Gewijzigde Jaarstukken 2024 - versie 03-07-2025
Tekst van het document
De vervoerder verduurzaamt zijn wagenpark. Op het totaal van de kilometers passend vervoer schooljaar 2023/2024 wordt 10% met Euro-6, 40% met Groen gas (Biogas) en 50% met Elektrisch/Waterstof uitgevoerd.
Toelichting In het schooljaar 2023-2024 zijn 122 leerlingen met een taxibus vervoerd. Dat is een forse stijging van dertien leerlingen ten opzichte van het schooljaar 2022-2023. In het schooljaar 2023-2024 reizen tien leerlingen met het openbaar vervoer. Zestien leerlingen maken gebruik van een Tegemoetkoming eigen vervoer. Twee leerlingen reizen met de E-bike. Twee leerlingen maken gebruik van de fietsvergoeding. Op het totaal van de kilometers passend vervoer schooljaar 2023/2024 is 45,9% met Euro-6, 0% met CNG (compressed natural gas) en 54,1% met Elektrisch/Waterstof uitgevoerd.
Wat hebben we bereikt? 1.4.5 Schoolgebouwen bieden een optimale leeromgeving, zijn toekomstig bestendig en multifunctioneel. Beoogde resultaten •
De meerjaren-aanpak voor de verduurzaming en vernieuwing van de onderwijsgebouwen is vastgesteld en in uitvoering.
•
Er is voldoende adequate capaciteit voor onderwijshuisvesting.
•
Scholen hebben maatregelen genomen om hun schoolgebouw te verduurzamen.
22
Toelichting De nieuwbouw van de Zwaneridder aan de Voorburglaan is in 2024 in gebruik genomen. De sloop van het middenbouw van de Haverlanden is gestart voor de nieuwbouw van de Margrietschool. De nieuwbouw start begin 2025. Met deze nieuwbouw komt er een oplossing voor capaciteitsproblemen bij deze scholen. De nieuwbouw van de Zwaneridder biedt ruimte voor kinderopvang en wordt een Integraal Kind Centrum. In beide schoolgebouwen komt een ruimte die beschikbaar is voor medegebruik door de wijk. Met het schoolbestuur van de st. Jozefschool is een start gemaakt voor de voorbereiding van nieuwbouw of renovatie. Dit krijgt vervolg in 2025. Schoolbesturen hebben geen gebruik gemaakt van de gemeentelijke subsidie voor energiebesparing bij het basisonderwijs. De regeling wordt daarom momenteel aangepast, in overleg met schoolbesturen. Voor de huisvesting van de Internationale Schakelklas (ISK) is de huur verlengd met maximaal 3 schooljaren, om in deze tijd een duurzaam alternatief voor te bereiden.
Wat hebben we bereikt? 1.4.6 Schoolpleinen dragen bij aan een groene speelomgeving. Beoogde resultaten •
Er zijn meer schoolpleinen vergroend en alle schoolpleinen zijn openbaar toegankelijk (zie ook resultaten bij programma 2).
Toelichting Ook in 2024 zijn er weer scholen gestart met het vergroenen van het plein, twee scholen hebben gemeentelijke subsidie hiervoor aangevraagd en groene pleinen gerealiseerd. Een groot deel van de scholen heeft hiermee gebruik gemaakt van de subsidieregeling. Bij alle scholen is het plein of een deel van het plein, openbaar toegankelijk.
Wat hebben we bereikt? 1.4.7 Het kind centraal stellen in zijn/haar behoefte aan hulp en ondersteuning en een gezamenlijke verantwoordelijkheid nemen voor alle kinderen. Beoogde resultaten •
Samenwerking onderwijs en jeugdhulp, één plan met betrokkenen (bijvoorbeeld onderwijszorgarrangement De Dijk, aansluiting school en thuis).
Toelichting Er wordt samengewerkt tussen onderwijs en jeugdhulp. Bijvoorbeeld door: ondersteuningsteams op scholen, het samenwerkingsverband Kind Centraal met ongeveer 30 partijen en het onderwijszorgarrangement (oza) SBO de Dijk. Van deze oza hebben ongeveer tien kinderen gebruik gemaakt. Het gaat hierbij om een hulpvraag op school in combinatie met een hulpvraag thuis. Vanaf schooljaar 2024-2025 wordt breder ingezet om zo vroeg mogelijk te acteren, met de verwachting dat zwaardere vormen van jeugdhulp in de toekomst niet nodig zijn. Vaardigheden in een kleine setting worden geoefend om vervolgens zoveel mogelijk in de groep te oefenen. Op drie basisscholen was er laagdrempelige ondersteuning beschikbaar vanuit het Startpunt, voor opvoeden opgroeivragen van ouders. Daarnaast stimuleerde en financierde de gemeente een orthopedagoog voor alle scholen die op afroep snel beschikbaar is voor ondersteuning van leerkrachten bij vragen over meervoudige problematiek (gedrag, sociaal emotioneel) in de klas. Dit goed lopende initiatief is vanaf schooljaar 2024-2025 gefinancierd door het samenwerkingsverband.
23
Wat hebben we bereikt? 1.4.8 Meer Thuisnabij, passend onderwijs. Beoogde resultaten •
Zoveel mogelijk kinderen in Wageningen naar school.
Toelichting Samen met schoolbesturen volgen we de ontwikkelingen naar inclusiever onderwijs en de consequenties voor onderwijshuisvesting.
Wat hebben we bereikt? 1.4.9 Er is kwalitatief goede en veilige kinderopvang geboden. Beoogde resultaten •
Alle kinderopvanglocaties en gastouders zijn gecontroleerd en er zijn maatregelen genomen bij eventuele onvolkomenheden (100%).
Toelichting In 2024 zijn alle kinderopvanglocaties en gastouders (100%) gecontroleerd. Hierbij zijn 16 tekortkomingen geconstateerd. De betreffende organisaties hebben deze tekortkomingen in goed overleg met de gemeente aangepakt en opgelost. Eén organisatie is nog bezig om dit op te lossen omdat hier meer tijd voor nodig is.
Wat hebben we bereikt? 1.4.10 Uitvoering wettelijke taken. Wettelijke taken worden uitgevoerd. Dit betreft: •
Onderwijshuisvesting
•
Onderwijsachterstandenbeleid
•
Leerplicht
•
Leerlingenvervoer
•
Toezicht kinderopvang
Beoogde resultaten •
De wettelijke taken zijn uitgevoerd.
Toelichting De wettelijke taken zijn uitgevoerd.
24
1.5 Een leven lang sporten en bewegen Wat wilden we bereiken? Alle inwoners van Wageningen kunnen een leven lang sporten en bewegen.
Wat hebben we bereikt? 1.5.1 Inclusief sporten & bewegen: sporten en bewegen is mogelijk voor alle mensen die willen meedoen. Beoogde resultaten •
Meer bewustwording, samenwerking en sportbevordering om drempels weg te nemen voor die mensen die niet vanzelfsprekend sporten.
Toelichting Als gemeente zetten wij ons, in samenwerking met Sportservice en de Sportraad, in om sporten en bewegen voor iedereen toegankelijk te maken door middel van de inzet van buurtsportcoaches, leefstijlcoaches en vakdocenten bewegingsonderwijs. Wij ondersteunen initiatieven voor jong en oud, met en zonder beperking. Zo zijn er in 2024 twee beweegkliko’s geplaatst bij de Johan Frisoschool. In totaal staan er nu acht kliko’s in Wageningen verdeeld over verschillende basisscholen en één bij voetbalvereniging SKV. De SAM beweegkliko bestaat uit een verrijdbare kliko met inspirerend sport- en spelmateriaal. Dankzij de combinatie van leuke materialen en bijbehorende spelkaarten kan er eindeloos gesport en gespeeld worden tijdens de pauzes of na school. Voor ouderen is de Wageningse Wandeluitdaging in het leven geroepen: een 12-weeks wandelprogramma waarin inwoners op een toegankelijke manier werken aan hun gezondheid en het opdoen van sociale contacten. In totaal deden hier in 2024 44 deelnemers aan mee waarbij 100% van de deelnemers aangaf om in beweging te blijven na het programma. Daarnaast zijn er in samenwerking met Fysiotherapie Groothuis en Fysiocentrum Wageningen drie cursussen georganiseerd in het kader van valpreventie. Hier deden in totaal 49 inwoners aan mee. Valpreventie zet zich in om valletsel bij senioren te verminderen door effectieve interventies.
Daarnaast ondersteunen wij het platform Uniek Sporten, waarmee we sport en beweging voor mensen met een beperking beter toegankelijk maken. Via dit platform vinden inwoners passende sport- en beweegmogelijkheden, zodat ook zij actief kunnen deelnemen en genieten van een sportieve leefstijl.
