Jaarstukken Regio Midden-Holland 2020 ter vaststelling AB
Tekst van het document
Jaarstukken 2020
Versienummer: 1.0 Datum: 5 maart 2021
Dagelijks Bestuur 1 april 2021 Algemeen Bestuur 30 juni 2021
Postbus 305 2800 AH GOUDA www.regiomiddenholland.nl Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
1 van 54
Productnummer Omschrijving Status Datum Opdrachtgever Opgesteld door
Jaarstukken Regio Midden-Holland 2020 Ter vaststelling algemeen bestuur d.d. 30 juni 2021 1 april 2021 Algemeen Bestuur M. de Heide
Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
2 van 54
Inhoudsopgave 1
Voorwoord ........................................................................................................................................5
2
Rekening in één oogopslag ..............................................................................................................6
3
2.1
Resultaat Regio Midden-Holland 2020.................................................................................... 6
2.2
Resultaatbestemming .............................................................................................................. 7
Jaarverslag .................................................................................................................................... 10 3.1
3.1.1
Programma Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt ..................................................... 10
3.1.2
Programma Verkeer en Vervoer ................................................................................... 12
3.1.3
Programma Sociaal Domein ......................................................................................... 15
3.1.4
Programma Ruimte en Wonen ...................................................................................... 17
3.1.5
Programma Duurzaamheid ........................................................................................... 19
3.1.6
Cultuur ........................................................................................................................... 20
3.1.7
Bestuurlijke Tafel Vrijetijd, Water en Groen (AGW) ...................................................... 21
3.1.8
Wat heeft het programma Regio Midden-Holland gekost? ........................................... 22
3.1.9
Algemene dekkingsmiddelen ........................................................................................ 22
3.2
4
Programma Regio Midden-Holland ....................................................................................... 10
Paragrafen ............................................................................................................................. 23
3.2.1
Lokale Heffingen ............................................................................................................ 23
3.2.2
Weerstandsvermogen en Risicobeheersing.................................................................. 23
3.2.3
Onderhoud Kapitaalgoederen ....................................................................................... 25
3.2.4
Financiering ................................................................................................................... 26
3.2.5
Bedrijfsvoering ............................................................................................................... 28
3.2.6
Verbonden Partijen ........................................................................................................ 28
3.2.7
Rechtmatigheid .............................................................................................................. 28
Jaarrekening .................................................................................................................................. 29 4.1
Balans Regio Midden-Holland per 31 december 2020 ......................................................... 29
4.2
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................. 31
4.2.1
Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening ................................... 31
4.2.2
Vaste activa ................................................................................................................... 31
4.2.3
Vlottende activa ............................................................................................................. 32
4.2.4
Voorzieningen ................................................................................................................ 32
4.2.5
Vaste schulden .............................................................................................................. 32
4.2.6
Vlottende passiva .......................................................................................................... 33
Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
3 van 54
4.2.7 4.3
Waarderingsgrondslagen WNT ..................................................................................... 33
Toelichting op de balans ....................................................................................................... 34
Activa ................................................................................................................................................. 34 4.3.1
Materiele vaste activa .................................................................................................... 34
4.3.2
Vlottende activa ............................................................................................................. 34
Passiva .............................................................................................................................................. 36 4.3.3
Vaste passiva ................................................................................................................ 36
4.3.4
Vlottende passiva .......................................................................................................... 37
4.3.5
Niet uit de balans blijkende verplichtingen .................................................................... 38
4.4
Overzicht van baten en lasten ............................................................................................... 39
4.4.1
Overzicht van baten en lasten ....................................................................................... 40
4.4.2
Verschillenanalyse overzicht van baten en lasten ........................................................ 41
4.4.3
Onvoorzien .................................................................................................................... 43
4.4.4
Incidentele baten en lasten ........................................................................................... 43
4.4.5
Toelichting op het overzicht van baten en lasten .......................................................... 44
4.4.6
EMU-saldo ..................................................................................................................... 46
4.4.7
Wet Normering Topinkomens ........................................................................................ 47
5
Vaststelling jaarstukken 2020 ........................................................................................................ 49
6
Controleverklaring ......................................................................................................................... 50
Bijlagen
............................................................................................................................................. 51
Bijlage 1 Inwonersbijdrage 2020 per gemeente ................................................................................ 52 Bijlage 2 Staat van reserves 2020..................................................................................................... 53 Bijlage 3 Taakvelden 2020 ................................................................................................................ 54
Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
4 van 54
1
Voorwoord
Vanuit de wens om focus aan te brengen werken de gemeenten in Midden-Holland aan een viertal inhoudelijke en ‘tafeloverstijgende opgaven’ die opgenomen zijn in de nieuwe strategische agenda “De kracht van Midden-Holland: de regio van verbinding”. De Economische visie Midden-Holland; de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit zijn opgesteld. Deze geven een koers aan als uitwerking van de strategische agenda. Uitgewerkt is waar we op inzetten, hoe we de omgeving betrekken en wat de speerpunten daarbij zijn. Midden-Holland gaat bijdragen aan de duurzame verstedelijking van ZuidHolland. Midden-Holland is een bijzonder gebied: veel ruimte, groen, prachtige natuurgebieden, maar ook de historische stad Gouda, volop stedelijke ontwikkeling en een goede bereikbaarheid. Daarnaast is op initiatief van het dagelijks bestuur gestart met strategische herpositionering van Regio Midden-Holland. Dit vond plaats in het najaar tijdens een tweedaagse in Rotterdam met dagelijks bestuur en voorzitters van de bestuurlijke tafels. In 2020 zijn 4 bijeenkomsten voor raadsleden georganiseerd. In het proces om, in 2021, te komen tot een Regionale Energie Strategie (RES) vonden op 6 februari, 4 juni en 10 september (online) bijeenkomsten plaats.
Daarnaast was er een interactieve livestream bijeenkomst op 29 oktober, waar een panel vanuit het netwerk van samenwerkende ondernemers, onderwijs en de vijf gemeenten in Midden-Holland de Economische visie Midden-Holland bespraken. Deze jaarrekening richt zich op de verantwoording van de regionale budgetten, gerelateerd aan de begroting. In de regionale netwerksamenwerking wordt meer gerealiseerd dan alleen deze financiële verantwoording beschrijft. Budgetten van projecten die volgen uit de strategische agenda waaraan een gemeente deelneemt, worden verantwoord in financiële stukken van de betreffende gemeente. Financieel hebben we een positief resultaat van € 171.849,-. Naast het feit dat wij ook in 2020 doelmatig omgingen met de beschikbare middelen, ligt de verklaring omtrent het positieve resultaat onder andere in het feit dat de budgetten van vijf bestuurlijke tafels en het convenant Alphen, Gouda en Woerden een ruime budgetonderschrijding hebben gerealiseerd. Het restant saldi van de budgetoverheveling 2019 naar 2020 van de bestuurlijke tafels Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt (1) en Duurzaamheid (2) (totaal € 17.623,-), worden in goedkeuring van het algemeen bestuur “d.d. 27 januari 2021” tezamen met het niet bestede regulier jaarbudget 2020 naar het begrotingsjaar 2021 overgeheveld.
Het overgehevelde budget zal tezamen met het reguliere jaarbudget worden ingezet om de voorgestelde doelen en verplichtingen te kunnen financieren. Daarnaast heeft het budget met betrekking tot het algemene werkbudget een ruime budgetonderschrijding. Een uitgebreide toelichting wordt weergegeven in hoofdstuk 4.4 van deze jaarrekening. In hoofdstuk 2.2 is de voorgestelde resultaatbestemming weergegeven. Ook in 2020 hebben we nadrukkelijk gekeken naar de rechtmatige besteding van middelen. Het oordeel daarover is tot uitdrukking gekomen in de goedkeurende accountantsverklaring.
Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
5 van 54
2
Rekening in één oogopslag
2.1
Resultaat Regio Midden-Holland 2020
We sluiten het jaar 2020 met een positief resultaat van € 171.849,- Dit exploitatieresultaat is per kostensoort als volgt opgebouwd:
Regio Midden-Holland KS Omschrijving Algemene Bijdrage Overige Bijdragen Projectbaten Totaal Baten Personeelskosten Apparaatskosten Directe productkosten Doorberekende kosten Projectlasten Totaal Lasten Totaal saldo van baten en lasten Mutatie reserve Resultaat
2020 Realisatie Begroting -407.883 -407.883 -22.500 -22.500 -590.100 -510.318 -1.020.483 -940.701 14.835 15.000 29.979 50.000 250.438 430.026 59.617 60.200 590.100 510.318 944.969 1.065.544 -75.514 124.843 -96.335 -225.467 -171.849 -100.624
NB In alle overzichten worden de baten weergegeven met een negatief bedrag en de lasten met een positief bedrag
Voor een compleet overzicht van de lasten en baten wordt verwezen naar hoofdstuk 6 overzicht van baten en lasten.
Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
6 van 54
2.2
Resultaatbestemming
Wij stellen u voor om het positieve resultaat van € 171.849,- deels aan de bestemmingsreserves toe te voegen en deels aan de gemeenten uit te keren. Aan de gemeenten wordt € 40.017,- uitgekeerd en € 131.832,- aan de bestemmingsreserves van de bestuurlijke tafels toegevoegd. Het aan de bestemmingsreserve toe te voegen saldo is als volgt opgebouwd: 1. Voor het programma Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt wordt naast de reguliere budgetoverheveling bestuurlijke tafels een aanvullend budget van € 83.172,- aan de bestemmingsreserve toegevoegd. 2. De reguliere budgetoverheveling van niet bestede jaarbudgetten bestuurlijke tafels 2020 bedraagt € 48.659,- en komen hiermee in 2021 beschikbaar. Het aanvullende budget van € 83.172,- betreft de door het Algemeen Bestuur op 27 januari 2021 genomen besluit. Dit aanvullende budget vormt tezamen met de reguliere budgetoverheveling van het programma Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt ad.€ 56.828,- het benodigde budget van €140.000,- om de uitvoeringsagenda van Triple helixoverleg te financieren. Het besluit van de toevoeging aan de bestemmingsreserves ad. € 48.659,- is ook op 27 januari 2021 door het Algemeen bestuur genomen. Op basis van de huidige bestuurlijke afspraak hebben de bestuurlijke tafels éénmalig de mogelijkheid om het niet bestede jaarbudget naar het nieuwe begrotingsjaar over te hevelen.
Indien het saldo van de budgetoverheveling binnen de periode van een jaar niet besteed is, zal het saldo in de algemene middelen vrijvallen. Om de bestuurlijke tafels de gelegenheid te geven om het in 2020 beschikbare budget optimaal te benutten is de afspraak om de kosten in eerste instantie ten laste van de bestemmingsreserve (budgetoverheveling 2019 naar 2020) te brengen en vervolgens het reguliere budget 2020 wordt uitgeput. Het resterende saldo van het reguliere jaarbudget komt op basis van de bestuurlijke afspraak in aanmerkingen voor een budgetoverheveling. In tegenstelling tot het hierboven genoemde bestuurlijk afspraak en wat er in de marap is weergegeven, heeft het algemeen bestuur op 27 januari 2021 voor de bestuurlijke tafels; 1. Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt 2. Duurzaamheid besloten, om tezamen met het niet bestede regulier jaarbudget 2020 ook het resterende budget uit 2019 naar het begrotingsjaar 2021 over te hevelen. Het overgehevelde budget zal tezamen met het reguliere jaarbudget worden ingezet om de voorgestelde doelen en verplichtingen te kunnen financieren. Met betrekking tot het begrotingsjaar 2021 is afgesproken dat er in totaal € 177.791,- vanuit het boekjaar 2020 voor de bestuurlijke programma’s beschikbaar blijft. Dit betreft het saldo van het reguliere budget en bestemmingsreserves 2020 minus de uitputting die in 2020 heeft plaatsgevonden.
Aanvullend op het hiervoor genoemde bedrag heeft het programma Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt een aanvullend budget van € 83.172,- toegewezen gekregen om de uitvoeringsagenda van Triple helixoverleg te kunnen financieren. Omdat boekhoudkundig in eerste instantie het reguliere jaarbudget 2020 is uitgeput en vervolgens de onttrekking uit de bestemmingsreserve hebben plaatsgevonden lijkt de budgetoverheveling beperkt. Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
7 van 54
Met deze saldering worden alleen onderstaande budgetoverheveling in het voorstel resultaatbestemming opgenomen. Op basis van de werkafspraak is de werkelijke budgetoverheveling € 177.791,- en staat in onderstaande tabel weergegeven. Op basis van bovenstaande toelichting bedraagt de mutatie in de bestemmingsreserve € 131.832,en heeft betrekking op de volgende programma’s: 1. Programma Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt; a. Een budgetoverheveling van € 16.328,- van het jaar 2020 naar 2021. b. Een aanvullend budget van € 83.172,- vanuit het resultaat 2020 om de uitvoeringsagenda van Triple helixoverleg in 2021 te kunnen financieren. 2. Programma Ruimte en Wonen; a. Een budgetoverheveling van € 10.830,- van het jaar 2020 naar 2021. 3. Programma Duurzaamheid; a. Een budgetoverheveling van € 296,- van het jaar 2020 naar 2021. 4. Programma Convenant Alphen, Gouda en Woerden; a. Een budgetoverheveling van € 21.206,- van het jaar 2020 naar 2021. De saldi van de budgetoverhevelingen zullen aan de reeds bestaande bestemmingsreserves worden toegevoegd. In de onderstaande tabel (kolom Resultaat 2020) staat exact aangegeven hoe het volledige resultaat bestemd is. De restitutie aan de gemeenten bedraagt € 40.017,- en zal naar verhouding van de in de begroting 2020 genoemde aantal inwoners aan de deelnemende gemeenten uitgekeerd worden.
Aantal Gemeente inwoners Restitutie Bodegraven-Reeuwijk 33.948 € 5.862 Gouda 72.700 € 12.553 Krimpenerwaard 55.644 € 9.608 Waddinxveen 27.578 € 4.762 Zuidplas 41.882 € 7.232 Totaal 231.752 € 40.017 De algemene reserve en de bestemmingsreserves na resultaatbestemming, zoals voorgesteld aan het Algemeen Bestuur, zien er dan als volgt uit:
Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
8 van 54
Reserves Regio Midden-Holland
Algemene reserve - Algemene reserve - Dienstreserve Bestuurszaken Subtotaal algemene reserve
Stand 31-12-2020 voor bestemming
Resultaat 2020
Bestemming
Uitkering
Stand 31-12-2020 na bestemming
100.000 0 100.000
40.017
40.017
-40.017
40.017
40.017
-40.017
100.000 0 100.000
120.110
0
0
0
120.110
30.077 40.500
0 99.500
0 99.500
0 0
30.077 140.000
26.481 82.018 21.650 40.500
10.830 0 21.206 296
10.830 0 21.206 296
0 0 0 0
37.311 82.018 42.856 40.796
Subtotaal bestemmingsreserves
361.336
131.832
131.832
0
493.168
Totaal
461.336
171.849
171.849
-40.017
593.168
Bestemmingsreserves - Bestemmingsreserve Programmaondersteuning en lobby - Bestemmingsreserve Verkeer Algemeen - Bestemmingsreserve Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt - Bestemmingsreserve Ruimte en Wonen - Bestemmingsreserve Projecten - Bestemmingsreserve Convenant Alphen, Gouda en - Bestemmingsreserve Duurzaamheid
Bedragen x € 1,-
Zoals hiervoor aangegeven heeft het bestuur in 2017 besloten dat een niet besteed jaarbudget éénmalig naar het nieuwe begrotingsjaar overgeheveld kan worden. Indien het saldo van de budgetoverheveling binnen de periode van een jaar niet besteed is, zal het saldo in de algemene middelen vrijvallen. In tegenstelling tot het bestuurlijk besluit, is voor de bestuurlijke tafels; 1. Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt 2. Duurzaamheid éénmalig besloten om tezamen met het niet bestede regulier jaarbudget 2020 ook het resterende budget uit 2019 naar het begrotingsjaar 2021 over te hevelen. Het overgehevelde budget zal tezamen met het reguliere jaarbudget worden ingezet om de voorgenomen doelen en verplichtingen te kunnen financieren.
Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
9 van 54
3
Jaarverslag
De programma’s in de begroting 2020 op hoofdlijnen vormen de basis voor de verantwoording voor het jaar 2020. In deze jaarrekening hebben we een financiële toelichting per programma opgenomen. In hoofdstuk 3.1 wordt het programma Regio Midden-Holland uitgesplitst in een vijftal inhoudelijke bestuurlijke programma’s die vanuit de gemeenschappelijke regeling voor de deelnemende gemeenten gecoördineerd worden. Per bestuurlijke programma wordt aangegeven wat bereikt is in relatie tot de voornemens uit de begroting. Vanuit de wens om focus aan te brengen werken de gemeenten in Midden-Holland aan een viertal inhoudelijke en ‘tafeloverstijgende opgaven’ die opgenomen zijn in de nieuwe strategische agenda “De kracht van Midden-Holland: de regio van verbinding”. De economische visie Midden-Holland; de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit zijn opgesteld. Deze geven een koers aan als uitwerking van de strategische agenda. Uitgewerkt is waar we op inzetten, hoe we de omgeving betrekken en wat de speerpunten daarbij zijn. Midden-Holland gaat bijdragen aan de duurzame verstedelijking van ZuidHolland. Midden-Holland is een bijzonder gebied; veel ruimte, groen, prachtige natuurgebieden, maar ook de historische stad Gouda, volop stedelijke ontwikkeling en een goede bereikbaarheid.
Daarnaast is op initiatief van het dagelijks bestuur gestart met strategische herpositionering van Regio Midden-Holland. Dit vond plaats in het najaar tijdens de tweedaagse in Rotterdam met dagelijks bestuur en voorzitters van de bestuurlijke tafels.
3.1
Programma Regio Midden-Holland
Organisatorisch wordt gewerkt vanuit het principe van de netwerkorganisatie. Uitgangspunt hierbij is dat de ondersteuning van de regionale strategische programma’s vanuit de gemeenten in onderling overleg wordt geregeld. Elke gemeente levert naar rato ambtelijke inzet op één van de vijf inhoudelijke Bestuurlijke Overleggen. Iedere gemeente levert ook een voorzitter van één van deze Bestuurlijke Overleggen. Het Regionaal Platform functioneert als inhoudelijk strategisch overleg waar de inhoud van de 5 programma’s samenkomt, onderlinge afstemming tussen programma’s plaatsvindt en de lobby strategie van de regio wordt vastgesteld. Cultuur wordt als extra te behartigen onderwerp regionaal opgepakt. Vanuit regio Midden-Holland werd in 2020 tevens de Bestuurlijke Tafel Vrijetijd, Water en Groen in het convenant Alphen-Gouda-Woerden gefaciliteerd.
3.1.1 Programma Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt Wat wilden we bereiken? Op basis van de begroting 2020 waren de activiteiten van het programma Economie Onderwijs Arbeidsmarkt gericht op het bereiken van de volgende doelen: • Wij willen een vitale regio zijn, waar ruimte is voor innovatie en economische groei. • Wij willen dat de economie in Midden-Holland een aantrekkelijke en duidelijke positie inneemt ten opzichte van de aangrenzende stedelijke regio’s. • Wij willen meer verbinding tussen economische acties en maatschappelijke doelen. • Wij willen een verbetering van de aansluiting onderwijs –arbeidsmarkt. • Wij willen een ontwikkelingsgerichte ruimtelijke ordening die inspeelt op de behoefte aan flexibiliteit, transformatie en vernieuwing.
Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
10 van 54
• Wij willen versterking van de netwerk- en lobbykracht vanuit de samenwerking Economie, Onderwijs, Arbeidsmarkt Midden-Holland bij bovenregionale fora. Wat is er gerealiseerd? • In het kader van de in de begroting 2020 opgenomen doelen, zijn de volgende doelen gerealiseerd: • Realiseren van de economische visie Midden-Holland in afstemming met de bestuurlijke overleggen Sociaal Domein, Verkeer en Vervoer, Ruimte Wonen, Duurzaamheid en het Bestuurlijk Platform Slappe Bodem. De visie is opgesteld door de vijf gemeenten én vertegenwoordigers van ondernemersverenigingen en onderwijsinstellingen. • Organiseren van een online raadsledenavond over de Economische visie samen met vertegenwoordigers van ondernemersverenigingen en onderwijsinstellingen. • Start van een attractieve uitvoeringsagenda van de economische visie. • Afstemming door inbreng van de economische visie Midden-Holland met de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit Midden-Holland. • Lobby en belangenbehartiging op ruimtelijk-economische vlak bij de provinciale bedrijventerreinvisie met onder andere inspraakreacties namens de gemeenten en in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven. • Oriëntatie op samenwerking met bedrijfsleven en haalbaarheid innovatieve technieken Midden-Holland bij verkenning driedimensionaal printen. • Participatie in Campus Gouda.
• Verkennen van de bestuurlijke samenwerking in het licht van het geldend provinciaal bestuursakkoord. • Adviseren over de Regionale Energie Strategie. • Verkennen van de mogelijkheid van subsidie voor haalbaarheidsonderzoek regionaal publiek-private samenwerking onderwijs en bedrijfsleven. • Lobby en belangenbehartiging op het vlak van economie in het Bestuurlijk Overleg Economie Zuid-Holland, bij de Statencommissie Ruimte Wonen Economie. • Adviseren over het concept strategisch kader regioplan Laaggeletterdheid Midden-Holland. • Ondersteunen van het initiatief van het samenwerkend bedrijfsleven in de belangenbehartiging voor voldoende en passende ruimte voor bedrijventerreinen in MiddenHolland. • Ondersteunen van de jaarlijkse bijeenkomst voor de Ondernemersprijs Midden-Holland 2020. Wat heeft het gekost? Van de in 2020 beschikbaar gesteld budget (ad € 80.500,-) is in totaal slechts € 23.672,- besteed. De gerealiseerde kosten 2020 hebben betrekking op: • Het leveren van meerwerk van externe inhuur voor het opstellen van de regionale bedrijventerreinenstrategie voor de regio Midden Holland. De kosten hebben betrekking op een periode van september 2018 t/m maart 2020; • Een bijdrage in diverse kosten met betrekking tot visie in regionale detailhandel. Het jaarbudget 2020 ( ad € 40.000,-) zal tezamen met het resterende budget uit 2019 (bestemmingsreserve ad.
