Bijlage 2 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

Aan de rand van het woongebied zoeken we de verbinding met het buitengebied op. Hier creëren we ruimte voor het maken van groene ommetjes. In het buitengebied zetten we in brede zin in op het bevorderen van de biodiversiteit en natuurontwikkeling. Ook zorgen we dat hier voldoende ruimte is voor waterberging. Op zorgvuldig gekozen plekken verhogen we het waterpeil. Hier kunnen bijvoorbeeld natte teelten worden ontwikkeld. In polder Bloemendaal zien we hier op sommige plekken kansen voor. De grote groene pijlen geven aan waar er groene verbindingen met de regio worden versterkt. In de recreatiegebieden en in het veenweidegebied breiden we recreatie en spelmogelijkheden verder uit. In de gehele gemeente verbeteren we de fietsverbindingen, ook tussen het woongebied en het buitengebied. Voor de bedrijventerreinen zijn de volgende ontwikkelingen te zien. We zetten in op een groene buffer tussen de bedrijvigheid en het woongebied. De Vredenburghzone is de eerste stap hierin. In de A12 driehoek wordt de focus gelegd op bedrijvigheid van de toekomst. In het geval dat dit gebied tot ontwikkeling komt, betekent dit dat naast bedrijfsvormen en productieprocessen ook dat dit natuur inclusieve en energieopwekkende gebouwen zijn in een groene omgeving. Alle bedrijventerreinen worden ingezet voor de energietransitie, door grootschalig zon op dak aan te leggen en duurzame warmte te gebruiken.

Ze worden ook flink vergroend en duurzaam bereikbaar gemaakt.

In de woonwijken wordt sterk ingezet op het stimuleren van zon op dak en op klimaatadaptie. Er is een aantal potentiële woningbouwlocaties aangegeven met een rode arcering. De meest opvallende is de transformatie van het bedrijventerrein Noordkade naar woningen. Met een gele arcering zijn gebieden gemarkeerd waar de planvorming al loopt.

34 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

35 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

4.3 Veelzijdig polderlandschap Het Waddinxveense landschap is veelzijdig. Het bestaat uit strakke polders, maar ook bos, moeras en ongerept veenweidegebied. Dit wordt afgewisseld met een levendige dorpskern en allerlei kenmerken van de drukte en bewoning van de Randstad. Dit veelzijdige polderlandschap omvat dan ook niet alleen het buitengebied, maar eveneens het stedelijke landschap. Het koesteren van dit veelzijdig polderlandschap betekent voor ons het inzetten op ‘robuust groen’, een ‘klimaatadaptieve inrichting’ en een ‘toekomstbestendige leefomgeving: energieneutraal & circulair’.

Figuur 22 De ambities van de pijler 'veelzijdig polderlandschap'

36 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

4.3.1 Robuust groen Groene uitstraling Openbaar groen is van groot belang voor de beleving en waardering van onze woon, werk- en leefomgeving. Groen herbergt tal van maatschappelijke betekenissen en heeft grote sociale, ecologische en economische waarden. In de hoofdgroenstructuur staat behoud en versterken van het groen voorop, daar is weinig mogelijk. Voor de wijkgroenstructuur geldt een milder beschermingsregime. Voor het overige groen in de directe woon- en werkomgeving is meer mogelijk. In alle gevallen worden ingrepen in het groen gecompenseerd.17 We willen de groene uitstraling van Waddinxveen verbeteren en het openbaar groen waar nodig versterken. Door het bestaande groen te verbeteren krijgt het meer belevingswaarde voor bewoners. Ook draagt de aanwezigheid van voldoende openbaar groen direct en significant bij aan een gezonde leefomgeving en daarmee aan de gezondheid van de inwoners van Waddinxveen. In accentgebieden zoals het centrum is een hoogwaardige inrichting op zijn plaats: siergroen van kwalitatief hoogstaand en robuust sortiment. Accentplekken als rotondes worden uitgegeven aan derden met een hoge kwaliteit. In de wijken kiezen we voor groen wat bijdraagt aan een prettig leefklimaat. Groen met een lange levensduur, waarin gespeeld kan worden en wat bijdraagt aan het opvangen van water en verminderen van hittestress.

Elke wijk heeft zijn eigen sfeer en uitstraling van het groen en de openbare ruimte. Groen kan ook een sociale functie hebben in de vorm van een gedeelde eetbare buurttuin. Mensen kunnen elkaar hier ontmoeten, de tuin samen onderhouden en samen het eten plukken en bereiden. We stimuleren dit soort initiatieven. We werken aan meer mogelijkheden om in de directe woonomgeving een ommetje te kunnen maken; met groene wandelroutes in elke buurt/wijk. Zo stimuleren we beweging en een gezonde leefstijl Dit groen draagt ook bij aan meer biodiversiteit in de woonomgeving.

In de robuustere delen van de hoofdgroenstructuur binnen de bebouwde kom gaan we werken aan meer natuurlijk groen. We streven naar een duidelijke en herkenbare hoofdgroenstructuur, met eenduidige en samenhangende samenstelling van het groen. Elke wijk heeft zijn eigen sfeer en uitstraling van het groen en de openbare ruimte. Bij het groenonderhoud maken we geen verschil tussen de verschillende woonwijken, eenzelfde soort beplanting wordt in verschillende woonstraten op gelijke wijze onderhouden. De landelijke richtlijn van 75 m² groen per woning hanteren we als streefwaarde bij nieuwe projecten, waarbij per keer bezien wordt wat praktisch haalbaar is. Waar mogelijk wordt kleinschalig (snipper)groen uitgegeven aan omwonenden of op termijn omgevormd naar groenvakken van meer robuuste omvang en samenstelling. We stimuleren bewoners ook om hun tuinen te vergroenen, door tegels te vervangen voor beplanting. Dit doen we onder andere met campagnes zoals Stichting Steenbreek. Natuurlijk en ecologisch Het openbaar groen en water in Waddinxveen leveren een belangrijke bijdrage aan de doelstellingen op het gebied van duurzaamheid in de stedelijke omgeving. Er wordt in de gehele gemeente ingezet op het vergroten van de biodiversiteit.

We streven naar een meer natuurlijke en ecologische inrichting en beheer van ons groen waar mogelijk en zo veel mogelijk natuurvriendelijk ingerichte oevers. We kiezen voor een rijke variatie aan locatie specifieke beplanting. Er worden bomen bij geplant om de hoofdgroenstructuur sterker aan te zetten binnen de bebouwde kom. We streven naar ‘een boom voor elk huishouden’ in Waddinxveen en zetten hierop in bij o.a. nieuwe ontwikkelingen. We kiezen voor een groeninrichting met hoge ecologisch toegevoegde waarde: 

Bloeiende graslandjes, struweel en kleine bosjes.

17 Groenstructuur en Groenbeleid Waddinxveen, 2019

37 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050



Poelen of waterpartijen met flauwe oevers en veel waterplanten in plaats van vijvers met beschoeide oevers en troebel water.

Daarnaast worden andere biodiversiteit verhogende maatregelen toegepast. Denk hierbij aan nestkasten, bijenlinten, insectenhotels en faunapassages. Zo streven we actief soorten- en habitatrijkdom in het openbare groen en de natuurgebieden na. Het openbaar groen en de natuurgebieden worden waar mogelijk met elkaar verbonden. Zowel qua fysieke groene verbinding als qua ecologie. Toekomstbestendige agrarische sector De landbouw is één van de beeldbepalende aspecten van het Waddinxveense landschap. Het landschap staat echter onder druk en de agrarische gebieden zien verschillende ontwikkelingen op zich afkomen (N207-Zuid, eventuele inpassing RES, de transitie naar kringlooplandbouw). Waddinxveen heeft de ambitie om samen met de bestaande agrariërs innovatieve oplossingen te zoeken. We bieden ruimte aan vernieuwing en experimenten op het gebied van natuur inclusieve en kringlooplandbouw. Dit kan ook gaan om hieraan gerelateerde kleinschalige nevenactiviteiten die passen in het landschap en karakter van het gebied, zoals kamperen bij de boer. Ook zijn vernieuwende functies in dit licht welkom wanneer bestaande agrariërs willen stoppen en er gronden vrijkomen. Een voorbeeld voor een welkom initiatief is de komst van een Herenboerderij in Waddinxveen.

