Bijlage 1: Jaarstukken 2025

Op deze manier wordt er proactief met risico’s omgegaan, in plaats van reactief. Meer terugkijken en leren van het effect van de beheersmaatregelen. 5. Zorgen voor beter bestuur en voor vertrouwen in bestuur: Een goed risicomanagement zorgt ervoor dat de burgers vertrouwen hebben in de gemeente en haar bestuurders, want zij hechten belang aan een goedwerkende gemeente.

2.2 Risico-kaart Er wordt gebruik gemaakt van een risicokaart voor de beheersing van risico’s met een hoge kans op waarschijnlijkheid en groot financieel gevolg. De risicokaart geeft (in dit geval) de risico’s weer naar de klassen voor de kans en het financieel gevolg. De beheersing van de risico’s die in de rode en oranje vlakken van de risicokaart vallen, worden nader toegelicht in onder “risico inventarisatie”. Risico’s die toezien op imago, planning of anderzijds zijn niet binnen deze risicokaart opgenomen, maar worden wel periodiek gemonitord en zijn onderdeel van het risico framework van gemeente Waddinxveen.

Figuur 1: Risicokaart Zichtbaar is dat er nu 15 financiële risico’s zijn geïnventariseerd die méér dan € 50.000 ,- bedragen. Risico’s onder de € 50.000 euro worden niet meegenomen bij de berekening van het weerstandsvermogen. De risico’s met de meest majeure financiële impact worden toegelicht in paragraaf 2.3 Risicoinventarisatie.

64 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

2.3 Risico-inventarisatie Vanuit het risicomanagement systeem zijn de risico’s geactualiseerd en berekend. Conform de geactualiseerde nota Risicomanagement en weerstandsvermogen, worden in onderstaande tabel de risico’s benoemd die in de risicokaart in de rode of oranje vlakken zijn gepositioneerd en de grootste financiële risico’s voor gemeente Waddinxveen zijn. Positie Risico

1

2

3

4

Kans Financieel (in %) gevolg (in €)

Gewogen risicobedrag (Monte Carlo)

Programma risico

Structurele korting van rijkswege op 70% 3.000.000 2.519.913 Algemene Gemeentefonds. Alhoewel er stappen dekkingsmiddelen en zijn gezet in een betere bekostiging van onvoorzien gemeenten, is er nog geen zicht op een structurele verbetering en blijft dit kans – groot een (groot) risico voor gemeenten in de impact –zeer groot toekomst. (rood) Beheersmaatregelen • Vroegtijdige planning: Gemeente Waddinxveen kan haar begroting en financiële plannen herzien om rekening te houden met de verwachte bezuinigingen indien dit nodig is. Dit sturingmiddel kan helpen om onverwachte tekorten te voorkomen • Kostenbeheersing: Door blijvend op zoek te zijn naar efficiëntieverbeteringen en waar dat kan kostenbesparende maatregelen door te voeren, proberen uitgaven verminderen. Terugbetaling Woningbouwimpuls 50% 5.000.000 1.937.122 Ruimte voor (WBI) Subsidie Noordkade iedereen Gemeente is niet tijdig of met onvoldoende ambtelijke capaciteit begonnen met werkzaamheden, kans – aannemelijk waardoor niet aan de voorwaarden van de impact –zeer groot subsidie kan worden voldaan (oranje) Beheersmaatregel: • Projectmanagement: Door periodiek te sturen op belangrijke (subsidie)momenten, kan tijdig worden bijgestuurd daar waar nodig.

