Begroting 2024 -2027
Tekst van het document
90
Tabel 10.2 - Geprognosticeerde balans Geprognosticeerde balans 2024-2027 Boekwaarde per 31 december
(bedragen x € 1.000) Begr. 2023
Begr. 2024
Begr. 2025
Begr. 2026
Begr. 2027
41 50.598
39 52.915
38 54.663
36 55.913
35 56.710
0
0
0
0
0
4.834
4.812
4.790
4.768
4.746
455
455
455
455
455
0
0
0
0
7.458
7.458
ACTIVA Immateriële vaste activa Bijdrage aan activa in eigendom van derden Materiële vaste activa Volgens staat C Financiële vaste activa Uitzettingen Langlopende leningen u/g Kapitaalverstrekkingen/deelnemingen Voorraden MPG (bouwgrondexploitaties) Uitzettingen < 1 jaar Vorderingen openbare lichamen *
7.458
7.458
7.458
Rek Courant met Rijk ***
13.760
7.526
3.627
0
0
318
318
318
318
318
Rek Courant niet financieel* Overig*
3.452
3.452
3.452
3.452
3.452
Liquide middelen **
143
143
143
143
143
Overlopende activa*
7.022
7.022
7.022
7.022
7.022
Totaal Activa PASSIVA
88.081
84.140
81.966
79.565
80.339
Eigen Vermogen Algemene reserves
51.791
50.060
49.360
49.360
49.360
Bestemmingsreserves
5.654
5.003
4.781
4.684
4.684
392
32
368
-4.314
-4.077
19.392
18.182
16.583
16.173
16.139
178
189
200
2.988
3.559
Kortlopende schulden < 1 jaar*
5.120
5.120
5.120
5.120
5.120
Overlopende passiva*
5.554
5.554
5.554
5.554
5.554
Totaal passiva
88.081
84.140
81.966
79.565
80.339
0
0
0
0
0
Resultaat Vreemd Vermogen Voorzieningen Vaste geldleningen
Financieringssaldo
* Volgen uit de bedrijfsvoering, op basis van het 3-jaarsgemiddelde van de laatste 3 jaarrekeningen. ** De ontwikkeling van het financieringssaldo wordt weergegeven in de ontwikkeling van de post rekening courant met het Rijk.
91
Netto schuldquote Omdat Wassenaar geen langlopende geldleningen heeft aangetrokken en vrijwel geen leningen heeft (door)verstrekt aan deelnemingen, gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen, is de netto schuldquote negatief. Risicobeheer Alle treasury-activiteiten vinden plaats binnen de kaders, richtlijnen en limieten als vastgesteld in het Treasurystatuut en overige wetgeving. Toezichtnormen De kasgeldlimiet stelt een bovengrens aan de netto-vlottende schuld en beperkt daarmee het renterisico op de korte schuld. De limiet wordt bepaald voor korte financiering met een rente-typische looptijd van maximaal 1 jaar en wordt gerelateerd aan het begrotingstotaal. Met een begrotingstotaal van circa € 88,2 miljoen bedraagt de kasgeldlimiet voor 2024 € 7,5 miljoen (8,5%). Tabel 10.3 - Prognose kasgeldlimiet 2023 Prognose kasgeldlimiet aan het begin van het kwartaal
(bedragen x € 1.000) Kwartaal
Kwartaal
Kwartaal
Kwartaal
1
2
3
4
2024
2024
2024
2024
1. Gemiddeld liquiditeitssaldo (bruto)
13.903
11.825
9.747
7.669
2. Kasgeldlimiet
7.498
7.498
7.498
7.498
3. Ruimte onder de kasgeldlimiet (2+1)
21.401
19.323
17.245
15.167
4. Overschrijding van de kasgeldlimiet (2+1)
-
-
-
-
5. Minimaal aan te trekken lange financiering 2022 (cum)(4)
-
-
-
-
Zoals eerder gesteld heeft het liquiditeitsoverschot een structureel karakter dat in de loop van het huidig meerjarenperspectief zal afnemen (dit voornamelijk als gevolg van voorgenomen investeringen). De kasgeldlimiet wordt in 2024 niet overschreden. Er wordt in 2024 dus geen lange financiering aangetrokken. Tabel 10.4 - Prognose renterisico vaste schuld Renterisico vaste schuld
(bedragen x € 1.000) 2024
2025
2026
2027
1. Rentherzieningen
0
0
0
0
2. Aflossingen
0
0
0
0
3. Renterisico (1+2)
0
0
0
0
4. Renterisiconorm
