Begroting 2024 -2027

BEGROTING 2024

Colofon:

uitgave Wassenaar oktober 2023

INHOUDSOPGAVE Algemeen ...................................................................................................................................................... Inleiding...................................................................................................................................................... 5 Leeswijzer ................................................................................................................................................... 6 Informatieve afbeelding ................................................................................................................................ 8 Programma's ................................................................................................................................................. P1 Veiligheid en Handhaving ........................................................................................................................ 11 P2 Mens en Maatschappij ............................................................................................................................ 17 P3 Bestuur en middelen ..............................................................................................................................

33 P4 Fysieke leefomgeving ............................................................................................................................. 43 P5 Natuur, klimaat en Mobiliteit ................................................................................................................... 53 Beleidsindicatoren ...................................................................................................................................... 64 Recapitulatie .............................................................................................................................................. 66 Paragrafen .................................................................................................................................................... Paragraaf Lokale heffingen .......................................................................................................................... 67 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................................... 78 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................................... 84 Paragraaf Financiering ................................................................................................................................

90 Paragraaf Bedrijfsvoering ............................................................................................................................ 94 Paragraaf Verbonden partijen ...................................................................................................................... 99 Paragraaf Grondbeleid ...............................................................................................................................106 Financiële begroting................................................................................................................................

108 Uitgangspunten .........................................................................................................................................109 Meerjarenbeeld 2024-2027 .........................................................................................................................110 Toelichting meerjarenperspectief .................................................................................................................111 Incidentele baten en lasten .........................................................................................................................112 Mutaties reserves per programma ...............................................................................................................114 Overzicht baten en lasten per taakveld ........................................................................................................115 Bijlagen ................................................................................................................................................... 118 Reserves en voorzieningen .........................................................................................................................119

Inleiding

Beste Wassenaarders, Voor u ligt de begroting 2024, het belangrijkste financiële stuk van de gemeente, waarin de maatschappelijke ambities -die de gemeente samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties wil uitvoerenvan financiën worden voorzien, zodat deze kunnen worden gerealiseerd. Het is de manier om te laten zien dat Wassenaar financieel op orde blijft en waar de gemeente ons belastinggeld aan uitgeeft. Het is belangrijk dat elke Wassenaarder daar inzicht in kan krijgen. Hoe ons huishoudboekje op orde blijft Onze begroting is blijvend in evenwicht. Dat betekent dat elke euro aan lopende uitgaven aan bijvoorbeeld sport, jeugdzorg, cultuur of verkeersveiligheid ook is voorzien van structurele inkomsten via het gemeentefonds of de belastingen. Zo ontstaan er geen tekorten die via de gemeentelijke reserves (spaarpot) worden bijbetaald. Waarom wij sparen voor nieuwe investeringen Op investeringen schrijft de gemeente af. Zo spaart Wassenaar gezamenlijk om tijdig onze voorzieningen zoals bijvoorbeeld ons rioolsysteem, zwembad, schoolgebouwen of de nieuwe sporthal te kunnen vervangen als dat nodig is. Daardoor komt er jaarlijks 2,5 miljoen euro in de spaarpot bij, welk bedrag ook nog eens toeneemt. Wij vinden het daarom verantwoord om investeringen te doen die noodzakelijk zijn.

Uitstel is vaak duurkoop en leidt tot achterstallig onderhoud of minder maatschappelijke voorzieningen. Onze liquiditeit loopt terug om bijvoorbeeld de gemeentewerf te saneren, een school te bouwen of de Groene Zone in te vullen. We investeren verantwoord waar nodig en dat versterkt onze bestuurskracht voor alle Wassenaarders. Met een sluitende begroting, het aanvullen van de spaarpot en goed samen te werken voor ons dorp, blijven wij zelfstandig. En soms leveren investeringen ook geld op door bijvoorbeeld verkoop van grond voor woningbouw of bedrijventerreinen. De kosten gaan soms voor de baten uit. De Wassenaarder op 1: Geen verhoging van de onroerendezaakbelasting of toeristenbelasting Hoewel het leven de afgelopen jaren fors duurder is geworden, kiest het College -in lijn met het coalitieakkoord uit 2023- uitsluitend voor trendmatige lastenverhogingen voor inwoners en ondernemers. Met prudent begroten is geld ophalen bij Wassenaarders om geld op te potten zonder nieuwe uitgaven niet nodig. Vanaf 2026 kijkt de gemeente Wassenaar, net als elke andere gemeente, aan tegen landelijke tekorten waarvoor zij een oplossing van het Rijk verlangt. Daarover staat uw College in nauw contact met gemeenten in onze regio om de vinger aan de pols te houden en een oplossing te vinden bij het nieuwe kabinet.

Tot slot; het leven bestaat uit meer dan cijfers De gemeente is geen bank of bedrijf, maar de overheid die het dichtst bij u staat en in ons dorp het verschil kan maken. Dat betekent verder werken aan duurzaamheid, meer sportmogelijkheden, goede zorg, een gezellig centrum en het versterken van maatschappelijke instellingen en ondernemerschap. En het oplossen van langlopende dossiers zoals het investeren in onze dorpskern, verkeersveiligheid, het saneren van de gemeentewerf en ruimtelijke opgaven zoals behoud van het familiestrand, woningbouw, behoud van ondernemerschap en het versterken van de Groene Zone met Valkenburg. Dat maakt Wassenaar een bijzonder en mooi dorp in deze drukke regio. Met hartelijke groet, Namens het College van burgemeester en wethouders, Laurens van Doeveren Wethouder Financiën, Economie en Sport

5

Leeswijzer

In deze leeswijzer wordt u meegenomen in de structuur van de begroting. De kern van de begroting bestaat uit vijf programma’s. De programma’s verhouden zich niet één-op-één tot de portefeuilles van de vijf collegeleden aangezien zij verantwoordelijkheid hebben voor een aantal taakvelden binnen verschillende programma's : •

Programma 1: Veiligheid en Handhaving

•

Programma 2: Mens en Maatschappij

•

Programma 3: Bestuur en Middelen

•

Programma 4: Fysieke Leefomgeving

•

Programma 5: Natuur, Klimaat en Mobiliteit

Opbouw programma’s Ieder programma is op dezelfde manier opgebouwd. Bovenaan ieder programma staan de 'Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen' weergegeven waar het programma aan bijdraagt. Deze doelstellingen betreffen de 17 Sustainable Development Goals (SDG's) van de VN waar Nederland zich, net als 193 andere landen, aan verbonden heeft. Zij zijn bedoeld om de wereld een betere plek te maken in 2030. Als mondiaal kompas helpen ze bij uitdagingen als armoede, ongelijkheid, onderwijs en klimaatverandering. Na de SDG’s wordt de visie uiteengezet op de belangrijkste onderwerpen van dat programma. Vervolgens wordt deze visie vertaald in een aantal doelstellingen, waarmee op een actieve manier wordt aangegeven waar dit college zich deze periode voor inzet. Deze doelstellingen worden vervolgens concreet gemaakt aan de hand van resultaten. De resultaten worden eerst overzichtelijk opgesomd, waarna ze kort en krachtig worden toegelicht in de tekst die volgt. Aan de nummering van de resultaten is te zien aan welke doelstelling ze bijdragen. Bijvoorbeeld: resultaten 1.1, 1.2 en 1.3 dragen bij aan doelstelling 1, resultaten 2.1, 2.2 en 2.3 dragen bij aan doelstelling 2, etc. Na de toelichting van de resultaten wordt stilgestaan bij de relevante verbonden partijen.

