Bijlage 1 - Jaarstukken 2021

1

Colofon Uitgave Gemeente Wassenaar Postbus 499 2240 AL Wassenaar Inlichting: gemeente@wassenaar.nl d.d. 30 juni 2022

2

Infographic

3

Inhoudsopgave Leeswijzer ........................................................................................................................................ 6 Jaarverslag 2021 .............................................................................................................................. 7 Inleiding ......................................................................................................................................... 8 Financiële resultaten................................................................................................................... 13 Recapitulatie ............................................................................................................................... 21 P0 Bestuur en ondersteuning ........................................................................................................ 21 P1 Veiligheid ................................................................................................................................. 37 P2 Verkeer en vervoer .................................................................................................................. 43 P3 Economie .................................................................................................................................

47 P4 Onderwijs ................................................................................................................................ 51 P5 Sport, cultuur en recreatie ....................................................................................................... 56 P6 Sociaal Domein ........................................................................................................................ 68 P7 Volksgezondheid en milieu ...................................................................................................... 88 P8 Wonen en bouwen ................................................................................................................... 96 Verplichte paragrafen ................................................................................................................... 103 Paragraaf Lokale Heffingen......................................................................................................... 104 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................. 111 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................... 117 Paragraaf Financiering ................................................................................................................

123 Paragraaf Verbonden partijen ..................................................................................................... 128 Overzicht verbonden partijen .......................................................................................................... 129 Paragraaf Bedrijfsvoering ........................................................................................................... 144 Paragraaf Grondbeleid ................................................................................................................ 149 Paragraaf Bezuinigingen, taakstellingen en ombuigingen........................................................... 151 Paragraaf Duurzaamheid ............................................................................................................ 152 Paragraaf Corona ........................................................................................................................ 157 Jaarrekening 2021 ........................................................................................................................ 158 Balans per 31 december 2021 ..................................................................................................... 159 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling....................................................................

161 Toelichting op de balans per 31 december 2021 ......................................................................... 165 Activa ........................................................................................................................................... 166 Passiva ......................................................................................................................................... 171 Overzicht reserves ......................................................................................................................... 171 Toelichting op de reserves .............................................................................................................. 172 Overzicht voorzieningen.................................................................................................................. 181 Toelichting op de voorzieningen ....................................................................................................... 181 Vaste schulden .............................................................................................................................. 186 Vlottende passiva...........................................................................................................................

186 Waarborgen en garanties ................................................................................................................ 188 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ........................................................................................ 188 Gebeurtenissen na balansdatum ...................................................................................................... 189 Programmarekening ..................................................................................................................... 190 4

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ....................................................................... 191 Incidentele baten en lasten ........................................................................................................ 192 Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid..................................................... 195 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ........................................................... 197 Overzicht baten en lasten per taakveld ....................................................................................... 197 Specifiek uitkeringen: Single information, Single audit............................................................... 200 Wet normering Topinkomens ...................................................................................................... 205 Rechtmatigheidsverklaring ......................................................................................................... 207 Bijlagen ........................................................................................................................................ 208 Bijlage 1: Bestuursovereenkomst: Structuur Staat van de Gemeente ......................................... 209 Bijlage 2: Overzicht over te hevelen en af te sluiten kredieten ...................................................

213 Bijlage 3: Algemene uitkering ..................................................................................................... 216 Bijlage 4: Subsidies..................................................................................................................... 220 Bijlage 5: Controleverklaring van de accountant ......................................................................... 223

5

Leeswijzer Met de jaarstukken 2021 legt het college van burgemeester en wethouders van Wassenaar verantwoording af aan de gemeenteraad over het gevoerde beleid. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de verplichte paragrafen. In de inleiding bij het jaarverslag wordt kort en bondig ingegaan op de belangrijkste inhoudelijke en financiële ontwikkelingen in 2021. In de programmaverantwoording licht het college toe wat er in 2021 beleidsmatig is gerealiseerd. Dit doen we aan de hand van de volgende vragen: 1. Wat waren we van plan? 2. Wat hebben we daarvoor gedaan? Beschreven wordt welke maatschappelijke doelen we nastreven, welke activiteiten we daarvoor hebben uitgevoerd en wat het heeft gekost. De gewenste maatschappelijke effecten zijn meetbaar gemaakt in de tabel met beleidsindicatoren. De verplichte paragrafen in het jaarverslag bevatten dwarsdoorsneden van de jaarstukken op specifieke onderwerpen. De verplichte paragrafen zijn: -

Lokale heffingen;

-

Weerstandsvermogen en risicobeheersing;

-

Onderhoud kapitaalgoederen;

-

Financiering;

-

Verbonden partijen;

-

Bedrijfsvoering;

-

Grondbeleid.

De jaarrekening Naast “wat waren we van plan?” en “wat hebben we daarvoor gedaan?” is ook belangrijk wat het heeft gekost. In de verschillenanalyse van de taakvelden worden verschillen toegelicht indien deze groter zijn dan de rapportagegrens van € 50.000. De jaarrekening omvat de financiële verantwoording per taakveld met het overzicht van baten en lasten en de balans met toelichting. De controleverklaring van de accountant heeft hierop betrekking. Voor het jaarverslag en de jaarrekening is meer gedetailleerde informatie beschikbaar in de vorm van bijlagen. Hierin zijn ook opgenomen de wettelijk verplichte informatie als de SiSa-bijlage en een tabel met de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. De controleverklaring De jaarrekening is onderworpen aan de accountantscontrole en leidt tot een controleverklaring van de onafhankelijke accountant met een oordeel over de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening. 6

Jaarverslag 2021

7

Inleiding 2021 was het jaar waarin Wassenaar flink aan het verbouwen was, metaforisch gesproken. De samenwerking met de gemeente Voorschoten kwam tot een einde en op 1 september 2021 was de nieuwe, eigen organisatie van Wassenaar een feit. In korte tijd is een hele nieuwe organisatie opgebouwd, terwijl ondertussen het “normale” werk doorliep. Dit is een prestatie om trots op te zijn. Zeker omdat het gebeurde tegen de achtergrond van de coronapandemie. Tegelijkertijd is de gemeente Wassenaar erin geslaagd om maatschappelijk en financieel koers te houden. Er zijn veel resultaten geboekt, terwijl ook het huishoudboekje op orde is gebleven. Dit is tevens het beeld over de gehele bestuursperiode van de afgelopen vier jaar, die is afgerond met de verkiezingen in maart 2022. De doelstellingen die in het coalitieakkoord waren opgenomen, zijn grotendeels verwezenlijkt. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar de vijf grote projecten: de heroriëntatie van het Warenarcomplex, bouw van de nieuwe sporthal, renovatie van de Paauw, herpositionering van Avalex en de ontvlechting van de ambtelijke samenwerking met Voorschoten. Hierin zijn wezenlijke resultaten bereikt waar de hele gemeente profijt van heeft. Dat dat is gebeurt met een financieel stabiele uitkomst, maakt dat de nieuwe raad en het nieuwe college kunnen voortbouwen op het fundament dat de afgelopen vier jaar is gelegd.

