b. Jaarstukken Regio Midden-Holland 2022 versie 2.0
Tekst van het document
Jaarstukken 2022
Versienummer: 2.0 Datum: 5 april 2023
Dagelijks Bestuur 5 april 2023 Algemeen Bestuur 5 juli 2023
Postbus 305 2800 AH GOUDA www.regiomiddenholland.nl Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
1 van 59
Productnummer Omschrijving Status Datum Opdrachtgever Opgesteld door
Jaarstukken Regio Midden-Holland 2022 Ter vaststelling Dagelijks Bestuur d.d. 5 april 2023 5 april 2023 Algemeen Bestuur M. de Heide
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
2 van 59
Inhoudsopgave 1
Voorwoord ........................................................................................................................................5
2
Rekening in één oogopslag ..............................................................................................................7
3
2.1
Resultaat Regio Midden-Holland 2022.................................................................................... 7
2.2
Resultaatbestemming .............................................................................................................. 8
Jaarverslag .................................................................................................................................... 10 3.1
3.1.1
Programma Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt ..................................................... 10
3.1.2
Programma Verkeer en Vervoer ................................................................................... 13
3.1.3
Programma Sociaal Domein ......................................................................................... 16
3.1.4
Programma Ruimte en Wonen ...................................................................................... 17
3.1.5
Programma Duurzaamheid ........................................................................................... 19
3.1.6
Cultuur ........................................................................................................................... 20
3.1.7
Wat heeft het programma Regio Midden-Holland gekost? ........................................... 21
3.1.8
Algemene dekkingsmiddelen ........................................................................................ 22
3.2
4
Programma Regio Midden-Holland ....................................................................................... 10
Paragrafen ............................................................................................................................. 23
3.2.1
Lokale Heffingen ............................................................................................................ 23
3.2.2
Weerstandsvermogen en Risicobeheersing.................................................................. 23
3.2.3
Onderhoud Kapitaalgoederen ....................................................................................... 25
3.2.4
Financiering ................................................................................................................... 26
3.2.5
Bedrijfsvoering ............................................................................................................... 28
3.2.6
Openbaarheid ................................................................................................................ 28
3.2.7
Verbonden Partijen ........................................................................................................ 28
3.2.8
Rechtmatigheid .............................................................................................................. 28
Jaarrekening .................................................................................................................................. 30 4.1
Balans Regio Midden-Holland per 31 december 2022 ......................................................... 30
4.2
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................. 32
4.2.1
Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening ................................... 32
4.2.2
Vaste activa ................................................................................................................... 32
4.2.3
Vlottende activa ............................................................................................................. 33
4.2.4
Voorzieningen ................................................................................................................ 33
4.2.5
Vaste schulden .............................................................................................................. 33
4.2.6
Vlottende passiva .......................................................................................................... 34
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
3 van 59
4.2.7 4.3
Waarderingsgrondslagen WNT ..................................................................................... 34
Toelichting op de balans ....................................................................................................... 35
Activa ................................................................................................................................................. 35 4.3.1
Materiele vaste activa .................................................................................................... 35
4.3.2
Vlottende activa ............................................................................................................. 35
Passiva .............................................................................................................................................. 38 4.3.3
Vaste passiva ................................................................................................................ 38
4.3.4
Vlottende passiva .......................................................................................................... 39
4.3.5
Niet uit de balans blijkende verplichtingen .................................................................... 40
4.4
Overzicht van baten en lasten ............................................................................................... 42
4.4.1
Overzicht van baten en lasten ....................................................................................... 43
4.4.2
Verschillenanalyse overzicht van baten en lasten ........................................................ 44
4.4.3
Onvoorzien .................................................................................................................... 46
4.4.4
Incidentele baten en lasten ........................................................................................... 46
4.4.5
Toelichting op het overzicht van baten en lasten .......................................................... 47
4.4.6
Taakvelden .................................................................................................................... 50
4.4.7
EMU-saldo ..................................................................................................................... 50
4.4.8
Wet Normering Topinkomens ........................................................................................ 52
5
Vaststelling jaarstukken 2022 ........................................................................................................ 54
6
Controleverklaring ......................................................................................................................... 55
Bijlagen
............................................................................................................................................. 56
Bijlage 1 Inwonersbijdrage 2022 per gemeente ................................................................................ 57 Bijlage 2 Staat van reserves 2022..................................................................................................... 58
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
4 van 59
1
Voorwoord
Midden-Holland: de regio midden in de Randstad. In een interactief proces met het Dagelijks Bestuur, de bestuurlijke tafels, de klankbordgroep van raadsleden en de colleges is in 2021 het document ‘Midden-Holland: de regio midden in de Randstad’ opgesteld. Dit document is gericht op het formuleren van de strategische positie van regio MiddenHolland. In het document worden tien prioritaire issues geïdentificeerd, gekoppeld aan drie thema’s: Groeigebied, Bereikbaarheid en Economische vitaliteit. Deze thema’s komen mede voort uit eerder ontwikkelde Agenda’s en visies, zoals de Regionale Economische visie; de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit, de Regionale Agenda Wonen en het Regionaal Verkeer en Vervoersplan. Op 18 februari 2022 vond over deze thema’s een ontmoeting plaats tussen het dagelijks bestuur en de gedeputeerden Zevenbergen en Stolk. Hierna volgde op 29 maart 2022 een bezoek van het college van GS aan regio Midden-Holland. In dit overleg zijn de thema’s uit het positioneringsdocument en belangrijke ontwikkelingen in onze regio toegelicht. Naar aanleiding van deze bijeenkomst is met een bijdrage van de provincie gestart met een onderzoek naar de bestuurlijk regionale ecosystemen in regio Midden-Holland door bureau Berenschot in samenwerking met de universiteit Groningen. De uitkomsten van dit onderzoek volgen in januari 2023.