Verbonden partijen zijn de samenwerkingsverbanden waar we als gemeente aan deelnemen om onze taken uit te kunnen voeren of om onze doelen te bereiken. Er wordt hier een korte uitleg gegeven over de relevante verbonden partijen. Voor de financiële aspecten van deze verbanden, wordt verwezen naar de aparte paragraaf 'Verbonden partijen' verderop in de begroting. Na bespreking van de verbonden partijen, komen de belangrijkste projecten en investeringen aan bod. Vervolgens worden bij de effectindicatoren enkele indicatoren gepresenteerd waarmee door de jaren heen gemonitord kan worden welke stappen er worden gezet om de doelstellingen van het programma te bereiken. Dit zijn meetbare indicatoren waarmee de ontwikkelingen door de jaren inzichtelijk gemaakt worden en waarmee onze resultaten gemakkelijk kunnen worden vergeleken met die van andere plekken uit het land. Ieder programma sluit af met het financiële plaatje. Van de belangrijkste resultaten én van de resultaten waar het meeste budget mee gemoeid is, wordt toegelicht hoeveel geld ervoor wordt uitgetrokken.

6

Hierbij zal worden voortgeborduurd op de eerder gegeven toelichting in de kadernota 2024 en op de structurele gevolgen van de voorjaarsnota 2023. Dit betekent dat in de toelichtingen de nadruk ligt op de gevolgen van het nieuwe coalitieakkoord en college uitvoeringsprogramma (CUP). De, in de toelichting, opgenomen bedragen komen (tenzij anders vermeld) ieder jaar terug. Overige onderdelen De begroting start met een inleiding waarin het college zijn plannen voor het komende jaar op hoofdlijnen toelicht. Nadat vervolgens de vijf programma’s zijn beschreven, worden van alle programma’s de landelijk verplichte beleidsindicatoren op een rij gezet en wordt een financiële samenvatting gegeven over de gehele begroting. Vervolgens wordt in een aantal paragrafen uitleg gegeven over: •

De lokale heffingen

•

Het weerstandsvermogen en risicobeheersing

•

Het onderhoud van kapitaalgoederen

•

De financiering

•

De bedrijfsvoering

•

De verbonden partijen

•

Het grondbeleid

Na deze paragrafen ontluikt de financiële begroting zich. Hier komen onder andere het meerjarenbeeld aan bod, een toelichting op het meerjarenperspectief en een overzicht van baten en lasten. Veel leesplezier toegewenst!

7

Informatieve afbeelding

8

9

Beleidsbegroting

10

P1 Veiligheid en Handhaving

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelings Doelstellingen/ Sustainable Development Goals

Visie Een dorp waar mensen veilig en goed leven, wonen, werken en zich thuis voelen. Het hebben van een schone, hele en veilige leefomgeving is daarbij een randvoorwaarde. Doelstellingen 1. Stellen van veiligheidsprioriteiten; 2. Handhaving van de openbare orde; 3. Kunnen inspelen op thema's als omgaan met onbegrepen gedrag en meervoudig sociale problematiek door snel te schakelen en mensgericht te helpen; 4. Behouden van noodzakelijke hulpdienstverleningsorganisaties voor en binnen de gemeente Wassenaar; 5. Bestrijden van ondermijnende criminaliteit; 6. Het mogelijk maken van evenementen door mee te denken en duidelijke kaders te bieden.

11

Wat gaan we daarvoor doen ?

Belangrijkste resultaten 2024 1.1 Uitgevoerd jaarplan 2024 integraal veiligheidsbeleid 2.1 Opgestelde visie en handhavingsplan openbare orde 2.2 Inspecteurs openbare ruimte en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) zijn waar nodig actief ingezet tegen overlast en overtredingen 3.1 De Lokale Kamer is doorontwikkeld: een uitvoeringscoördinator is aangesteld, de regie is belegd binnen de gemeente 5.1 Bewustwordingscampagne(s) onder inwoners en ondernemers m.b.t. hoe zij vormen van ondermijning kunnen melden is van start gegaan 5.2 Geactualiseerd en opgesteld Bibob-beleid in 2024 5.3 Opgesteld uitvoeringsplan ondermijning Wassenaar 2025 en verder 6.1 Opgesteld evenementenbeleid, waarin een helder kader ligt om evenementen mogelijk te maken

Toelichting 1.1 Uitgevoerd jaarplan 2024 integraal veiligheidsbeleid Het integraal veiligheidsbeleid 2024-2027 (hierna IVB) wordt in 2023 opgesteld en behandeld in de raad. Het IVB geeft in grote lijnen de ambities, prioriteiten en doelstellingen aan op veiligheidsgebied voor de periode 2024 tot en met 2027. Het doel van dit meerjarige veiligheidsbeleid is het handhaven van het huidige veiligheidsniveau binnen de gemeente Wassenaar, en waar nodig te intensiveren op de geprioriteerde veiligheidsthema’s. Deze thema's zijn: Buurt en Veiligheid, Zorg en Veiligheid (zie ook doelstelling 3), Ondermijnende Criminaliteit (zie ook doelstelling 5) en Leefbaarheid. Jaarlijks zal een uitvoeringsplan worden opgesteld met de voor dat jaar te realiseren doelstellingen en aanpak. Dit uitvoeringsplan zal jaarlijks worden geëvalueerd. 2.1 Opgestelde visie en handhavingsplan openbare orde Om de gemeentelijke handhaving goed te organiseren is in 2024 een heldere visie en integrale aanpak op de gemeentelijke handhavingstaak ontwikkeld, en de uitvoering hiervan gestart. In het kader van programma 1 gaat het specifiek om het handhavingsbeleid dat toeziet op de openbare orde. Met betrekking tot het handhavingsbeleid op de openbare orde zullen de prioriteiten en doelstellingen helder opgesteld en vastgelegd worden aan de hand van het veiligheidsbeeld en het leefbaarheidsbeeld van de gemeente Wassenaar.

12

2.2 Inspecteurs openbare ruimte en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) zijn waar nodig actief ingezet tegen overlast en overtredingen De openbare orde wordt gehandhaafd door de politie, inspecteurs openbare ruimte en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s). Zij houden toezicht en treden waar nodig op tegen overlast en overtredingen. De gemeentelijke handhavers en toezichthouders worden constant getraind om enerzijds professioneel uitvoering te kunnen geven aan het (nieuwe) handhavingsbeleid en anderzijds in gedrag en houding zodat zij een visitekaartje blijven voor de gemeente Wassenaar. 3.1 De Lokale Kamer is doorontwikkeld: een uitvoeringscoördinator is aangesteld, de regie is belegd binnen de gemeente Op het snijvlak van zorg en veiligheid spelen onder meer thema’s zoals omgaan met onbegrepen gedrag, meervoudig sociale problematiek en het plegen van strafbare feiten. Om snel te schakelen bij personen met problematiek op verschillende leefgebieden wordt in 2024 een integrale aanpak uitgevoerd om mensen mensgericht te helpen en escalatie te voorkomen. Hiertoe wordt de afstemming en samenwerking tussen zorg en veiligheid meer gezamenlijk georganiseerd. Dit gebeurt vanuit het samenwerkingsverband onder de naam de Lokale Kamer Wassenaar, waarvan op 1 september 2023 het convenant door de gemeente en de deelnemende partners is ondertekend.

De werkwijze van de Lokale Kamer Wassenaar is erop gericht om inwoners van de gemeente Wassenaar concrete hulp te bieden op het gebied van zorg- en veiligheid. Bij het instellen van de Lokale Kamer Wassenaar wordt vanuit de gemeente een verwerkingsverantwoordelijke uitvoeringscoördinator aangesteld die invulling geeft aan de eisen vanuit de AVG. Daarnaast wordt de regie en het voorzitterschap van de Lokale Kamer Wassenaar belegd binnen de gemeente Wassenaar. 5.1 Bewustwordingscampagne(s) onder inwoners en ondernemers m.b.t. hoe zij vormen van ondermijning kunnen melden is van start gegaan Voor de ondermijningsaanpak in Wassenaar zijn signalen en meldingen van groot belang. Bewustwording zorgt ervoor dat ambtenaren, bestuur, inwoners en bedrijven in ons dorp scherp zijn op signalen en de verschijningsvormen van (mogelijk) ondermijnende criminaliteit. In 2024 gaan we van start met een meerjarige publieks campagne op maat, waarbij we de communicatiestrategie aanpassen voor specifieke doelgroepen, zoals ondernemers, jeugd en ouderen. 5.2 Geactualiseerd en opgesteld Bibob-beleid in 2024 In 2024 vindt een actualisatie plaats op het Bibob-beleid. Het Bibob-beleid zorgt ervoor dat we nieuwe aanvragers van vergunningen, subsidies en vastgoedtransacties zorgvuldiger kunnen controleren op antecedenten en herleidbaar en onverklaarbaar vermogen.