In deze Jaarrekening staan we stil bij de resultaten die in 2021 zijn geboekt en bij de uitgaven die de gemeente daarvoor heeft gedaan. Deze Inleiding geeft een beeld van de hoofdlijnen. Aan de hand van de zes programmalijnen van Op weg naar Wassenaar 2030 – de bestuurlijke toekomstvisie van Wassenaar – worden deze hoofdlijnen langsgelopen. Maar eerst zal nog wat meer aandacht worden besteed aan de organisatieontwikkelingen van de gemeente. Start eigen ambtelijke organisatie Vanaf 2013 werkten de gemeenten Wassenaar en Voorschoten ambtelijk samen in de Werkorganisatie Duivenvoorde (WODV). Halverwege 2020 bleek echter dat deze samenwerking niet langer de gewenste meerwaarde bood voor beide gemeenten. Daarom werd besloten de uitvoering van de meeste taken ‘terug naar de gemeente’ te halen. Na een periode van ruim een jaar waarin de Werkorganisatie Duivenvoorde werd ontvlochten, is per 1 september 2021 de nieuwe, eigen ambtelijke organisatie van de gemeente Wassenaar van start gegaan. Met een nieuwe organisatiestructuur én -cultuur zet de organisatie zich in om de gemeentelijke taken zo goed mogelijk uit te voeren voor de inwoners van Wassenaars. Opgavegericht, datagericht, samenwerkend, inclusief en met participatie van inwoners: dit zijn kernwaarden die het werken van de nieuwe

8

organisatie definiëren. In 2021 is hier een start mee gemaakt en de komende jaren zal dit hopelijk doordringen tot iedere vezel van de gemeente. Veilig, groen en internationaal dorp In 2021 is een regisseur ondermijning aangesteld. Met deze regisseur zijn flinke stappen gezet om ondermijning tegen te gaan. Zo is er een intern informatieoverleg georganiseerd waar goed wordt samengewerkt. Het RIEC (Regionaal Informatie- en Expertise Centrum) en HEIT (Haags Economisch Interventie Team) worden hier actief bij betrokken. Ook is in 2021 gestart met het inrichten van een intern meldpunt ondermijning. Tot slot zijn diverse activiteiten georganiseerd voor het bevorderen van bewustwording over signalen van ondermijnende criminaliteit. In het handhavingsdossier voor Huize Ivicke zijn grote mijlpalen bereikt. Als eerste heeft de gemeente de instandhoudingswerkzaamheden afgerond, waarmee het verval van het rijksmonument een halt is toegeroepen. Eind 2021 heeft de rechtbank geoordeeld dat de gemeente terecht een last onder bestuursdwang heeft opgelegd vanwege het actief verwaarlozen van Huize Ivicke. Ook heeft de rechter geoordeeld dat de gemeente juist heeft gehandeld door het opleggen van een bouwstop aan de eigenaar toen hij zelf op een inadequate wijze zelf aan de slag wilde gaan. De derde uitspraak die door de rechter is gedaan, gaat over de kraak van Huize Ivicke.

Hierover heeft de rechter geoordeeld dat de gemeente het pand op grond van het bestemmingsplan mag ontruimen na drie maanden. Hiermee wordt begin juni gestart. Eind 2021 is gestart met het opstellen van de kostenverhaalsbeschikking met als doel de kosten die zijn gemaakt om een einde te maken aan de overtreding door de eigenaar te laten betalen. Inmiddels is een voorwaarschuwing afgegeven met een bedrag van ruim € 1,0 mln. Wassenaar kent een groot aantal internationale inwoners. In 2021 is de startnotitie Internationale Wassenaarders vastgesteld door de raad. Hierop volgend zal gewerkt worden aan de Nota internationale Wassenaarders. Het doel is om de effecten in kaart te brengen van de rol van gastheer die Wassenaar heeft. Ook wordt in beeld gebracht hoe internationals met de samenleving verweven zijn en wat er bij deze groep speelt. Inzicht hierin maakt het mogelijk om bij het opstellen van beleid oog te hebben voor de internationale inwoners en hun behoeftes. We maken immers beleid voor alle Wassenaarders. Een dorp in beweging In 2021 is het Verkeersonderzoek Wassenaar afgerond. Hiermee is de ervaren verkeersdrukte en de hoeveelheid doorgaand verkeer geobjectiveerd en is vastgesteld waar het daadwerkelijk knelt.

De opbrengsten van het onderzoek worden gebruikt als input om het aanbod van verkeer en de draagkracht van het Wassenaarse wegennet meer met elkaar in overeenstemming te brengen. Op basis van het onderzoek is een realisatieplan

9

opgesteld, waarin concrete projecten en maatregelen zijn opgenomen waar de gemeente de komende jaren mee aan de slag gaat. Daarnaast is in 2021 het Fietsveiligheidsplan vastgesteld en zijn al 8 van de 17 knelpunten aangepakt, waaronder het accentueren van fietsoversteeklocaties Groot Haesebroekseweg, Backershagenlaan/Papegaaienlaan, Admiraal Helfrichlaan/Backershagenlaan, de rotonde Lange Kerkdam, Prinsenweg en Van Oldenbarneveltweg, het aanleggen fietsstroken parallelweg Rijksstraatweg/Zijdeweg en de verwijdering van betonblokken op de rotonde Hofcampweg/Johan de Wittstraat. Overige punten worden meegenomen in het realisatieplan verkeer en/of bij onderhoudswerkzaamheden aan de openbare ruimte. Verder is gewerkt aan het traject Poort naar de Hollandse Duinen. Hierin wordt een groenverbinding voorgesteld van de duinen bij Wassenaar tot en met het Groene Hart. Hier is een andere inrichting van de N44 voor nodig: rustiger, langzamer en na de aanleg van de Rijnlandroute niet meer een hoofdverbinding tussen Leiden/Amsterdam en Den Haag. In 2021 is het inrichtingsplan voor het centrum in uitvoering gekomen en daarmee is dit breed gedragen plan een feit. In de Langstraat is de nieuwe inrichting getest met een proefvlak. Dit heeft geleid tot een optimalisering van de toe te passen materialen, zoals het bestratingsmateriaal.

Ook ondernemers en pandeigenaren investeren in de noodzakelijke kwaliteitsimpuls van het centrum. In 2022 wordt gezamenlijk vervolg gegeven aan de uitvoering van het Inrichtingsplan. Iedereen doet mee! De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om haar inwoners de juiste zorg op het juiste moment te leveren. Elke dag wordt hier hard aan gewerkt. De kosten die hieraan verbonden zijn, onder andere voor de Jeugdzorg en de Wmo nemen toe. Dat geldt voor iedere gemeente, dus ook voor Wassenaar. Om de uitvoering van de gemeentelijke taken mogelijk te houden, is meer geld nodig vanuit het Rijk. Samen met de VNG maakt Wassenaar zich daar hard voor. Dit heeft geresulteerd in extra jeugdgelden vanuit het rijk in 2021 van in totaal € 477.000. Voor 2022 is zelfs € 1,21 mln extra toegezegd vanuit het rijk. Tegelijkertijd kijken we zelf ook wat we kunnen doen om de kosten te drukken en toch inwoners die dat nodig hebben de juiste ondersteuning te bieden. In 2021 zijn kostenbesparende maatregelen genomen om vroegtijdig integraal mee te denken met inwoners om de zelfstandigheid van inwoners te bevorderen op het gebied van wonen, vervoeren of het opvoeden van onze jongste inwoners. Dit is zowel voordelig voor inwoners als voor de gemeente, omdat de stijgende kosten afvlakken, kosten beheersbaarder worden en de kwaliteit van zorg op peil blijft.

Het team dat op alle levensgebieden met inwoners kan meedenken wordt in 2022 toegerust. Ook is in 2021 gewerkt aan de voorbereiding voor de doordecentralisatie van Beschermd Wonen. Per 2023 is dit een taak van iedere gemeente, in plaats van enkel de zogeheten “centrumgemeenten” die dit voor een regio uitvoerden. Wassenaar werkt samen met een aantal andere gemeenten (H5), zodat voor iedere hulpvraag de

10

juiste zorg kan worden geboden. Onze inbreng is hierbij steeds geweest om doorstroom van cliënten van Beschermd Wonen te bevorderen, door middel van het opzetten van regionale locaties. Verder heeft sporten heeft zijn meerwaarde bewezen in coronatijd. Bewegen en sport dragen bij aan de algehele gezondheid van inwoners, zowel fysiek, sociaal als mentaal. De gemeente is verantwoordelijk voor het stimuleren en faciliteren van een gezond en vitaal sportaanbod binnen de gemeente, in samenwerking met verenigingen. Afgelopen periode heeft de gemeente een sportakkoord en lokaal preventieakkoord afgesloten met lokale stakeholders en sportclubs. Het sportakkoord focust zich op een inclusief en positief sport- en beweegklimaat, waarbij iedereen de kans krijgt om van jongs af aan vaardig te kunnen bewegen. Duurzaam en toekomstbestendig In alles wat de gemeente doet, speelt duurzaamheid een rol. In 2021 zijn twee resultaten bereikt, die boven alles uitspringen. De eerste mijlpaal is de vaststelling van de transitievisie warmte (TVW). De TVW biedt het kader waarbinnen de gemeente werkt aan de weg naar een CO2-neutrale warmteoplossingen voor het dorp. Samen met bewoners wordt hier verder invulling aan gegeven op buurtniveau. In de hele gemeente wordt ingezet op reductie van CO2-uitstoot door de warmtevraag in de gebouwde omgeving te laten afnemen.