In 2022 zijn diverse bijeenkomsten voor raadsleden en bestuurders georganiseerd over de regionale samenwerking. Na de gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart 2022 is gestart met een brede informatieve raadsledenbijeenkomst op 21 april 2022 van alle verbonden partijen, waaronder ook regio Midden-Holland. Op 19 mei 2022 heeft een raadsledenbijeenkomst plaatsgevonden waarbij de onderwerpen Jeugdbeschermingstafel en de inkoop Jeugdzorg en WMO aan bod kwamen. Op 23 juni 2022 volgde een online informatieavond over ontwikkelingen binnen het Sociaal Domein. Op 29 september was het onderwerp van een online informatieavond de ontwikkelingen rondom de Regionale Energie Strategie. Op 1 december 2022 vond in Bodegraven Reeuwijk een raadsledenavond plaats over de inkoop Jeugdzorg en WMO. Op 7 juli 2022 vond een collegeconferentie plaats. Tijdens deze conferentie hebben de nieuwe colleges zich aan elkaar voorgesteld en zijn de regionale bestuurlijke overleggen voor het eerst in de nieuwe samenstelling bijeen gekomen. Tevens zijn op die dag de nieuwe voorzitters van de verschillende bestuurlijke overleggen gekozen. Daarbij werd ook gesproken over de doelen op het gebied van bereikbaarheid, Midden-Holland als groeigebied en de economische vitaliteit. Op 13 oktober vond de eerste bestuurlijke overlegdag plaats.
Op deze dag vonden verschillende bestuurlijke overleggen plaats en is in een plenaire bijeenkomst uitgebreid stilgestaan bij de ontwikkelingen rond de Regionale Energiestrategie. Deze jaarrekening richt zich op de verantwoording van de regionale budgetten, gerelateerd aan de begroting. In de regionale netwerksamenwerking wordt meer gerealiseerd dan alleen deze financiële verantwoording beschrijft. Budgetten van projecten die volgen uit de strategische agenda waaraan een gemeente deelneemt, worden verantwoord in financiële stukken van de betreffende gemeente.
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
5 van 59
Financieel hebben we een positief resultaat van € 78.326,-. Naast het feit dat wij ook in 2022 doelmatig omgingen met de beschikbare middelen, ligt de verklaring omtrent het positieve resultaat onder andere in het feit dat de budgetten van vijf bestuurlijke tafels een budgetonderschrijding hebben gerealiseerd. In goedkeuring van het algemeen bestuur d.d. 18 januari 2023 zal het restant saldo van de budgetoverheveling 2021 naar 2022 van de bestuurlijke tafel Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt (ad. € 105.319,47) tezamen met het niet bestede reguliere jaarbudget 2022 (ad. € 74.388,-) van bestuurlijke tafels naar het begrotingsjaar 2023 overgeheveld. Het restant saldo van de bestuurlijke tafel Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt heeft betrekking op het door gemeente Krimpenerwaard uitgevoerde project “Uitvoeringsagenda Triple Helix overleg”. Het overgehevelde budget zal tezamen met het reguliere jaarbudget worden ingezet om de voorgestelde doelen en verplichtingen te kunnen financieren. Daarnaast heeft het budget met betrekking tot het algemene werkbudget een budgetonderschrijding. Een uitgebreide toelichting wordt weergegeven in hoofdstuk 4.4 van deze jaarrekening. In hoofdstuk 2.2 is de voorgestelde resultaatbestemming weergegeven. Ook in 2022 hebben we nadrukkelijk gekeken naar de rechtmatige besteding van middelen.
Het oordeel daarover is tot uitdrukking gekomen in de goedkeurende accountantsverklaring.
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
6 van 59
2
Rekening in één oogopslag
2.1
Resultaat Regio Midden-Holland 2022
We sluiten het jaar 2022 met een positief resultaat van € 78.326,- Dit exploitatieresultaat is per kostensoort als volgt opgebouwd: Regio Midden-Holland KS Omschrijving Algemene Bijdrage Overige Bijdragen Projectbaten Totaal Baten Personeelskosten Apparaatskosten Directe productkosten Doorberekende kosten Projectlasten Totaal Lasten Totaal saldo van baten en lasten Mutatie reserve Resultaat
2022 Realisatie Begroting -387.203 -387.203 -51.345 0 -629.125 -630.000 -1.071.098 -1.017.203 15.942 16.000 47.794 50.140 360.710 470.096 63.816 70.000 629.125 630.000 1.120.812 1.236.237 49.714 219.034 -128.041 -219.034 -78.326 0
NB In alle overzichten worden de baten weergegeven met een negatief bedrag en de lasten met een positief bedrag
Voor een compleet overzicht van de lasten en baten wordt verwezen naar hoofdstuk 6 overzicht van baten en lasten.