Zo voorkomt de gemeente dat er onbewust criminele activiteiten, of het witwassen van crimineel verkregen vermogen worden gefaciliteerd. De financiële gevolgen van dit beleid zijn op dit moment nog niet inzichtelijk. Inzicht in de financiële gevolgen is mede gebaseerd op deze actualisatie en het ambitieniveau. Deze financiële gevolgen brengen we in beeld zodra het nieuwe Bibob-beleid is opgesteld. 5.3 Opgesteld uitvoeringsplan ondermijning Wassenaar 2025 en verder In 2021 heeft de gemeenteraad het plan van aanpak ondermijning Wassenaar vastgesteld. Dit plan van aanpak zorgt voor een solide basis voor de Wassenaarse ondermijningsaanpak. In 2024 evalueert de gemeente Wassenaar de aanpak op inhoud en middelen. Vanuit die blik stellen wij nieuwe doelen, intensiveren we onze 13

aanpak in nieuwe thema’s. Deze nieuwe aanpak kan financiële gevolgen met zich meebrengen. Deze financiële gevolgen brengen we in 2024 in beeld en maken wij keuzemogelijkheden inzichtelijk. 6.1 Opgesteld nieuw evenementenbeleid Middels een opgesteld nieuw evenementenbeleid wordt gerealiseerd, dat er vanaf 2024 veel evenementen worden georganiseerd die voor de bewoners in Wassenaar tot verbinding en samenhang leiden. Evenementenbeleid biedt ruimte voor inwoners en ondernemers om Wassenaarse evenementen mogelijk te maken.

Verbonden partijen / samenwerkingsverbanden

Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) De Veiligheidsregio Haaglanden voert namens de gemeente taken uit op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening.

14

Wat gaat het kosten ?

Investeringen

Tabel 1.1 - Investeringen P1 Veiligheid en Handhaving

Programma 1

Reeds beschikbaar gesteld krediet of begrote investering

Beschikbaar te stellen krediet

Meerjarenbeeld

2024

2025

2026

2027

Totaal

Tractie

54.500

-

-

-

-

54.500

Totaal

54.500

-

-

-

-

54.500

Programma

Tabel 1.2 - Baten en lasten P1 Veiligheid en Handhaving Rekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

( "-"= nadeel / "+"= voordeel ) bedragen x € 1.000

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Baten

1.972

2.601

102

102

102

102

Lasten

-5.234

-6.802

-4.204

-4.129

-4.129

-4.129

Saldo van baten en lasten

-3.261

-4.201

-4.103

-4.028

-4.028

-4.028

Onttrekking reserves

0

278

0

0

0

0

Toevoeging reserves

0

0

0

0

0

0

Mutaties reserves

0

278

0

0

0

0

-3.261

-3.923

-4.103

-4.028

-4.028

-4.028

Geraamde resultaat

Toelichting begroot 2024 Opvang ontheemden Oekraïne (lagere baten € 2.500.000/lagere lasten € 2.500.000) De baten en lasten in verband met de opvang van Oekraïense ontheemden worden met ingang van 2024 verantwoord bij programma P2 Mens en Maatschappij omdat het hier nu gaat om reguliere opvang en niet langer noodopvang wat onder het crisisteam valt.

15

Lokale kamer Zorg en Veiligheid (hogere lasten € 110.000) De Lokale Kamer Zorg en Veiligheid is bedoeld om onveilige situaties te voorkomen door personen met meervoudig sociale problematiek en onbegrepen gedrag concrete hulp te bieden op het gebied van zorg- en veiligheid. Hiervoor wordt met ingang van 2024 jaarlijks € 110.000 geraamd. Dit geld is ten eerste bedoeld voor het aantrekken van een regiefunctionaris die stevig de regie voert op de samenwerking in de keten zorg en veiligheid en in dat kader belast is met het voorzitterschap van de lokale kamer. Hiervoor is een jaarlijks bedrag van € 80.000 beschikbaar gesteld. Ten tweede is dit geld bedoeld om een verwerkingsverantwoordelijke (uitvoeringscoördinator) aan te stellen die invulling geeft aan de eisen vanuit de AVG. Hiervoor is een jaarlijks bedrag van € 30.000 beschikbaar gesteld. Bewustwording ondermijning (hogere lasten € 10.000) Voor bewustwording voor wat betreft ondermijning wordt vanaf 2024 structureel € 10.000 begroot. Bijdrage Veiligheidsregio Haaglanden (hogere lasten € 45.000) Op basis van de Begroting 2024 van de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) is de bijdrage van Wassenaar ten opzichte van 2023 € 45.000 hoger.

16

P2 Mens en Maatschappij

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelings Doelstellingen/ Sustainable Development Goals

Visie Wassenaar is een inclusieve gemeente, waar iedereen prettig kan leven. Een plek waar onze kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien en waar onze ouderen langer vitaal kunnen blijven. We behouden goede welzijnsen zorgvoorzieningen. We geven uitvoering aan bestaand beleid en anticiperen op maatschappelijke ontwikkelen met het (her-)formuleren van nieuw beleid. De gemeente, inwoners en maatschappelijke instellingen ondersteunen elkaar. Een integrale en efficiënte (nauwe) samenwerking is daarvoor een voorwaarde. Om de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg te garanderen, dient deze in financieel en maatschappelijk opzicht en qua personele bezetting houdbaar te zijn. Dit vraagt om scherpe keuzes in prioritering, waarbij de mens centraal staat. Daarbij wordt goed gekeken naar de hulpvraag en situatie per individu. We handelen vanuit vertrouwen en respect, normaliseren zorg volgens landelijke richtlijnen en maken waar mogelijk gebruik van landelijke financiering en fondsen. We vergroten de inwonersparticipatie en daarmee de betrokkenheid van zowel jeugdigen als ouderen bij de totstandkoming van beleid. Doelstellingen 1. Een sterk maatschappelijk middenveld; focus op preventie 2. Sociaal Team Wassenaar; integrale samenwerking in het sociaal domein 3. Jeugdbeleid; betrokkenheid van de jeugd vergroten 4.

Subsidie- en inkoopbeleid; optimalisatie subsidies en inkoop voor zowel gemeente als ketenpartners 5. Inclusie; iedereen doet mee in Wassenaar 6. Sport en cultuur; lichamelijke en geestelijke gezondheid en verbinding tussen de inwoners 7. Gezondheidszorg; voldoende gezondheidszorg voor de inwoners in en om Wassenaar

17

Wat gaan we daarvoor doen ?

Belangrijkste resultaten 2024 1.1 Een opgesteld nieuw Beleidsplan Sociaal Domein 1.2 Georganiseerde activiteiten ter bevordering van de lichamelijke en geestelijke gezondheid 1.3 Georganiseerde activiteiten ter vermindering van de eenzaamheid 1.4 Opgesteld advies over respijtzorg 1.5 Extra inzet op het betrekken van nieuwe doelgroepen voor vrijwilligerswerk 1.6 Opgesteld herzien minimabeleid 2.1 Het Sociaal Team Wassenaar is duidelijk vindbaar als spil in de Wassenaarse zorg 3.1 Gestart met het opstellen van breed gedragen jeugdbeleid 3.2 Evaluatie uitgevoerd naar pilot Jongerenwerk 3.3 Voorlichting gegeven aan jongeren over de lokale democratie 3.4 Voorlichting gegeven aan jongeren over gezondheidsbevordering. 4.1 Gestart met actualisatie subsidie- en inkoopbeleid maatschappelijke organisaties 5.1 Een uitgewerkt actieplan op basis van adviesrapport lokale inclusieagenda 5.2 Toegang tot goed onderwijs voor iedereen 5.3 Gestart met participatief opstellen ouderenbeleid 5.4 Bijdrage geleverd aan de woonzorgvisie en woonvormen bijzondere doelgroepen 6.1 Meer sport- en cultuurparticipatie door uitvoering van de Brede SPUK en het Sportakkoord II: Fit in Wassenaar 6.2 Gestart met realisatie lokaal sportplatform en digitaal sportloket 6.3 Coaches aangesteld voor deelname aan Brede regeling combinatiefuncties 6.4 Opgestelde Sportvisie 6.5 Opgesteld uitvoeringsprogramma cultuurnota 7.

