Programmabegroting 2024 - 2027
Tekst van het document
Saldo na winstbestemming
-112.122
-121.305
-112.741
-122.759
-114.051
-113.018
123.670
122.430
115.245
125.135
114.583
112.925
11.547
1.125
2.503
2.376
533
-93
78 Financiële begroting
Toelichting op het overzicht van baten en lasten Inleiding De Programmabegroting 2024 – 2027 is de tweede begroting in deze raads-/collegeperiode. Bijvoorbeeld over de groei van de maatschappelijke voorzieningen door groei van de gemeente hebben we op dit moment nog geen inzicht in de incidentele en structurele financiële gevolgen. Daarnaast zijn er andere onzekerheden en risico’s die we in het Voorwoord van deze begroting beschrijven. Volgens ons collegeprogramma 2022 – 2026 is een structureel en reëel evenwichtig sluitende (meerjaren)begroting het voornaamste uitgangspunt voor het financieel beleid. Onze gemeente blijft voor het jaar 2024 op basis van deze begroting ongewijzigd onder ‘repressief toezicht’ van de financieel toezichthouder, de Provincie Zuid-Holland. Bij deze vorm van toezicht is geen goedkeuring van raadsbesluiten met financiële gevolgen door de provincie nodig. Begrotingsuitgangspunten 2024 - 2027 Statische begroting 2025 - 2027 De begroting 2024 – 2027 is evenals voorgaande jaren een zogenaamde statische begroting voor de jaren 2025 - 2027. Dit betekent dat we alleen voor het begrotingsjaar 2024 de structurele gevolgen van prijs-, loonontwikkeling en groei van de gemeente verwerken. Dit naar de inzichten tijdens de samenstelling van deze begroting.
De jaren 2025 – 2027, inclusief de algemene uitkering, ramen we dus in constante prijzen/lonen en zonder groei. Algemene uitkering De ramingen van de baten algemene uitkering hebben we gebaseerd op de Meicirculaire 2023 en de op dat moment bekende areaal gegevens. Dit inclusief onze verwachting van het aantal woningen en inwoners per 1 januari 2024. Over de gevolgen van deze circulaire voor de begrotingsjaren 2023 – 2027 hebben we de raad in een memo bij de 1e Burap 2023 geïnformeerd. Inflatoire ontwikkelingen 2024 Volgens het collegeprogramma nemen we jaarlijks in de begroting realistisch onderbouwde ramingen op voor prijs-, loonontwikkeling en groei van de gemeente. Voor het opvangen van de verwachte prijs- en loonontwikkeling 2024 is de structurele bijdrage inflatoire ontwikkeling 2024 in de Meicirculaire 2023, in afwijking van voorgaande begrotingen, niet meer toereikend. De bijdrage in de meicirculaire voor 2024 structureel gemiddeld zo’n € 1.150.000 (circa 50%). -
Prijsontwikkeling 2024 volgens Meicirculaire 2023
De verwachte prijsontwikkeling 2023 is gebaseerd op de verwachte ontwikkeling van de Nationale consumentenprijsindex (cpi) in de Meicirculaire 2023. We nemen een structurele stelpost prijsontwikkeling voor 2024 in deze begroting op van € 1.421.000. -
Loonontwikkeling 2024 volgens Meicirculaire 2023
De huidige cao gemeenten loopt tot 1 januari 2024. Daarom is de verwachte loonontwikkeling 2024 gebaseerd op de verwachte ontwikkeling van de Loonvoet sector overheid in de Meicirculaire 2023. We nemen een structurele stelpost loonontwikkeling voor 2024 in deze begroting op van € 867.000. -
Subsidies
Het college heeft besloten om de indexering 2024 die normaliter van subsidies voor de looncomponent als compensatie voor gestegen loonkosten (en loongerelateerde kosten) die een gevolg zijn van cao-afspraken eenmalig aan te passen. Voor 2024 wordt de indexering gecompenseerd voor zowel loon- en prijscomponent. Voor de bepaling van de hoogte van deze indexering sluiten we aan bij de Nationale consumentenprijsindex. De indexering voor 2023 wordt incidenteel verwerkt in de 2e Burap 2023 en niet zoals gebruikelijk in de 1e Burap van dat jaar. Er is deze begroting rekening gehouden met de structurele gevolgen voor 2023 en 2024 van in totaal € 327.000. Deze zijn toegevoegd aan de stelpost prijsontwikkeling 2024. Verbonden partijen De ramingen voor de verbonden partijen, waaronder gemeenschappelijke regelingen, hebben we gebaseerd op de begrotingen 2024 – 2027 van deze partijen. Hierbij is voor een aantal gemeenschappelijke regelingen in het 79 Financiële begroting
samenwerkingsgebied Hollands-Midden een financiële kaderstelling voor de prijs- en loonontwikkeling 2024 als uitgangspunt vastgesteld. Dit betreft de volgende gemeenschappelijke regelingen: Veiligheidsregio Hollands-Midden (VRHM); Regio Midden-Holland; Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH); Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg (RDOG) en Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR). De begrotingen 2024 – 2027 van de verbonden partijen zijn in de raad van 31 mei 2023 voorzien van zienswijzen. Deze begrotingen zijn vervolgens door de besturen van de verbonden partijen vastgesteld. De gevolgen van de loon- en prijsontwikkeling 2024 in deze begrotingen zijn vanaf 2024 € 469.000 per jaar. Deze hebben we in deze begroting gedekt uit de in het voorgaande toegelichte stelpost prijsontwikkeling 2024. Overige ontwikkelingen zijn verwerkt in de saldi van deze begroting. Groei en formatie We zien het aantal woningen en inwoners van onze gemeente hard groeien. Dit heeft gevolgen voor de formatie voor de uitvoering van de bestaande taken. Daarom hebben we in deze begroting een bijstelling van de formatie voor deze taken opgenomen van per saldo +/+ 2,03 formatieplaats met ingang van 2024. Dit geeft een toename van de lasten vanaf 2024 van € 184.000 per jaar. Dit is exclusief de bijstelling van de raming voor opleidingskosten.
