Visiedocument maatschappelijke voorzieningen Waddinxveen- 2030

Het is niet duidelijk of die behoefte ook op de lange termijn zal blijven groeien, maar het realiseren van en rekening houden met brede en toegankelijke sportplekken in de buitenruimte komt aan deze behoefte tegemoet. De onlangs geopende QR-fit route, de Hindernisbaan Gouwebos en de aanleg van de mountainbiketrack in Bentwoud zijn mooie voorbeelden van de mogelijkheid tot het stimuleren van informele sport. Op het moment dat er nieuwe gebiedsontwikkeling in Waddinxveen zal plaatsvinden willen we concrete eisen meegeven om de realisatie van informele sport in de buitenruimte te borgen. Het is de ambitie van de gemeente om van uitsluitend sport naar combinaties van sport, recreatie, ontmoeting, welzijn, cultuur en zorg te gaan. Kansen in het gebruik van sportvoorzieningen, accommodaties en infrastructuur voor taken binnen het sociale domein willen we optimaal benutten. We zoeken samen met onze sportpartners verbinding op het gebied van dagbesteding, re-integratie en preventie.

5.2 Huidige en toekomstige situatie 5.2.1 Afbakening Binnen het cluster Sport zijn er vier subclusters. We onderscheiden de binnensport, buitensport, het zwembad en het subcluster sport overig, waar ook de informele sportmogelijkheden onder vallen. Uiteraard zit er ook overlap in deze subclusters, omdat de genoemde binnenzalen ook door bijvoorbeeld dans en turnverenigingen worden gebruikt en de velden van buitensport ook door individuele sporters gebruikt worden. We kiezen ervoor om bij het subcluster binnensport de sportscholen ook op te nemen in onze lijst, omdat deze een belangrijke bijdrage leveren aan de gestelde doelen, zoals omschreven in de eerste paragraaf en dus voor totale aanbod van sport relevant zijn om inzichtelijk te maken. Het zwembad is een aparte sportvoorziening die in het gehele aanbod wel moet worden meegenomen en die we hier dus apart noemen, maar we zullen, omwille van de reeds gevoerde besluitvorming rondom het zwembad dit niet verder uitwerken.

15 16

https://www.binnenlandsbestuur.nl/bestuur-en-organisatie/bmc/breng-nederland-met-ons-beweging https://nocnsf.nl/media/4412/zo-sport-nederland-2020_def.pdf pagina 21

23 Visiedocument maatschappelijke voorzieningen gemeente Waddinxveen 2030

5.2.2 Bestaand aanbod Bij het in beeld brengen van het bestaande aanbod van Sport is opnieuw per subcluster gekeken naar de hoeveelheid beschikbare vierkante meter voor het cluster Sport in Waddinxveen en de onderliggende subclusters. De omvang van de betreffende locaties is bij benadering en gebaseerd op de omvang van de formele sportvelden. De accommodaties, toegangswegen en parkeerplekken zijn niet meegenomen. Binnensport

Aantal locaties

Binnenzalen

617

9.100

Sportscholen18

8

5.000

Buitensport (formele sportvelden)19

Aantal locaties

Oppervlakte in vierkante meter

Aantal vierkante meters

% van het totaal

Voetbalverenigingen

2

58.332

52%

Tennisverenigingen (inclusief padel)

3

14.582

13%

Atletiek

1

7.427

7%

Paardensport

1

4.294

4%

Korfbal

1

2.036

2%

Hockey

1

10.458

9%

Jeu de Boules

1

214

0,5%

Hondensportvereniging

1

13.955

12,5%

Sport overig

Oppervlakte in vierkante meter

Informele sportvelden

40.800

Speeltuinen en buitenspeelplekken20

35.400

Spreiding: Wanneer we kijken naar de spreiding van sportvoorzieningen in Waddinxveen dan valt op dat de binnenzalen vrij centraal zijn gesitueerd in Waddinxveen. Met name in het noorden en zuiden zal in de toekomst krapte ontstaan. De formele sportvelden in Waddinxveen zijn overwegend meer in het centrum en het noorden van Waddinxveen te vinden. Met name ten aanzien van die formele sportvelden is het relevant te kijken hoe de toekomstige vraag naar buitensportvoorzieningen de spreiding van sportvoorzieningen in Waddinxveen zal beïnvloeden.