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
7 van 59
2.2
Resultaatbestemming
Wij stellen u voor om het positieve resultaat van € 78.326,- aan de bestemmingsreserves toe te voegen. Ter dekking van extra uitgaven die betrekking hebben op voorgenomen investeringen wordt € 59.611,aan bestemmingsreserve Projecten toegevoegd. Met betrekking tot de bestemmingsreserves van de bestuurlijke tafels wordt€ 18.715,- aan de bestemmingsreserves toegevoegd. Met deze toevoeging is het niet bestede jaarbudget 2022 van de bestuurlijke tafels in 2023 beschikbaar. De toevoeging aan de bestemmingsreserves van de bestuurlijke tafels betreft de op 18 januari 2023 door het Algemeen Bestuur voorgestelde budgetoverheveling. Op basis van de huidige bestuurlijke afspraak hebben de bestuurlijke tafels éénmalig de mogelijkheid om het niet bestede jaarbudget naar het nieuwe begrotingsjaar over te hevelen. Indien het saldo van de budgetoverheveling binnen de periode van een jaar niet besteed is, zal het saldo in de algemene middelen vrijvallen. Om de bestuurlijke tafels de gelegenheid te geven om het beschikbare budget optimaal te benutten is de afspraak om de kosten in eerste instantie ten laste van de bestemmingsreserve te brengen en vervolgens het reguliere budget 2022 wordt uitgeput. Het resterende saldo van het reguliere jaarbudget komt op basis van de bestuurlijke afspraak in aanmerkingen voor een budgetoverheveling.
In afwijking met de hiervoor genoemde bestuurlijke afspraak heeft het Algemeen Bestuur de goedkeuring gegeven om het restantsaldo per 31 december 2022 van de volgende bestemmingsreserves (budgetoverheveling 2020 naar 2021) voor specifieke doelen in 2023 beschikbaar te houden. 1. Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt; € 105.319,- met bestedingsdoel de financiering van kosten voor het project uitvoeringsagenda van Triple helixoverleg. Met betrekking tot het begrotingsjaar 2022 is afgesproken dat er in totaal € 179.707,- vanuit het boekjaar 2022 voor de bestuurlijke programma’s beschikbaar blijft, dit betreft het saldo van: 1. Het niet bestede reguliere programmabudget 2022 ad.€ 74.388,-. 2. Het niet bestede en overgehevelde saldo van de hiervoor genoemde bestemmingsreserve ad.) € 105.319,Omdat boekhoudkundig in eerste instantie het reguliere jaarbudget 2022 is uitgeput en vervolgens de onttrekking uit de bestemmingsreserve hebben plaatsgevonden lijkt de budgetoverheveling beperkt. Met deze saldering worden alleen onderstaande budgetoverheveling in het voorstel resultaatbestemming opgenomen. Op basis van bovenstaande toelichting bedraagt de mutatie in de bestemmingsreserve € 18.715,- en heeft betrekking op het volgende programma: 1. Programma Verkeer en Vervoer; a. Een budgetoverheveling van € 18.715,- van het jaar 2022 naar 2023.
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
8 van 59
De saldi van de budgetoverhevelingen zullen aan de reeds bestaande bestemmingsreserves worden toegevoegd. In de onderstaande tabel (kolom Resultaat 2022) staat exact aangegeven hoe het volledige resultaat bestemd is. De algemene reserve en de bestemmingsreserves na resultaatbestemming, zoals voorgesteld aan het Algemeen Bestuur, zien er dan als volgt uit: Reserves Regio Midden-Holland
Algemene reserve - Algemene reserve - Dienstreserve Bestuurszaken Subtotaal algemene reserve
Stand 31-12-2022 voor bestemming
Resultaat 2022
Bestemming
Uitkering
Stand 31-12-2022 na bestemming
100.000 0 100.000
0
0
0
0
0
0
100.000 0 100.000
0
0
0
0
0
88.972
0
0
0
88.972
30.077 124.306
0 0
0 0
0 0
30.077 124.306
36.686 0 82.018
0 18.715 59.611
0 18.715 59.611
0 0 0
36.686 18.715 141.629
Subtotaal bestemmingsreserves
362.059
78.326
78.326
0
440.385
Totaal
462.059
78.326
78.326
0
540.385
Dienstreserves - Bestuurszaken Subtotaal dienstreserves Bestemmingsreserves - Bestemmingsreserve Programmaondersteuning en lobby - Bestemmingsreserve Verkeer Algemeen - Bestemmingsreserve Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt - Bestemmingsreserve Ruimte en Wonen - Bestemmingsreserve Verkeer en Vervoer - Bestemmingsreserve Projecten
Bedragen x € 1,-
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
9 van 59
3
Jaarverslag
De programma’s in de begroting 2022 op hoofdlijnen vormen de basis voor de verantwoording voor het jaar 2022. In deze jaarrekening hebben we een financiële toelichting per programma opgenomen. In hoofdstuk 3.1 wordt het programma Regio Midden-Holland uitgesplitst in een vijftal inhoudelijke bestuurlijke programma’s die vanuit de gemeenschappelijke regeling voor de deelnemende gemeenten gecoördineerd worden. Per bestuurlijke programma wordt aangegeven wat bereikt is in relatie tot de voornemens uit de begroting.
3.1
Programma Regio Midden-Holland
Organisatorisch wordt gewerkt vanuit het principe van de netwerkorganisatie. Uitgangspunt hierbij is dat de ondersteuning van de regionale strategische programma’s vanuit de gemeenten in onderling overleg wordt geregeld. Elke gemeente levert naar rato ambtelijke inzet op één van de vijf inhoudelijke Bestuurlijke Overleggen. Iedere gemeente levert ook een voorzitter van één van deze Bestuurlijke Overleggen. Het Regionaal Platform functioneert als inhoudelijk strategisch overleg waar de inhoud van de 5 programma’s samenkomt, onderlinge afstemming tussen programma’s plaatsvindt en de lobby strategie van de regio wordt vastgesteld. Cultuur wordt als extra te behartigen onderwerp regionaal opgepakt.
