Rapportage Sociaal domein 1e helft 2021

Rapportage Sociaal Domein 1e helft 2021 Gemeente Wageningen

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 1 van 52

Inhoud Leeswijzer ................................................................................................................................4 Legenda:..................................................................................................................................5 Toegang Sociaal domein: ...........................................................................................................6 Tabel 1: Toegang aantal cliënten ..............................................................................................6 Tabel 2: Overige kosten ..........................................................................................................7 Maatwerkfonds..........................................................................................................................8 Wmo: ......................................................................................................................................9 Grafiek 3: Wmo aantal cliënten ................................................................................................9 Tabel 3b: Wmo Aantal cliënten per product .............................................................................. 10 Tabel 4: Wmo kosten ............................................................................................................

12 Grafiek Aandeel duurste cliënten in Wmo ................................................................................. 13 Tabel 5: Wmo Aanbieders ...................................................................................................... 13 Tabel 6: Wmo PGB ............................................................................................................... 14 Tabel 7: Wmo Eigen bijdrage ................................................................................................. 15 Jeugdwet: .............................................................................................................................. 16 Grafiek 8: Jeugdwet aantal cliënten ........................................................................................ 16 Tabel 8b: Jeugdwet aantal cliënten per product ........................................................................ 17 Tabel 9: Jeugdwet kosten ...................................................................................................... 19 Grafiek Aandeel duurste cliënten in Jeugdhulp .......................................................................... 20 Tabel 10: Jeugdwet aanbieders ..............................................................................................

21 Tabel 11: Jeugdwet PGB ........................................................................................................ 22 Grafiek 12: Aandeel van verwijzers in indicaties Jeugdwet in 2018 t/m 2021 ............................... 23 Grafiek 12B: Het financieel aandeel van de verwijzers in de kosten van 2018 t/m 2021 ................ 24 Participatiewet: ....................................................................................................................... 27 Grafiek 13: Periodieke uitkeringen levensonderhoud ................................................................. 27 Grafiek 13b: Periodieke uitkeringen levensonderhoud, per product ............................................. 29 Tabel 14: Aantal cliënten minima regelingen ............................................................................ 31 Tabel 15: Participatie kosten .................................................................................................. 32 Tabel 16: Re-integratie activiteiten (individueel) per aanbieder .................................................. 32 Tabel 17: Bijzondere bijstand per kostensoort .......................................................................... 32 WSW: ....................................................................................................................................

33 Tabel 18: Totaal aantal personen............................................................................................ 33 Tabel 19: Kosten WSW .......................................................................................................... 33 Schulddienstverlening: ............................................................................................................. 34 Grafiek 20: Schulddienstverlening cliënten .............................................................................. 34 Inkoop: .................................................................................................................................. 36

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 2 van 52

Nadere financiële analyse ......................................................................................................... 38 Tabel 22: Financieel overzicht 2021 totaal sociaal domein; begroting versus realisatie en prognose ... 40 Tabel 22: Financieel overzicht 2021 begroting versus realisatie en prognose (PW) ........................... 41 Tabel 22b: Financieel overzicht 2021 begroting versus realisatie en prognose (Algemeen, Jeugd en Wmo) .................................................................................................................................... 44 Bijlagen ................................................................................................................................. 47 Proces: .................................................................................................................................. 47 JEUGD: Leeftijdsopbouw Jeugd en voor opvoedhulp en Jeugd GGZ per geslacht .............................. 49 Data analyse als verbindende factor: ......................................................................................... 52

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 3 van 52

Leeswijzer Vanaf 2019 rapporteren wij aan het college over de tussenstand van programma 6 binnen het sociaal domein. Deze rapportage betreft de het eerste halfjaar van 2021. Deze rapportage is opgesteld op basis van producten waarvan we vinden dat deze bestuurlijk van belang zijn. Voor de onderdelen Wmo, Jeugdwet, Participatie en Schulddienstverlening geven we een overzicht van aantallen per product, in combinatie met financiële verplichting en betaling t.o.v. de begroting. Opzet hierbij is dat deze rapportages kunnen helpen in het gesprek over voortgang, beleidsdoelstellingen en resultaten binnen programma 6 van het Sociaal domein. In onze administraties Suite en Key2financiën vinden continue mutaties plaats. Ook met terugwerkende kracht. Aantallen en bedragen wijzigen dus constant. Onze financiële mensen proberen een zo adequaat mogelijke inschatting te maken, op basis van ervaringen uit het verleden en input vanuit verschillende afdelingen. Wij vragen u dan ook om de aantallen en bedragen in dit licht te bezien. Voor de conclusies en prognoses verwijzen wij u naar tabel 22 en de toelichting (vanaf pagina 41) Met vriendelijke groet, Namens het team dat deze rapportage heeft opgesteld, Ruud Janssen

De bedragen in deze rapportage zijn afgerond op € 1.000 waarbij onder de € 500 naar beneden en daarboven naar boven is afgerond. Dit om de leesbaarheid te vergroten.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 4 van 52

Legenda: BBR

= Budgetbeheer

BBZ

= Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen

BUIG

= Budget Gebundelde Uitkering

CAK

= Centraal Administratie Kantoor, uitvoerende instantie voor het innen van de eigen bijdrage

CAZ

= Collectieve Aanvullende Zorgverzekering

CPB

= Centraal Planbureau

GGZ

= Geestelijke Gezondheidszorg

GIDSO

= Applicatie voor het registreren van meldingen en voeren van regie

GIS

= Geografisch Informatiesysteem

GPK

= Gehandicapten Parkeer Kaart

IOAW

= Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte werkloze Werknemers

IOAZ

= Inkomensvoorziening voor Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen Zelfstandigen

LKS

= Loonkostensubsidie

MDCO

= Multi Disciplinair Cliënt Overleg

MGR

= Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Centraal Gelderland

PGB

= Persoonsgebonden Budget

PW

= Participatiewet

Query

= Met een query een opdracht bedoeld die aan een database wordt gegeven om een bepaalde actie uit te voeren, die ook potentieel gegevens teruggeeft

SDV

= Schulddienstverlening

SR

= Schuldregeling

Suite

= Applicatie waarin wij de verstrekkingen vanuit Wmo/Jeugd en PW registreren

SVB

= Sociale Verzekering Bank, uitvoerende instantie voor Persoons Gebonden Budgetten

Werk-

= Uitvoeringsorganisatie Participatiewet gem. Ede. voert voor Wageningen de

kracht

backofficetaken m.b.t. de WSW uit.

WLZ

= Wet Langdurige Zorg

Wmo

= Wet maatschappelijke ondersteuning

WSP

= Werkgevers Service Punt

WSNP

= Wet schuldsanering natuurlijke personen

WSW

= Wet Sociale Werkvoorziening

ZEVA

= Applicatie waarmee we data uit suite inzichtelijk kunnen maken voor medewerkers

In deze rapportage ziet u in de tabellen regelmatig het onderstaande gepresenteerd worden:

Dit heeft te maken met de privacy wetgeving. In afstemming met onze privacy officer en functionaris gegevensbescherming presenteren we aantallen onder 5 d.m.v. de categorie 1-4. En van 5 t/m 9 d.m.v. de categorie 5-9. Zodoende zijn aantallen niet te herleiden tot individuele personen.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 5 van 52

Toegang Sociaal domein: Tabel 1: Toegang aantal cliënten Deze cijfers laten zien hoeveel burgers zich melden bij het Startpunt. Herbeoordelingen en andere mutaties worden direct door de consulenten opgepakt en zijn dus niet inbegrepen in deze cijfers.