Wat hebben we bereikt? 1.5.2 Van jongs af voldoende en vaardig bewegen. Beoogde resultaten •
Kinderen leren zwemmen en blijven zwemvaardig.
•
Kinderen maken kennis met het diverse (georganiseerde) sportaanbod in Wageningen.
•
Scholen en kinderopvang bieden beweegactiviteiten aan.
Toelichting Het zwembad hanteert een uitgebreide programmering, waarbij in de middag de focus ligt op zwemlessen voor kinderen. Daarnaast biedt de gemeente Wageningen inwoners met een laag inkomen de mogelijkheid om deel te nemen aan de regeling 'Ik Zwem Mee'. Deze regeling is specifiek gericht op kinderen van 6 tot en met 12 jaar en stelt hen in staat om, tegen een minimale eigen bijdrage, zwemdiploma’s A, B en C te behalen. Hiermee wordt bijgedragen aan de zwemvaardigheid en veiligheid van alle kinderen in de gemeente.
25
Verder vond in 2024 de 10e SAM School Olympiade plaats georganiseerd door Sportservice de Vallei. Meer dan duizend leerlingen komen hierdoor in aanraking met verschillende sport- en cultuurclinics. Er waren meer dan 30 Wageningse sportaanbieders aanwezig. Daarnaast waren er ook maatschappelijke partijen betrokken zoals de politie en het Rode Kruis. Verder vond wederom de Dikke Banden Race plaats in Wageningen gelanceerd vanuit Annemiek van Vleuten. Een evenement voor kinderen tussen de 7 en 12 jaar om plezier in beweging te stimuleren.
Wat hebben we bereikt? 1.5.3 Een duurzame en functionele sportinfrastructuur. Beoogde resultaten •
Sportaccommodaties worden breed en intensief gebruikt. De exploitatie van sportaccommodaties verbetert door hogere inkomsten (breder en intensiever gebruik) en lagere kosten (door functionele inzet, slimme spreiding en lagere energierekening).
•
Een beweegvriendelijk ingerichte openbare ruimte, zodat sporten en bewegen hier vanzelfsprekend is.
•
Herijkt sportbeleid in 2024.
•
In 2024 zijn randvoorwaarden ondersteunend voor mogelijkheden van beoefenen van sport en cultuur in openbare ruimte.
•
Het gebruik van sportvelden en binnensportaccommodaties is qua capaciteit geoptimaliseerd.
•
Nieuw of gerenoveerd zwembad.
•
Een goed geëxploiteerd zwembad.
Toelichting Naar aanleiding van het onderzoek op Sportpark de Zoom met betrekking tot een efficiëntere veldverdeling van de sportvelden zijn de eerste wijzigingen doorgevoerd. Zo heeft Rugbyclub Wageningen vanaf eind juni 2024 een eigen veld en hebben WVV en SKV afspraken gemaakt over het delen van het hoofdveld van WVV als SKV daar behoefte aan heeft. Op Sportpark Ketwich Verschuur en op Sportpark de Zoom zijn afgelopen zomer twee toplagen vervangen van kunstgrasvelden. Naar aanleiding van de toezegging van de raad in september 2023 is er bij beide velden gekozen voor een duurzaam mineral infill veld. Dit houdt in dat er alleen nog maar een klein laagje minerale infill wordt gebruikt. In 2024 hebben wij locatie studie gedaan voor een nieuw zwembad waaruit drie locaties zijn overgebleven. In 2025 zullen deze drie locaties verder worden onderzocht om zo tot een definitieve locatie te komen. Het zwembad heeft een volle programmering met overdag tijd voor allerlei maatschappelijke doelgroepen, in de middag zwemlessen en in de avonden ruimte voor de verenigingssport. Dit sluit aan bij de doelen die we hebben vanuit sport. Wegens gebrek aan personele capaciteit is het niet gelukt om het sportbeleid te herijken in 2024. Het streven is om dit in 2025 te doen. Hier wordt de indeling van de openbare ruimte ook meegenomen.
26
Wat hebben we bereikt? 1.5.4 Er zijn voldoende ontspanningsmogelijkheden in Wageningen voor jongeren onder de 25, aansluitend op de regio. Beoogde resultaten •
Onderzoeksrapport naar behoefte en aanbod op ontspanningsmogelijkheden voor jongeren en studenten.
•
Aangepaste beleidsstukken, doelen, resultaten, opdrachten op basis van inzichten uit onderzoeksrapport.
Toelichting Het doel is om in 2025 het onderzoeksrapport te voltooien.
27
1.6 Cultuur is een drager van een bruisend en vitaal Wageningen Wat wilden we bereiken? Cultuur is een drager van een bruisend en vitaal Wageningen.
Wat hebben we bereikt? 1.6.1 Alle kinderen krijgen de kans om hun culturele interesses en bagage te ontwikkelen (onderdeel cultuuractieplan). Beoogde resultaten •
Alle kinderen maken kennis met kunst en cultuur op en rond de basisschool (cultuuractieplan).
•
Naschoolse cultuureducatie wordt op scholen aangeboden door een netwerk van vakdocenten.
Toelichting Alle 13 basisscholen hebben deelgenomen aan het Kunstmenu. Het Kunstmenu is een samenwerking van de Wageningse basisscholen, culturele aanbieders uit de regio en de gemeente Wageningen. Zeven basisscholen doen daarnaast ook mee met Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK 2021-2024). Het naschools aanbod (EIGENWIJZER) is verder uitgebreid naar acht scholen en ook is de afstemming tussen de binnenschoolse- en buitenschoolse cultuureducatie verder verbeterd. Eigenwijzer heeft inmiddels een eigen website en een programmaboekje dat in de zomer van 2024 via alle scholen verspreid is. Hierin stond het complete Wageningse aanbod van activiteiten die kinderen tijdens de Kindercultuurzomer konden doen.
Wat hebben we bereikt? 1.6.2 Alle inwoners kunnen zich persoonlijk ontwikkelen en hun maatschappelijke kansen verbeteren. Beoogde resultaten •
Inwoners hebben toegang tot een professionele theatervoorziening.
•
Inwoners komen in aanraking met cultuur en culturele activiteiten.
•
Inventarisatie van bestuurlijke wensen verbetering Junushoff.
Toelichting In 2024 is theater Junushoff met een aantrekkelijk programma en vele sociaal culturele verhuringen bijzonder toegankelijk geweest. Vele bezoekers uit Wageningen en de regio wisten theater Junushoff te vinden. Kinderen traden op tijdens het einde van het schooljaar op in schoolmusicals en in de Kerstmusicals. Sempre Sereno speelde in juni weer diverse malen voor een uitverkochte Grote zaal. In diverse disciplines zijn professionele culturele optredens succesvol geweest. Evenals een aantal exposities en optredens in het Theatercafé. Ook de Wageningse Cultuurzomer trok in 2024 duizenden bezoekers met diverse onderdelen. Vele culturele activiteiten zijn met subsidie mogelijk gemaakt zoals 'Gluren bij de buren', Leeffestival, de Popronde en Kunst aan het Klompenpad waardoor vele inwoners in aanraking kwamen met kunst en cultuur. Met theater Junushoff is in 2024 een nieuwe Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) overeengekomen. En is tot een noodzakelijke verhoging van de exploitatiesubsidie besloten. Op deze wijze is theater Junushoff toekomstbestendig.
28
Wat hebben we bereikt? 1.6.3 Alle inwoners hebben vrije toegang tot informatie en kennis. Beoogde resultaten •
Inwoners hebben toegang tot een openbare bibliotheekvoorziening die invulling geeft aan de vijf wettelijke functies.
•
Inwoners kunnen (waar mogelijk digitaal) kennis nemen van de geschiedenis van Wageningen.
•
Inwoners kunnen gericht zoeken naar foto's, prenten en (bouw-)tekeningen in een beeldbank.
•
Inwoners kunnen historische archieven raadplegen en hulp krijgen bij het doen van onderzoek.
•
Lokaal nieuws en achtergrondinformatie is beschikbaar via de lokale media.
•
We hebben een bijdrage beschikbaar gesteld voor de verbetering van de huisvesting van de Casteelse Poort op de huidige locatie.
•
We hebben besloten hoe(veel) de gemeente Wageningen wil investeren in de verbetering van de huisvesting van de bibliotheek.