• Risicobeheersing: We voeren regelmatig controles en monitoring uit om te zorgen dat de wij ons als subsidieontvanger ons houden aan de voorwaarden en doelstellingen van de subsidie Projectmatig werken & tussentijdse rapportages: Tussentijdse rapportages en financiële verantwoordingen van subsidieontvangers om tijdig problemen te signaleren en aan te pakken. Netcongestie voor aansluiting 10% 5.000.000 1.937.122 Ruimte voor woningbouwprojecten en iedereen maatschappelijke voorzieningen kans – groot impact –zeer groot (rood) ] Beheersmaatregel: • Samenwerken met netbeheerders: Door vroegtijdig in gesprek te gaan met netbeheerders, kunnen we als gemeente beter anticiperen op toekomstige capaciteitsproblemen en samen oplossingen vinden, zoals bijvoorbeeld het plaatsen van extra transformatorstations • Flexibele planning: Waddinxveen probeert om bouw- en ontwikkelingsplannen flexibel in te richten, zodat projecten kunnen worden aangepast aan de beschikbaarheid van netcapaciteit. Open einde regeling Jeugdwet & 70% 1.500.000 1.329.644 Juiste zorg voor Wmo Door het ontbreken van een iedereen bestedingsplafond of extra stijging van jeugdzorguitgaven moet gemeente in kans – groot zorg voorzien waar onvoldoende impact –groot financiële dekking tegenover staat.

(oranje) Beheersmaatregel: • Egalisatiereserve: Gemeente Waddinxveen beschikt over een egalisatiereserve om kortstondig financiële pieken te kunnen opvangen.

65 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

•

Regionaal samenwerken en inkopen: Voor structurele beheersmaatregelen wordt kritisch gekeken naar de kosten van de open einde regelingen, in regionale samenwerking met de Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en WMO 5 Invoering van de Wet Kwaliteitsborging 90% 400.000 549.784 Ruimte voor (WKB). Stijgende kosten door iedereen aanhoudende werkzaamheden en lagere legesinkomsten. Denk daarbij kans – zeer groot aan (ongedekte) ambtelijke en inzet impact –groot van toezichthoudersuren die daarvoor (oranje) benodigd zijn Beheersmaatregel: • Bekostiging in lijn brengen met gemeentelijke plannen en daarin keuzes maken 6 Korting van 10% op de Specifieke Uitkeringen door omzetting naar Algemene uitkering als maatregel beleidsakkoord kabinet Schoof.

50%

750.000

500.982

Meerdere kans – gemiddeld impact –aannemelijk (geel)

Beheersmaatregel: • Bekostiging in lijn brengen met gemeentelijke plannen en daarin keuzes maken

2.4 Benodigde weerstandscapaciteit Financieel gevolg De ontwikkeling van het aantal risico’s en het totaal aan maximaal financieel gevolg is als volgt. Jaarrekening 2024 Aantal geïnventariseerde risico’s Maximaal financieel gevolg alle risico’s Bedragen x € 1.000

13 15.853

Begroting 2025-2028 Jaarrekening 2025 52 15 20.835 17.103

Risicosimulatie Natuurlijk doen risico’s zich niet allemaal tegelijk voor. Van alle risico´s is de kans bepaald dat het risico zich kan voordoen. Met een Monte-Carlo simulatie is vervolgens bepaald welk bedrag nodig is om de geïnventariseerde risico´s af te dekken. Daarbij wordt een zekerheidspercentage van 90% gehanteerd. Benodigde weerstandscapaciteit algemeen Benodigde weerstandscapaciteit grondbedrijfsfunctie Totaal benodigde weerstandscapaciteit Bedragen x € 1.000

Jaarrekening 2024 Begroting 2025-2028 Jaarrekening 2025 8.691 4.179 9.205 2.998

2.911

5.433

11.689

7.090

14.638

2.5 Beschikbare weerstandscapaciteit Incidentele en structurele weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit kan worden onderscheiden in incidentele weerstandscapaciteit (vermogen om eenmalige financiële gevolgen van risico’s op te vangen) en structurele weerstandscapaciteit (vermogen om structureel de financiële gevolgen van risico’s op te vangen). We gebruiken in eerste instantie de incidentele weerstandscapaciteit om zowel incidentele als structurele tegenvallers te dekken. Indien zich gedurende een jaar structurele tegenvallers voordoen, zonder dat daar meevallers tegenover staan, dan worden deze eerst incidenteel afgedekt vanuit de incidentele weerstandscapaciteit. Vervolgens wordt hiervoor bij de samenstelling van de eerstvolgende begroting structurele dekking gezocht binnen de structurele begrotingsruimte. Indien dit niet lukt dan kan de structurele weerstandscapaciteit ingezet worden als dekkingsmiddel. Incidentele weerstandscapaciteit De beschikbare incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit het geheel aan incidentele middelen van de algemene dienst vermeerderd met het saldo in de incidentele weerstandscapaciteit van het grondbedrijf. Dit wordt hieronder