Isolatie speelt hierin een belangrijke rol: het is de ambitie om door isolatie in 2030 een reductie van 15% bereikt te hebben. Het andere grote resultaat uit 2021 is de vaststelling van de Regionale Energiestrategie (RES). Hierin is de opwekkingsopgave voor de regio vastgesteld. Wassenaar geeft daar invulling aan via onder meer het stimuleren van zonnepanelen op grootschalige daken. Zo heeft het Adelbert College een groot aantal zonnepanelen gelegd. De Wassenaarse Energie Coöperatie heeft veel leden geworven en haar eerste project is in verregaande voorbereiding. De gemeente ondersteunt deze initiatieven waar mogelijk. Hier wordt aandacht aan besteed tijdens de Wassenaarse Klimaattafel, een platform waarin duurzame initiatieven worden gedeeld en opgestart. Zo wordt gewerkt aan CO2-reductie in heel Wassenaar. Bouwen aan een solide basis In 2021 is de bouw van de nieuwe, moderne gymzaal aan de Burmanlaan van start gegaan. De gymzaal wordt gebouwd op basis van de ENG-normen, en wordt dus een Energieneutraal Gebouw. Daarmee sluit de gymzaal aan bij de ambitie van de gemeente om te verduurzamen. Er is veel mogelijk in de nieuwe gymzaal. Denk aan: klassieke sporten, dansen, interactie op basis van animatie etc. De gymzaal sluit qua kleurrijke look-and-feel aan bij de wensen van het huidige onderwijs.

In 2021 is het grootste gedeelte van de bouw gerealiseerd, wat oplevering aan het begin van 2022 mogelijk maakt binnen het beschikbaar gestelde budget. Op het gebied van afvalinzameling zijn in 2021 grote veranderingen voorbereid. Inzamelaar Avalex heeft een nieuw verwerkingscontract afgesloten met HVC, waardoor het mogelijk is om het huishoudelijk afval vanaf 2022

11

via een nascheidingssysteem te ontdoen van het aanwezige PMD. De gemeenteraad heeft besloten om hier in 2022 gebruik van te maken. Het gescheiden inzamelen van plastic verpakkingen, metalen (blik) en drinkkartonnen (PMD) is daarmee vanaf januari 2022 komen te vervallen. Ook is besloten om het restafval wekelijks in te zamelen en het groente-, fruit- en tuinafval (GFT) tweewekelijks. De inzamelfrequentie van het restafval gaat omhoog, omdat daar voortaan ook het PMD-afval inzit en daarmee toeneemt in volume. Denken in mogelijkheden Op open monumentendag in september is gevierd dat de restauratie van de buitenzijde van raadhuis De Paauw en de hoofdstructuur van het park zijn afgerond. In 2021 is gestart met de onderzoeken voor een zorgvuldige restauratie van het interieur. In mei zijn door de raad richtinggevende uitspraken gedaan voor de verbouwing van het raadhuis. Vervolgens is een planning voor het vervolgtraject opgesteld. Op basis van een bespreking in december in de commissie Fysieke Leefomgeving is een kredietaanvraag voorbereid voor de verbouwing van het raadhuis tot een bestuurscentrum. Voor de noordrand van Wassenaar is gewerkt aan de beperkte gebiedsvisie Groene Zone. Het gaat hier om een visie op de bebouwde omgeving bij de Groene Zone. Deze deeluitwerking zal later deel uit gaan maken van de totaalvisie voor de Groene Zone.

Er is een uitvoerig participatietraject gestart om inwoners en belanghebbenden goed bij de plannen te betrekken. Ook is Wassenaar met de gemeente Katwijk in gesprek over de ontwikkeling van de nieuwe wijk Valkenhorst. In 2021 heeft Wassenaar zich met name uitgesproken over het al dan niet realiseren van 600 woningen extra (druk op het gebied), vormgeving van het overgangsgebied naar de Groene Zone (inclusief top-wonen), verkeersgevolgen (A44 en N441) en juridische gevolgen toepassing Crisis- en Herstelwet (toekomstige rechtszekerheid). Betrokkenheid van Wassenaar bij verdere planontwikkeling is geborgd in het bestemmingsplan en de Bestuurlijke Afspraken 2018 en 2020. Ook heeft de gemeente een ontwerp gemaakt voor een ecologische verbindingszone tussen Lentevreugd en De Horsten. Dit ontwerp zal in de komende jaren nader worden uitgewerkt en worden gerealiseerd. Tot slot zijn ook op het gebied van bouwen en wonen grote stappen gezet. Zo is met het beoogde vertrek van de ANWB gestart met de herijking van deze locatie naar woongebied. In 2021 is het startdocument ANWB-locatie vastgesteld door de gemeenteraad. Op basis daarvan is het ontwerpbestemmingsplan opgesteld. Deze is in februari van dit jaar vastgesteld door het college en ligt vanaf 24 maart zes weken ter inzage. Met het bestemmingsplan wordt de transformatie mogelijk gemaakt naar 400-425 woningen.

25% hiervan zal bestaan uit sociale woningbouw. Ook is er ruimte voor maatschappelijke voorzieningen, ambachtelijke bedrijven en horeca. Ook is in 2021 het bestemmingsplan Stompwijckstraat vastgesteld. Daarmee is de herstructurering van deze locatie mogelijk gemaakt en worden er 86 nieuwe seniorenappartementen toegevoegd aan de woningbouwvoorraad.

12

Financiële resultaten Rekeningresultaat In het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) is bepaald dat per programma eerst alle baten en lasten en het saldo hiervan worden verantwoord (1). Om het gerealiseerde resultaat vast te stellen worden vervolgens per programma toevoegingen en/of onttrekkingen aan resultaat begroot en verantwoord (2). De resultaatbestemmingen die in dit hoofdstuk samengevat zijn weergegeven, worden in mindering gebracht op het gerealiseerde resultaat. Het hierna resterende bedrag wordt het saldo na bestemming genoemd voor 2021 en wordt toegevoegd aan de algemene reserve. In het onderstaande overzicht is een en ander samengevat weergegeven. Opbouw resultaat jaarrekening 2021 Bedragen x € 1.000, + = voordelig; - = nadelig Begroting actueel 2021

Jaarrekening 2021

Totaal baten

72.009

71.939

Totaal lasten

-73.408

-71.016

1. Gerealiseerde totaal saldo baten en lasten

-1.399

922

Onttrekking reserves

7.495

6.180

Toevoeging reserves

-4.530

-5.013

2. Toevoeging/onttrekking aan reserves

2.966

1.167

Gerealiseerd resultaat voor bestemming (1+2)

1.567

2.090

Resultaatbestemming Budgetoverhevelingen (A+B+C)

284

Overige resultaatbestemming (D)

0

Saldo na bestemming

0

1.806

Het rekeningresultaat inclusief reservemutaties bedraagt € 2.090.000 voordelig. Dit bedrag is in grote lijnen als volgt opgebouwd.