Toelichting Door subsidiering van de openbare bibliotheek (BBLTHK Wageningen) hebben inwoners toegang tot de 5 wettelijke bibliotheek functies. In 2024 is besloten tot vernieuwing/verbouwing van de bibliotheek en hiervoor de benodigde financiële middelen vrij te maken (incidenteel en structureel). Het huidige pand is sinds 2003 min of meer onveranderd gebleven terwijl veel functies en partijen in het pand zijn toegenomen. Ook het IDO (Informatiepunt Digitale Overheid) is in 2024 voortgezet, evenals het Stadslab en de werkzaamheden van het Cultuurteam (cultuurcoördinatoren en cultuurontwikkelaars). De openingstijden van de bibliotheek zijn verruimd en het aantal bezoeken en bibliotheekleden is gestegen. Er is veel aandacht besteed aan het doorbreken van de cirkel van laaggeletterdheid. En het aantal bibliotheken op school is verder gestegen. Door subsidiering van Museum De Casteelse Poort zijn permanente exposities en kortlopende tentoonstellingen over het verleden van Wageningen mogelijk gemaakt. Ook neemt het museum in 2024 deel aan het Kunstmenu en is het onderdeel van de Wageningse Cultuurzomer. Vanuit 'Wageningen aantrekkelijk' is voor de verbetering van de huisvesting een financiële bijdrage beschikbaar gesteld. De studiezaal van het Gemeentearchief is het hele jaar op de gebruikelijke bezoekdagen open geweest. Het aantal bezoekers stijgt nog steeds.
Op internet staat het archievenoverzicht met links naar inventarissen en zijn enkele indexen te raadplegen. Op de gemeentelijke website vertellen enkele pagina's de geschiedenis van Wageningen. Voor uitbreiding van digitale dienstverlening van het archief is geen budget beschikbaar. De medewerkers van het Gemeentearchief publiceren regelmatig historische artikelen in onder andere het tijdschrift Oud Wageningen. RTV Rijnstreek, de lokale omroep van Wageningen, krijgt jaarlijks een bekostiging voor haar activiteiten. Via radio en tv besteden zij aandacht aan lokale onderwerpen.
29
Wat hebben we bereikt? 1.6.4 Er is een aantrekkelijk cultureel klimaat in Wageningen (cultuuractieplan: thema's samenwerking en ruimtegebruik). Beoogde resultaten •
Actieve cultuurmakers worden gestimuleerd om samen onze cultuursector naar een hoger plan te brengen, waaronder het vinden van voldoende ruimte en landelijke subsidies voor innovatieve projecten.
•
In de Stedelijke Cultuurregio Ede-Wageningen wordt meer samengewerkt.
•
Vastgestelde vastgoednota dat huisvesting voor cultuurbeoefening en maatschappelijke gebruikers randvoorwaardelijk mogelijk maakt.
•
Minimaal één (nieuwe) locatie voor cultuurbeoefening gerealiseerd in 2025 (broedplaats).
•
Een vastgestelde subsidieregeling gericht op multifunctioneel gebruik van ruimten voor cultuurbeoefening.
•
In 2024 zijn randvoorwaarden ondersteunend voor mogelijkheden van beoefenen van sport en cultuur in openbare ruimte.
Toelichting De cultuurontwikkelaars en cultuureducatiecoördinatoren zijn bevlogen aan het werk als cultuurteam. Een van de resultaten uit die samenwerking is de Urban Arts leerlijn en de samenwerking binnen festival Aan Hogerwal. Voor deze samenwerking werd succesvol subsidie aangevraagd bij het fonds voor de cultuurparticipatie. In de zomer van 2024 is door het cultuurteam gestart met de 'Cultuurwerkplaats' in de voormalige school de Zwaneridder aan de Arboretumlaan. Hier zijn een aantal lokalen en de voormalige 'Ridderzaal' tijdelijk betaalbaar beschikbaar voor allerlei culturele activiteiten en als werk- en lesruimte inzetbaar. Vele culturele partijen hebben al gebruik gemaakt van de Cultuurwerkplaats en de verhuur van ruimten stijgt nog steeds. De Cultuurwerkplaats fungeert als culturele broedplaats. In de 'Cultuurvallei' zijn zes werkgroepen, gevuld met vertegenwoordigers van culturele instellingen uit de gehele regio, bezig met het maken en uitvoeren van plannen die de sector verbinden en versterken (met subsidie van provincie Gelderland). Een van de projecten heet Erfgoedtour. Hiermee kunnen erfgoedorganisaties zoals museum Casteelse Poort eenvoudig mediatours aanbieden. Wageningen trekt samen met Ede op in de cultuurregio Ede-Wageningen, waarmee extra (landelijke) middelen kunnen worden aangetrokken om blijvend te investeren in de sector.
In 2024 is de Strategische Vastgoednota vastgesteld die in 2025 zal worden uitgevoerd. Eén van de beslispunten is realisering van een culturele broedplaats.
Wat hebben we bereikt? 1.6.5 Er zijn voldoende ontspanningsmogelijkheden in Wageningen voor jongeren onder de 25, aansluitend op de regio. Beoogde resultaten •
Onderzoeksrapport naar behoefte en aanbod op ontspanningsmogelijkheden voor jongeren en studenten.
•
Aangepaste beleidsstukken, doelen, resultaten, opdrachten op basis van inzichten uit onderzoeksrapport.
Toelichting Het doel is om in 2025 het onderzoeksrapport te voltooien.
30
Wat hebben we bereikt? 1.6.6 Uitvoering wettelijke taken. Wettelijke taken worden uitgevoerd. Dit betreft: •
De Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob). In deze wet wordt geformuleerd welke vijf functies een openbare bibliotheekorganisatie heeft: o
Kennis en informatie ter beschikking stellen
o
Ontwikkeling en educatie bieden.
o
Lezen bevorderen en het laten kennismaken met literatuur
o
Ontmoeting en debat organiseren
o
Kennis laten maken met kunst en cultuur
Beoogde resultaten •
De wettelijke taken zijn uitgevoerd.
Toelichting In 2024 zijn de wettelijke taken uitgevoerd.
31
1.7 Een veilige en leefbare woon-werk- en ondernemingsomgeving Wat wilden we bereiken? Het creëren en behouden van een veilige en leefbare woon-, werk- en ondernemingsomgeving in Wageningen.
Wat hebben we bereikt? 1.7.1. We pakken ondermijning preventief, en indien nodig repressief aan. Beoogde resultaten •
Bewustwording inwoners en ondernemers vergroten door minimaal tien communicatieuitingen per jaar te doen over diverse onderwerpen van ondermijning.
•
Er zijn tenminste vier integrale controles uitgevoerd.
Toelichting •
Er zijn vier integrale controles uitgevoerd. Onder andere op het bedrijventerrein de Nude, illegale prostitutie, op smartshops en op horeca.
•
In 2024 heeft de burgemeester een bedrijfspand gesloten omdat de politie hier grote hoeveelheden verboden middelen heeft aangetroffen. Het pand is, op basis van het geldende 13b Opiumwet beleid, voor zes maanden gesloten geweest.
•
We hebben verschillende bewustwordingsacties georganiseerd uiteenlopend van uitingen op onze sociale media kanalen tot een 'lokbus' en een 'lokpand' om bewoners bewust te maken van drugscriminaliteit. Ook was er een campagne voor ene veilige buurt met het doel om inwoners bewust te maken van signalen van onveiligheid zoals criminaliteit en waar ze deze signalen kunnen melden.
Wat hebben we bereikt? 1.7.2. Zorg en veiligheid door ontwikkelen naar niveau zoals voorgesteld door VNG. Beoogde resultaten •
Er is een opschalingsmodel ter voorkoming van escalatie naar standaard VNG.
•
Er is passende zorg en ondersteuning voor kwetsbare personen waaronder personen met verward gedrag.
•
Inwoners voelen zich veilig in hun wijk.
Toelichting •
Uit de veilligheidsmonitor 2023 komt naar voren dat 86 procent van de inwoners in Wageningen zich veilig voelen in hun wijk.
•
Er zijn processen gemaakt en uitgeschreven voor onder meer het tijdelijk huisverbod, aanpak meldingen niet-acute zorg en nazorg ex-gedetineerden.
•
Voor de integrale samenwerking in de wijken/buurten is de notitie 'Leefbaarheid, Veiligheid & Zorg, Een integrale wijk- en buurtgerichte aanpak' het vertrekpunt. Hieraan gekoppeld is een jaarplan 2023/2024 opgesteld met de volgende drie thema’s: o
1. Versterken en uitbreiden samenlevingsopbouw door inzet van opbouwwerk.
o
2. Professionaliseren van de samenwerking en verder ontwikkelen van de integrale wijk- en buurtgerichte aanpak.
32
o
•
3. Meer inzet op preventief werken. Thema's 1 en 2 zijn lopende of al afgerond. Hier gaat het onder meer om de pilot opbouwwerk in De Buurt en versterken van het jongerenwerk. Op punt 3, meer inzet op preventief werken, zal in 2025 meer de focus komen.