Meldingen Veilig Thuis: betreft nieuwe meldingen van Veilig Thuis aan het Startpunt. Veilig thuis wordt ingeschakeld bij vermoeden van kindermishandeling of huiselijk geweld. Als Veilig Thuis beoordeelt dat de situatie over kan worden gedragen naar de gemeente voor verdere hulp aan het gezin, dan doet zij een melding bij de gemeente. De meldingen van Veilig Thuis worden apart genoemd omdat dit vaak complexe en zeer gevoelige casussen zijn en het correct en snel oppakken van deze casussen door de gemeente van levensbelang kan zijn. De verdubbeling van de meldingen Veilig Thuis sinds 2018 is een landelijke trend. Begin 2019 is de nieuwe meldcode geïntroduceerd; deze heeft o.a. tot gevolg gehad dat er veel meer aandacht is voor dit onderwerp en dat er dus meer gemeld wordt. WvGGZ: De Wet verplicht geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) is per 1-1-2020 in werking getreden. Deze wet vervangt samen met de Wet Zorg en dwang (Wzd) de huidige wet Bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Bopz). Na een melding in het kader van de WvGGZ onderzoekt de VGGM namens gemeente Wageningen of verplichte zorg nodig is.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 6 van 52

Tabel 2: Overige kosten Naast cliëntgebonden geïndiceerde zorg zijn er nog een aantal kostenposten in het sociaal domein. Hieronder staan de belangrijkste opgesomd.

Aan Hospice wordt subsidie verstrekt voor huishoudelijke hulp, zodat hospice niet voor elke klant apart een aanvraag hoeft in te dienen. Welsaam: is een netwerk van 28 organisaties in het sociale domein van Wageningen, die de uitvoering doen op preventief gebied op basis van het beleidskader Samen Wageningen. Welsaam – dagbesteding zonder indicatie: In het wijkcentrum wordt een gecombineerde inloopdagbesteding geboden, waarbij inwoners die gebaat zijn bij lichte groepsbegeleiding geen indicatie hoeven aan te vragen. De pilot is gestart in oktober 2018 en verlengd t/m 30 september 2020 met een budget van €167.000. Het College heeft op 14 juli 2020 besloten de pilot structureel te borgen vanaf 1 oktober 2020. Voor het 4e kwartaal van 2020 is dit een extra bedrag van € 41.800,- (excl. uitbreiding). In de begroting 2021 is het jaarlijkse bedrag van € 239.507,- (incl. uitbreiding begeleidingscapaciteit) meegenomen. MEE: biedt in Wageningen de onafhankelijke cliëntondersteuning. De cliëntondersteuner helpt: - de inwoner bij het bepalen van de hulpvraag, - welke zorg of ondersteuning er eventueel moet komen, - de juiste hulp regelen en - de verschillende soorten hulp/ondersteuning op elkaar afstemmen zodat er goed wordt samen gewerkt. De gemeente financiert de specialistische ondersteuning bij de huisartsen voor de jeugd GGZ (de SOH’ers jeugd GGZ).

Kinderen en jongeren met psychische klachten kunnen zo laagdrempelig en snel terecht bij de huisarts. De specialistische ondersteuners brengen de klachten in kaart, behandelen kortdurend en geven adviezen en kijken of een verwijzing naar jeugdhulp nodig is. Alle huisartsen in Wageningen kunnen gebruik maken van de SOH. In 2021 willen we ook de SOH-ers meer betrekken bij meldingen van jeugdhulp die bij het Startpunt binnen komen, afspraken maken over de regie van trajecten die via de Huisarts worden verwezen. Door de Corona-crisis is de uitvoering hiervan vertraagd. Coöperatie Jeugd Veilig Verder: dit betreft de kosten voor intensieve begeleiding aan gezinnen in het kader van het drangtraject. Een drangtrajecten biedt ouders de kans om de situatie in het gezin te verbeteren, zonder dat er beschermingsmaatregelen opgelegd worden. De hulp tijdens het drangtraject is nog steeds vrijwillig, maar niet vrijblijvend. In 2021 gaat het om 14 trajecten.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 7 van 52

Inloop Jeugd en Gezin (Startpunt): Vanaf april 2019 is het Startpunt gestart met bieden van laagdrempelige hulp over opvoeden en opgroeien. Het betreft hier kortdurende hulp. Daarnaast kan er een betere inschatting worden gemaakt over de benodigde hulp aan ouders en kinderen als er meer nodig is. De inloop Jeugd en Gezin is verlengd met een jaar voor 2021, de evaluatie wordt meegenomen in het project Duurzaam Partnerschap Jeugd. Onderwijszorgarrangement SBO De Dijk (kosten Youké): Vanaf 1 september 2019 werkt de gemeente samen met PPO de Link (bestuur openbaar onderwijs), het samenwerkingsverband Rijn en Gelderse vallei en Youké, aan een nieuwe vorm van het zorgarrangement op SBO de Dijk. De gemeente investeert in jeugdhulp die beschikbaar is op school, PPO de Link investeert in het versterken van het pedagogisch klimaat en het samenwerkingsverband in een extra leerkracht. Op deze manier is er structureel jeugdhulp aanwezig op school tegen een goedkoper tarief. De jeugdhulp is zo snel en laagdrempelig beschikbaar voor kinderen en ouders die dit nodig hebben. Het gaat hierbij niet alleen om kinderen uit Wageningen maar ook uit andere gemeenten. We verrekenen de kosten met de andere gemeenten. Het onderwijszorgarrangement is in juni 2021 geëvalueerd. Voor het schooljaar 2021/2022 zijn nieuwe afspraken gemaakt met Youké, de Dijk en het samenwerkingsverband.

Maatwerkfonds Het leveren van maatwerk aan inwoners, een van de centrale elementen van de beoogde transitie in het sociaal domein, is in de praktijk niet altijd eenvoudig. Inhoudelijk en financieel willen we ons niet laten hinderen door schotten tussen de diverse beleidsdomeinen. Als onderdeel van de Transformatieagenda Sociaal Domein is besloten om een maatwerkfonds in te stellen. Dit maatwerkfonds geeft de consulent meer handelingsruimte indien bestaande wet- en regelgeving geen adequate oplossing kan bieden. Het fonds is een integraal budget vanuit het sociaal domein met in totaal een bedrag van € 100.000,- per jaar (conform kadernota 2017). In de eerste helft van 2021 zijn € 25.000 aan betalingen gedaan via het Maatwerkfonds. Het gaat vooral om inzet van (bijzonder) gespecialiseerde hulpverlening als maatwerkoplossing via het Multidisciplinaire Cliënt Overleg (MDCO). Daarnaast is maatwerk geboden om ouderinitiatief het Groene Hofje te ondersteunen in hun opstart.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 8 van 52

Wmo: De aantallen en bedragen in de tabellen van Wmo komen uit onze applicatie Suite. Hierin registreren wij alle gegevens rondom een besluit en verstrekking van een voorziening.

Grafiek 3: Wmo aantal cliënten Onderstaande grafiek toont het aantal unieke cliënten dat gebruik maakt van een Wmo voorziening of ondersteuning per kwartaal. Unieke cliënten wil zeggen het totaal aantal mensen dat gebruikt maakt van een Wmo voorziening of ondersteuning, ongeacht het aantal producten waar iemand gebruik van maakt. Dit zijn de cliënten waar hulp wordt ingezet en waarop gedeclareerd wordt. In het aantal unieke cliënten zijn mensen met een mantelzorgcompliment en eenmalige uitkering chronisch zieken niet meegenomen, deze zijn onder het hoofdstuk participatiewet opgenomen, eenduidig aan de begroting. Ook is het aantal gehandicaptenparkeerkaarten in onderstaande tabel niet meegenomen.