17.643
17.535
17.495
17.327
5a. Ruimte onder risiconorm (4+3)
17.643
17.535
17.495
17.327
88.217
87.673
87.473
86.637
5b. Overschrijding renterisiconorm (4-3) 4a. Begrotingstotaal 4b. Percentage regeling 4. Renterisiconorm (4a x 4b)
20%
20%
20%
20%
17.643
17.535
17.495
17.327
92
Wet Houdbare overheidsfinanciën Volgens Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). In 2013 is de 'Wet houdbare overheidsfinanciën' aangenomen waarmee decentrale overheden een gelijkwaardige inspanning leveren bij het streven te voldoen aan de Europese begrotingsdoelstellingen. In 2024 bedraagt de referentiewaarde voor Wassenaar bij benadering € 3,142 miljoen. Tabel 10.5 - Berekening EMU-saldo
(bedragen x € 1.000)
Berekening EMU-SALDO Emusaldo EMU-SALDO referentiewaarde (2023 e.v. bij benadering) Verschil EMU-saldo & referentiewaarde Activa
2024
2025
2026
2027
-
-
-
-
-593
6.0392.830-
6.2673.142-
3.932-809 3.123
6.4373.116-
-
Financiële vaste
Kapitaalverstrekkinge
-36 3.209
-22 3.125
-22
-22 3.321
2.493 3.086 -22
activa
en n leningen Uitzettingen
0
0
0
0
0
Vlottende activa
Uitzettingen
-
-
-
-
0
90 7.555 754
0 6.234 0
0 3.899 0
0 3.627 0
0
Mutaties (1 januari tot
Liquide middelen Overlopende activa
31 december)
2023
Passiva Vaste Passiva
0
11
11
2.788
571
1.679
0
0
0
0
Overlopende passiva
-
0
0
0
0
Eventuele boekwinst bij verkoop effecten en (im)materiële vaste activa
0 2.387
0
0
0
0
Vlottende passiva
Vaste schuld
0
Vlottende schuld
Tabel 10.6 - Kasstroomoverzicht 2024
(bedragen x € 1.000)
Kasstroomoverzicht (Staat van herkomst en besteding der middelen) Bedragen x € 1.000 Toename: Stortingen in reserves
0
Stortingen in voorzieningen
3.556
Afschrijvingen
2.683
Aflossingen verstrekte geldleningen / deelnemingen
24
Begrotingssaldo
32
Totale toename
6.295
Afname: Netto investeringen Afname vaste schulden
-4.128 -11
Beschikking over reserves
-2.382
Beschikking over voorzieningen
-5.976
Totale afname
-12.497
Mutatie liquide middelen
-6.202
Waarvan: Afname rekening courant met Rijk
-6.234
Begrotingssaldo (nog niet bestemd)
32
93
Paragraaf Bedrijfsvoering In de paragraaf bedrijfsvoering licht het gemeentebestuur het voorgenomen beleid toe op het gebied van de PIOFACH-taken. PIOFACH staat voor personeel, informatievoorziening, organisatorisch, (juridische zaken), financiën, administratieve organisatie, communicatie en huisvesting. Globaal gezegd zijn het de taken die nodig zijn om de gemeente als organisatie te laten functioneren. Opbouw en ontwikkeling Wassenaarse organisatie Wassenaar investeert in de organisatie, vakkennis en de wijze hoe we met elkaar werken. Hierbij maakt de gemeente gebruik van de kennis en ervaring van inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners in de regio. Ook in 2024 blijft de gemeente actief inzetten op invullen van vacatures door vaste medewerkers. Goede arbeidsmarktcommunicatie speelt daarin een belangrijke rol. Om nieuwe medewerkers goed te laten starten, maken we gebruik van de applicatie Appical. Daarmee zorgen we ervoor dat nieuwe medewerkers goed geïnformeerd zijn en zonder hindernissen aan de slag kunnen. In korte tijd leren de medewerkers via de Appical-app Wassenaar (nog) beter kennen. Van wetenswaardigheden over het dorp tot nuttige informatie over de nieuwe organisatie. Daarbij staan verbinding, leren en plezier centraal. Hiernaast is er een on-boardings programma opgezet voor de nieuwe medewerker i.s.m. de manager en het team.