Er vond in 2024 een professionaliseringslag plaats binnen de samenwerking tussen de organisaties. Op onder meer de volgende punten is ingezet: o
1. Er zijn afspraken gemaakt over het delen van gegevens binnen de wijkteams. Er heeft ook een netwerkbijeenkomst op dit onderwerp plaatsgevonden.
o
2. Het actief betrekken van de ggz-instellingen bij de lokale samenwerking was een belangrijk doel in 2024. Hier is een eerste aanzet toe gezet door onder meer het betrekken van Pro Persona en RIBW in de wijkteams.
o
3. Er is actief gekeken naar de op- en afschaling van casuïstiek binnen het wijkteam.
•
Het project WijkGGZ, dat van start zou gaan in 2024, is niet haalbaar gebleken en zal niet worden voorgezet in de vorm zoals voorgesteld. In 2025 zal verder worden gekeken of en op welke manier hier invulling aan zal worden gegeven.
•
Verder is er gestart met toepassing van de ABCD-aanpak. Dit is een aanpak gericht op het versterken van gemeenschappen. Het vraagt een andere manier van denken van de professionals die niet zozeer gericht is op problemen, maar meer op mogelijkheden. Een eerste wijkteam is hier al op getraind.
•
Het AVE-model, een op- en afschalingsmodel voor aanpak voorkoming escalatie, is nog in ontwikkeling. In 2024 is er de basis gelegd binnen de organisaties en de samenwerkende organisaties, door rollen meer helder te krijgen en de verbinding tussen zorg en veiligheid te verbeteren.
•
Op regionaal niveau is de samenwerking op zorg en veiligheid verder versterkt.
Wat hebben we bereikt? 1.7.3. We stimuleren de onderlinge verdraagzaamheid in overlastdossiers. Beoogde resultaten •
Overlastmeldingen behandelen we zoals vastgesteld in de beleidsregels aanpak woonoverlast.
•
We overleggen in de Stuurgroep Veilig Uitgaan met de horeca, politie en omwonenden.
•
We maken onze organisatie bewust van het bestaan van polarisatie en radicalisering.
•
We stimuleren een fijne leefomgeving tussen studentenverenigingen en omwonenden.
Toelichting •
We hebben in 2024 geen meldingen gehad in het kader van de Wet aanpak woonoverlast.
•
We hebben vier keer een overleg veilig uitgaan georganiseerd. Het convenant 'Veilig Uitgaan' is positief geëvalueerd.
•
Er zijn drie trainingen voor medewerkers georganiseerd op het thema polarisatie en radicalisering.
•
We hebben verschillende overleggen begeleid tussen studentenverenigingen en omwonenden.
33
Wat hebben we bereikt? 1.7.4. Inwoners en ondernemers zich bewust van de gevaren van digitale criminaliteit. Daarnaast zijn we als organisatie voorbereid op een cyberaanval. Beoogde resultaten •
In ieder geval drie preventieve acties organiseren gericht op de doelgroepen jeugd, ouderen en ondernemers. Daarnaast organiseren we een keer de week van de digitale veiligheid. Als organisatie trainen en oefenen we op cyberveiligheid.
Toelichting •
We hebben vier keer voorlichting gegeven aan onze oudere inwoners door middel van een cyberbingo.
•
We hebben, in samenwerking met de bibliotheek, twee keer Hackshield georganiseerd voor basisschoolleerlingen. De bibliotheek heeft dit vervolgens zelfstandig opgepakt en organiseert dit vaker.
•
We hebben als organisatie één crisisoefening gedraaid met als thema cyberveiligheid.
Wat hebben we bereikt? 1.7.5 Uitvoering wettelijke taken. De wettelijke taken worden uitgevoerd. Dit betreft: •
Uitvoeren burgemeestersbevoegdheden voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid op grond van de Gemeentewet.
•
Uitvoeren taken crisisbeheersing op grond van de Wet op de veiligheidsregio's.
Beoogde resultaten •
De wettelijke taken zijn uitgevoerd.
Toelichting De wettelijke taken zijn in 2024 uitgevoerd.
34
Algemene informatie programma 1 Beleidsindicatoren De volgende wettelijk verplichte beleidsindicatoren hebben betrekking op programma 1 Wageningen sociaal: •
Jongeren met een delict voor de rechter
•
Kinderen in uitkeringsgezin
•
Netto arbeidsparticipatie
•
Werkloze jongeren
•
Bijstandsuitkering
•
Lopende re-integratievoorzieningen
•
Jongeren met jeugdhulp
•
Jongeren met jeugdbescherming
•
Jongeren met jeugdreclassering
•
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement
•
Absoluut verzuim
•
Relatief verzuim
•
Voortijdige schoolverlaters
•
Niet-sporters
•
Verwijzingen Halt
•
Winkeldiefstal
•
Geweldsmisdrijven
•
Diefstal uit woning
•
Vernieling en beschadiging
Zie hiervoor ook de bijlage Wettelijk verplichte beleidsindicatoren.
Beleidskader maatschappelijke ontwikkeling Wet- en regelgeving: •
Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive 2015 Wageningen
•
Verordening jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning Wageningen 2024
•
Re-integratieverordening Participatiewet Wageningen 2023
•
Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Wageningen 2022
•
Verordening individuele inkomenstoeslag 2016
•
Verordening tegenprestatie Wageningen 2015
•
Verordening handhaving inkomensvoorzieningen Participatiewet, IOAW en IOAZ Wageningen 2022
•
Verordening Inrichting Antidiscriminatievoorziening gemeente Wageningen (2010)
•
Nadere regels jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning Wageningen 2024
•
Financieel besluit jeugdhulp, maatschappelijke ondersteuning en Participatiewet Wageningen 2023
35
•
Beleidsregels terug- en invordering, aflossing, verrekening en verhaal Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Wageningen 2023
•
Beleidsregels studietoeslag gemeente Wageningen 2022
•
Beleidsregels Wet Taaleis Participatiewet gemeente Wageningen 2023
•
Beleidsregels stimulering parttime werk gemeente Wageningen 2024
•
Beleidsregels uitstroompremie Wageningen 2023
•
Beleidsregels vermogen in eigen woning en krediethypotheek
•
Beleidsregels Inburgering Gemeente Wageningen 2022
•
Beleidsregel landelijke toegankelijkheid beschermd wonen Valleiregio 2022
•
Beleidsregels bijzondere bijstand voor legeskosten verblijfsvergunningen en naturalisatie 2024
Beleidsstukken: •
Visie Kind Centraal
•
Uitvoeringsplan Noodopvang Nieuwe Wetters, BW-besluit 12-01-2010
•
Regionale visie Publieke gezondheidszorg Gelderland Midden (2016)
•
Praktisch afsprakenkader Openbare Geestelijke Gezondheidszorg Valleiregio 2015
•
Beleidskader Samen Wageningen (2017)
•
Uitvoeringsplan Wet Inburgering 2021
•
Regiovisie Beschermd Wonen en Beschermd Thuis in de Valleiregio 2024 tot en met 2029
•
Visie op de maatschappelijke opvang Valleiregio, 2021 'Zo zelfstandig mogelijk wonen'
•
Visie Toekomst Herdenken, Vieren en Agenderen van Vrede en Veiligheid 2021
•
Regiovisie centraal Gelderland : Samenwerking en opdrachtgeverschap Jeugd, Wmo, Beschermd Wonen (december 2021)
Beleidskader onderwijs Verordeningen: •
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Wageningen, 2015
•
Verordening bekostiging leerlingenvervoer Wageningen, 2022
•
Verordening financiële en materiële gelijkstelling onderwijs Wageningen, 2015
•
Verordening overleg lokaal onderwijsbeleid, 1999
Beleidsnota’s: •
Beleidsregel voor bekostiging gymnastiekruimte voor basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs, 2012
•
Onderwijsachterstandenbeleid gemeente Wageningen, 2020
•
Beleidsregels Handhaving Kinderopvang Wageningen, 2019
•
Visie Kind Centraal, 2016
•
Groen Integraal Huisvestingsplan Wageningen, 2020
•
Intentieovereenkomst 'Het voorkomen van segregatie en het bevorderen van integratie', 2022
36
•
Samenwerkingsovereenkomst eenduidig aannamebeleid primair onderwijs Wageningen, 2024
Beleidskader sport Beleidsnota’s: •
Nadere regels subsidiëring exploitatie-, onderhoud- en beheertaken door verenigingen en stichtingen als zelfwerkzaamheid voor de gemeentelijke zaalsportaccommodaties in Wageningen (2020).
•
Beleidsnota ‘Wageningen Sport!’ (2012).