De toename begin 2020 laat zich vooral verklaren doordat we vanaf 1 januari 2020 geen algemene voorziening huishoudelijke hulp meer aanbieden. Deze inwoners ontvangen sindsdien een maatwerkvoorziening voor huishoudelijke hulp via Wmo. Deze cliënten zien we vanaf dat moment terug in bovenstaande grafiek (en tabel 3b). De lichte daling in aantal Wmo cliënten in 2021 wordt verklaard door de openstelling van de Wet langdurige zorg voor inwoners met geestelijke gezondheidsproblematiek. Tot 1-1-2021 konden zij alleen ondersteund worden vanuit de Wmo. Vanaf 1-1-2021 kunnen zij een beroep doen op de Wlz. Deze daling zal zich naar verwachting gedurende 2021 stabiliseren omdat de inwoners die het betreft dan inmiddels allen een Wlz indicatie zullen hebben ontvangen.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 9 van 52

Gedurende een kwartaal begint voor nieuwe cliënten de zorgverlening en eindigt voor andere cliënten de zorgverlening. Deze in- en uitstroom maakt dat de aantallen per kwartaal redelijk stabiel lijken. Wanneer we deze cijfers doortrekken naar een grotere periode dan zien we onderstaande. In geheel 2020 hadden we 1.223 unieke cliënten met een Wmo voorziening. In eerste helft 2021 1057.

Tabel 3b: Wmo Aantal cliënten per product In deze tabel staat het aantal cliënten per product per kwartaal. Cliënten met meerdere voorzieningen komen hierin derhalve vaker voor. Het aantal unieke cliënten staat daarom los benoemd in tabel 3.

De rolstoelen, woon- en vervoersvoorzieningen (o.a. fietsen en scootmobiel) zijn producten die onze leverancier Medipoint levert en waarvoor we een vast maandbedrag betalen. Een verandering in het aantal voorzieningen voor deze producten heeft geen direct effect op de kosten. Zie de toelichting bij de kosten. Naast Medipoint maken we ook kosten bij andere aanbieders voor rolstoel, woon- en vervoersvoorzieningen.

Huishoudelijke hulp 1 staat in 2019 op ‘0’ omdat deze toen als algemene voorziening werd verstrekt. In 2019 Q4 waren er 120 klanten algemene voorziening huishoudelijke hulp. Vanaf 1 januari 2020 is deze hulp omgezet naar een maatwerkvoorziening en daarmee opgenomen in bovenstaande tabel.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 10 van 52

Het totaal aantal huishoudelijke hulp klanten is in 2020 gestegen met 15%. Wellicht dat het aantal zelfs hoger was geweest als er geen corona crisis was geweest. In de eerste helft 2021 lijken de aantallen zich te stabiliseren. De uitgaven zijn in verhouding iets minder hard gestegen (zie tabel 4). Dit is te verklaren doordat de stijging bij huishoudelijke hulp 1 zit en deze tarieven lager zijn dan huishoudelijke hulp 2. Valleihopper betreft het aantal uitgegeven passen (746 na 1e helft 2021). Daarnaast zijn er 463 65+ passen uitgegeven. Deze cijfers ontlenen we deels aan onze administratie en deels aan Mybility, de administratie/portal van de vervoer coördinator. Hieronder een visualisatie van de ontwikkeling van het vraagafhankelijk vervoer:

Het gebruik van het Vraagafhankelijk Vervoer is met de ingang van de eerste coronamaatregelen met 88% gedaald. Na twee maanden is het gebruik toegenomen tot 45%. Na anderhalf jaar blijft het gebruik rond de 50%. De doelgroep die gebruik maken van het Vraagafhankelijke Vervoer behoren veelal tot de kwetsbare groep mensen. Op basis van het lage gebruik van het Vraagafhankelijk Vervoer constateren we dat deze groep nog voorzichtig is met reizen binnen Wageningen en de regio. In een deel van de periode zijn nog zeer stringente sectorprotocollen van toepassing geweest, waardoor combinaties in het vervoer niet of nagenoeg niet mogelijk waren. Hierdoor zijn in verhouding tot het aantal ritten meer voertuigen en chauffeurs ingezet. Vervoerders maken gebruik van de compensatieregeling die met de Valleihopper is afgestemd. Momenteel zijn de vervoerprotocollen nog steeds van kracht.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 11 van 52

Tabel 4: Wmo kosten In onderstaande tabel worden de kosten van de diverse Wmo producten getoond over 2018 t/m 2021. Dit zijn de daadwerkelijk betaalde bedragen uit Suite. Betaald in 2018, t/m 2021 met betrekking tot 2018 t/m 2021. Hierin zitten geen uitvoeringskosten, zoals bijvoorbeeld de inhuur van personeel.

Huishoudelijke hulp: De kosten voor de huishoudelijke hulp 1 staan in 2018 en 2019 niet genoemd omdat deze toen als algemene voorziening werd verstrekt en niet als maatwerkvoorziening via Wmo. Na stijging in aantallen in 2020 liggen de kosten in de eerste helft van 2021 ongeveer 14% hoger tov 1 e helft 2020. Rolstoelen: Kosten van de reguliere rolstoelen staan bij Medipoint. De betaling vind maandelijks plaats via Key2financiën. De kosten die hier genoemd worden bij RO hebben betrekking op individuele maatwerkvoorzieningen, zoals complexe rolstoelen. Vervoer: Dit betreft o.a. fietsen en scootmobielen. De grotere fluctuaties in de kosten hebben te maken met éénmalige verstrekkingen aan één client, bijvoorbeeld één voorziening van € 7.000,-. Kosten van reguliere vervoersmiddelen lopen via Medipoint. Met Medipoint is een vast jaarbudget afgesproken voor de levering van standaard voorzieningen. Ieder jaar zal er bij een stijging of daling van meer dan 5% van het totale uitstaande bestand t.o.v. het voorliggende jaar een nieuwe budgetprijs bepaald worden. Dit op basis van de ingediende prijs, gecorrigeerd met cijfers voor het nieuwe uitstaande bestand. Daarnaast zal er een budgetcorrectie plaatsvinden indien de aantallen van een categoriebestand meer dan 5% wijzigt t.o.v. het voorliggende jaar.

Beschermd wonen: Vanaf 1 januari 2021 is de Wet langdurige zorg opengesteld voor inwoners met geestelijke gezondheidsproblematiek. Ongeveer de helft van de WMO indicaties Beschermd Wonen in Wageningen is overgegaan naar de Wlz. Het budget volgt de cliënt. Daarom heeft hiervoor ook vooraf een uitname op het budget Beschermd Wonen plaatsgevonden. Valleihopper: De bedragen die in 2021 betaald zijn, zijn gebaseerd op voorschotnota’s.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 12 van 52

Grafiek Aandeel duurste cliënten in Wmo

De kosten voor de top 10 cliënten 2019 en 2020 lagen tussen €720.000 en €728.000: (11-12% v.d. totale kosten). Na het eerste halfjaar van 2021 zijn de kosten van de top 10 vergelijkbaar, met 11,8% Kijken we naar de top 20% duurste cliënten, dan zien we dat daarvoor de kosten ongeveer 62-64% van de totale kosten waren. Na de eerste helft van 2021 is dat 53%.

Tabel 5: Wmo Aanbieders In onderstaande tabel zijn de 10 aanbieders met het hoogste bedrag aan facturen over 2019/2021 opgesomd. Deze tabel is samengesteld op basis van de indicaties waarop daadwerkelijke betalingen hebben plaatsgevonden. Per aanbieder is het aantal unieke cliënten en het totaal aan betalingen opgenomen over de periode 2019 t/m 2021. Onderstaande ranking is dus op basis van het totaalbedrag (laatste kolom).

RIBW staat bovenaan de Top 10, hierbij is het belangrijk te weten dat RIBW de grootste aanbieder is voor beschermd wonen. Omdat dit de duurste vorm van ondersteuning is, is RIBW daarmee al direct de grootste aanbieder qua kosten. T-zorg is de enige aanbieder van huishoudelijke hulp. Gezien het aantal cliënten dat gebruik maakt van huishoudelijke hulp is T-zorg logischerwijs de tweede organisatie.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 13 van 52

Wanneer we alleen kijken naar de kosten in 2021, dan staat Tzorg bovenaan en komt Werk en Begeleiding West Gelderland BV (Philadelphia) in de top 10 van 2021 in plaats van Compleet Mensenwerk.

Tabel 6: Wmo PGB Naast toekenningen in natura worden ook toekenningen in de vorm van PGB gedaan. In onderstaande tabel staat het aantal cliënten, de totale verplichting en het uitgekeerd bedrag vanaf 2018 t/m 2021 1e helft. Deze cijfers zijn afkomstig uit het Portal van de SVB.