Ontwikkeling resultaat 2021 Begroting vastgesteld

Bedrag x € 1.000 0

Voorjaarsnota 2021

-120

Najaarsnota 2021

1.687

Saldo tot en met Najaarsnota

1.567

13

Verschillenverklaring jaarrekening - Algemene uitkering

295

- Opbrengst bouwleges

181

- Overige voor-/nadelen per saldo

47

Verschillen jaarrekening

523

RESULTAAT VOOR BESTEMMING

2.090

Toelichting op het rekeningresultaat ten opzichte van de najaarsnota (€ 0,5 miljoen) De afwijkingen ten opzichte van de begroting zijn besloten en toegelicht in de voorjaarsnota en najaarsnota 2021. De verschillenverklaring hieronder gaat voort op de stand najaarsnota 2021 (€ 1,6 miljoen voordelig gemeld). 1. Algemene uitkering In de decembercirculaire is o.a. een aantal corona steunpakket maatregelen opgenomen, zijn extra middelen voor het extra ondersteunen van mensen in kwetsbare posities opgenomen en incidentele middelen voor het ontwikkelen van een integrale dienstverlening. Verrekeningen over de jaren 2019 t/m 2020 leveren daarnaast een voordeel op van € 48.000. Voor een bedrag van € 136.000 zal worden voorgesteld om deze door middel van budgetoverheveling in te zetten in 2022 ten behoeve van integrale dienstverlening in het sociaal domein. Door middel van raadsinformatiebrief 005 heeft het college de raad hierover geïnformeerd. 2. Opbrengsten bouwleges De opbrengst bouwleges is bij de Najaarsnota 2021 naar boven bijgesteld. Desondanks was de uiteindelijke opbrengst nog eens € 680.000 hoger dan verwacht, voornamelijk als gevolg van de legesinkomsten van Van Der Valk van meer dan € 300.000 die eind december zijn gefactureerd. Daarnaast waren er nog enkele kleinere projecten die tot extra legesinkomsten hebben geleid.

Hiervan is op basis van vastgesteld beleid een bedrag van € 499.000 gestort in de egalisatiereserve omgevingsvergunningen met als doel eventuele tegenvallende legesinkomsten in de toekomst op te vangen. Bij de Najaarsnota was reeds besloten om een bedrag van € 650.000 toe te voegen aan deze reserve. Toelichting op de vermogens- en liquiditeitspositie Eigen vermogen Ten opzichte van eind 2020 neemt het eigen vermogen met € 0,9 miljoen toe tot € 60,5 miljoen aan het eind van 2021. Hierbij is er van uitgegaan dat het volledige exploitatieresultaat in afwachting van de resultaatbestemming toegevoegd wordt aan het eigen vermogen. In deze (sub)paragraaf gaan we in op de ontwikkeling van de algemene reserve en het vrij besteedbaar deel in het bijzonder.

bedragen x € 1.000 Algemene reserve Bestemmingsreserves Gerealiseerde resultaat

31-12-2021

31-12-2020

49.450 8.945 2.090 60.485

52.944 6.183 434 59.562

14

Voor een toelichting op de reserves verwijzen wij u naar de balanstoelichting verderop in de jaarstukken. Algemene reserve De algemene reserve is te onderscheiden in een vrij besteedbaar deel van € 41,5 miljoen eind 2021 en een reserve weerstandsvermogen van € 8,0 miljoen, de bufferreserve. Het vrij besteedbare deel is in 2021 afgenomen met een bedrag van € 3,5 miljoen. Hier staat een toename van de bestemmingsreserves tegenover van € 2,8 miljoen. Het instellen van de reserve reorganisatie is hier voor het grootste deel de oorzaak van. Wassenaar heeft ook in 2021 weer een uitstekend weerstandsvermogen. Ontwikkeling van het eigen vermogen Na resultaatbestemming stijgt de algemene reserve met € 1,8 miljoen en komt daarmee uit op een saldo van € 51,3 miljoen. Hiermee vormt het vrij besteedbaar deel van het eigen vermogen van € 43,3 miljoen circa 72% van het totale vermogen van € 60,2 miljoen na bestemming van het resultaat. Ontwikkeling van de schuldpositie Ultimo 2021 is sprake van een liquiditeitsoverschot van € 30,4 miljoen dat nagenoeg geheel (verplicht) bij het Rijk wordt aangehouden. Het liquiditeitsoverschot is hiermee met € 4,3 miljoen afgenomen ten opzichte van de beginstand in 2021 van € 34,7 miljoen. De uitstaande kortlopende schulden zijn met € 1,5 miljoen toegenomen.

Investeringsprogramma 2022-2025 Naast het uitvoeren van de nog openstaande investeringen staan er in de huidige meerjarenraming 2022-2025 ambitieuze (investerings)plannen opgenomen. Voor een overzicht hiervan wordt verwezen naar de laatste bijlage op bladzijde 185 van de begroting 2022. Het is staand beleid om deze investeringen uitsluitend met eigen middelen te financieren. RESULTAATBESTEMMING In 2021 zijn de beschikbare budgetten niet in alle gevallen volledig benut. Voor een deel van de middelen die hierdoor niet zijn besteed wordt voorgesteld om deze over te hevelen naar 2022. In totaal gaat het hier om een bedrag van € 1.472.938. Naast de budgetoverhevelingen ten laste van het resultaat (A; € 284.087) betreft dit overhevelingen welke in 2021 reeds dekking hadden vanuit reserves (€ 650.488) danwel uit toegezegde subsidies (€ 538.363). Deze laatste twee categorieën hebben geen invloed op het rekeningresultaat. Het saldo van de jaarrekening voor resultaatbestemming (€ 2.090.000 voordelig) wijzigt als gevolg van bovenstaande resultaatbestemming naar een voordelig bedrag van € 1.806.000. Dit bedrag wordt gestort in het vrij besteedbare bedrag van de algemene reserve. De toelichting op de bestemming van het resultaat volgt hieronder. De letters A t/m C verwijzen naar de tabel "Opbouw resultaat jaarrekening 2021" voorin deze paragraaf.

15

A. BUDGETOVERHEVELINGEN TEN LASTE VAN HET RESULTAAT (€ 284.087) Verduurzaming vastgoed € 22.245 In 2021 is gestart met dit project. In 2022 wordt dit gecontinueerd. Het niet tot besteding gekomen budget wordt daarom overgeheveld naar 2022, om daarmee een projectleider te kunnen bekostigen. Naast genoemd budget is er nog investeringsbudget beschikbaar voor het verduurzamen van drie gemeentelijke panden. Wijkbudget € 38.150 De corona pandemie heeft ervoor gezorgd dat veel van het werk van de wijkmanagers niet heeft kunnen plaats vinden in 2021. Voor 2022 is een inhaalslag gepland. Er zijn meer bijeenkomsten en voorzieningen gepland om zo de achterstand in te halen en de wijken te ondersteunen daarbij. Daarmee zal het budget van 2021 alsnog in 2022 besteed gaan worden, naast het regulier voor 2022 beschikbare budget. Integrale dienstverlening in het sociaal domein € 136.000 In raadsinformatiebrief 005 is aangegeven dat voor de opstart voor de toegangsorganisatie vooralsnog geen extra middelen nodig zijn. De incidentele lasten voor het creëren van een toegangsorganisatie/integrale dienstverlening sociaal domein Wassenaar bedragen € 200.000. Dekking bestaat deels uit de POK-middelen (Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK)) die in de decembercirculaire 2021 zijn toegekend, maar die in 2021 niet meer tot besteding konden komen.