Inzet gepleegd op voldoende huisartsenzorg in Wassenaar

18

Toelichting 1.1 Een vastgesteld nieuw Beleidsplan Sociaal Domein Wassenaar legt de nadruk op preventie en gezondheid voor alle inwoners. De bevolking vergrijst maar ook bij jongeren neemt de vraag toe naar advies, informatie, ondersteuning en hulp en/of zorg. We moeten nadenken hoe we het antwoord op die vraag betaalbaar en leverbaar kunnen houden. In het hernieuwde beleidsplan geven we aan hoe we hiermee willen omgaan. En hoe we de Wassenaarders willen begeleiden om zelf preventief verantwoordelijkheid te nemen voor hun gezondheid. 1.2 Georganiseerde activiteiten ter bevordering van de lichamelijke en geestelijke gezondheid Preventie en collectieve voorzieningen Wassenaar ondersteunt inwoners in het algemeen, en oudere en/of kwetsbare inwoners in het bijzonder, met een breed pakket aan activiteiten dat voorkomt dat er problemen ontstaan of die de gezondheid kunnen verbeteren. Dit doen we onder meer in de buurtcentra, zoals de Plantaan, de Oosthof en de Peppel. We investeren ook preventief op andere vlakken, zoals het veilig en gezond kunnen opgroeien voor de jonge inwoners en op tijd hulp bieden aan kwetsbare ouders. Door ouders vroegtijdig te kunnen ondersteunen of ontlasten wordt voorkomen dat problemen groter worden en intensievere hulp nodig is. Er zijn verschillende preventieve projecten die op elkaar aansluiten.

Deze projecten leveren naar verwachting een verdere bijdrage aan het voorkómen van groter worden van sociale problematiek op verschillende leefgebieden, waaronder inkomen en bestrijding armoede, gezond opgroeien en ouder worden, opvoeding en veiligheid. Ook organiseren we activiteiten zodat Wassenaar een dementievriendelijke gemeente wordt en blijft. 1.3 Georganiseerde activiteiten ter vermindering van de eenzaamheid We leggen nadruk op preventie en gezondheid, zoals beweegactiviteiten, geheugenstimulatie bij ouderen en eenzaamheidsbestrijding. 1.4 Opgesteld advies over respijtzorg Wassenaar kent een grote inzet van vrijwilligers, onder meer in de rol van mantelzorgers. Deze mantelzorgers willen we beter kunnen ondersteunen met de inzet van respijtzorg. We gaan onderzoeken hoe we die zorg optimaal kunnen vormgeven. 1.5 Extra inzet op het betrekken van nieuwe doelgroepen voor vrijwilligerswerk We stimuleren een sterk verenigingsleven en koesteren de vrijwilligers. Hierbij laten we ons onder meer inspireren door het plan van de Vrijwilligers Centrale Wassenaar (VCW). We promoten en ondersteunen vrijwilligerswerk, en adviseren en ondersteunen de vrijwilligersorganisaties.

Dit jaar wordt onder andere extra ingezet op het betrekken van nieuwe doelgroepen bij vrijwilligerswerk en het adviseren en ondersteunen van vrijwilligersorganisaties (stichtingen en verenigingen) bij het ontwikkelen van hun eigen vrijwilligersmanagement.

19

1.6 Opgesteld herzien minimabeleid Versterking lokale implementatie Participatiewet, armoedebestrijding en re-integratie In 2024 zal uitvoering worden gegeven aan het nieuwe beleidsplan Re-integratie en Participatie 'Opstap naar werk'. Het beleid richt zich op 3 pijlers: •

Beperking van de (her)instroom in de bijstandsuitkering;

•

Duurzame uitstroom van de re-integratiegroep richting werk of studie;

•

Doorstroom van de participatiegroep.

De gemeente zet naast werkconsulenten ook participatieconsulenten, matchmakers en een leerwerkmakelaar in. Er gaat extra aandacht uit naar jongeren zonder startkwalificatie, inwoners van 55 jaar en ouder en inwoners met een verblijfstatus. •

Bestrijding (energie-) armoede en voorkómen schulden

Vanuit het Sociaal Team Wassenaar biedt de gemeente ondersteuning aan de inwoners die dat echt nodig hebben. In het geval van armoedebestrijding gaat het dan onder andere over (aan-)vragen met betrekking tot inkomensondersteuning, (preventieve) schuldhulpverlening en bijzondere bijstand. Maar ook over ondersteuning bij het verlagen van de energielasten door verduurzaming en energiebesparende maatregelen. In 2024 vindt een evaluatie plaats van het huidige beleidsplan Schuldhulpverlening, en er wordt een start gemaakt met de aanscherping van dit plan. Daarnaast komt vanuit het Rijk extra geld voor preventieve schuldhulpverlening. De maatschappelijke partners gaan extra inzetten op vroegsignalering en voorkomen uithuiszettingen. Vroegsignalering is een wettelijke taak. De combinatie vroegsignalering en het voorkomen van uithuiszettingen versterkt elkaar bij het op tijd signaleren van (beginnende) schuldenproblematiek en voorkomt veel schulden- en psychosociale problematiek In 2023 is gestart met de evaluatie van het huidige minimabeleid. Vervolgens wordt gestart met het beleidsontwikkelingsproces waarbij belanghebbenden actief worden betrokken, zoals maatschappelijke organisaties en vertegenwoordigers van de doelgroep.

Op basis van deze input wordt in 2024 een herzien beleidskader opgesteld dat rekening houdt met de specifieke behoeften van mensen met een laag inkomen en is gericht op het verbeteren van hun levensomstandigheden. Bij het herziene minimabeleid wordt aandacht besteed aan het voorkomen van de armoedeval en wordt ervoor gezorgd dat werk lonend is voor mensen met lage inkomens. 2.1 Het Sociaal Team Wassenaar is duidelijk vindbaar als spil in de Wassenaarse zorg Het Sociaal Team Wassenaar (STW) blijft in ontwikkeling om een optimale dienstverlening aan de inwoners te kunnen bieden. Het STW biedt hulpzoekenden direct, of zo snel als mogelijk, de juiste ondersteuning op het juiste moment door de juiste ondersteuner. In het STW zullen het adviseren, informeren, ondersteunen en hulp en/of zorg bieden op elkaar worden afgestemd. De dienstverlening en alle projecten rond preventie en collectieve voorzieningen worden vanuit de ambtelijke organisatie begeleid en jaarlijks beoordeeld op nut en noodzaak. Het registratiesysteem van het STW levert de gemeente de benodigde informatie om de dienstverlening te kunnen verbeteren. Er is binnen het STW scherp aandacht voor het op- en afschalen van hulp; ook wordt de effectiviteit van de preventieve diensten binnen het STW steeds getoetst. Met verschillende vormen van communicatie wordt continue aandacht gecreëerd voor het Sociaal Team Wassenaar.

20

3.1 Gestart met het opstellen van breed gedragen jeugdbeleid Jeugdbeleid wordt opgesteld, met aandacht voor inwonersparticipatie van jongeren en hun ouders, inclusief een plan voor Jeugdparticipatie. In 2024 willen we in Wassenaar nog meer inzetten op het investeren en daarmee versterken van het preventieve, lokale veld. We gaan de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd implementeren. Deze maatregelen leggen het accent op het versterken van de lokale preventieve basis, waardoor inwoners snel en dichtbij huis de juiste hulp ontvangen en er minder zware hulp nodig is. In Wassenaar doen we dit binnen het Sociaal Team Wassenaar (STW), onder andere door de aansluiting met de praktijkondersteuners jeugd en door het bieden van jeugd- en gezinshulp vanuit het STW. De Wassenaarse jeugdigen en gezinnen met hulpvragen vinden een luisterend oor in het lokale veld. Er vindt lokaal uitgebreid onderzoek plaats naar de hulpvragen door de praktijkondersteuner jeugd vanuit het STW. Daarnaast wordt het STW versterkt met de expertise van een gedragswetenschapper. Het risico van overschrijding van het jeugdhulpbudget is ook in 2024 aanwezig, niet alleen in Wassenaar, maar ook bij andere gemeenten in de regio. In vergelijking met andere gemeenten doen we het goed, de stijging van kosten gaat minder hard dan bij buurgemeenten.