Beheerplannen (onderhoud kapitaalgoederen) De in deze begroting opgenomen financiële gegevens van de beheerplannen hebben we gebaseerd op de door de raad vastgestelde beheerplannen voor onder andere openbare ruimte en gemeentelijk vastgoed. Zoals eerder toegelicht groeit onze gemeente hard. Dit is zichtbaar in de groei van de gemeentegegevens en de baten algemene uitkering. Maar ook onder andere in de groei van de te onderhouden arealen in het kader van het beheerplan openbare ruimte. In de volgende bijstelling van de beheerplannen openbare ruimte zullen de structurele financiële gevolgen hiervan zichtbaar worden. We hebben net als voorgaand jaar aansluiting gezocht bij de ontwikkeling van het bijbehorende (oude) cluster in de algemene uitkering. In deze begroting hebben we op basis hiervan een structurele stelpost areaaluitbreiding openbare ruimte van € 228.000 voor 2024 opgenomen. Onvoorzien In het kader van de ombuigingen in de begroting 2020 – 2023 is deze stelpost m.i.v. 2020 gesteld op € 1 per jaar voor de gehele gemeente. Precariobelasting De overgangstermijn voor de afschaffing van de precariobelasting voor nutsnetwerken is in 2017 verkort van 10 naar 5 jaar. Gemeenten mochten tot uiterlijk 1 januari 2022 nog precariobelasting op nutsnetwerken heffen.
We hebben deze precariobelasting in volledige omvang tot en met het begrotingsjaar 2021 geheven, waarbij niet meer is geïndexeerd. Met ingang van 2017 is van de opbrengst precariobelasting jaarlijks cumulatief 10% gestort in een Reserve afbouw precariobelasting. Dus 2017 10% oplopend naar 50% in 2021. Deze reservering valt in periode 2022 - 2026 cumulatief dalend met 10% vrij, dus 2022 50% aflopend naar 10% in 2026. Hiermee is toch een overgangstermijn van 10 jaar gerealiseerd in de begroting. Nieuw beleid Het in de begroting opgenomen nieuw beleid 2024 – 2027 is nagenoeg volledig gebaseerd op ons collegeprogramma 2022 – 2026, inclusief de hierin opgenomen wettelijke en onvermijdelijke ontwikkelingen. De dekking voor de structurele gevolgen van het nieuw beleid komt uit: de groei van de algemene uitkering door groei van de gemeente (voor zover niet ingezet voor hiermee samenhangende lasten bestaand beleid) en de reële groei van de accressen van de algemene uitkering De financiële gevolgen van het incidenteel nieuw beleid 2024 – 2026 hebben we in deze begroting gedekt uit structurele begrotingsoverschotten. Duurzaamheidskoers In onze collegeprogramma 2022 – 2026 staat dat we overgedragen en/of uitgebreide taken ‘voor zover’ mogelijk incidenteel in de (meerjaren)begroting opnemen. Dit zolang de financiële ondersteuning vanuit het rijk niet structureel is.
Door het rijk zijn in de Meicirculaire 2023 voor 2024 en volgende jaren geen structurele middelen opgenomen die bijdragen aan de realisatie van de duurzaamheidskoers. Daarom hebben we bij de verwerking van de financiële gevolgen in deze begroting gekozen voor een terughoudende toekomstbestendige aanpak. Wel hebben we u in de 1e burap 2023 gemeld dat er incidentele middelen zijn toegekend t/m 2025.