Ook verticale landbouw is een optie om te onderzoeken, al zal dit geen plaats krijgen in het buitengebied zelf maar binnen de bebouwde kom. In samenspraak met agrariërs gaan we op zoek naar de beste manier om deze ontwikkelingen te implementeren. Recreatie Recreatiemogelijkheden zijn waardevol voor Waddinxveners zelf en voor bezoekers van buitenaf. In de groene gebieden faciliteren we recreatiemogelijkheden voor verschillende doelgroepen: verschillende leeftijden maar ook wandelaars, hardlopers, fietsers, racefietsers en andere soorten recreanten. Verschillende doelgroepen zitten elkaar niet in de weg,

door op sommige plekken te kiezen voor aparte routes voor aparte recreantendoelgroepen. De recreatiegebieden en recreatieve routes zijn vanaf het dorp goed te bereiken, zowel qua fysieke verbinding als qua bewegwijzering. Op sommige plekken kiezen we er bewust voor om een gebied rustig te houden en de natuur de vrije loop te laten. Er is ruimte van kleinschalige uitbreiding van (verblijfs)recreatiemogelijkheden in het buitengebied op boerenerven, mits passend bij de maat en schaal en karakter van het gebied. Water Om op het veranderende klimaat en de bijbehorende veranderende weerpatronen in te spelen, is het van belang om slim met water om te gaan. Water moet meerdere functies dienen, zoals voor flora en fauna, voor de energietransitie, voor verkoeling en voor verplaatsing. We werken in de gemeente aan beschikbaarheid van voldoende (oppervlakte)water, van goede kwaliteit. Bij ontwikkelingen is water een van de leidende principes bij de inrichting van de openbare ruimte. Er moet voldoende ruimte zijn om water op te vangen, te bufferen en vertraagd af te geven. Water kan ook verkoelend werken in tijden van hitte en gaat zo hittestress tegen. Voor een goede waterkwaliteit zijn zowel een hoge ecologische als een hoge chemische waterkwaliteit belangrijk. Door voor een hoge ecologische waterkwaliteit te zorgen, creëren we een goede leefomgeving voor planten en dieren (ecosysteem).

Dit is een leefomgeving met voldoende voedsel en beschutting. Natuurlijke oevers, natuurlijke zuiverende beplanting en een goede verbondenheid van waterwegen dragen hieraan bij. Een hoge chemische waterkwaliteit betekent dat het water geen afvalstoffen mag bevatten. Hiervoor is het van belang dat er geen illegale lozingen vanuit het bedrijfsleven of de glastuinbouw plaatsvinden op of in ons water. Hiervoor hebben we het Afsprakenkader Emissieloze Kas ondertekend met als doel om de emissies naar bodem en oppervlaktewater in 2027 naar nul te brengen. 38

Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

Oppervlaktewater kan ook ingezet worden voor de energietransitie. Aquathermie is het verwarmen en koelen van gebouwen door het gebruik van warmte en koude uit oppervlaktewater, afvalwater of drinkwater. De opties hiervoor in Waddinxveen gaan we onderzoeken.

zoals agrariërs, grondeigenaren, ondernemers, bewoners, beheerders en belangenverenigingen De functies in het gebied worden aangepast op de draagkracht van de bodem en het waterpeil. Dit betekent dat de huidige agrarische functie op sommige plekken anders wordt ingericht: andere manieren van veeteelt of het verbouwen van natte teelt. De voorwaarde is dat de verschijningvorm van het landschap zoveel mogelijk hetzelfde blijft. De aanpak wordt altijd in overleg met partners bepaald.

4.3.2 Klimaatadaptieve inrichting Waddinxveen bereidt zich voor op de effecten van klimaatverandering en treft maatregelen tegen hittestress, waterstress, droogtestress en overstromingen:

Figuur 23 Zwanen bij polder Bloemendaal

Aanpak bodemdaling We pakken de bodemdaling aan door goed te kijken naar de oorzaken en verwachte ontwikkeling van een gebied. Vervolgens kiezen we er in gezamenlijkheid met gebiedspartners voor om ingrepen te doen zoals bijvoorbeeld het waterpeil (gedeeltelijk) te verhogen of door innovatieve maatregelen toe te passen. De keuzes worden afgestemd met de omringende gebieden en gebiedspartners zodat de aanpak op elkaar aansluit. Gebiedspartners zien wij als de partijen die actief zijn in het gebied

Hittestress In 2050 heeft Waddinxveen een groen centrum waar mensen graag verblijven en wat zorgt voor koelte op warme dagen. In woonwijken wordt meer verkoelend groen toegepast. Bebouwd gebied en industriegebieden in Waddinxveen zijn door vergroening minder hittegevoelig. De openbare ruimte biedt voldoende schaduw, onder meer door het aanplanten en beschermen van (hoge) bomen. Naast schaduw zorgt ook de aanwezigheid van water voor verkoeling. Inwoners van Waddinxveen moeten in tijden van hitte idealiter binnen loopafstand verkoeling kunnen vinden. De planten en materialen die de gemeente in de openbare ruimte gebruikt, zijn, waar mogelijk, hittebestendig. Bewoners en bedrijven richten hun terrein, waar mogelijk, groen in. Als gemeente werken we samen met onze partners om hier in de juiste voorlichting te voorzien. Zo blijft Waddinxveen koel tijdens

39 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

warme dagen. Met name rondom kwetsbare doelgroepen komt geen hittestress voor.18 Waterstress De openbare ruimte van Waddinxveen biedt, waar mogelijk, ruimte voor waterberging en groen. Bij herinrichting en nieuwbouw wordt hier bewust rekening mee gehouden bij het inrichten van de openbare ruimte. De gemeente accepteert dat (buurt)wegen en groenstroken vaker kortdurend onder water staan. Belangrijke doorgaande routes in Waddinxveen zijn ook bij hevige neerslag begaanbaar voor hulpdiensten. Er staan in Waddinxveen geen nieuwe kwetsbare objecten, zoals verdeelstations voor gas of elektriciteit, op locaties die bij hevige neerslag onderlopen. Particulieren zijn verantwoordelijk voor het hemelwater dat op eigen terrein valt19. Bewoners en ondernemers in Waddinxveen weten in de toekomst dat wateroverlast op eigen perceel hun verantwoordelijkheid is. Ook weten ze welke maatregelen ze zouden kunnen treffen om water vast te houden en te infiltreren. De gemeente pakt haar rol in het informeren en aanjagen hiervan.20

droogtebestendige planten en materialen. Bewoners verharden zo min mogelijk van hun tuin en zijn bekend met slimme buffer- en infiltratiemethoden. Omdat er bij een calamiteit voldoende bluswater voorhanden dient te zijn, worden bij ruimtelijke ontwikkelingen in overleg met de brandweer de bluswatervoorzieningen van het plangebied beoordeeld. Overstromingen De gemeente houdt zich niet bezig met het verhogen of verstevigen van de dijken. Bij nieuwe ontwikkelingen en herinrichting wordt rekening gehouden met overstromingsrisico’s, kwetsbare functies en evacuatieroutes. De gemeente werkt hierin samen met de veiligheidsregio. De bewoners van Waddinxveen zijn zich bewust van het overstromingsrisico. De gemeente informeert, samen met haar partners, bewoners over de mogelijke gevolgen van een overstroming en opties om verticaal te evacueren.

Zowel in de kern van Waddinxveen als in het akkerbouwgebied wordt, waar mogelijk, hemelwater gebufferd: dit hemelwater is een bron om verdroging tegen te gaan. De voorkeursvolgorde is het benutten, bergen en als laatste afvoeren van hemelwater. De gemeente gebruikt, waar mogelijk,

Aanvullend beleid Er wordt tot 2025 waar nodig (aanvullend) beleid geformuleerd om ervoor te zorgen dat de opgaven voor klimaat- en biodiversiteit worden verwerkt in gewone taken van de gemeente. Bijvoorbeeld op gebied van gebiedsontwikkeling, beheer en inrichting openbare ruimte, maatschappelijk vastgoedontwikkeling en de eigen bedrijfsvoering. We maken een handboek voor gebiedsontwikkeling (en bouwen inclusief maatschappelijk vastgoed), geïnspireerd op verschillende voorbeelden. Zoals over circulaire gronduitgifte (Amsterdam), circulair bouwen (Platform CB’23), convenant klimaatadaptief bouwen (voorbeeld Provincie Zuid Holland), natuur inclusief bouwen (storymap natuur inclusief bouwen, RVO), waarbij we gebiedsspecifieke kenmerken zoals bouwen op veengebied meenemen. Ook passen we de leidraad Inrichting Beheer Openbare Ruimte aan, waarin we

18 Resultaten klimaatstresstest en risicodialogen Waddinxveen, aanzet

20 Resultaten klimaatstresstest en risicodialogen Waddinxveen, aanzet

klimaatadaptatiestrategie, 2020 19 Vastgelegd in de Waterwet

klimaatadaptatiestrategie, 2020

Droogtestress Het grondwaterpeil wordt voldoende hooggehouden waardoor bodemdaling zo veel mogelijk wordt tegengaan en houten funderingen tegen droogvallen worden beschermd. De gemeente werkt hierin samen met de hoogheemraadschappen.

