Bijlage 1 - Beheervisie openbare ruimte 2024-2028

€0,7 miljoen wanneer ook de wenselijk maatregelen, dus alle extra maatregelen gerealiseerd worden. Voor het A-niveau zijn deze bedragen vanzelfsprekend hoger en voor het Cniveau lager. A-niveau Beschikbaar budget instandhouding (geen ambities) Benodigd budget instandhouding (geen ambities) Inclusief noodzakelijke maatregelen realiseren van ambities (7,7%) Alle maatregelen realiseren van ambities (10,7%)

8,095 8,718 8,961

B-niveau 5,846 6,509 7,010 7,205

C-niveau 5,192 5,592 5,748

Tabel 6.5 – Kosteneffect ‘rekenen aan ambities’ (bedragen x €1.000)

6.3

Wat levert deze strategie Wassenaar op?

Realiseren van ambities in het beheer en onderhoud Met dit plan zorgen we ervoor dat de openbare ruimte in Wassenaar toekomstbestendig wordt gemaakt. Met het beheer en onderhoud wordt bijgedragen aan een steeds groener en vitaler Wassenaar. Naast de doelen van schoon, heel en veilig dragen bij aan een gezonde, inclusieve en leefbare ruimte, en aan de transities van klimaatverandering, energie, duurzaamheid en mobiliteit. Deze integrale strategie van Wassenaar biedt verschillende voordelen door een samenhangende aanpak van verschillende maatregelen en doelen. Dit maakt het mogelijk om op een efficiënte manier de ambities ‘Dorps, uitnodigend en duurzaam’ van de gemeente te realiseren.

Beheervisie 2024-2028 | Gemeente Wassenaar | Pagina 33 van 41

Kostenefficiëntie Het ‘meekoppelen’ van ambities bij vervangings- en herinrichtingsmaatregelen levert kostenbesparing op. Voor het rekenen aan ambities zijn de kosten voor vervanging berekend, indien deze worden gecombineerd met herinrichting, oftewel worden meegekoppeld. In paragraaf 6.2 is berekend dat indien er bij het realiseren van de ambities wordt meegekoppeld, er ongeveer 7,7% tot 10,7% bovenop het benodigde budget voor de instandhouding van de openbare ruimte komt. Wanneer er geen sprake is van meekoppelen, maar de te realiseren maatregelen op individuele basis worden uitgevoerd, vallen de kosten niet 7,7% tot 10,7% hoger uit, maar 21% tot 26%. Het loont dus om zoveel mogelijk maatregelen mee te nemen in de reeds bestaande herinrichtingsopgaven. Het zorgt ervoor dat een deel van de voorbereidings- en uitvoeringskosten maar één keer betaald hoeft te worden. Een weg hoeft dan immers maar één keer te worden opgebroken in plaats van meerdere keren op verschillende momenten.

Meer samenhang door integrale aanpak Door maatregelen in combinatie met elkaar vorm te geven, krijgen ze meer samenhang en versterken ze elkaar. Door belanghebbenden en stakeholders vooraf te betrekken bij de planvorming en uitvoering, wordt ook het maatschappelijk draagvlak vergroot. Door verschillende beheerdisciplines en kennisvelden te combineren, wordt innovatie gestimuleerd.

Verantwoording naar bestuur en dorp De beheervisie biedt een afwegingskader voor de activiteiten in de openbare ruimte in Wassenaar. Door beleid en beheer te baseren op een integrale visie kun je laten zien waarom (en waarom nu) bepaalde uitgaven en investeringen worden gedaan. Door een betere onderbouwing van de plannen is betere verantwoording mogelijk naar gemeentebestuur en de samenleving.

6.4

Risico’s en onzekerheden

Kostprijsontwikkelingen De afgelopen periode kenmerkte zich door hoge inflatie en de stijging van kosten. De GWW-sector heeft hier in het bijzonder het effect van gemerkt, door een combinatie van stijging van de energie-, materiaal- en transportkosten, in combinatie met een krappe arbeidsmarkt. Het is onzeker hoe dit zich gaat ontwikkelen in de komende jaren. De in deze visie gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op de kostprijs-kentallen van begin 2023. Daarnaast is gewerkt met rekenmodellen met een inherente onzekerheidsmarge. Het is dus raadzaam om jaarlijks de te verwachte kosten te herijken op basis van de laatste inzichten.