80 Financiële begroting
Toelichting saldi 2024 - 2027 In onderstaande tabel geven we inzicht in de aanpassingen ten opzichte van de saldi zoals opgenomen in de Programmabegroting 2024 – 2027 na wijziging: Toelichting saldi 2024 - 2027
2024
2025
2026
2027
Vertreksaldi Programmabegroting 2023 - 2026 tot en met raad 8 juli 2023
1.109 V
1.187 V
226 V
-1.397 V
1e Burap 2023 - Algemene uitkering / Decembercirculaire 2022
164 V
168 V
157 V
150 V
- Algemene uitkering / Meicirculaire 2023
1.801 V
1.755 V
1.043 V
2.391 V
- Overig
-1.141 N
-1.020 N
-974 N
-1.041 N
- Prijsontwikkeling 2024
-1.748 N
-1.748 N
-1.748 N
-1.748 N
- Loonontwikkeling 2024
-867 N
-867 N
-867 N
-867 N
- Algemene uitkering / Meicirculaire 2023
2.414 V
2.408 V
2.351 V
2.337 V
Inflatoire ontwik k elingen 2024
Areaaluitbreiding 2024 woningen + inwoners - Beheerplannen openbare ruimte areaaluitbreiding 2024
-228 N
-231 N
-219 N
-211 N
- Algemene uitkering / Meicirculaire 2023
1.060 V
1.074 V
1.015 V
978 V
-338 N
-271 N
-235 N
-235 N
-106 N
-111 N
-108 N
-274 N
Verbonden partijen - Begrotingen 2024 - 2027 Groei en formatie - Bijstelling formatie door areaaluitbreiding (incl. opleidingskosten) Kapitaallasten incl. renteomslag + financieringstek ort - Kapitaallasten
510 V
6V
-142 N
-96 N
- Financieringstekort
172 V
109 V
140 V
183 V
Grondbedrijf - Rente - Actualisatie MPG
37 V
-13 N
-13 N
0
- Rente - Actualisatie MPG
1V
106 V
94 V
-125 N
- Actualisatie Nota kostenverhaal
19 V
9V
-15 N
-24 N
- Afval
178 V
178 V
178 V
178 V
- Riolering
21 V
39 V
35 V
110 V
- Begraafplaatsen
10 V
10 V
10 V
3V
- Actualisatie legesopbrengsten
40 V
40 V
40 V
40 V
- Burgerpeiling
-15 N
15 V
0
15 V
- Stelposten vervallen
11 V
26 V
26 V
26 V
- Overig
23 V
6V
6V
-21 N
3.128 V
2.876 V
999 V
373 V
- Overig - Structureel
-541 N
-466 N
-466 N
-466 N
- Overig - Incidenteel
-84 N
-34 N
0
0
Nieuw beleid 2024 - 2027
-625 N
-500 N
-466 N
-466 N
Saldi Programmabegroting 2024 - 2027 inclusief nieuw beleid
2.503 V
2.376 V
533 V
-93 N
2024
2025
2026
2027
-3.339 N
-3.200 N
-195 N
-274 N
Kostendek k ende tarieven
Overigen
Saldi Programmabegroting 2024 - 2027 bestaand beleid Nieuw beleid 2024 - 2027
Bedragen * € 1.000
Waarvan: Saldi incidentele lasten en baten Bedragen * € 1.000
De incidentele baten en lasten zijn gespecificeerd in de toelichting op de staat van incidentele baten en lasten van deze begroting. Saldi structurele lasten en baten
2024
2025
2026
2027
5.842 V
5.575 V
728 V
181 V
Bedragen * € 1.000
Saldi Programmabegroting 2024 – 2027 bestaand beleid Vertrekpunt voor de samenstelling van deze begroting is de Programmabegroting 2023 – 2026. Deze is aangevuld met de besluitvorming met financiële gevolgen van de raad tot en met de raadsvergadering van 8 juli 2023. De 1e Burap 2023 is op 20 september 2023 vastgesteld door de raad. De gevolgen voor de jaren 2024 – 2027 hebben we in deze begroting verwerkt. In deze begroting hebben we de kapitaallasten (afschrijving en rente) samenhangend met het meerjareninvesteringsprogramma (zie Bijlage 2 van deze begroting) en de rentelasten samenhangend met de financieringsbehoefte bijgesteld naar de laatste inzichten.
81 Financiële begroting
Saldi Programmabegroting 2024 – 2027 incl. nieuw beleid Voor een toelichting op het nieuw beleid 2024 – 2027 verwijzen we naar de programma’s en het onderdeel algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien van deze begroting. Verwezen wordt ook naar de voorgaande Begrotingsuitgangspunten 2024 - 2027, onderdeel nieuw beleid. Een samenvatting van de financiële gevolgen nieuw beleid hebben we opgenomen in de Bijlage 1 van deze begroting. Dit geeft de volgende saldi: Saldi Programmabegroting 2024 - 2027 inclusief nieuw beleid
2024
2025
2026
2.503 V
2.376 V
533 V
2027 -93 N
Bedragen * € 1.000
EMU-saldo
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
Exploitatiesaldo voor toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserve Afschrijvingen ten laste van de exploitatie Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie minus de vrijval van de voorzieningen ten bate van de exploitatie Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4 Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw- en woonrijpmaken en dergelijke Baten bouwgrondexploitatie: Baten voor zover transacties niet op exploitatie verantwoord Lasten op balanspost Voorzieningen voor zover deze transacties met derden betreffen Lasten in verband met transacties met derden die niet via de exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves worden gebracht en die nog niet vallen onder één van de andere genoemde posten Boekwinst bij verkoop van effecten Berekend EMU-saldo
2023
2024
2025
2026
2027
2.270 4.826
3.719 7.670
4.719 8.102
-894 8.819
-1.322 9.470
2.232
1.692
1.624
-5.875
-4.341
-50.802
-20.397
-23.573
-6.949
-8.862
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-5.650
-8.571
-12.117
-12.400
-10.026
10.116
11.900
22.236
19.089
11.146
-2.008
-1.986
-1.998
-2.060
-1.902
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-39.017
-5.973
-1.008
-270
-5.839
82 Financiële begroting
Staat van incidentele baten en lasten
Staat van incidentele baten en lasten Lasten
Baten
Begroting 2023 (na wijz.)