66 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

weergegeven. Met ingang van de eerste Bestuursrapportage 2020 wordt er bij de bepaling van de hoogte van de algemene bedrijfsreserve rekening gehouden met toekomstige beslagen tot en met het einde van de begrotingsperiode. De beschikbare incidentele weerstandscapaciteit is als volgt: Jaarrekening 2024

Elementen weerstandscapaciteit Beschikbare algemene middelen: Algemene bedrijfsreserve algemene dienst (saldo per 1/1 jaar t, plus begrotingssaldo vorig jaar) Algemene bedrijfsreserve grondbedrijfsfunctie (saldo per 1/1 jaar t) Meerjarig begrotingssaldo 2024-2027

Geblokkeerd deel (benodigde weerstandscapaciteit): Benodigde weerstandscapaciteit algemeen Benodigde weerstandscapaciteit grondbedrijfsfunctie

Vrij besteedbaar deel algemene middelen Bedragen x € 1.000

Begroting 20252028

Jaarrekening 2025

21.091

23.780

21.916

4.741 0 25.832

2.301 2.033 27.908

5.255 0 27.171

8.691 2.998 11.689

4.179 2.911 7.090

8.691 5.433 14.124

14.143

20.818

13.047

Structurele weerstandscapaciteit De structurele weerstandscapaciteit van onze gemeente wordt toegelicht in de paragraaf Kengetallen.

2.6 Benodigde versus beschikbare weerstandscapaciteit Om betekenis te geven aan de ratio van het weerstandsvermogen wordt gewerkt met een waarderingstabel. Deze indeling van waardering wordt over het algemeen toegepast door gemeenten. Daarnaast gebruikt de provincie vanuit haar rol als toezichthouder deze waardering tevens in het toetsingskader. Hier sluit de Gemeente Waddinxveen bij aan. Ratio weerstandsvermogen

Betekenis

Groter dan 2.0

Uitstekend

Tussen 1.4 en 2.0

Ruim voldoende

Tussen 1.0 en 1.4

Voldoende

Tussen 0.8 en 1.0

Matig

Tussen 0.6 en 0.8

Onvoldoende

Kleiner dan 0.6

Ruim onvoldoende

De gemeenteraad van Waddinxveen heeft de norm vastgesteld dat zij streeft naar een ratio van minimaal ruim voldoende (1,4) . Jaarrekening 2024

Begroting 2025-2029

Jaarrekening 2025

Beschikbare weerstandscapaciteit

25.832

25.736

27.171

Benodigde weerstandscapaciteit

11.689

7.090

14.124

2,21

3,63

1,92

Uitstekend

Uitstekend

Ruim voldoende

Ratio weerstandsvermogen Ratio betekenis

67 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

2.7 Kengetallen financiële positie De kengetallen moeten worden opgenomen in deze paragraaf om de raad in onderlinge samenhang eenvoudig inzicht te verschaffen in de financiële positie van de gemeente en daarmee een bijdrage te leveren aan de (verdere) invulling van de kaderstellende en controlerende rollen van de raad. Ze moeten inzichtelijker maken over hoeveel (financiële) ruimte een gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Door de Provincie Zuid-Holland zijn normen gedefinieerd, die in het vervolg als referentie worden gebruikt. De kleuren van de verschillende ratio’s per kengetal zijn groen, oranje (volgens website geel) en rood (volgens website oranje). Bij de toelichting op de kengetallen worden de ratio’s per kengetal verklaard. Het verloop van de kengetallen kan als volgt worden samengevat: Jaarrekening Kengetallen 2024 Netto schuldquote 41% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle 36% leningen Solvabiliteitsratio 47%

