Impactbeschrijving producten Hecht tussenresultaten sept 2024
Tekst van het document
Impactbeschrijving producten Hecht
1/106
RAPPORTAGE TUSSENPRODUCT
Impactbeschrijving producten Hecht Tussenresultaat van een inhoudelijke doorlichting van de producten van Hecht 72740 –Intern vertrouwelijk - 24 september 2024 Warner Admiraal, Lisa Fransen, Maya Ramdin
GRONDLEGGER VAN VOORUITGANG
Impactbeschrijving producten Hecht
2/106
Inhoudsopgave Inleiding........................................................................................................................... 5 Hoofdstuk 1 ...................................................................................................................... 7 Gezondheidsbescherming ................................................................................................. 7 Hoofdstuk 2 .................................................................................................................... 17 Jeugdgezondheidszorg ................................................................................................... 17 Hoofdstuk 3 .................................................................................................................... 42 Faciliteren gemeentelijk beleid ...................................................................................... 42 Hoofdstuk 4 .................................................................................................................... 50 Ambulancezorg .............................................................................................................. 50 Hoofdstuk 5 ....................................................................................................................
52 Advisering en zorg voor asielzoekers en vluchtelingen .................................................. 52 Hoofdstuk 6 .................................................................................................................... 59 Beheersing crises en calamiteiten .................................................................................. 59 Hoofdstuk 7 .................................................................................................................... 67 Data, duiding en onderzoek ............................................................................................ 67 Hoofdstuk 8 .................................................................................................................... 74 Forensische Geneeskunde .............................................................................................. 74 Hoofdstuk 9 .................................................................................................................... 77 Maatschappelijke zorg en onbegrepen gedrag ............................................................... 77 Hoofdstuk 10 .................................................................................................................. 81 Stimuleren van gezond leven .........................................................................................
81 Hoofdstuk 11 .................................................................................................................. 92 Toezicht op wetgeving ................................................................................................... 92 Hoofdstuk 12 .................................................................................................................. 96 Veilig en gezond opgroeien ............................................................................................ 96 Bijlage 1.
Productenmatrix ......................................................................................... 101
Impactbeschrijving producten Hecht
3/106
Voorwoord De maatschappij staat steeds meer onder druk door diverse complexe vraagstukken. In het regeerprogramma constateert kabinet Schoof dat vier op de tien gezinnen problemen ervaart op meerdere domeinen zoals armoede en schulden, huisvesting, en zorg en veiligheid. Ook in onze regio zien we hierdoor de druk op de zorginstellingen, maatschappelijke organisaties en gemeenten sterk toenemen. Het kabinet wil daarom investeren in zorg voor inwoners die dit het meeste nodig hebben en komen tot een gezonder, fitter Nederland en een toegankelijk zorglandschap voor als zorg echt nodig is. Door te investeren in bewezen effectieve preventie moeten we een scherpe ombuiging realiseren in onze maatschappij, met veel aandacht voor gelijke kansen, juist voor hen die het moeilijk hebben. Van een focus op ziekte naar een duurzame inzet op (mentaal) welbevinden. Hecht draagt hier vanuit haar koersdoelen actief aan bij: •
positieve gezondheid door een brede blik
•
veiligheid door vooruitzien
•
gelijke kansen door kennis, ook voor de meest kwetsbare inwoners.
Dit alles zullen we waar moeten maken in een guur mondiaal klimaat, waarbij het land zich moet voorbereiden op zaken zoals klimaatverandering en escalatie van geweld aan de grenzen van onze leefwereld. We leven ‘in een situatie waar de bomen niet meer tot in de hemel groeien. De krapte op de arbeidsmarkt kan de matige economische groei verder afremmen. De vergrijzing zorgt voor steeds meer overheidsuitgaven. De financiële middelen zijn beperkt en er moeten keuzes worden gemaakt.’ (citaat regeerprogramma) Dit vraagt om het versterken van de weerbaarheid van de maatschappij, maar ook om het vergroten van de zelfredzaamheid van inwoners en het bouwen en versterken van de cohesie in buurten en gemeenschappen: Samen redzaam zijn. Dit zijn ontwikkelingen die om keuzes vragen. Keuzes in hoe we de beschikbare budgetten verdelen over de verschillende taken van gemeenten, en keuzes die gaan over het aanbrengen van accenten in de taken van onze Gemeenschappelijk Regeling Hecht. Met de doorlichting van Hecht op impact en kosten willen we laten zien wat gemeenten kunnen bereiken met hun gemeenschappelijke regeling op het gebied van de publieke gezondheid. De collega’s van Hecht staan ieder dag klaar om de inwoners, maatschappelijke instellingen en gemeenten met raad en daad bij te staan.
De focus is daarbij op preventie (zodat duurdere zorg en ondersteuning wordt voorkomen) en op inwoners die extra steun nodig hebben om te voorkomen dat ze terecht komen in complexe problemen waar onze maatschappij ze voor stelt. Ten slotte dragen wij er actief aan bij dat de regio Hollands Midden goed voorbereid is in geval van calamiteiten, rampen en crises. Dit doen wij samen met de hulpdiensten, de Veiligheidsregio en zorginstellingen in de regio. Omdat we samen willen doen wat nodig is en in oplossingen willen denken gaan we met een open blik het gesprek met gemeenten aan over onze taken en onze impact.
Impactbeschrijving producten Hecht
4/106
Financiële context Naast de doorlichting op impact en kosten die door Hecht wordt opgepakt, is de bestuurlijke werkgroep Financiële kaderstelling gemeentelijke regelingen (FKGR) gestart met een onderzoek naar de budgetontwikkeling van de gemeenten en de gemeenschappelijke regelingen in Hollands Midden. Dit onderzoek richt zich op drie doelen: •
Het scherp krijgen van de ontwikkeling van de bijdragen uit het Gemeentefonds waar de 18 gemeenten in Hollands Midden rekening mee kunnen houden.
•
Het onderzoeken welke ruimte gemeenten hebben om de taakopdracht voor de GR-en te beïnvloeden, en ook welke ruimte er dus niet is.
•
Het adviseren over de kaders voor de GR-en voor het begrotingsjaar 2026.
Gebaseerd op de voorlopige resultaten blijkt dat de gemeenten in Hollands Midden samen ongeveer 100 miljoen euro minder financiering zullen krijgen voor hun taken vanuit het Rijk in 2026, afgezien van loon en prijsindexering. Dit heet in de wandelgangen ‘het Ravijn’. Dit is een daling van ca 6% van de totale inkomsten van het Rijk. Hierbij is dan nog geen rekening gehouden met nadelen als gevolg van een herverdeling van het gemeentefonds. In haar brief aan de raden de datum 13 september 2024 heeft de werkgroep FKGR aangegeven te denken aan een ongedifferentieerde reductie van de bijdragen aan alle gemeenschappelijke regelingen van ca. 6%. Deze reductie heeft betrekking op de beïnvloedbare ruimte in het budget van GR-en. Voor Hecht zou dit neer komen op een bedrag van ongeveer 5 miljoen euro. Verder blijkt uit het onderzoek dat voor Hecht in 2026 beïnvloedbare ruimte ongeveer 15 miljoen euro bedraagt. De beïnvloedbare ruimte is gedefinieerd als dat deel van de taken van Hecht waar gemeenten kunnen kiezen of deze taak door Hecht wordt uitgevoerd en de wijze waarop. Deze analyse is gebaseerd op een methode van Berenschot die hierbij gebruik maken van onder andere een studie van de Raad voor het Openbaar Bestuur, waarin de taken van gemeenten zijn beoordeeld op de mate waarin zaken wettelijk verplicht zijn.
Onderhavige impactanalyse kan worden ingezet om de meest verstandige keuzes te maken om de voorgestelde taakstelling te realiseren. Met ander worden met de aanpassing van welke taken wordt de impact voor de burgers het minst geschaad. Daarbij moet worden opgemerkt dat het aan de Colleges B&W is om het advies voor een taakstelling van de FKGR te vertalen naar een gedragen voorstel voor het Algemeen Bestuur van iedere GR. Voor meer informatie over dit onderzoek verwijzen wij naar de brief en of rapportage van de FKGR die naar verwachting rond 1 november beschikbaar zal komen voor gemeenten.