Hierbij het voorstel om de betreffende € 136.000 over te hevelen naar 2022. Invoeringskosten inburgering € 45.339 De werkzaamheden voor de implementatie van de Wet inburgering zijn in 2021 nog niet geheel afgerond en lopen door in 2022. Daarnaast is 2022 een doorontwikkeljaar, waarbij pilots geëvalueerd worden en de gemaakte afspraken worden gemonitord. Daarom wordt voorgesteld het resterend budget van € 45.339 voor de implementatie over te hevelen naar 2022. Coronabudget cultuur € 42.353 In 2021 hebben diverse verenigingen ondersteuning ontvangen in verband met de coronacrisis. Het gaat dan om ongeveer € 70.000 van de beschikbare € 112.000. Sommige van deze activiteiten die deze ondersteuning met zich meebracht, worden uitgevoerd in 2022. Daarom wordt voorgesteld het nog beschikbare deel van € 42.353 over te hevelen naar 2022. Dit wordt ingezet voor het Cultuuranker, voor netwerkversterking, ledenwerving en diverse activiteiten ter bevordering van de bekendheid van de sector. B. BUDGETOVERHEVELINGEN MET DEKKING RESERVE (€ 650.488) Volwaardig bestuurscentrum De Paauw € 44.650, dekking uit reserve grote projecten In de Najaarsnota 2021 is extra budget beschikbaar gesteld voor de verdere uitwerking van de interne verbouwingsplannen van de Paauw. Omdat deze uitwerking dit jaar verder gestalte krijgt is het restantbudget met bijbehorende dekking ook in 2022 nodig.

16

Huisvestingsvisie nieuwe organisatie € 16.000, dekking uit reserve grote projecten Het hiervoor in de Najaarsnota 2021 beschikbaar gestelde budget komt in 2022 tot besteding. Voorgesteld wordt het budget met dekking over te hevelen naar 2022. Toekomstvisie N44 € 17.487, dekking uit reserve grote projecten In de Najaarsnota 2021 is al een deel naar 2022 overgeheveld in verband met de naar 2022 doorlopende werkzaamheden. Voorgesteld wordt ook het restantbudget 2021 met bijbehorende dekking over te hevelen naar 2022. Voorbereidingskrediet vervangen kabelnet OV € 40.400, dekking uit algemene reserve In 2020 is een krediet van € 50.000 beschikbaar gesteld voor de vervanging van het kabelnet openbare verlichting in drie wijken ten laste van de reserve. De uitvoering is in 2021 gestart en zal dit jaar worden afgerond. De nog resterende middelen van € 40.400 zijn nodig om de uitgaven in 2022 te kunnen dekken. Voorbereidingskrediet vervangen brug Hofcampweg € 16.461, dekking uit algemene reserve In 2020 is in aanvulling op het investeringskrediet van € 650.000 een voorbereidingskrediet van € 50.000 beschikbaar gesteld. De voorbereiding van de vervanging brug Hofcampweg is in 2021 van start gegaan en zal in 2022 worden afgerond. De nog resterende middelen van € 16.461 zijn nodig om de uitgaven in 2022 te kunnen dekken.

Verkeersonderzoek en aanpassingen wegennet € 157.911, dekking uit reserve verkeersprojecten In december 2021 zijn middelen beschikbaar gesteld die slechts gedeeltelijk tot besteding zijn gekomen. Voorgesteld wordt het restant met bijbehorende dekking over te hevelen naar 2022. Beeldkwaliteit Centrum € 13.080, dekking uit reserve grote projecten Voor dit project zijn in 2021 veel kosten gemaakt voor werkzaamheden die in 2022 zullen doorlopen. Voorgesteld wordt het restantbudget over te hevelen naar 2022. Het betreft hier werkzaamheden die niet geactiveerd kunnen worden. Voor de activeerbare werkzaamheden is een krediet beschikbaar. Voorbereidingskrediet ontwikkellocatie Den Deylschool € 17.376, dekking uit reserve grote projecten Het eind 2020 beschikbaar gestelde krediet is in 2021 grotendeels besteed aan ondersteuning van de marktverkenning en het opzetten van de ontwikkelcompetitie. Het restant is dit jaar nodig en wordt daarom met dekking overgeheveld naar 2022. Ontwikkelcompetitie Den Deyllocatie € 40.000, dekking uit reserve grote projecten De ontwikkelcompetitie vindt dit jaar plaats. Voorgesteld wordt daarom het in november 2021 beschikbaar gestelde budget met dekking over te hevelen naar 2022. Katalysator bij erfgoed € 10.690, dekking uit algemene reserve In 2021 heeft gedeeltelijke besteding plaatsgevonden van het uit 2020 overgehevelde budget.

Afrondende werkzaamheden en bijbehorend proces worden in 2022 afgerond. Het restant met dekking moet daarom ook in 2022 beschikbaar blijven.

17

Integrale Verkenning Valkenburg Katwijk-Wassenaar € 48.153, dekking uit reserve groene buffer Met het realiseren van de ecologische verbindingszone op de rand van de projectlocatie Valkenburg, vanaf de duinen naar de faunapassage bij de A44 kan in 2022 worden begonnen. De provincie heeft aangegeven de kosten van de uitvoering voor 100% te financieren. Gemeente draagt zorg voor de voorbereidingskosten (mogelijk met cofinanciering provincie), als onderdeel van afspraken binnen de Landschapstafel Duin Horst & Weide (Meerjarenprogramma DHW). Het naar 2021 overgehevelde budget van € 48.153 is nog niet tot besteding gekomen. In 2022 zal worden ingezet op de ecologische en civieltechnische uitwerking, waarna de definitieve beschikking kan worden aangevraagd bij de provincie. De Ecologische verbindingszone is een van de projecten die op korte termijn kunnen worden gerealiseerd en vooruitlopend op het Masterplan voor de hele Groene Zone. Alle projecten van het Meerjarenprogramma DHW moeten uiterlijk 2022 zijn afgerond. Indien dit niet mogelijk blijkt, dient de uitvoering juridisch te worden geborgd. Voorgesteld wordt het restantbudget met dekking over te hevelen naar 2022.

Transitiekosten sporthal € 15.549, dekking uit reserve grote projecten In de Najaarsnota 2021 is over drie jaren verdeeld € 485.000 budget beschikbaar gesteld voor te maken transitiekosten tijdens de nieuw te bouwen sporthal aan de Dr. Mansveltkade. Het restbudget 2021 met dekking wordt overgeheveld naar 2022 voor dit jaar te maken kosten. Strandvisie 2030 € 20.000, dekking uit reserve grote projecten In de Najaarsnota 2021 gingen we er vanuit dat dit bedrag in 2021 tot besteding zou komen, maar dat is helaas niet gebeurd. Omdat we wel verwachten het budget dit jaar nodig te hebben wordt voorgesteld dit bedrag over te hevelen naar 2022. Bruisend Wassenaar € 26.500, dekking uit algemene reserve Door corona kon het feest 'Bruisend Wassenaar' niet plaatsvinden in 2020 én niet in 2021. De voorbereidingen voor dit feest worden in 2022 samen met alle verenigingen, maatschappelijke partijen en het bedrijfsleven voortgezet. Het doel is om de festiviteiten in 2023 te laten plaatsvinden. Lokale Energiestrategie € 74.534, dekking uit reserve volkshuisvesting en duurzaamheid Van het overgehevelde restbudget Lokale Energiestrategie resteert eind 2021 dit bedrag dat nodig is voor het resterende programma in 2022. Binnen het programma worden duurzame initiatieven ondersteund en wordt ingezet op verbetering van de communicatie.

Voorgesteld wordt het resterende bedrag inclusief de bijbehorende dekking over te hevelen naar 2022. Hekwerken Blauw Zwart € 12.000, dekking uit reserve investeringen sport De hekwerken van Blauw/Zwart zijn eigendom van de gemeente. Afgelopen jaar zijn diverse openingen geconstateerd, die gerepareerd moeten worden. De kosten hiervan zijn voor rekening van de gemeente. De werkzaamheden konden in 2021 niet meer worden uitgevoerd, maar dienen wel nog plaats te vinden. Daarom wordt voorgesteld om het budget van € 12.000, inclusief dekking uit de reserve investeringen sport, over te hevelen naar 2022.