Begroting 20252028 69%

Jaarrekening 2025 50%

68%

45%

45%

48%

9%

0%

8%

Structurele exploitatieruimte

5,30%

1,50%

4,80%

Belastingcapaciteit

100%

102%

99%

Grondexploitatieratio

Toelichting Netto schuldquote Kengetal dat een indicatie geeft van de hoogte van de schuld. Daarmee kan een oordeel worden gevormd over de mate waarin de baten, exclusief reservemutaties, van de gemeente toereikend zijn om de schuldverplichtingen te voldoen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Het percentage komt tot stand door de aangetrokken gelden minus de uitgezette gelden te delen door de jaarinkomsten. Volgens de website ‘staatvan.zuid-holland.nl’ is de kleur bij een ratio van < 90% groen, bij 90% - 130% oranje (volgens website geel) en bij > 130% rood (volgens website oranje). De netto schuldquote is ten opzichte van 2024 in 2025 verslechterd. De schuldquote is de verhouding tussen schulden en het totaal van de baten. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Bij dit kengetal worden de doorgeleende gelden van de financiële activa gecorrigeerd op de netto schuldquote. Verder is de toelichting op de netto schuldquote van toepassing, inclusief referentiewaarden. Solvabiliteitsratio Kengetal dat weergeeft in hoeverre het totaal van de activa is gefinancierd vanuit het eigen vermogen. De ratio wordt berekend door het eigen Vermogen (de reserves) te delen door het balanstotaal.

Volgens de website “staatvan.zuid-holland.nl” is de kleur bij een ratio van > 50% groen, bij 20% - 50% oranje (volgens website geel) en bij < 20% rood (volgens website oranje). De solvabiliteit is in 2025 toegenomen. Grondexploitatieratio Kengetal dat een indicatie geeft van de hoogte van de voorraad bouwgrond en de stand van het onderhanden werk bouwgrondexploitatie. De balanswaarde hiervan minus de voorzieningen voor negatieve grondexploitaties wordt gedeeld door de jaarinkomsten om tot deze ratio te komen. De hoogte van dit kengetal geeft aan wat het terugverdienrisico is op de grondexploitaties ten opzichte van de totale inkomsten van de gemeente. Volgens de website ‘staatvan.zuid-holland.nl’ is de kleur bij een ratio van < 20% groen, bij 20% - 35% oranje (volgens website geel) en bij > 35% rood (volgens website oranje). Volgens de eerdergenoemde website is de bandbreedte van deze ratio bij de diverse gemeenten groot. Of een gemeente een beheers- of een ontwikkelgemeente is heeft een grote invloed op deze ratio. Ten opzichte van de Jaarrekening 2024 is deze ratio afgenomen. Structurele exploitatieruimte Het financiële kengetal structurele exploitatieruimte geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen de begroting/Jaarrekening is, afgezet tegen de inkomsten.

Dit kengetal brengt de structurele weerstandscapaciteit of robuustheid van de meerjarenbegroting tot uitdrukking. De structurele exploitatieruimte heeft een positieve invloed op de solvabiliteit als hiermee het eigen vermogen wordt versterkt. Volgens de website ‘staatvan.zuid-holland.nl’ is de kleur bij een ratio van > 0% groen, 0% oranje (volgens website geel) en bij < 0% rood (volgens website oranje). De score is positief (groen) en afgenomen ten opzichte van Jaarrekening 2024.

68 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk (jaar t) in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde (jaar t-1). Volgens de website ‘staatvan.zuid-holland.nl’ is de kleur bij een ratio van < 95% groen, bij 95% - 105% oranje (volgens website geel) en bij > 105% rood (volgens website oranje). De tarieven liggen bij de gemeente Waddinxveen onder het gemiddelde in Nederland. Financiële kengetallen begroting 2025 – 2028 in samenhang De gemeente Waddinxveen is een ontwikkelgemeente. Dit betekent dat de financiële begroting jaarlijks sterk kan wisselen. Dit is van invloed op het verloop van de Netto schuldquote, de Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, de Solvabiliteit en de Grondexploitatieratio, die hierdoor een grillig karakter kunnen vertonen.

