.074
Gerealiseerd resultaat
-920
2.999
58.439
60.976
Bedragen x € 1.000
Voor een toelichting op de reserves verwijzen wij u naar de balanstoelichting verderop in deze jaarstukken. Algemene Reserve De Algemene Reserve is te onderscheiden in een vrij besteedbaar deel van € 44.901.000 eind 2023 en een Reserve Weerstandsvermogen van € 8.000.000, de bufferreserve. Het vrij besteedbare deel is in 2023 toegenomen met een bedrag van € 2.998.000. Hier staat een afname van de bestemmingsreserves tegenover van € 1.600.000. De reserve Grote Projecten is hier voor het grootste deel de oorzaak van. Wassenaar heeft ook in 2023 weer een uitstekend weerstandsvermogen. Ontwikkeling van het Eigen Vermogen Na resultaatbestemming daalt de Algemene Reserve met € 920.000 en komt daarmee uit op een saldo van € 51.981.000. Hiermee vormt het vrij besteedbaar deel van het Eigen Vermogen van €43.981.000 circa 75 procent van het totale Eigen Vermogen van € 58.439.000 na bestemming van het (negatieve) resultaat. Ontwikkeling van de schuldpositie Ultimo 2023 is sprake van een liquiditeitsoverschot van € 18.300.000 dat nagenoeg geheel (verplicht) bij het Rijk wordt aangehouden. Het liquiditeitsoverschot is hiermee in 2023 met 8.200.000 afgenomen ten opzichte van de beginstand in 2023 van € 26.500.000.
17
Investeringsprogramma 2023-2026 Naast het uitvoeren van de nog openstaande investeringen staan er in de huidige meerjarenraming 2023-2026 ambitieuze investeringsplannen opgenomen. Voor een overzicht hiervan wordt verwezen naar bijlage 2. Het was in 2023 beleid om deze investeringen met eigen middelen te financieren.
Recapitulatie Bedragen x € 1.000 ( "-" = nadeel / "+" = voordeel ) Programma's
Begroting
Begroting
Realisatie
primair 2023
na wijziging 2023
2023
baten
lasten
saldo
baten
lasten
saldo
baten
lasten
saldo
P1 Veiligheid en handhaving
1.101
-4.346
-3.245
2.631
-6.875
-4.244
2.483
-6.628
-4.145
P2 Mens en maatschappij
7.921
-34.108
-26.187
9.723
-39.029
-29.306
9.688
-36.647
-26.959
P3 Bestuur en middelen
442
-2.885
-2.442
583
-4.339
-3.756
1.046
-4.541
-3.495
P4 Fysieke leefomgeving
1.501
-3.574
-2.073
2.938
-6.465
-3.528
2.361
-6.100
-3.738
P5 Natuur, klimaat en mobiliteit
8.807
-16.449
-7.642
10.488
-19.921
-9.433
10.035
-19.337
-9.302
Totaal programma's
19.772
-61.362
-41.590
26.363
-76.630
-50.267
25.613
-73.253
-47.640
Algemene dekkingsmiddelen
54.116
-506
53.610
56.861
-537
56.324
56.846
-502
56.344
Overhead
3.199
-16.301
-13.101
3.333
-13.903
-10.570
3.500
-14.740
-11.240 0
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
0
0
0
0
Onvoorzien
0
-13
-13
0
-13
-13
0
0
0
Saldo van baten en lasten (1)
77.087
-78.181
-1.094
86.557
-91.082
-4.525
85.960
-88.495
-2.536
Mutaties reserves
1.420
0
1.420
3.673
-964
2.708
2.580
-964
1.616
Gerealiseerde resultaat (2)
78.507
-78.181
326
90.229
-92.046
-1.817
88.539
-89.460
-920
1) Het saldo van baten en lasten betreft het saldo van baten en lasten in de programma's vóór mutaties in de reserves. 2) Gerealiseerd resultaat betreft totaal gerealiseerd resultaat na mutaties in de reserves, vóór bestemming.