17

We verwerken hierbij ook gymzalen verbonden aan scholen. Het aanbod van sportscholen is vrij breed. Hieronder valt bijvoorbeeld ook Yoga en Pilates. Die maken gebruik van soortgelijke ruimte(n) als sportscholen of huren zelfs een deel van een bestaande sportschool. We weten nu dat er minimaal 8 sportscholen bij ons bekend zijn en dat het oppervlak van deze categorie minimaal vijfduizend vierkante meter bedraagt. 19 Wanneer we kijken naar het bestaande aanbod buitensport dan wordt duidelijk dat de voetbalverenigingen en tennisverenigingen gezamenlijk 65% van het aantal vierkante meters in gebruik hebben. 20 Verdere uitwerking van dit onderwerp zal plaatsvinden in het nieuwe speeltuin en buitenspeelplekkenplan. 18

24 Visiedocument maatschappelijke voorzieningen gemeente Waddinxveen 2030

5.2.3

Referentiekader

Sporten Voorziening Schaal

Kwantitatieve Kwalitatieve normen norm

Informele sportvelden

1.552 m2 per 1.000 woningen*

Buurt

Normen gebaseerd op

WHO: Tenminste 9 m2 *Op basis van referentiegemeenten groene ruimte per inwoner, optimaal is 10-15 m2 per World Health Organisation (WHO) inwoner Lokaal en Vitaal Sportbeleid (SB), SB, SHS, ISGW, InwQ: Stakeholdersessie (SHS), Interne Maak multi- functioneel sessie gemeente Waddinxveen gebruik van sportvelden (ISGW), Inwonersenquête (InwQ) SHS: Samenwerking sport en zorg

Formele sportvelden

Gemeente 7.610 m2 per 1.000 woningen*

InwQ: Er is voldoende *Op basis van referentiegemeenten aanbod sport- verenigingen en buitensport in Inwonersenquête (InwQ) Waddinxveen Lokaal en Vitaal Sportbeleid (SB), SB, SHS, ISGW, InwQ: Stakeholdersessie (SHS), Interne Maak multi- functioneel sessie gemeente Waddinxveen gebruik van sportvelden (ISGW), Inwonersenquête (InwQ) SHS: Samenwerking sport en zorg

Binnenzalen Buurt (sporthal, sportzaal en gymzaal)

905 m2 per 1.000 woningen*

InwQ: Er is voldoende *Op basis van referentiegemeenten aanbod sport- verenigingen in Waddinxveen Inwonersenquête (InwQ) SB, SHS, ISGW, InwQ: Maak multi- functioneel gebruik van binnenzalen

Lokaal en Vitaal Sportbeleid (SB), Stakeholdersessie (SHS), Interne sessie gemeente Waddinxveen (ISGW), Inwonersenquête (InwQ)

SHS: Samenwerking sport en zorg Sportscholen Gemeente 150 m2 per 1.000 woningen*

*Op basis van referentiegemeenten

Zwembad

*Landelijke normering

Gemeente 169 m2 per 1.000 woningen*

Aandachtspunten: Uitgaande van bovenstaande visie op sport is er een aantal aandachtspunten van belang in het kunnen realiseren van deze visie. Deze aandachtspunten zijn met name aangedragen tijdens de participatiebijeenkomst van 28 juni jl. en door middel van de inwonersenquête die in Waddinxveen is afgenomen. Deze aandachtspunten geven goed richting aan het invulling geven aan de omschreven visie.  Zorg voor voldoende mogelijkheden om sportvoorzieningen dubbel te gebruiken. Inwoners in Waddinxveen geven aan dat zij bij voorkeur zien dat sportvoorzieningen altijd dubbel gebruikt worden.  Moedig inwoners aan om vrijwilliger te worden. Waddinxveen kent een sterk verenigingsleven, maar dit is voor een groot deel afhankelijk van vrijwilligers. Het aantal vrijwilligers neemt de 25 Visiedocument maatschappelijke voorzieningen gemeente Waddinxveen 2030





  

laatste jaren af. Onderzoek of hier een mogelijkheid is om iets met maatschappelijke diensttijd/stage te combineren. Stimuleer zoveel mogelijk open sportparken. Sportparken waarbij ook buiten training en wedstrijddagen om gesport kan worden nodigen uit om meer te bewegen en resulteren in inwoners die fitter en gezonder zijn. Probeer in te zetten op zogenaamde: ‘open sportparken.’ Maak de sportvelden van de (buiten)sportverenigingen en de sportzalen ook toegankelijk voor inwoners buiten de standaard roostertijden. Introduceer een sportpas voor inwoners met beperkte financiële mogelijkheden. Zorg voor goede toegankelijke sportvoorzieningen in het bijzonder voor ouderen. Realiseer voldoende speel- en sporttoestellen in de buitenruimte.