3.1.1 Programma Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt Wat wilden we bereiken? Op basis van de begroting 2022 waren de activiteiten van het programma economie onderwijs arbeidsmarkt gericht op de volgende speerpunten: • Wij willen een sterke, veelkleurige economische regio zijn, waar ruimte is voor innovatie en economische groei. • Wij willen dat de economie in Midden-Holland een aantrekkelijke en duidelijke positie inneemt ten opzichte van de aangrenzende stedelijke regio’s. • Wij willen een passend economisch profiel voor de regio waar partijen uit de triple helix zich verbonden mee voelen. • Wij willen een verbetering van de aansluiting onderwijs – arbeidsmarkt. • Wij gaan uit van een intensieve samenwerking met externe partners in het triple helixoverleg, met gemeenten en andere partners waarbij de flexibiliteit van de netwerksamenwerking leidend is. • Wij willen de kwaliteiten van de economie versterken met een ontwikkelingsgerichte ruimtelijke ordening die ruimte biedt aan flexibiliteit, transformatie en vernieuwing. • Wij willen de kracht van Midden-Holland actief uitdragen binnen en buiten de regio. • Wij willen versterking van de netwerk- en lobbykracht vanuit de samenwerking Economie, Onderwijs, Arbeidsmarkt Midden-Holland bij bovenregionale overheden en netwerken.
Wat is er gerealiseerd? In het kader van het punt van een sterke, veelkleurige regio met ruimte voor innovatie en economische groei hebben wij het volgende gedaan: • Start van diverse projecten ter uitvoering van de MKB-deal. • Interactieve presentatiebijeenkomst MKB-projecten en Campus Gouda. Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
10 van 59
• Intensivering samenwerking om de veerkracht van de regionale economie te verbeteren. • Programmatische vertaling uitvoeringsagenda in 5 projecten. • Verkenning vervolgmogelijkheden MKB-deal. • Ontwerp-ontwikkelplan op hoofdlijnen voor vervolg uitvoering innovatieagenda. • Continuering samenwerking met programma Campus Gouda. • Advisering over provinciale actualisatie breed MKB-beleid. In het kader van het speerpunt van een aantrekkelijke en duidelijke economische positie van MiddenHolland ten opzichte van de aangrenzende stedelijke regio’s hebben wij het volgende gedaan: • Behartiging van ruimtelijk-economische belangen bij de uitwerking van het in februari 2022 gepresenteerde Koopstromenonderzoek 2021 van de provincies Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Noord-Brabant. • Advisering bij opstellen regionaal positioneringsdocument Midden-Holland waaronder over de regionale strategische speerpunten van het programma EOA MH. • Opstellen regionale kwalitatieve bedrijventerreinenstrategie Midden-Holland. • Lobby voor behoud en mogelijkheid tot uitbreiding bedrijventerreinen Midden-Holland in het licht van de toenemende ruimtedruk op bedrijventerreinen. • Vanuit programma economie onderwijs arbeidsmarkt is meegedacht in oriëntatiefase naar op te stellen regiodeal MH.
In het kader van het speerpunt van een passend economisch profiel voor de regio hebben wij het volgende gedaan: • Advisering strategische hoofdthema’s en optimalisering van de lobby over de regionale strategische agenda. • Monitoring en actualisatie kwantitatieve deel regionale kantorenstrategie Midden-Holland 2019 – 2024. • Positief advies actualisatie monitor regionale kantorenstrategie MH 2019 – 2024 en verzoek tot aanvaarding aan college gedeputeerde staten. • Entameren kennisuitwisseling Human Capital Agenda 2.0 (als vervolg op de door het thondertekende Human Capital Agenda 1.0). • Advisering bij onderzoek provincie Zuid-Holland naar kwetsbaarheid detailhandel. • Regionale afstemming detailhandelsontwikkelingen en uitvoering convenant detailhandelsbeleid Midden-Holland. In het kader van een verbetering van de aansluiting onderwijs – arbeidsmarkt en intensivering samenwerking met externe partners in het triple helixoverleg hebben wij het volgende gedaan: • Start project toekomstbestendige metaalopleidingenaanbod Midden-Holland. • Ontwikkeling doorlopende leerlijn Bouw Midden-Holland. • Realisatie Field Lab Smart Industrie in Midden-Holland: - scholing docenten MBO-Rijnland cursus tot lasrobot programmeren. - Start modulereeks tot lasrobot programmeur. - Voorbereiding inrichting ruimte MBO-Rijnland met een volledig geoutilleerde lasrobot.
• Ontwikkeling van een case voor stadsdistributie • Ontwikkeling projectaanpak innovatie ontwikkelingen in de logistiek en distributie in MiddenHolland, in wisselende gelegenheidscoalities en samenwerkende partijen.