18
P1 Veiligheid en handhaving Doelstelling: "Wat wilden we bereiken ?" Bijdrage aan de duurzame ontwikkelings doelstellingen
Visie Een dorp waar mensen veilig en goed leven, wonen, werken en zich thuis voelen. Het hebben van een schone, hele en veilige leefomgeving is daarbij randvoorwaardelijk. De gemeente is zich goed bewust van haar eigen karakter binnen de regio en we dragen dit actief uit. Met behoud van hun eigen identiteit doen de ‘internationals’ mee aan onze samenleving. Doelstellingen 1. Samen met partners toezien op de verlaagde maximumsnelheid van 30km/u. 2. Strenger handhaven bij bebouwing die niet in overeenstemming is met het bestemmingsplan en de verleende vergunning. 3. Blijvende aandacht voor aanpak ondermijning. 4. Versterking, verbinding, zorg, en veiligheid.
19
Wat wilden we daarvoor doen? Belangrijkste resultaten 2023 1.1.01 Plaatsen flitspalen en smiley-borden waarop automobilisten hun snelheid kunnen zien 1.2.01 Er zijn genoeg ambtelijke capaciteit en middelen aanwezig om handhaving bebouwing adequaat te kunnen uitvoeren 1.3.01 Er is genoeg ambtelijke capaciteit aanwezig voor blijvende inzet aanpak ondermijning 1.4.01 Sluitende regie op ketenniveau voor Zorg en Veiligheid
Toelichting belangrijkste resultaten 1.1.01 Plaatsen flitspalen en smiley-borden waarop automobilisten hun snelheid kunnen zien Realisatie / voortgang Begin 2023 zijn er vijf nieuwe smiley-borden gekocht en geplaatst. Deze smiley-borden zijn momenteel volop in gebruik. Het plaatsen van flitspalen is geen bevoegdheid van de gemeente maar van het Openbaar Ministerie (OM). Het beleid van het OM is dat er op 30 km/u wegen en in 30 km/u zones in beginsel geen flitspalen worden geplaatst. Op 50 km-wegen worden flitspalen alleen geplaatst als er regelmatig ongelukken gebeuren, als gevolg van te hoge snelheden. 1.2.01 Er zijn genoeg ambtelijke capaciteit en middelen aanwezig om handhaving bebouwing adequaat te kunnen uitvoeren Realisatie / voortgang Met de huidige capaciteit en middelen kunnen de (wettelijke) basistaken met betrekking tot de handhaving bebouwing uitgevoerd worden. Gedurende het jaar is wel gebleken dat de ambtelijke formatieve bezetting kwetsbaar is (vanwege uitval/ziekteverzuim). 1.3.01 Er is genoeg ambtelijke capaciteit aanwezig voor blijvende inzet aanpak ondermijning Realisatie / voortgang Op het gebied van de aanpak tegen ondermijnende criminaliteit zien wij op dit moment geen knelpunten wat betreft de ambtelijke capaciteit.
Op termijn kan onze actualisatie van het Bibobbeleid (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) wel leiden tot een toename van de hoeveelheid aan Bibob-toetsen, zowel bij Openbare Orde en Veiligheid (OOV) als bij de toepasselijke vakafdelingen. In bredere zin zien wij dat in de ambtelijke organisatie de capaciteit op het gebied van de bestuursrechtelijke- en juridische handhaving onder druk staat. In het kader van de aanpak tegen ondermijnende criminaliteit is het essentieel om over voldoende en kundige handhavingsjuristen te beschikken, om het bestuursrechtelijke instrumentarium adequaat te kunnen uitvoeren.
20
1.4.01 Sluitende regie op ketenniveau voor Zorg en Veiligheid Realisatie / voortgang Op 1 september 2023 was de lancering van het Sociaal Team Wassenaar (STW). Het STW biedt één centrale toegang voor informatie, advies, ondersteuning, hulp en zorg in Wassenaar. Het biedt de verschillende samenwerkingspartners een duidelijke structuur in de keten en draagt bij aan vroegsignalering. De vroegsignalering is van belang om verdere escalatie en/of openbare orde verstoringen te voorkomen. Op 1 september 2023 is het convenant Lokale Kamer door de gemeente ondertekend. Daarmee is de Lokale Kamer van start gegaan en is het samenwerkingsverband tussen de domeinen Zorg en Veiligheid wettelijk geborgd. Bij complexe casuïstiek waarbij het gaat om ernstige lokale of gebiedsgebonden veiligheidsproblematiek, die vraagt om een ketenoverstijgende aanpak, wordt er opgeschaald naar de Lokale Kamer. De samenwerking tussen strafrecht, zorg- en aanvullende gemeentelijke partijen is door de inrichting van de Lokale Kamer geoptimaliseerd en biedt handvatten om snel te schakelen. Er is in de Begroting 2024 een structureel bedrag opgenomen om het samenwerkingsverband voort te zetten.