Op basis van de verplichtingen betreft 17% huishoudelijke hulp en 83% begeleiding in 2021. Vergelijkbaar met voorgaande jaren. De PGB’s worden bijgeschreven bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Hier kunnen cliënten de zorg declareren (trekkingsrecht). De SVB controleert dan of de gewenste inzet voldoet aan de indicatie en controleert de facturen. De afname tussen 2018 en 2019 van het aantal PGB’s komt deels voort uit het interactieve aanbestedingssysteem (IAS). Aanbieders kunnen hiermee op elk moment op eenvoudige wijze een contract afsluiten voor zorg in natura, waardoor een PGB overbodig is. Onderstaande tabel toont de ontwikkeling van het aantal Wmo cliënten met een PGB.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 14 van 52

Het aantal cliënten is stabiel gebleven t.o.v. 2020. De kosten zijn afgenomen. Door consulenten wordt bij herindicatie goed gekeken naar de inzet en de doelen. Daarnaast is de budgetinformatie en verzilveringsgraad (achterblijven van de geleverde zorg bij de geïndiceerde zorg) beschikbaar voor de consulenten. Bij een herindicatie kunnen de consulenten deze informatie eerst raadplegen en daar rekening mee houden in hun indicatie. De verzilveringsgraad was in 2019 88% en 2020 91%. Na een half jaar is in 2021 44% verzilverd.

Tabel 7: Wmo Eigen bijdrage Deze tabel toont de opgelegde, geïnde en afgedragen eigen bijdrage. Opgelegd aan cliënten: wat het CAK daadwerkelijk bij de cliënt heeft opgelegd aan te betalen eigen bijdrage. Geinde eigen bijdrage: het bedrag dat het CAK heeft ontvangen van cliënten. Eigen bijdrage per kwartaal:

Eigen bijdrage op jaarbasis

De cijfers over de eigen bijdrage lopen gemiddeld twee maanden achter. Dit komt omdat de eigen bijdrage aan het einde van de periode wordt opgelegd en het CAK dan gegevens moet opvragen om te beoordelen of iemand daadwerkelijk een eigen bijdrage moet betalen. Het abonnementstarief voor Wmo-maatwerkvoorzieningen is reeds in 2019 ingevoerd. Om de stapeling van zorgkosten te beperken, betalen cliënten een bijdrage per vier weken voor het gebruik van maatwerkvoorzieningen uit de Wmo 2015. Vanaf 1 januari 2020, is deze bijdrage € 19 per maand. Algemene voorzieningen waarbij sprake is van een duurzame hulpverleningsrelatie (zoals huishoudelijke hulp) vallen ook onder het abonnementstarief. De cijfers van 2020 zijn mede hierdoor lager dan 2018 en 2019. De voorziening Beschermd Wonen kent nog een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Omdat een aanzienlijk deel van deze indicaties in Wageningen per 1-1-2021 over is gegaan naar de Wlz, zal de ontvangen eigen bijdrage in 2021 waarschijnlijk lager uitvallen dan in 2020.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 15 van 52

Jeugdwet: De aantallen en bedragen in de tabellen van Jeugd komen uit onze applicatie Suite. Hierin registreren wij alle gegevens rondom een besluit en verstrekking van een voorziening.

Grafiek 8: Jeugdwet aantal cliënten Onderstaande tabel toont het aantal unieke cliënten dat gebruik maakt van ondersteuning vanuit de Jeugdwet. Unieke cliënten wil zeggen het totaal aantal mensen dat gebruikt maakt van een ondersteuning, ongeacht het aantal producten waar iemand gebruik van maakt. Dit zijn de cliënten waar zorg wordt ingezet en waarop gedeclareerd wordt.

Gedurende een kwartaal begint voor nieuwe cliënten de zorgverlening en eindigt voor andere cliënten de zorgverlening. We zien vanaf 2019 een sterke stijging van het aantal jeugdigen per kwartaal. Uit het rapport “Stelsel in groei” (AEF, december 2020) blijkt dat dit een landelijk beeld is. AEF geeft als verklaring van deze stijging dat het dit veroorzaakt wordt doordat jeugdigen langer jeugdhulp krijgen. Met andere woorden, de instroom van jeugdigen blijft gelijk, maar jeugdigen ontvangen langer hulp. In 2020 zagen we een stijging van het aantal jeugdigen met jeugdzorg tot en met Q1 2020. Door de Coronacrisis liep dit aantal terug. In de eerste helft van 2021 zien we nog steeds minder cliënten vergeleken met de eerste helft van 2020. Het aantal jeugdigen per halfjaar geeft het volgende beeld:

Wageningen telt ongeveer 6000 jeugdigen tot 18 jaar. Dit betekent dat in de eerste helft van 2021 13,5% van de jeugdigen in Wageningen gebruikt heeft gemaakt van een vorm van geïndiceerde jeugdhulp.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 16 van 52

Tabel 8b: Jeugdwet aantal cliënten per product In deze tabel staat het aantal cliënten per product. Cliënten met meerdere voorzieningen komen hierin dus vaker voor. De tabel is ingedeeld volgens de landelijke standaard indeling.

In 2020 heef de inkooporganisatie van de regio Centraal Gelderland de jeugdhulp opnieuw gecontracteerd. Dit is gepaard gegaan met een vereenvoudiging van producten en wijziging van productomschrijvingen. Hierdoor is er een verschuiving van aantallen binnen de verschillende categorieën. Code 41 dagbehandeling: Hieronder vallen de jeugdigen die gebruik maken van groepsbegeleiding (vaak naschoolse opvang) en dagbehandeling. Het lagere aantal cliënten in de Q4 wordt met name veroorzaakt door de nieuwe aanbesteding. Een deel van de jeugdigen ca. 40 jeugdigen dat gebruik maakt van speciale BSO valt nu onder zorgvorm jeugdhulp ambulant. Daarnaast zijn er minder jeugdigen die gebruik maken van groepsbegeleiding. Code 44: Bij de nieuwe aanbesteding is alle jeugdhulp met verblijf samengevoegd onder de code 44 Verblijf. Het gaat zowel om kort verblijf (zoals logeeropvang) als langdurig verblijf zoals bij een instelling of een gezinshuis. In Q4 van 2020 zien we een daling van het aantal jeugdigen in verblijf. Van 25 jeugdigen met verblijfzorg maken er ca. 8 jeugdigen gebruik van logeeropvang. Code 45: Jeugdhulp ambulant omvat de opvoed- en jeugdhulp, in de vorm van behandelingen en begeleiding. Het gaat hierbij zowel om hulp aan ouders als kinderen. Bij de grootste groep ca. 229 jeugdigen/ouders gaat het om behandelingen.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 17 van 52

We zien een sterke stijging van het aantal jeugdigen en ouders dat gebruik maakt van de ambulante jeugdhulp. Dit wordt met name veroorzaakt door de nieuwe aanbesteding. Zo zijn er hulpvormen toegevoegd aan deze categorie (onder andere persoonlijke verzorging, BSO+ en crisishulp), en behandelingen binnen verblijf, worden apart geïndiceerd. Daarnaast zijn er een aantal GGZ aanbieders die ervoor hebben gekozen om de behandelingen te laten vallen onder deze categorie in plaats van de jeugd GGZ (24 jeugdigen). Code 49 Preventief Justitieel Kader: dit omvat de zogenaamde drang-trajecten, inzet van Gecertificeerde instellingen (Jeugdbescherming) om te voorkomen dat gedwongen jeugdhulp nodig is. Doordat gezinnen extra onder druk staan in de Corona-crisis, moest hulp langer worden ingezet. In werkelijkheid gaat het om ca. 14 gezinnen die deze hulp krijgen. De betalingen gaan via een andere route (zie tabel 2, kosten Jeugd Veilig Verder) Code 50 betreft de maatwerkproducten. Voor een deel is dit hulp aan ca. 14 jeugdigen die formeel niet onder de Jeugdwet valt (bv. inzet van reguliere kinderopvang) voor een deel hulp van aanbieders die niet zijn gecontracteerd binnen de regio centraal Gelderland, bv. omdat het om heel specifieke hulp gaat of omdat kinderen uit een andere regio verhuizen naar Wageningen.