18

Actieplan Jeugd € 64.000, dekking uit reserve sociaal domein In verband met het niet volledig kunnen invullen van diverse functies door de krappe arbeidsmarktsituatie resteert er nog € 152.000 van het budget voor het actieplan jeugd (plus). Voorgesteld wordt om € 64.000 hiervan over te hevelen naar 2022, ten behoeve van het opzetten van een integrale toegang door de inzet van een kwartiermaker hiervoor in Wassenaar. Plan van aanpak dak- en thuisloosheid € 15.697, dekking uit algemene reserve In 2021 is gewerkt aan de voorbereidingen voor een gemeentelijk briefadres voor dak- en thuislozen in de gemeente. De uitvoering hiervan start in 2022. Daarom wordt voorgesteld het budget voor dak- en thuisloosheid van € 16.000 inclusief dekking uit de algemene reserve over te hevelen naar 2022. C. BUDGETOVERHEVELINGEN MET DEKKING SUBSIDIES/BIJDRAGEN (€ 538.363) Specifieke uitkering ventilatie in scholen € 210.000, dekking uit rijksbijdrage In het voorjaar 2021 is voor de Bloemcampschool een rijksbijdrage ontvangen in het kader van de SUVIS (Specifieke uitkering ventilatie in scholen). Omdat dit bedrag niet in 2021 tot besteding is gekomen en er vanuit gaande dat besteding in 2022 mag plaatsvinden wordt voorgesteld de vooruit ontvangen rijksmiddelen over te hevelen naar 2022.

Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid € 231.280, dekking uit rijksbijdrage Het rijksbudget voor gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid wordt jaarlijks aan gemeenten beschikbaar gesteld in de vorm van een specifieke uitkering. Voor niet bestede middelen in het tijdvak 2019-2022 geldt dat deze aan het einde van het tijdvak moeten worden terugbetaald aan het rijk. Het nog niet bestede deel ter hoogte van € 231.280 moet daarom inclusief de dekking worden overgeheveld naar 2022. Nationaal Programma Onderwijs € 31.364, dekking uit rijksbijdrage De specifieke uitkering voor het inhalen van onderwijsachterstanden door de coronacrisis (Nationaal Programma Onderwijs) mag in de jaren 2021-2023 worden besteed. Voor niet bestede middelen in dit tijdvak geldt dat deze aan het einde daarvan moeten worden terugbetaald aan het rijk. Het voor 2021 niet bestede deel ter hoogte van € 31.364 moet daarom inclusief de dekking worden overgeheveld naar 2022. Ontdek Prins Frederiks Parkenroute € 36.870, dekking uit subsidie Provincie en bijdrage gemeenten De uitvoering van het project Frederiks Parkenroute is samen met de gemeente Voorschoten gestart in 2019. Subsidies zijn ontvangen van de Erfgoedlijnen, Landschapstafel Duin, Horst en Weide en medepartner gemeente Voorschoten. Afronding was voorzien aan het eind van 2020.

Afstemming met externe stakeholders en vooral ook de beperkingen door COVID-19 hebben gezorgd voor een uitloop van de uitvoering van het project. Beoogde eind is nu 2e kwartaal 2022. Begroting van het hele project is € 110.000, waaraan Wassenaar al € 25.000 en Voorschoten € 5.000 heeft bijgedragen. Van het per 2021 resterende budget van € 64.733 is € 27.863 tot besteding gekomen, waardoor thans nog een budget resteert van € 36.870. Hiertegenover staat dekking vanuit de subsidies van PZH (Erfgoedlijnen) en de landschapstafel, die beiden voor 80% zijn bevoorschot. Het project bestaat uit meerdere onderdelen, die door verschillende partijen worden uitgevoerd. Een groot aantal opdrachten loopt nog en er heeft nog geen eindafrekening plaatsgevonden; facturen worden de komende maanden daarvoor verwacht.

19

Uitvoeringskosten TOZO (ad. € 28.849, dekking uit rijksbijdrage) Vanuit het rijk ontving de gemeente in 2021 per behandeld TOZO-dossier een bedrag voor de uitvoeringskosten. Deze uitvoeringskosten zijn in 2021 niet geheel besteed. Omdat er in 2022 nog nazorg wordt verricht, wordt voorgesteld het resterend budget, inclusief dekking uit de rijksbijdrage, over te hevelen naar 2022. Afwikkeling oude investeringskredieten en -budgetten Jaarlijks stelt de raad middelen beschikbaar voor het doen van investeringen. De afgelopen jaren tonen aan dat we bij de uitvoering van investeringen door omstandigheden niet alle projecten binnen de voorgenomen termijn (volledig) tot uitvoering kunnen brengen waardoor kredieten vooralsnog (deels) onbenut blijven. Om te voorkomen dat door de gemeenteraad beschikbaar gestelde kredieten te lang aan de integrale afweging van de aanwending van schaarse middelen onttrokken blijven, is in de nota activabeleid verwoord dat kredieten voor investeringen maximaal twee jaar beschikbaar blijven. Daarom houden we bij het opstellen van de jaarrekening de projecten tegen het licht om te zien of de nog niet bestede middelen nodig zijn in 2022. In totaal staat eind 2021 ongeveer € 21,6 miljoen aan investeringskredieten op lopende projecten open, waarop € 3,7 miljoen is geboekt.

Met betrekking tot het restantkrediet van € 17,9 miljoen wordt voorgesteld: Met de vaststelling van de jaarrekening te besluiten tot het verwerken van de volgende kredieten conform bijlage drie bij de jaarrekening: a. Restantkredieten van afgeronde investeringsvoorstellen te laten vervallen voor per saldo € 706.166; b. De (restant)kredieten van in totaal € 106.981 voor investeringen die conform de nota activabeleid in 2021 moeten zijn gerealiseerd, door te schuiven naar 2022; c.

Voor investeringen die in afwijking van de nota activabeleid pas in 2022 worden gerealiseerd, een bedrag van € 17.084.668 door te schuiven naar 2022.

20

Recapitulatie Bedragen x € 1.000 ( "-" = nadeel / "+" = voordeel ) Programma's

Begroting

Begroting

Rekening

primair 2021

actueel 2021

2021

baten

lasten

saldo

baten

lasten

saldo

baten

lasten

saldo

P0 Bestuur en ondersteuning

503

-3.936

-3.433

1.270

-4.467

-3.197

1.399

-4.752

-3.354

P1 Veiligheid

67

-3.152

-3.086

153

-3.239

-3.086

204

-3.274

-3.070

P2 Verkeer en vervoer

363

-3.877

-3.514

376

-4.364

-3.988

467

-4.051

-3.584

P3 Economie

77

-658

-581

98

-677

-579

102

-646

-544

P4 Onderwijs

319

-2.289

-1.970

863

-3.218

-2.355

378

-2.763

-2.384

P5 Sport, cultuur en recreatie

508

-6.679

-6.172

864

-7.460

-6.596

1.167

-7.506

-6.339

P6 Sociaal Domein

6.536

-21.931

-15.395

9.785

-26.730

-16.945

8.232

-25.290

-17.058

P7 Volksgezondheid en milieu

7.671

-8.674

-1.003

7.870

-9.322

-1.453

7.898

-9.109

-1.211

P8 Wonen en bouwen

1.273

-2.319

-1.046

2.146

-2.690

-545

2.893

-2.481

413

Totaal programma's

17.316

-53.516

-36.200

23.425

-62.169

-38.743

22.740

-59.872

-37.132

Algemene dekkingsmiddelen

44.885

-470

44.415

47.772

-486

47.285

48.288

-483

47.805

52

-9.540

-9.487

812

-10.741

-9.928

911

-10.663

-9.752 2

Overhead Vennootschapsbelasting

0

0

0

0

0

0

0

2

Onvoorzien

0

-13

-13

0

-13

-13

0

0

0

Saldo van baten en lasten

62.252

-63.538

-1.285

72.009

-73.408

-1.399

71.939

-71.016

922

Mutaties reserves

1.622

-150

1.472

7.495

-4.530

2.966

6.180

-5.013

1.167

Gerealiseerde resultaat

63.875

-63.688

187

79.505

-77.938

1.567

78.119

-76.029

2.090

* De Algemene dekkingsmiddelen (taakveld 0.5, 0.61, 0.62, 0.64, 0.7 en taakveld 3.4, de overhead (taakveld 0.4), de heffing vennootschapsbelasting (taakveld 0.9) en het bedrag voor onvoorzien (taakveld 0.8 alleen bedrag onvoorzien) zijn in deze tabel apart zichtbaar gemaakt en met regels onder het totaal van programma's opgenomen. De bedragen van deze taakvelden horen bij programma 0 en programma 3 en zijn in deze tabel anders dan in de overige tabellen in deze begroting in mindering gebracht op de bedragen in te tabelregel van programma 0 en programma 3.