Dit inzicht draagt bij om vast te houden aan de ingezette koers, het versterken van het preventieve, lokale veld. Doel is om toe te werken naar stabilisering van de uitgaven. Doel is tevens inzicht in de oorzaken van de kostenstijgingen van de tweedelijns jeugdhulp, waardoor we de jeugdhulp nog beter en effectiever kunnen toespitsen op de veranderende hulpvraag na corona. In 2024 werken we verder aan de voorbereidingen van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, waarmee het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen in aantal en duur moet afnemen. In Wassenaar bereiden de hulpverleners van het STW zich hierop voor door in veiligheidscasuïstiek tijdig op te trekken met jeugdbeschermers van de gecertificeerde instellingen. Dit doen zij aan de hand van de methodiek Beter Samenspel. 3.2 Evaluatie uitgevoerd naar pilot Jongerenwerk In 2023-2024 loopt een pilot met Jongerenwerk waarbij jongeren elkaar 2x per week kunnen ontmoeten op een binnenlocatie aan de Dr. Mansveltkade. Na deze periode wordt geëvalueerd in welke mate dit aanbod aan de verwachtingen voldoet. Ook wordt onderzocht waar nog meer ontmoetingsplekken mogelijk zijn voor jongeren om tijd met elkaar door te brengen. 3.3 Voorlichting gegeven aan jongeren over de lokale democratie De gemeente wil jongeren meer betrekken bij lokale besluitvorming.

In 2024 wil de gemeente jongeren wegwijs maken in de lokale democratie en actief laten participeren binnen de gemeente. 3.4 Voorlichting gegeven aan jongeren over gezondheidsbevordering Een belangrijke partner binnen het jeugdbeleid is het jongerenwerk. Deze partner werkt veel samen met de scholen binnen de gemeente, met de lokale partners, en ook met het Sociaal Team Wassenaar. Met deze samenwerking wordt ingezet op preventieve hulp en is er extra aandacht voor het verminderen van alcohol-, 21

drugs- en tabaksgebruik onder jongeren. Om jongeren goed en vroegtijdig te kunnen bereiken, zetten we in op structurele activiteiten op school, op straat en op locatie. Zo kan - samen met de scholen - voorlichting gegeven worden over alcohol, drugs, mentale gezondheid, seksualiteit, voeding en sport. 4.1 Gestart met actualisatie subsidie- en inkoopbeleid maatschappelijke organisaties In 2024 wordt begonnen met het actualiseren van het subsidiebeleid. De inwerkingtreding is voorzien per 1 januari 2026. Bij de actualisatie besteden we aandacht aan: •

een zuivere lijn in het toekennen van subsidie dan wel inkoop;

•

zekerheid bieden waar mogelijk door meerjarige contracten;

•

de beste financieringsvorm voor gemeente en ketenpartners.

5.1 Een uitgewerkt actieplan op basis van adviesrapport lokale inclusieagenda In Wassenaar willen we dat iedereen kan meedoen. We willen zoveel mogelijk gelijke kansen voor iedereen die deelneemt aan de samenleving, ongeacht leeftijd, geslacht, seksuele voorkeur, inkomen, culturele achtergrond, talenten en beperkingen. Zowel het adviesrapport lokale inclusieagenda alsmede interne suggesties en mogelijke nieuwe ideeën uit de samenleving, worden omgezet in acties, die vervolgens geprioriteerd, gepland en uitgevoerd worden 5.2 Toegang tot goed onderwijs voor iedereen De gemeente Wassenaar wil dat alle kinderen, ongeacht hun achtergrond, optimale ontwikkelkansen hebben. Hierbij willen wij sociale en taalachterstanden voorkomen. Ook richten wij ons op het terugdringen van schooluitval en schoolverzuim. Daarnaast het realiseren van NT-2 onderwijs voor statushouders en nieuwkomers. Het onderwijs heeft hierin een belangrijke rol. Belangrijke partners voor Wassenaar zijn de School Adviesdienst (SAD) en de samenwerkingsverbanden in de regio Leiden voor zowel primair als voortgezet onderwijs. Met deze partners werken we onder meer aan beleid op het gebied van passend onderwijs en onderwijsachterstanden. Binnen het beleidsterrein Onderwijs hebben we ambities op de volgende beleidsthema's: •

Onderwijsachterstanden

In 2023 is het nieuwe beleidsplan Voor- en Vroegschoolse Educatie vastgesteld door de gemeenteraad. De belangrijkste doelen uit dit beleidsplan zijn het verhogen van het bereik van doelgroeppeuters en extra VE (voorschoolse educatie) plaatsen creëren in het dorp. Met het verhogen van het bereik van doelgroeppeuters naar 70% bedoelen we dan 70% van de peuters (leeftijd 2,4 t/m 4) met een risico op een onderwijsachterstand het volledige aantal wettelijke uren VE ontvangt. •

Samenwerking tussen jeugdzorg en onderwijs

Het onderwijs is een belangrijke partner voor (preventieve) jeugdzorg. Om het welzijn van jongeren te verbeteren en voortijdig schoolverlaten terug te dringen, willen we de samenwerking tussen jeugdzorg en onderwijs verbeteren. Zo kunnen kinderen, tieners en hun ouders eerder de zorg geboden krijgen om grotere problemen te voorkomen. In 2024 zal het beleid op dit onderwerp verder vorm krijgen. Hierbij wordt ook aangesloten op regionaal beleid. Er wordt vanuit Haaglanden extra geïnvesteerd in de verbinding onderwijsjeugdzorg. Zo wordt grensverkeer in kaart gebracht, een pilot opgestart met jeugdhulp op mbo-locaties en wordt groepsgerichte jeugdhulp op onderwijs onderzocht. 22

•

Onderwijs aan nieuwkomerskinderen

Momenteel ontvangen Oekraïense kinderen onderwijs in de taalklas. Aangezien deze kinderen daar zullen uitstromen en gaan deelnemen aan het reguliere onderwijs, en er in de regio een groot tekort is aan onderwijs voor nieuwkomerskinderen, willen we de taalklas ook openstellen voor kinderen van statushouders die in Wassenaar komen wonen. Het openstellen van de taalklas voor kinderen van statushouders is afhankelijk van de huisvesting van statushouders. De huidige Taalklas is gehuisvest in de vm. Den Deijlschool. Dit gebouw zal met ingang van 1 augustus 2024 gesloopt worden. •

Laaggeletterdheid terugdringen

Het is van cruciaal belang dat kinderen en volwassenen goed kunnen lezen en schrijven om deel te nemen aan de samenleving. Hiervoor werkt Wassenaar samen met andere gemeenten binnen de regio Zuid-Holland Centraal aan het regionaal actieplan Laaggeletterdheid (WEB) 2023. Op dit moment hebben we weinig zicht op wie de doelgroep laaggeletterden precies is (jong, oud, Nederlands als moedertaal of niet). In 2024 wordt een nieuwe landelijke monitor laaggeletterdheid verwacht. Aan de hand van deze monitor zullen we ons aanbod beter kunnen afstemmen op de doelgroep. Het bereik wordt vanaf Q3 van 2023 binnen het regionale samenwerkingsverband gemonitord. Gedurende 2024 zal de monitor van het bereik worden verbeterd. In 2024 wordt er binnen de regio verder gewerkt aan een passend aanbod voor alle doelgroepen en een groter bereik van laaggeletterden. Lokaal is de bibliotheek de voornaamste partner om laaggeletterdheid tegen te gaan, o.a. door taaltrajecten en een taalspreekuur. 5.3 Gestart met participatief opstellen ouderenbeleid We gaan in 2024 alle relevante elementen zoals dementie, mantelzorg en respijtzorg, maar ook wonen e.d. meenemen in een overall ouderenbeleid. Hiervoor passen we inwonersparticipatie toe.