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
11 van 59
In het kader van versterking van de kwaliteiten van de economie met een ontwikkelingsgerichte ruimtelijke ordening die ruimte biedt aan flexibiliteit, transformatie en vernieuwing hebben wij het volgende gedaan: • Zienswijze Omgevingsverordening (i.s.m. bestuurlijk overleg ruimte wonen) Herziening Omgevingsbeleid module Ruimte en Wonen. • Lobby voor intensivering betrokkenheid bij introductie en voornemen tot wijziging van de Herziening Omgevingsbeleid module Wonen en Werken (nieuwe instrumenten provincie ZuidHolland bedrijventerreinenbeleid). • Voorstel tot eerste inbreng bedrijventerreinen namens Midden-Holland aanduiding bedrijventerreinen voor het instrument te behouden bedrijventerreinen. In het kader van het actief uitdragen van de kracht van Midden-Holland binnen en buiten de regio en versterking van de netwerk- en lobbykracht bij bovenregionale overheden en netwerken hebben wij het volgende gedaan: • Bevorderen van de afstemming tussen de regionale ruimtelijke, economische en infrastructurele visies. • Organiseren van bijeenkomsten met bedrijfsleven in het kader van de kwalitatieve regionale bedrijventerreinenstrategie. • Strategische positionering en belangenbehartiging in bovenregionale overleggen zoals het Bestuurlijk Overleg Economie Zuid-Holland.
Wat heeft het gekost? Voor de uitvoering van de activiteiten in 2022 was een budget beschikbaar van € 202.049,Bij start van de kwalitatieve regionale bedrijventerreinenstrategie heeft de provincie op verzoek van het th-overleg een bijdrage van € 10.000,-- toegezegd voor de kosten van het opstellen van de strategie vanwege het provinciaal belang. Tezamen met de toegezegde € 10.000,- was er een budget van € 212.049,- beschikbaar waarvan € 87.742,- is besteed. De gerealiseerde kosten 2022 hebben betrekking op: • De projectmatige kosten MKB deal “Uitvoeringsagenda Triple Helixoverleg”. • De projectmatige kosten “Regionale kwalitatieve bedrijventerreinenstrategie MiddenHolland”. • De projectmatige kosten “Ondersteuning en advisering stuurgroep economische visie Midden-Holland.
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
12 van 59
3.1.2 Programma Verkeer en Vervoer In 2017 is het Regionaal Verkeer- en Vervoerplan (RVVP) van Regio Midden-Holland door alle raden voor 10 jaar vastgesteld. Dit plan is in goede samenwerking met andere overheden en brede participatie van stakeholders opgesteld. Het RVVP geeft invulling aan het programma verkeer en vervoer van de regio. Afgesproken was dat het uitvoeringsprogramma van het RVVP om de 3 à 4 jaar zou worden geactualiseerd. Deze actualisatie is in december 2021 afgerond met de vaststelling van het geactualiseerde uitvoeringsprogramma Regionaal Verkeer- en Vervoerplan / Regionaal Mobiliteitsprogramma (RVVP / RMP) door de colleges van B&W en het DB van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard. Wat wilden we bereiken? Vertrekkend vanuit een inventarisatie van trends en ontwikkelingen is onze ambitie op het gebied van mobiliteit voor de regio Midden-Holland gericht op de transitie naar een duurzaam mobiliteitssysteem en kan als volgt worden samengevat: een concurrerende, leefbare en innoverende regio, met schoon en energiezuinig vervoer. Als antwoord op de hoofdopgaven zijn in het RVVP tien speerpunten (A t/m J) voor beleid benoemd: A. Doorstroming hoofdroutes voor regionaal autoverkeer optimaal benutten. B. Economische bereikbaarheid voor goederen garanderen langs kwaliteitsnetwerken. C. Doorstroming rond brugopeningen voor auto en scheepvaart. D.
Stimuleren OV-gebruik en ketenmobiliteit van en naar grote(re) steden. E. OV in buitengebied borgen, faciliteren kleinschalig collectief vervoer. F. Afmaken van het kwaliteitsnetwerk veilige fietsroutes. G. Bevorderen van de veiligheid op recreatieve wandel- en fietsnetwerken. H. Minimaliseren conflict tussen zwaar (landbouw-)verkeer en zwakkere verkeersdeelnemers. I. Flexibel en duurzaam reisgedrag bevorderen door gebruik van ICT en nieuwe technologie. J. Bevorderen van deelgebruik van mobiliteitsvoorzieningen. In het geactualiseerde uitvoeringsprogramma behouden we deze tien speerpunten. Wel zijn daar voor het thema duurzaamheid nog twee speerpunten (K en L) aan toegevoegd, vanuit de (nieuwe) opgaven die er liggen naar aanleiding van het Klimaatakkoord en Schone Lucht Akkoord: K. Stimuleren van fietsen, lopen, OV-gebruik en deelmobiliteit door fysieke- en gedragsmaatregelen. L. Stimuleren schone mobiliteit door versnellen van zero emissie tank- en laadinfrastructuur. Deze vormen samen met de genoemde speerpunten voor het RVVP de uitgangspunten voor het geactualiseerde RVVP-uitvoeringsprogramma / Regionaal Mobiliteitsplan (RMP) 2022 en verder. Wat is er gerealiseerd? In het uitvoeringsprogramma staat beschreven wat de regio Midden-Holland de aankomende jaren concreet gaat doen om uitvoering te geven aan het realiseren van de opgaven uit het RVVP.
De 12 speerpunten zijn gekoppeld aan 39 concrete projecten in het uitvoeringsprogramma. Per project is steeds aangegeven of sprake is van lobby, samenwerking of uitvoering.