De toename van het aantal cliënten komt onder andere door de beperking van aanbieders bij de nieuwe aanbesteding waardoor een deel is verschoven naar maatwerk. Met de nieuwe aanbesteding omvat de code 54, alleen de ambulante Jeugd GGZ, dus zonder de verblijfzorg. Ambulante jeugd GGZ omvat:, diagnostiek, generalistische en specialistische GGZ, dyslexiehulp (diagnose en behandeling). De gemeente heeft afspraken gemaakt met de basisscholen, dat de verwijzingen voor dyslexie via de scholen gaan. Verwijzingen naar de GGZ-hulp gaan meestal via de huisartsen. Het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van Jeugd GGZ is sterk gedaald. Voor een deel wordt verklaard doordat een aantal GGZ aanbieders nu zorg bieden onder de categorie ambulante jeugdhulp. Daarnaast zien we met name terugloop bij de generalistische GGZ en dyslexiediagnose. De afname van de aanmeldingen voor dyslexiediagnose is te verklaren door de lockdown van het onderwijs in het eerste kwartaal. Bij een aantal aanbieders van gespecialiseerde GGZ zijn lange wachttijden, hierdoor blijft de instroom mogelijk achter. Per code wordt het aantal unieke jeugdigen getoond dat gebruikt heeft gemaakt van de hulp in dat kwartaal. Jeugdigen kunnen gelijktijdig gebruik maken van meerdere voorzieningen. Waardoor een jeugdige zowel gebruik maakt van een voorziening binnen code 50 als code 45.

De optelling bij totaal is dan ook de optelling van de aantallen van alle voorzieningen, maar niet het totaal aantal unieke jeugdigen.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 18 van 52

Tabel 9: Jeugdwet kosten

In onderstaande tabel worden de kosten van de diverse jeugd producten getoond over de eerste helft van 2018 tm 2021. Dit zijn de daadwerkelijk betaalde bedragen uit Suite. Betaald in 2018, t/m 2021 met betrekking tot 2018 t/m 2021. Hierin zitten geen uitvoeringskosten, zoals bijvoorbeeld inhuur van personeel.

Toelichting op cijfers tabel 8 en 9: De tarieven jeugdhulp zijn in 2021 geïndexeerd met 2,9% (extra kosten t.o.v. 2020 € 110.316). Let op: bij 49 is nog niets betaald aan de gecertificeerde instellingen, door onduidelijkheid over de juiste administratieve indeling van de declaraties. Inmiddels is dit opgelost en kunnen declaraties weer verwerkt worden. Gezien het aantal indicaties worden deze kosten vrijwel gelijk aan 2020 ingeschat. De kosten van Maatwerk valt hoger uit dan in 2020, dit heeft te maken met: • declaraties die betrekking hebben op voorgaande jaren, zijn op 2021 geboekt (ca. €40.000).

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 19 van 52

• •

toename van het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van maatwerkhulp beperkt aantal indicaties met meer zeer specialistische verblijfszorg (kosten van deze indicaties afgelopen halfjaar ca. €270.000)

De kosten voor Jeugd GGZ en dagbehandeling vallen lager uit: een deel van deze kosten zijn verschoven naar jeugdhulp ambulant, daarnaast zijn er minder jeugdigen die gebruik maken van deze hulp. De meerkosten van de ambulante jeugdhulp wordt met name veroorzaakt door de nieuwe aanbesteding, waardoor er meer hulpvormen onder deze categorie vallen. Jeugdbescherming en Jeugdreclassering Let op: bij 47/48 is nog niets betaald, door onduidelijkheid met die aanbieders over de juiste administratieve indeling van de declaraties. Inmiddels is dit opgelost en kunnen declaraties weer verwerkt worden. Gezien het aantal indicaties worden deze kosten vrijwel gelijk aan 2020 ingeschat.

De uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering wordt uitgevoerd door de zogenaamde gecertificeerde instellingen. Er zijn vier gecertificeerde instellingen: William Schrikkergroep, Leger des Heils, Jeugdbescherming Gelderland en de coöperatie Jeugd Veilig Verder. De instellingen bieden geen jeugdhulp, maar begeleiden jeugdigen bij jeugdreclassering of zijn gezinsvoogd of voogd bij kinderbeschermingsmaatregelen.

Grafiek Aandeel duurste cliënten in Jeugdhulp

• • •

In 2019 waren de kosten voor de top 10: €1.324.000 (17% v.d. totale kosten). De kosten van de top 20% duurste cliënten bedroegen in 2019 ongeveer 75% van de totale kosten. In 2020 waren de kosten voor de top 10: €1.227.000 (16% v.d. totale kosten). De kosten van de top 20% duurste cliënten bedroegen in 2020 ongeveer 74% van de totale kosten. In de eerste helft van 2021 zijn de kosten voor de top 10: €732.000 (19% v.d. totale kosten). De kosten van de top 20% duurste cliënten bedragen in 2021 ongeveer 71% van de totale kosten.

De top 10 cliënten betreft overigens een wisselende samenstelling. Er is beperkte overlap (1-2 cliënten) tussen de jaren.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 20 van 52

Tabel 10: Jeugdwet aanbieders In onderstaande tabel zijn de 10 aanbieders met het hoogste bedrag aan betalingen over 2019 t/m 2021 opgesomd. Deze tabel is samengesteld op basis van de indicaties waarop betalingen hebben plaatsgevonden. Per aanbieder is het aantal unieke jeugdigen en het totaal aan betalingen opgenomen.

-

Karakter is een landelijke aanbieder van specialistische jeugd GGZ. Karakter biedt ambulante hulp en behandeling met verblijf, crisis en spoedopname en heeft academische functie. ’s Heerenloo biedt begeleiding, behandeling en verblijf voor jeugdigen met een verstandelijke beperking. In Wageningen heeft ’s-Heerenloo een observatiegroep voor peuters, gevestigd in basisschool de Dijk. GSJ Lindenhout en Youké bieden gespecialiseerde jeugd- en opvoedhulp, daarnaast biedt Lindenhout ook verblijfzorg en begeleiding van pleegouders. Youké biedt jeugdhulp binnen het onderwijszorgarrangement op de Dijk. Pluryn Hoenderloo groep biedt verblijfszorg en begeleiding voor kinderen en jongeren met complexe problematiek. Loofles BSO+ biedt naschoolse opvang en gespecialiseerde begeleiding, jeugd- en opvoedhulp en pleegzorg. In Wageningen biedt Loofles naschoolse opvang in het gebouw van de Dijk. Stichting Rooz biedt naschoolse opvang, logeeropvang en ambulante begeleiding. Jeugdbescherming Gelderland is een gecertificeerde instelling voor Jeugdbescherming. Pro Persona biedt specialistische jeugd GGZ, behandelingen, diagnostiek en crisishulp. Maatwerk wordt uitgevoerd door verschillende aanbieders, er zijn twee specialistische aanbieders, van verblijfzorg, Rosales en Stichting Kentalis, voor 70% van de kosten voor maatwerk.

Wanneer we alleen kijken naar de kosten van de top 10 van 2021 , dan zien we dat in de top 10 komt:

-

Psychiatrie Praktijk Wageningen is een aanbieder voor specialistische jeugd GGZ, gevestigd in Wageningen. PsychologenCentrum Wageningen is een aanbieder voor generalistische en specialistische jeugd GZZ en gevestigd in Wageningen. Het Torenkamertje is een aanbieder van psychosociale therapie en begeleiding en gevestigd in Wageningen.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 21 van 52

Tabel 11: Jeugdwet PGB Naast toekenningen in natura worden ook toekenningen in de vorm van PGB gedaan. PGB wordt met name ingezet voor persoonlijke verzorging en voor de inzet van het eigen netwerk. In onderstaande tabel het aantal cliënten, totale verplichting en uitgekeerd bedrag vanaf 2018 t/m Q2 2021.