21
Verbonden partijen Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) De Veiligheidsregio Haaglanden vervult de gemeentelijke taken op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. Dit omvat het coördineren van hulpverlening tijdens noodsituaties, het verzorgen van brandbestrijding, medische zorg, heldere communicatie en preventieve maatregelen in samenwerking met diverse partners. Deze taken zijn in 2023 naar behoren uitgevoerd. In 2023 heeft het Algemeen Bestuur van de VRH belangrijke stappen gezet in het kader van multidisciplinaire, regionale rampenbestrijding en crisisbeheersing. Zo zijn het Regionaal Risicoprofiel (RRP) en het Regionaal Beleidsplan Rampenbestrijding en Crisisbeheersing (RBP) vastgesteld. Daarnaast is het Regionaal Crisisplan geactualiseerd. Het Regionaal Crisisplan beschrijft de multidisciplinaire organisatie van de rampenbestrijding en crisisbeheersing en de wijze waarop bij het bestrijden van een ramp of het beheersen van een crisis wordt opgetreden. Deze genoemde documenten worden om de vier jaar geactualiseerd. Een Opleiden, Trainen en Oefenprogramma (OTO) is onderdeel van het vakbekwaam worden en blijven. Dit OTO plan voorziet ook in een grote regionale oefening als verplichting en verantwoording over de vakbekwaamheid richting de Inspectie Justitie en Veiligheid.
Een dergelijke grote oefening is op 30 november 2023 in Wassenaar gehouden. Daarbij wordt aan de verschillende staven (Gemeentelijk Beleids Team & Regionaal Operationeel Team) een complex scenario voorgelegd en doorlopen waarbij de onderlinge samenwerking en besluitvorming van beide teams centraal staan. Tijdens de oefening was actief tegenspel om bestuurlijke en operationele dilemma's te trainen. De oefening is succesvol geweest. De deelnemende partners van de oefening politie/brandweer/GHOR/OM/defensie/gemeente) hebben deze dag als zeer waardevol ervaren en draagt bij aan de voorbereiding op echte crisissituaties. De opgedane ervaringen worden gebruikt om toekomstige grote oefeningen verder vorm en inhoud te geven. Het eindrapport van deze oefening wordt aangeboden aan ministerie van Justitie en Veiligheid.
Effectindicatoren In de Begroting 2023 waren er voor Programma 1 geen effectindicatoren opgenomen.
22
Wat heeft het gekost ? Investeringen Jaar / Omschrijving
Krediet
investeringskrediet 2023 Tractie Nissan Navara D/C
Besteed
Restant
Toelichting
t/m 2023 54.500
65.000 Moet nog besteld worden. Kan meervoudig onderhands. Levering in 2024 onzeker. Voor gewenst Toyota ProAce 4x4 dieselbusje is 10.500 euro extra krediet benodigd.
Programma P1 Veiligheid en handhaving bedragen x € 1.000,- ("-" = nadeel / "+" = voordeel)
Totaal baten
Begroting
Begroting
Realisatie
2023
2023
2023
primair
na
Begr. na wijz.