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
13 van 59
In het kader van het speerpunt “Doorstroming hoofdroutes voor regionaal autoverkeer optimaal benutten” hebben we het volgende gedaan: • Lobby bij Rijk en Provincie ten behoeve van RVVP-project 16 “Vervolg A12 Gouda-Utrecht met realisatie directe verbinding A12/N11 in westelijke richting (Bodegravenboog)”: Dit onderwerp verloopt via twee sporen op zowel de tafel Beter Bereikbaar Gouwe als via het MIRT traject A12. In aanloop op de BO MIRT van november is door regio en partners uit Beter Bereikbaar Gouwe lobby gevoerd. Het BOVV heeft een bijdrage uit het programmabudget verkeer en vervoer ter beschikking gesteld voor de inhuur van een gespecialiseerd lobbybureau. Het bureau heeft geholpen met het opstellen van een brandbrief en het organiseren van een werkbezoek op 25 november voor leden van de Tweede Kamercommissie I&W en Statenleden van Provincie Zuid-Holland. In het BO MIRT is de intentieafspraak bevestigd om vast te houden aan de bestuurlijke voorkeursvariant uit 2020 en vervolgens in het BO MIRT najaar 2024 de stand van zaken te bespreken. Op maandag 28 november vond het Notaoverleg meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) plaats waarin de motie van het lid Van der Molen c.s. is ingediend. Deze motie is met succes aangenomen door alle coalitiepartijen + SGP.
• Lobby bij Rijk en belangenvertegenwoordiging bij MIRT-planuitwerking ten behoeve van RVVPproject 17 “Verbreding A20 Nieuwerkerk aan den IJssel - Gouwe aquaduct: monitoring Planuitwerking MIRT”: Het project A20 heeft stikstofprioriteit gekregen. Het is landelijk daarmee een van de 11 projecten waarvoor als eerste stikstofberekeningen worden gemaakt. De projectplanning is daarom geactualiseerd. Als eerste wordt het Voorkeursalternatief opnieuw doorgelicht. Het is overigens nog niet bekend wat de recente uitspraak van de Raad van State over het vervallen van de bouwvrijstelling voor invloed zal hebben. Ondertussen vindt bodemonderzoek plaats en loopt het spitsmijdingsproject “Ways2go A20” van Zuid-Holland Bereikbaar. • Lobby bij onder andere rijk en provincie en ten behoeve van RVVP-project 19. “N210 Algeracorridor: ontsluiting Krimpenerwaard richting Rotterdamse regio verbeteren”: In het BO MIRT van 10 november is het besluit genomen om het voorgenomen voorkeursalternatief vast te stellen gericht op maximale benutting van de bestaande wegcapaciteit van de Algerabrug met een extra autorijstrook op de Algeraweg in Noordelijke richting, een ongelijkvloerse oplossing bij Capelseplein. Daarnaast wordt nader onderzoek gedaan naar een verbinding voor langzaam verkeer over de Hollandse IJssel en optimalisaties aan de bestaande fietsroute over de Algerabrug.
Verder vonden er kortetermijnmaatregelen plaats, variërend van het verbeteren van fietsroutes tot onderzoek naar de openingstijden van de brug, als onderdeel van het gebiedsprogramma Mobiliteit en Verstedelijking (MOVE). Inzet op thema’s die een bijdrage vormen aan een of meer speerpunten, bijvoorbeeld het stimuleren van OV-gebruik en ketenmobiliteit of flexibel reisgedrag: • Vervolgonderzoek station/transferium Gouweknoop, RVVP-project 9 “Ontwikkeling station Gouweknoop R”: Het BOVV heeft goedkeuring gegeven aan een vervolgonderzoek op de eerdere quickscan van Movares uit 2020. Gemeenten Zuidplas en Gouda willen breder kijken dan alleen naar een treinstation. Er wordt bekeken met welke soorten OV het gebied het beste ontsloten kan worden in relatie tot een OV-hub.
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
14 van 59
• Aanbesteding concessie Zuid-Holland Noord (ZHN), in afstemming met de Stuurgroep Aanbesteding ZHN: De voorbereiding voor een nieuwe aanbesteding voor openbaar vervoer in ons gebied was tot de coronapandemie in volle gang. In dit proces zijn meermaals raadsleden betrokken. Provinciale Staten stelden vervolgens het beleidskader de kaders en uitgangspunten vast. Maar in verband met de coronapandemie is door de provincie ervoor gekozen om de aanbesteding uit te stellen. Met Arriva is toen een ‘overbruggingsconcessie’ overeengekomen. In 2022 is het proces weer voortgezet. Voor de zomer is er een regionale reactie geweest op het door de Provincie ter consultatie aangeboden Ontwerp-Programma van Eisen voor de volgende OV-concessie Zuid-Holland Noord. GS heeft de stukken op 4 oktober vastgesteld, waarna overgegaan is op de fase waarin geïnteresseerde vervoerders hun inschrijving kunnen indienen. In de periode februari-mei 2023 vindt de beoordeling plaats van de inschrijvingen. Eind mei zal de winnaar van de aanbesteding bekend gemaakt kunnen worden. • Advies in Concessie Zuid-Holland Noord voor het openbaar busvervoer en de treindienst Alphen-Gouda over onder andere de dienstregeling, in de Stuurgroep Zuid-Holland Noord en de Stuurgroep Treindienst Alphen aan den Rijn – Gouda: Het busaanbod is nog niet op het niveau van voor de coronapandemie.