Om alle medewerkers te helpen om te blijven leren en ontwikkelen wordt gebruik gemaakt van de Wassenaar Academie. Daar vinden medewerkers de tools om zich te ontwikkelen, zowel op persoonlijk als op professioneel gebied. De organisatie van de gemeente Wassenaar werkt opgavegericht, waarbij de bestuurlijke opgaven, grotendeels voorkomend uit het 'College Uitvoerings Programma' (CUP), het uitgangspunt vormen voor de werkagenda van de medewerkers. Dit past bij de huidige en toekomstige samenleving en wat van een gemeente mag worden verwacht. Het is een leertraject voor organisatie, bestuur en de Wassenaarse gemeenschap. Met al deze ontwikkelingen zorgen we samen voor een professionele en toekomstbestendige organisatie waarin de opgaven van Wassenaar met enthousiasme en daadkracht worden opgepakt! Nieuw beleid in relatie tot structurele formatie-uitbreiding De raad heeft op 9 november 2023 een amendement aangenomen, welke niet past bij de rollen en taken van een gemeente, met daarin de gemeentesecretaris als directeur van de ambtelijke organisatie, het college als uitvoerder van het gewenste beleid en de raad als kaderstellend orgaan hierboven. Met dit amendement heeft de raad niet alleen de kaderstelling op zich genomen, maar ook de wijze waarop gewenst beleid moet worden uitgevoerd. Het amendement luidt dat elke formatie-uitbreiding vooraf goedkeuring van de raad vereist.
Dit betekent dat zonder raadsbesluitvorming, het nieuw beleid uit de kadernota, wordt uitgevoerd door externe inhuur. Dit is onwenselijk en in strijd met het geformuleerde kader om zoveel mogelijk taken uit te voeren met eigen medewerkers en de inhuur zoveel mogelijk te beperken.
94
Om een en ander te duiden, onderstaande tabel met nieuwe taken en nieuw beleid, waarbij op dit moment de inschatting is dat deze met een formatie-uitbreiding het beste kunnen worden gerealiseerd. Overigens wordt ook kritisch beoordeeld waar formatie kan worden ingeleverd of niet meer nodig is. Tot slot zal de ontvlechting van het sociaal domein uit Voorschoten ook voor formatie-uitbreiding zorgen. Dit alles binnen het gestelde financiële kader. Het is dan ook niet mogelijk om de conclusie te trekken dat formatie leidt tot extra kosten.
Uitbreiding structurele formatie Structurele wettelijke inzet basisregistratie ondergrond (Bro) Nieuwe Beheerplannen, incl. beheer van bos naar park Inzet nationaal park Hollandse Duinen Samenwerking Haagse Regio (Ruimtelijke Puzzel) Capaciteit regiozaken Ruimtelijke ontwikkeling Bewustwording ondermijning Zorg en Veiligheid in een lokale kamer en structurele regie gemeente (coördinatie) Keten zorg en veiligheid Uitbreiding VTH-juristen t.b.v. uitvoeren huidige ambitie (oplossen ondercapaciteit) Participatiekompas Lokaal Sport- en Preventieakkoord (Door) ontwikkeling sociaal team - gedragswetenschap externe expertise Communicatie sociaal team Inzet op Sport, incl. opleveren sportvisie Post kleine verkeersmaatregelen Capaciteit Verkeer VNG-trainees inzetten voor de organisatie Versterken interne beheersing t.b.v. rechtmatigheidsverklaring college Formatie-uitbreiding griffie Uitbreiding juridische controlfunctie
Huisvesting Begin 2023 is het thuiswerkbeleid geïmplementeerd om het thuiswerken/hybride werken te ondersteunen. Hieraan zijn ook financiële middelen gekoppeld. Thuiswerken is één van de elementen die mede bepaalt hoe de toekomstige ambtelijke huisvesting van Wassenaar er uit komt te zien. Een juiste mix van verschillende soorten werkplekken is belangrijk en moet aansluiten bij de organisatievisie van Wassenaar en de behoeften van de medewerkers. De verwachting is dat in 2024 de huidige locaties nog onveranderd in gebruik blijven. Ondertussen gaan de voorbereiding voor de renovatie van De Paauw en het verplaatsen van de gemeentewerf onverminderd door. Bij de verdere uitwerking wordt het uitgangspunt gehanteerd dat de organisatie bij voorkeur over maximaal drie locaties zal worden gespreid: het bestuurscentrum, de gemeentewinkel en de gemeentewerf.