We zien een afname van het gebruik van Persoonsgebonden budgetten in afgelopen jaren. Dit komt onder meer omdat een aantal cliënten 18 zijn geworden en er minder instroom is van nieuwe PGB aanvragen. Dit laatste wordt mogelijk veroorzaakt door het uitgebreide aanbod van zorg in natura. In de eerste helft van 2021 was er één nieuwe PGB aanvraag. Het PGB wordt in de meeste gevallen gebruikt voor individuele begeleiding en de inzet van het sociale netwerk. De budgetinformatie en verzilveringsgraad delen we met de consulenten. Bij een herindicatie kunnen de consulenten deze informatie eerst raadplegen en daar rekening mee houden in hun indicatie. De verzilveringsgraad m.b.t. 2018 was 65%. Bij een gelijkblijvend aantal cliënten en afnemend totaal budget is de verzilvering toegenomen in 2019 naar 67% en in 2020 naar 73%.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 22 van 52

Grafiek 12: Aandeel van verwijzers in indicaties Jeugdwet in 2018 t/m 2021 Naast toekenningen door consulenten van de gemeente Wageningen kunnen huisartsen, jeugdartsen en een aantal andere partijen ook cliënten rechtstreeks verwijzen naar gecontracteerde aanbieders. Deze aanbieders laten ons dan via het berichtenverkeer weten dat zij een verwijzing hebben ontvangen, van wie die verwijzing afkomstig is en welke zorg er ingezet gaat worden. Deze stroom verwijzingen is lastig te beheersen. Om inzichtelijk te krijgen hoe groot dat deel is, staat in onderstaande grafiek voor alle indicaties die aanvangen in 2018 t/m 2021 de verwijzer gevisualiseerd.

Het grootste deel van de verwijzingen/indicaties komt van de gemeentelijke toegang en de huisartsen. School is geen formele verwijzer, maar de gemeente heeft met scholen afgesproken dat zij als verwijzer fungeren bij dyslexietrajecten. Door de jaren heen is een stijging te zien in het aandeel van de gemeente. Bij de huisartsen werken specialistische ondersteuners voor de jeugd GGZ (SOH), zij kunnen zelf hulp bieden aan jeugdigen. In dat geval is een verwijzing naar jeugdhulp niet meer noodzakelijk.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 23 van 52

Grafiek 12B: Het financieel aandeel van de verwijzers in de kosten van 2018 t/m 2021 Deze grafieken tonen de bedragen die betaald zijn voor jeugdhulp, per soort verwijzer.

De grafiek toont dat in 2021 de gemeentelijke verwijzingen verantwoordelijk zijn voor meer dan 60% van de kosten. De gemeente is ten opzichte van de huisarts meer betrokken bij complexe problematiek met duurdere vormen van hulp. Andere vormen van jeugdhulp in 2021 Buiten de geïndiceerde hulp, financiert de gemeente ook andere vormen van jeugdhulp: Specialistische ondersteuning bij de huisartsen voor de jeugd GGZ: Vanaf 2015 betaalt de gemeente de inzet van de specialistische ondersteuning bij de huisartsen voor de Jeugd GGZ. Doel is dat kinderen en ouders op een snelle en eenvoudige manier terecht kunnen met zorgen en psychische klachten. De SOH beoordeelt de klachten, kan zelf behandelen of doorverwijzen. Daarnaast kan de SOH overbruggingszorg leveren bij wachttijden. De inzet van de SOH wordt ook in 2020 gemonitord. Daarnaast willen we de SOH ook meer inzetten bij de meldingen voor jeugdhulp die bij de gemeente gedaan worden.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 24 van 52

De inzet van de SOH wordt jaarlijks gemonitord. Over het eerste half jaar van 2021 zijn er nog geen gegevens. In 2020 hebben 169 kinderen/jongeren/ouders uit Wageningen gebruik gemaakt van de SOH. De SOH kon 25% van de kinderen zelf helpen. Overzicht interventies door SOH:

Inloop Jeugd en Gezin van het Startpunt Vanaf april 2019 is het Startpunt gestart met de inloop Jeugd en Gezin. De inloop werkt op een vergelijkbare wijze als de SOH-ers. De medewerker van het Startpunt kan de vraag verhelderen, biedt hulp of een doorverwijzing wanneer andere hulp nodig is. In 2021 is de inloop deels telefonisch gehouden. Ongeveer 70% van de ouders en kinderen zijn met de gesprekken bij het Startpunt voldoende geholpen. Sinds 2019 is de gemeente ook verantwoordelijk voor de jeugdhulp aan vluchtelingen in COA-locaties. Vanuit het Startpunt wordt ook laagdrempelige jeugd- en opvoedhulp geboden op het AZC aan de Bosrandweg. Vroeghulpteam Wageningen Zijn er vragen over de ontwikkeling van kleine kinderen, dan kunnen ouders terecht bij het Vroeghulp team in Wageningen. In het Vroeghulp team komen verschillende expertise samen: de jeugdarts, jeugdconsulent, GZ psycholoog, orthopedagoog en deskundigheid op het gebied van verstandelijke beperkingen. Het vroeghulp speelt ook belangrijke rol bij het normaliseren van problemen en het wegnemen van zorgen bij ouders. Uitvoering regionale transformatieplan Jeugd De regio centraal Gelderland heeft een transformatiebudget ontvangen om een extra impuls te geven aan de transformatie van jeugdhulp.

Er zijn vier ontwikkellijnen: - versterken van de lokale toegang - terugdringen verblijfzorg - minder kinderen in de knel door echtscheidingen

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 25 van 52

- transformatie van de ambulante specialistische jeugdhulp door de focus meer te richten op de veerkracht en herstelvermogen van kinderen en gezinnen. Concrete acties die in 2021 uitgevoerd worden met middelen uit het Transformatiebudget, zijn onder meer: • Het regionaal Digitaal Echtscheidingsloket: vraagbaak voor inwoners en hulpverleners op het gebied van echtscheidingen. • Het regionaal expertoverleg met diverse experts voor bespreken van complexe casussen en het voorkomen van verblijfszorg en beter toewijzing naar verblijfzorg als dit nodig is. Bovenregionaal werkt de regio Centraal Gelderland samen met de andere Gelderse jeugdregio’s aan het verbeteren van jeugdbeschermingsketen. Onder andere door het voorkomen van wachttijden, eenduidige contracten en werkafspraken met de Gecertificeerde Instellingen, samenwerkingsafspraken met Raad voor de Kinderbescherming en Veilig Thuis. In 2022 werken alle Jeugdhulpregio’s met dezelfde contracten voor de gecertificeerde instellingen.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 26 van 52

Participatiewet: De aantallen die voor Participatiewet weergegeven worden, zijn onttrokken aan Suite. De bedragen zijn afkomstig uit Key2financiën.

Grafiek 13: Periodieke uitkeringen levensonderhoud Hieronder het aantal actieve uitkeringen PW, IOAW, IOAZ en BBZ:

Voor de coronacrisis zien we een landelijke en lokale trend van een teruglopend aantal mensen in de uitkering, dit vertaalt zich ook in het aantal uitkeringsdossiers. Nadat de verschillende coronamaatregelen zijn ingevoerd zien we een stevige stijging van het aantal uitkeringsdossiers. Wel vlakt deze piek na Q2 behoorlijk snel weer af. Over het gehele jaar bezien zijn we 2020 geëindigd met net iets minder bijstandsgerechtigden als bij het begin van het jaar. In 2021 heeft deze geringe daling doorgezet. Hierin wijken we een klein beetje af van het landelijke beeld, waar een (hele lichte) toename van de bijstandsgerechtigden is te zien. Wat betreft het gebruik van de Tozo binnen Wageningen: voor Tozo 1 zijn er 548 aanvragen ingediend, waarvan er 485 zijn toegekend. Voor Tozo 2 waren er 140 aanvragen, waarvan er 19 nieuw waren (deze hadden geen beroep gedaan op Tozo 1), en 121 al Tozo 1 hadden ontvangen. Daarvan zijn er 133 toegekend. Voor Tozo 3 zijn 227 aanvragen ingediend, daarvan zijn er 198 toegekend. Voor Tozo 4 zijn 126 aanvragen ingediend waarvan er 115 toegekend zijn. Wat betreft het gebruik van de Tonk binnen Wageningen: In het eerste halfjaar 2021 zijn er 9 aanvragen gehonoreerd, waaraan in totaal € 54.000,- is uitbetaald.