• RVVP-project 4 “Snelfietsroutes / doorfietsroutes”: o Snelfietspad Gouda-Rotterdam: is in ontwikkeling. o Onderzoek snelfietspad Rotterdam-Lekkerkerk, samenhang met maatregelen Algeracorridor. o Snelfietspaden Gouda-Bodegraven en Gouda-Alphen: worden in Beter Bereikbaar verband verder uitgewerkt. Opstart nieuwe projecten en voortgang reguliere trajecten en processen: • Versnelling van de woningbouw in combinatie met bovenplanse infra- en mobiliteitsmaatregelen: De provincies zijn gevraagd door de minister van VRO om afspraken te maken over de woningbouwopgave. Voor mobiliteit is door het kabinet voor de komende 10 jaar € 7,5 mld. beschikbaar gesteld voor goede ontsluiting van nieuwe woningen. Gaandeweg is door de Rijksoverheid een proces ingericht om in verschillende stappen deze middelen in te zetten, met daarbij een ondersteunende rol voor de provincie. Ten aanzien van deze € 7,5 mld. zet het Rijk onder meer in op afspraken ten aanzien van versnellingslocaties. Tijdens het BO Leefomgeving (juni 2022) is de 1e tranche vastgesteld, tijdens het BO MIRT (najaar 2022) volgde de 2e tranche. Versnellingslocaties zijn woningbouwlocaties waar op korte termijn een substantieel aandeel woningen gerealiseerd kan worden (start bouw binnen 5 jaar) en waar versnellen mogelijk is door infrastructuur en bereikbaarheidsmaatregelen die ten laste komen van de beschikbare € 7,5 mld.
Gemeenten Zuidplas, Gouda en Krimpenerwaard hebben voor de zomer een lijst met woningbouwlocaties opgevoerd met achtergrond en relatie tussen de woningbouw en de gekozen mobiliteitsoplossingen. In de eerste tranche is het Goudse voorstel voor de Spoorzone gehonoreerd. • RVVP-project 3 “Beter Bereikbaar Gouwe”: Op 18 maart hebben de wethouders en gedeputeerde van de gemeenten Alphen aan den Rijn, Bodegraven-Reeuwijk, Waddinxveen en de provincie een overeenkomst ondertekend waarin ze aangeven samen een aantal maatregelen verder te onderzoeken of uit te werken. Ook de gemeente Gouda ondertekende deze overeenkomst, voor het verbeteren van de fietsroutes. Daarnaast gaat de inzet voor de Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
15 van 59
Bodegravenboog door, er wordt begonnen met het verbeteren van fietsroutes, maatregelen bij de Gouwe en er komt een onderzoek naar een extra oeververbinding bij Boskoop. • Entameren en stimuleren van activiteiten uit het Regionaal Actieprogramma verkeersveiligheid 2022-2024: De nadruk in dit programma ligt op een integrale aanpak van gedrag, infra en handhaving. Risicosturing is daarbij het nieuwe sturingsinstrumentarium. Voor de uitvoering van het regionaal uitvoeringsprogramma in de periode 2022-2024 is onder de noemer gedragsbeïnvloeding door Regio Midden-Holland 707.625 euro subsidie toegekend in het kader van de Subsidieregeling Mobiliteit Provincie Zuid-Holland. De gemeenten hebben in aanvulling op de regionale inzet ook subsidie toegekend gekregen voor de uitvoering van projecten op lokaal niveau met een omvang van 249.972 euro. In totaal wordt in de komende 3 jaar in lokaal en regionaal verband daarmee voor een bedrag van 1.427.419 euro aan gedragsbeïnvloedingsprojecten gerealiseerd, waarvan 957.597 euro (ruim 2/3e deel) subsidie van de provincie betreft. In 2022 heeft inzet plaatsgevonden voor diverse regionale en lokale activiteiten uit het actieprogramma zoals School op Seef, Totally Traffic en verkeersleerkrachten.
• Afstemming over subsidieaanvraag voor Investeringsimpuls verkeersveiligheid bij het Rijk (landelijk € 500 miljoen beschikbaar tot en met 2030, in jaarlijkse tranches). • Voordracht voor subsidie regionale verkeer- en vervoerprojecten vanuit de Subsidieregeling Mobiliteit (SRM), namens de regiowegbeheerders 1,2 miljoen euro), met de regionale gebiedsagenda mobiliteit als onderlegger: Doel van de regionale gebiedsagenda mobiliteit is om te komen tot een integrale gebiedsaanpak op het vlak van mobiliteit (o.a. OV, infra, fiets). Duurzaam Veilig is daar ook onderdeel van. Daarnaast hebben vervolgafspraken over nog niet bestede middelen plaatsgehad. Een deel van de tot heden gespaarde middelen is geherprioriteerd of naar voren gehaald. De omvang daarvan was ruim 1,2 miljoen euro. In totaal zijn voor ruim 2,4 miljoen euro aan projecten vastgelegd. • Lobby in diverse bovenregionale overlegverbanden, zoals voor OV in de komende decennia in landsdelige spoortafels. Wat heeft het gekost voor de regio? Het bestuurlijk overleg Verkeer en Vervoer had in 2022 een totaal budget beschikbaar van € 41.500,waarvan € 22.785,- is besteed. De gerealiseerde kosten 2022 hebben betrekking op: • Kosten voor lobby van de bodegravenboog.