95
Openbaarheidsparagraaf De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 in werking getreden. Het doel van de wet is overheden transparanter te maken. Veel meer dan de Wet openbaarheid van bestuur, de voorganger van de Woo, legt de nadruk de Woo op actieve openbaarmaking. Actieve openbaarmaking betreft het uit eigen beweging (digitaal) publiceren van overheidsinformatie. De Woo stelt de verplichting om 17 gespecificeerde informatiecategorieën openbaar te maken. Deze verplichting zal niet voor alle categorieën tegelijk gaan gelden. Zonder exacte fasering is in een Kamerbrief gemeld dat onder andere convenanten en (de beslissingen op) Woo-verzoeken (voorheen Wob-verzoeken genaamd), als eerste ter hand zullen worden genomen in het implementatietraject. In 2023 gaan wij de eerste verplichte informatiecategorieën op het landelijke 'Platform Open Overheidsformatie' (kortweg PLOOI) publiceren. De actieve openbaarmakingsplicht vergt een aanpassing van de interne informatiehuishouding en de administratieve processen binnen de organisatie om dat op een efficiënte, veilige en AVG-conforme wijze te doen. De Woo-contactpersoon is een nieuwe rol per 1 mei 2022. De Woo-contactpersoon beantwoordt op laagdrempelige wijze vragen over de bij de gemeente beschikbare informatie. De bij de eenheid Juridische Ondersteuning werkzame juristen zijn als Woo-contactpersonen aangewezen.
Gastheerschap/Beëindiging Dienstverleningsovereenkomst Mens en Samenleving (M&S) De colleges van Voorschoten en Wassenaar hebben bij de afsplitsing in 2021 besloten om de samenwerking tussen de gemeenten voort te zetten op het gebied van Informatievoorziening & Automatisering (I&A), Post & Archief (P&A) en Maatschappelijke Ondersteuning (MO). De taken op het gebied van Maatschappelijke Ondersteuning (MO) zijn ondergebracht bij de gemeente Voorschoten, de overig genoemde taken (I&A en P&A) zijn ondergebracht bij de gemeente Wassenaar. De gemeente Voorschoten heeft in 2023 de samenwerking op het gebied van MO opgezegd en besloten de DVO te beëindigen. De verwachting is dat we per 1 mei 2024 de collega's van het MO team Wassenaar als onderdeel van de organisatie mogen verwelkomen. Voor het in goede banen leiden van de beëindiging van de DVO, de overgang van taken en personeel met juiste bestuurlijke besluitvorming daaromtrent en het waarborgen van de continuïteit van dienstverlening aan inwoners, is een projectorganisatie ingericht. In 2024 draagt het projectteam onder andere zorg voor het plaatsingsproces en ‘onboarding’ van medewerkers, de splitsing van datasystemen en licenties, het wijzigen van regelingen, de verhuizing van werkplekken, de herijking van het Huisvestingsplan ambtelijke organisatie Wassenaar en het invullen van openstaande vacatures.
De communicatie over al deze ontwikkelingen is proactief, zowel richting medewerkers als richting samenwerkingspartners.