5.2.4 Toekomstig benodigde aanbod Onderstaande tabellen laten zien hoeveel vierkante meter er extra benodigd is op basis van de opgestelde kengetallen en de berekeningen zoals opgenomen in de bijlage. (Bijlage V- berekeningen sport). Het aantal benodigde locaties is aangegeven als bandbreedte. Binnensport Aantal extra m2 Aantal benodigde Binnenzalen Binnenzalen21

3.482

1,5-7

Buitensport (formele sportvelden)

Aantal extra m2

Aantal locaties

Buitensport totaal

19.492

3-6122

Voor het berekenen van het benodigde aantal locaties binnenzalen kunnen twee methodes worden toegepast. Zo kan het benodigde aantal binnenzalen uitgerekend worden aan de hand van het aantal te realiseren zaaldelen. Een gymzaal is dan één zaaldeel, een sportzaal betreft twee zaaldelen en een sporthal betreft drie zaaldelen. In deze tabel gaan we uit van het totaal aantal benodigde vierkante meters en rekenen we het aantal benodigde locaties uit aan de hand van de bandbreedte van een binnenzaal door te rekenen met de grootte van ofwel een gymzaal van circa 500 m2 ofwel een sporthal van circa 2600 vierkante meter. Voor de buitensport is het van belang om hier te benoemen dat dit toekomstig benodigde aanbod enkel het aantal benodigde vierkante meters betreft. Dit aantal van bijna 20.000 vierkante meter zegt nog niets over een eventuele verdeling over de verschillende buitensporten. Het aantal benodigde vierkante meters zou vertaald kunnen worden naar circa 3 extra voetbalvelden of circa 75 extra tennisvelden. Om het perspectief goed te duiden, hebben we in onderstaande tabel weergegeven hoe groot de buitensportverenigingen zijn in Waddinxveen en welke groei zij verwachten richting 2030. Op die manier zetten we hun aandeel in het totale aanbod van buitensport in Waddinxveen in een breder perspectief.

Buitensport23 Vereniging Leden 2023 Leden in 2030 Aandeel in 2030 (type) Voetbalvereniging Cvv Be Fair 1250 1500 26% Voetbalvereniging

ASW

500

600

10%

Tennisvereniging

Be Fair

650

850

15%

Tennisvereniging

De Gouwe Smash

480

680

12%

Tennisvereniging

Tennisvereniging Waddinxveen Klimopgroep

340

500

9%

172

200

3%

Scouting

21

De dans en turnverenigingen vallen ook onder het toekomstig benodigde aanbod van binnenzalen. De bandbreedte van de oppervlakte van buitensport (formele sportvelden) ligt tussen de 320 vierkante meter en 6400 vierkante meter. Ongeveer vergelijkbaar met dat van een tennisveld enerzijds (rond de 300) en een voetbalveld anderzijds (6400). 23 De gegevens in deze tabel zijn uitgevraagd door het Sportplaform. Uitgezonderd de scouting verenigingen. Voor de paardensport geldt dat zowel de manege aan de Plasweg als de manage Reigersburgh geen actieve vereniging is. Er kunnen bij de manege aan de Plasweg wel lessen worden gevolgd, maar dit is zeer kleinschalig. 22

26 Visiedocument maatschappelijke voorzieningen gemeente Waddinxveen 2030

Scouting

SintVictor

120

12024

2%

Atletiek

SC Antilope

280

350

6%

Korfbal

Korbis

350

450

8%

Hockey

HC Waddinxveen

320

400

7%

Jeu de Boules

JDB Waddinxveen

80

100

2%

Op basis van bovenstaande gegevens is te zien dat voornamelijk padel (onderdeel van tennisverenigingen) en de voetbal de grootste groeisporten zijn in Waddinxveen. Het aandeel leden in de buitensport dat aangesloten is bij een voetbalvereniging is in 2030 36% van het totaal. Het aandeel leden dat lid is van een tennisvereniging groeit naar 36%. Gezamenlijk vormen zij 72% van het totale aantal leden in de buitensport van Waddinxveen.25 Het is echter ook belangrijk hier te benoemen dat hierbij niet de conclusie moet worden getrokken dat deze verenigingen bij deze groei ook allemaal ‘ruimtelijk’ moeten uitbreiden. Een aanzienlijk deel van de verenigingen geeft aan deze groei, met de huidige accommodaties, goed te kunnen opvangen. Voor een deel zou het kunnen betekenen dat er inderdaad uitbreiding benodigd is. Dit is afhankelijk van de specifieke situatie van de vereniging. Sport overig

Aantal extra m2

Aantal locaties

Speeltuinen en buitenspeelplekken

18.600

25-15526

Informele sport

350

n.v.t.

De speeltuinen en de buitenspeelplekken vragen een aanzienlijke hoeveelheid ruimte. Dit ruimte vraagstuk wordt verder uitgewerkt in het nieuwe speelruimteplan. Hierbij is het wel goed om aan te vullen dat de schoolpleinen niet als vierkante meters zijn meegenomen, maar dat deze wel ook als speelplekken gebruikt worden. Voor het subcluster: sport overig is het zo dat we ten aanzien van de informele sport slechts een kleine uitbreiding voorzien richting 2030. Hierbij moet opgemerkt worden dat het belangrijkste aandachtspunt hierbij is dat in nieuwe gebiedsontwikkeling en bij herontwikkeling oog is voor het nut en de noodzaak van informele sportvoorzieningen in de buitenruimte ten behoeve van het verbeteren van de beweegnorm.