Beheervisie 2024-2028 | Gemeente Wassenaar | Pagina 34 van 41

Ontwikkelingen in wetgeving, techniek en maatschappij Alle gemeenten hebben te maken met transities en snelle ontwikkelingen. De coronacrisis, wooncrisis, energiecrisis en stikstofcrisis laten zien hoe snel het (landelijke) speelveld van wet- en regelgeving, publieke opinie en technische mogelijkheden kunnen wijzigen. In de verdere uitwerking van beleid en uitvoeringsplannen is het nodig om zich hiervan bewust te zijn en waar nodig bij te sturen.

Opstellen omgevingsvisie als opvolger van de structuurvisie Deze beheervisie is gebaseerd op het beleid en de kennis die op het moment van schrijven beschikbaar zijn. In de komende periode zal als opvolger van de Structuurvisie Wassenaar 2025 – Landgoed aan Zee (uit 2017) een omgevingsvisie worden opgesteld, met daarmee een vernieuwd integraal ruimtelijk kader. Nieuwe (bestuurlijke) keuzes en accenten kunnen dan reden zijn om de beheervisie een actualisatie te geven.

Beheervisie 2024-2028 | Gemeente Wassenaar | Pagina 35 van 41

Beheervisie 2024-2028 | Gemeente Wassenaar | Pagina 36 van 41

7. Bijlage 1: Resultaten participatietraject In deze bijlage is een uitgebreid verslag van de resultaten van het participatietraject te vinden.

7.1

Doelstellingen focusgebieden

Bewoners van Wassenaar hechten veel waarde aan schoon en veilig. In alle gebieden, behalve het buitengebied, werd schoon en veilig met afstand beschreven als de belangrijkste doelstelling. Uit de enquête bleek dat Wassenaarders voor verschillende functiegebieden verschillende andere doelstellingen belangrijk vinden. Naast schoon en veilig vindt men in het centrum het behoudt van historisch karakter, levendigheid en een mooie uitstraling, toegankelijkheid en genoeg parkeerplekken ook belangrijk. In de woonwijken ligt de focus naast schoon en veilig op verschillende soorten planten en dieren, genoeg parkeerplekken, sportgelegenheid en ruimte voor voetgangers en fietsers. In het strand- en duingebied vindt men naast schoon en veilig ook sportgelegenheid, toegankelijkheid, genoeg parkeerplekken, en verschillende soorten planten en dieren belangrijk. Wat betreft de industriegebieden vindt men, naast schoon en veilig, genoeg parkeerplekken en het gebruik van duurzame materialen belangrijk. In het buitengebied was verschillende soorten planten en dieren de belangrijkste doelstelling, met daarachter sportgelegenheid, schoon en veilig en ruimte voor fietsers en voetgangers. Enkele categorieën scoorden structureel slecht. Dit gaat om ruimte voor ontmoeting en participatie, voldoende zitplekken, aantrekkelijk voor toeristen, klimaatadaptatie en het gebruik van duurzame materialen.

7.2

Wensen

Wassenaarders hebben zich in de enquête sterk uitgesproken voor vergroening. Ook in de straatgesprekken kwam vaak terug dat groen gewaardeerd wordt in het centrum en de woonwijken. Een reden die meermaals in de straatgesprekken genoemd is, is dat groen bijdraagt aan een mooi straatbeeld. In de enquête gaven Wassenaarders aan dat het openbaar groen meer ecologisch beheerd mag worden, bijvoorbeeld door te kiezen voor wild gras in plaats van strak gemaaid gras. Andere maatregelen zoals groene parkeerplaatsen hebben ook meer voorstanders dan tegenstanders maar zijn al een stuk minder populair en de meningen zijn zelfs erg sterk verdeeld over het vervangen van parkeerplaatsen voor groen. Gezien de veelgenoemde parkeerproblematiek is dat echter geen verassing. Uit het participatietraject kwam ook een duidelijke behoefte aan meer speelplekken en hangplekken voor jongeren naar voren. Zo werd in de ruimte voor opmerkingen van de enquête het vaakst de behoefte aan meer speelplekken, met name hangplekken voor jongeren, benoemd. Uit de enquête blijkt dat Wassenaarders een sterke voorkeur voor natuurlijke speelplekken boven klassieke speeltoestellen hebben. Een derde veel geuite wens in de straatgesprekken is dat er meer ruimte moet komen voor de fietser en de voetganger. Met name in het centrum is de algemene wens dat auto’s zo veel mogelijk geweerd moeten worden.