€ 16.828,-) voor de financiering van de uitvoeringsagenda economische visie Midden-Holland naar 2021 doorgeschoven worden. Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
11 van 54
3.1.2 Programma Verkeer en Vervoer Wat wilden we bereiken? In 2017 is het Regionaal Verkeer- en Vervoerplan (RVVP) van Regio Midden-Holland door alle raden vastgesteld. Dit plan is in goede samenwerking met andere overheden en brede participatie van stakeholders opgesteld. Het RVVP geeft invulling aan het programma verkeer en vervoer van de regio. Op basis van diverse analyses hebben wij 10 speerpunten gekoppeld aan concrete projecten in het uitvoeringsprogramma waar de regionale partijen in de periode tot 2025 mee aan de slag gaan. Het uitvoeringsprogramma bestaat uit drie delen: een lobbyagenda, een samenwerkingsagenda en een uitvoeringsagenda. Hieronder treft u het overzicht van de projecten:
Afhankelijk van capaciteit en urgentie zijn diverse projecten opgestart. In het kader van de strategische agenda van de regio ligt extra energie en nadruk op projecten uit de lobbyagenda van het RVVP. In de collegebijeenkomst van 5 september 2017 is voorts een lijst met projecten bepaald waar de nadruk op gelegd wordt. Ook is een aantal nieuwe ontwikkelingen meegenomen zoals Beter Bereikbaar Gouwe. Wat is er gerealiseerd? In het kader van het speerpunt “Doorstroming hoofdroutes voor regionaal autoverkeer optimaal benutten” hebben we het volgende gedaan: • Lobby bij Rijk en Provincie ten behoeve van RVVP-project 1 “Realisatie directe verbindingen tussen N11 en A12 in Westelijke richting (Bodegravenbogen)”. • Aanvullend onderzoek naar bereikbaarheidsmaatregelen A12 en toegangswegen. Streven is eind 2021 een definitieve startbeslissing voor een MIRT-verkenning naar capaciteitsuitbreiding van de A12 in de richting van Gouda.
Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
12 van 54
• Ontwikkeling van maatregelen voor de korte termijn voor A12. Lobby bij Rijk ten behoeve van RVVP-project 2 “Verbreden A20: Nieuwerkerk aan den IJssel tot Gouwe aquaduct”. • Afspraken met Rijk over maatregelen ‘op korte termijn’, om de overlast voor het verkeer aan te pakken; niet alleen met betrekking tot de ruimte op de weg, maar ook bijvoorbeeld alternatieven voor de auto zoals openbaar vervoer en betere fietsvoorzieningen. • Lobby ten behoeve van RVVP-project 3 “N210 Algeracorridor: ontsluiting Krimpenerwaard richting Rotterdamse regio verbeteren”. Start van kortetermijnmaatregelen als onderdeel van het gebiedsprogramma Mobiliteit en Verstedelijking (MOVE). Voor de Algeracorridor is een pakket voorzien voor de korte en lange termijn met een omvang van 90 miljoen euro. De In 2023 moeten de werkzaamheden afgerond zijn. De maatregelen variëren van het verbeteren van fietsroutes en de verplaatsing van een P+R-terrein, tot onderzoek naar de openingstijden van de brug en het stimuleren van automobilisten om op een andere manier te reizen. Inzet op thema’s die een bijdrage vormen aan een of meer speerpunten, bijvoorbeeld het stimuleren van OV-gebruik en ketenmobiliteit of flexibel reisgedrag: • RVVP-project 4 “Ontwikkeling station Gouweknoop + P&R”: Haalbaarheidsonderzoek naar een station/transferium Gouweknoop, ter ondersteuning van de lopende lobbyactiviteiten.
• Inhoudelijke bijdrage aan Provincie Zuid-Holland voor beleidskader Aanbesteding concessie Zuid-Holland Noord (ZHN), in afstemming met de Stuurgroep Aanbesteding ZHN In dit proces meermaals raadsleden betrokken. Provinciale Staten stelden vervolgens met dit beleidskader de kaders en uitgangspunten vast, waarbinnen Gedeputeerde Staten de aanbesteding ZHN uit kan voeren. • Inhoudelijke bijdrage aan Provincie Zuid-Holland voor bestek en Programma van Eisen voor Aanbesteding concessie Zuid-Holland Noord, dat in verband met corona is opgeschort.. De aanbesteding wordt met mogelijk anderhalf jaar vertraagd, een nieuwe concessie moet dan half 2022 zijn aanbesteed en gaat in juli/augustus 2024 in. Hierover vindt nog landelijk afstemming plaats om de aanbestedingen goed op elkaar af te stemmen. • Besluit over delen van kosten door financiële steun beschikbaar te stellen van 100.000 euro voor de inzet van een regionaal programmaleider OV/doelgroepenvervoer. Gemeente Zuidplas factureert hiervoor de andere regiogemeenten. Advies in Concessie Zuid-Holland Noord voor het openbaar busvervoer en de treindienst Alphen-Gouda over onder andere de dienstregeling, in de Stuurgroep Zuid-Holland Noord en de Stuurgroep Treindienst Alphen aan den Rijn – Gouda. Op korte termijn wordt het netwerk zo goed mogelijk in stand gehouden.
Er wordt gewerkt aan een transitieplan om het OV na de eerste helft van 2021 klaar te maken voor de toekomst. • RVVP-project 10 “Afmaken kwaliteitsnetwerk fiets”: o Snelfietspad Gouda-Rotterdam: is in ontwikkeling. o Onderzoek snelfietspad Rotterdam-Lekkerkerk is medio 2019 opgestart, samenhang met maatregelen Algeracorridor. o Snelfietspad Gouda en Bodegraven: wordt verkennend besproken. • Deelname aan Korte Termijn Aanpak (Vervolg op Beter Benutten): o Opbouwen van netwerken en bepalen van focus, werkgebied en activiteiten op het gebied van de vraag naar mobiliteit (werkgeversaanpak, werknemersaanpak, bezoekersaanpak), het gebruik van de netwerken (rijgedrag) en duurzame logistiek. o Uitbouwen van de Werkgeversaanpak. Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
13 van 54
o
Opstellen van structurele bereikbaarheidsaanpak, in nauwere samenwerking tussen provincie en regio’s (gebiedsaanpak).
Opstart nieuwe projecten en voortgang reguliere trajecten en processen: • Start van opstellen van het Regionale Mobiliteitsprogramma, gekoppeld aan de actualisatie van het Uitvoeringsprogramma van het Regionaal Verkeers- en Vervoer Plan, waarin ook bereikbaarheid en verkeersveiligheid belangrijke thema’s zijn. In het Regionale Mobiliteitsprogramma worden maatregelen opgenomen die gericht zijn op CO2-reductie èn tegelijk ook op schonere, slimmere en andere mobiliteit. Mede als uitvoering van afspraken uit het Klimaatakkoord. Afstemming met het bestuurlijk overleg Duurzaamheid over de ambitie van het Regionale Mobiliteitsprogramma. • Opstellen van twee plannen van aanpak ten behoeve van het Regionale Mobiliteitsprogramma,, met daarin onder andere een verzoek om bijdrage van 18.000 euro per gemeente. Plannen en besluit vervolgens voorgelegd aan de colleges van de regiogemeenten. Daarnaast worden middelen uit het programmabudget aangewend. • Deelname aan de gezamenlijke aanbesteding van laadinfrastructuur met gemeente Rotterdam en ca. 30 andere gemeenten in Zuid-Holland. • RVVP-project 6 “ Onderzoek ontsluiting Greenport Boskoop richting A12 en N11” krijgt al enige tijd inhoud via het project Beter Bereikbaar Gouwe. De regio wordt vanuit de netwerksamenwerking vertegenwoordigd door Waddinxveen.