Daan de Haas, voorzitter
Dennis Christmas, secretaris
Impactbeschrijving producten Hecht
5/106
Inleiding Aanleiding Op tal van manieren draagt Hecht bij aan de gezondheid en veiligheid van de inwoners van de regio Hollands Midden. Hecht doet dit in opdracht van gemeenten, de gemeenschappelijke regeling, het Rijk en de zorgverzekeraar. In voorbereiding op het begrotingsproces 2026 geeft het dagelijks bestuur opdracht aan een financiële en inhoudelijke doorlichting van de producten die Hecht uitvoert. Berenschot voert deze opdracht uit. De opdracht bestaat uit een analyse van de kostprijs per product, het uitwerken van een begrotingsrekentool, en het analyseren van de impact van de producten van Hecht. Dit document beschrijft per product hoe professionals de impact van elk van de producten waarderen en onderbouwen. Het resultaat van de opdracht is een bondige en gedegen beschrijving en waardering van de impact van het werk van Hecht. Dit dienst als input voor het goede gesprek over de publieke gezondheid in de regio Hollands Midden.
Leeswijzer Na de inleiding is elk van de producten beschreven op impact. Het betreft de onderbouwde professionele beoordeelding van Hecht, onder begeleiding van Berenschot tot stand gekomen. De producten zijn thematisch logisch ingedeeld in twaalf herkenbare productfamilies. Steeds is eerst beschreven wat de impact is, gevolgd door een onderbouwing hiervan. Vervolgens leest u een concreet ervaringsverhaal over hoe een product uitwerkt voor inwoners. Gevolgd door een waardering van de impact op vier doelen van Hecht: gezondheid, kwaliteit van leven, gelijke kansen en veiligheid. De beschrijving is aanvullend op de producten zoals beschreven in het productenboek van Hecht. Dit is opgemaakt per afdeling (RVE) van Hecht. Daarom sluiten we af met een matrix met daarin de relatie tussen de producttitels in het productenboek, een koppeling naar de betreffende afdeling (RVE) van Hecht en de productfamilie.
Begrippen Als in de doorlichting gesproken wordt over een product, dan wordt gedoeld op een verzameling van samenhangende activiteiten die afgebakend worden aangeboden als product of dienst aan een opdrachtgever. Het gaat om producten of diensten die te herleiden zijn op de productcatalogus van Hecht, waarop kosten worden geboekt en waarover in de werkpraktijk eenduidig gesproken wordt als een product of dienst. Waar gesproken wordt over impact, gaat het om de uitwerking van de producten of diensten op de doelgroep. Omdat binnen de scope van de opdracht geen effectanalyse kan worden uitgevoerd, is gekozen om de term impact te operationaliseren naar de mate waarin Hecht de beoogde resultaten behaalt, en de mate waarin het product bijdraagt aan de doelen gezondheid, kwaliteit van leven, gelijke kansen en veiligheid. Het betreft een onderbouwd professioneel oordeel van Hecht. De impact is per product beschreven en visueel uitgedrukt voor de doelen gezondheid, kwaliteit van leven, gelijke kansen en veiligheid. Daarbij drukt een score van één bolletje (•) uit dat er geen impact is van het werk van Hecht op de betreffende doelgroep, oplopend tot een score van vijf bolletjes (•••••)wanneer de impact van het werk van Hecht op de betreffende doelgroep als
Impactbeschrijving producten Hecht
6/106
hoog wordt ingeschat. Het betreft een onderbouwde professionele waardering door professionals van Hecht. De scores zijn gevalideerd middels intercollegiale toetsing tussen collega’s en afdelingen. De score is naar beneden bijgesteld als de impact indirect is (Hecht schept een randvoorwaarde maar intervenieert niet direct op een doelgroep), en wanneer de impact beperkter onderbouwd is.
Proces De beschrijving van de impact voor elk van de producten is opgesteld met betrokkenheid van een grote groep professionals, managers en staffunctionarissen binnen Hecht, onder begeleiding en procesregie van Berenschot. •
Gestart is met een definitie en vaststelling van belangrijke begrippen en de lijst met producten. Het werkproces is met het management vastgesteld, evenals de wensen bij het eindproduct.
•
In tal van werksessies zijn professionals geïnstrueerd in het beschrijven van de impact, waarna deze professionals in werkgroepen per afdeling de impact hebben doorgesproken, gewogen en uitgeschreven.
•
De begeleiding in het schrijfwerk bestond uit wekelijkse inloopmomenten met adviseurs van Berenschot en een eerste feedbackronde op de aangeleverde teksten door adviseurs van Berenschot. De inhoudelijke toetsing is binnen de werkgroepen per afdeling gedaan.
•
De impactscores zijn gevalideerd in twee stappen: eerst binnen de werkgroep per afdeling, en aansluitend in een integrale lezing en validatieronde met alle afdelingen.
•
Na een eerste redactie is het tussenresultaat intercollegiaal integraal gelezen, van feedback voorzien en besproken. Na deze validatieslag is de tekst bijgewerkt naar de laatste versie.
Het product wat nu voor u ligt zal onderdeel zijn van de eindrapportage van Berenschot aan Hecht.
Diversiteit productportfolio Hecht voert een groot aantal producten of diensten uit, waarbij deze onderling verschillen in omvang, scope en opdrachtgever. Voor het goed begrip lichten we enkele kenmerken toe. •
De omvang van de doelgroep verschilt per product. Er zijn producten die gericht zijn op alle inwoners in de regio (bijvoorbeeld het vaccinatieprogramma). Er zijn ook producten die weliswaar voor alle inwoners beschikbaar zijn, maar slechts door een klein deel gebruikt worden (bijvoorbeeld crisismeldpunt). Een klein product met een kleine doelgroep kan daardoor een aanzienlijke impact hebben, evenals een groot product voor een grote doelgroep.
•
De opdrachtgevers en/of financiers kunnen verschillen. Voor de meeste producten geldt dat de opdracht volgt uit de gemeenschappelijke regeling. In enkele gevallen zijn diensten gecontracteerd door een individuele gemeente; wordt opdracht en/of financiering gegeven door het Rijk (bijvoorbeeld het Rijksvaccinatieprogramma); of door de zorgverzekeraar (bijvoorbeeld de regionale ambulance voorziening).
•
De directheid van de impact verschilt. Zo kan een product of dienst direct gericht zijn op een bepaalde doelgroep (bijvoorbeeld Jeugdpreventieteam), en kan een ander product of dienst randvoorwaarden scheppen voor impact (zoals bijvoorbeeld kennisontwikkeling en implementatie).
Impactbeschrijving producten Hecht
7/106
HOOFDSTUK 1
Gezondheidsbescherming We beschermen inwoners tegen infectieziekten en gezondheidsbedreigende milieu-invloeden. We voorkomen (verspreiding van) infectieziekten door het geven van voorlichting, het houden van screening en het bieden van vaccinaties. We behandelen infectieziekten om verdere verspreiding te voorkomen. We geven gemeenten en het Rijk inzicht in de risico’s van infectieziekten en adviseren over te nemen maatregelen. We geven ook inzicht in de invloed van milieufactoren op de gezondheid en adviseren over beschermende maatregelen in de fysieke leefomgeving. Daarnaast helpen we kwetsbare inwoners een bewuste keuze te maken om wel/niet zwanger te worden. Dit draagt bij aan een betere gezondheid en een kansrijke start voor het kind.