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2023 (na wijz.)
Programma's 1 Juiste zorg voor iedereen 2 Ruimte voor iedereen 3 Groeiende gemeente 4 Aantrekkelijke gemeente 5 Slagvaardige gemeente
-100 -1.366 -15.250 -641 -43
-214 -326 -14.915 -243 -10
-114 -326 -22.863 0 -10
0 -243 -21.416 0 0
0 0 -11.800 0 0
319 934 13.954 186 0
Totaal van de programma's
-17.399
-15.708
-23.313
-21.659
-11.800
0 0 0 0 -681 -10 -691
0 0 -267 -24 -652 -10 -953
0 0 -270 -13 -211 -10 -505
0 0 -298 -8 -178 -10 -494
-16.661
-23.818
-22.153
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 6.1 Lokale heffingen 6.2 Algemene uitkering 6.3 Treasury, aandelen en dividend 6.4 Ov alg dekkingsmiddelen en onvoorzien 6.5 Overhead 6.6 Vennootschapsbelasting Totaal Alg. dekkingsmidd/onvoorzien Totaal (vóór winstbestemming) Mutaties in reserves: 1 Juiste zorg voor iedereen
-18.090
Saldo
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2023 (na wijz.)
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
12 473 15.875 0 0
12 473 24.378 0 0
0 384 22.482 0 0
0 0 13.771 0 0
219 -432 -1.296 -454 -43
-202 146 959 -243 -10
-102 146 1.516 0 -10
0 141 1.065 0 0
0 0 1.971 0 0
15.393
16.359
24.863
22.866
13.771
-2.006
652
1.550
1.207
1.971
0 0 -341 0 0 -10 -351
0 59 0 0 0 0 59
0 59 427 0 0 0 486
0 60 410 0 0 0 470
0 60 301 0 0 0 361
0 0 126 0 0 0 126
0 59 0 0 -681 -10 -632
0 59 160 -24 -652 -10 -467
0 60 140 -13 -211 -10 -35
0 60 3 -8 -178 -10 -133
0 0 -216 0 0 -10 -226
-12.151
15.452
16.845
25.333
23.227
13.897
-2.638
184
1.515
1.074
1.746
stortingen
Begroting 2024
onttrekkingen
Saldo
2 Ruimte voor iedereen 3 Groeiende gemeente 4 Aantrekkelijke gemeente 5 Slagvaardige gemeente 6 Algemene dekkingsmiddelen Totaal mutaties in reserves
0 -14.212 -5.605 -1.650 0 0 -21.467
0 -2.898 -4.087 0 0 0 -6.985
0 -3.452 -6.094 0 0 0 -9.545
0 -25 -1.642 0 0 0 -1.667
0 -25 -4.337 0 0 0 -4.362
0 12.331 4.730 1.711 0 0 18.772
294 480 2.589 99 0 0 3.462
107 634 4.089 0 0 0 4.830
0 7 390 0 0 0 397
0 0 2.342 0 0 0 2.342
0 -1.881 -875 61 0 0 -2.695
294 -2.418 -1.498 99 0 0 -3.523
107 -2.818 -2.004 0 0 0 -4.715
0 -18 -1.251 0 0 0 -1.269
0 -25 -1.995 0 0 0 -2.020
Saldo na winstbestemming
-39.557
-23.646
-33.363
-23.820
-16.513
34.224
20.307
30.164
23.624
16.239
-5.333
-3.339
-3.200
-195
-274
83 Financiële begroting
Toelichting op het overzicht van incidentele baten en lasten Programma 1 Juiste zorg voor iedereen SPUK Breed 2023-2026 Vanuit het Rijk is de Brede SPUK-regeling beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis (Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)) voor de jaren 2023 tot en met 2026. De bijdrage aan dit programma bedraagt € 12.000. Lokale ontwikkelingen jeugdzorg Door het tijdelijk inzetten van een extra fte, willen we de samenwerking met GI’s intensiveren en als gemeente meer betrokken raken bij deze kinderen/jeugdigen. De kosten bedragen € 100.000 en dit wordt ten laste van de Egalisatiereserve Sociaal Domein gebracht. Sturen op kosten Voor het opzetten en implementeren van deze programmatische wijze van werken is in 2024 en 2025 € 102.000 beschikbaar en ten laste gebracht van de Egalisatiereserve Sociaal Domein. Caseloadverlaging Ten behoeve van caseloadverlaging wordt in 2024 € 82.000 ten laste van de Egalisatiereserve Sociaal Domein gebracht. Programma 2 Ruimte voor iedereen SPUK Breed 2023-2026 Vanuit het Rijk is de Brede SPUK-regeling beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis (Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)) voor de jaren 2023 tot en met 2026. De bijdrage op dit programma bedraagt € 327.000 (rijksbijdrage € 473.000).