In 2020 zijn, na een inhoudelijk onderzoek en een participatietraject naar 40 maatregelen, vijf opties voor maatregelenpakketten samengesteld. • Entameren en stimuleren van activiteiten uit het Actieprogramma verkeersveiligheid 20202021. o Opdrachtverlening voor diverse regionale en lokale activiteiten uit het Actieprogramma (omvang subsidie 638.403 euro). Regionale projecten zoals School op Seef, Totally Traffic en verkeersleerkrachten.. Lokale verkeersveiligheidsprojecten gericht op gedragsbeïnvloeding. Totaal in 2020-2021 in Midden-Holland 923.020 euro (subsidie bedraagt 50-75% en in sommige gevallen 100%). o Start voorbereidingen voor het actieprogramma Verkeersveiligheid 2022 en verder, waarin integratie plaatsvindt tussen gedrag, infra en handhaving. Risicosturing vormt daarbij nieuw instrumentarium. • Afstemming over subsidieaanvraag voor Investeringsimpuls verkeersveiligheid bij het Rijk (landelijk € 500 miljoen beschikbaar tot en met 2030, in jaarlijkse tranches). • Voordracht voor subsidie regionale verkeer- en vervoerprojecten vanuit de Subsidieregeling Mobiliteit (SRM), namens de regiowegbeheerders 1,2 miljoen euro), met de regionale gebiedsagenda mobiliteit als onderlegger. Doel van de regionale gebiedsagenda mobiliteit is om te komen tot een integrale gebiedsaanpak op het vlak van mobiliteit (o.a. OV, infra, fiets).
• Lobby in diverse bovenregionale overlegverbanden, zoals voor OV in de komende decennia in landsdelige spoortafels. Wat heeft het gekost voor de regio? Het bestuurlijk overleg Verkeer en Vervoer had in 2020 een totaal budget beschikbaar van € 64.274,welke in zijn geheel is besteed. De gerealiseerde kosten 2020 hebben betrekking op: • Externe inhuur projectleider voor het project Knopen en Ketens; Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
14 van 54
o Dit project loopt gezamenlijk met het bestuurlijke programma Sociaal Domein waarbij elk programma 50% van de kosten voor haar rekening neemt. • Externe inhuur bureau De Verkeersonderneming voor het project Werkgeversaanpak Midden-Holland; • Externe inhuur projectleiding duurzame mobiliteit; • Brainstormbijeenkomst mobiliteitsafspraken Klimaatakkoord • Ondersteuning opstartfase mobiliteitsprogramma
3.1.3 Programma Sociaal Domein Wat wilden we bereiken? Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdhulp, de maatschappelijke ondersteuning en de participatie van hun inwoners. ‘Sociaal Domein’ is het verzamelwoord van deze terreinen, waartoe in Midden-Holland alleen jeugd, welzijn en maatschappelijke ondersteuning worden gerekend. Het is een breed veld en van grote invloed op het welbevinden van mensen. De gemeenten van Midden-Holland werken samen bij het inkopen van zogenaamde maatwerkvoorzieningen. Hiervoor is de regionale contractmanagementorganisatie (RDS) opgericht. Daarnaast werken de gemeenten samen aan een serie programma’s die zich voortdurend ontwikkelen. De overkoepelende doelstelling van de programma’s is het bieden van een passend zorglandschap voor inwoners van de regio die zorg of ondersteuning nodig hebben. In 2020 ging het om de volgende programma’s: 1. Maatschappelijke zorg 2. Gewoon thuis jeugd; 3. Jeugdigen beter beschermen; 4. Geweld hoort nergens thuis; 5. Aansluiting jeugdhulp-passend onderwijs; 6. Volumebeheersing specialistische jeugdzorg; 7. Rechtmatigheid en kwaliteit; 8. Gedeelde zorg. Medio 2020 startte het Programma Sturen op Kosten (9); alle activiteiten van dit programma zijn erop gericht om de beweging van stijgende kosten jeugdhulp/Wmo een halt toe te roepen.
Wat is er gerealiseerd? In het kader van het speerpunt Maatschappelijke zorg en beschermd wonen hebben we het volgende gedaan: • Door wethouders Wonen en Sociaal Domein is besloten in te zetten op realisatie van extra plekken beschut wonen om te komen tot ruim 80 plekken voor 2022 met een regionale verdeling. Er zijn al verschillende locaties bekend, naar uitbreiding wordt gezamenlijk gezocht. • Opstellen van een nieuw regionaal plan voor innovatie in de opvang, dat is goedgekeurd door het Rijk. • Vaststellen dienstenomschrijving beschut wonen in samenspraak met aanbieders. In het kader van het programma Gewoon Thuis Jeugd hebben we het volgende gedaan: Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
15 van 54
• Realiseren van een afname van de verblijfsplaatsen en realisatie van woon-zorg faciliteiten die tegemoet komen aan de wensen van jongvolwassenen, in samenwerking met de residentiele instellingen. Vanwege de pilot-status van de regio Midden-Holland ondersteunt het Nederlandse Jeugdinstituut en het team Zorg voor de Jeugd deze beweging. In het kader van het programma Jeugdigen Beter Beschermen hebben we het volgende gedaan: • Realisatie van 2% minder jeugdbeschermingsmaatregelen met verblijf. • Onderzoeken naar de jeugdbeschermingsketen door Movisie en Montfoort. • Introductie werkwijze teammodel in Bodegraven-Reeuwijk; uitrol in andere gemeenten in 2021. • Start Begeleide Omgangs Regeling (BOR). • Voorbereiding kenniskring complexe scheidingen. In het kader van het programma Geweld Hoort Nergens Thuis hebben we het volgende gedaan: • Inrichten en besturen zorg-en veiligheidshuis met regio Holland Rijnland. • Onderzoek Optimale Samenwerking op basis van analyse 10 complexe casussen die door gemeenten werden ingebracht. • Opstarten project Samen voor Stabiele veiligheid. In het kader van het programma Volumebeheersing Jeugd SGGZ hebben we het volgende gedaan: • Onderzoek functiemix, budgetplafonds vastgesteld en gecommuniceerd naar aanbieders.
In het kader van het programma Aansluiting Passend Onderwijs en Jeugdhulp hebben we het volgende gedaan: • Onderzoek regionaal dasboard waarin kosten jeugdhulp en onderwijs zijn gebundeld. • Onderzoek naar de effectiviteit van jeugdhulp op school (JOS). In het kader van het programma Rechtmatigheid en kwaliteit is het volgende gedaan: • Oprichting regionaal meldpunt zorgfraude. • Opstarten onderzoeken van de 15 aangemelde signalen bij het regionaal meldpunt. • Voorbereiding van een juridisch toetsingskader. • Voorbereiden aansluiten alle gemeenten bij het Informatie Knooppunt Zorgfraude (IKZ). In het kader van het programma Gedeelde Zorg hebben we het volgende gedaan: • Om op basis van gegevens keuzes te kunnen maken over zorginzet werkt de regio samen met intramurale zorg en zorgverzekering aan de oprichting van een dataplatform. In het kader van het programma Sturen op Kosten hebben we het volgende gedaan: • Project tarief: herijking van een groot aantal diensten die per 1 januari 2021 ingaan. • Verkenning bredere inzet budgetplafonds. • Ontwikkeling strategisch contractmanagement. • Besluit verlenging deelovereenkomsten inkoop. Wat heeft het gekost? Het bestuurlijke overleg Sociaal Domein had in 2020 een totaal budget beschikbaar van € 40.000,welke in zijn geheel is besteed. De gerealiseerde kosten 2020 hebben betrekking op: Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
16 van 54
• De bijdrage van de transformatie agenda die door de gemeente Bodegraven-Reeuwijk wordt beheerd. Met goedkeuring van de bestuurlijke tafel is het budget door gemeente Bodegraven-Reeuwijk bij de Regio Midden-Holland in rekening gebracht. Gemeente Bodegraven-Reeuwijk is portefeuillehouder voor het programma Sociaal Domein en heeft de uitvoering voor haar rekening genomen.