5.3

Scenario

Op basis van de genoemde maatschappelijke ontwikkelingen, het bestaande en toekomstige aanbod en het referentiekader is er gekozen om voor het cluster Sport en Bewegen te kiezen voor het tweede scenario. De overige scenario’s zijn te vinden in de bijlage (Bijlage X- Scenario’s). Scenario 2 + (faciliterend) 1) De gemeente Waddinxveen zet actief in op het verbeteren van het aanbod aan sportvoorzieningen in Waddinxveen en richt zich daarbij nadrukkelijk op de groeisporten in Waddinxveen en het borgen van informele sportvoorzieningen bij herontwikkeling en bij nieuwe gebiedsontwikkeling. Toelichting Scenario 2 In dit scenario is de beleidslijn om het aanbod van sportvoorzieningen ook actief te gaan verbeteren in de gemeente. De gemeente zet zich actief in door extra ambtelijke capaciteit te realiseren. Sporten als voetbal en padel zijn de groeisporten van Waddinxeen. We denken als gemeente actief mee met de verenigingen die deze sporten aanbieden om te kijken hoe deze verder kunnen groeien in Waddinxveen. Daarnaast zetten we in op het verbeteren van het aanbod sportzalen ten behoeve van 24

Geen grote groei gewenst. Eerder de wens tot grotere mix van de groep. Aantal mag gelijk blijven. Dit komt ook overeen met het aandeel vierkante meters dat beide buitensporten bezitten in het totaal. Gezamenlijk hebben zij van de beschikbare 111.300 vierkante meter buitensport een aandeel van 69% in handen. Ook richting 2030 blijft dit dus de verwachting. 26 De bandbreedte van locaties voor speeltuinen en buitenspeelplekken varieert tussen de 120 vierkante meter en de 750 vierkante meter. 25

27 Visiedocument maatschappelijke voorzieningen gemeente Waddinxveen 2030

de binnensport. We doen hierbij meer dan wettelijk, afgaande op het bewegingsonderwijs, noodzakelijk is, waarbij altijd oog moet worden gehouden met de mate waarin de sportzalen rendabel ingezet kunnen worden. Argumentatie scenario 2 We stellen voor om voor sport en bewegen het tweede scenario te kiezen. We willen graag dat meer inwoners aan de beweegnorm gaan voldoen en zien tegelijkertijd dat individuele sport aan het groeien is en het belang van sport in de openbare ruimte toeneemt. Door op te nemen dat we in nieuwe gebiedsontwikkeling en herontwikkeling inzetten op het realiseren van informele sportvoorzieningen zorgen we ervoor dat inwoners meer uitgenodigd worden om te bewegen. Het faciliteren van informele sportvoorzieningen sluit naadloos aan bij de ambitie om meer inwoners te laten voldoen aan de beweegnorm. Daarnaast is Waddinxveen een gemeente met veel sportverenigingen en dus een ruim sportaanbod. Om dit aanbod te blijven faciliteren is het van belang om te kijken hoe deze sportverenigingen zich in de komende jaren zullen ontwikkelen en om, waar dit noodzakelijk is, groei ook te faciliteren. Met name de sporten die groeien zorgen ervoor dat meer inwoners kunnen voldoen aan de beweegnorm. Dit hoeft nadrukkelijk niet te betekenen dat nieuwe initiatieven geen kans zouden krijgen, omdat de focus ligt op de groeisporten in Waddinxveen.

In onze visie op hoofdlijnen benadrukken we dat we nieuwe sportactiviteiten willen stimuleren en dat we inzetten op breedtesport. Sporten die krimpen zijn dus wel van belang om te behouden en te blijven faciliteren om een zo breed mogelijk sportaanbod te kunnen behouden. Het is ook belangrijk om te benadrukken dat ook bij dit scenario onze wettelijke taak om het bewegingsonderwijs te faciliteren niet onder druk kom te staan. Het verbeteren van de bestaande situatie ten aanzien van sport is aanvullend op onze wettelijke taak voor het bewegingsonderwijs. We zullen dus altijd voldoende zaalcapaciteit faciliteren om aan onze wettelijke taak voor bewegingsonderwijs te kunnen voldoen.