5.4 Bijdrage geleverd aan de woonzorgvisie en woonvormen bijzondere doelgroepen Als onderdeel van de te ontwikkelen 'Woonzorgvisie' wordt onderzocht welke woonvormen het meest passend zijn voor de verschillende doelgroepen. De definiëring van de verschillende doelgroepen (zoals bijvoorbeeld de ouderen) worden meegenomen in de woonzorgvisie. Ook wordt aandacht besteed aan begeleiding en dagbesteding, ondersteuning om de mantelzorger tijdelijk te ontlasten, een plaats in een beschermde woonomgeving voor mensen met een psychische stoornis en opvang in geval van huiselijk geweld en mensen die dakloos zijn. 6.1 Meer sport- en cultuurparticipatie door uitvoering van de Brede SPUK en het Sportakkoord II: Fit in Wassenaar De rijksregeling voor het Sport- en Preventieakkoord loopt in 2023 af. Het rijk zet de regeling voort onder de noemer Sportakkoord II, als onderdeel van de ‘Regeling specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026’. De gezamenlijke ministeries en VNG/VSG zetten zich in om de komende jaren vraaggericht de toeleiding en begeleiding naar sport-, beweegen cultuuraanbod te versterken, zodat meer mensen actief betrokken raken bij en deelnemen aan sport, bewegen en cultuur en daarmee gezonder, actiever en fitter worden. De gemeente Wassenaar doet dit vanuit het nieuwe sportakkoord 'Fit in Wassenaar'.

De gemeente krijgt hiervoor via de Brede Specifieke Uitkering (SPUK) vier jaar uitvoeringsbudget van het Rijk. In 2024 zetten de samenwerkende partijen in op het 23

versterken van het fundament in de sport, een groter bereik van inwoners en het vergroten van de maatschappelijke waarde van sport. 6.2 Gestart met realisatie lokaal sportplatform en digitaal sportloket Een van de voorwaarden voor het ontvangen van rijksbudget voor het Sportakkoord is het realiseren van een lokaal sportplatform. In 2024 onderzoekt de gemeente (in samenspraak met het kernteam en de adviseur lokale sport) de mogelijkheid om een lokaal sportplatform in te richten. We streven naar een brede vertegenwoordiging van sport- en beweegaanbieders. Een platform brengt lokale sport- en beweegaanbieders samen met het oog op goede samenwerking, één aanspreekpunt voor en met de gemeente en belangenbehartiging. Daarnaast is de projectleider van Fit in Wassenaar gestart met het opzetten van een digitaal platform waar sport- en beweegaanbieders terecht kunnen om hun aanbod zichtbaar te maken. Inwoners kunnen er terecht voor informatie en advies over sport & bewegen, gezond eten en vitaal leven. In 2024 wil de gemeente één loketfunctie voor clubondersteuning, informatie en advies uitbouwen. Het team van Fit in wassenaar werkt de website verder uit. 6.3 Coaches aangesteld voor deelname aan Brede regeling combinatiefuncties Een onderdeel van de Brede Specifieke Uitkering is de Brede Regeling Combinatiefuncties.

De regeling kent zes type functies, waarvan Wassenaar zich focust op die van club kadercoach, de buurtsportcoach, de beweegcoach en in mindere mate de combinatiefunctionaris onderwijs. Het is de bedoeling dat de functies onder meer een verbinding maken met het Sportakkoord 'Fit in Wassenaar'. De coaches dienen in 2024 aangesteld en werkzaam te zijn. 6.4 Opgestelde Sportvisie Wassenaar In 2023 heeft het college in het coalitieakkoord 'Samen voor Wassenaar, koersvast, open en betrokken' opgenomen dat er een nieuwe sportvisie komt. De gemeente laat in 2024 een nieuwe visie op sport en bewegen opstellen. De visie is waar mogelijk afgestemd met een aantal regelingen in het plan van aanpak voor de Brede Specifieke Uitkering. Vanaf 2025 voert de gemeente gefaseerd de opgaven uit. 6.5 Opgesteld uitvoeringsprogramma cultuurnota Het Uitvoeringsprogramma Cultuurnota Wassenaar 2021 – 2024 loopt in 2024 af. In 2024 wordt daarom een nieuw Uitvoeringsprogramma Cultuurnota Wassenaar opgesteld voor de periode van 2025-2028. 7. Inzet gepleegd op voldoende huisartsenzorg in Wassenaar Het initiatief van de Wassenaarse huisartsen om een gezondheidscentrum te vestigen in en om de voormalige Sint Jozefkerk bezien we vanuit een positieve grondhouding. We onderzoeken hoe deze ontwikkeling zo spoedig mogelijk doorgang kan vinden.

24

Verbonden partijen / samenwerkingsverbanden

Gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (SbJH) Het behartigen van de belangen van de betrokken gemeenten op het terrein van uitvoering van inkooptaken, administratie en informatievoorziening op taakonderdelen binnen de jeugdhulp. De betrokken gemeenten zijn verantwoordelijk voor de beleidsvorming. Het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden voert de technische inkoop uit. Door gezamenlijke inkoop, afhandeling facturering en informatievoorziening zijn efficiencyvoordelen te behalen. Vanwege de uittreding van Voorschoten wordt het GR-bestuur van het SbJH vanaf 2024 gevormd door de wethouders van Pijnacker-Nootdorp (H4, inclusief Wassenaar), Rijswijk (H4), Den Haag (H1) en de directeur van het SbJH. Gemeenschappelijke regeling GGD Haaglanden en Veilig Thuis Haaglanden De GGD Haaglanden heeft als doel het bewaken, bevorderen en beschermen van de gezondheid van de inwoners van de regio Haaglanden met producten en diensten die helpen gezond op te groeien, op te voeden, gezonder te leven en langer gezond te blijven. Lokale taken Naast de reguliere regionale taken zoals gezondheidsbevordering, epidemiologie, beleidsadvisering e.d., zijn er sinds 2018 ook lokale taken die elke gemeente bilateraal afspreekt met de GGD. Voor Wassenaar gaat het om de lokale taken Meldpunt bezorgd, Sociaal Medische Advisering, Schoolgezondheidsbeleid.

Werkvoorzieningsschap Kust-, Duin-, en Bollenstreek (KDB) Uitvoering geven aan de sociale werkvoorziening. Sinds de invoering van de Participatiewet bestaat de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) niet meer, maar de GR KDB draagt zorg voor continuïteit voor de ‘oude’ doelgroep. Provalu ontwikkelt en re-integreert mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, indien mogelijk, naar een reguliere baan. Provalu biedt werk, begeleiding, scholing, training, aanpassingen van de werkplek en persoonlijke aandacht. Daarmee willen we bereiken dat arbeidsgehandicapten en langdurig werkzoekenden uitstromen naar de (gesubsidieerde) arbeidsmarkt. Hiertoe wordt samengewerkt met en in opdracht gehandeld van gemeenten en bedrijfsleven; dit alles binnen financieel verantwoorde kaders. Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) biedt preventieve jeugdgezondheidszorg aan kinderen en jongeren in de H8 gemeenten (Delft, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer). In samenspraak met alle gemeenten is de koers van de JGZ vastgesteld op vier pijlers van de nationale preventieagenda: ouderschap, hechting, weerbaarheid en gezonde leefstijl.

De JGZ wil als expert op preventieve jeugdgezondheidszorg verder inhoudelijk bijdragen op lokaal en regionaal niveau aan met name de ketenaanpak in Kansrijke Start en aanpak overgewicht en obesitas bij kinderen. Door middel van het portefeuillehoudersoverleg is er regionaal overleg tussen alle gemeenten en de JGZ.