69 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Paragraaf 3 Onderhoud Kapitaalgoederen 3.1 Inleiding Kapitaalgoederen maken een groot deel uit van het kapitaal van een gemeente. De kapitaalgoederen in eigendom van de gemeente Waddinxveen bestaan uit wegen, bruggen, openbare verlichting, openbaar groen en bomen, speelplaatsen, het rioolstelsel, watergangen, sportvelden, gemeentelijke gebouwen en begraafplaats Thijmhof. De gemeente heeft de taak deze kapitaalgoederen in stand te houden. De kwaliteit en het onderhoud van onze kapitaalgoederen is bepalend voor de (jaarlijkse) lasten. Om het beoogde beheerniveau te waarborgen, stellen we voor de verschillende kapitaalgoederen beheerplannen op. Bij het in stand houden van de kapitaalgoederen maken we een onderscheid tussen jaarlijks onderhoud, groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. De budgetten voor jaarlijks onderhoud zijn per jaar op een gelijkblijvend niveau opgenomen binnen de exploitatiebegroting van het programma. Deze paragraaf richt zich op het groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. Groot onderhoud vindt plaats om de levensduur van een kapitaalgoed te verlengen. Om het groot onderhoud zonder fluctuaties te bekostigen treffen we voorzieningen. Jaarlijks wordt een evenredig bedrag gestort in de voorzieningen vanuit de exploitatie. De uitgaven voor groot onderhoud in een bepaald jaar onttrekken we uit de voorzieningen.

Als kapitaalgoederen aan het eind van de levensduur zijn, vindt een vervangingsinvestering plaats. De kosten van de vervangingsinvesteringen worden geactiveerd en afgeschreven met ingang van het jaar na realisatie op basis van de levensduur van het nieuwe kapitaalgoed. Openbare Ruimte We beheren en onderhouden onze kapitaalgoederen in de openbare ruimte volgens gedifferentieerde beheerniveaus We zetten in op kwalitatief goed beheer en onderhoud van onze kapitaalgoederen voor de disciplines wegen, groen en riolering. De kwaliteit van onze kapitaalgoederen moet zo goed zijn dat we ze kunnen blijven gebruiken. We beheren en onderhouden de openbare ruimte daarom volgens gedifferentieerde beheerniveaus, zoals vastgesteld in de Omgevingsvisie Beheer Openbare Ruimte. Dit zijn de verschillende niveaus waarop de kapitaalgoederen bijgehouden worden. Hierbij spelen we in op de wensen van onze partners en voldoen we aan onze zorgplichten. De beheerniveaus zijn als volgt onderverdeeld: Centra Hoofdwegen

Woonwijken

Bedrijven

Buitengebied

Jaarlijks onderhoud

A

B

B

B

C

Groot onderhoud Vervangingsinvesteringen

A A

B B

B B

B B

C C

Deze beheerniveaus kunnen als volgt worden toegelicht: Code Kwaliteit Technische staat

Verzorging

A

Hoog

Weinig op aan te merken

Schoon

B

Basis

Lichte schade, een en ander op aan te merken

Matig schoon, niet storend

C

Laag

Duidelijke schade, veel op aan te merken

Vuil, storend

We geven uitvoering aan het Projectenboek Openbare Ruimte 2021-2024 en het verlengde Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) In 2025 hebben we uitvoering gegeven aan het verlengde IBOR 2025. In 2025 hebben voorbereidingen voor de reconstructies ‘behoud van de identiteit van de Plasweg’, Tweede Bloksweg en MachtelterfGijsberterf- Herbarenerf Uitgevoerd. Er zijn diverse groenprojecten uitgevoerd. Het park Coenecoop, Fietspad Roosje Voshoeve, Limaweg, Noordkade buiten de bebouwde kom en de parkeerplaats Willem de Rijkerlaan zijn afgerond.