wijziging
/ realisatie
1.101
2.631
Verschil 2023
2.483
-148
Totaal lasten
-4.346
-6.875
-6.628
247
Saldo van baten en lasten
-3.245
-4.244
-4.145
99
Onttrekking reserves
0
278
0
-278
Toevoeging reserves
0
0
0
0
Mutaties reserves
0
278
0
-278
-3.245
-3.966
-4.145
-179
Programma resultaat
Toelichting op verschillen tussen begroot actueel/werkelijk >= € 50.000 Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer a. Opvang Oekraïense ontheemden (per saldo nadelig € 42.000). De geraamde lasten in verband met opvang van Oekraïense ontheemden bedroegen € 2.778.000. De werkelijke lasten bedroegen € 2.389.000. Dit is een voordeel van € 389.000. De uitgaven zijn lager dan begroot omdat in 2023 minder personen zijn opgevangen dan aanvankelijk voorzien. De geraamde baten bedroegen € 2.778.000 waarvan €2.500.000 bestaat uit Rijksbijdragen 2023 en € 278.000 uit het overgehevelde overschot van de Rijksbijdragen 2022. De werkelijke baten bedroegen € 2.347.000, zijnde de Rijksbijdragen 2023. Dit is een nadeel van € 431.000. Per saldo is er een nadeel van € 42.000. Dekking vanuit het gereserveerde overschot Rijksbijdragen 2022 van € 278.000 kan voor 2023 achterwege blijven. Omdat de Rijksbijdragen voor opvang van Oekraïense ontheemden in 2024 fors zijn verlaagd, wordt voorgesteld om het gereserveerde overschot Rijksbijdragen 2022 van € 278.000 over te hevelen naar 2024 om eventuele toekomstige financiële tegenvallers met betrekking tot opvang van Oekraïense ontheemden te kunnen dekken.
23
b. Bijdrage Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) (per saldo nadelig € 69.000). Door de gestegen prijzen voor onder andere energie is het totale begrotingsbedrag 2023 voor de VRH in 2023 naar boven bijgesteld. Dit heeft geleid tot een aanvullende bijdrage voor Wassenaar van € 82.000. FLO is de afkorting voor Functioneel leeftijdsontslag. Deze regeling gold tot 2006 voor gemeentemedewerkers in een bezwarende functie. FLO is een soort vroegpensioen voor functies die lichamelijk en psychisch te zwaar zijn om tot de pensioengerechtigde leeftijd vol te houden. Medewerkers van de (voorheen) gemeentelijke brandweer Wassenaar vallen daaronder. Voor de FLO vergoeding aan de VRH was er een meevaller van € 13.000. Taakveld 1.2 Openbare orde en Veiligheid a. Aanpak ondermijning (nadeel hogere lasten € 40.000). Voor de opzet van de aanpak van ondermijning heeft in 2023 extra inhuur plaats gevonden. b. Wassenaarse Reddingsbrigade (nadeel hogere lasten € 33.000 ) De begrote kapitaallasten voor de strandpost van de Wassenaarse Reddingbrigade zijn door een technische aangelegenheid terecht gekomen op een ander taakveld, waardoor binnen dit taakveld een afwijking is ontstaan. Dit wordt hersteld bij de Voorjaarsnota 2024. De overige verschillen zijn een opeenstapeling van kleine afwijkingen.
24
P2 Mens en maatschappij Doelstelling: "Wat wilden we bereiken ?" Bijdrage aan de duurzame ontwikkelings doelstellingen
Visie Samen sociaal gezond! – sociale zorg is betere zorg In beginsel is iedereen de baas over het eigen leven. Dat komt met een eigen verantwoordelijkheid voor een gezonde leefstijl, het zorgen voor morgen en het bewustzijn van de dingen die bij het leven horen. Inwoners staan samen sterker. Wassenaar bevordert de gemeenschapszin, een gezonde leefstijl, zelfredzaamheid en een leven lang bewegen (gezond zijn). Samen sociaal gezond is ook inclusief. De interactie tussen de inwoners en de gemeente is optimaal, met volop participatie bij de vorming van beleid, ook door jongeren. Sport en cultuur werken verbindend en vergroten de betrokkenheid van inwoners in het algemeen en vrijwilligers in het bijzonder. Het beleid voor welzijn, (gezondheids)zorg, ouderen en jongeren, sport en cultuur, wordt onveranderd voortgezet. Wassenaar kent goede zorgvoorzieningen. Ouderen die dat willen kunnen tot op hoge leeftijd thuis blijven wonen en onderdeel blijven van de samenleving. Eenzaamheid is een grote beperkende factor en geeft stress, met verergering van ziekten tot gevolg. Collectieve voorzieningen en algemene voorzieningen brengen mensen samen en voorkomen eenzaamheid. Wassenaar versterkt de zelfredzaamheid van ouderen met een algemeen en toegankelijk collectief aanbod van gezondheidsbevorderende voorzieningen.