28 Visiedocument maatschappelijke voorzieningen gemeente Waddinxveen 2030

6

Kunst en Cultuur

6.1 Visie op Kunst en Cultuur Het is de taak van de gemeente om regie te voeren op de feitelijke kennismaking van haar inwoners met kunst en cultuur in nauwe samenhang met scholen en cultuuraanbieders.27 Het is de bedoeling dat gemeenten een breed en samenhangend cultuuraanbod faciliteren op scholen (binnenschools en buitenschools) en bemiddelen tussen partijen die hiervoor iets willen aanbieden. Daarnaast bekostigen het Rijk, de regio en gemeenten veelal activiteiten in het kader van cultuureducatie. In het Beleidskader cultuur Waddinxveen 2020 - 2024 staat dat het college van Waddinxveen een samenleving wil “waarin iedereen in staat wordt gesteld om talenten te ontplooien. Waar kunst en cultuurvoorzieningen toegankelijk zijn voor alle inwoners. Waar het maken, beleven en delen van cultuur zorgt voor identiteitsvorming en ontmoeting tussen inwoners onderling.” (p.3). Initiatieven voor culturele activiteiten worden daarom zo veel mogelijk ondersteund en gefaciliteerd door de gemeente door het stimuleren van een maatschappelijk cultureel platform door middel van (beleids-)regie en beheer, financiële middelen, waaronder subsidiegelden, en accommodaties. Het Beleidskader Cultuur beschrijft dat er behoefte is aan meer, beter kenbare en meer laagdrempelige culturele voorzieningen in Waddinxveen. Op dit moment sluit het aanbod niet altijd aan bij de vraag.

Daarnaast komt uit de inwonersenquête en de stakeholderbijeenkomst dat er in het algemeen meer behoefte is aan culturele voorzieningen, waarbij in het bijzonder wordt aangegeven dat de doelgroepen jeugd en ouderen niet goed bereikt lijken te worden. Culturele voorzieningen, en zeker de meer laagdrempelige culturele plekken zoals bibliotheken, oefenplekken of atelierruimte, dragen niet alleen bij aan het culturele aanbod, maar vormen ook ontmoetingsplekken die verschillende leeftijdscategorieën bedienen. Denk bijvoorbeeld aan de Waddinxveense Kunst Kring (WKK) en Muziekvereniging Concordia. Daarnaast dragen, met name laagdrempelige, culturele voorzieningen bij aan de talentontwikkeling van kinderen, jongeren en volwassenen. We vinden het belangrijk dat dit soort voorzieningen meer en meer op wijkniveau beschikbaar te maken in Waddinxveen. Dit kan gerealiseerd worden in een voorziening met een eigen gebouw, maar ook door wekelijks activiteiten op vaste dagen en vaste plekken in de verschillende buurten van Waddinxveen te organiseren, bijvoorbeeld bij een buurthuis of in een schoolgebouw. Ten aanzien van de maatschappelijke voorzieningen voor Kunst en Cultuur is het dus van belang dat de gemeente kijkt hoe zij hierin ruimte kan faciliteren of partijen met beschikbare ruimte kan verbinden aan de partijen die culturele activiteiten organiseren.

Ten aanzien van Kunst en Cultuur is het van belang dat we rekening houden met een aantal maatschappelijke trends die mede van invloed zijn op de ruimtevraag en de wijze waarop we locaties voor culturele voorzieningen inrichten. Maatschappelijke trends De cultuursector is momenteel herstellende van de gevolgen van de maatregelen tijdens de coronapandemie. Gedurende deze periode liep het aantal bezoekers van culturele activiteiten, logischerwijs, extreem terug met grote inkomstenverliezen als gevolg. De Raad voor Cultuur geeft aan dat het grootste gevaar voor de culturele sector schuilt in het verlies van vaste werknemers, die als gevolg van de grote onzekerheden in de sector besluiten ander werk te zoeken of als zzp-er verder te werken.28 Zodoende dreigt het gevaar dat de sector krimpt en er minder culturele activiteiten georganiseerd kunnen worden. Ten aanzien van bestaande culturele activiteiten zijn twee belangrijke trends zichtbaar. Culturele activiteiten hebben steeds meer een sociaal-maatschappelijke rol en belangrijke culturele voorzieningen, zoals bijvoorbeeld bibliotheken, richten zich niet langer op enkel het uitlenen van boeken, maar ook op het faciliteren van ontmoeting. 29 Binnen de sector lijkt er ook een verandering te ontstaan 27

https://www.lkca.nl/faq/kerntaken-overheid/ https://www.cultuurmonitor.nl/cultuur-in-2021-vijf-trends/ 29 https://www.cultuurmonitor.nl/cultuur-in-2021-vijf-trends/ 28

29 Visiedocument maatschappelijke voorzieningen gemeente Waddinxveen 2030

van de autonome, op individuele expressie gerichte kunstenaar, naar een maatschappelijke engagement ingestelde maker. Culturele voorzieningen en activiteiten richten zich meer en meer op maatschappelijke problemen in de samenleving. Zo geeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) aan dat het aantal activiteiten die door bibliotheken worden georganiseerd landelijke toeneemt. Deze activiteiten zijn voornamelijk gericht op educatie en ontwikkeling. Er wordt dus meer georganiseerd en de activiteiten hebben een belangrijke verbindende rol. Daarentegen loopt de fysieke uitleen van boeken al jaren terug.30 Dit heeft ook te maken met de digitalisering. 31 Zo neemt het aantal e-books dat door bibliotheken wordt uitgeleend ook ieder jaar toe. Digitalisering verandert ook de wijze waarop culturele voorzieningen gebruik maken van hun fysieke ruimte. In dat licht is het van belang om kritisch te kijken wat een bibliotheek precies aan ruimtelijke vereisten nodig heeft en hoe deze mogelijk gecombineerd kunnen worden met andere culturele voorzieningen of voorzieningen uit andere clusters. Kortom het is van belang om goed oog te hebben voor deze ontwikkelingen in de culturele sector en daar consequenties aan te verbinden ten aanzien van ons aanbod van culturele voorzieningen.