Er is behoefte aan meer fietsstraten en

Beheervisie 2024-2028 | Gemeente Wassenaar | Pagina 37 van 41

aantrekkelijkere toegankelijke voetpaden. In de enquête wordt de voorkeur voor deze doelstelling het meest beschreven voor het buitengebied. Als laatste werd tijdens de straatgesprekken vaak de behoefte aan meer ontmoetingsgelegenheden benoemd. Bewoners gaven aan behoefte te hebben aan faciliteiten waar ze met andere mensen een praatje kunnen maken, al dan niet georganiseerd. Denk bijvoorbeeld aan ontmoetingsbankjes of voorzieningen die buurtcontact stimuleren, zoals gezamenlijke moestuintjes. Opvallend is dat in de enquête doelstellingen zoals meer zitplekken en ruimte voor ontmoeting structureel slecht scoorden. Het is onduidelijk waar deze discrepantie vandaan komt. Een groot deel van de Wassenaarders geeft in de enquête wel aan open te staan voor uiteenlopende vormen van participatie. Een kleine meerderheid wilt klimaat aanpakken op eigen terrein, grofweg een derde wilt helpen met zwerfafval opruimen, een kwart is bereidt een groenvlak of faciliteit aan te leggen en te onderhouden. Een kwart van de geënquêteerden aan niet actief mee te willen doen.

7.3

Aandachtspunten

In de straatgesprekken en de enquête kwamen enkele aandachtspunten sterk naar voren. Het meest benoemde aandachtspunt in de enquête was slecht beloopbare trottoirs, veelal door wortelopdruk. Bewoners geven aan dat dit prioriteit mag krijgen wat hen betreft. In de straatgesprekken werd dit aandachtspunt ook diverse keren genoemd, al waren enkele bewoners ook gewoon tevreden over de staat van de trottoirs in hun omgeving. Uit het participatietraject is niet te herleiden waar problemen rondom wortelopdruk en slecht beloopbare trottoirs het meest voorkomen. Een tweede veelgenoemd aandachtspunt in zowel de enquête als de straatgesprekken is afval op straat, bijplaatsingen naast prullenbakken en hondenpoep in het bijzonder. Bewoners van Wassenaar lijken zich sterk te ergeren aan afval op straat en geven aan dat de gemeente hier meer aandacht aan mag besteden wat hen betreft. Een derde probleem wat vooral in de straatgesprekken terugkwam was parkeerproblematiek. Vooral in het centrum en omliggende woonwijken lijkt men problemen te ervaren met voldoende parkeergelegenheid. Deze wens voor meer parkeergelegenheid werd dan ook vaak genoemd in vrijwel ieder focusgebied. Zowel in de straatgesprekken als in de opmerkingen van de enquête komt terug dat bezoekers van o.a. het centrum of de Luciehof parkeren in omliggende wijken waardoor daar een parkeertekort ontstaat voor bewoners.