40 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

beschrijven welke inrichtingsmaatregelen we toepassen rondom hitte, droogte, wateroverlast en overstroming in de openbare ruimte.

4.3.3

Toekomstbestendige leefomgeving: energieneutraal & circulair

De Waddinxveense leefomgeving is duurzaam ingericht, met aandacht voor de energietransitie en de circulaire economie. We zetten ons natuurlijke- en stedelijke landschap in voor meerdere functies. Energietransitie: besparing Waddinxveen streeft ernaar om in 2050 CO2 neutraal te zijn. Dat betekent dat wij als gemeente in de toekomst een volledig schoon energiesysteem hebben en niet bijdragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Daarvoor is het van belang dat we ons energieverbruik minimaliseren. We gaan uit van een besparingspotentie van 22% in de bestaande woningvoorraad in 2050 ten opzichte van het huidige verbruik. Voor bedrijven is dit 30%. 21 We streven dit na door inwoners te stimuleren hun huizen te isoleren en zuinige apparatuur te gebruiken. De rol van de gemeente is informeren over de mogelijkheden en beschikbare subsidies en inspireren door goede voorbeelden te delen. We werken samen met onze partners om inwoners die te maken hebben met energiearmoede verder te helpen. Besparing van de warmtevraag zorgt mogelijk voor een groei in energievraag, aangezien gas verbruik in veel gevallen zal worden vervangen door elektrische warmtepompen. Dit is zeker de komende jaren nog het geval, tot er aantrekkelijke alternatieven op grote schaal beschikbaar komen zoals waterstof en restwarmte.

Wat er overblijft qua energievraag, wordt zoveel mogelijk duurzaam lokaal en bovenregionaal opgewekt.

Opwekking van duurzame elektriciteit We passen de energietransitie in combinatie met andere opgaven in het stedelijke landschap in. We passen zoveel mogelijk dubbel ruimtegebruik toe. Zo zoeken we bijvoorbeeld naar combinaties tussen energieopwekking en natuurontwikkeling, recreatie, akkerbouw of waterberging. De focus ligt ten eerste op het toepassen van zonne-energie op grote daken. Daarnaast staan we open voor ontwikkelingen voor zon en wind op land. We houden de ontwikkelingen binnen de RES in de gaten om te zien of er mogelijkheden ontstaan voor een uitbreiding van onze windenergie. We streven naar 50% lokaal eigendom bij energieopwekkingprojecten. Zo kunnen omwonenden ook profiteren van de ontwikkelingen. Vanuit veiligheidsoverwegingen worden alternatieve energie productie- en opslagbronnen op voldoende afstand gerealiseerd van (beperkt) kwetsbare objecten zoals woningen, scholen, zorginstellingen en kantoren. We stimuleren energieleverende nieuwbouw in onze aanbestedingsprocedures. De bestaande woningvoorraad wordt ook meegenomen in de energietransitie, door inwoners te stimuleren om hun huizen te isoleren, energie te besparen en zonnepanelen te plaatsen. Op termijn zijn alle gebouwen en bedrijven losgekoppeld van fossiele energie. Ook mobiliteit is uiteindelijk CO2-neutraal.

Warmte Qua warmte is het doel dat in 2050 alle huishoudens in Waddinxveen gebruik maken van een betaalbare, betrouwbare en duurzame warmtevoorziening. De buurtuitvoeringsplannen van de Transitievisie Warmte worden uitgevoerd zodat alle woningen in 2050 aardgasvrij zijn. We maken werk met werk door het nemen van andere maatregelen aan de warmtetransitie van een buurt te koppelen, zoals vergroening of kwaliteitsverbetering. Per buurt is er maatwerk nodig om de warmtetransitie in te vullen. Er zijn verschillende mogelijkheden in Waddinxveen, die ook nog in ontwikkeling zijn en in de toekomst kunnen uitbreiden.

21 Transitievisie Warmte, 2021

41 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

In een groot deel van Waddinxveen is de inzet van (oppervlakkige) bodemenergie (met bodemwarmtepompen) mogelijk. Ook diepe ofwel ultradiepte aardwarmte is mogelijk te winnen. Deze potentie is aanwezig in het westen van Waddinxveen, waar de bodem het meest geschikt lijkt voor geothermie.22 De ondergrond wordt dan ook slim ingericht voor de optimale toepassing van deze twee (bodem en aardwarmte) bronnen van warmte uit de bodem, op plekken waar dat indicatief is aangegeven in de Transitievisie Warmte. Lokaal bodemonderzoek is nodig op het moment dat je deze manier wilt gebruiken. We gebruiken de bodem zonder dat we deze beschadigen en verbeteren de bodem waar mogelijk. Bij groot onderhoud worden kabels en leidingen geclusterd, zodat er ruimte overblijft voor functies zoals bodemenergie, warmtenetten, waterberging en voor de groei van bomen. Bij het uitrollen van een warmtenet is het ook van belang dat rekening wordt gehouden met de aanleg en ligging van de drinkwaterleidingen en andere belangrijke ondergrondse infrastructuur. Dit met het oog op interferentie tussen de leidingen Bodem Maatschappelijke opgaven leggen druk op de ondergrond. Tegelijkertijd is er de noodzaak om bodemdegradatie tegen te gaan. Dat vraagt om maatwerk. De bodem is immers een systeem dat op verschillende plekken ook verschillend kan zijn.

Daarnaast heeft de bodem verschillende kwaliteiten die afhankelijk van de specifieke casus meer of minder betrokken kunnen zijn. Tot slot zijn er meerdere opgaven, functies en projecten die een beroep doen op de ondergrond. Hierbij kan gedacht worden aan bodemenergie, archeologie, waterberging en vruchtbaarheid van de bodem. Waddinxveen zoekt een balans tussen benutting, bescherming en beheer van de ondergrond.23

22 Transitievisie Warmte gemeente Waddinxveen, 2021

Om de ambitie te realiseren zijn de volgende opgaven/afwegingen van belang: 1. 2. 3. 4. 5.

Ken de bodem Duurzaam ondergrondgebruik Werken vanuit de driedimensionale benadering Zorgen voor ondergrond coördinatie Extra aandacht voor de prioritaire aandachtspunten

Circulaire economie Reststof is grondstof. We werken toe naar een circulaire economie in 2050. We streven ernaar dat grondstofcycli in 2030 voor 50% zijn gesloten op een zo laag mogelijk schaalniveau. Met een zo laag mogelijk schaalniveau wordt bedoeld: zoveel mogelijk gebruik maken van lokaal beschikbare grondstoffen en deze ook weer op een zo lokaal mogelijk niveau (zo dicht mogelijk bij de bron) hergebruiken. 24 We zien ‘afval’ als grondstoffen, waardoor er steeds minder nieuwe grondstoffen nodig zijn. Hiervoor hebben we een aantal speerpunten. Een daarvan is het waar mogelijk inzetten op circulaire en modulaire bouw. Het is onze wens om in de gebouwde omgeving zoveel mogelijk gebruik te maken van restmaterialen, maar ook dat gebouwen zo ontworpen zijn dat ze weer makkelijk hergebruik kunnen worden. Het toepassen van een materialenpaspoort helpt hierbij. Een tweede speerpunt is het stimuleren van het hergebruik van grondstoffen. Dit doen we door mensen hier goed over te informeren en door voldoende scheidingsmogelijkheden aan te bieden, zowel in de wijken als bij het nieuwe Grondstoffenplein. Ten derde wordt ook in de openbare ruimte circulair materiaalgebruik toegepast.