Impactbeschrijving producten Hecht
8/106
Vaccinatiecampagnes COVID-19 en HPV 18+ Beschrijving impact Hoewel het grootste deel van de bevolking inmiddels voldoende immuniteit heeft opgebouwd dankzij vaccinaties (vaccin-immuniteit) en coronabesmettingen (natuurlijke immuniteit), is het voor een aantal doelgroepen nodig om de immuniteit te versterken door middel van een jaarlijkse vaccinatieronde. De Gezondheidsraad adviseert welke doelgroepen hiervoor in aanmerking komen. Met onze vaccinatieronde dragen we bij aan een betere immuniteit tegen corona, lagere sterftecijfers en minder ziekenhuisopnames door corona. Door zowel op onze vaste vaccinatielocaties als bij mensen thuis en in zorginstellingen te vaccineren, dragen we bij aan gelijke kansen op gezondheid voor iedereen. Van januari 2023 tot en met mei 2024 is er een inhaalcampagne HPV 18+ geweest. Jongvolwassenen die nog niet (volledig) waren gevaccineerd tegen het humaan papillomavirus (HPV) kregen de kans om de vaccinatie te komen halen. Deze campagne is inmiddels succesvol afgerond.
Onderbouwing impact •
De vaccinatiecampagne COVID-19 draagt bij aan een betere immuniteit tegen corona. Wij vaccineren dit najaar circa 130.000 kwetsbare inwoners van Hollands Midden
•
Hiermee dragen we bij aan lagere sterftecijfers en minder ziekenhuisopnames door corona. Een afgeronde basisserie voorkomt 90% van de overlijdens door een coronabesmetting (RIVM). Sinds het begin van de coronapandemie zijn in Europa naar schatting 1,6 miljoen sterftegevallen voorkomen dankzij coronavaccinaties (WHO). Aangezien na verloop van tijd de immuniteit kan dalen (bij ouderen en kwetsbaren sneller dan bij anderen), wordt bij bepaalde doelgroepen jaarlijks een herhaalvaccinatie gegeven.
Ervaringsverhaal Medewerker vaccinatielocatie: ‘De crisis is voorbij en we accepteren steeds meer dat corona een deel van ons leven is, net als een griepje. Toch kom ik elke werkdag mensen tegen die ontzettend blij zijn met de vaccinatie. Zo sprak ik Rebecca, die in het ziekenhuis een behandeling ondergaat voor borstkanker. Door de behandeling zal ze een groter risico hebben op een ernstig beloop van een corona-infectie en heeft ze een grotere kans om op de IC terecht te komen. Hierdoor moet ze erg voorzichtig zijn in haar sociale contacten. Een coronaprik is snel gezet en beschermt Rebecca tegen ernstig ziek worden. Zo hoeft ze minder bang te zijn om corona op te lopen.’
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
••••• •••• •••• ••
Impactbeschrijving producten Hecht
9/106
AMR Zorgnetwerk Holland West Beschrijving impact Antibioticaresistentie bedreigt onze gezondheid. Jaarlijks sterven er in Europa meer dan 25.000 mensen aan een infectie veroorzaakt door resistente bacteriën. Als we nu geen actie ondernemen, zijn dat er in 2050 op wereldschaal zo’n 10 miljoen per jaar. Dat sterftecijfer is hoger dan het te verwachte sterftecijfer voor kanker (8,2 miljoen). Resistente bacteriën zijn nu vooral nog een probleem van ziekenhuizen en verpleeg-en verzorginstellingen, maar de effecten van antibioticaresistentie zullen in de toekomst ook in de maatschappij gevoeld worden; zeker als meer mensen een infectie ontwikkelen, mede als gevolg van de vergrijzing. De vorming van AMR Zorgnetwerken is een van de acties in de nationale aanpak van antibioticaresistentie waarover minister Schippers van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS) op 7 juli 2015 de Tweede Kamer per brief informeerde. In de regio Hollands Midden heeft dit geresulteerd in het AMR Zorgnetwerk Holland West dat gehuisvest is bij Hecht.
Onderbouwing impact •
Het AMR (Antimicrobiële Resistentie) Zorgnetwerk Holland West werkt in opdracht van VWS aan de aanpak van AMR. Hierin werken we nauw samen met zorgorganisaties uit de regio, waaronder Hecht GGD Hollands Midden. De GGD is een belangrijke, onpartijdige partner in het AMR Zorgnetwerk. Het LUMC is penvoerder van onze subsidie. Het stafbureau is echter ondergebracht bij de GGD vanwege zijn centrale rol en grote netwerk in de verschillende zorgdomeinen.
•
De directeur publieke gezondheid (DPG) van Hollands Midden is tevens stuurgroepvoorzitter van het AMR Zorgnetwerk. In deze rol ziet hij/zij toe op een goede uitvoering van de subsidieopdracht door het stafbureau. De directie/het management van Hecht heeft verder geen directe invloed op onze plannen en werkzaamheden. We leggen uitsluitend (via de stuurgroep) verantwoording af aan VWS en het RIVM.
•
We maken gebruik van shared services van Hecht zoals ICT en hrm. Hiervoor betalen we een vergoeding via overheadstoeslag op het uurloon dat naar VWS wordt doorbelast.
Ervaringsverhaal Kwaliteitsverpleegkundige van een zorginstelling: ‘Ik heb dit jaar deelgenomen aan diverse workshops rond infectiepreventie. Dit was heel leerzaam en ook goed om andere zorgprofessionals te ontmoeten en te horen waar zij tegenaan lopen. Door deze contacten kan ik makkelijker sparren met een andere zorginstelling. Hierdoor is het makkelijker om mijn werk te doen en infectieziekten te voorkomen. Ook neem ik nu deel aan een regionaal overleg voor infectiepreventie waarin ik samen met mijn collega's in de regio werk aan preventie van infectieziekten.’
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
•••• ••• ••• ••••
Impactbeschrijving producten Hecht
10/106
Groeps- en beroepsvaccinaties Beschrijving impact Met het aanbieden van vaccinaties op maat (bij bedrijven, maar ook bij individuen) dragen we bij aan het beschermen van de gezondheid van mensen en het voorkomen van de verspreiding van infectieziekten. De GGD heeft kennis, expertise en de infrastructuur in huis om deze vaccinaties aan te bieden aan bedrijven en particulieren. Deze dienst is een preventieve taak in opdracht van derden en voorziet in een behoefte van bedrijven en instellingen om onder andere hun medewerkers te beschermen tegen infectieziekten.
Onderbouwing impact We worden gezien als een betrouwbare partij die naast de vaccinaties ook advies geeft over het bewaken van je gezondheid in het algemeen en tijdens de (beroeps)werkzaamheden in het bijzonder. Dit resulteerde in 2023 in 550 consulten/werknemers die wij vaccineren.
Ervaringsverhaal We spreken een medewerker van USAR1: ‘Jaarlijks komt de GGD twee dagen naar onze locatie om alle medewerkers te vaccineren tegen allerlei infectieziekten, waaronder buiktyfus, hepatitis, rabiës, maar ook de jaarlijkse griepprik. De samenwerking verloopt heel prettig en de GGD heeft veel expertise op het gebied van vaccinaties.’ De coördinator van een hulverleningsorganisatie zorgt er samen met de GGD voor dat de hulpverleners van USAR goed beschermd op missie kunnen als er een ramp of ongeval is gebeurd waarbij mensen ingesloten of bedolven zijn.
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
••••• ••• ••• •••••
1 Urban Search and Rescue Nederland is een landelijk bijstandsteam, ingesteld door de ministeries van Justitie en Veiligheid en Buitenlandse Zaken.
Impactbeschrijving producten Hecht
11/106
Infectieziektebestrijding Beschrijving impact Algemene infectieziektebestrijding (AIB) beschermt de samenleving tegen infectieziekten. Dit doen wij door de bron van een infectieziekte aan te pakken en de personen in de omgeving van de zieke te beschermen zodat een uitbraak van de ziekte beperkt blijft. •
We voorkomen op individueel niveau het onnodig zieker worden van een infectieziekte door het geven van vaccins of andere medicatie.
•
We hebben extra aandacht voor kwetsbare groepen zoals ouderen, omdat zij vaker ziek worden en de ziekte zich makkelijker verspreidt onder deze doelgroep.