Het totaal aantal aanvragen is beperkt gebleven, ondanks de ophoging van het bedrag per uitkering in de loop van het eerste halfjaar van € 1500,- naar € 6000,-. De reden hiervoor is niet direct aanwijsbaar, het betreft een landelijke trend.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 27 van 52

De bovenstaande figuur maakt inzichtelijk welk deel van de inwoners met een bijstandsuitkering op welke trede zijn ingedeeld. De treden lopen op van 1 (grootste afstand tot de arbeidsmarkt) naar 5/6 (kleinste afstand of al aan het werk). Wat opvalt is dat van het totale bestand (volgens deze indeling) ongeveer 20% van de bijstandsgerechtigden direct bemiddelbaar is naar werk, parttime werkt of werkt met ondersteuning. Ongeveer 80% van de inwoners met een bijstandsuitkering zijn nu niet in staat (zelfstandig) deel te nemen aan de arbeidsmarkt. Deze inwoners hebben een grotere afstand tot de arbeidsmarkt, er is regelmatig sprake van Multi problematiek en er is een grotere inspanning nodig vanuit de gemeente om de inwoner naar werk te bewegen (of een ander passend persoonlijk resultaat). Vergeleken met het beeld van 2020 zien we geen grote afwijkingen, onze bestandsopbouw is zo goed als gelijk gebleven.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 28 van 52

Grafiek 13b: Periodieke uitkeringen levensonderhoud, per product In de grafiek staat het aantal cliënten dat een uitkering ontvangt in het kader van de bijstand, IOAW, IOAZ en BBZ. Zoals op de vorige pagina’s omschreven zien we hier een lichte stijging halverwege het jaar door de coronacrisis. In 2021 is de situatie nagenoeg gelijk gebleven aan die van eind 2020.

In deze tabel staat de reden uitstroom afgezet tegen het aantal cliënten dat uitstroomde.

De bovenstaande tabel laat de uitstroom uitgesplitst in uitstroomredenen zien. Wat opvalt is dat het absolute aantal uitgestroomde bijstandsgerechtigden lager is dan vorig jaar. Los van corona (dat natuurlijk ook enorme invloed heeft) is dit ook begrijpelijk, omdat het aantal bijstandsgerechtigden aan het begin van 2020 lager was dan de voorgaande jaren. In die zin neemt je ‘potentieel’ ook af. Het aandeel uitstroom door werkhervatting is net als in 2020 ook een stuk lager dan voorgaande jaren, naar verwachting heeft de coronacrisis hier een aanzienlijk aandeel in gehad. Dit heeft automatisch tot gevolg dat de andere uitstroomredenen een hoger aandeel beslaan, dit is ook op de volgende pagina goed zichtbaar.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 29 van 52

In de onderstaande figuren zien we de ontwikkeling van het percentage klanten dat parttime werkt. Wat opvalt is dat Wageningen nog steeds een aanzienlijk hoger percentage parttime-werkende bijstandsgerechtigden heeft dan andere gemeenten in de regio. Wel hebben we na de coronacrisis een stevige dip gezien, met daarna een geleidelijk herstel. Sinds begin 2021 is het percentage stabiel. We verwachten dat de stimuleringsregelingen voor parttime werk (de overbruggingsregeling en de definitieve regeling) een positief effect hebben op het aandeel parttime werk, maar door de ‘coronadip’ zien we deze effecten nog niet direct terug in de cijfers.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 30 van 52

De volgende Divosa grafiek toont de gemiddelde inkomsten van de parttime werkende klanten voor de geselecteerde organisaties. De gemiddelde inkomsten zijn berekend door het totaal aan inkomsten uit parttime werk in de lopende maand te delen door het aantal personen die in die maand een betrekking in deeltijd hebben.

Tabel 14: Aantal cliënten minima regelingen In de tabel staat het aantal cliënten per product, cliënten met meerdere voorzieningen komen hierin vaker voor. Deze aantallen komen deels uit Suite. CAZ ontlenen we aan de maandrapportages van Menzis en “Ik doe mee” aan de cijfers die we doorkrijgen van de Chip Chop (uitvoerder van deze regeling). De getoonde cijfers zijn cumulatief. 2019 Q4 toont het geheel over 2019 en 2020 Q4 toont dus het geheel over geheel 2020.

Vanaf 2019 is het “Ik Doe Mee Fonds” de gebruikers op een andere manier gaan registeren. Dit betekent dat de aantallen tussen 2018 en 2019 niet vergelijkbaar zijn. In 2018 betreft het alle bij de uitvoerende organisatie bekende huishoudens, in 2019 worden enkel de ‘actieve’ huishoudens geregistreerd. Wanneer we de cijfers over de eerste helft van 2021 vergelijken met 2020 valt op dat er geen hele grote afwijkingen zichtbaar zijn. De meeste regelingen (behalve de individuele inkomenstoeslag en het mantelzorgcompliment) laten een hele lichte daling zien van het aantal gebruikers.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 31 van 52

Tabel 15: Participatie kosten In deze tabel worden de kosten van de diverse producten getoond. Cijfers betreffende uitkeringen zijn exclusief de baten. Voor het mantelzorgcompliment en tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten geldt dat we dit voor de meeste cliënten eenmaal per jaar uitbetalen. De genoemde bedragen in 2019 en 2020 van Q1 naar Q4 en van Q2 2021 zijn cumulatief.

We zien dat de uitgaven aan individuele re-integratieactiviteiten zijn gedaald t.o.v. het tweede kwartaal vorig jaar. Dit is conform verwachting, we hebben in het najaar van 2019 meer collectieve trajecten ‘ingekocht’ om het aantal individuele trajecten te verminderen.

Tabel 16: Re-integratie activiteiten (individueel) per aanbieder In onderstaande tabel worden de 10 aanbieders met het hoogste bedrag aan facturen getoond. Per aanbieder is het aantal cliënten en het totaal aan facturen opgenomen vanaf 2018 t/m 1e helft 2021. De top 10 is bepaald aan de hand van de partijen die in 2021 in de top 10 stonden.

Compleet Mensenwerk is onze voornaamste partner op het gebied van re-integratie en voert in samenwerking met de gemeente het Werkpunt voor ons uit. Veel van onze inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt worden in hun proces door Compleet Mensenwerk ondersteund. Zoals bij de vorige tabel genoemd is het aantal individuele trajecten op het Werkpunt verminderd, dit zie je ook terug in het bovenstaande overzicht.

Tabel 17: Bijzondere bijstand per kostensoort In deze tabel is de top 10 kostensoorten waaraan bijzondere bijstand wordt verstrekt, opgenomen. Per kostensoort is het aantal cliënten en het totaal aan facturen opgenomen voor 2018 t/m 1e helft 2021.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 32 van 52

Vanaf 2020 wordt er geen bijzondere bijstand meer verleend voor huishoudelijke hulp omdat de algemene voorziening is omgezet naar de maatwerkvoorziening. De bedragen vanaf 2020 voor huishoudelijke hulp betreffen vooral nabetalingen over 2019.

WSW: Tabel 18: Totaal aantal personen In de tabel staat voor alle WSW-ers uitgesplitst waar ze geplaatst zijn voor 2018 t/m 2021. Hierin staat een specifieke datum als peildatum genoemd. De aantallen ontlenen we aan de overzichten van Werkkracht.