24 Duurzaamheidskoers 2022

42 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

Beheer Openbare Ruimte We zetten in op kwalitatief goed beheer en onderhoud van onze wegen, groen en riolering. De kwaliteit van onze kapitaalgoederen moet zo goed zijn dat we ze kunnen blijven gebruiken. We beheren en onderhouden de openbare ruimte daarom volgens gedifferentieerde beheerniveaus, zoals vastgesteld in de Visie Beheer Openbare Ruimte. Dit zijn de verschillende niveaus waarop de kapitaalgoederen bijgehouden worden. Dit wil ook zeggen dat niet elk gebied in Waddinxveen op hetzelfde niveau wordt onderhouden. We spelen in op de wensen van onze partners en voldoen aan onze zorgplichten. Daarnaast richten we de openbare ruimte samen met de betrokkenen in volgens de richtlijnen van onze Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR).

Afval In Nederland is afgesproken het restafval in 2030 te verminderen naar maximaal 50 kg per inwoner. Dit is een tussenstap om ervoor te zorgen dat er in 2050 in Nederland geen restafval meer is. We voldoen aan de Wet milieubeheer door grondstoffen en afval op te laten halen en door steeds meer grondstoffen in te zamelen. Ook geven we inwoners de gelegenheid om verspilling van grondstoffen te voorkomen. Zwerfafval is van grote invloed op een prettige leefomgeving. Het opruimen en voorkomen van zwerfafval zien we als een belangrijke taak. Samen met inwoners verminderen we zwerfafval.

Tabel 1 Beheerniveau's openbare ruimte

Code

Naam

Technische staat (heel)

A+ A B

Zeer Hoog Hoog Basis

C

Laag

D

Zeer Laag

Als nieuw, perfect, heel, niet kapot Weinig op aan te merken Lichte schade, een en ander op aan te merken Duidelijke schade, veel op aan te merken Ernstige schade, kapot, onveilig

Verzorging (netheid) Brandschoon Schoon Matig schoon, niet storend Vuil, storend Zeer vuil, duidelijk storend

In hoofdstuk 5 (koers per deelgebied) is aangegeven welk beheerniveau voor welk deelgebied in Waddinxveen van toepassing is.

43 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

4.4 Goed leven tussen stad en land We willen dat onze inwoners een goed leven hebben in Waddinxveen: een plek tussen stad en land in met alle voordelen van dien. Een goed leven bestaat uit de volgende elementen: gezonde leefomgeving, wonen en voorzieningen en sociaal en inclusief.

Figuur 24 De ambities van de pijler 'goed leven tussen stad en land'

44 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

4.4.1

Een gezonde leefomgeving

Inwoners van Waddinxveen zijn zich bewust van, en worden waar nodig beschermd tegen, gezondheids- en veiligheidsrisico’s in de fysieke leefomgeving. Voorbeelden hiervan zijn blauwalg en eikenprocessierups, maar ook mogelijke bronnen van milieuvervuiling zoals bedrijven, verkeer en landbouw. Het geluidbeleid van de gemeente wordt voorgezet en gehandhaafd. Bewoners zijn ook zoveel mogelijk beschermd voor crisissituaties met betrekking tot externe veiligheid, zoals een brand in de omgeving of het vrijkomen van chemische stoffen. Daarnaast wordt een gezonde levensstijl zoveel mogelijk gestimuleerd. Schone lucht Op 13 januari 2020 heeft gemeente Waddinxveen het Schone Lucht Akkoord getekend samen met 45 andere gemeenten, provincies en het Rijk. Het doel van het Schone Lucht Akkoord is de gezondheidsschade door luchtvervuiling in 2030 met 50% te verminderen. Het schone luchtakkoord gaat een stap verder dan Nederlandse grenswaarden: de Europese normen zijn de ondergrens en het doel is gezondheidswinst door schonere lucht. Waddinxveen houdt zich aan de afspraken in dit akkoord en streeft naar het halen van luchtkwaliteitsnormen zoals voorgeschreven door de WHO, zoals afgesproken in het Schone Lucht Akkoord. In het schone luchtakkoord staan per thema acties benoemd. Waddinxveen voert samen met de regiogemeenten acties uit vanuit thema’s die hier gelden (zoals mobiliteit en houtstook).

Lichthinder Lichthinder is als belangrijk aandachtspunt benoemd in de omgevingsvisie. Het belang van een gezonde leefomgeving staat vooraan. Bij kassen en belichting spelen lichthinder en effecten op de kwaliteit van de leefomgeving alsook het economische belang een grote rol. Het gaat daarbij om een specifieke belangenafweging per bedrijf. Het streven is lichthinder af te laten nemen in onze woongebieden.

Positieve gezondheid De openbare ruimte wordt zo ingericht dat invulling gegeven wordt aan het principe van ‘positieve gezondheid’. In dit concept wordt gezondheid niet meer gezien als de af- of aanwezigheid van ziekte, maar als het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. De ambitie is dat de inrichting van de openbare ruimte in Waddinxveen hieraan bijdraagt. Deze stimuleert welzijn en bevordert zelfredzaamheid. We zorgen dat de juiste zorg aanwezig is in Waddinxveen en dat dit laagdrempelig is en goed bereikbaar. Beweegvriendelijke omgeving We benutten de inrichting van de openbare ruimte om sporten laagdrempelig te maken en bewegen te stimuleren. Dit betekent dat lopen of fietsen een aantrekkelijk alternatief t.o.v. de auto vormt om lokale voorzieningen te bereiken. Hierbij hanteren we bij aanpassingen in de wegenstructuur het STOP-principe als uitgangspunt. Hierbij geeft de inrichting ten eerste prioriteit aan voetgangers (S: stappen), vervolgens aan fietsers (T: trappen), daarna volgt het openbaar vervoer (O: OV) met de auto als hekkensluiter (P: persoonswagens).’ Vanuit het dorp zijn er veel recreatiemogelijkheden in het groen te bereiken. Gezond wonen Als onderdeel van een gezonde leefomgeving is ook een gezonde woning onmisbaar.

Een gezonde woning heeft een prettig en gezond binnenmilieu en minimaal één aangename zijde (minimaal één zijde die rustig is en waar geen geur of geluid van wegen of horeca overheerst). We streven ernaar dat op termijn elke Waddinxveense woning hieraan voldoet. Daarnaast moet voor elke woning voldoende kwalitatief groen op loopafstand te bereiken zijn.

45 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

4.4.2

Wonen en voorzieningen

Gevarieerd woningaanbod en woonmilieus Er is straks variatie in het woningaanbod, zodat ongeacht inkomen, leefstijl en huishoudenssamenstelling iedereen een geschikte woning kan vinden in Waddinxveen. Laagen middeninkomens, starters en eenpersoonshuishoudens (veelal senioren) behoeven hierbij extra aandacht. De woningvoorraad heeft dan ook een evenwichtige verdeling van sociale huur, middenhuur en koopwoningen die op de lokale vraag wordt afgestemd en regionaal wordt afgestemd (RAW). De gemeente streeft ernaar dat met name voor de doelgroepen van starters en van senioren passende, betaalbare en fysiek geschikte woningen worden gerealiseerd en in de bestaande woningvoorraad worden behouden. Het toevoegen van woningen vindt niet alleen plaats door nieuwbouw, maar ook door het benutten van leegstaande panden, zoals leegstaande winkels buiten de kernwinkelgebieden. Dit vraagt ook om periodiek toetsen aan actuele cijfers en trendinformatie om bij te kunnen sturen en/of te actualiseren. De gemeente streeft zoveel mogelijk naar versterking van ov-knooppunten, bijvoorbeeld met nieuwe of vernieuwde woningbouwlocaties in de nabijheid van ov-haltes Passende voorzieningen We zorgen voor een goede match tussen het voorzieningenaanbod en de bewoners van Waddinxveen. Hiervoor kijken we naar de bevolkingssamenstelling en luisteren we naar de wensen van bewoners.

Zo kan er op termijn meer zorg nodig zijn, meer educatie, meer sport/ beweging of meer cultuur. Er is speciale aandacht voor het tegemoetkomen van de groeiende groep ouderen, jongeren en andere aandachtsgroepen. Het gaat niet alleen om de hoeveelheid voorzieningen, maar ook hoe toegankelijk deze zijn. Het is belangrijk dat mensen hier gemakkelijk kunnen komen en dat ze laagdrempelig te bezoeken zijn.