•
We adviseren zorginstellingen, scholen en kinderdagverblijven over hoe zij zichzelf beter kunnen beschermen tegen uitbraken van infectieziekten en beschermen daarmee ook de samenleving tegen uitbraken.
•
We staan het college van B en W bij in het nemen van maatregelen om infectieziekten in hun gemeenten in te dammen. Zo kunnen zij een gewogen besluit nemen.
•
We bewaken de publieke gezondheid door pandemisch paraat te zijn. We zorgen ervoor dat we bij een pandemie (of grote uitbraak) direct klaar staan met alle (opgeschaalde) disciplines.
Onderbouwing impact •
Op dagelijkse basis worden er gevallen van infectieziekten en ook uitbraken van infectieziekten gemeld bij de GGD en ondernemen wij actie om verdere verspreiding te voorkomen. In 2023 zijn in onze regio 869 individuele ziektegevallen gemeld, 1.284 uitbraken van infectieziekten gemeld en 367 meldingen van uitbraken van infectieziekten bij zorginstellingen, scholen of kinderdagverblijven gemeld. Wij zien de aantallen van deze meldingen de afgelopen jaren toenemen.
•
Wij werken volgens de landelijke richtlijnen van het RIVM en werken nauw samen met andere GGD’en in het land.
•
Alle verpleegkundigen en artsen zijn gespecialiseerd in het opsporen, het voorkomen van verdere verspreiding van de ziekten en het behandelen van infectieziekten.
Ervaringsverhaal Het laboratorium meldt dat een jongetje van elf maanden positief is getest voor mazelen. Hij is vanwege zijn leeftijd nog niet gevaccineerd tegen mazelen en is op vakantie in Turkije besmet geraakt. Bij het contactonderzoek blijkt dat het jongetje een kinderdagverblijf bezoekt. Het AIBteam identificeert negen contacten binnen het kinderdagverblijf waarvan er vijf niet immuun zijn tegen mazelen. Zij zijn vanwege hun leeftijd nog niet gevaccineerd en krijgen daarom kant en klare antilichamen tegen mazelen toegediend. In de daaropvolgende periode treden geen nieuwe mazeleninfecties op het kinderdagverblijf op. Hiermee zijn de kinderen mogelijke complicaties zoals een longontsteking of erger bespaard gebleven.
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
••••• •••• ••• •••••
Impactbeschrijving producten Hecht
12/106
Medische milieukunde Beschrijving impact Door onze verbindende rol tussen het ruimtelijk domein en het sociale en volksgezondheidsdomein maakt Medische milieukunde (MMK) impact. Wij stimuleren dat gezondheid(aspecten) worden opgenomen in ruimtelijke plannen, omgevingsvisies, omgevingsprogramma's en het omgevingsplan. Hierdoor zijn deze plannen vollediger en meer integraal. Door de goede samenwerking en afspraken met de Omgevingsdiensten en de Veiligheidsregio zorgen wij er mede voor dat de rol van gezondheid wordt meegewogen in beleidsplannen, maar ook bij projecten en evenementen. Ook door onze kennis- en adviesfunctie zorgen we voor het beschermen van gezondheid en het creëren van een veilig leefklimaat. Maatschappelijke onrust wordt snel opgemerkt en verminderd doordat inwoners hun zorgen en vragen (over de invloed van milieu en omgeving op gezondheid) kunnen delen met ons. Dit gaat bijvoorbeeld over luchtverontreiniging, geluidsoverlast of elektromagnetische straling.
Onderbouwing impact In 2023 zijn 320 meldingen van inwoners, bedrijven en zorgprofessionals in behandeling genomen. Ook zijn er 18 locatiebezoeken/huisbezoeken uitgevoerd. Dit aantal meldingen is de afgelopen jaren stabiel gebleven. In 2023 heeft MMK 87 beleidsadviezen aan gemeenten gegeven. Tot slot worden ook voorlichtingstrajecten gegeven. In 2023 waren dit er twee.
Ervaringsverhaal Een beleidsmedewerker van de gemeente geeft aan: ‘Zonder het advies van MMK was onze omgevingsvisie incompleet geweest. De beleidsmedewerkers van MMK hebben het vermogen om de link tussen het ruimtelijke domein en het sociale domein zichtbaar te maken. Zij hebben ons laten zien waar wij de gezondheid van onze inwoners positief kunnen beïnvloeden door dit mee te nemen in onze plannen voor het ruimtelijke domein. Daarnaast stellen zij kritische vragen en dagen ons uit om uit onze comfort zone te stappen.’
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
••••• •••• ••• •••••
Impactbeschrijving producten Hecht
13/106
Programma Nu Niet Zwanger Beschrijving impact Een zwangerschap moet voor iedereen een bewuste keuze kunnen zijn – niet iets dat je overvalt. Zeker niet als je al in een kwetsbare positie zit. Het Nu niet Zwanger-programma (NNZ) biedt zorgprofessionals concrete handvatten voor een open en eerlijk gesprek met hun cliënten over hun kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Door in gesprek te gaan over kinderwens kunnen we: •
onbedoelde zwangerschappen verminderen
•
de gezondheid en kansen van pasgeborenen verbeteren
•
gezondheidsverschillen verkleinen
•
kinderleed voorkomen.
NNZ reduceert stress en verdriet bij mensen.
Onderbouwing impact NNZ draagt bij aan: •
het implementeren en borgen van de NNZ-methodiek bij een aantal organisaties in het sociaal domein (34)
•
het aantal getrainde NNZ-aandachtsfunctionarissen (83)
•
het aantal geschoolde professionals (350)
•
het aantal verwijzingen naar het regionaal NNZ-team (209)
•
het vrijwillig, goed geïnformeerd en gemotiveerd realiseren van anticonceptie (75%)
•
kansengelijkheid door regie te nemen op de eigen kinderwens
•
verbinding tussen het sociaal en medisch domein.
Ervaringsverhaal Een 36-jarige vrouw werd door een verloskundige aangemeld bij NNZ, terwijl ze 31 weken zwanger was van haar vijfde kind. Drie van haar kinderen waren uit huis geplaatst en één kind was overleden. Eerdere zwangerschappen waren onbedoeld en eerdere anticonceptiepogingen hadden gefaald. De vrouw had een licht verstandelijke beperking, complexe psychosociale problemen en schulden. Ze wilde een sterilisatie, maar werd eerder afgewezen omdat ze eerst 30 kilo moest afvallen, wat voor haar onhaalbaar was. Na haar aanmelding nam de inhoudelijk coördinator contact op met een samenwerkende gynaecoloog die de situatie begreep en haar verzoek tot sterilisatie accepteerde. De vrouw is enorm opgelucht dat ze nu geen stress meer hoeft te hebben over een volgende onbedoelde zwangerschap en kan zich richten op haar toekomst en die van haar kinderen.
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
•••• ••••• ••••• ••••
Impactbeschrijving producten Hecht
14/106
Reizigerszorg Beschrijving impact Nederlanders gaan graag en ver op reis. Dit brengt ook risico’s met zich mee. Je kan een infectieziekte oplopen tijdens je reis en deze ziekte ook mee terug nemen naar Nederland en vervolgens hier in Nederland andere mensen besmetten. Dit brengt niet alleen extra medische kosten met zich mee voor de reiziger zelf, maar ook voor de verdere gezondheidszorg. Om dit te voorkomen hebben we een afdeling reizigerszorg. Inwoners van regio Hollands Midden kunnen zich vrijwillig laten vaccineren tegen diverse ziekten, preventief medicatie slikken en advies krijgen over het vermijden van gezondheidsrisico’s. Met het aanbieden van de diensten van reizigerszorg zorgen we ervoor dat reizen veiliger en gezonder is.