3.1.4 Programma Ruimte en Wonen Wat wilden we bereiken? Op basis van de begroting 2020 waren de activiteiten van het programma Ruimte en Wonen gericht op het bereiken van de volgende doelen: • Wij willen een vitale regio zijn, waar ruimte is voor innovatie, een goed functionerende woningmarkt op lokaal en regionaal niveau en ruimte voor economische groei. • Wij willen een ontwikkelingsgerichte ruimtelijke ordening met aandacht voor (OV-) bereikbaarheid. • Wij willen de kwaliteiten van de woonmilieus in verschillende delen van de regio versterken waarbij er ruimte is voorflexibiliteit en bewegingsruimte binnen gedeelde kaders. • Wij willen het aanbod op de woningmarkt doen aansluiten bij de behoefte en bijdragen aan de verstedelijkingsopgave. • We gaan daarbij uit van grotere betrokkenheid van externe partners, gemeenten en gemeenteraden in de netwerksamenwerking. Dit biedt ruimte om snel op onvoorziene kansen en ontwikkelingen in te spelen. • Wij leveren strategische inbreng vanuit de regio in omgevingsvisies van provincie en Rijk in het kader van de Omgevingswet. • De kracht van de regio Midden-Holland dragen we actief uit binnen en buiten de regio. • Het vraagstuk “Slappe Bodem” brengen we op een nationaal niveau onder de aandacht en we benutten de kansen die slappe bodem biedt.
Wat is er gerealiseerd? • De Agenda Verstedelijking en Mobiliteit is gerealiseerd, in afstemming met de tafels Verkeer en Vervoer, Economie Onderwijs Arbeidsmarkt en Duurzaamheid; • Voorbereiding van de lobby rondom de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit in gecombineerde vergaderingen van de betrokken tafels; • Lobby en belangenbehartiging in lopende processen op bovenregionaal niveau zoals provincie Zuid-Holland met inbreng vanuit de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit; • Opstellen van een concept-maatregelenprogramma met partners uit de werkregio ruimtelijke adaptatie Midden-Holland, dat inspeelt op de Impulsregeling ruimtelijke adaptatie; • Het Platform Slappe Bodem*, Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling en Regio Deal bodemdaling Groene Hart zijn benut om kennis en ervaringen rondom bodemdaling te delen en kennis te ontwikkelen; • Op basis van de Regionale Agenda Wonen zijn prioritaire actuele onderwerpen lokaal, regionaal en bovenregionaal geagendeerd, zoals de systematiek regionale woningbouwprogrammering; lobby bij minister en staatssecretaris BZK/Wonen en de oriëntatie op regionale visie arbeidsmigranten;
Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
17 van 54
• De Regionale Agenda Wonen Midden-Holland is door de provincie definitief aanvaard, na oplevering van het gevraagde Addendum bij de Regionale Agenda Wonen Midden-Holland. • Actualiseren van het regionaal woningbouwprogramma Midden-Holland in lijn met de uitgangspunten en doelstellingen van de Regionale Agenda Wonen Midden-Holland 2019 en in afstemming met de provincie; • Verkennen van gezamenlijke opgaven van wonen en het sociaal domein; • Wij luidden de noodklok bij het rijk, samen met andere woningmarktregio’s in Zuid-Holland, over de stapeling van huisvestingsopgaven; • Wij hebben de minister van BZK gevraagd om maatregelen te nemen voor het realiseren van meer betaalbare en duurzame huurwoningen, in samenwerking met andere woningmarktregio’s in Zuid-Holland, woningcorporaties en de provincie Zuid-Holland; • Actief verbinden van de woningbouwopgave met duurzaamheid, energietransitie, doelstellingen in het sociaal domein; • Uitvoeren van een juridisch onderzoek naar de wettelijke basis van woonbeleid; • Participeren in het interregionaal-provinciaal overleg Wonen – Verstedelijking; • Lobby en belangen behartiging in het bestuurlijk overleg met de gedeputeerde Ruimte Wonen. Wat heeft het gekost voor de regio? Het bestuurlijk overleg Ruimte en Wonen had in 2020 een totaal budget beschikbaar van € 66.481,waarvan € 29.170,- is besteed.
De gerealiseerde kosten 2020 hebben betrekking op: • Externe inhuur voor het opstellen van een strategische agenda, de voorbereiding en begeleiding van de bestuurlijke bijeenkomst op 15 juli 2020 met betrekking tot project verstedelijking en mobiliteit; • Externe inhuur voor het leveren van ondersteuning bij het opstellen en schrijven van het matregelenprogramma impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie werkgroep Midden-Holland; • Externe inhuur voor het leveren van juridisch advies inzake het dispuut over handelingsbevoegdheden en sturingsmogelijkheden van de provincie Zuid-Holland en de regionale samenwerking in Midden-Holland op het gebied van wonen. Het niet besteden jaarbudget 2020 van € 37.311,- zal voor de uitvoering van projecten naar 2021 doorgeschoven worden. * Platform Slappe Bodem is een netwerksamenwerking van de gemeenten in Midden-Holland, gemeenten buiten MiddenHolland, waterschappen en provincies. Het Platform Slappe Bodem heeft een eigen overlegstructuur, bestuur en eigen financiering op basis van het Uitvoeringsprogramma 2020-2024. Het Platform Slappe Bodem wordt gefaciliteerd door de regio Midden-Holland.
Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
18 van 54
3.1.5 Programma Duurzaamheid Wat wilden we bereiken? In juni 2019 is het klimaatakkoord ondertekend waarvan de Regionale Energie Strategie (RES) een onderdeel is. Vanwege de omvang en complexiteit van de RES is hier een apart regionaal proces voor georganiseerd. Dit heeft impact gehad op de beschikbare capaciteit en op de relevante onderwerpen voor het programma Duurzaamheid. Naar aanleiding van deze ontwikkelingen is op basis van de behoeftes van gemeenten en de beschikbare capaciteit in 2020 afgeweken van de begroting. In de begroting waren onder andere de energietransitie, biodiversiteit en klimaatadaptatie als speerpunten opgenomen. Er is opnieuw invulling gegeven aan het programma Duurzaamheid. Wat wilden we bereiken? De activiteiten van het programma Duurzaamheid waren in 2020 gericht op de speerpunten: • Kennisdeling • Circulaire economie • Verduurzaming bedrijven Wat is er gerealiseerd? In het kader van het speerpunt Kennisdeling hebben we het volgende gedaan: • Afstemming met tafel Economie, Onderwijs, Arbeidsmarkt om duurzaamheid ook in het uitvoeringsprogramma van de economische visie te laten landen. • Kennisdeling op het gebied van Transitievisie warmte, Circulaire economie en het Schone Lucht Akkoord. • Bijdragen aan regionale ontwikkelingen, zoals de Strategische Agenda Midden-Holland, Agenda Verstedelijking en Mobiliteit en de Economische visie.
• Bijdragen aan de ‘Uitwerking afspraken Klimaatakkoord op gebied van mobiliteit’ in de regio. • Afstemmen met de Stuurgroep Regionale Energie Strategie Midden-Holland, waar naast de Midden-Hollandgemeenten ook de provincie Zuid-Holland en de waterschappen Schieland en de Krimpenerwaard, Rijnland en Stichtse Rijnlanden, en maatschappelijke partners plaatshebben. In het kader van het speerpunt Circulaire economie hebben we het volgende gedaan: • Instellen van een regionale werkgroep circulariteit voor efficiency rond projecten en kennisdeling. • Realiseren regionale training circulair inkopen. • Verkennen mogelijkheden om inwoners ook te betrekken bij de circulaire economie. In het kader van het speerpunt Verduurzaming bedrijven hebben we het volgende gedaan: Adviseren over en mede financieren van een pilot voor het opzetten van een regionaal energieloket voor bedrijven. Dit is een initiatief van de ODMH en de provincie, waar we bij zijn aangesloten. Wat heeft het gekost voor de regio? Het bestuurlijke overleg Duurzaamheid had in 2020 een totaal budget beschikbaar van € 80.500,waarvan € 39.704,- is besteed. De gerealiseerde kosten 2020 hebben betrekking op: • De kosten voor communicatie Regionale Energie Strategie; Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
19 van 54
• De kosten voor trainingen op het circulair inkopen. Het jaarbudget 2020 ( ad € 40.000,-) zal tezamen met het resterende budget uit 2019 (bestemmingsreserve ad. € 796,-) naar 2021 doorgeschoven worden.