De juiste functie op de juiste plek De gemeente houdt bij huisvesting van kwetsbare groepen rekening met de invloed van de omgeving. Groepen die vaak als kwetsbaar worden beschouwd, zijn mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking of die te maken hebben met sociale problematiek (o.a. geweld, verslaving). Plekken met hoge geluidsbelasting, luchtvervuiling en/of lichtbelasting (langs A12) zijn sowieso niet bevorderlijk voor de gezondheid, maar zeker minder geschikt voor extra kwetsbare doelgroepen. We houden rekening met eventuele overlast vanuit horeca- en sportvoorzieningen. Stedelijke verdichting vindt plaats op plekken waar dat logisch is. Locaties op korte afstand van de stations (binnen een straal van 400 meter) zijn hier een goed voorbeeld van. Ook worden verouderde bedrijventerreinen getransformeerd. In de gebiedsuitwerking volgt een nadere beschrijving van wat wenselijke voorzieningen zijn per gebied.

Parkeerbeleid 2.0 Het autogebruik neemt al jaren toe. Dit komt niet ten goede aan de kwaliteit van onze leefomgeving en zorgt voor een toenemende drukte met meer parkeerplaatsen, meer geluidsoverlast en een toenemende verkeersonveiligheid. Bovendien zijn er vele andere ruimtevragers, die een plek moeten krijgen in onze gemeente. Denk hierbij aan meer woningen en meer groen. We moeten daarom anders kijken naar autogebruik en ruimte voor parkeren. De ambitie is om in eerste instantie het autogebruik en autobezit te verminderen daar waar het kan. Dit levert namelijk ruimte op en deze ruimte kan worden benut voor andere opgaven. Deze ruimte kan bijvoorbeeld worden ingezet om de kwaliteit van de leefomgeving te verhogen met meer groen, ruimte voor ontmoeting of voor spelen. Met ons parkeerbeleid streven we naar een goede en eerlijke parkeersituatie. De uitgangspunten dragen bij aan ‘een optimaal bereikbaar

46 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

Waddinxveen’ en ‘verkeersveiligheid voor alle verkeersdeelnemers’.25 We gaan daarnaast een parkeerbeleid 2.0 opstellen waarin we gaan bekijken of een andere parkeernorm haalbaar is en wat de consequenties daarvan zijn. Dit biedt ons namelijk de mogelijkheid om bij ruimtelijke ontwikkelingen flexibiliteit en maatwerk toe te passen. Verlaging van de parkeernormen sluit goed aan op onze ambitie om duurzaam vervoer te stimuleren (fietsen, lopen, openbaar vervoer, deelmobiliteit, etc.) en ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk te maken. Tevens maakt een aangepast parkeerbeleid een verplaatsing van parkeerplekken mogelijk waardoor de verkeersveiligheid op de gebiedsontsluitingswegen verbeterd.

4.4.3

Sociaal en inclusief

Ontmoeting centraal In Waddinxveen wordt ruimte gecreëerd voor de ontmoeting en menging van verschillende groepen in de samenleving. We stimuleren een differentiatie van leeftijds- en inkomensgroepen en andere kenmerken in de wijken en in de openbare ruimte. We streven naar een goede menging van doelgroepen in woonwijken, waarbij we oververtegenwoordiging van een bepaalde doelgroep op een plek voorkomen. In de openbare ruimte kan ontmoeting gestimuleerd worden door speeltoestellen, bankjes en sportfaciliteiten te clusteren in een autovrije ruimte met hoge verblijfskwaliteit. Gezond opgroeien We willen dat jongeren zich op een veilige manier kunnen ontwikkelen tot gezonde, zelfstandige inwoners. We vinden het belangrijk dat er aandacht

is voor het voorkomen van problemen. Er zijn laagdrempelige, algemeen toegankelijke en herkenbare vormen van voorzieningen waar de jeugdige en de ouder/opvoeder gebruik van kan maken. Ook verstevigen we de samenwerking tussen onderwijs, zorg en andere relevante partijen om aandachtspunten snel te kunnen signaleren en goede oplossingen te kunnen bieden. Toegankelijk voor eenieder De openbare ruimte is toegankelijk voor groepen die minder goed ter been zijn (zoals ouderen, kinderen en mindervaliden) en mensen met een taalachterstand. Ook voorzieningen zoals het openbaar vervoer en sociale of culture instellingen dienen goed toegankelijk te zijn. Dit betekent dat stoepen en opgangen geschikt zijn voor rolstoelen en mindervaliden, er veel zitgelegenheid is en dat bordjes en teksten begrijpelijk zijn. Ook dienen mensen die slecht ter been zijn niet onnodig lange afstanden te moeten afleggen om voorzieningen te bereiken. De openbare ruimte is bovendien sociaal veilig en wordt ook als zodanig ervaren. Beleefbaar erfgoed en cultuurhistorie Er zijn verschillende vormen van erfgoed te vinden in Waddinxveen. Op het gebied van archeologie zijn er restanten van de prehistorie tot de tweede wereldoorlog te vinden en van alles daartussen. Een voorbeeld is een deel van de tankgracht van de Vordere Wasserstellung gebruikt door de Duitsers in de tweede wereldoorlog.

Er zijn zones in de bodem aangewezen waar hogere verwachtingen zijn wat betreft vondsten in de bodem. Om ook boven de grond deze verhalen te vertellen kunnen informatievoorzieningen worden toegevoegd. Ook bij tastbaar erfgoed, zoals bijzondere gebouwen of landschappen is dit een wens. Zo worden het Waddinxveense erfgoed en de cultuurhistorie laagdrempelig beleefbaar gemaakt voor de inwoners. Verder willen we Waddinxveens erfgoed behouden en versterken. Hierbij zetten we ook in op het aanwijzen van meer gemeentelijke monumenten en

25 Parkeerbeleid gemeente Waddinxveen, 2014

47 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

eventueel beschermde dorps- en stadsgezichten. Gemeentelijke en rijksmonumenten zijn opgenomen in het erfgoedregister van Waddinxveen. Bebouwingslinten De bebouwingslinten bepalen het oorspronkelijke karakter van Waddinxveen. Ze blijven belangrijk voor de ruimtelijke structuur en de ervaring van het landschap. De variatie in (monumentale) bebouwing met historische boerderijen, (historische) woonhuizen, bedrijfsgebouwen, tuinders- en arbeiderswoningen, nieuwbouw bepalen de kenmerkende uitstraling van de linten. De panden dateren uit verschillende tijden en zijn in verschillende stijlen gebouwd en de percelen hebben verschillende kavelbreedtes. Het is belangrijk dat deze worden beschermd. In de woonwijken gaat het bijvoorbeeld om de Dorpstraat, Plasweg, Noordkade en Zuidkade. Daarbuiten langs de Gouwe, het Noordeinde, Brugweg, Zwarteweg, Bloemendaalseweg, Tweede Bloksweg, Bredeweg, G. van Dort Kroonweg en Abraham Kroesweg. Linten zijn altijd in ontwikkeling, omdat nieuwe initiatieven zich blijven zich aandienen. Zolang die zich voegen in het karakter van het lint hoeft dit geen probleem te zijn. De structuur en opbouw van ieder lint (type bebouwing, percelen, dichtheid, watergang, bruggen en bomen) is leidend voor wat er mogelijk is.

Zo zijn in sommige linten de oorspronkelijke structuren nog deels intact, waarbij het van belang is om de gebieden die nog cultuurhistorisch betekenisvol zijn, zoveel mogelijk te behouden. Bij linten die ingrijpend zijn getransformeerd, zijn weer andere uitgangspunten van belang, zoals het verbeteren van ruimtelijke kwaliteit.

48 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

4.5 Innovatieve knoop aan de Gouwe Waddinxveen is goed verbonden en ondernemend. Om zo goed mogelijk gebruik te maken van deze kwaliteiten en onze positie optimaal te benutten, is het van belang dat we blijven innoveren, ook in de toekomst. Daarom zetten we in op emissieloze bereikbaarheid, een innovatieve economie en economisch gezond zijn.