Onderbouwing impact Reizigers weten ons goed te vinden voor advies over hun reizen. We worden gezien als een betrouwbare partij die naast de vaccinaties ook advies geeft over het bewaken van je gezondheid tijdens de reis. Tijdens de consulten wijzen we de reizigers op gezondheidsrisico's, maar ook op social media (waarop we publiekscampagnes plaatsen) en in de wachtkamers attenderen wij de bezoekers hierop met diverse informatie over bijvoorbeeld rabiës en tekenbeten. Dit resulteerde in 2023 in 17.528 gegeven vaccins en in 11.550 consulten.
Ervaringsverhaal Wij spreken een moeder die met haar ouders en gezin naar Botswana op vakantie gaat: ‘Ik heb een afspraak gemaakt bij de GGD omdat wij daar ook altijd naartoe gaan voor de vaccinaties die onze kinderen krijgen (Rijksvaccinatieprogramma). We konden een afspraak maken voor het hele gezin. Ik dacht dat ik al goed voorbereid was, maar tijdens het consult met de verpleegkundige kreeg ik veel meer adviezen en informatie. We dachten alleen even de prikken te halen. Nu weten we wat we allemaal moeten doen en laten tijdens de reis. Dat we het niet alleen voor onszelf doen, maar ook voor het overdragen naar andere familieleden thuis en kinderen op school en de opvang. Daarnaast werden we ook doorverwezen naar het Centrum Jeugd en Gezin, omdat mijn jongste kind een vervroegde vaccinatie tegen mazelen moest krijgen. Dit gaf ons geen extra kosten omdat dit onder het Rijksvaccinatieprogramma valt. Fijn dat dit zo geregeld is!’
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
••••• ••• ••• •••••
Impactbeschrijving producten Hecht
15/106
Seksuele gezondheid: ASG-regeling, PrEP en HBV-campagne, en collectieve preventieactiviteiten Beschrijving impact De afdeling Seksuele gezondheid bewaakt en beschermt de (seksuele) gezondheid van inwoners. Door het tegengaan van soa’s, onbedoelde zwangerschappen of seksueel grensoverschrijdend gedrag en geweld voorkomen wij veel leed en onnodig hoge zorgkosten. Om dat te bereiken is gemakkelijk toegang tot juiste en relevante informatie, hulp of zorg noodzakelijk. Door het delen van kennis en adviezen met zorgprofessionals (collectieve preventie) realiseren wij dat zij om kunnen gaan met de diverse risicogroepen voor soa’s. Wij staan hen bij met onze expertise. Belangrijke thema's zijn bijvoorbeeld: safe sex, consent, anticonceptie en genderdysforie. Een ander deel van ons werk richt zich op de zorg in het kader van de ASG-regeling (Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg), PrEP (hiv-remmers) en de HBV-campagne (hepatitis B-virus). Deze producten dragen bij aan het minder voorkomen van soa’s en een drastische afname van de soa/hiv-besmetting binnen onze regio. Hiermee voorkomen we verspreiding en hoge zorgkosten die gekoppeld zijn aan de behandeling van een soa of hiv. Wij richten ons op specifieke risicogroepen zoals: mannen die seks hebben met mannen, jongeren, transpersonen, maar ook sekswerkers en personen met een migratieachtergrond.
Onderbouwing impact •
Scholingsinstellingen, waaronder de huisartsenopleiding van het LUMC, waarderen ons scholingsaanbod. Zorg- en hulpverleners geven aan hierdoor makkelijker het gesprek aan te gaan over iemands seksualiteit.
•
Daarnaast ondernemen wij jaarlijks activiteiten voor LHBTIQA+-nieuwkomers, ook rondom Pride Leiden en de EL CID-week (het introductieprogramma van de Hogeschool Lieden en Universiteit Leiden). Ook geven wij structureel voorlichting op de vier scholen met een Internationale Schakelklas in onze regio.
•
Jaarlijks testen we tussen de 2.500 en 3.000 inwoners op een soa en hiv. Daarnaast zien wij tussen de 150 en 200 mensen per jaar voor seksuele hulpvraagstukken (sense). Zonder dit GGD-aanbod zou een groot deel van deze groep zich niet laten testen vanwege het gebrek aan anonimiteit en de kosten van de soa-diagnostiek.
•
Daarnaast heeft de GGD 140 personen in zorg die wij PrEP-zorg leveren. Wanneer de GGD minder PrEP-zorg zou leveren is de verwachting dat de hiv-besmettingen onder deze groep toenemen. Tot slot hebben wij in 2023 88 hepatitis B-vaccins gezet bij cliënten ter voorkoming van besmettingen.
Ervaringsverhaal Een man van 21 is slachtoffer geworden van seksueel geweld. Hij meldt zich aan bij de afdeling Seksuele gezondheid van Hecht GGD Hollands Midden voor PEP-medicatie (hiv-medicatie na risico op hiv). Tijdens zijn consult vertelt hij met regelmaat vrijwillig onbeschermd seksueel contact te hebben met mannen. De verpleegkundige informeert hem over de mogelijkheden om zichzelf beter te beschermen tegen een soa en hiv. Door dit gesprek besluit de man na zijn PEP-kuur, PrEP (preventief middel ter voorkoming van hiv) te gaan gebruiken, zich regelmatig te laten testen op een soa en zich te laten vaccineren tegen hepatitis B. Door deze maatregelen beperkt hij zijn rol in mogelijke soa- overdracht.
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
••••• •••• ••••• ••••
Impactbeschrijving producten Hecht
16/106
Tuberculosebestrijding Beschrijving impact Alhoewel tuberculose (tbc) in Nederland steeds minder voorkomt, staat het ook in ons land nog steeds op de ranglijst van meest voorkomende aandoeningen en doodsoorzaken. Waakzaamheid blijft daarom belangrijk en tuberculosebestrijding blijft noodzakelijk om de bevolking te beschermen tegen grootschalige tuberculose uitbraken. Tuberculosebestrijding zorgt er, door het tijdig en effectief opsporen en behandelen van tuberculose, voor dat de verspreiding van tbc wordt beperkt en mensen snel beter worden. Hiermee draagt tuberculosebestrijding bij aan de gezondheid en veiligheid van de inwoners van Hollands Midden.
Onderbouwing impact •
Tuberculosebestrijding draagt effectief bij aan preventie. Wij hebben in 2023 bijvoorbeeld 2.121 longfoto's gemaakt en 424 individuen met BCG gevaccineerd (preventieve vaccinatie).
•
Tuberculosebestrijding draagt bij aan de behandeling van tuberculose. Er zijn in 2023 180 huisbezoeken uitgevoerd waarbij we cliënten ondersteunen bij het juist uitvoeren van de behandeling.
•
De GGD heeft de expertise om deze zorg te bieden. Wij beschikken over de juiste kennis, ervaring en een groot netwerk om de juiste zorg te kunnen garanderen.
Ervaringsverhaal Een vrouwelijke asielzoeker meldt zich aan in Ter Apel en wordt op tbc gescreend. Uit de screening blijkt dat ze actieve tbc heeft, waarvoor ze met een behandeling start. Kort daarna wordt ze overgeplaatst naar een azc in regio Hollands Midden. Vanuit Hecht GGD Hollands Midden wordt door de tbc-verpleegkundige de begeleiding opgestart. Ook wordt bron- en contactonderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat ook haar man actieve tbc heeft. Haar zoontje blijkt drager te zijn van tbc. Haar zoontje wordt preventief behandeld om te voorkomen dat hij ziek zou worden en zo kan hij ook geen andere mensen in zijn omgeving besmetten. Door adequate behandeling en de begeleiding door de verpleegkundige konden de vrouw en man snel herstellen en kunnen zij geen andere mensen besmetten met tbc.
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
••••• •••• ••••• ••••
Impactbeschrijving producten Hecht
17/106
HOOFDSTUK 2
Jeugdgezondheidszorg De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) draagt bij aan de gezondheid en de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van kinderen van -9 maanden tot 18 jaar. We signaleren via screening in een vroeg stadium risico’s in de ontwikkeling van kinderen en het gezin. We richten ons op korte interventies of verwijzen door naar zorgpartners. We geven ook advies, voorlichting en ondersteuning bij gezond opgroeien en opvoeden. Ten slotte voeren we het Rijksvaccinatieprogramma uit.