Inwoners die (tijdelijk) niet goed meekomen in de samenleving worden ondersteund door de gemeente. Fysiek of digitaal contact met onze gemeente en het maatschappelijk veld is laagdrempelig, makkelijk en snel. Er is aandacht voor nieuwe doelgroepen zoals kwetsbare mensen met bijvoorbeeld een ggz-achtergrond.
25
Houdbare zorg - scherpere keuzes Om kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg te kunnen borgen dient de zorg in financieel, personeel en in maatschappelijk opzicht houdbaar te zijn. Deze drie dimensies van houdbaarheid staan echter steeds meer onder druk door ontwikkelingen als vergrijzing, de opkomst van nieuwe zorgtechnologie en de toename van het aantal chronisch zieken. Om de groei van de zorg te begrenzen moeten we scherper gaan kiezen waar onze prioriteiten in de zorg liggen. Scherpe keuzes over de zorg vragen om bewustwording en draagvlak zowel bestuurlijk als maatschappelijk. Bijdragen naar draagkracht is zo een te onderzoeken keuze. Passende zorg - focus op wat wel kan Passende zorg is een manier van samenwerken die ervoor zorgt dat iedereen ook in de toekomst goede zorg kan krijgen. Dat is zorg die, waar mogelijk dicht bij de patiënt, werkt en waarbij patiënt en zorgverlener samen beslissen. Het gaat om een ommezwaai in ons denken over zorg. Minder focus op ziekte en behandeling en meer inzet op gezondheid en wat iemand wel kan. Samenhangende zorg - integrale en gezamenlijke aanpak De gemeente ziet het belang van samenhangende zorg en integraal werken.
Hier draait het om een gezamenlijke aanpak vanuit verschillende organisaties - waaronder ook de gemeente zelf - die een gedeelde verantwoordelijkheid voelen en een gezamenlijk belang delen om zo goed mogelijke zorg en/of ondersteuning te bieden aan inwoners die dat nodig hebben. De gemeente kan het niet alleen; een nauwe en efficiënte samenwerking tussen betrokken maatschappelijke partners en inwoners is een voorwaarde. Nadrukkelijk worden hier ook de onderwijsinstellingen genoemd. Doelstelling 1.
Samen sociaal gezond, waarbij het brede aanbod van sport en cultuur bijdraagt aan de gezonde levensstijl en gemeenschapszin van Wassenaar. Waarbij het streven is dat het aanbod en de participatie ten minste gelijk blijven.
2.
Samen sociaal gezond is ook inclusief. Inclusie, waarbij iedereen optimaal kan meedoen en deelnemen in clubs, verenigingen, op de arbeidsmarkt, op school en in de buurt (ongeacht leeftijd, culturele achtergrond, sekse, inkomen, seksuele voorkeur, talenten of beperkingen).
3.
Houdbare en betaalbare zorg, dit vraagt om het begrenzen van de groei van de zorg door het maken van scherpe keuzes.
4.
Bij te dragen aan de normalisering/de-medicalisering van problematiek en het versterken van de eigen kracht en verantwoordelijkheid van volwassenen en ouders van jeugdigen, zodat minder of geen zorg nodig is.
5.
Het creëren en ondersteunen van goede basisvoorzieningen. en de inzet van preventieve en bij voorkeur collectieve activiteiten, waardoor direct de meest passende hulp wordt ingezet en gewerkt wordt aan een duurzame verbetering en minder gebruik van duurdere individuele hulpverlening.
26
Wat wilden we daarvoor doen?