De verdeling van de plaatsingen van de WSW-ers is redelijk stabiel. Met de invoering van de Participatiewet in 2015 is instroom in de WSW niet meer mogelijk. Dit betekent dat het totale aantal WSW-ers dat bij de gemeente in dienst is langzaam terugloopt. Deze trend heeft zich in het eerste halfjaar van 2021 verder voortgezet.

Tabel 19: Kosten WSW In deze tabel zijn de loonkosten en de detacheringsopbrengsten van de WSW-ers opgenomen. Hierbij moet worden opgemerkt dat de medewerkers in de groenvoorziening middels een vast bedrag per fte aan het einde van het jaar tussen de 5 betrokken "Permar" gemeenten worden verrekend. Doordat detacheringen (deels) stilgelegen hebben tijdens corona, en een grote groepsdetachering is vertrokken zijn de detacheringsopbrengsten sinds 2020 afgenomen.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 33 van 52

Schulddienstverlening: Grafiek 20: Schulddienstverlening cliënten In de grafiek en de tabel staan de aantallen unieke cliënten die in budgetbeheer en/of schuldbemiddeling zijn bij de gemeente Wageningen. In 2020 is begonnen met betere manieren van registreren en monitoren en het opschonen van het bestand. Dit heeft in 2020 een daling opgeleverd ten opzichte van 2019. Wel zien we dat (ondanks het opschonen) het aantal unieke cliënten in 2020 hoger is dan in 2016, 2017. Het is aannemelijk dat ook in deze jaren enige administratieve vervuiling is meegenomen. Dit betekent dat over de jaren heen het aantal gebruikers van Schulddienstverlening is toegenomen, maar we in 2020 een licht dalende trend zien. Deze trend loopt in 2021 verder door. In april 2021 is gestart met de pilot ‘Vroeg Eropaf Wageningen’. Vroegsignalering is belangrijk om de eerste signalen van schuldenproblemen op te sporen, zeker ook bij de onzichtbare huishoudens. Het gaat om een vroeg stadium waarbij de focus ligt op het voorkomen dat betalingsachterstanden (in korte tijd) oplopen. Aan de hand van meldingen van signaalpartners wordt geprobeerd om betalingsachterstanden en/of andere problematiek binnen korte tijd op te lossen. Sinds de start van de pilot zijn er tot en met juni 2021 179 meldingen gedaan. Iedere melding wordt opgevolgd door een vervolgactie, die wordt vastgesteld op basis van urgentie.

Dit kan een folder, een telefoongesprek of een huisbezoek zijn.

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 34 van 52

De samenstelling van de 147 cliënten in een schulddienstverleningstraject ziet er als volgt uit:

40% van de cliënten in SDV is vrouw, 60% is man

81% van onze cliënten bevindt zich in de leeftijdsgroep van 26-60 jaar. Waarbij de spreiding over die groepen redelijk gelijk is. Dit betreft 119 van de 147 cliënten. 54% van onze cliënten is alleenstaand.

68%cliënten bevindt zich op moment van aanvraag in de inkomensklassen €501-1500 netto

Rapportage Soc. Domein 2020 Programma 6

Pagina 35 van 52

Inkoop: Inleiding De vele diensten die we leveren, voor Jeugdwet (Jeugd), Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Participatiewet (Participatie) kopen we zelf in. Daarvoor hebben we enkele inkoopadviseurs in dienst. Daarnaast kopen we diensten in m.b.v. de MGR (Modulaire Gemeenschappelijke Regeling) verbond van samenwerkende gemeenten ten behoeve van de inkoop. Het doel is om vrijwel al onze ondersteuning via gecontracteerde partners in te zetten om kwaliteit te kunnen borgen. Los van het gecontracteerde aanbod via de regio worden er eenmalige contracten gesloten en zijn er producten die niet binnen de inkoopregio zijn ingekocht, waarvoor we zelf een aanbesteding hebben gedaan. Aantal gecontracteerde partijen Vóór 1 juli 2020 hadden we te maken met ongeveer 517 partijen gecontracteerd. 445 voor Jeugdhulp en 370 voor Wmo. Hierin zit een dubbeling, omdat we 298 partijen hebben gecontracteerd die zowel Jeugdhulp als Wmo ondersteuning bieden. Voor participatie waren er 328 unieke aanbieders (grotendeels product Activerend Werk).Vanaf 1 juli 2020 is de nieuwe aanbesteding afgerond en heeft er een wijziging plaatsgevonden in het aantal gecontracteerde partijen1. Momenteel zijn er 270 uniek gecontracteerde partijen voor zowel Jeugd als Wmo.

Hiervan zijn er 158 aanbieders voor de Wmo en 216 aanbieders voor Jeugd, de overlap kan verklaard worden doordat een aanbieder zowel voor de Wmo evenals Jeugd kan leveren. Voor participatie zijn er 45 unieke aanbieders (AW) vanuit het IAS (Integraal aankoopsysteem) en daarnaast nog circa 15-20 aanvullende partijen voor overige participatie producten. Tot slot zijn er ergens tussen de 40-60 partijen als onderaannemer aangesloten via een gecontracteerde partij. Mogelijke wijzigingen tussentijds kunnen plaatsvinden als gevolg van kwaliteitsonderzoeken, waardoor er tijdelijk een clientstop is of zelfs contracten worden ontbonden. Contractgesprekken Zowel door de MGR als door onze contractmanagers worden contractmanagementgesprekken gevoerd. De MGR spreekt 3x per jaar met de 34 grootste aanbieders van Jeugdzorg en Wmo en daarnaast 1x per jaar met 61 andere aanbieders en daarnaast nog aanvullende gesprekken indien noodzakelijk. Deze partijen worden aangedragen door de gemeenten. Onze contractmanager voert met ongeveer 30 aanbieders gecontracteerde aanbieders (Jeugd en Wmo) een gesprek waarbij de frequentie varieert van 1-2 keer per jaar. Deze aanbieders worden met behulp van de consulenten om verschillende redenen (omzet, kwaliteit, groei etc.) gekozen 30x per jaar een gesprek met partijen die via het IAS zijn gecontracteerd en o.b.v. de Wmo en Jeugdwet zorg leveren.

Daarnaast wordt er meerdere malen per jaar gesproken met de leverancier van Huishoudelijke Hulp, leverancier van trapliften en de leverancier van hulpmiddelen. Monitoring Naast de gesprekken met aanbieders wordt er door de MGR in samenwerking met gemeenten aan de achterkant gemonitord op naleving van het contract en de gestelde kwaliteitseisen. Met behulp van quick scans worden reeds gecontracteerde aanbieders opnieuw onder de loep genomen, er vindt (on)gepland onderzoek plaats bij aanbieders op willekeur, maar ook signaal gestuurd. Daarnaast worden aanbieders op financieel gebied doorgelicht om eventuele misstanden te achterhalen. Met behulp van Vendorlink worden zowel positieve als negatieve ervaringen besproken en worden er vervolgacties uitgezet. De nadruk ligt meer dan voorheen op kwaliteit en rechtmatigheid. Pilot innovatief handelen/duurzaam partnerschap Op dit moment is er een netwerk van 6 partijen die gaan samenwerken om een gedeelte van de producten uit de Jeugdzorg samen uit te voeren. Ze krijgen vervolgens een budget aan de hand van eerder geleverde productie en kunnen vervolgens flexibel inzetten nadat er verwijzingen naar deze pilot plaatsvinden. Dit heeft als doel dat de aanbieders naar eigen inzicht kunnen op- en afschalen en op die manier meer efficiënt de middelen kunnen gebruiken ten behoeve van onze jeugdigen.

Vooralsnog zal deze pilot in oktober van start gaan. Uiteindelijk zal moeten blijken wat de effecten van deze pilot zijn ten opzichte van de huidige contractering, hierbij is niet alleen een besparing van middelen een doel door bijvoorbeeld sneller afschalen, maar ook wordt verwacht dat daarmee de