Figuur 25 De ambities van de pijler 'Innovatieve knoop aan de Gouwe'

49 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

4.5.1

Emissieloos bereikbaar

Waddinxveen werkt toe naar een emmissieloos mobiliteitssysteem door duurzaam vervoer te stimuleren en te faciliteren. Sterk openbaar vervoer Om onze drie treinstations zo goed mogelijk in te zetten vinden we het belangrijk om te werken aan een sterk aansluitend openbaar vervoersysteem: aansluitend op elkaar en op de juiste bestemmingen. We zetten daarvoor in op goede OV-bereikbaarheid binnen de kern, naar de omliggende kernen en naar andere veelgebruikte bestemmingen. Hiervoor is een sluitend busnetwerk essentieel en is het ook van belang dat de frequenties aantrekkelijk zijn en goed aansluiten op de treintijden. Hier hebben we niet direct invloed op, maar wel via lobbywerk en afspraken met vervoerders. Waar binnen de gemeentegrenzen gaten blijken te vallen in het busnetwerk, en er wel behoefte is aan extra verbindingen, gaan we op zoek naar manieren om deze op te vullen. Een belbus kan hier een oplossing zijn, evenals de OV-fiets. Aangezien de meeste mensen het openbaar vervoer te voet bereiken, zijn ook prettige toelooproutes van belang. Voetgangers moeten zich veilig voelen en kunnen genieten van aantrekkelijke wandelroutes. Aantrekkelijk betekent groen en schaduwrijk, evenals met voldoende voorzieningen zoals prullenbakken, oversteekplaatsen en bankjes.

Uitgebreid fietsnetwerk Omdat de afstanden binnen Waddinxveen goed te bereiken zijn met de fiets, is het van groot belang om een uitgebreid en aantrekkelijk fietsnetwerk te hebben. Fietsroutes moeten veilig en efficiënt zijn. Waar er obstakels ervaren worden in overzichtelijkheid of doorstroming, zoeken we naar oplossingen. Hierbij hanteren we bij aanpassingen in de wegenstructuur het STOP-principe als uitgangspunt (zie. 4.4.1). Bovendien willen we aantrekkelijke groene routes, die mensen uitnodigen om op de fiets te stappen in plaats van de auto te pakken. Snelfietspaden

richting Gouda en Alphen aan den Rijn zorgen dat de omliggende kernen aantrekkelijk zijn om met een elektrische fiets te bezoeken. Niet alleen goede fietspaden maken het aantrekkelijker om te fietsen. Ook de juiste voorzieningen zoals veilige fietsenstallingen bij het centrum, de stations en andere belangrijke bestemmingen doen dit. We willen ruime beveiligde stallingen, met voldoende plek voor zowel normale als elektrische fietsen. Zo kan men gerust zijn of haar fiets kwijt. Slim omgaan met de auto De auto zal voorlopig nog een rol spelen in ons verkeerssysteem. Toch zien we nu al hoe de vorm van autobezit en gebruik aan het veranderen is. Er wordt steeds meer elektrisch gereden. Dit faciliteren we met een uitgebreid netwerk van laadpalen voor elektrische voertuigen. Hierbij hanteren we een proactief beleid, wat betekent dat we niet alleen reageren wanneer er een verzoek binnenkomt maar ook zelf bepalen wat tactische plekken zijn voor laadpalen. Door daarnaast te zorgen voor een goede beschikbaarheid van deelvoertuigen, kan de parkeernorm op termijn omlaag voor de gehele gemeente. Zo kan de (tweede) auto gemakkelijk vervangen worden door een deelauto. Ander vervoer Niet alleen bewonersverkeer, maar ook bouwverkeer zorgt voor uitstoot en overlast van vervuilende stoffen. Om dit terug te dringen zetten we in op zero-emissie bouwverkeer en mobiele werktuigen.

Doel uit het Schone Lucht Akkoord: Het streven is om in 2030 een reductie van de negatieve gezondheidseffecten van mobiele werktuigen van 75% ten opzichte van 2016 te realiseren. Daarnaast maken we afspraken over schone binnenvaart over de Gouwe. 4.5.2

Innovatieve economie

We hebben een sterke basis om een vitaal ondernemend dorp tussen steden te blijven. Het midden- en kleinbedrijf (MKB) is de motor van de 50

Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

economie van Waddinxveen. De vraag is hoe Waddinxveen een deel van de kenniseconomie naar zich toe kan trekken. Dit is belangrijk omdat deze vorm van bedrijvigheid relatief veel arbeidsplaatsen per vierkante meter genereert. Een sleutelrol daarbij ligt bij het binden van kennis en talent, voor Waddinxveen met name in de techniek. We gaan in Waddinxveen voor een economisch beleid en ondernemersklimaat dat is gericht op het binden van kennis en talent, innovatie, ondernemerschap, combinaties van wonen en werken, duurzaamheid en samenwerking met ondernemers en onderwijs. Leegkomende winkelpanden buiten de kernwinkelgebieden worden zo vaak als mogelijk ingevuld met een andere werkbestemming, al dan niet in combinatie met wonen. Als een werkbestemming niet langer reëel is, kan buiten de kernwinkelgebieden worden gekozen voor een woonbestemming. Bouwacademie als centrum voor kennis en innovatie in techniek, bouw en infra We organiseren goed techniekbreed praktijkonderwijs. Dit doen we in samenwerking met het onderwijs en bedrijfsleven, door het Centrum voor Innovatief Vakmanschap van mboRijnland, de Stichting Vrienden van het Coenecoop College, het Waddinxveense bedrijfsleven, Sterk Techniekonderwijs (programma voor versteking van vmbotechniekonderwijs), het PMT-stagebureau van het Coenecoop College en de Campus Gouda aan elkaar te verbinden.

Logistiek: naar een hogere toegevoegde waarde en meer innovatie Veel logistieke bedrijven clusteren zich rondom de snelweg. De uitgeefbare ruimte in Waddinxveen wordt echter schaarser en de banendichtheid van de logistiek is beperkt. Regionaal is de ambitie om van Midden-Holland een ‘best practice’ te maken op gebied van logistiek en distributie. Die regionale visie is één-op- één door te vertalen naar Waddinxveen en is samen te vatten als terughoudend (verdozing tegengaan) en ‘kwaliteit boven

26 2 www.a12-corridor.nl: “De gemeenten Waddinxveen, Waddinxveen, Zoetermeer en

Zuidplas, provincie Zuid-Holland en VNO-NCW West werken samen met diverse partners en

kwantiteit’. Die ambitie zou ook leidend moeten worden in de samenwerking rond de logistieke hotspot A12-corridor.26 Energietransitie en circulaire economie als uitgangspunt Energietransitie en circulariteit zijn een onlosmakelijk onderdeel geworden van het gesprek over de lokale economie. De gemeente kan stimuleren, maar bedrijven en anderen zijn nodig om echt stappen te zetten. Er liggen duidelijke lijnen met het vergoenen en verduurzamen van bedrijventerreinen en de programma’s met Campus Gouda en de Bouwacademie rond duurzaam en circulair bouwen. Vanuit de RES zijn bedrijfsdaken aangewezen als grootste zoekgebieden voor zon in de regio. Als gemeente stimuleren en ondersteunen we nieuwe initiatieven en nemen we bezwaren weg waar deze onze ambities in de weg staan. 4.5.3

Economisch gezond

Levendige, onderscheidende en kleinschalige economische locaties Op geschikte locaties als het Sleutelkwartier, de Noordkade en in de kleinschalige winkelstrips in de wijken creëren we onderscheidende en levendige woon-werkgebieden. Economische functies blijven behouden. Waar die zich goed verdragen met de woonfunctie voegen we ze toe, zoals creatieve bedrijfsverzamelgebouwen, werkplekken voor ZZP’ers, ateliers en ambachtsruimten. Met het project Sleutelkwartier wordt ingezet op de woonfunctie in het gebied tussen station en Hefbrug. Dat kan gepaard gaan met investeren in kleinschalige werklocaties: werkfuncties die makkelijk inpasbaar zijn in een woongebied, zoals kleine ambachtsruimtes, ateliers en (kantoor)werkplekken voor zelfstandigen.

belanghebbenden samen om de A12-corridor te ontwikkelen tot een sterke logistieke hotspot.”