25

Regionaal Bestuurlijk Overleg Wet educatie en beroepsonderwijs Het regionaal bestuurlijk Overleg Wet Educatie en beroepsonderwijs is een overleg tussen de gemeenten Wassenaar, Voorschoten, Leidschendam-Voorburg, Pijnakker-Nootdorp, Lansingerland en de gemeente Zoetermeer. De gemeente Zoetermeer is de coördinerende gemeente voor dit beleidsonderdeel. Het gaat om de educatie van onze inwoners die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt, Statushouders die NT-2 onderwijs volgen en de inzet op laaggeletterdheid. In de week van 4 september is hier regionaal aandacht voor geweest. De aandacht voor laaggeletterdheid is een item dat al aandacht heeft en regionaal, maar ook gemeentelijk wordt opgepakt. Een van de onderdelen is dat bibliotheek en het daarbij behorende taalhuis een rol heeft. Een laagdrempelig inlooppunt waar de mensen met een taal- en digitale achterstand kunnen worden ondersteund en op weg geholpen en ondersteund worden.

Projecten en investeringen

Sociaal Team Wassenaar In 2024 gaat het Sociaal Team Wassenaar (STW) verder op de ingeslagen weg van de lerende organisatie. Het volgt het implementatieplan met de daarin beschreven stappen en te behalen resultaten. Het voert de vastgestelde missie en opdracht uit met de afgesproken uitgangspunten in beeld. Het samenwerkingsconvenant wordt geëvalueerd, eventueel bijgesteld en verlengd met de betrokken partijen. De ketenregie Zorg en Veiligheid en het Veiligheidshuis valt binnen het STW. Er wordt zeer nauw samen gewerkt met huisartsen, GGZ POH, Mentaal Lokaal, Fit in Wassenaar, GGD en andere partijen in de "periferie" van het STW. Medio 2023 is de aanbesteding van het registratiesysteem afgerond. 2024 staat daarmee in het licht van de implementatie en het in gebruik nemen van dat registratiesysteem. Het toekomstig kwaliteitshandboek, de werkprocedures, de klantreizen, en klanttevredenheidsonderzoeken van het STW hangen nauw samen met de inrichting van het systeem. En zo ook de mogelijkheden en wijze van monitoring van resultaten, trends en andere informatie voor uitvoering, beleid en gemeenteraad. Inzet van extra, niet geraamde, capaciteit tijdens de verdere (door-)ontwikkeling van het STW kan noodzakelijk zijn. Deze is niet altijd voorspelbaar, omdat de ontwikkelingen binnen het sociaal domein ook niet altijd voorspelbaar zijn.

Denk hierbij aan (nieuw) (rijks-) beleid, maatschappelijke ontwikkelingen die elkaar steeds sneller opvolgen en een mogelijke crisis.

Jongerencentrum Dr. Mansveltkade Het jongerencentrum aan de Dr. Mansveltkade is bedoeld als ontmoetingsplek en richt zich op talentontwikkeling en inwonersparticipatie van jongeren. De pilot is gestart in de tweede helft van 2023. Beoogd is om voor de zomer van 2024 op basis van de gestelde doelen te evalueren en tot een plan te komen met betrekking tot de toekomst van het jongerencentrum. Dit plan wordt opgesteld in samenwerking met jongerenwerk, politie, boa's en de gemeente. Er is extra budget nodig om jongerenwerk voldoende te kunnen inzetten tijdens de inloopmomenten van het jongerencentrum en om daarnaast ook de andere activiteiten door te laten lopen, bijvoorbeeld op scholen en op straat.

26

Warenar Onderzocht zal worden of het haalbaar is naast de huidige theaterfunctie van de Warenar verschillende functies in het gebouw de Warenar te combineren, zoals een cultuurhuis met een buurtfunctie (ontmoeting, recreatie) en een dorpsmuseum. Binnen het dorpsmuseum zouden het brandweermuseum, de gemeentelijke kunstcollectie en de oudheidkundige vondsten een plek krijgen. Het onderzoek naar de haalbaarheid richt zich enerzijds op de mogelijke ruimtelijke invulling van het gebouw en anderzijds op een financieel dekkend bedrijfsplan voor de Warenar. Een cultuurhistorisch onderzoek en een verkeersonderzoek zullen deel uitmaken van het haalbaarheidsonderzoek. Nagegaan zal worden of een beroep kan worden gedaan op rijks- en/of provinciale subsidies. Opvang Oekraïense ontheemden Vanaf maart 2022 vangt Wassenaar Oekraïense ontheemden op, die gevlucht zijn voor het nog steeds voortdurende oorlogsgeweld. Deze opvang is vastgelegd in de Regeling opvang ontheemden Oekraïne. Op grond hiervan hebben de Oekraïense vluchtelingen onder andere recht op de volgende voorzieningen: •

Onderdak in opvangvoorzieningen die een toereikend huisvestingsniveau bieden;

•

Een maandelijkse financiële toelage voor voedsel, kleding en andere persoonlijke uitgaven, tenzij de vluchteling inkomsten uit arbeid heeft;

•

Recreatieve en educatieve activiteiten;

•

Onderwijs aan ontheemden in de leerplichtige leeftijd.

Om deze voorzieningen binnen Wassenaar te kunnen bieden is in 2022 een projectorganisatie ingericht. Op dit moment worden 69 personen opgevangen op gemeentelijke opvanglocaties. Bij particulieren 47 personen. Voor deze opvang is een jaarlijks budget van € 2.500.000 beschikbaar. De uitgaven worden via een specifieke uitkering vergoed door het Rijk. Het is niet te voorspellen hoe de oorlog in Oekraïne verder zal verlopen en wat dit voor gevolgen zal hebben voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. We gaan ervan uit dat deze opvang ook in 2024 voortgezet zal moeten worden. In samenwerking met de gemeente Den Haag is begin 2023 een deel van het ANWB-hoofdkantoor beschikbaar gekomen als opvanglocatie voor Oekraïense ontheemden. Hier kunnen 220 personen vanuit de gemeente Den Haag en 50 personen vanuit de gemeente Wassenaar worden gehuisvest. Zowel de inkomsten als uitgaven hiervoor zijn voor rekening van de gemeente Den Haag. Deze locatie is in ieder geval tot medio 2025 beschikbaar. Daarnaast zijn er in Wassenaar nu twee grotere gemeentelijke opvanglocaties die samen plaats bieden aan 42 ontheemden. Deze opvanglocaties zijn vanaf medio 2024 niet meer beschikbaar. Voor de bewoners van deze locaties zullen dus in 2024 nieuwe opvanglocaties moeten worden gevonden.

Ook moet met ingang van schooljaar 2024/2025 een nieuwe locatie beschikbaar zijn voor het geven van onderwijs aan Oekraïense vluchtelingen. De huidige locatie in de voormalige basisschool Den Deijl is vanaf zomer 2024 niet meer beschikbaar.

27

Multifunctionele sporthal aan de Dr. Mansveltkade 11 De sporthal wordt in 2024 in gebruik genomen en zal de sport in Wassenaar op een hoger plan brengen. Voor de exploitatie van de sporthal ontvangt Kieviten Sporthal Beheer BV een instandhoudingsvergoeding. Herbestemming sporthal De Schulpwei Als de nieuwe sporthal in het derde kwartaal van 2023 wordt opgeleverd, kan de Schulpwei worden afgestoten. Bezien moet worden wat er mogelijk is ten aanzien van herontwikkeling of herbestemming van de locatie. Ook zullen er gesprekken moeten plaatsvinden met de grondeigenaar. Dit project zal in 2023 starten, om onnodige leegstand en verpaupering te voorkomen. Ook in 2024 worden hiervoor kosten voorzien.

Effectindicatoren

Tabel 2.1 - Effectindicatoren P2 Mens en Maatschappij

Effectindicator

Peilwaarde

Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2024

2025

2026

2027

6,1% (2021)

6,0%

5,9%

5,9%

5,9%

27,1 (2021)

25

24

23

22

jeugdhulp

8,8% (2022)

8,6%

8,5%

8,4%

8,4%

% eenzaamheid*

49% (2020)

48%

47%

46%

45%

% inwoners met schuldenproblematiek Aantal inwoners met bijstandsuitkering per 1.000 inwoners % jongeren tot 18 jaar met

*Percentage van de volwassenen 19+ met een hoge eenzaamheidsscore

28

Wat gaat het kosten ?