Reserve zwembad Aan de reserve zwembad wordt in 2024 een bedrag van € 2,4 miljoen toegevoegd (2025: € 2,8 miljoen). Vorming afschrijvingsreserves In 2024 wordt er tlv de algemene reserve een afschrijvingsreserve ingesteld t.b.v. investering Wingerd 2 (€ 473.000). In 2025 wordt een afschrijvingsreserve gevormd voor renovatie sporthal De Duikelaar (€ 627.000). Zie voor meer informatie paragraaf 3. Programma 3 Groeiende gemeente Grondexploitaties In dit programma zitten diverse grondexploitaties. Grondexploitaties zijn per definitie incidenteel. Verkeersknelpunt Brugweg We gaan verder aan de slag met het gebied tussen Gouwe en Reeuwijk-Dorp. Voor het begeleiden van het traject rondom problematiek in het gebied tussen de Gouwe en Reeuwijk-Dorp gaan wij een projectleider inhuren. Incidenteel is voor de jaren 2024 tot en met 2026 € 60.000 nodig. Deze projectleider stelt het plan van aanpak op voor de haalbaarheid van de geïnventariseerde maatregelen uit het verkeersonderzoek. Voorbereidingsfase Startbuurt (GVPH) Voor het project voorbereidingsfase Startbuurt (GVPH) is voor de jaren 2024 t/m 2026 € 293.000 beschikbaar. Verduurzamen energievoorziening glastuinbouw Zuidplaspolder In 2024 en 2025 is in ieder jaar € 75.000 begroot voor de energietransitie glastuinbouw Zuidplaspolder. Het opstellen van nieuw beleid beschouwen we als incidentele lasten.
Regionale Energie Strategie In 2024 en 2025 is in ieder jaar € 50.000 begroot voor het opstellen van een Regionale Energie Strategie. Dit geld is bedoeld voor de opstartfase en staat los van de structureel aangevraagde fte’s. Het opstellen van nieuw beleid zien wij als incidentele lasten. Inzicht ondergronds ruimtebeslag In 2024 begroten wij € 50.000 voor een onderzoek naar de ondergrondse infrastructuur. Onderzoeken beschouwen wij als incidentele lasten.
84 Financiële begroting
Opstellen beleid duurzaamheidsvraagstukken In 2024 begroten we € 75.000 voor het opstellen van beleid voor duurzaamheidsvraagstukken. Het eenmalig opstellen van beleid beschouwen wij als incidentele lasten. Ondersteuning subsidiemogelijkheden In 2024 en 2025 begroten wij ieder jaar € 20.000 voor het organiseren van een goed subsidieproces. Dit zal stoppen na 31-12-2025. Er is dus sprake van concrete onvoorwaardelijke einddatum, waardoor deze post als incidenteel is geoormerkt. Onderzoek naar droogte, sociale risico’s In de jaren 2024, 2025 en 2026 is voor genoemd onderzoek jaarlijks een bedrag opgenomen van € 30.000. Actualiseren transitievisie warmte In 2024 en 2025 is voor het actualiseren van de transitievisie jaarlijks een bedrag opgenomen van € 118.000. Duurzame vervoerswijze In 2024 is € 25.000 begroot voor het opstellen van een duurzame vervoerswijze. Het opstellen van nieuw beleid beschouwen wij als incidentele lasten. A12 Corridor In 2024 is € 20.000 begroot voor de samenwerkingsovereenkomst logistieke hotspot A12 corridor. De overeenkomst loopt na 2024 af en daarom worden deze lasten als incidenteel geoormerkt. Implementatie omgevingswet In 2024 is nog eenmalig € 51.000 begroot voor de lasten van implementatie van de omgevingswet.
Programma 4 Aantrekkelijke gemeente Parkeerknelpunten centrum In 2024 is er eenmalig € 105.000 voor het oplossen van parkeerknelpunten rondom het centrum. Dit betreft eenmalige kosten en die beschouwen wij als incidenteel. Visie natuur- en recreatiegebieden In 2024 is € 118.000 begroot voor het opstellen van een visie op natuur- en recreatiegebieden. Het opstellen van beleidsvisies beschouwen wij als incidentele lasten. Integraal recreatieplan In samenwerking met regiogemeenten stellen we in 2024 een Integraal Recreatieplan op. De focus ligt daarbij op het verbinden van de omliggende natuur- en recreatiegebieden. Als het kan fysiek en anders via bijvoorbeeld routes of bewegwijzering. De bijdrage bedraagt € 20.000. Integraal beheerplan openbare ruimte Bij vaststelling van het integraal beheerplan is besloten om in 2024 een bedrag van € 99.000 tlv de reserve fysieke leefomgeving te brengen. Programma 5 Slagvaardige gemeente Pilot kinderburgemeester Voor het opzetten en begeleiden van de kinderparticipatie (kinderburgemeester en kindercomité) is incidenteel tot en met 2025 per jaar budget nodig. Het jaarlijks budget bedraagt € 10.000. 6: Overige dekkingsmiddelen en onvoorzien Formatie en bijbehorende lasten Omdat er op dit moment veel taken op ons af komen, zijn er een aantal tijdelijke fte’s opgenomen in de streefformatie.