96
Informatievoorziening & Datamanagement (I&D) In 2024 willen we de beschikbaarheid en vindbaarheid van gemeentelijke informatie verder verbeteren voor zowel externen als de eigen interne organisatie; ook in het kader van de Wet Openbare Overheid (WOO), de Wet Digitale Overheid (WDO) en de Omgevingswet. Het beschikbaar hebben van data en informatie is ook van belang om beleid en uitvoering te kunnen (bij)sturen. Data- en informatiemanagement krijgen daarom een steeds belangrijker plek in het functioneren van een gemeente. Een meerjarige i-Visie is in 2023 opgesteld. De vaststelling van de i-Visie is voorzien voor het najaar van 2023. De i-Visie geeft richting en stelt kaders aan hoe de gemeente de komende jaren omgaat met informatievoorziening, privacy en datagebruik. De i-Visie is kaderstellend en een belangrijk fundament voor het opstellen van de meerjarenbegroting, de projectenkalender en de jaarplannen voor de dienstverleningsovereenkomst (DvO) met gemeente Voorschoten. De i-Visie is meer dan alleen een technologische aangelegenheid. Er wordt vanuit drie invalshoeken naar de informatievoorziening gekeken: de veranderende samenleving, de gemeentelijke organisaties en de data- en technologische ontwikkelingen. In 2023 en 2024 wordt de implementatie van een beheerssysteem voor vastgoed (panden en gronden) voorzien.
Dit systeem moet ondersteunen bij het grip krijgen op verhuur, beheer en onderhoud en ondersteunen bij het project invoering kostendekkende en marktconforme huren. Informatiebeveiliging & Privacy De overheid werkt steeds meer digitaal, wat veel voordelen met zich meebrengt. Zo kunnen diensten grotendeels geautomatiseerd afgehandeld worden, gegevens sneller uitgewisseld worden, is de kwaliteit van gegevens sterk verbeterd en is de beschikbaarheid van informatie enorm. Een betrouwbare overheid draagt zorg voor de veiligheid van zijn inwoners, zowel fysiek als digitaal. Daarvoor worden maatregelen genomen, wetten en regels opgesteld en wordt aandacht besteed aan bewustwordingscampagnes. In de fysieke leefomgeving zijn we daar aan gewend en bepalen de wetten en regels vaak onze norm. In de digitale omgeving is dat nog niet zo. Toch is het, vanuit het oogpunt van een betrouwbare overheid, belangrijk om ook te zorgen voor een veilige en betrouwbare digitale omgeving. Om die reden gelden er op Europees en landelijk niveau wetten en regels waar aan voldaan moet worden uit het oogpunt van informatieveiligheid en privacy. De gemeente Wassenaar voert die wetten uit en waar nodig zijn ze vertaald in specifiek beleid. Vanaf 2020 geldt er een nieuw normenkader voor informatie-beveiliging, de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO).
Voor persoonlijke gegevensbescherming is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) het wettelijk geldende kader. De belangrijkste doelstellingen die tot en met 2024 staan gepland, betreffen: •
Verder invulling geven aan het vastgestelde strategische informatieveiligheidsbeleid 2020-2024.
•
Verhogen bewustwording van (nieuwe) medewerkers zodat zij risico’s kunnen herkennen en voorkomen.
•
Uitvoering geven aan de verplichte en/of relevante onderwerpen afkomstig van de Agenda Digitale Veiligheid van de VNG.
•
Vereenvoudigen en jaarlijks doorlopen van het ENSIA-proces (Eenduidige Normatiek Single Information Audit).
•
Optimaliseren en inbedden van het Information Security Management System (ISMS) in de gehele organisatie.
•
Op meerdere fronten binnen de organisatie 'privacy by design and default' inregelen. 97
•
Uitvoeren van impactanalyses op de meest risicovolle data verwerkende processen of nieuwe data verwerkingen met een hoog privacy risico.
•
Meer grip en inzicht krijgen op het verwerkingsregister en de verwerkersovereenkomsten.
•
Structureel voldoen aan de privacy wet- en regelgeving en normen die op dit gebied voor de organisatie gelden.