Impactbeschrijving producten Hecht
18/106
JGZ 0-4 jaar Beschrijving impact Door het uitnodigen van alle ouders en kinderen vanaf de jonge babyleeftijd om gebruik te maken van de gratis contacten met de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) 0-4 dragen wij bij aan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien en het verkleinen van gezondheidsverschillen. Door jonge ouders te ondersteunen in hun ouderrol met adviezen op maat en met normaliseren waar mogelijk, worden zij in hun kracht gezet. Door kinderen regelmatig te screenen op hun lichamelijke, cognitieve en psychosociale ontwikkeling worden ontwikkelingsachterstanden vroeg gesignaleerd en kan tijdig worden samengewerkt en/of worden verwezen naar ketenpartners in het sociale en medisch domein. Met het proactief contact leggen en onze laagdrempelige toegankelijkheid streven wij ernaar alle kinderen in beeld te hebben. Hiermee realiseren wij een kansrijke start en gezondheidswinst voor het individuele jonge kind en beschermen en bevorderen wij de jeugdgezondheid in het algemeen.
Onderbouwing impact •
JGZ 0-4 heeft 34.000 kinderen in zorg in de regio Hollands Midden
•
JGZ 0-4 zet ouders in hun kracht en levert laagdrempelige preventieve adviezen aan alle ouders. In 2023 waren er bijvoorbeeld 82.506 standaardcontacten waar ouders verder zijn geholpen met allerlei zorgen en vragen op gebied van de groei, gezondheid en ontwikkeling, zijn geholpen met preventieve adviezen rondom het stimuleren van de ontwikkeling en deelname aan preventieve voorschoolse voorzieningen, en zijn ouders geholpen met adviezen op maat op het gebied van leefstijl en opvoeding. Ouders krijgen hierdoor inzicht in hun eigen rol in de ontwikkeling van hun kind en kinderen krijgen meer kans om zich goed te ontwikkelen.
•
JGZ 0-4 ondersteunt ouders tijdig met advies, begeleiding, hulp erbij halen of verwijzing. In 2023 maakten ouders gebruik van 52.352 extra zorgcontacten samenhangend met gezondheids-, ontwikkelings- of opvoedvragen en -problemen. Hierdoor worden ernstigere problematiek en grotere achterstanden voorkomen. Dit draagt bij aan de kwaliteit van leven en kan inzet van duurdere zorg en hulpverlening voorkomen.
Ervaringsverhaal Roos (2 maanden) komt met haar ouders op het spreekuur. De ouders zijn uitgeput. Roos slaapt nauwelijks en huilt veel. De ouders denken aan reflux en vragen een verwijzing naar de kinderarts. De jeugdarts neemt anamnese af en voert lichamelijk onderzoek uit en vindt geen medische oorzaak. Zij stelt een huisbezoek door de jeugdverpleegkundige voor. De jeugdverpleegkundige stelt aan de hand van de GIZ (Gezamenlijk Inschatten van Zorgbehoeften) vragen over hoe ouders het huilen ervaren, het ouderschap en over hun netwerk. De ouders komen uit Spanje en samen bespreken ze hoe oma vanuit Spanje betrokken kan worden, naast vrienden in de buurt. De jeugdverpleegkundige geeft daarnaast advies hoe om te gaan met het huilen van Roos, troosten en prikkelreductie. De ouders gaan actief aan de slag met de adviezen en in de weken daarna houdt de jeugdverpleegkundige regelmatig contact. Het gaat geleidelijk beter met Roos en de ouders groeien in hun ouderschap.
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
••••• •••• •••• •••
Impactbeschrijving producten Hecht
19/106
JGZ 4-12 jaar Beschrijving impact De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) 4-12 biedt aan alle ouders de mogelijkheid om hun kinderen te laten screenen op lichamelijke, psychische en sociale ontwikkeling. Daarnaast kan de Jeugdgezondheidszorg, door een goede samenwerking en goede zichtbaarheid op scholen, vroegtijdige ondersteuning bieden op het gebied van psychosociale problematiek, medische hulpvragen en ziekteverzuim. Hierdoor kunnen in een vroeg stadium problemen worden genormaliseerd of kan er worden doorverwezen naar passende hulpverlening. Zo nodig overlegt de Jeugdgezondheidszorg met ketenpartners Hierdoor voorkomen wij problemen op de lange termijn met hogere kosten voor de maatschappij (IZA/GALA). De Jeugdgezondheidszorg kan bij ontwikkelingsproblemen zoals oog- en oorafwijkingen, een afwijkende groeicurve of problemen in de psychosociale ontwikkeling van het kind, tijdig ingrijpen om blijvende schade te voorkomen. Dit heeft positieve gevolgen op lange termijn voor de gezondheid, gelijke kansen en de kwaliteit van leven.
Onderbouwing impact Het doel van de Jeugdgezondheidszorg 4-12 is alle dat kinderen in beeld zijn en het bijdragen aan gezond, veilig en kansrijk opgroeien. Het beoogde resultaat is dat 95% van de kinderen in zorg zijn, alle 5-jarigen een gehoortest en een ogentest krijgen aangeboden, de groei en ontwikkeling wordt gevolgd en er een goede samenwerking is met de scholen. •
Per 1 juli 2024 zijn 70.000 kinderen in de leeftijd van 4-12 jaar in zorg. Hiervan is 7% aandachtskind (al eerder extra in beeld).
Kijkend naar de cijfers van 2023: •
Eind 2023 waren er 70.879 kinderen in zorg.
•
In 2023 zijn 8.609 standaardcontactmomenten groep 2 uitgevoerd en 8.045 standaardcontactmomenten groep 7.
•
Er zijn in het speciaal onderwijs 231 standaardcontactmomenten in de leeftijd 4-8 jaar en 260 standaardcontactmomenten in de leeftijd 9-12 uitgevoerd.
Door vroegtijdig signaleren, adviseren, normaliseren en eventueel doorverwijzen bij lichamelijke en psychosociale belemmeringen in de ontwikkeling van het kind, kunnen problemen op langere termijn worden voorkomen. •
In 2023 zijn er 7.367 contacten op indicatie geweest (voortvloeiend uit standaard contactmoment of op verzoek van ouder of school).
•
In 2023 zijn 4.855 kinderen doorverwezen.
Impactbeschrijving producten Hecht
20/106
Ervaringsverhaal Emma van 10 jaar wordt gezien in het groep 7-consult. In de vragenlijst vooraf waren geen bijzonderheden genoteerd. Tijdens het consult geeft Emma in het selfiegesprek aan dat haar ouders recent gescheiden zijn. Volgens Emma zouden haar ouders zich negatief uitlaten over elkaar in haar bijzijn. Emma geeft aan hier heel verdrietig over te zijn en ze moet huilen tijdens het gesprek. Ze geeft haar leven een 4 en ze denkt dat de scheiding aan haar ligt. Naar aanleiding van het gesprekje met Emma legt de JGZ-professional telefonisch contact met beide ouders. Die hadden geen idee dat hun dochter zich zo voelde en zijn blij dat zij dit verteld heeft aan de JGZprofessional. Samen wordt er gekeken naar mogelijkheden voor externe begeleiding van de ouders en van Emma.
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
••••• •••• •••• •••
Impactbeschrijving producten Hecht
21/106
JGZ 12-18 jaar Beschrijving impact Door het uitvoeren van periodieke gezondheidsonderzoeken bij de jongeren en goede contacten met de scholen, kan de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) belemmeringen in de ontwikkeling van jongeren in een vroeg stadium signaleren. Door vroege signalering kan de JGZ tijdig inzetten op voorlichting over leefstijl, het normaliseren, adviseren en/of motiveren van de jongeren en hun ouders en zo nodig doorverwijzen naar de juiste instanties. Als verwijzen nodig is, zullen, dankzij de vroege signalering en de inzet van hulp, de belemmeringen sneller opgelost zijn. De JGZ ondersteunt scholen door deel te nemen aan de multidisciplinaire overleggen en levert met adviezen een bijdrage voor leerlingen die dreigen uit te vallen en voor jongeren met gedragsproblemen. Door mee te denken vanuit de JGZ kan een leerling de juiste begeleiding krijgen. Dit draagt bij aan de gezondheid, kwaliteit van leven en gelijke kansen van de jongeren.