6.2 Huidige en toekomstige situatie 6.2.1 Afbakening De bestaande culturele voorzieningen in Waddinxveen zijn opgedeeld in zeven subclusters. Hierbij moet worden opgemerkt dat het evenemententerrein een voorziening is die eigenlijk onderdeel is van de openbare ruimte en dus een ander type voorziening betreft dan de voorzieningen waarbij er sprake is van maatschappelijk vastgoed.32 We nemen dit subcluster echter wel mee, omdat het een locatie betreft die nadrukkelijk ingezet kan worden voor culturele activiteiten. Een belangrijke opmerking hier is dat alle ‘religieuze’ voorzieningen niet in dit visiedocument worden meegenomen, maar apart worden behandeld in de nog op te stellen kerkenvisie.

6.2.2 Bestaand aanbod Wanneer we kijken naar het bestaande aanbod van culturele voorzieningen in Waddinxveen dan zien we dat een aantal van deze voorzieningen ook in de regio beschikbaar zijn. Denk aan een theater en of musea. De overige culturele voorzieningen zijn niet in grote getalen aanwezig in Waddinxveen. Er zijn slechts een beperkt aantal locaties beschikbaar voor culturele activiteiten. Zo weten we bijvoorbeeld ook dat het huidige gebruik van het evenemententerrein beperkt is tot enkele activiteiten per jaar. Kunst en Cultuur en Media Aantal Aantal m2 locaties Bibliotheek 350 1 Theater

350

1

Musea

1.300

2

Cultuureducatie

2.400

3

Evenemententerrein

3.700

1

Buurthuizen

740

4

Oefenplekken en atelierruimte

670

3

30

https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2020/46/bibliotheken-organiseren-meer-activiteiten https://www.cultuurmonitor.nl/cultuur-in-2021-vijf-trends/ 32 Een evenemententerrein heeft echter wel een duidelijke rol in het faciliteren van culturele activiteiten dat er wel voor gekozen is deze voorziening hier op te nemen. 31

30 Visiedocument maatschappelijke voorzieningen gemeente Waddinxveen 2030

Spreiding: Wanneer we kijken naar de culturele voorzieningen in Waddinxveen dan valt op dat de meeste van deze voorzieningen in het centrum gesitueerd zijn of meer in het noordelijke deel van Waddinxveen. In het zuiden zijn twee buurthuizen te vinden en een locatie van het bruispunt, maar verder is er nagenoeg geen toegang tot culturele voorzieningen. Met het oog op 2030 is de verwachting dat dit verschil nog verder zal toenemen, omdat bijvoorbeeld in een gebied als de Noordkade extra voorzieningen gerealiseerd zullen worden en dit gebied zich ten noorden van het centrum van Waddinxveen bevindt. Dit is opvallend, omdat tijdens onze participatiebijeenkomsten ook is uitgesproken dat er een wens bestaat om voorzieningen die bijdragen aan het kunnen ontmoeten van elkaar meer op wijk/buurtniveau mogelijk gemaakt zouden moeten worden. Met het oog op de huidige en beoogde toekomstige culturele voorzieningen in Waddinxveen zien we daarin nog geen verandering optreden. 6.2.3 Referentiekader

Cultuur en ontmoeten Voorziening Schaal Kwantitatieve norm

Kwalitatieve normen

Buurthuizen

Normen gebaseerd op

Wijk

80 m2 per 1.000 woningen*

SHS: Behoefte aan plekken *Op basis van voor ontmoeting en nabijheid in referentiegemeenten Waddinxveen Stakeholdersessie (SHS) InwQ: Tekort aan ontmoetingsplekken voor Inwonersenquête (InwQ) kwetsbare groepen in Waddinxveen Onderzoek: Zelfstandig thuis op hoge leeftijd (PBL) PBL: Buurthuis in de buurt voor zelfstandig thuis wonen op hoge leeftijd

Ontmoetings- Wijk activiteiten specifieke doelgroepen

724 m2 per 1.000 woningen*

InwQ: Tekort aan ontmoetingsplekken voor kwetsbare groepen in Waddinxveen

*Op basis van huidige situatie Inwonersenquête (InwQ)

Stakeholdersessie (SHS) SHS: Zorg dat normale activiteiten ook toegankelijk zijn Onderzoek: Zelfstandig thuis voor speciale groepen. op hoge leeftijd (PBL) PBL: Voorzieningen voor Beleidskader Sociaal Domein ontmoeting in de buurt voor (BSD): 2019-2023, gemeente zelfstandig thuis wonen op hoge Waddinxveen leeftijd BSD: Tekort aan beschermd wonen, dagopvang en opvanglocaties voor verwarde personen of personen met dementie in Waddinxveen.