Beleidskader cultuur Beleidsnota’s: •
Cultuurnota 2014 en verder- Samen werken aan cultuur (2013)
•
Cultuuractieplan Cultuur verbindt (2021-2024)
•
Uitgangspunten toetsing en handhaving Delftse schoolpanden Hoogstraat (1996)
•
Dakvlakkenbeleid (2000)
•
Archeologienota (2004)
•
Herstel van de kwaliteit van de Delftse Schoolpanden rondom de Markt (2008)
Beleidskader veiligheid Verordeningen: •
Algemene Plaatselijke Verordening Wageningen 2024
•
Verordening binnentreden ter uitvoering van noodverordeningen (1997)
Beleidsnota’s: •
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 Gemeente Wageningen
•
Piketregeling rampbestrijding gemeente Wageningen 2023
•
Beleidsplan Veiligheidsregio 2025-2026
•
Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 Politie Oost-Nederland
•
Bibob beleid Wageningen 2022
•
13b Opiumwet beleid Wageningen 2022
•
Beleidsregels wet aanpak Woonoverlast Wageningen 2021
•
Uitvoeringsplan integrale veiligheid 2025 -2026
•
Handhavingsuitvoeringsplan 2025-2026
•
Plan van aanpak ondermijning 2025
Convenanten: •
Veilig Uitgaan
•
Buurtbemiddeling
•
Buren/besturen gezelligheidsverenigingen
37
Betrokkenheid verbonden partijen Veiligheids- en gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) VGGM is een complete hulpverleningsorganisatie voor Brandweer en Volksgezondheid (ambulancehulpverlening en GGD) voor de veiligheidsregio Gelderland-Midden. Voor de uitvoering van de brandbestrijding en risicobeheersing werken we samen in regionaal verband op basis van een gemeenschappelijke regeling. Regio Foodvalley Betreft een samenwerkingsverband van acht gemeenten waar ambtelijke en bestuurlijke afstemming en voorbereiding plaatsvinden op vele terreinen. Modulair gemeenschappelijke regeling Sociaal Domein regio Centraal Gelderland Betreft een samenwerking van elf gemeenten. Gemeenten kunnen per module besluiten of zij willen deelnemen. Wageningen neemt deel aan de Module inkoop en contractmanagement voor jeugdhulp (individuele voorzieningen) en maatschappelijke ondersteuning (maatwerkvoorzieningen). Wageningen neemt deel aan de module Regionale Facilitering Zorg en bestaat voornamelijk uit facilitering van het regiosecretariaat, regionaal advies Jeugd en bijbehorende projecten, zoals het Regionaal Uitvoeringsplan Jeugd Valleihopper De Valleihopper draagt zorg voor het (contract-)beheer van het Vraagafhankelijk Vervoer. De Valleihopper is ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling BVO Valleihopper. De gemeente Barneveld is de coördinerende gemeente.
De onderstaande partijen zijn in formele zin geen verbonden partijen, maar wel relevant voor de realisatie van de doelstellingen uit het programma: •
Gemeente Ede. Uitvoering van het Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen (Bbz): Betreft samenwerking van de uitvoering van de taken op het gebied van de Bbz.
•
Gemeente Ede en de gemeente Wageningen hebben samen het gepland routevervoer ingekocht en dragen samen zorg voor het contractbeheer en de kwaliteitsbewaking.
•
Wageningen 45. De gemeente Wageningen subsidieert de stichting W45 voor de realisatie van de activiteiten op 4 en 5 mei en activiteiten het hele jaar door. De toekomstvisie herdenken, vieren en agenderen van vrede en vrijheid 2021-2025 (2021) is hierbij leidend.
Wat heeft het gekost? Hieronder zijn drie financiële tabellen opgenomen die inzicht geven in de kosten van dit programma. Exploitatie
Realisatie 2023
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Lasten
-77.198
-82.805
-80.283
2.522
Baten
28.499
31.162
29.915
-1.247
-48.699
-51.643
-50.368
1.274 -110
Saldo van baten en lasten voor reservemutaties
Verschil 2024
Stortingen
-665
-687
-797
Onttrekkingen
5.496
2.689
2.503
-185
Mutaties Reserves
4.831
2.002
1.706
-295
-43.868
-49.641
-48.662
979
Resultaat na reservemutaties
38
Exploitatie
Realisatie 2024 Lasten
1.1 Gezondheid, eenzaamheid en veerkracht 1.2 Armoedebestrijding en financiële zelfstandigheid 1.3 Vrijheid en internationale samenwerking
Baten Stortingen
Onttrek.
Saldo
-
-
-
-
-
-63.860
27.850
-687
1.897
-34.800
-656
-
-
-
-656
1.4 Onderwijs en kinderopvang
-4.773
831
-110
274
-3.778
1.5 Een leven lang sporten en bewegen
-3.559
1.116
-
229
-2.214
1.6 Cultuur is een drager van een bruisend en vitaal Wageningen
-3.896
116
-
103
-3.677
1.7 Een veilige en leefbare woon-,werk- en ondernemingsomgeving
-3.538
1
-
-
-3.537
-80.283
29.915
-797
2.503
-48.662
Gerealiseerd resultaat
39
Exploitatie
Begroting 2024 na wijziging Realisatie 2024 Verschil
110.00 Openbare orde en veiligheid
-205
-185
20
-2.973
-2.932
41
120.20 Rampenbestrijding
-459
-420
38
420.00 Openbaar basisonderwijs
-47
-53
-6
421.00 Bijzonder basisonderwijs
-125
-114
11
430.00 Openbaar speciaal basisonderwijs
-10
-11
-0
450.00 Onderwijshuisvesting
-2.171
-2.129
42
480.00 Gemeenschapp. baten en lasten onderwijs
-1.255
-1.240
15
510.00 Openbaar bibliotheekwerk
-1.202
-1.203
-1
-687
-656
31
530.00 Sport
-2.650
-2.443
207
540.00 Bevordering kunst en cultuur
-2.071
-2.089
-18
541.00 Musea
-60
-56
4
541.20 Oud Archief
-157
-164
-7
120.00 Brandweerzorg
511.10 Vrede- en ontwikkelingssamenwerking
580.00 Mediabeleid
-36
-33
3
-5.104
-4.939
165
625.00 Beleidsdomein ondersteunen van vrijwilligerswerk
-6
-5
1
625.20 Beleidsdomein gehandicapten
-26
-6
21 333
610.00 Samen Wageningen
625.30 Beleidsdomein vluchtelingenbeleid
2.309
2.642
625.40 Beleidsdomein ondersteunen van mantelzorg
-95
-60
35
625.50 Beleidsdomein leefbaarheid/Soc. Veiligheid
-347
-247
100
625.80 Beleidsdomein gezondheidsbeleid
-1.783
-1.677
106
625.90 Beleidsdomein cultuur als middel participatie
-316
-235
81
626.10 Integrale toegang en algemeen sociaal domein
-3.108
-3.087
21
-371
-335
36
-2.287
-1.765
522
626.20 Burgerkracht en innovatie 626.30 Werkgelegenheid 626.31 WSW
-3.669
-3.564
105
626.60 Individuele ondersteuning
-20.288
-21.495
-1.207
626.70 Sociale zekerheid
2.681
3.035
354
626.81 Armoedebestrijding
-4.697
-4.507
190
-427
-396
31
650.00 Kinderopvang Saldo van baten en lasten voor reservemutaties
-51.643
-50.368
1.274
450.00 Onderwijshuisvesting
164
54
-110
530.00 Sport
357
229
-128
540.00 Bevordering kunst en cultuur
65
65
-
610.00 Samen Wageningen
146
146
0
625.30 Beleidsdomein vluchtelingenbeleid
43
43
-
625.50 Beleidsdomein leefbaarheid/Soc. Veiligheid
70
70
-
625.90 Beleidsdomein cultuur als middel participatie
96
38
-58
626.81 Armoedebestrijding
951
951
-
650.00 Kinderopvang
110
110
-
Mutaties reserves
2.002
1.706
-295
-49.641
-48.662
979
Resultaat na reservemutaties
40
Programma 2 Wageningen Fysiek Waarom dit programma? Voor de gemeente Wageningen staat voorop dat onze leefomgeving groen, duurzaam en toekomstbestendig is voor onze inwoners en onze organisaties voor nu en later. Wonen De druk op de woningmarkt is onverminderd hoog. De woningbouwopgave richt zich op het realiseren van ongeveer 3.500 nieuwe woningen in Wageningen tot 2040. Daarbij ligt de focus op 3.000 woningen tot 2030. Er zijn in 2024 een aantal (planologische) mijlpalen behaald. Zo is het afsprakenkader, inclusief de woningprogrammering, van De Dreijen (fase 2) vastgesteld, is de Menzislocatie aangekocht en is de BOPA-aanvraag gestart voor Vadapark. Verder zijn er juridischplanologische procedures gestart of doorlopen voor een aantal woningbouwprojecten. Ook zijn er in 2024 aan de Marijkeweg 350 studentenwoningen opgeleverd. Om de woningbouwopgave te kunnen realiseren, zijn de in 2022 vastgestelde zoekgebieden voor woningbouwlocaties vastgesteld in de Visie Bebouwde Kom. De zoekgebieden hebben nu definitief een plek in de ruimtelijke ontwikkeling van Wageningen voor de komende jaren. Voor een aantal locaties is de verdere voorbereiding gestart, waaronder de locatie Menzis. De verkenning van de andere locaties, onder andere Oksel en Entree van Wageningen, is gestart. Daarnaast zijn ook andere instrumenten uitgewerkt om de woningbouw te versnellen en op te hogen.