Onderbouwing impact Door korte begeleiding en advisering vanuit de JGZ is het niet altijd nodig om jongeren door te verwijzen. Dit zorgt voor: •
vermindering van de kosten op gezondheidszorg
•
vermindering van de druk op de jeugdzorg, huisartsen en andere zorginstellingen
•
jongeren en ouders die door middel van kleinschalige interventie geholpen zijn.
In het jaar 2023 waren circa 50.000 jongeren in de leeftijd van 12-18 jaar in zorg. Dit is 89% van de jongeren die in onze regio wonen (een inschatting; omdat er ook leerlingen uit andere regio's hier naar school gaan en andersom). •
Ongeveer 5% is aandachtskind (extra in beeld).
•
In 2023 zijn er 15.678 standaard consulten aangeboden, waarna er 4.841 extra consulten zijn aangeboden.
•
Er waren in 2023 586 verwijzingen.
•
In 2023 zijn er 600 contacten in het verband met verzuim geweest.
Ervaringsverhaal Een leraar van een scholengemeenschap, mentor van havo 2, vertelt: ‘Op onze school was een klas waar veel meisjes (havo/vwo) zichzelf aan het verwonden waren (krassen). Ze deelden ook foto's op WhatsApp waardoor het een hype leek te worden. Jeugdverpleegkundige Marloes, die al jaren aan onze school verbonden is, konden wij meteen hierover bellen. Zij gaf ons handvatten hoe hiermee om te gaan en sindsdien gebeurt het niet meer op school.’
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
••••• •••• •••• •••
Impactbeschrijving producten Hecht
22/106
Basispreventie flexibel budget Beschrijving impact Door het beschikbaar stellen van het flexibel budget speelt de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) in op incidentele hulpvragen die niet binnen de basis-JGZ vallen of waarvan de basis-JGZ niet toereikend is. Zo ondersteunen en begeleiden wij vanuit de JGZ waar het nodig is. Hierdoor kan er snel ingespeeld worden en maatwerk geboden worden op onvoorziene ontwikkelingen, zonder dat hier extra aanvraag of subsidie voor geregeld hoeft te worden. Vanuit het flexibel budget bedienen wij een brede doelgroep met basispreventie. Dit kunnen de gemeenten, ketenpartners of het kind en gezin zelf zijn. De impact is preventie en dat verergering van de problematiek voorkomen kan worden, maar ook dat er een betere samenwerking met ketenpartners en beleidsmakers van de gemeenten wordt geborgd. De JGZ wordt hierdoor nog beter zichtbaar.
Onderbouwing impact Doordat er financiële middelen beschikbaar zijn, en er daarmee formatie beschikbaar is, kunnen de uitvoerende professionals snel inspelen op actuele vragen en ontwikkelingen waarbij inzet (direct) vereist is. Omdat de doelgroep die bediend kan worden breed is, is ook de inzet heel verschillend. Een aantal voorbeelden waar dit product impact op maakt zijn: •
Het kunnen laten aansluiten van de uitvoerende professional bij vraagstukken en beleidmakende overleggen van de gemeenten. Enkele voorbeelden hiervan zijn: meedenken bij wachtlijstproblematiek naar de jeugdhulp, aansluiten bij wijkbijeenkomsten over armoede of deelname aan de coalitie Kansrijke Start.
•
Het afstemmen van samenwerkingsafspraken met netwerkpartners.
•
Voor 12+ geldt expliciet dat zij met het flexibel budget inzetten op ziekteverzuim daar waar de basis-JGZ niet meer toereikend is. Door het gebruik van flexibel budget voor het opvangen van extra aanvragen voor verzuimbegeleiding kunnen jongeren op tijd worden gezien. Als het achterliggende probleem in een vroeg stadium wordt aangepakt, is de kans groter dat de jongeren op school blijven.
De JGZ maakt zich hiermee goed zichtbaar binnen het werkveld en wordt daardoor steeds beter gevonden door de ketenpartners en of gezinnen. Hierdoor wordt de samenwerking verbeterd en komen signalen nog sneller naar voren waardoor er vroegtijdig kan worden gehandeld en verergering van problematiek (zo veel mogelijk) wordt voorkomen. Dit draagt bij aan gelijke kansen en kwaliteit van leven.
Ervaringsverhaal Binnen de gemeente Leiden is de JGZ onderdeel van het integraal arrangeren in het (basis)onderwijs met als doel samenwerking tussen onderwijs, Jeugdgezondheidzorg, Jeugdteams en leerrecht te versterken om op die manier passende hulp aan kinderen te kunnen bieden. Naast samenwerking op scholen worden er ook één of twee keer per jaar kringbijeenkomsten georganiseerd. Tijdens deze kringbijeenkomsten, waar de JGZ vertegenwoordigd is, wordt de samenwerking besproken, is er ruimte voor actualiteiten vanuit de organisaties en komt ook casuïstiek aan de orde. Door fysiek bij elkaar te komen, komt er een goede samenwerking op gang en wordt steeds duidelijker waar de JGZ voor staat en bij welke casussen zij betrokken kunnen worden. Zo laat een deelnemende professional weten: ‘Door fysiek bij elkaar te komen krijgen namen gezichten en is de drempel een stuk lager om elkaar op te zoeken bij vragen. Dit bevordert de samenwerking en het afstemming bij casussen enorm. Het is goed om te horen waar bijvoorbeeld de JGZ bij kan worden ingeschakeld. Dit kan al
Impactbeschrijving producten Hecht
23/106
vrij snel en preventief waardoor er veel sneller geschakeld kan worden bij lichte problematiek waardoor verergering voorkomen kan worden en daarmee inzet van zwaardere interventies.’
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
••• ••• •••• ••
Impactbeschrijving producten Hecht
24/106
CJG advies en telefonie Beschrijving impact De Opgroei- & Advieslijn van het Klantcontactcentrum (KCC O&A) biedt ouders en jongeren een luisterend oor, vraagt door zonder vooroordeel en denkt in oplossingen. Ze luistert naar de hulpvraag met een open blik en stimuleert om zelf initiatief te nemen en met oplossingen te komen. Dit resulteert in gedegen voorlichting en advies aan ouders, jongeren én zorgprofessionals. Dat draagt bij aan een gezonde en veilige omgeving om op te groeien. Daarmee draagt het KCC O&A bij aan de koersdoelen ‘gezondheid’ en ‘veiligheid’.
Onderbouwing impact We ontvangen jaarlijks zo’n 6.000 telefoontjes en 1.200 chats van ouders en jongeren voor advies en begeleiding.
•
Onze hulpverlening is effectief en efficiënt door de laagdrempeligheid van één centrale advieslijn die via verschillende kanalen bereikbaar is (telefoon, chat, mail). Ouders en jongeren bereiken ons gemakkelijk met hun vragen en zorgen, waardoor wij vroeg signaleren en snel kunnen helpen of doorverwijzen naar de juiste instantie. Dit vermindert de bureaucratie en ontzorgt organisaties zodat zij zich kunnen richten op hun kerntaken.
•
Feedback van ouders en jongeren bevestigt dat zij zich geholpen voelen, meer zelfredzaam zijn en versterkt worden in hun zelfvertrouwen en daarmee meer positieve gezondheid ervaren.