3.1.6 Cultuur Wat wilden we bereiken? Op basis van de begroting 2020 waren de activiteiten van het onderdeel Cultuur gericht op het bereiken van de speerpunten: • Cultuureducatie bevorderen en op de agenda houden binnen het primair onderwijs, de culturele instellingen en de gemeenten. • Het hebben van een zo breed mogelijk cultuurpalet in de regio Midden-Holland, afgestemd op de behoeften van het onderwijs en het aanbod van de culturele instellingen. Wat is er gerealiseerd? In het kader van het speerpunt “cultuureducatie bevorderen en op de agenda houden binnen het primair onderwijs, de culturele instellingen en de gemeenten” hebben wij het volgende gedaan: • Verbinden van de lokale behoeften aan de mogelijkheden die ontstaan via het programma Cultuureducatie met Kwaliteit 2017-2020. • intensiveren van de bestuurlijke contacten via het platform Cultuur. • Bijdragen aan de realisatie van het regionale plan van aanpak gekoppeld aan het subsidieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit 2017-2020. • Opstellen projectplan ‘Cultuureducatie Verrijkt je kijk!’ voor deelname aan het subsidieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024.
In het kader van het speerpunt “het hebben van een zo breed mogelijk cultuurpalet in de regio Midden-Holland, afgestemd op de behoeften van het onderwijs en het aanbod van de culturele instellingen” hebben wij het volgende gedaan: • Verbinding realiseren van vraag en aanbod tussen de gemeenten, scholen en culturele instellingen. • Versterken en delen van het culturele aanbod door inzet van de subsidiemogelijkheden, passend bij het daartoe vastgestelde plan van aanpak, daarbij centraal stellen van de behoeften van het onderwijs. • Versterken van cultuuronderwijs door de inzet van de subsidiemogelijkheden. Wat heeft het gekost? De activiteiten voor het programma cultuur worden buiten de gemeenschappelijke regeling Regio Midden-Holland om gefinancierd en daarmee niet in de administratie geregistreerd.
Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
20 van 54
3.1.7 Bestuurlijke Tafel Vrijetijd, Water en Groen (AGW) Vanuit de regio Midden-Holland werd de Bestuurlijke Tafel Vrijetijd, Water en Groen van het convenant Alphen-Gouda-Woerden gefaciliteerd. Deze netwerksamenwerking van ca. 14 Groene Hart-gemeenten heeft als hoofddoel de vrijetijdseconomie in het Groene Hart te versterken. De middelen zijn ingezet om processen die dat stimuleren te faciliteren. Het te bereiken einddoel is een plaats in de Top 10 van bekendste toeristisch – recreatieve gebieden in Nederland (in 2019 gedeelde 15e plaats). Wat wilden we bereiken? In 2020 is gefocust op de uitvoering van het in 2019 opgestelde Groene Hart Uitvoeringsplan Toeristische Marketing 2019 – 2024, dat uiteenvalt in drie lijnen: A. Afstemming lokale marketing is eigen verantwoordelijkheid van elke gemeente; B. Basismarketing (collectief en continue) is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten C. Campagnes, producten en evenementen. Op basis van dit uitvoeringsplan en de daaruit volgende begroting 2020 waren de activiteiten van de netwerksamenwerking gericht op het tot uitvoering (laten) brengen van: • versterken van de lokale en interlokale marketing; • behouden en versterken van de online en offline merkversterking en marketing t.b.v.
een recreatief goed toegankelijk en beleefbaar Groene Hart met haar vele mooie elementen in het landschap en de steden, waardoor de vrijetijdseconomie groeit en bestedingen en werkgelegenheid toenemen. • vergroten van het Groene Hart van Holland-collectiviteitsgevoel, ook financieel. Wat is er gerealiseerd? • Waar mogelijk steunen van inhoudelijke en financiële samenwerking op thema’s, hierbij was continu aandacht voor promotie vanonder de vlag van het Groene Hart van Holland. • Continueren van de iconenstrategie en in het najaar evaluatie. Dit leidt tot een herpositionering in 2021. De iconenstrategie leidt tot verbindingen tussen grotere en kleinere recreatieondernemers tot wederzijds voordeel. • Stichting Groene Hart Verbinders is in 2020 in toenemende mate dé uitvoeringsorganisatie voor de Bestuurlijke Tafel geworden. Via opdrachtverstrekkingen werden specifieke projecten tot uitvoering gebracht, waarvan een aantal doorloopt in 2021. Financiering daarvan vond deels plaats uit het reguliere budget en deels uit door gemeenten bijeengebrachte middelen voor het hierboven onder B. genoemde deel van het uitvoeringsplan. • Vanuit Provincie Zuid-Holland werden een drietal grote projecten financieel gestimuleerd. Twee daarvan zijn in 2020 beëindigd (Waterrecreatie en Erfgoed Hollandsche IJssel en Cheese Experience). De uitvoering van de derde loopt door in 2021.
Dit betreft de Businesscase Portals die door de Stichting Groene Hart Verbinders wordt uitgerold. De Bestuurlijke Tafel houdt toezicht op adequate uitvoering. • Monitoring van de resultaten van alle inspanningen die zich richten op de versteviging van de kracht van het merk Het Groene Hart van Holland kon in 2020 niet plaatsvinden, vanwege de niet-beschikbaarheid van benodigde data. Dit wordt in 2021 opnieuw opgepakt. Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
21 van 54
De 2e Groene Hart Toerisme-dag kon vanwege landelijk geldende beperkingen niet plaatsvinden. Op 1 februari 2021 wordt in plaats daarvan een Groene Hart webinar georganiseerd. • Vaarrecreatie, promotie daarvan en routeontwikkeling in het Groene Hart breidde zich uit. De samenwerking met Provincie Zuid-Holland is in 2020 flink verstevigd. Wat heeft het gekost? De bestuurlijke tafel Convenant Alphen, Gouda en Woerden had in 2020 een totaal budget van € 71.651,- waarvan € 28.794,- is besteed. De gerealiseerde kosten 2020 hebben betrekking op: • Een bijdrage aan de strategische agenda Groene Hart; • Een bijdrage met betrekking tot de Cheese Experience; • Een bijdrage aan de waterkaart Zuid-Holland; • Een bijdrage voor de internationale persverwerking. Het niet besteden jaarbudget 2020 van € 42.857,- zal voor de uitvoering van projecten naar 2021 doorgeschoven worden.
3.1.8 Wat heeft het programma Regio Midden-Holland gekost? Over het gehele jaar bedraagt het positieve resultaat van het programma Regio Midden-Holland € 171.849,- positief.
Regio Midden-Holland KS Omschrijving Algemene Bijdrage Overige Bijdragen Projectbaten Totaal Baten Personeelskosten Apparaatskosten Directe productkosten Doorberekende kosten Projectlasten Totaal Lasten Totaal saldo van baten en lasten Mutatie reserve Resultaat
2020 Realisatie Begroting -407.883 -407.883 -22.500 -22.500 -590.100 -510.318 -1.020.483 -940.701 14.835 15.000 29.979 50.000 250.438 430.026 59.617 60.200 590.100 510.318 944.969 1.065.544 -75.514 124.843 -96.335 -225.467 -171.849 -100.624
Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar "Toelichting exploitatie Regio Midden-Holland".