70 Paragraaf 3 Onderhoud Kapitaal-goederen

Gemeentelijke Gebouwen We geven uitvoering aan het Meerjarig Onderhoudsplan Voor het beheer en onderhoud van onze gebouwen wordt eens in de vier jaar een Meerjarig Onderhoudsplan (MJOP) opgesteld. Hiervoor worden de gebouwen geïnspecteerd en de gegevens ingevoerd in het onderhoudsprogramma, waarbij het beheerniveau ‘sober en doelmatig’ uit de NEN2767 wordt aangehouden. Sportaccommodaties We investeren in buitensportaccommodaties Voor buitensport geldt een minimale cultuurtechnische en sporttechnische kwaliteit voor de buitensportvelden. Het beheer hiervan is verder uitgewerkt en vastgelegd in het Beheerplan Buitensport 2021-2024. Voor de Buitensportaccommodaties wordt een nieuw beheerplan opgesteld voor de periode 2025–2028. Algemene Begraafplaats Thijmhof Een kwalitatief goede begraafplaats draagt bij aan het welzijn van onze samenleving Gemeente Waddinxveen beheert en exploiteert de algemene begraafplaats Thijmhof, gelegen aan de Alberdingk Thijmlaan 8. Door de begraafplaats in kwalitatief goede staat te houden, dragen we bij aan het welzijn van onze samenleving. Voor de begraafplaats geldt daarom het beheerniveau A.

3.2 Onderhoud kapitaalgoederen Binnen de kapitaalgoederen zijn onze beheerdisciplines onderverdeeld in wegen, groen, water, riolering, gemeentelijke gebouwen en begraafplaatsen. Om de kapitaalgoederen te beheren en onderhouden stellen we beheerplannen op. De disciplines wegen, groen en riolering hebben we verwerkt in het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2021-2024 en de verlengde IBOR 2025. Voor de discipline gemeentelijke gebouwen en begraafplaatsen hanteren we een meerjarig onderhoudsplan. Wegen Beleidskader Onder de beheerdiscipline wegen vallen de disciplines wegen, civieltechnische kunstwerken, openbare verlichting en verkeersregelinstallaties. We beheren en onderhouden deze disciplines op basis van het beleid uit de Visie Beheer Openbare Ruimte. Daarnaast hanteren we de richtlijnen van onze Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) en de richtlijnen die worden opgesteld door het CROW, zoals de richtlijnen van Duurzaam Veilig. Het beheer van deze disciplines is verder geconcretiseerd en vastgelegd in het Verlengde IBOR 2025.

In 2025 hebben we naast de integrale projecten ook groot onderhoud gepleegd aan onze asfaltwegen. En zijn de groot onderhoudswerkzaamheden van 2026 voorbereid. Daarnaast hebben we op diverse locaties asfalt reparaties uitgevoerd om de levensduur van de wegen te verlengen. Binnen onze openbare verlichting hebben we stappen

71 Paragraaf 3 Onderhoud Kapitaal-goederen

gezet op het gebied van verduurzaming door een aanbesteding te starten voor het vervangen van armaturen door ledverlichting. In 2025 zijn de voorbereidingen getroffen om de laatste 34% om te vormen naar ledverlichting. Met deze investering zijn in 2026 alle armaturen voorzien van ledverlichting.

Groen Beleidskader Onder de beheerdiscipline groen vallen de disciplines openbaar groen, spelen en buitensport. We beheren en onderhouden deze disciplines op basis van het beleid uit de Omgevingsvisie Beheer Openbare Ruimte. Daarnaast hanteren we de richtlijnen van onze Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) en de richtlijnen uit het Handboek Bomen 2018 van het Norminstituut Bomen. Ook hanteren we voor onze speeltoestellen de eisen van het Warenbesluit Attractie- en Speeltoestellen. Voor spelen geldt dat veiligheid leidend is en niet de beeldkwaliteit. Voor buitensport geldt een minimale cultuurtechnische en sporttechnische kwaliteit met betrekking tot de buitensportvelden. Het beheer van deze disciplines is verder geconcretiseerd en vastgelegd in het Integrale Beheerplan Openbare Ruimte 2021-2024 en het verlengde IBOR 2025.