Beheervisie 2024-2028 | Gemeente Wassenaar | Pagina 38 van 41

8. Bijlage 2: Overzicht maatregelen 'rekenen aan ambities' per referentiegebied De vier referentiegebieden waarvoor aanvullende maatregelen geformuleerd zijn: •

Van Polanenpark (Bloemkoolwijk)

•

Centrum

•

Oostdorp (Volkswijk)

•

De Kieviet (Villawijk)

VAN POLANENPARK Prioriteit Ambitie Noodzakelijk Duurzaam

Beleidsopgave Klimaatadaptief

Noodzakelijk Uitnodigend Beweegvriendelijk Noodzakelijk Duurzaam

Circulair

Wenselijk

Duurzaam

Groen

Wenselijk

Duurzaam

Klimaatadaptief

Wenselijk

Duurzaam

Klimaatadaptief

Noodzakelijk Duurzaam

Klimaatadaptief

Noodzakelijk Duurzaam

Groen

Noodzakelijk Duurzaam

Groen

Wenselijk

Klimaatadaptief

Duurzaam

Maatregel Toelichting per maatregel Verwijderen verharding en aanbrengen Het gaat om kleine pleintjes, dit staat in groen 2023 ook op de onderhoudsplanning. 5 pleintjes Aanbrengen speeltoestellen op pleintjes Asfalt vervangen voor stille klinkers De rondweg Van Polanenpark (beton) De rondweg de weg versmallen en Rijbaan 2,0m smaller maken, vrije ruimte éénrichtingsverkeer van maken inrichten als sierplantsoen Meer water in de wijk verbinden Verbinding maken waterwegen Noord en waterwegen Zuid Zuidelijke watergang = watergang langs Van Cranenburchlaan. Noordelijke watergang = watergang tussen Van Polanenpark en het Weidepad Verbinden waterwegen, duikers aanbrengen Verlagen maaiveld voor hemelwater

Verbinden watergangen dmv duiker, beton øxxmm Locatie Polanenpark. Verlagen maaiveld en aanbrengen verlaagde banden om water te laten instromen Meer diversiteit toepassen in Bestaande beplanting vervangen door groenvakken: meer inheemse planten inheemse beplanting Bomen zowel ondergronds als Aanbrengen bomengrond en verwijderen bovengronds voldoende ruimte geven verhardingen, bij alle bomen Parkeervakken herstraten met grasbeton

Grasbeton meer waterdoorlatend, alle parkeervakken

Beheervisie 2024-2028 | Gemeente Wassenaar | Pagina 39 van 41

CENTRUM Prioriteit Ambitie Noodzakelijk Duurzaam

Beleidsopgave Groen

Noodzakelijk Duurzaam

Klimaatadaptief

Wenselijk

Uitnodigend Aantrekkelijk

Wenselijk

Uitnodigend Toegankelijk

Noodzakelijk Uitnodigend Toegankelijk Wenselijk

Duurzaam

Noodzakelijk Duurzaam

Klimaatadaptief

Circulair

Maatregel Meer diversiteit toepassen in groenvakken: meer inheemse planten Afwatering doorgaande wegen in bermen dmv inlaten

Toelichting per maatregel Bestaande beplanting vervangen door inheemse beplanting Inlaten creeëren waardoor het regenwater afwatert in de berm, toepassen op de Groot Haesebroekseweg

Obstakels verwijderen en aanbrengen Paaltjes tbv zonering eruit en vervangen groen tpv verhardingen door groenvakken, toepassen op Plein & op hele kruising Van Hogendorpstraat/Achterweg Autovrij maken binnenstad Langstraat, van hogendorpstraat en Luifelbaan autovrij maken Aanbrengen fietsenrekken tbv ca. 25 per fietsrekkencluster, bij entrees geclusterde fietsparkeerplekken (7 in totaal voor hele centrum) Schaduwdoeken ophangen Ophangen van schaduwdoeken in Langstraat, Van Hogendorpstraat en Luifelbaan tijdens hittegolf Gebakken klinkers toepassen ipv Overal in de rijbaan toepassen waar betonstenen betonstenen liggen, toepassen bij vervanging

OOSTDORP Prioriteit Ambitie Noodzakelijk Duurzaam

Beleidsopgave Groen

Maatregel Toelichting per maatregel Bomen zowel ondergronds als Aanbrengen bomengrond en verwijderen bovengronds voldoende ruimte geven verhardingen, bij alle bomen