Investeringen

Tabel 2.2 - Investeringen P2 Mens en Maatschappij

Programma 2

Reeds beschikbaar gesteld krediet of begrote investering

Beschikbaar te stellen krediet

Meerjarenbeeld

2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

7.411.000

1.651.000

-

-

-

-

1.651.000

210.000

-

-

-

-

210.000

195.000

-

-

-

-

195.000

9.467.000

-

-

-

-

9.467.000

Combisporthal Dr. Mansveltkade

7.411.000

Gymzaal Burmanlaan Verduurzaming Langstraat Verduurzaming Paauwlaan 12 Totaal

Totaal

Programma Tabel 2.3 - Baten en lasten P2 Mens en Maatschappij Rekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

( "-"= nadeel / "+"= voordeel ) bedragen x € 1.000

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Baten

8.892

9.874

11.652

11.636

11.573

10.901

Lasten

-33.359

-39.007

-38.934

-39.593

-39.634

-38.863

Saldo van baten en lasten

-24.467

-29.133

-27.281

-27.957

-28.061

-27.962

Onttrekking reserves

2.618

1.272

50

0

0

0

Toevoeging reserves

-1.310

0

0

0

0

0

Mutaties reserves

1.308

1.272

50

0

0

0

-23.159

-27.861

-27.231

-27.957

-28.061

-27.962

Geraamde resultaat

Toelichting begroot 2024 Opvang ontheemden Oekraïne (hogere baten €2.500.000/hogere lasten € 2.500.000) De baten en lasten in verband met de opvang van Oekraïense ontheemden werden voorheen geraamd bij programma P1 Veiligheid en Handhaving. Met ingang van 2024 worden deze verantwoord bij programma P2 Mens en Maatschappij omdat het hier gaat nu om reguliere opvang en niet langer noodopvang wat onder het crisisteam valt.

29

Opvang vluchtelingen COA (hogere baten €350.000/ hogere lasten €100.000) De afgelopen jaren zijn er in de wintermaanden op Duinrell tijdelijk vluchtelingen opgevangen. Dit jaar is een overeenkomst afgesloten voor vijf jaar zodat deze locatie de komende jaren permanent beschikbaar blijft als opvanglocatie voor 900 vluchtelingen. De gemeente Wassenaar ontvangt hiervoor jaarlijks een vergoeding vanuit het COA. Deze vergoeding is voor de komende jaren begroot op € 350.000. Dit is structureel € 150.000 hoger dan de incidentele vergoeding die voor 2023 is begroot. Dienstverlening en Integrale toegang Sociaal team (hogere lasten € 115.000) Het Sociaal Team Wassenaar is de integrale toegang tot het sociaal domein. Hier wordt door de coalitie extra in geïnvesteerd, om zo preventie te versterken en geïndiceerde zorg beter in beeld te houden. Doorontwikkeling sociaal team - gedragswetenschapper (hogere lasten € 65.000) Bij de doorontwikkeling van het Sociaal Team Wassenaar gelden drie kernwoorden: normaliseren, kwaliteit en effectiviteit van zorg en ondersteuning. Dat begint al aan de voorkant bij aanmelding en triage. De gedragswetenschapper heeft hierin een belangrijke rol. Die coacht en adviseert de professionals op inhoud om passende zorg te bieden aan de inwoners.

Daarnaast moeten er door het Sociaal Team Wassenaar regelmatig kernbeslissingen genomen worden (besluiten over veiligheid en uithuisplaatsingen). Deze beslissingen kunnen alleen maar genomen worden met de expertise van een gedragswetenschapper. Dit is ook een norm van de inspectie Jeugdzorg en heeft een wettelijke basis vanuit de Jeugdwet. Aanvullende cofinanciering Sportakkoord (hogere lasten € 95.000) Voor 2023 tot en met 2026 is de brede SPUK-regeling van het Rijk in het leven geroepen, als overkoepelende subsidieregeling voor een aantal regelingen op het gebied van sport en bewegen. Voortzetting van het Sportakkoord II en de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) is daar onderdeel van. Voor de BRC is vanuit het Rijk voor de gemeente Wassenaar in 2023 € 103.000 beschikbaar, als de gemeente daar een bedrag van € 155.000 tegenover stelt. Het Rijk draagt zo 40% bij en de gemeente 60%. In de begroting 2023 is al €60.000 opgenomen voor het voortzetten van het lokaal Sport- en Preventieakkoord. Met het opnemen van de €95.000 in de begroting 2024 en deze in te zetten voor activiteiten, zoals omschreven in de regeling, kan de gemeente optimaal gebruik maken van de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen. Inzet op Sport, incl.

opleveren sportvisie (hogere lasten € 50.000) Door uitbreiding van de formatie kan in 2024 een sportvisie worden opgeleverd en daarna ook uitvoering worden gegeven aan de acties uit deze visie. Structureel verwerken reparatie subsidies niveau 2023 (hogere lasten € 310.000) Het huidige subsidiebudget in het preventief veld is niet toereikend. Deze structurele 'reparatie' voorkomt grote bezuinigingen. In combinatie met de versterking preventief veld komt een reëel meer jaren perspectief in beeld.

30

Versterken preventief veld (hogere lasten €120.000 in 2024 en € 240.000 vanaf 2025) De gemeente zet in op de bestrijding van eenzaamheid, ondersteuning van gezinnen, een vroege inzet bij opvoedvraagstukken, een dementievriendelijke gemeente, ondersteuning mantelzorgers. Om dit te ontwikkelen en resultaten te bereiken (voorkomen van duurdere zorg op (lange) termijn) is een versterking van het preventief noodzakelijk. Verlagen budget geïndiceerde zorg a.g.v. investeringen in vrij toegankelijke zorg (lagere lasten € 125.000 in 2024 en € 250.000 vanaf 2025) Het versterken van het preventief veld en de reparatie van de subsidies preventief veld moeten gaan leiden tot minder kosten van geïndiceerde zorg. Deze verlaging is structureel verwerkt binnen verschillende onderdelen van de Wmo. Nieuw Subsidiebeleid (hogere lasten € 25.000 in 2024) Het Subsidieplan Wassenaar 2021-2024 heeft een looptijd tot en met 31 december 2024. In 2025 moet er daarom een nieuw subsidieplan ingaan. Hierin staan de strategische en beleidsmatige overwegingen om volgens een standaardwerkwijze subsidies te verlenen en vast te stellen.

Ook moet de Algemene

Subsidieverordening Wassenaar 2019 worden geactualiseerd en moeten de ambities uit het Collegeuitvoeringsprogramma een plek krijgen in deze documenten. Om dit omvangrijke proces in goede banen te leiden is extra capaciteit en expertise nodig. Jeugd- en jongerenbeleid (hogere lasten €60.000 in 2024 en €25.000 vanaf 2025) Er is budget nodig om ambulant jongerenwerk te kunnen inzetten op straat en het geven van voorlichtingen. Ook is er meer budget nodig om jongeren te laten participeren binnen de gemeente om betrokkenheid te vergroten. En is er budget nodig voor onderzoek naar passende locaties voor ontmoetingsplekken voor jongeren. Vroegsignalering en voorkomen uithuiszettingen (hogere lasten €35.000) De maatschappelijke partners moeten extra inzet op vroegsignalering en voorkomen uithuiszettingen doen door de toenemende armoede in Nederland. Vroegsignalering is een wettelijke taak. De combinatie vroegsignalering en het voorkomen van uithuiszettingen versterkt elkaar bij het op tijd signaleren van (beginnende) schulden problematiek en voorkomt veel schulden- en psychosociale problematiek Ondersteuning huishoudens voedselbank (hogere lasten €22.000 in 2024 en 2025) Gebruik moeten maken van de voedselbank heeft grote sociale effecten op de leden van een huishouden.