Belangrijkste resultaten 2023 2.1.01 Het Sport- en preventieakkoord wordt voortgezet, evenals het Cultuuranker. 2.1.02 Het participatiekompas wordt geborgd in de organisatie en krijgt een vertaling naar inwoners om in de praktijk de verschillende niveaus van inwonersparticipatie te duiden. 2.2.01 De Inclusieagenda is opgesteld en in uitvoering gebracht (inclusief duurzame borging, coördinatie en monitoring). 2.3.01 Evaluatie en heroverweging van de vastgestelde Kostenbesparende maatregelen Jeugd en Wmo vanuit kwaliteit, effectiviteit en financiële houdbaarheid. 2.3.02 Gerichte communicatie naar inwoners, collectief en individueel, over eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid. 2.3.03 Het Sociaal Team Wassenaar (STW) biedt hulpzoekenden direct, of zo snel als mogelijk, de juiste ondersteuning op het juiste moment door de juiste ondersteuner. 2.3.04 Een registratiesysteem van het STW dat de gemeente de benodigde informatie levert om de dienstverlening te kunnen verbeteren en efficiënter te maken. 2.3.05 Subsidierelaties zijn herijkt en voor inkoop van twee Wmo producten zijn nieuwe contracten opgesteld, die beter aansluiten op de huidige context in het sociaal domein. 2.4.01. Onze lokale maatregelen Jeugd, Wmo en Participatie voor de meest kwetsbare groepen richten zich op normaliseren, kwaliteit en effectiviteit.
2.4.02 Wassenaar helpt kwetsbare mensen, met bijvoorbeeld ggz-problematiek, hun plek te vinden in de wijk. 2.4.03 Het STW blijft de inwoner begeleiden; er is een zorgregisseur en/ of de hulpvraag wordt door de juiste hulpverlener opgepakt. 2.5.01 Er is binnen het STW scherp aandacht voor het op- en afschalen van hulp; ook wordt de effectiviteit van de preventieve diensten binnen het STW steeds getoetst. 2.5.02 Wassenaar zet actief in op bestrijding van (energie-)armoede en voorkomen van schulden.
27
Toelichting belangrijkste resultaten 2.1.01 Het Sport- en preventieakkoord wordt voortgezet, evenals het Cultuuranker. Realisatie / voortgang In het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is in juni 2023 het sport- en preventieakkoord Wassenaar herijkt, genaamd 'Fit in Wassenaar'. Hiermee voldoet de gemeente aan de voorwaarden voor het verkrijgen van de brede specifieke uitkering (brede SPUK) van het Rijk voor vier jaar. In 2023 zijn er 53 projecten en activiteiten uitgevoerd. Hieraan namen 4.426 inwoners deel. Net als sport kan ook cultuur bijdragen aan sociale samenhang en verbinding, en mogelijkheden bieden voor ontplooiing voor alle Wassenaarders. In coronatijd is de cultuurbeleving afgenomen, en dit willen we ten minste weer op het oude peil brengen. In 2023 ontvingen 13 culturele organisaties een subsidie, waaronder de Openbare Bibliotheek Voorschoten-Wassenaar. Inzet is gepleegd om het Cultuuranker voort te zetten maar de beoogde opzet bleek in 2023 niet goed te kunnen worden gerealiseerd. 2.1.02 Het participatiekompas wordt geborgd in de organisatie en krijgt een vertaling naar inwoners om in de praktijk de verschillende niveaus van inwonersparticipatie te duiden. Realisatie / voortgang Het participatiekompas is geborgd in de organisatie door middel van voorlichting en gebruik van de handleiding participatiekompas.
In het proces van (bestuurlijke) besluitvorming heeft inwonersparticipatie een vaste plek gekregen. Voor wat betreft de vertaling naar inwoners en de duiding van de verschillende niveaus van inwonersparticipatie gebeurt dit al in veel trajecten en projecten, maar er mist nog een consistent totaalbeeld. 2.2.01 De Inclusieagenda is opgesteld en in uitvoering gebracht (inclusief duurzame borging, coördinatie en monitoring). Realisatie / voortgang In juni 2023 heeft Inclusion Lab zijn adviesrapport Lokale Inclusieagenda (LIA) opgeleverd. Hieruit is een prioritering gemaakt van korte- en langetermijnacties die uitgevoerd gaan worden. In oktober 2023 is de coördinator en aanjager van de LIA gestart en in Q1 en Q2 2024 wordt gewerkt aan een uitvoeringsagenda. De uitvoeringsagenda zorgt voor overzicht, zodat de uitvoering van de LIA beter gemonitord kan worden door de coördinator en de actiepunten duurzaam geborgd kunnen worden in de organisatie. 2.3.01 Evaluatie en heroverweging van de vastgestelde Kostenbesparende maatregelen Jeugd en Wmo vanuit kwaliteit, effectiviteit en financiële houdbaarheid. Realisatie / voortgang Op 1 september 2023 is het Sociaal Team Wassenaar (STW) officieel gestart. Met de start van dit integrale sociaal team wordt de toegang verstevigd en zorgen we ervoor dat ondersteuningsvragen van inwoners eerder en integraal worden afgestemd.