Er is hierbij steeds sprake van een concrete onvoorwaardelijke einddatum, waardoor deze posten als incidenteel zijn geoormerkt. Ook hier bijbehorende lasten zoals een tijdelijke stijging van de kantoorkosten zijn geoormerkt als incidenteel. Circulair inkopen borgen We verstrekken een opdracht aan een adviesbureau dat medewerkers ondersteunt en begeleidt bij het uitvoeren van aanbestedingen op circulaire wijze. Op deze manier wordt circulair inkopen in het inkoop- en aanbestedingsproces verder geborgd. Voor 2024 en 2025 is een bedrag van € 26.000 opgenomen. Verduurzaming catering en voedsel We verstrekken een opdracht aan een adviesbureau dat ons begeleidt en ondersteunt bij het bereiken van een duurzame catering. Resultaat is dat er aangetoond kan worden op welke wijze en hoeveel verduurzaming er is bereikt. Voor 2024 en 2025 is een bedrag van € 8.000 opgenomen. 85 Financiële begroting
Uiteenzetting van de financiële positie Totaaloverzicht De financiële positie in meerjarenperspectief blijkt uit de verwachte balanscijfers voor de jaren 2023 tot en met 2027. Ter vergelijking zijn de balanscijfers van de jaarrekening 2022 vermeld. 2022
2023
2024
2025
2026
2027
162
152
142
132
122
111
- Materiële vaste activa
124.897
170.784
183.520
199.002
197.142
196.545
- Financiële vaste activa
5.939
5.925
5.925
5.925
5.925
5.925
24.849
21.170
9.089
1.413
-10.960
-15.868
1
0
0
0
0
0
Overige/overlopende activa
30.608
13.810
13.810
13.810
13.810
13.810
Totaal activa
186.456
211.841
212.486
220.282
206.039
200.523
Eigen vermogen/Reserves
70.112
82.805
84.020
86.363
84.936
83.708
Saldo baten/lasten (vanaf 2023 cumulatief)
11.547
0
0
0
0
0
Voorzieningen
21.325
21.443
21.149
21.108
13.173
6.929
Vaste schulden langer of gelijk aan 1 jaar
73.337
69.729
69.354
61.979
61.604
61.229
Netto vlottende schulden korter dan 1 jaar
3.215
3.209
3.209
3.209
3.209
3.209
Overige/overlopende passiva
6.921
7.538
7.538
7.538
7.538
7.538
186.456
184.724
185.270
180.197
170.460
162.613
0
27.117
27.216
40.085
35.579
37.910
ACTIVA Vaste activa - Immateriële vaste activa
Vlottende activa Voorraden - Onderhanden werk - Overige grond- en hulpstoffen
PASSIVA Vaste passiva
Vlottende passiva
Totaal passiva
Saldo financieringstekort
Bedragen x € 1.000 De uitgangspunten, die bij het samenstellen van deze begroting zijn gehanteerd, hebben we in het onderdeel Toelichting op overzicht van baten en lasten van deze begroting vermeld. De verwachte ontwikkelingen in de financiële positie lichten we hierna op hoofdlijnen toe. Vaste activa In het verloop van de post vaste activa zijn de investeringen volgens het Meerjareninvesteringsprogramma 2024 – 2027 opgenomen. De veranderingen zijn het saldo van de jaarlijkse vermeerderingen wegens investeringen en de verminderingen wegens afschrijvingen. Deze veranderingen worden hierna op hoofdlijnen toegelicht.
86 Financiële begroting
Immateriële vaste activa Omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Bijdrage in activa van derden
162
152
142
132
122
111
0
0
0
0
0
0
162
152
142
132
122
111
Kosten van onderzoek en ontwikkeling actief Totaal
Bedragen x € 1.000 De bijdrage aan tennis- en padelvereniging De Gouwe Smash wordt in 30 jaar afgeschreven. Materiële vaste activa Volgens het BBV worden de materiële vaste activa onderscheiden naar investeringen met een economisch nut en investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut. Investeringen hebben een economisch nut als ze verhandelbaar zijn en/of kunnen bijdragen aan het genereren van middelen. De samenstelling van de materiële vaste activa en het meerjarig verloop wordt hierna op hoofdlijnen toegelicht. Omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
2027
10.792
15.240
15.207
15.207
15.207
15.207
0
0
0
0
0
0
Bedrijfsgebouwen
49.617
62.362
66.656
71.561
68.043
63.697
Grond-, weg- en waterbouwk. werken economisch nut
31.075
37.860
38.614
39.555
40.433
41.247
Grond-, weg- en waterbouwk. werken maatschappelijk nut
24.045
38.235
43.965
49.946
52.025
55.620
Vervoermiddelen
1.229
1.238
1.087
1.143
1.238
1.846
Machines, installaties c.a.