P0 Bestuur en ondersteuning Doelstelling: "Wat wilden we bereiken ?" Bestuur van hoge kwaliteit en deskundigheid, een luisterend bestuur; Een duurzame lokale democratie, waaraan iedereen een bijdrage kan leveren; Samenwerken met initiatiefrijke bewoners die bijdragen aan het gemeentelijk belang; Een bestuurscultuur gebaseerd op vertrouwen en integriteit; Een zuinig, efficiënt en doelmatig bestuur; Goede kwaliteit van raadsstukken; Goede dienstverlening aan de burger, deze is tijdig, duidelijk, klantgericht en toegankelijk.

21

Wat wilden we daarvoor doen?

Taakveld: 0.1 Bestuur Belangrijkste ontwikkelingen 2021

Belangrijkste resultaten 2021

Inrichting nieuwe Wassenaarse ambtelijke

Nieuwe ambtelijke organisatie voor Wassenaar

organisatie Het in gebruik nemen van Raadhuis De Paauw als Raadhuis De Paauw als bestuurscentrum

bestuurscentrum met daarin gevestigd de raad, de griffie, het ambtelijk apparaat en het college van B

Mid Term Review (MTR) als rapportage instrument

en W.

Op weg naar Wassenaar 2030 Vanuit de nieuwe, opgavegerichte werkwijze, is de Nota Internationals in Wassenaar

MidtermReview gelinkt aan de uitvoering van het realisatiedocument ‘Op weg naar Wassenaar 2030 en

Steeds meer gemeenten geven aan dat zij de

wordt deze tussentijds 2 keer jaarlijks

duurzame ontwikkelingsdoelen ondersteunen.

geactualiseerd.

De nota ‘zo werken wij samen in wassenaar’ wordt

Met de Nota Internationals verduidelijken we de

steeds meer geïntegreerd in de manier van werken.

effecten van de internationals op ons dorp, wat zijn de voor- en nadelen, onderbouwd met cijfers. Op basis daarvan kan het gesprek over beleid met betrekking tot internationals verder gevoerd worden. Op de website en in besluiten is duidelijk aan welke duurzame ontwikkelingsdoelen ons beleid bijdraagt. Inwoners voelen zich betrokken en ervaren samenwerking. Er is overzicht van de wijze waarop participatie in de voorbereiding en uitvoering van beleid wordt toegepast.

Toelichting Start Wassenaarse ambtelijke organisatie In 2020 besloten Wassenaar en Voorschoten om de ambtelijke samenwerking in de Werkorganisatie Duivenvoorde (WODV) te beëindigen. 2021 stond daardoor in het teken van het opbouwen van de nieuwe, eigen ambtelijke organisatie van Wassenaar. Uitgangspunt hierbij was dat het een organisatie moest worden met realisatiekracht voor maatschappelijke opgaven en waarin die maatschappelijke opgaven centraal worden gesteld. Een organisatie waarin van buiten naar binnen gewerkt wordt, waarin wordt samengewerkt en die wendbaar is. En een organisatie waarin gedacht wordt in mogelijkheden en waarin participatie, communicatie en positionering van de gemeente in het DNA zit van de medewerkers. Op 1 september 2021 ging na maanden voorbereiding de nieuwe organisatie écht van start. Dit werd ingeluid met een feestelijk en informatief “Paauwfestival”, waar alle medewerkers welkom werden geheten. Door middel van een onboardingtraject 22

maakte iedere medewerker (nog) beter kennis met het dorp en de organisatie. En sinds 1 september wordt door iedereen hard gewerkt vanuit het model met coach-coördinatoren (coco’s), strategen en eenheden. Raadhuis De Paauw: bestuurscentrum Op open monumentendag in september is gevierd dat de restauratie van de buitenzijde van raadhuis De Paauw en de hoofdstructuur van het park zijn afgerond. In 2020 was het besluit genomen om de Paauw te benutten als volwaardig bestuurscentrum. Daarom is in 2021 gestart met de onderzoeken voor een zorgvuldige restauratie van het interieur en met een visie op de huisvesting. Op basis van een bespreking in december in de commissie Fysieke Leefomgeving is een kredietaanvraag voorbereid voor de verbouwing van het raadhuis. Startnotitie Internationale Wassenaarders Wassenaar is al geruime tijd gastheer voor een aanzienlijk aantal “internationals”. Deze groep bestaat uit buitenlandse werknemers die tijdelijk in Nederland werken (expats) en functionarissen die hun land in Nederland vertegenwoordigen (corps diplomatique). Ook Wassenaarders die in Nederland zijn geboren en opgegroeid, maar die een lange tijd in het buitenland hebben gewoond en die zich nu in Wassenaar hebben gevestigd, maken deel uit van de groep internationale Wassenaarders.

Ze kiezen Wassenaar als woonplaats vanwege de groene en veilige omgeving, centrale ligging tussen Den Haag, Rotterdam, Schiphol en Amsterdam. De inwoners en gemeente hebben zich altijd ingespannen om deze groep inwoners gastvrij te ontvangen en zich welkom te laten voelen. Meer dan 40 residenties en de Amerikaanse ambassade zijn in Wassenaar gehuisvest. Bovendien maakt het woonklimaat in Wassenaar de gehele regio aantrekkelijker als vestigingsplaats voor internationale bedrijven en instellingen. Wassenaar heeft hoogwaardig en uniek internationaal onderwijs met de American School The Hague en het Rijnlands Lyceum Wassenaar. De internationale gemeenschap is van grote waarde voor Wassenaar, omdat ze de lokale economie stimuleren, landgoederen en monumentale huizen onderhouden, reuring, vernieuwing en verjonging brengen. Als gemeente willen we ze meer betrekken bij de samenleving. Doordat expats hun ‘home away from home’ in Wassenaar vinden, zorgt Wassenaar ervoor dat de regio interessanter wordt voor internationale bedrijven en instanties. In 2021 is de startnotitie Internationale Wassenaarders vastgesteld door de raad. Hierop volgend zal gewerkt worden aan de Nota internationale Wassenaarders. Het doel is om de effecten van het gastheerschap in kaart te brengen en in beeld te krijgen hoe internationals met de samenleving verweven zijn en wat er bij deze groep speelt.

Waar mogelijk onderbouwen we dit met feiten en cijfers. Dit maakt het mogelijk om bij het opstellen van beleid oog te hebben voor de internationale inwoners en hun behoeftes. We maken immers beleid voor alle Wassenaarders. De nota bevat concrete beleidsaanbevelingen om te zorgen dat internationals betrokken worden, de voordelen van het gastheerschap gemaximaliseerd worden en de nadelen ervan geminimaliseerd. Op deze manier pakken we als internationaal dorp de kansen die dit met zich meebrengt en zorgen we dat iedereen meedoet. Inwonerparticipatie De gemeente Wassenaar steunt en stimuleert inwoners die mee willen denken, werken en doen. Daartoe wordt participatie van inwoners, ondernemers, verenigingen en andere organisaties nadrukkelijk opgezocht, van beleidsvorming tot aan uitvoering. De inwoner wordt in een vroegtijdig stadium betrokken bij het beleid.