Aandacht voor versterking uitvoering en preventie o.a. afschaling zorg is binnen STW een blijvend aandachtspunt. 28
De evaluatie van de kostenbesparende maatregelen (KBM) wordt eind 2024 afgerond. De KBM bestaan uit algemene lokale maatregelen op het gebied van preventie en specifieke maatregelen op het gebied van de Jeugdwet en de Wmo. Kostenbesparende maatregelen (KBM) Jeugdwet De vastgestelde kostenbesparende maatregelen Jeugdwet zijn in 2023 geëvalueerd met de monitor jeugdhulp Wassenaar 2022. Ondanks deze vastgestelde maatregelen blijven de kosten voor de jeugdhulp stijgen. In 2023 is Wassenaar hierom gezamenlijk met alle regiogemeenten, Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (SbJH) en diverse aanbieders gestart met een regionale verdiepingsslag naar de oorzaken van de stijgingen en het ontwikkelen van maatregelen om deze stijging te beteugelen. Het streven is om in Q2 2024 te starten met het uitvoering geven dan wel implementeren van diverse verderstrekkende maatregelen om het jeugdhulpgebruik in de tweede lijn verder terug te dringen dan wel om te vormen, waardoor we zowel inhoudelijk als financieel meer grip krijgen op het jeugdhulpstelsel. Onderdeel van het Sociaal Team Wassenaar is het jeugdteam. Vanuit het jeugdteam wordt de meer preventieve nulde- en eerstelijns jeugdhulp sterker neer, waardoor minder verwijzingen naar de gespecialiseerde jeugdhulp nodig zijn.
Ook wordt er meer ingezet op normalisering en de-medicalisering van de problemen waarmee jongeren kampen, met de eigen kracht en die van hun ouders als uitgangspunt. De inzet van de Praktijkondersteuner Huisarts GGZ-Jeugd (POH Jeugd) en het Richtinggevend Kader voor het bepalen van jeugdhulp hebben effect gehad. De kosten voor tweedelijns jeugdhulp in Wassenaar zijn - in tegenstelling tot het landelijke en regionale beeld - vrijwel niet gestegen. De jeugdhulpkosten in de vorm van lokale maatwerkcontracten en persoonsgebonden budgetten (pgb’s) zijn wel gestegen vanwege een aantal zeer complexe gevallen die om dusdanige specifieke en kostbare hulp vroegen die niet via gecontracteerde partijen van het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (SbJH) beschikbaar was. De POH Jeugd is geborgd binnen de Wassenaarse huisartspraktijken, zoals de evaluatie in 2022 ook heeft aangetoond. Jeugdigen kunnen naar de Praktijkondersteuners Huisartsen (POH) Jeugd en de samenwerking met de POH voor volwassenen verloopt goed. Dit komt ten goede aan de jongeren die de leeftijd van 18 jaar bereiken en dan niet meer onder de Jeugdwet vallen. Qua expertise beschikken de POH’ers over een divers palet waarmee zij onze jongeren op een laagdrempelige manier van kwalitatief goede hulp voorzien.
Het richtinggevend kader geldt als norm voor de inzet van jeugdhulp en wordt gebruikt door jeugdconsulenten en jeugdhulpaanbieders. Indien een jeugdhulpaanbieder inschat dat de norm overschreden moet worden, dient hierover eerst een inhoudelijk consult met de jeugdconsulent van de gemeente plaats te vinden. Het inhoudelijk consult vindt ook plaats bij verzoeken om verlenging van trajecten, zodat altijd wordt gekeken naar mogelijkheden om de specialistische hulp af te schalen.
29
Kostenbesparende maatregelen Wmo De Kostenbesparende maatregelen die invloed hebben op de Wmo richten zich op de volgende onderdelen: 1.
Normalisatie (het normaal maken van een situatie) van het ouder worden en zelfredzaamheid
2.
Regie voeren en samenwerking maatschappelijke partners versterken
3.
Poortwachter-functie versterken
4.
Verordening en Beter Thuis Wonen
5.