Misbruik en Oneigenlijk gebruik – beleid / fraudemaatregelen Ter voorkoming van fraude is er aandacht voor functiescheiding en wordt elke factuur binnen Wassenaar door minimaal twee medewerkers beoordeeld (4 - ogen principe). Ook zijn er bij financieel omvangrijke processen altijd meerdere medewerkers betrokken en wordt er collegiaal getoetst. Denk hierbij aan het inkoop- en aanbestedingsproces of aan het vaststellen van leges bij (grotere) bouwprocessen. Rechtmatigheidsverklaring Vanaf het controlejaar 2023 zal niet langer de accountant, maar het college van burgemeester en wethouders verantwoording afleggen over rechtmatigheid. Als gevolg hiervan neemt het college de rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening volgens een standaard model en geeft een toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering. In 2023 doet de gemeente ervaring op met deze wijziging en deze ervaring wordt gebruikt bij het opstellen van het controleplan 2024. De verantwoording zal steunen op de verbijzonderde interne controle (VIC). Getoetst wordt of de maatregelen van interne controle in de financiële processen goed werken en de uitkomst hiervan wordt gebruikt om de kwaliteit van de processen verder te verbeteren. Het opstellen en uitvoeren van de VIC wordt door de ambtelijke organisatie uitgevoerd.
De controlerend accountant maakt voor haar controle gebruik van de VIC-werkzaamheden van de gemeente en de bevindingen die daaruit volgen worden in de managementletter en accountantsverslag bij de jaarrekening opgenomen. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is mede bedoeld om het gesprek tussen de gemeenteraad en het college over de (financiële) rechtmatigheid te ondersteunen. Het doel hiervan is om de kaderstellendeen controlerende rol van de gemeenteraad op dit vlak te versterken.
98
Paragraaf Verbonden partijen
99
Vreemd
Financieel Gemeenschappelijke regeling
belang (omvang deelnemersbijdrage)
Eigen
vermogen
Bestuurlijk belang
vermogen aan
(lang en kort)
(vertegenwoordiging en
begin en einde
aan begin en
stemverhouding in AB)
begrotingsjaar
einde
in €
begrotingsjaar
in €
in €
De Veiligheidsregio Haaglanden voert
De niet afgedekte risico's voor de VTH in totaal zijn berekend op
taken namens de gemeente uit op het
€1.637.000. Het betreft hier de volgende risico's:
gebied van brandweerzorg,
Incidenteel:
rampenbestrijding en crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. Veiligheidsregio Haaglanden (VRH)
€ 2.207.160
Het Algemeen Bestuur van de VRH bestaat uit de burgemeesters van alle gemeenten in regio Haaglanden. Namens de gemeente Wassenaar, heeft
Jeugdhulp Haaglanden (SbJH)
01-01-2024:
€ 1.787.000
€ 126.932.000
31-12-2024:
31-12-2024:
€ 1.667.000
€ 128.678.000
- Wet normering rechtspositie ambtenaren. Structureel: - Niet verzekerbare risico's; - Ontwikkelingen vrije instroom vrijwilligers; - Aansprakelijkheid dienstverlening; - Cyberdreiging/digitale veiligheid;
Algemeen Bestuur en het Dagelijks
- Gemiddeld werkgeversrisico WGA/WW;
bestuur.
- Overgangsregeling FLO.
Het Servicebureau Jeugdhulp
Geen recente jaar gegevens bekend. De gemeenschappelijke regeling
Namens de gemeente Wassenaar € 188.764
- Loopbaanbeleid operationele dienst;
de burgemeester zitting in het
in het kader van de Jeugdwet
lijke regeling Servicebureau
01-01-2024:
Haaglanden voert de volgende taken uit
Gemeenschappe-
Omvang risico's (i.r.t. weerstandsvermogen)
Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden heeft geen afgezonderd 01-01-2024:
01-01-2024:
-
-
vertegenwoordigd de Wethouder Sociaal domein, wonen en onderwijs, met een stemaandeel van 1 van de 10
weerstandsvermogen. Financieel technisch zijn de tien deelnemende gemeenten verantwoordelijk voor eventuele tegenvallers. In de risicoparagraaf in de begroting 2023 van de gemeenschappelijke regeling
31-12-2024:
31-12-2024:
zijn de risico's opgenomen. Ook is er een inschatting gemaakt van de
-
-
benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is
stemmen (10 gemeenten in
bepaald op €680.000. Het aandeel van Wassenaar is hierin 2,34% en dat
Haaglanden)
bedraagt €15.912