De herijking van de woningmarktstrategie vastgesteld, met hierin een nieuw toetsingssystematiek en volkshuisvestelijk kader. Er is een onderzoek opgestart naar een vereveningsfonds sociale woningbouw en is het Programma Kostenverhaal (ter vervanging van de Nota Bovenwijkse Voorzieningen) is in voorbereiding. Ook is het splitsingsbeleid van woningen vastgesteld. De vergrijzing is een van de belangrijkste oorzaken van de huishoudensgroei voor de komende jaren. Uitgangspunt is dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig wonen in een passende woning. In 2024 is samen met de woon(zorg)partners een gezamenlijke woonzorgvisie en uitvoeringsagenda opgesteld. Daarin is aandacht voor voldoende nultredenwoningen en het geclusterd en zorggeschikt wonen. Realisatie vindt plaats in zowel bestaande bouw als nieuwbouw. In 2024 is het (tweejaarlijkse) onderzoek gedaan van de woonbehoeften op basis van demografische ontwikkeling. De uitkomst van dit onderzoek komt in grote lijnen overeen met de vastgestelde woningbouwopgave. Ten behoeve van betaalbaarheid van woningen zijn er prestatieafspraken gemaakt met de Woningstichting over de realisatie van de benodigde 814 sociale huurwoningen tot 2030. Er zijn inmiddels 136 sociale huurwoningen gerealiseerd. De nieuwe woningmarktstrategie zet in op 70% betaalbaarheid per plan.
In de plannen van komende projecten Duivendaal, Vadapark, Kolkakkerweg en De Dreijen zijn ook betaalbare woningen, waaronder sociale huur, opgenomen. In het kader van de wet goed verhuurderschap en de wet betaalbare huur is het gemeentelijk meldpunt uitgebreid en daarnaast zijn voorbereidingen gestart met de instelling van een huurteam. Klimaat, groen en energietransitie Ook de energietransitie, klimaatadaptatie en een versterking van de biodiversiteit zijn vraagstukken met een forse ruimtelijke impact en dit vraagt om een integrale benadering. De Routekaart Wageningen Klimaatneutraal 2030-2040 vormt de leidraad voor het Wagenings klimaatbeleid. Een groot deel van de Wageningse CO2 uitstoot is toe te schrijven aan de gebouwde omgeving: woningen, bedrijven en instellingen. Om de klimaatdoelen te halen moet de verduurzaming van de gebouwde omgeving versnellen. Hiervoor werken we samen met onze lokale (klimaat)partners en inwoners, met regio, provincie en rijk, aan projecten en beleidsinstrumenten. Daarbij hebben we extra aandacht voor inwoners met een laag inkomen, zodat iedereen mee kan doen aan de energietransitie. De resterende energievraag moet duurzaam ingevuld door onder andere lokale duurzame opwek van energie. Waarbij de beperkte netcapaciteit en schaarse ruimte een uitdaging vormen. Wageningen zet in op een groene en biodiverse leefomgeving.
De biodiversiteit is wereldwijd afgenomen. In Wageningen willen we dit op lokaal niveau omkeren en werken aan een toename van de biodiversiteit. Hiervoor is in 2024 het biodiversiteitsplan verder uitgewerkt en bijna afgerond. Het bomenbeleidsplan is in 2024 vastgesteld en het bestuur van het Landschapsfonds is aan het werk om initiatieven die de landschappelijke, natuur- cultuur- en recreatiewaarde verbeteren, te ondersteunen.
41
We vinden het belangrijk dat groen en natuur in het buitengebied en de stad met elkaar verbonden is. Nieuwe bebouwing in onze stad willen we natuurinclusief uitvoeren. Het omgaan met klimaatverandering vraagt van ons een andere manier van omgaan met onze leefomgeving. Dit betekent vergroening van de stad en het anders omgaan met ons watersysteem. Toekomstbestendige leefomgeving Naast een groene leefomgeving hebben we gewerkt aan een toekomstbestendige leefomgeving. Er is een continue druk op onze ruimte. We willen dat onze inwoners prettig, veilig en gezond kunnen wonen, werken en recreëren. Onze stad kent ook een rijk verleden en dit is zichtbaar. Cultuurhistorie houden we zichtbaar en vieren we. De focus voor cultuurhistorie lag in 2024 voornamelijk op advisering bij vergunningvragen en verduurzaming van monumenten. Tevens zijn we in 2024 gestart met de voorbereidingen voor het programma Erfgoed. Voedsel Ook de voedseltransitie is een speerpunt van de gemeente. In 2024 hebben we verdere stappen gezet in de uitvoering van onze Voedselagenda 2021-2030 met de titel ‘Wageningen Eet Duurzaam, Gezond en Samen’. Dit deden we door de productie en consumptie van duurzaam geteeld voedsel uit de regio te vergroten, de voedselomgeving van scholen en wijken gezonder te maken, voedselverspilling tegen te gaan en in te zetten op meer plantaardige eiwitten bij boeren, horeca en consumenten.
Hierin werken we nauw samen met Wageningse inwoners, bedrijven, de vakgroep WUR, en met andere gemeenten in de Regio Foodvalley en de landelijke overheid. Economie en Binnenstad In de Wageningse economische structuur zijn de verschillende onderdelen met elkaar vervlochten: MKB, kenniseconomie, de binnenstad met zijn horeca en detailhandel en toerisme & recreatie. In 2024 hebben we samen met ondernemers en organisaties uit de stad een economische visie 'op de weg naar een impact economie' opgesteld. Dit hebben we gedaan door intensieve samenwerking met de ondernemers. Bijvoorbeeld door het organiseren van bijeenkomsten waarin bijna 100 ondernemers en vertegenwoordigers van bedrijven en instellingen hun visie hebben gegeven op de economie van de toekomst. Ook hebben ondernemers het proces begeleid door deelname aan klankbordgroep van de visie en uitvoeringsprogramma Economie. We blijven investeren in waardevolle (regionale) samenwerkingen zoals de KennisAs en verstevigen opgebouwde relaties met ondernemers. Wij spreken regelmatig met ondernemersorganisaties als WOC en SOW en zijn actief deelnemer van de Wageningen Economic Board (WEB). Er hebben in 2024 veelvuldig bedrijfsbezoeken plaatsgevonden. Vooruitlopend op de uitvoeringsagenda zijn in 2024 al de eerste stappen gezet om de doelen van de visie te concretiseren en realiseren.
De aandacht van onze economie richt zich steeds meer op sociale aspecten en circulariteit en op een duurzame groei van de economie. We werken hiervoor intensief samen met de (buur-/regio-) gemeenten en de Economic Board in de regio FoodValley. In de binnenstad hebben we in 2024 verder gewerkt aan de voorbereiding van de plan- en contractvorming voor de projecten Stadsgracht en Vrijheidskwartier en is het haalbaarheidsonderzoek gestart voor een gebouwde parkeervoorziening. We hebben bovendien een programmamanager binnenstad aangesteld om te zorgen dat de projecten in de binnenstad in afstemming met elkaar goed doorlopen. Mobiliteit Voor het functioneren van de stad Wageningen is het belangrijk dat mensen zich comfortabel en veilig kunnen verplaatsen en verblijven. De groei van Wageningen (en de regio) zorgt voor een toenemende druk op het mobiliteitssysteem. De regionale verstedelijkingsstrategie is een kader waarbij het over groei in balans gaat. In 2024 is de Visie Bebouwde Kom en daarmee het strategisch mobiliteitsbeleid vastgesteld. We zetten in op een mobiliteitstransitie. We geven voorrang aan schone manieren van vervoer die zo min mogelijk ruimte innemen en richten de bebouwde kom zo in dat Wageningers vanaf 8 jaar zelfstandig en veilig deel kunnen nemen aan het verkeer.
De manier waarop de infrastructuur en wijken zijn ingericht is ook van belang voor de gezondheid van de inwoners van Wageningen. Hoe meer er gelopen en gefietst wordt, hoe beter dit is voor de gezondheid, het klimaat, de leefomgeving en de sociale interactie. Goede openbaarvervoervoorzieningen dragen hier ook aan bij. We verwachten met een aantal mobiliteitshubs, deelmobiliteit en parkeren op afstand een verdere bijdrage aan de mobiliteitstransitie te kunnen leveren. In het omgevingsprogramma mobiliteit geven we hier in 2025 verdere invulling aan.