Wenselijk

Klimaatadaptief

Parkeervakken herstraten met grasbeton Herinrichten, bomen niet op rijbaan

Duurzaam

Noodzakelijk Uitnodigend Beweegvriendelijk

Wenselijk

Duurzaam

Klimaatadaptief

Noodzakelijk Duurzaam

Biodiversiteit

Noodzakelijk Sociaal

Inclusief

Betontegels van voetpad vervangen voor halfverharding Grasvelden voorzien van kruidenrijk mengsel Verbreden trottoir ten koste van rijbaan

Wenselijk

Uitnodigend Sociaal

Parkeren t.p.v. groenstroken

Wenselijk

Uitnodigend Sociaal

Aanleggen groen tpv parkeerplaatsen

Noodzakelijk Duurzaam

Groen

Planten van inheemse boomsoorten

Noodzakelijk Duurzaam

Groen

Planten van inheemse heesters

Grasbeton meer waterdoorlatend, alle parkeervakken De Dr Mansveldkade zal opnieuw ingericht gaan worden. Dit zal naar alle waarschijnlijkheid en 30Km/u inrichting worden. Hoe deze er exact uit gaat zien is nog niet bekend. Voetpad langs Dr. Mansveltkade De grasvelden meer biodiversiteit aanbrengen Mindervaliden de mogelijkheid geven gebruik te maken van de openbare ruimte. Minimale breedte trottoir 1,50m parkeren tpv groen De ruimte die geconcentreerd parkeren zou opleveren wordt gebruikt voor vergroening en verbreden paden (en is dus gelijk aan elkaar). groen ipv parkeren. De ruimte die geconcentreerd parkeren zou opleveren wordt gebruikt voor vergroening en verbreden paden (en is dus gelijk aan elkaar). Doorgaande bomen- en groenstructuurgebieden voorzien van beter (inheemser en diverser) en meer groen Doorgaande bomen- en groenstructuurgebieden voorzien van beter (inheemser en diverser) en meer groen

Beheervisie 2024-2028 | Gemeente Wassenaar | Pagina 40 van 41

DE KIEVIET Prioriteit Ambitie Noodzakelijk Sociaal

Beleidsopgave Inclusief

Wenselijk

Dorps

Identiteit

Noodzakelijk Dorps

Identiteit

Wenselijk

Groen

Duurzaam

Noodzakelijk Uitnodigend Beweegvriendelijk

Wenselijk

Dorps

Sociaal

Noodzakelijk Duurzaam Noodzakelijk Duurzaam

Klimaatadaptief Biodiversiteit

Noodzakelijk Duurzaam

Groen

Noodzakelijk Duurzaam

Klimaatadaptief

Maatregel Verbreden trottoir ten koste van rijbaan

Toelichting per maatregel Mindervaliden de mogelijkheid geven gebruik te maken van de openbare ruimte. Minimale breedte trottoir 1,50m Plaatsen autenthieke lichtmasten door Niet enorm belangrijk is maar wel een gehele wijk voor identiteit en optie die bijdraagt aan identeit, conformiteit toepassen overal in wijk. Asfalt vervangen door gebakken Zodra asfalt afgeschreven is vervangen klinkers met gebakken klinkers, toepassen op alle 50 en 30km/h wegen die nu nog asfalt zijn. Openbare parkeerplekken opheffen Parkeervakken vervangen door groen op de verkeersontsluitende wegen door de kieviet. Toepassen op de brede wegen. Snelheidsremmers plaatsen Op de grotere wegen (WilhelminalaanBerkenlaan) snelheidsremmers zoals wegversmallingen plaatsen. Stil asfalt op doorgaande wegen Toepassen op de doorgaande wegen waar asfalt blijft liggen (Groot Haesebroekseweg) Gelijkvloers maken straatprofiel Gelijkvloers maken Planten van inheemse heesters Overal in de wijk bestaande beplanting vervangen door inheemse beplanting Inheemse bomen toepassen Overal in de wijk bestaande bomen vervangen voor inheemse soorten Afwatering doorgaande wegen in Inlaten creeëren waardoor het bermen dmv inlaten regenwater afwatert in de berm, toepassen op de Groot Haesebroekseweg

Beheervisie 2024-2028 | Gemeente Wassenaar | Pagina 41 van 41