23

Daarbij wordt ook ruimte gelaten aan andere opvattingen en discussie. Per project of programma(onderdeel) wordt bepaald op welke wijze participatie vorm krijgt. Inwonerparticipatie is een bepalend thema bij de nieuwe organisatie van Wassenaar. Het college heeft in 2019 de nota inwonerparticipatie ‘Zo werken we samen in Wassenaar’ opgesteld. Om deze visie te concretiseren, voerden we in 2021 het plan van aanpak uit dat eind 2020 werd afgerond. In dit plan van aanpak is de wijze waarop de visie tot uitvoering kan worden gebracht inzichtelijk gemaakt met onder andere concrete acties, kennisontwikkeling en middelen om samen te werken aan een fijne woon- en werkomgeving. Dit plan van aanpak noemen we ook wel “het participatiekompas”. Aan de hand van een duidelijk en aansprekend stappenplan worden keuzes voorgelegd die uiteindelijk leiden tot een volwaardig plan voor de inrichting van participatietraject. Communicatie De gemeente Wassenaar communiceert op een open en gestructureerde wijze met alle inwoners, zodat de wederzijdse verwachtingen duidelijk zijn. Er is een noodzaak voor ‘meedenken en meedoen’. Het gaat erom inwoners te steunen die mee willen denken, werken en doen. In 2021 zijn er veel stappen gezet om deze gedachten nog meer te laten blijken in de praktijk.

Zo is de Wassenaarkalender ontwikkeld als centrale planning voor de organisatie, waarin het voor iedereen duidelijk is wanneer we waarover communiceren. De website is in 2020 gemigreerd naar een nieuw platform. Om de dienstverlening op peil te houden en te blijven voldoen aan eisen, is het up-to-date houden ervan een doorlopend proces. Om zo veel mogelijk inwoners te bereiken, is gestart met het opstellen van een kanaalstrategie social media. Dit is een doorlopend proces van verbetering met toepassing van nieuwe trends en ontwikkelingen. Op dit moment voldoen we nog niet volledig aan de toegankelijkheidseisen volgens het ‘Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid’. In 2021 is gestart met de voorbereiding voor een plan om als gemeente hier zoveel als mogelijk aan te voldoen en aan de slag te gaan met de acties die hiervoor nodig zijn. Met de start van de nieuwe organisatie in september 2021 is tegelijkertijd een nieuwe strategie gestart op het gebied van arbeidsmarktcommunicatie. Aan de hand van aansprekende teksten en eigentijdse beelden is een nieuwe website gelanceerd: www.werkenvoorwassenaar.nl. Ook is een campagene uitgerold op sociale en gedrukte media om de openstaande vacatures te vullen. Veel communicatie in 2021 ging over corona. Vanuit de gemeente is veel samenlevingsgerichte informatie geleverd over corona.

Iedere week stond in de gemeenterubriek van de Wassenaarse Krant een update met de laatste informatie en voorschriften. Ook is de raad goed op de hoogte gehouden van de stappen die door de gemeente werden gezet, door middel van meerdere raadsinformatiebrieven.

24

Taakveld: 0.2 Burgerzaken Belangrijkste ontwikkelingen 2021

Belangrijkste resultaten 2021

Eind 2020 is de twee-jaarlijkse burger- en

We hebben de dienstverlening aan inwoners en

ondernemerspeiling gehouden van

bedrijven verder verbeterd op basis van de

Waarstaatjegemeente.

uitkomsten van de peilingen in 2020 en de continue feedback die wij vragen.

Een van de uitgangspunten van onze dienstverlening

We voeren chat in om gebruikers te kunnen

is digitaal waar kan en persoonlijk waar nodig.

ondersteunen die vastlopen in het digitale proces.

Door digitalisering en meer aandacht voor

Het team burgerzaken is zo ingericht dat zij klaar is

identiteitsfraude is het vakgebied burgerzaken in

voor de toekomst.

ontwikkeling. We starten met huisbezoeken om adresfraude tegen Meer aandacht voor adresfraude in het kader van

te gaan.

ondermijning. Toewerken naar een Samenhangende Vanuit BZK is een traject ingezet om te komen tot

Objectenregistratie.

een uniforme Samenhangende Objectenregistratie met daarin basisgegevens over objecten in de fysieke werkelijkheid. Goed verlopen verkiezingen voor de Tweede Kamer Op 17 maart 2021 vinden de verkiezingen voor de

op 17 maart 2021 met extra aandacht voor

Tweede Kamer plaats.

toegankelijkheid.

Toelichting Dienstverlening Afgelopen jaar is er weer feedback ontvangen op onze (digitale) dienstverlening. Waar mogelijk past de gemeente op basis van deze feedback de dienstverlening aan. Dit kan een link zijn die niet werkt, verouderde informatie of een tekst die niet helemaal meer klopt. Er is over gegaan op een nieuw telefoonsysteem, dat beter aansluit op het dagelijks gebruik van de medewerkers waardoor de verwachting is dat de bereikbaarheid zal toenemen en ook de chatfunctie wordt mogelijk. De ontvlechting legde een groot beslag op onze Informatisering en Automatisering (I&A) waardoor er minder ruimte was voor nieuwe technologieën en services. De receptie was dagelijks (met uitzondering van de vrijdagmiddag) geopend zodat inwoners binnen kunnen lopen tussen half negen en vijf uur. Burgerzaken Afgelopen jaar was het vooral opvallend veel drukker in de normaal al drukke maanden mei, juni en juli. Door de Coronacrisis zijn in 2020 minder paspoorten en identiteitsbewijzen verstrekt. Er was sprake van een

25

inhaaleffect, waardoor de wachttijden opliepen. Dit is opgelost door tijdelijk een afhaalloket in te voeren, bemand door de vaste medewerkers van telefonie en receptie. Hierdoor konden de wachttijden worden teruggebracht. Ook zijn aan het einde van dit jaar weer voor drie jaar de nieuwe blauwe zone ontheffingen gemaakt en verzonden aan de inwoners. Dit betrof rond de 600 aanvragen. De burgerlijke stand had wederom een druk jaar op het gebied van de naturalisaties en opties. Inwoners in de Europese Unie of in het Caribische deel van het Koninkrijk der Nederlanden kunnen de Nederlandse Nationaliteit aanvragen via een optie. De verklaring van de drukte is dat vluchtelingen na vijf jaar in aanmerking komen voor naturalisatie en de Brexit zorgde voor meer optie-verzoeken. Het is de verwachting dat de naturalisaties de komende jaren op een hoog aantal blijven. Adresfraude Samen met de adviseur ondermijning is een opzet gemaakt voor de landelijke aanpak adreskwaliteit (LAA) waar huisbezoeken onderdeel van uitmaken. Een medewerker burgerlijke stand/BRP en een buitengewoon opsporingsambtenaar zijn getraind in het doen van deze huisbezoeken. De aanmelding voor de LAA is gebeurd, dus in 2022 zullen de eerste signalen binnenkomen waarop geacteerd kan worden.

De verwachting is dat dit in meer dan 50% van de gevallen zal leiden tot aanpassingen in de BasisRegistratie Personen (BRP) en dat hierdoor de kwaliteit verder zal verbeteren. Samenwerkende objectregistraties (SOR) De samenwerkende objectregistraties (SOR) betreffen een basisregistratie met daarin de basisgegevens over objecten in de fysieke werkelijkheid. Hierbij valt te denken aan gebouwen, wegen, water, spoorlijnen en objecten als bomen, kasten en palen aangevuld met woonplaatsen, gemeentegrenzen en openbare ruimten. In deze registratie gaan in ieder geval de objecten van de basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) en de grootschalige topografie (BGT) op. Het is de bedoeling dat ook gedeelten van de WOZ-administratie, en de basisregistratie topografie (BRT) en het nationaal wegenbestand hierin worden opgenomen. Verkiezingen In maart zijn de Tweede Kamerverkiezingen georganiseerd. Dit was een grote uitdaging omdat het Coronaproof moest zijn, er sprake was van meerdere dagen waarop gestemd kon worden en omdat briefstemmen voor een bepaalde leeftijdscategorie mogelijk was. De verkiezingen zijn goed verlopen met een tijdige uitslag. Voor wat betreft de toegankelijkheid waren alle stembureaus toegankelijk voor inwoners met een lichamelijke of andere beperking.