3.1.9 Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen In de programmaverantwoording moet ook het overzicht Algemene dekkingsmiddelen worden gegeven. Voor onze gemeenschappelijke regeling interpreteren wij dit als de inwonerbijdragen die de deelnemende gemeenten betalen aan de Regio Midden-Holland (hoewel dit volgens het BBV niet als zodanig kwalificeert). Bijlage 1 geeft het overzicht van deze inwonerbijdragen. Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
22 van 54
3.2
Paragrafen
Artikel 26 van het BBV schrijft voor dat in het jaarverslag dezelfde paragrafen opgenomen moeten worden als die in de begroting opgenomen zijn.
3.2.1 Lokale Heffingen De paragraaf betreffende de lokale heffingen is niet van toepassing. De inwonerbijdragen die de deelnemende gemeenten betalen beschouwen wij als algemeen dekkingsmiddel.
3.2.2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing De paragraaf weerstandsvermogen dient te omvatten: a. Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de Regio Midden-Holland beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; b. Een inventarisatie van de risico's, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Hierbij dient bijvoorbeeld te worden gedacht aan risico’s in het kader van organisatieontwikkelingen, rechtmatigheid, garantieverplichtingen, voldoen aan formele voorschriften met betrekking tot de uitvoering van regelingen door de Regio Midden-Holland; c. Het beleid omtrent de risicobeheersing en de risico’s en de realisatie daarvan. Ad a. Weerstandsvermogen: Bij het weerstandsvermogen gaat het om de mate waarin we in staat zijn middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd moet worden. Een buffer is daarom wenselijk. Bij het weerstandsvermogen gaat het dus om de robuustheid van de begroting. In de regeling is bepaald dat de kosten, die niet uit andere inkomsten kunnen worden gedekt, ten laste van de deelnemende gemeente komen.
Dat impliceert dat de financiële gevolgen van risico’s, die niet binnen de begroting kunnen worden opgevangen, uiteindelijk ten laste van de vijf deelnemende gemeenten zullen worden gebracht. Deze bepaling zou tot de opvatting kunnen leiden, dat het niet nodig is om over weerstandscapaciteit te beschikken. Daartegen staan de volgende argumenten: • De Regio Midden-Holland is zelfstandig rechtspersoon met eigen bevoegdheden en verantwoordelijkheden. • Het is onwerkbaar voor de Regio Midden-Holland (en voor de gemeenten) als de Regio Midden-Holland zich voor iedere tegenvaller tot de gemeenten moet wenden, met het verzoek om een (incidentele of structurele) verhoging van de bijdrage. Het is kortom uit financieel, bestuurlijk en organisatorisch oogpunt van belang en gewenst dat Regio Midden-Holland de beschikking heeft over een weerstandsvermogen van voldoende omvang. In dit licht is al eerder in het Algemeen Bestuur de afspraak gemaakt dat Regio Midden-Holland dient te beschikken over een algemene reserve met een omvang van € 100.000,-. Wanneer een risico zich voordoet, welke niet kan worden opgevangen in de reguliere exploitatie, zal in eerste instantie een beroep gedaan worden op de weerstandscapaciteit. Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
23 van 54
Tot de aanwezige weerstandscapaciteit kunnen worden gerekend (in volgorde van aanspreken bij het voordoen van een risico): 1. Algemene reserve 2. Verhoging inwonerbijdrage 3. Verzilveren eventuele stille reserves In de navolgende tabel is een overzicht van de reserves opgenomen die tot de weerstandscapaciteit worden gerekend. Bij de bepaling van de omvang van de aanwezige weerstandscapaciteit worden de onbenutte capaciteit en stille reserves in eerste instantie niet meegerekend. De hoogte van de weerstandscapaciteit op basis van de stand per 31-12-2020 in de jaarrekening 2020 (vóór resultaatbestemming): Vrij aanwendbare reserves behorend tot weerstandscapaciteit Algemene reserve Totaal weerstandcapaciteit
Bedrag in € 100.000 100.000
De gekwantificeerde risico’s dienen op de weerstandscapaciteit in mindering te worden gebracht. Hoewel niet alle risico’s in de risicoparagraaf zijn gekwantificeerd lijkt de weerstandscapaciteit van de Regio Midden-Holland vooralsnog nagenoeg toereikend. Ad b. Risico’s: Reservevorming Het Algemeen Bestuur heeft medio 2020 bepaald dat een bedrag van € 100.000 in de algemene reserve beschikbaar moet zijn om eventuele risico’s te kunnen dekken. Indien het risicoprofiel van Regio Midden-Holland in de toekomst wijzigt, dan zal in overleg met het bestuur bepaald worden of de omvang van de algemene reserve gewijzigd moet worden. Op basis van de afspraken wordt een positief resultaat aan de deelnemers gerestitueerd en / of aan de bestemmingsreserves toegevoegd.
Projecten Bij projecten is vaak sprake van medefinanciers zoals provincies en ministeries. Bij de start van projecten, waar bestuurlijk al toe is besloten, blijkt de financiering nog niet altijd volledig gegarandeerd. Daarnaast is het niet altijd zeker dat de aangekondigde of toegezegde betalingen werkelijk worden voldaan, bijvoorbeeld omdat in latere fasen allerlei voorwaarden en eisen worden gesteld. Daardoor bestaat het risico dat dergelijke projecten uiteindelijk met een negatief saldo moeten worden afgesloten. Ad c. Beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s en de realisatie daarvan: Dit beleid is in het kader van het BBV opnieuw geformuleerd. Zoals onder a. is aangegeven zijn belangrijke delen van dit beleid beschreven in de nota reserves en voorzieningen waarvan is bepaald dat deze eens per 4 jaar moet worden geactualiseerd. Conform planning is de vastgestelde nota van juli 2016 geactualiseerd en in de vergadering oktober 2020 door het Algemeen Bestuur vastgesteld.
Jaarstukken 2020, Regio Midden-Holland
24 van 54
Kengetallen In navolging van voorgaande jaren moet in de jaarstukken 2020 op grond van een nieuwe ministeriële regeling de volgende financiële kengetallen weergegeven worden. Jaarverslag jaar 2020 Kengetallen: netto schuldquote netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen solvabiliteitsrisico structurele exploitatieruimte grondexploitatie belastingcapaciteit
Verloop van de kengetallen Verslag 2019
Begroting 2020
Verslag 2020
-60,4% -60,4% 61,0% 5,0% n.v.t. n.v.t.
-74,9% -74,9% 37,2% 0,0% n.v.t. n.v.t.
-64,4% -64,4% 56,5% 0,4% n.v.t. n.v.t.
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. De netto schuldquote 2020 is ten opzichte van 2019 afgenomen. Omdat Regio Midden-Holland alleen kortlopende en geen langlopende verplichtingen heeft is de netto schuldquote negatief. Met de huidige vlottende middelen kan de vlottende passiva volledig gedekt worden. Het corrigeren voor alle verstrekte leningen wijzigt de netto schuldquote niet. De Regio MiddenHolland verstrekt immers geen leningen. Solvabiliteit gaat over de vraag of een organisatie in staat is om aan alle financiële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitratio 2020 is ten opzichte van 2019 met 4,5% afgenomen. Regio MiddenHolland heeft met een percentage van 56,5% een zeer goede positie om alle financiële verplichtingen met eigen middelen te kunnen betalen. Per saldo heeft de mutatie in het eigenvermogen en de vlottende passiva tot gevolg dat het eigen vermogen ten opzichte van het balanstotaal kleiner is geworden waardoor de solvabiliteitsratio krimpt.