42
Beoogd maatschappelijk effect Voor programma 2 Wageningen Fysiek zijn voor 2024 bij de volgende onderwerpen ambities vastgesteld: •
2.1 Infrastructuur en duurzame bijdrage mobiliteit
•
2.2 Een aantrekkelijk, sociaal, duurzaam en circulair economisch klimaat
•
2.3 Een groene en bio-diverse leefomgeving
•
2.4 Een toekomstbestendige fysieke leefomgeving
•
2.5 Klimaatneutraal in 2030-2040
•
2.6 Een veilige en gezonde leefomgeving
•
2.7 Iedereen in Wageningen heeft de beschikking over een passende woning
•
2.8 Gemeentelijke gebouwen worden multifunctioneel ingezet
Deze ambities zijn verwerkt in een doelenboom, waarin wordt beantwoord: •
Welke doelen wilden we bereiken om te komen tot de ambitie?
•
Welke resultaten heeft het opgeleverd?
43
2.1 Infrastructuur en duurzame bijdrage mobiliteit Wat wilden we bereiken? Wageningen wil dat de infrastructuur in Wageningen en het gebruik hiervan zo is dat mobiliteit op een duurzame wijze bijdraagt aan een goed functionerende economie, gezondheid, verkeersveiligheid en sociale participatie.
Wat hebben we bereikt? 2.1.1 Goede bereikbaarheid voor alle modaliteiten, 'inclusief' voor alle inwoners en bezoekers. Beoogde resultaten •
In 2024 is er een Omgevingsprogramma mobiliteit. Met onder andere: o
Doelstellingen omvang benodigde mobiliteitstransitie en maatregelen hoe deze transitie te bereiken.
o
Beleid voor deelmobiliteit en hubs.
o
Beleid voor autoluwe wijken en buurten.
o
(Nieuwe/vastgestelde) doelen en subdoelen worden in begroting 2025 verwerkt.
•
Stimuleren lopen door middel van goede, aantrekkelijke en toegankelijke looproutes en door aantrekkelijke verblijfs-/voetgangersgebieden.
•
Bevorderen fiets door goede fietsroutes binnen Wageningen en naar omliggende gemeenten. Conform de update fietsnetwerkkaart netwerkvisie (2023).
•
Samen met regio Foodvalley en provincies wordt gewerkt aan hoogwaardig openbaar vervoer.
•
We monitoren jaarlijks de ongevallen en verkeersslachtoffers (doel: in 2026 gebeuren er ten opzichte van 2019 minder ongelukken en vallen er minder verkeersslachtoffers in het verkeer in de stad).
•
Educatie, voorlichting en handhaving ter voorkoming van ongevallen (in samenwerking met regio Foodvalley).
Toelichting Omgevingsprogramma mobiliteit De Visie bebouwde kom, en daarmee het strategisch mobiliteitsbeleid is in 2024 vastgesteld. De werkzaamheden voor het Omgevingsprogramma zijn gestart. Voor de benodigde bereikbaarheidsanalyse en de studie naar 30 km per uur hebben we het regionaal verkeersmodel nodig. Oplevering van het verkeersmodel is herhaaldelijk uitgesteld tot 2025. In 2024 was ook het inwonersberaad over mobiliteit in voorbereiding. Dit inwonerberaad levert ook input voor het Omgevingsprogramma Mobiliteit. Stimuleren lopen door goede looproutes en aantrekkelijk verblijfsgebieden In het Binnenveld is het gebied waar alleen motorvoertuigen mogen rijden met een ontheffing vergroot met delen van de Kanaalweg en Slagsteeg. Hierdoor zijn meer wegen aantrekkelijker en veiliger geworden voor fietsers en wandelaars. Samen met onze buurgemeenten is gerealiseerd dat bij wegwerkzaamheden aan het hoofdwegennet (bijvoorbeeld aan de rondweg Veenendaal) de navigatiesystemen geen alternatieve routes voor het doorgaand autoverkeer via het Binnenveld aanbieden. Met input van 465 inwoners zijn de looproutes in Wageningen in beeld gebracht en is een conceptlooproutenetwerk gedefinieerd. We verwerken dit concept in het Omgevingsprogramma Mobiliteit. Als gemeente nemen we deel aan het Nationaal Masterplan Lopen en zijn we partner van het Platform ruimte voor lopen.
44
Bij de herinrichting van de Churchillweg is veel aandacht gegeven aan toegankelijkheid. Zo is op het trottoir geleidemarkering voor blinden en slechtzienden aangelegd, bushaltes zijn conform de laatste normen voor toegankelijkheid gerealiseerd. Bevorderen fiets door goede fietsroutes Een groot deel van de Churchillweg, onderdeel van het Pico Bello Pad, is heringericht als fietsstraat en in 2024 opengegaan. Met de herinrichting van het tweede deel Churchillweg is gestart. Op het kruispunt Nieuwe Singel – Agro Businesspark is de voorrangssituatie aangepast. De fietsroute heeft nu voorrang op het autoverkeer. Ook is een voetpad aangelegd voor voetgangers tussen de bushalte en het Business & Science Park Wageningen (BSPW). (Hoogwaardig) openbaar vervoer De reistijd voor lijn 303 tussen station Ede-Wageningen en Wageningen is korter geworden nu deze lijn in Ede via de Parklaan rijdt. Tussen Arnhem en Wageningen Busstation rijden nieuwe emissieloze bussen (Trolley 2.0). De bushaltes op de Churchillweg zijn conform de eisen voor toegankelijkheid gerealiseerd. Vanwege de werkzaamheden aan de Beatrixlaan heeft lijn 89 het hele jaar via de Rooseveltweg gereden. De provincie Gelderland is gestart met de voorbereiding van de aanbesteding voor het openbaar vervoer.
Op diverse manieren hebben we hiervoor input geleverd: regio Foodvalley heeft samen met regio Arnhem-Nijmegen een pleidooi geschreven voor beter openbaar vervoer. Aanvullend hierop heeft Wageningen nog een aantal wensen kenbaar gemaakt. We hebben stevig gereageerd op het ontwerp Programma van Eisen. Zowel door Foodvalley als door de gemeente zelf met een gezamenlijk brief van WUR en de op de Wageningen Campus gevestigde bedrijven en organisaties.
45
Wat hebben we bereikt? 2.1.2 Een verkeersveilige woon-, werk-, school- en leefomgeving. Beoogde resultaten •
Bewoners hebben invloed op hun directe leefomgeving, door actief in te spelen op kleine verkeersvragen en -knelpunten via onder andere Meldpunt Openbare Ruimte.
•
Een verkeersveilige openbare ruimte door het toepassen van Duurzaam Veilig richtlijnen bij het ontwerp van wegen (bij nieuwe ontwikkelingen en onderhoud van bestaande straten).
•
Goed inframanagement (conform niveau basis) ten behoeve van verkeersveiligheid, doorstroming en bereikbaarheid hulpdiensten.
•
Parkeerbeleid (voor zowel auto als fiets) ten behoeve van juiste mate van leefbaarheid. Aanvullend op Omgevingsprogramma mobiliteit actualiseren we de parkeervisie en nota parkeernormen.
•
Vergunningen zoals evenement-, inrit- en omgevingsvergunning en de gehandicaptenparkeerkaart zijn getoetst en verstrekt.
•
Bij ruimtelijke plannen en herinrichtingsplannen geven we voorrang aan voetgangers en fietsers. Leidend is STOEP (ook voor parkeervoorzieningen).
•
In 2026 hebben we een wijk als pilot benoemd en uitgewerkt om veiligheid en leefbaarheid te verbeteren door aanpassing van de inrichting van de openbare ruimte.
•
We geven nadere invulling aan de autoluwe binnenstad. Met aandacht voor onder andere:
•
o
Parkeeroplossing voor fiets en auto.
o
Onderzoek kans voor pilot last mile delivery.
Geen sluipverkeer door woonwijken en over smalle wegen in het buitengebied. Hiervoor is nodig: o
Een robuuste hoofdinfrastructuur (voor auto, inclusief HOV) die huidige en toekomstige vraag naar capaciteit aan kan en waar de doorstroming zo lang mogelijk op gang blijft en hinder zo min mogelijk optreedt.
o
We onderzoeken of een snelheid van 30 km per uur hieraan bijdraagt.