8.138
15.849
17.991
21.590
20.196
18.928
124.897
170.784
183.520
199.002
197.142
196.545
Gronden en terreinen Woonruimten
Totaal
Bedragen x € 1.000 Nieuwe investeringen De groei van de materiële vaste activa is voornamelijk een gevolg van: de actualisatie bijdrage Bovenwijkse voorzieningen en actualisatie Nota kostenverhaal; de actualisatie van Uitvoeringsprogramma maatschappelijk vastgoed; het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) gemeentelijk vastgoed 2020 - 2023 het Gemeentelijk waterplan 2021 – 2025: het Integraal beheerplan openbare ruimte (IBOR) 2021 – 2024; renovatie sporthal De Duikelaar en renovatie sportzaal Wingerd 2. De investeringen voor de begrotingsjaren 2024 – 2027 hebben we inzichtelijk gemaakt in Bijlage 2 Meerjareninvesteringsprogramma 2024 – 2027. Afschrijvingen De afschrijvingen zijn in de periode 2024 – 2027 circa € 7,7 miljoen in 2024 oplopend naar circa € 9,5 miljoen in 2027. Daarna dalen de kapitaallasten.
87 Financiële begroting
Financiële vaste activa Omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
2027
5.115
5.115
5.115
5.115
5.115
5.115
Kapitaalverstrekking aan overige verbonden partijen
53
53
53
53
53
53
Overige langlopende geldleningen
771
757
757
757
757
757
5.939
5.925
5.925
5.925
5.925
5.925
Deelnemingen regelingen
en
gemeenschappelijke
Totaal
Bedragen x € 1.000 Deelnemingen en gemeenschappelijke regelingen In de vergadering van 17 februari 2010 heeft de raad, voor de realisatie van de nieuwbouwwijk Triangel, ingestemd met de oprichting van GEM Beheer B.V., een gemeentelijke participatie B.V. (de Commanditair B.V.) en GEM Triangel C.V. en de inbreng van een bedrag van respectievelijk € 9.000, € 18.000 en € 5 miljoen als eigen vermogen (werkelijke inbreng € 4,9 miljoen). Daarnaast is er sprake van de gemeentelijke deelname in het aandelenkapitaal van Cyclus NV en de NV Bank Nederlandse Gemeenten. Overige langlopende geldleningen Hieronder zijn de zogenaamde starters- en blijversleningen opgenomen en een lening aan de Islamitische Stichting Waddinxveen. Deze lening wordt in 10 jaar afgelost. Vlottende activa Voorraden Onder de voorraden worden alleen nog de bouwgronden in exploitatie opgenomen. De ontwikkeling van de bouwgronden in exploitatie tot en met 2027 zijn gebaseerd op de bijgestelde grondexploitaties volgens het Meerjarenprogramma Grondbedrijfsfunctie (MPG) 2023 – 2027. Dit MPG is toegelicht als onderdeel van de Paragraaf 7 – Grondbeleid van deze begroting. De samenstelling van de voorraden en het verloop van de boekwaarden ziet er als volgt uit: Omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
2027
- Bouwgronden in exploitatie
13.472
21.170
9.089
1.413
-10.960
-15.868
Overige grond- en hulpstoffen
1
0
0
0
0
0
13.473
21.170
9.089
1.413
-10.960
-15.868
Onderhanden werk
Totaal
Bedragen x € 1.000 Overlopende activa/nog te ontvangen bedragen Voor de overige overlopende activa is een gemiddelde genomen over de afgelopen 3 jaren. Bedrag 2022 is inclusief saldo schatkistbankieren. Omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Overige overlopende activa
30.608
13.810
13.810
13.810
13.810
13.810
Totaal
30.608
13.810
13.810
13.810
13.810
13.810
Bedragen x € 1.000
88 Financiële begroting
Vaste passiva Eigen vermogen/Reserves Zoals vastgelegd in de Financiële verordening 2023 gemeente Waddinxveen wordt alleen rente aan de Reserve bovenwijkse voorzieningen toegevoegd. De reserves maken onderdeel uit van het eigen vermogen van de gemeente. Volgens het BBV worden de reserves onderscheiden in: de algemene reserve en bestemmingsreserves. De algemene reserve is een reserve zonder bestemming en daardoor in beginsel vrij aanwendbaar door de raad. De bestemmingsreserves zijn reserves waaraan door raad in een specifiek besluit een bepaalde bestemming is gegeven. De aanwending van bestemmingsreserves is wel in die zin vrijblijvend, dat de raad een besluit kan nemen over een andere aanwending c.q. bestemming. Bestemmingsreserves met een bijzonder karakter zijn hierbij de afschrijvingsreserves en de egalisatiereserves. Het saldo van de reserves, inclusief het rekeningsaldo 2022, bedraagt per ultimo 2022 € 81,7 miljoen. In meerjarenperspectief worden de mutaties in de reserves, exclusief de geraamde begrotingssaldi, als volgt weergegeven:
Omschrijving
2023
2024
2025
2026
2027
Beginsaldo
81.659
82.805
84.020
86.363
84.936
+/+ Bijdragen t.l.v. programma’s c.a.