Ervaringsverhaal De moeder van een baby van 15 maanden belde de Opgroei- & Advieslijn van het Klantcontactcentrum op en legde haar situatie uit: zij lag in scheiding met haar man en ze hebben een co-ouderschapregeling, ook nu zij nog onder hetzelfde dak wonen. De vader wilde het coouderschap strikt doorvoeren en hij wilde niet dat moeder haar kind aan de borst legt op momenten dat het 'zijn' dag is, ook al wonen zij momenteel in hetzelfde huis en wil de moeder graag borstvoeding blijven geven. De moeder voelt zich onveilig en is bang dat de vader met het kind vertrekt naar een ander adres. Zij vroeg de jeugdverpleegkundige aan de telefoon wat haar rechten zijn: wat kan ik doen om de veiligheid van mijn kind en mijzelf te borgen? Ze wil ook de situatie melden bij ons en andere zorgprofessionals in verband met dossieropbouw. De jeugdverpleegkundige bood een luisterend oor en gaf erkenning. De jeugdverpleegkundige benoemde de mogelijkheden: echtscheidingsspreekuur, wijkteam, Veilig Thuis. Het KCC legde ook contact met de collega's van de CJG-locatie zodat zij de moeder verder kunnen begeleiden.
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
••••• •••• ••• •••••
Impactbeschrijving producten Hecht
25/106
Externe vertrouwenspersoon scholen Beschrijving impact Door de inzet van een externe vertrouwenspersoon voelen ouders/verzorgers zich gesteund in hun contact en communicatie met de school. Door in te zetten op een goede communicatie wordt de samenwerking tussen ouders/verzorgers en de school verbeterd waardoor de veiligheid van de kinderen op school beter kan worden gewaarborgd.
Onderbouwing impact Per jaar behandelen wij tussen de 30 en 50 verschillende casussen vanuit 27 schoolbesturen in de regio Hollands Midden. Elk jaar maken we een jaarverslag van de geanonimiseerde meldingen per schoolbestuur. Door middel van de jaarverslagen geven we signalen van ouders/verzorgers aan schoolbesturen en geven we advies, wat bijdraagt aan de veiligheid op school. Ouders/verzorgers die wij spreken geven aan dat ze het prettig en zinvol vonden om de situatie met ons te bespreken en advies te krijgen. Voor sommige ouders/verzorgers kan het spannend zijn om in gesprek te gaan met de schooldirectie. Deze ouders vinden het fijn als wij aansluiten bij een gesprek op school. Als we meegaan met ouders naar een gesprek krijgen we vaak feedback dat we een nuttige bijdrage hebben geleverd aan het gesprek en dat de ouders tevreden zijn met de afspraken die ze met de school hebben gemaakt over de borging van de veiligheid op school.
Ervaringsverhaal Wij hebben de externe vertrouwenspersoon van de GGD ingeschakeld, omdat onze zoon van elf twee keer discriminerende opmerkingen te verwerken had gekregen van klasgenoten. Wij vonden dat de leerkracht en directrice niet goed reageerden en wij hadden op dat moment geen vertrouwen dat we er samen uit gingen komen. De externe vertrouwenspersoon heeft ons in ons contact met het schoolbestuur bijgestaan in meerdere gesprekken. Voor het laatste gesprek was het juist de directrice die het belangrijk vond dat de externe vertrouwenspersoon aanwezig zou zijn. De steun en begeleiding van de vertrouwenspersoon heeft ons geholpen om weer met elkaar in gesprek te komen in het belang van onze zoon.
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
••• •••• ••• •••••
Impactbeschrijving producten Hecht
26/106
Huisbezoek bij kinderen van 18 maanden Beschrijving impact Alle ouders van peuters krijgen te maken met een stroomversnelling in de ontwikkeling van hun kind. De ouders hebben (veel) vragen over: autonomie (vaak in relatie tot veiligheid), taalontwikkeling, eten, slapen en zindelijkheid. Door in een 18 maanden-contactmoment ouders ruimte voor deze vragen te geven, voorkomen we onzekerheid bij ouders en krijgen ouders juiste informatie over ontwikkeling en opvoeding. Via de methode Gezamenlijk Inschatten van Zorgbehoeften (GIZ) worden alle levensgebieden in beeld gebracht. Als er twijfels zijn over de (taal)ontwikkeling, worden ouders geïnformeerd over voor- en vroegschoolse educatie en de mogelijkheden in de gemeente. Dit draagt bij aan vroegtijdige verwijzing. Het 18 maandenhuisbezoek draagt bij aan de koersdoelen ‘veiligheid’ (huis en leven aanpassen aan peuter), ‘gelijke kansen’ (individuele aandacht voor (taal)ontwikkeling in thuissituatie) en ‘kwaliteit van leven’ (door het voorkomen van opvoedproblemen).
Onderbouwing impact Het 18 maanden-huisbezoek/-contactmoment wordt ingezet bij ouders waarvan het eerste kind 18 maanden wordt. In 2023 hebben 689 gezinnen gebruik gemaakt van het 18 maanden-huisbezoek/contactmoment. In interne evaluaties (2022 en 2023) van de GGD blijkt de meerwaarde van het 18 maanden huisbezoek voor ouders, kinderen en beroepskrachten.
•
De huisbezoeken dragen bij aan het vergroten van de opvoedvaardigheden van ouders. Zij geven aan het belangrijk te vinden dat er tijd en ruimte is voor al hun vragen en dat zij voorlichting krijgen over het opvoeden van een peuter en de ontwikkeling van hun kind.
•
Het huisbezoek zorgt ervoor dat kinderen zich vertrouwder voelen en veel duidelijker laten zien wat zij wel (en niet) kunnen. Daardoor kan de jeugdverpleegkundige een juiste inschatting van hun (taal)ontwikkeling maken en gericht adviseren. Kinderen worden zo nodig vroegtijdig verwezen naar voor- en vroegschoolse educatie, wat bijdraagt aan hun ontwikkelingskansen (gelijke kansen).
• •
De jeugdverpleegkundigen krijgen via de GIZ een goed overzicht van de situatie. Het huisbezoek draagt bij aan veiligheid. Ouders en jeugdverpleegkundige bekijken samen of de veiligheid in huis op orde is, zodat ongelukken met peuters voorkomen worden.
18 maanden is voor veel kinderen een goede leeftijd om te starten met zindelijk worden. De jeugdverpleegkundige geeft informatie en tips. Zo kan een kind op vierjarige leeftijd zonder problemen naar de basisschool (gelijke kansen).
Ervaringsverhaal Een ouder vertelt: ‘Ik vond het een prettig moment om te evalueren hoe het tot de 18 maanden is gegaan en wat ons nu te wachten staat. Je kind voelt zich thuis vertrouwd en laat veel beter zien wat ze allemaal al kan dan op het bureau. Dus goed dat iemand van het Centrum Jeugd en Gezin eens in ons huis komt. Er was tijd en ruimte voor een praatje en voor al onze vragen. En tijdens het gesprek hebben we ook dingen gevraagd die we bij een consult op het bureau niet gevraagd zouden hebben, het voelt veel persoonlijker om iemand thuis te ontvangen. We hebben onder andere gesproken over spelaanbod en hygiëne.
Scores •
Gezondheid:
•
Kwaliteit van leven:
•
Gelijke kansen:
•
Veiligheid:
•• •••• •••• ••••
Impactbeschrijving producten Hecht
27/106
JGZ Advisering met betrekking tot vrijstelling van leerplicht Beschrijving impact Onze adviezen bij verzoeken voor ontheffing van de Leerplichtwet artikel 5 onder a zorgen ervoor dat kinderen niet onnodig lang thuiszitten zonder onderwijs. We onderzoeken daarbij goed welke onderwijsmogelijkheden nog wel beschikbaar zijn en of een kind adequate zorg en ondersteuning krijgt. We verlenen alleen een ontheffing wanneer dit echt noodzakelijk is. Met onze adviezen dragen we daarmee bij aan het welzijn, de gezondheid en gelijke kansen voor leerlingen. Daarmee dragen we bij aan de koersdoelen. De Hechtarts neemt in de analyse de voorgeschiedenis van het kind mee (ontwikkeling, gezondheid, onderwijs) evenals informatie van behandelaren (zoals kinderarts, GGZ, sociaal team, dagbesteding) en advisering van het samenwerkingsverband primair/voortgezet/passend onderwijs.