51 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

Verbeteren verblijfs- en ondernemersklimaat bestaande bedrijventerreinen We investeren in de toekomstbestendigheid van het ondernemers- en verblijfsklimaat op bestaande werkterreinen. Om ook op langere termijn succesvolle terreinen te behouden, moet er werk gemaakt worden van kwaliteit: vergroening, ov-bereikbaarheid, fietsvoorzieningen, verduurzaming (energiebesparing en opwekking, circulariteit) mogelijkheden voor eventuele andere functies (geen detailhandel). We investeren in meer en beter parkmanagement, circulariteit en energietransitie, uitstraling en gebruiksmogelijkheden van de openbare ruimte. Daarnaast wordt een intensiever ruimtegebruik op de bedrijventerreinen nagestreefd. Toewerken naar een optimale winkelstructuur We willen de detailhandel concentreren in een overzichtelijk aantal gebieden. Een prominente functie is uiteraard voorzien voor het Gouweplein, dat zich verder moet ontwikkelen tot het koopcentrum van Waddinxveen met ondersteunende voorzieningen. Voor de winkelfunctie elders in de gemeente geldt een conserverend beleid, in lijn met het vastgelegde beleid in de Detailhandelsstructuurvisie 2019-2030. We trekken in deze gebieden meer koopkracht aan door het stimuleren van een aantrekkelijke mix in het aanbod.

52 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

53 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

5. Koers per deelgebied Inleiding In het vorige hoofdstuk is de algemene koers voor Waddinxveen uiteengezet. Alles wat er beschreven is in hoofdstuk vier geldt voor de gemeente als geheel en is van toepassing op alle deelgebieden. In dit hoofdstuk beschrijven we daarom de koers per specifiek deelgebied. Hierbij benoemen we de gewenste gebiedskwaliteiten en zoveel mogelijk concrete ontwikkelingen. Waar relevant geven we aan of kleinere locaties in dat deelgebied nog een afwijkende opgave hebben. Op basis van de eerder beschreven identiteit, kwaliteiten en opgaven onderscheiden we de volgende deelgebieden:  Woonwijken (Woonkern);  Gouweplein centrum Waddinxveen en Sleutelkwartier (Woonkern);  Bedrijventerreinen (Bedrijvigheid);  Glastuinbouwgebieden (Bedrijvigheid)  Polders Achterof en Zuidplas;  Veenweidegebied: Polder Bloemendaal & de Voorofsche polder);  Recreatiegebieden Bentwoud, Gouwebos en ’t Weegje (Buitengebied).

54 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

5.1 Woonkern

5.1.1 Huidig karakter Zowel de wat oudere wijken, zoals de Groenswaard, de Vondelwijk, de Oranjewijk, Noord, Oost en Zuid en de nieuwere wijken zoals de Zuidplas, zijn ruim en groen ingericht. Met veel bomen, kleine parkjes en leuke speelplekken voor de jeugd om buiten te spelen en ravotten. De wijken zijn kindvriendelijk en veilig. Op verschillende plaatsen in Waddinxveen worden nieuwe woningen gebouwd. De Triangel, de nieuwste wijk van Waddinxveen, is in ontwikkeling; veel groen, speelplekken voor kinderen en nieuwe, energiezuinige woningen. Op 't Suyt aan de westkant van Waddinxveen tussen het dorp en de Zuidplaspolder zijn kavels verkocht om een eigen huis te laten bouwen.

Figuur 26 Warnaarplantsoen, augustus 2019

55 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

56 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

5.1.2

Gebiedskoers/ kansen Klimaatadaptatie, groen (hittestress), energieopwekking, voorlichting/educatie/inspiratie op gebied van duurzaamheid/klimaatadaptatie. Biodiversiteit verhogen, Verkeersveiligheid verbeteren; • Gezondheidsbescherming en gezondheidsbevordering (nieuwbouw Gouwebad De Sniep, nieuw totaalplan voor sportpark De Sniep); • Sociale cohesie versterken, door ontmoeting te stimuleren; • Voldoende betaalbare woningen voor starters en senioren, voldoende doorstroming (met bijvoorbeeld ’t Suyt fase 2, Peter Zuidlaan, uitwerking visie Coenecoopcollege e.o.); • Uitvoeren integrale buurtuitvoeringsplannen Transitievisie Warmte; • Focus op verduurzaming gebouwde omgeving en huizenvoorraad; • Openbare ruimte veilig en gezond inrichten (duurzame keuzes in groen, wel/geen verlichting) en beheren op beheerniveau B (dat wil zeggen het basisniveau); • Project behoud identiteit Plasweg. •

•

Realisatie doorfietsroute tussen Alphen aan den Rijn en Gouwe (langs het spoor).

Figuur 27 Afwegingskader met de belangrijkste ambities in het woongebied

57 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

5.2 Gouweplein Sleutelkwartier

centrum

Waddinxveen

en

5.2.1 Huidig karakter Het Gouweplein richt zich op dagelijkse boodschappen en doelgerichte aankoopplaatsen. Het Gouweplein is goed bereikbaar met de auto, maar minder goed voor voetgangers en fietsers. De aanwezige ‘Shared Space’ wordt momenteel door velen als onaangenaam ervaren. Sinds de vestiging is het centrum nog niet volledig ingevuld, maar er is een daling in de leegstand te herkennen.

Figuur 28 Uitsnede van integrale visiekaart voor het centrum van Waddinxveen Figuur 29 Centrum, augustus 2019

58 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

5.2.2

Gebiedskoers/ kansen Klimaatadaptie, biodiversiteit; Gouweplein als duidelijk dorpscentrum met ondersteunende wijkwinkelgebieden. Een structuur formuleren, waarin ‘oud’ en ‘nieuw’ winkelaanbod zich goed tot elkaar kunnen verhouden; • Gouweplein verder laten uitgroeien naar een bredere, toekomstbestendige, centrale plek; • Moderne bereikbaarheid stimuleren door het STOP-principe als uitgangspunt te nemen in de openbare ruimte. Voorrang voor voetganger en fietser boven de auto. Benodigde aanpassingen om de Shared Space aantrekkelijk te maken. • De verblijf- en ontmoetingsfuncties verder te versterken: van een ‘place to buy’ naar een ‘place to be’; • Aanvullend op de winkels meer horeca en dienstverlening huisvesten; • Verdere functieverbreding (zoals cultuurcentrum De Kroon)27; • Openbare ruimte veilig en gezond inrichten passend bij een centrumfunctie en beheren op beheerniveau A (dat wil zeggen een hoog niveau); • Realisatiefase 2 van het nieuwe centrum; • Toevoegen woningbouw, beleving en levendigheid in het Sleutelkwartier. • •

Figuur 30 Afwegingskader met belangrijkste ambities voor het centrum

27

https://www.regiomiddenholland.nl/Strategische+agenda/Economie+Onder wijs+en+Arbeidsmarkt/handlerdownloadfiles.ashx?idnv=2011097 59 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

5.3 Bedrijventerreinen 5.3.1 Huidig karakter28 Waddinxveen heeft de afgelopen jaren fors uitgebreid, met Logistiekpark A12, Businesspark Vredenbrugh, Coenecoop III en op Distripark. Door deze ontwikkelingen staat Waddinxveen landelijk op de derde plek van meest uitgegeven meters bedrijventerrein tussen 2008 en 2017. Distripark aan de A12 is een hoogwaardig terrein voor logistieke bedrijvigheid. Distripark heeft een hoog energieverbruik, doordat de distributie- en opslagcentra een grote koudevraag hebben. Eveneens aan de A12 zit het logistiek park, wat een locatie is voor grootschalige logistiek. Aan de Bredeweg bevindt zich kleinschalige bedrijvigheid en Coenecoop I, II en III/West is een gemengd terrein met hoge arbeidsdichtheid. Dan zijn er nog drie terreinen met minder voorspoedige ontwikkeling. Noordkade is een gedateerd terrein, waar al een start is gemaakt richting transformatie naar een gemengd woon-werkgebied. In Zuid is vrachtverkeer momenteel problematisch en in Kouwehoek is sprake van verzakking van de N454.