21.442
6.985
9.545
1.667
4.362
-/- Bijdragen t.g.v. programma’s c.a.
-20.297
-5.769
-7.202
-3.094
-5.591
Eindsaldo
82.805
84.020
86.363
84.936
83.708
2023
2024
2025
2026
2027
Algemene reserves algemene dienst
18.497
18.023
17.397
17.397
17.397
Algemene reserve grondbedrijfsfunctie
3.927
3.669
3.461
3.254
2.512
Totaal algemene reserves
22.424
21.693
20.858
20.650
19.908
- Egalisatiereserves
5.152
4.781
4.674
4.674
4.674
- Afschrijvingsreserves
41.899
42.253
44.338
41.714
40.086
- Overige bestemmingsreserves
13.329
15.294
16.494
17.899
19.039
Totaal
82.805
84.020
86.363
84.936
83.708
Bedragen x € 1.000 Het eindsaldo bestaat uit:
Omschrijving
Bestemmingsreserves:
Bedragen x € 1.000 De bijdragen t.l.v. en t.g.v. programma’s zijn op hoofdlijnen nader toegelicht in de financiële toelichting in de programma’s en algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. In Bijlage 5 is het verloop van alle reserves van 2024 tot en met 2027 inzichtelijk gemaakt, inclusief een toelichting per reserve op de doelstelling, de voeding, de looptijd en het plafond. Saldo baten en lasten De begrotingssaldi 2023 – 2027 zijn voor 2023 toegelicht in de 1e Burap 2023 en voor 2024 – 2027 in het onderdeel Toelichting op overzicht van baten en lasten in deze begroting.
89 Financiële begroting
Voorzieningen Het beleid met betrekking tot de voorzieningen is vastgelegd in de Financiële verordening gemeente Waddinxveen. De voorzieningen maken door hun aard onderdeel uit van het vreemd vermogen van de gemeente. In de nota worden de voorzieningen verdeeld in: Wachtgeld- en pensioenvoorzieningen (voorzieningen voor verplichtingen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten); Onderhoudsvoorzieningen (voorzieningen die strekken tot gelijkmatige verdeling van lasten bij beheerplannen); Egalisatievoorzieningen (voorzieningen die zorgen voor een gelijkmatige tarievenopbouw); Verliesvoorzieningen (voorzieningen voor verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten) en Arbeidsgerelateerde voorzieningen. Rentetoevoegingen aan voorzieningen worden niet gedaan. Het saldo van de voorzieningen bedraagt per ultimo 2022 € 20,9 miljoen. In meerjarenperspectief worden de mutaties in de voorzieningen als volgt weergegeven.
Omschrijving
2023
2024
2025
2026
2027
Beginsaldo
20.922
21.443
21.149
21.108
13.173
+/+ Stortingen
2.851
2.119
2.119
2.119
2.119
-/- Onttrekkingen
-2.330
-2.413
-2.160
-10.054
-8.362
Eindsaldo
21.443
21.149
21.108
13.173
6.929
Bedragen x € 1.000 De stortingen hebben voornamelijk betrekking op: het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) gemeentelijk vastgoed 2020 – 2023 en het Integraal beheerplan openbare ruimte (IBOR) 2021 – 2024. De onttrekkingen hebben voornamelijk betrekking op; het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) gemeentelijk vastgoed 2020 – 2023; het Integraal beheerplan openbare ruimte (IBOR) 2021 – 2024; de egalisatievoorzieningen tarieven rioolrechten, afvalstoffenheffing en begraafplaatsen en de vrijval van de verliesvoorziening nadelig resultaat GREX Sleutelkwartier in 2026 en GREX Centrum in 2027. Het eindsaldo bestaat uit:
Omschrijving
2023
2024
2025
2026
2027
Wachtgeld- en pensioenvoorzieningen
3.127
3.140
3.154
3.168
3.181
Onderhoudsvoorzieningen
2.295
2.414
2.521
2.566
2.769
Verliesvoorzieningen
13.246
13.246
13.246
5.822
0
Egalisatievoorzieningen
2.677
2.250
2.088
1.519
880
99
99
99
99
99
21.443
21.149
21.108
13.173
6.929
Arbeidsgerelateerde kosten Totaal Bedragen x € 1.000
In Bijlage 6 is het verloop van alle voorzieningen van 2024 tot en met 2027 zichtbaar gemaakt, inclusief een toelichting per voorziening. Vaste schulden met een rentetypische looptijd langer of gelijk aan 1 jaar De vaste geldleningen zijn aangetrokken voor het financieren van de gemeentelijke investeringen. Voor een nadere toelichting hierop wordt verwezen naar de Paragraaf 4 – Financiering in deze begroting. Het verloop van de bestaande vaste schulden (excl waarborgsommen) is als volgt:
90 Financiële begroting