Toelichting Bewoners hebben invloed Via het Meldpunt Openbare Ruimte zijn 269 meldingen binnengekomen die betrekking hebben op kleine verkeersvragen en -knelpunten. Al deze meldingen zijn beantwoord. De gemiddelde doorlooptijd van deze meldingen was vier dagen. Waar mogelijk zijn maatregelen genomen. Zo zijn er invalide-opritjes geplaatst en zijn aan het Nudepark een ontbrekend stukje trottoir en kanalisatiestrepen aangebracht. In vier gevallen zijn snelheidsdisplays geplaatst. Veilige wegen De maximumsnelheid op het Plantsoen, Stationsstraat en Walstraat is gewijzigd van 50 km per uur naar 30 km per uur. Op de kruising Marijkeweg – Voorburglaan zijn maatregelen getroffen: de maximumsnelheid in de bocht Marijkeweg is teruggebracht naar 30 km per uur, met markering en plakdrempels is de situatie veiliger gemaakt. Tevens is het besluit genomen om de hele Marijkeweg af te waarderen. Ook zijn er bij de school attentiezuilen geplaatst. Verkeersveiligheid In 2024 vonden 137 ongevallen plaats (voorlopige cijfers). Daarbij was sprake van 1 dodelijk slachtoffer en 25 gewonden. Voor met merendeel waren dit fietsers. Dit aantal ligt hoger dan in de jaren 2017-2019 (gemiddeld 119 ongevallen per jaar, waarvan 19 met gewonden en 1 met dodelijk slachtoffer).
46
We hebben acties op het vlak van educatie, voorlichting en handhaving uitgevoerd. Zo hebben we meegedaan aan de regionale campagnes ‘Wij gaan weer naar school’ en ‘fietsverlichting’. Vanwege het belang doen we dit jaarlijks. We dragen bij aan educatie en lesmateriaal voor basisscholen en ondersteunen vrijwilligers bij het praktisch verkeersexamen. Deze acties hebben een positief effect op het gewenste verkeersgedrag en daarmee op de verkeersveiligheid. Goed inframanagement Voor de binnenstad is een nieuw bordenplan gemaakt. Hiermee lossen we onduidelijkheden en tegenstrijdigheden op. Dit bordenplan wordt gefaseerd uitgerold. In 2024 is ongeveer 50% van het bordenplan uitgevoerd. Samen met WUR is op de campus geïnventariseerd welke bebording en markering niet voldoen. In 2025 gaat WUR de benodigde aanpassingen uitvoeren. Parkeren In 2024 is gestart met een aantal onderzoeken: voor de hele bebouwde kom wordt het parkeeraanbod en parkeerdruk in beeld gebracht, het haalbaarheidsonderzoek naar een tijdelijke parkeergarage op de Gevangentoren is gestart, de nieuwe parkeerkencijfers van CROW zijn naast de huidige parkeernormen van Wageningen gelegd. Resultaten hiervan zullen in 2025 verwerkt worden tot beleid en uitvoeringsmaatregelen. Voor parkeerregulering en vereenvoudigen van de handhaving is de digitale parkeerbalie belangrijk.
In 2024 is deze uitgebreid met werknemers en zakelijke vergunningen. In de Visie openbare laadinfrastructuur 2030 is besloten om elektrische voertuigen niet meer uit te zonderen van betaald parkeren en parkeren voor vergunninghouders. Dit besluit is verwerkt in de Verordening parkeerbelastingen 2025. Betalen met een parkeer app wordt steeds normaler. In 2024 komt 72% van de betaald parkeerinkomsten binnen door een betaling met een parkeer-app. Vergunningen en gehandicaptenparkeerplaatsen Alle aanvragen voor vergunningen (evenement-, inrit- en omgevingsvergunning) zijn getoetst op verkeersaspecten. In 2024 was sprake van 111 evenementenvergunningen, 113 meldingen klein evenement en er zijn 15 verkeersbesluiten genomen voor evenementenvergunningen. Daarnaast zijn er 15 verkeersplannen voor (grotere) bouwwerkzaamheden getoetst. In 2024 zijn 15 gehandicaptenparkeerplaatsen op kenteken gerealiseerd (en is er 1 verwijderd) en zijn er 25 algemene parkeerplaatsen gerealiseerd. In totaal zijn er 115 gehandicaptenparkeerplaatsen op kenteken en 79 algemene gehandicaptenparkeerplaatsen.
Wat hebben we bereikt? 2.1.3 Verduurzamen van mobiliteit (Wageningen Klimaatneutraal 2030-2040). Beoogde resultaten •
Alle 100+ werkgevers zijn benaderd voor mogelijkheden verduurzaming mobiliteit. Dit doen we binnen de werkgeversaanpak van de regio Foodvalley.
•
In 2025 bedraagt het totaal aantal laadpalen in de openbare ruimte: 112 laadpalen (conform Visie openbare laadinfrastructuur 2030).
•
We onderzoeken de noodzaak en mogelijkheden om duurzaam goederentransport faciliteren.
•
We maken ons op provinciaal niveau sterk voor een concessie met een duurzaam openbaar vervoer leverancier.
Toelichting In 2023 zijn alle 100+ werkgevers benaderd. In 2024 zijn de gesprekken met de 100+ werkgevers voortgezet die interesse tonen voor verduurzaming van mobiliteit. Op de campus heeft WUR deelfietsen en fietshubs gerealiseerd. We voeren samen met WUR en gemeente Ede gesprekken over uitbreiding hiervan langs de hele KennisAs.
47
In 2024 zijn 13 laadpalen in de openbare ruimte geplaatst. Daarmee komt het totaal aantal laadpalen op 96. We zijn hiermee op schema om de gewenste 112 laadpalen in 2025 gerealiseerd te hebben. Het aantal personenauto’s in Wageningen is in 2024 toegenomen met 274 tot 15.808. Het aantal elektrische auto’s is met 190 toegenomen tot 717. Benzineauto’s en dieselauto’s nemen in aantal af. In 2023 (cijfers van 2024 zijn nog niet bekend) had ongeveer 50% van de huishoudens (inclusief studentenhuishoudens) in Wageningen geen auto, 35% van de huishoudens heeft 1 auto, 14% van de huishoudens heeft 2 of meer auto’s. De Wageninger verplaatst zich met de fiets (39%), als autobestuurder (26%), te voet (20%), auto-passagier (8%) en het OV (4%). (Bron: ODIN, modal split 2021 – 2023). Op alle mogelijke manieren is voor de OV-concessie 2026-2036 aandacht gevraagd voor duurzaam openbaar vervoer.
Wat hebben we bereikt? 2.1.4. Uitvoering wettelijke taken. Naast bovenstaande doelen hebben wij wettelijke taken uit te voeren. Dit betreft taken op de volgende wetten: •
Het beheren van de bestaande infrastructuur, waaronder: o
Zorgdragen voor het juiste functioneren van de weg door plaatsing verkeersborden en -tekens, inclusief verkeersbesluit.
o
Zorgdragen dat de openbare weg in goede staat verkeert.
o
Zorgdragen voor de inspanningsverplichting van gladheidsbestrijding.
o
Zorgdragen voor een wegenlegger, inclusief bebouwde komgrenzen.
Beoogde resultaten •
De wettelijke taken zijn uitgevoerd.
Toelichting Alle wettelijke taken zijn uitgevoerd. In 2024 zijn 71 verkeersbesluiten genomen (waarvan 15 verkeersbesluiten voor evenementen). Ook op het gebied van beheer en onderhoud zijn alle benodigde werkzaamheden uitgevoerd.
48
2.2 Een aantrekkelijk, sociaal, duurzaam en circulair economisch klimaat Wat wilden we bereiken? Een aantrekkelijk, sociaal, duurzaam en circulair economisch klimaat. Prettig economisch klimaat met voldoende werkgelegenheid voor iedereen.
Wat hebben we bereikt? 2.2.1 Transparante en accurate ondernemersdienstverlening. Beoogde resultaten •
Behoeften ondernemers in beeld.
•
Nauwere samenwerking met andere platforms/organisaties (ondernemersverenigingen, kennis/onderwijsinstellingen).
•
Vlotte vergunningenprocedures.
•
MKB-ondernemers zien de gemeente Wageningen als aanspreekbaar en ondersteunend.
Toelichting Vergunningsaanvragen zijn - op enkele uitzonderingen na - binnen de gestelde termijn verleend. Afgelopen jaar is er gewerkt aan het versterken van de positie van het team Economie bij ondernemers. Onderlinge teams en afdelingen zijn beter gaan samenwerken in afstemming van de behoeften en wensen van ondernemers. De Wageningen Economic Board is vast gesprekspartner van de gemeente geworden. Het Ondernemersloket en de Accountmanager Bedrijven beantwoorden vragen van bedrijven en maken ze wegwijs in de gemeente. Uit de voortdurende evaluatie over de ondernemersdienstverlening bleek regelmatig dat de ondernemers de gemeente opener en waar nodig ondersteunend vinden.
Wat hebben we bereikt? 2.2.2 Een aantrekkelijke en levendige binnenstad. Beoogde resultaten •
Goed functionerende warenmarkt.
•
Openbare ruimte van de binnenstad is een prettige verblijfsomgeving, met kwaliteitsniveau basis en een verbeterde inrichting van straten en muren.