31 Visiedocument maatschappelijke voorzieningen gemeente Waddinxveen 2030

Cultuur en ontmoeten Voorziening

Schaal

Kwantitatieve Kwalitatieve normen norm

Bibliotheek

Gemeente 112 m2 per 1.000 woningen*

ISGW: Biedt bibliotheekfuncties aan in buurten op multifunctionele plekken (scholen)

Normen gebaseerd op *Op basis van referentiegemeenten Interne sessie gemeente Waddinxveen (ISGW)

SHS: Behoefte aan plekken voor ontmoeting en nabijheid in Waddinxveen Stakeholdersessie (SHS) PBL: Voorzieningen voor ontmoeting in de buurt voor Onderzoek: Zelfstandig zelfstandig thuis wonen op hoge thuis op hoge leeftijd leeftijd (PBL) Cultuureducatie Wijk / 8 m2 per Gemeente 1.000 woningen*

BC: Een samenleving in *Op basis van Waddinxveen waar iedereen referentiegemeenten talent kan ontplooien + Gemeente Waddinxveen Beleidskader Cultuur, stimuleert beschikbaarheid gemeente Waddinxveen ruimte voor culturele activiteiten (BC)

Oefenplek en atelierruimte

BC: Een samenleving in Waddinxveen waar iedereen talent kan ontplooien

Wijk / 2 m2 per Gemeente 1.000 woningen*

*Op basis van referentiegemeenten

Beleidskader Cultuur, SHS: Behoefte aan plekken in gemeente Waddinxveen de buurt voor talentontwikkeling (BC) (voor met name jongeren) Theater

Gemeente 97 m2 1.000 / Regio woningen*

BC: Gemeente Waddinxveen *Op basis van stimuleert beschikbaarheid referentiegemeenten ruimte voor culturele activiteiten Beleidskader Cultuur, InwQ: Voor cultuur gaan gemeente Waddinxveen inwoners van Waddinxveen (BC) vaak naar andere gemeenten. Inwonersenquête (InwQ)

Museum

Gemeente 45 m2 per / Regio 1.000 woningen*

BC: Gemeente Waddinxveen *Op basis van stimuleert beschikbaarheid referentiegemeenten ruimte voor culturele activiteiten Beleidskader Cultuur, InwQ: Voor cultuur gaan gemeente Waddinxveen inwoners van Waddinxveen (BC) vaak naar andere gemeenten. Inwonersenquête (InwQ)

32 Visiedocument maatschappelijke voorzieningen gemeente Waddinxveen 2030

Cultuur en ontmoeten Evenementen- Gemeente 285 m2 per terrein 1.000 woningen*

BC: Gemeente Waddinxveen *Op basis van huidige stimuleert beschikbaarheid situatie ruimte voor culturele activiteiten Beleidskader Cultuur, InwQ: Voor cultuur gaan gemeente Waddinxveen inwoners van Waddinxveen (BC) vaak naar andere gemeenten. Inwonersenquête ISGW: Multifunctionele inzet (InwQ) van evenemententerrein Interne sessie- (ISGW)

Aandachtspunten:  Goed openbaar vervoer en andere reisvoorzieningen zijn belangrijk voor de bereikbaarheid van culturele activiteiten.  Gebruik bestaande locaties van kinderdagverblijven, scholen en sportverenigingen voor culturele activiteiten.  Buurthuizen als ontmoetingscentrum. Multifunctioneel gebruik van buurthuizen op wijkniveau. Leg dit als eis neer tijdens de planvorming.  Zorg voor een betere samenwerking tussen de verschillende domeinen binnen de gemeente om culturele activiteiten een plek te bieden en te stimuleren.  Zorg voor voldoende ruimte om op lokaal niveau een café of eetgelegenheid mogelijk te maken. Nu zijn deze voornamelijk in het centrum gesitueerd. 6.2.4 Toekomstig benodigde aanbod De toekomstig benodigde locaties voor het cluster Kunst en Cultuur zijn lastiger te bepalen dan bij andere clusters, omdat Kunst en Cultuurvoorzieningen geen duidelijke wettelijke kaders hebben en binnen de referentiegemeenten ook flink kunnen verschillen en mede afhankelijk zijn van de voorzieningen in buurgemeenten en de bevolkingsopbouw van je gemeente. Onderstaande cijfers zijn vastgesteld op basis van de kengetallen uit het referentiekader. (zie bijlage: VI- berekeningen Kunst en Cultuur). Kunst en Cultuur en Media Aantal extra m2 Aantal locaties Bibliotheek