Nieuwe algemene voorzieningen
Het aantal unieke cliënten dat gebruik maakt van de Wmo-voorzieningen valt in 2023 lager uit dan in de jaren daarvoor. Dat geldt ook voor de kosten. Uit de evaluatie van de KBM zal blijken of dit effect voortkomt uit de kostenbesparende maatregelen Wmo. Inwoners met een ondersteuningsvraag kunnen contact opnemen met het Sociaal Team Wassenaar. Het STW verwijst niet alleen door naar zorgorganisaties, maar ook naar welzijns- of vrijwilligersorganisaties als een ondersteuningsvraag daar beter kan worden beantwoord. Op deze manier wordt o.a. vormgegeven aan het voorkomen en / of uitstellen van dure geïndiceerde zorg. Daarnaast zijn o.a. de volgende concrete acties uitgezet die bijdragen aan de KBM:
Er zijn twee scootmobielstallingen gerealiseerd als alternatief voor de scootmobielpool. De stallingen hebben een kostenbesparend effect. Hierover is een Raadsinformatiebrief (RIB) naar de Raad verstuurd op 8 december 2023 (documentnummer 332272);
De pilot "Ouder met power' is gestart en richt zicht op diverse preventiedoelen, o.a. gezond ouder worden, meer bewegen, valpreventie, welzijn, eenzaamheidsbestrijding, overige dienstverlening welzijn. 'Ouder met power' is mede gekoppeld aan de SPUK/GALA-doelen voor valpreventie;
Preventieve voorzieningen zoals de inloopvoorzieningen voor ouderen zijn ingebed in het reguliere aanbod;
Communicatie spread 'Zorgen voor morgen' is 4 keer per jaar verschenen met aandacht voor preventie en de zelfredzaamheid van inwoners van Wassenaar;
Het sport- en preventieakkoord is herijkt. Het nieuwe akkoord heet 'Fit in Wassenaar' en draagt bij aan het normaliseren en bevorderen van de zelfredzaamheid.
2.3.02 Gerichte communicatie naar inwoners, collectief en individueel, over eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid. Realisatie / voortgang Via de maatschappelijke pagina in De Wassenaarse Krant is bekendheid gegeven aan de mogelijkheden van maatschappelijke ondersteuning, de vrij toegankelijke algemene ondersteuning in het preventieve veld en het Sociaal Team Wassenaar. Naast deze communicatie via De Wassenaarse Krant is de gemeentelijke website een belangrijk communicatiekanaal. Onderdeel van deze gemeentelijke website, is de website van het Sociaal Team Wassenaar. Deze is in 2023 gelanceerd en wordt momenteel doorontwikkeld op toon en volledigheid. Daarnaast is voor het Sociaal Team Wassenaar een huisstijl ontwikkeld en bij de opening op 1 september 2023 is veel
30
inzet gepleegd op bekendheid van het Sociaal Team voor inwoners en professionals. Deze inzet wordt blijvend herhaald, om het Sociaal Team en de doelen daarvan breed en blijvend bekendheid te geven. Naast de communicatie ten behoeve van het STW is het afgelopen jaar aandacht geweest voor specifieke onderwerpen die voortkomen uit de preventieopgave. Onderwerpen die hierbij aan bod zijn gekomen, zijn: geldzaken, dementie, eenzaamheid, gezondheidspreventie en valpreventie. Daarnaast zijn overkoepelend onderwerpen opgenomen in een meerjaren-communicatieplan. Dit communicatieplan wordt jaarlijks uitgewerkt en omvat communicatie op het gebied van: gezond ouder worden, mentale gezondheid en veilig opgroeien. 2.3.03 Het Sociaal Team Wassenaar (STW) biedt hulpzoekenden direct, of zo snel als mogelijk, de juiste ondersteuning op het juiste moment door de juiste ondersteuner. Realisatie / voortgang De implementatie van het Sociaal Team Wassenaar ligt op koers. Op 1 september 2023 is het samenwerkingsconvenant Sociaal Team Wassenaar getekend door alle convenant partners. Ook is op die datum het convenant Lokale Kamer getekend door de daarbij betrokken partijen. We zijn gestart in 2023 met de inrichting en implementatie van het Sociaal Team Wassenaar (STW).