In 2025 hebben we de speelplekken Machtelderf en Kamilleveld vervangen. We zijn ook gestart met de voorbereiding van het vervangen van de speelplek Raadhuisplein. Op de speelplek Warande zijn extra speeltoestellen bijgeplaatst. Aan de Puttelaan en de Zuidplaslaan hebben we natuurvriendelijke oevers aangelegd. De aanleg van de natuurvriendelijke oever Avondster is in 2025 voorbereid en wordt in 2026 gerealiseerd. Het vergroeningsproject Kanaaldijk-Coenecoop is uitgevoerd. Het ecolint aan de Zuidplaslaan is gerealiseerd. In 2025 is het speelruimteplan "samen beslissen” opgesteld en afgerond. In 2025 is de data op orde gebracht en zijn de wettelijke inspecties speeltoestellen aanbesteed om te kunnen voldoen aan onze zorgplicht.

Riolering Beleidskader Voor het beheer en onderhoud van de riolering sturen we op twee aspecten, namelijk de technische staat en de afvoercapaciteit. Beheer op basis van een verschillende beheerniveaus is dan ook niet aan de orde. We beheren

72 Paragraaf 3 Onderhoud Kapitaal-goederen

en onderhouden de riolering op basis van het beleid uit het Gemeentelijk Waterplan (GWP). In het GWP wordt voor de periode 2021-2025 ingegaan op manier waarop we invulling geven aan onze zorgplichten voor afval hemel- en grondwater. In dit plan is ook op hoofdlijnen beschreven hoe we ons rioolstelsel in stand houden. Het beheer van ons rioolstelsel is verder geconcretiseerd en vastgelegd in het verlengde Integrale Beheerplan Openbare Ruimte 2025. Daarnaast hanteren we de richtlijnen van onze Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR).

In 2025 hebben we bij de integrale projecten in de wijken het hemelwater afgekoppeld. Bij de doorgaande wegen hebben we de kolken en kolkleidingen vervangen. De voorbereidingen voor het relinen (riool voorzien van een sok) van de benodigde rioolstelsels en het groot onderhoud aan de duikers zijn uitgevoerd. Water Beleidskader We hebben de watergangen onderhouden volgens de afspraken die gemaakt zijn met de Hoogheemraadschappen. Het beheer van ons oppervlakte watersysteem is verder geconcretiseerd en vastgelegd in het Integrale Beheerplan Openbare Ruimte. Daarnaast hanteren we de richtlijnen van onze Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) en de keur van de beide Hoogheemraadschappen. Gemeentelijke gebouwen Beleidskader Het nieuwe Meerjarig onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen (MJOP) 2026-2029 is opgesteld en vastgesteld in 2025. Het beheerniveau sober en doelmatig is in 2025 aangehouden. De renovatie van de sportzaal de Duikelaar is in 2025 afgerond. Sportaccommodaties Beleidskader Het opstellen van het nieuwe beheerplan buitensportaccommodaties is met een jaar vertraagd.

73 Paragraaf 3 Onderhoud Kapitaal-goederen

Begraafplaats Thijmhof Beleidskader Het Beheerplan Begraafplaats Thijmhof 2022-2026 is opgesteld vanuit de behoefte aan een meerjarenperspectief op het beheer en onderhoud van begraafplaats Thijmhof. Met dit beheerplan geven we inzicht in de capaciteit op onze begraafplaats, waarbij we rekening houden met de groei van ons inwonersaantal, het sterftecijfer en landelijke trends. Het beheerplan bevat de kosten die nodig zijn om te voldoen aan de Wet op de Lijkbezorging.