Figuur 31 Coenecoop Waddinxveen

5.3.2

28 Bijlagen bij Economisch Koersdocument Waddinxveen 2021-2026

Gebiedskoers/ kansen29 • Klimaatadaptatie en biodiversiteit; • Noordkade transformatie naar gemengd woon-werkgebied; • Zuid op termijn transformeren; • Kouwehoek verbeteren van Ontsluiting; • De terreinen moeten schoon, heel en veilig blijven/worden;

29 Bijlagen bij Economisch Koersdocument Waddinxveen 2021-2026

60 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

61 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

•

•

•

•

•

• •

• •

De daken van bedrijventerreinen worden zoveel mogelijk ingezet voor de opwekking van zonne-energie. Nieuwe bedrijfsdaken moeten de juiste draagkracht hebben om grootschalige zonnesystemen te kunnen dragen. Nieuwe bedrijfsgebouwen worden energieleverend. Bestaande bedrijven worden zoveel mogelijk gestimuleerd om hun daken in te zetten voor zonneenergie; Inwoners kunnen financieel participeren in lokale energieprojecten op bedrijfsdaken. De winsten worden lokaal geïnvesteerd in zaken waar de inwoners behoefte aan hebben; Ook de bedrijventerreinen doen mee in de warmtetransitie. Op de terreinen wordt hernieuwbare warmte gebruikt of alternatieve brandstoffen zoals waterstof en groen gas; Bedrijven zijn verplicht om energiebesparende maatregelen in te voeren die binnen 5 jaar zijn terugverdiend. De gemeente stimuleert de toepassing van deze maatregelen; De bedrijventerreinen worden groener. We hanteren een vast percentage groen dat aanwezig moet zijn per bedrijfskavel en in het gehele bedrijfsgebied. Waar mogelijk wordt een zonnedak in combinatie met een groen dak aangelegd.

Waar dat niet kan wordt er voor een van de twee gekozen; Goede landschappelijke inpassing van de terreinen; Verkeersmanagement om parkeerproblemen te voorkomen, door te denken aan bijvoorbeeld alternatieve vervoersmiddelen en deelauto’s; Openbare ruimte veilig en gezond inrichten en beheren op beheerniveau B (dat wil zeggen het basisniveau; Realisatie doorfietsroute tussen Alphen aan den Rijn en Gouwe (langs het spoor / Kanaaldijk).

Figuur 32 Afwegingskaders met belangrijkste ambities voor de bedrijventerreinen

62 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

5.4 Glastuinbouw 5.4.1 Huidig karakter 30 Het glastuinbouw gebied in Waddinxveen bestaat uit de Bredeweg (inclusief Glasparel) en de Van Dort Kroonweg. Glasparel+ is in ontwikkeling. De glastuinbouw is hoofdverbruiker van het aardgas in Waddinxveen. Met behulp van Warmte Kracht Koppeling (WKK) installaties wordt het aardgas omgezet in warmte voor het verwarmen van de kas, elektriciteit voor de verlichting van de kas en CO2 voor de groei van de planten.31 Het deelgebied Bredeweg bestaat uit relatief nieuw glas met middelgrote tot grote bedrijven en relatief veel bloementeelt. Ook de verkaveling is redelijk tot goed. In de Glasparel is nog zo’n 70 hectare beschikbaar voor glastuinbouwontwikkeling (bestemd maar nog niet gerealiseerd glas). Een deel daarvan is in beeld als alternatieve locatie voor te verplaatsen bedrijven vanuit de Noordkade (vanwege de transformatie naar woon-werkgebied). In het deelgebied Van Dort Kroonweg komen relatief veel kleine bedrijven en kassen van voor 2000 voor. De verkaveling is kleinschalig en de percelen zijn ondiep. Daarnaast zijn er beperkt mogelijkheden voor collectieve voorzieningen. De bedrijven telen overwegend sierteeltproducten. Het gebied ligt dicht bij de woonkern van Waddinxveen, maar wel gescheiden door de Vredenburghlaan en de zone tussen de Vredenburghlaan en het glastuingebied.

Dit deelgebied biedt weinig kansen voor modernisering, herstructurering én functieverandering op de korte termijn. Op langere termijn lijkt dit glastuinbouwgebied niet duurzaam.

30 Werkboek Oostland, 2020

Figuur 33 Glastuinbouw www.hartvanwaddinxveen.nl)

in

Waddinxveen

(bron

archief

31 Transitie Visie warmte, 2021

63 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

64 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

5.4.2 Gebiedskoers/ kansen 32 Bredeweg:

• • • • • •

• • • •

•

•

Van Dort Kroonweg: Overleg ondernemers over toekomstplannen gebied t.a.v. modernisering en herstructurering (onderzoek alternatieve duurzame bestemming, behoud economische functie).

Klimaatadaptatie en biodiversiteit; Schaalvergroting en daarvoor herstructurering; Verbetering ontsluiting via de Bredeweg die tegen beperkingen aanloopt. Collectieve watervoorzieningen; Restwarmte van WKK-installaties delen met kern. Overschot in bodem opslaan in zomer en gebruiken in winter; Collectief warmtenet dat enerzijds gevoed wordt vanuit de beoogde ‘WarmtelinQ leiding / Warmte Samenwerking Oostland (WSO) en/of anderzijds via verlenging van de B3 Hoek Leiding; Ledverlichting in kassen; Kans”CO2 afvangen f rest CO2 gebruiken; Kans: Zonnefolie op kassen of zonnepanelen boven waterbassins; Kans: Samen op weg naar een emissieloze kas: streven naar nullozing in 2027 van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen in bodem en oppervlaktewater (Afsprakenkader Emissieloze kas); Openbare ruimte veilig en gezond inrichten (duurzame keuzes in groen, verlichting met respect voor biodiversiteit) en beheren op beheerniveau B (dat wil zeggen het basisniveau).

Figuur 34 Afwegingskader met de belangrijkste ambities voor de glastuinbouw

32 Werkboek Oostland, 2020

65 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

5.5 Polders Achterof en Zuidplas 5.5.1 Huidig karakter Polder Achterof is het meest herkenbare agrarische buitengebied van Waddinxveen. De polder heeft een open landschap met weids uitzicht. De ondergrond en het gebruik van de bodem passen goed bij elkaar in dit gebied. De westzijde van de polder is een stiltegebied en Achterof is een telpost voor trekvogels. Gezien de veelheid aan activiteiten waarvoor ruimte gevonden moet worden en de schaarse ruimte in de Randstad en ook in Waddinxveen, liggen er meerdere ruimteclaims op dit gebied. Het gaat om de huidige agrarische functie, mogelijke natuurontwikkeling ter versterking van het Bentwoud, de komst van de verlengde Bentwoudlaan en mogelijke uitbreiding van de recreatiemogelijkheden. Figuur 35 Polder Achterof, Martin van der Vaart, 22 februari 2022 via https://zoom.nl/foto/portret/3394326/polderzicht

66 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

67 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

5.5.2

Gebiedskoers/ kansen • • • • • • • • • •

een laag niveau vanwege het vaak meer extensieve karakter in het buitengebied).

Klimaatadaptatie en biodiversiteit; Duurzame/ natuur inclusieve / kringlooplandbouw (zoals een Herenboerderij). Deels transformeren naar, of sterkere nevenfunctie als, recreatiegebied; Informatiebord voor tankgracht WO2 (kansen voor recreatie); Wateropvang bij piekbuien; Ecologische verbinding via Gouwebos naar Reeuwijk; Plofplek voor explosieven; Realisatie (Verlengde) Bentwoudlaan en Verlengde Beethovenlaan Betere verbindingen voor wandelaars en fietsers; Gemeentelijke wegen en fietspaden beheren op beheerniveau B. De overige openbare ruimte op beheerniveau C (dat wil zeggen

Figuur 36 Afwegingskader met de belangrijkste ambities voor de polder Achterof en Zuidplas

68 Omgevingsvisie Waddinxveen 2050

5.6 Veenweidegebied: Voorofsche polder

polder

Bloemendaal

en

5.6.1 Huidig karakter Polder Bloemendaal en de Voorofsche polder hebben een hoge omgevingskwaliteit met bijzondere polders met hoge cultuurhistorische, landschappelijke en natuurwaarden. Het zijn waardevolle gebieden voor weidevogels en ze bevatten een grote hoeveelheid archeologische sporen. In de polder lopen ook bewoningslinten door en er is bedrijvigheid in verschillende vormen aanwezig: landbouw in afnemende mate en kwekerijen. De polders worden niet overal als even goed bereikbaar en fietsvriendelijk ervaren. Ook moet opgepast worden met het toestaan van nieuwe ontwikkelingen: het huidige karakter ten zuiden van de Brugweg en van de Voorofsche polder dient bewaakt te worden.