1.500

1-433

Theater

450

134

Musea

0

0

Cultuureducatie

0

0

Evenemententerrein

1175

1

Buurthuizen

218

1

Oefenplekken en atelierruimte

0

0

Kanttekeningen: Wat direct opvalt bij het toekomstig benodigde aanbod is het aantal extra benodigde vierkante meters voor de bibliotheek. Hierbij moet wel een kanttekening worden geplaatst. Het is namelijk zo dat de landelijke trend ten aanzien van de bibliotheken is dat de bibliotheek voor het uitlenen van boeken minder ruimte nodig heeft, omdat er al jarenlang een dalende trend zichtbaar is van het lenen van (fysieke) boeken bij de bibliotheek. De Vereniging Openbare Bibliotheken (VOB) geeft aan dat er steeds meer kleine vestigingen worden gerealiseerd waar geen activiteiten plaatsvinden en geen advies kan 33

Hierbij wordt er uitgegaan van een bandbreedte van 420 – 1400 vierkante meter voor een bibliotheek. Hiermee is niet gezegd dat er in Waddinxveen een tweede theater zou moeten komen. Het benoemen van 1 extra locatie voor dit type voorziening komt doordat de huidige omvang van het bestaande theater 350 vierkante meter bedraagt. Uitbreiding van het bestaande theater, verplaatsing en uitbreiding of een tweede theater zou allemaal tot de mogelijkheden kunnen behoren. 34

33 Visiedocument maatschappelijke voorzieningen gemeente Waddinxveen 2030

worden gevraagd. De wat grotere en goed uitgeruste vestigingen zetten zich daarentegen juist meer in voor ontmoeting, organiseren van debatavonden, bekijken van kunst en het volgen van cursussen. Met die ontwikkeling in het achterhoofd is het goed te bedenken dat het aanbod in vierkante meters van bibliotheken in de referentiegemeenten hoger ligt dan in Waddinxveen en dat in die referentiegemeenten deze trend ook aan de gang is, maar dat zich nog niet heeft vertaald in het anders gebruiken van het aantal vierkante meter. Het is van belang kritisch te kijken naar de wijze waarop de bibliotheek in Waddinxveen zal worden gebruikt en het daarbij benodigde aantal vierkante meters.

6.3 Scenario Op basis van de genoemde maatschappelijke ontwikkelingen, het bestaande en toekomstige aanbod en het referentiekader is er gekozen om voor het cluster Kunst en Cultuur te kiezen voor het tweede scenario. De overige scenario’s zijn te vinden in de bijlage (Bijlage X- Scenario’s). Scenario 2 + (faciliterend) De gemeente zet zich actief in op het verbeteren van het aantal culturele voorzieningen door uit te zoeken waar in de planvorming extra culturele voorzieningen gerealiseerd kunnen worden en in samenhang met de verschillende cultuuraanbieders te bekijken hoe het aanbod van culturele voorzieningen in Waddinxveen in de toekomst beter over het dorp verspreid zou kunnen worden. Toelichting Scenario 2 In het tweede scenario zet de gemeente in op het verbeteren van het bestaande aanbod van culturele voorzieningen door specifieke te kijken naar de bestaande locaties van de voorzieningen en het toekomstig benodigde aanbod en te kijken of hier verbeteringen in te maken zijn. De cultuurmakelaar speelt hierin een belangrijke rol. Deze concrete invulling vraagt mogelijk ook meer ambtelijke inzet van de gemeente en dus een verhoging van de ambtelijke capaciteit. Argumentatie scenario 2 Voor de Kunst en cultuurvoorzieningen stellen wij voor om voor scenario twee te kiezen.

Op dit moment zien we dat culturele voorzieningen vooral vrij gecentreerd worden aangeboden in Waddinxveen. Het is de wens van onze inwoners dat er op wijkniveau meer culturele voorzieningen beschikbaar zijn. In ons beleidskader cultuur benadrukken wij dat de gemeente geen aansturende rol heeft ten aanzien van het culturele aanbod, maar dat die verantwoordelijkheid primair bij de culturele instellingen, verenigingen inwoners en ondernemers zelf liggen (Beleidskader cultuur Waddinxveen 2020-2024). Wel zien we erop toe dat het aanbod aansluit bij de verschillende maatschappelijke behoeften. In de verbinding met verschillende domeinen, zoals bijvoorbeeld het sociaal domein, past het de gemeente een faciliterende rol in te nemen. Om kunst en cultuur dichterbij de inwoners te brengen is het van belang om te kijken hoe en op welke plaats er culturele voorzieningen extra nodig zijn en welke instellingen, verenigingen of andere partijen deze kunnen aanbieden. In de verbinding tussen ruimte en activiteit is de gemeente in staat een verbindende rol in te nemen die in lijn ligt met onze huidige beleidslijn voor dit cluster.

34 Visiedocument maatschappelijke voorzieningen gemeente Waddinxveen 2030