74 Paragraaf 3 Onderhoud Kapitaal-goederen

3.3 Verloop voorzieningen Voorziening onderhoud openbare ruimte Om de uitgaven voor het groot onderhoud, opgenomen in het Integrale beheerplan openbare ruimte, te egaliseren is de Voorziening onderhoud openbare ruimte ingesteld. Het verloop van deze voorziening is als volgt: Voorziening Onderhoud openbare ruimte

Saldo 31-12- Vermeerdering 2024 1.511.272 1.639.375

Vermindering

Saldo 31-12-2025

2.178.366

972.281

Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen Om de uitgaven voor het groot onderhoud opgenomen in het MJOP (meerjarenonderhoudsplan) te egaliseren is de Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen ingesteld. Het verloop van deze voorziening is als volgt: Voorziening Onderhoud gemeentelijke gebouwen

Saldo 31-12- Vermeerdering 2024 361.724 294.642

Vermindering

Saldo 31-12-2025

386.947

269.419

75 Paragraaf 3 Onderhoud Kapitaal-goederen

Paragraaf 4 Financiering 4.1 Inleiding Bij de opstelling van de paragraaf Financiering is rekening gehouden met het rentebeleid zoals die is vastgelegd in de Financiële verordening gemeente Waddinxveen 2025 die op 10 december 2025 door de raad is vastgesteld.

4.2 Renteomslag 2025 De renteomslag kan voor het jaar 2025 als volgt worden samengevat: Begroting 2025

Jaarrekening 2025

Rentelasten kort- en langlopende geldleningen

-1.517

-1.518

Rentebaten kort- en langlopende vorderingen

-326

-349

-1.191

-1.169

Saldo rentelasten en baten Doorberekende rente aan grondexploitatie Aan taakvelden toe te rekenen externe rente Rente over eigen vermogen

-

Rente over voorzieningen

-

100

-47

-1.091

-1.216 -

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

-1.091

-1.216

De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

1.139

1.139

48

-77

Renteresultaat op het taakveld Treasury Bedragen x € 1.000

Doorberekende rente aan grondexploitatie Bij de grondaankopen Bouwfonds Property Development (BPD) in het kader van het actief grondbeleid gemeentelijke grondexploitatie Triangel is er sprake van ‘projectfinanciering’ door een langlopende geldlening van BPD voor hetzelfde bedrag. Hiervoor wordt met ingang van 2021 een rentepercentage gehanteerd van 1,5%. Deze rentelast wordt doorberekend aan de gemeentelijke grondexploitatie Triangel. Bij de overige langlopende geldleningen is er sprake van ‘integrale financiering’. Bij deze vorm van financiering worden alle activa van de gemeente beschouwd bij het aantrekken van een langlopende geldlening. Het in de grondexploitaties actief grondbeleid te hanteren rentepercentage wordt bij ‘integrale financiering’ bepaald uit het gewogen gemiddelde rentepercentage van de bestaande leningenportefeuille van de gemeente, naar verhouding vreemd vermogen/totaal vermogen. Hierbij blijven de eerdergenoemde langlopende geldlening BPD en de uitgestelde betalingsregeling Centrum dus buiten beschouwing. De rente aan een grondexploitatie actief grondbeleid wordt toegerekend over de boekwaarde van de actieve grondexploitaties per 1 januari van het betreffende boekjaar.

Rente over eigen vermogen In de gemeente Waddinxveen komt alleen nog het saldo rentelasten dat samenhangt met het vreemd vermogen tot uitdrukking in de exploitatie Er wordt alleen rente toegevoegd aan de Reserve bovenwijkse voorzieningen Doorberekende rente aan taakvelden De aan de taakvelden (programma’s en overzicht Overhead), als onderdeel van de kapitaallasten (Staat van vaste activa) toe te rekenen rente is de sluitpost van de renteomslag. Indien de werkelijke rentelasten in Euro’s die over een jaar aan taakvelden hadden moeten worden doorbelast afwijken van de rentelasten in Euro’s die op basis van de voorgecalculeerde renteomslag aan de taakvelden zijn toegerekend, dan kan de gemeente besluiten tot correctie.

4.3 Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) In de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) zijn de kaders gesteld voor een verantwoorde, voorzichtige en professionele inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie van decentrale overheden. De Wet fido heeft een gezonde financiering van openbare lichamen, waaronder gemeenten, als centrale bedrijfseconomische doelstelling.

76 Paragraaf 4 Financiering