3.1.3 Programma Sociaal Domein Wat wilden we bereiken? In 2022 wilden we in het sociaal domein werken aan diverse inhoudelijke opgave op basis van de regiovisie die in najaar 2021 door de raden zou worden vastgesteld. Vanuit de GR MH werden middelen en inzet beschikbaar gesteld voor ondersteuning van een beperkt deel van deze taken. Wat is er gerealiseerd? De samenwerkingsovereenkomst die in december 2021 is ondertekend geeft een meerjarig kader aan voor de samenwerking. Het sociaal domein heeft de netwerksamenwerking ontgroeid. In de eerste helft van 2022 is dan ook besloten dat vanaf 2023 het sociaal domein niet meer als programma wordt meegenomen in de programmabegroting GR Midden-Holland, maar dat de kosten direct via de gemeentebegroting lopen. Reden hiervoor is dat de financiële stromen van het sociaal domein sterk Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
16 van 59
versnipperd waren en dat de gelden via de GR slechts een heel klein deel van het geheel waren. Met deze stap kan er tegemoet gekomen worden aan de grote behoefte tot meer overzicht en sturing. Vanuit de middelen uit de GR is o.a. gefinancierd de hosting en onderhoud van de zorgkeuzemodule, de procesbegeleiding onderwijs-jeugdhulp en bijgedragen aan cliëntparticipatie. Daarnaast heeft via de netwerksamenwerking ook afstemming plaatsgevonden tussen de tafels ruimte & wonen en sociaal domein. Wat heeft het gekost? Het bestuurlijk overleg Sociaal Domein had in 2022 een totaal budget beschikbaar van € 41.500,welke in zijn geheel is besteed. De gerealiseerde kosten 2022 hebben betrekking op: • Kosten externe inhuur voor project Samen in de buurt. • Kosten voor procesondersteuning passend OW Jeugdhulp. • Kosten Licenties en hosting.
3.1.4 Programma Ruimte en Wonen Wat wilden we bereiken? • Wij willen een vitale regio zijn, waar ruimte is voor innovatie, een goed functionerende woningmarkt op lokaal en regionaal niveau en ruimte voor economische groei. • Wij willen een ontwikkelingsgerichte ruimtelijke ordening met aandacht voor (OV-) bereikbaarheid. • Wij willen de kwaliteiten van de woonmilieus in verschillende delen van de regio versterken waarbij er ruimte is voor flexibiliteit en bewegingsruimte binnen gedeelde kaders. • Wij willen het aanbod op de woningmarkt doen aansluiten bij de behoefte in onze eigen regio en bijdragen aan de verstedelijkingsopgave. • We gaan daarbij uit van grotere betrokkenheid van externe partners, gemeenten en gemeenteraden in de netwerksamenwerking. Dit biedt ruimte om snel op onvoorziene kansen en ontwikkelingen in te spelen. • Wij willen de ruimtelijke ambities en kwaliteiten van Midden-Holland die zijn opgenomen in de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit (AVM) verwezenlijken en benutten en werken aan de uitvoering van de speerpunten. • Het vraagstuk bodemdaling / slappe bodem brengen we op een nationaal niveau onder de aandacht en we benutten de kansen die slappe bodem* biedt. Wat is er gerealiseerd? • Wij hebben de verbinding tussen ruimtelijke ordening en OV-bereikbaarheid bij de provincie onder de aandacht gebracht, op basis van de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit.
• Wij hebben de kwaliteiten van de woonmilieus tot uitdrukking gebracht in het geactualiseerde regionale woningbouwprogramma, op basis van de regionale agenda wonen. Daarbij sluit het aanbod aan op de behoefte en draagt het programma bij aan de regionale, provinciale en nationale woningbouwopgave. • Wij intensiveerden de samenwerking tussen het sociaal domein en het programma wonen. • Wij onderzochten de woningbehoeften voor diverse doelgroepen in relatie tot demografische ontwikkelingen en landelijke besluitvorming.
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
17 van 59
• Wij stelden in brede samenwerking met provincie, BZK, woningcorporaties en andere betrokken partijen de regionale realisatieagenda op om lange termijnafspraken te maken in het kader van de Nationale Bouw- en Woonagenda. • Wij actualiseerden het regionale woningbouwprogramma volgens de nieuwe provinciale governance. • Wij besloten tot het opstellen van een regionale woon-zorgvisie. • Wij maakten afspraken over versnelde huisvesting van statushouders. • Wij initieerden afspraken over de rol van het wonen in de Provinciale Regietafel Vluchtelingen. • Wij hebben het gesprek over de verbinding tussen de Regionale Energiestrategie en de opgaven in ruimtelijke ordening en woningbouw gestart. • Wij hebben strategische inbreng geleverd voor het ruimtelijke beleid van de provincie door het opstellen en indienen van regionale integrale zienswijzen en agendering op de Bestuurlijke Tafel Wonen en Verstedelijking • Wij hebben de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit voorzien van een investeringsadvies om de ambities in verbinding te brengen met nationaal beleid en fondsen. Het integrale investeringsadvies is ambtelijk en bestuurlijk besproken met de overige regionale programma’s ter voorbereiding op de vorming van een regiodeal. • Wij hebben met een overdrachtsdocument een soepele overdracht naar de nieuwe bestuursperiode gerealiseerd.
• Wij hebben kennis gedeeld over ruimtelijke adaptatie en een subsidieverzoek bij het ministerie van I&W ingediend in het kader van de impulsregeling ruimtelijke adaptatie. Wat heeft het gekost? Het bestuurlijk overleg Ruimte en Wonen had in 2022 een totaal budget beschikbaar van € 82.500,waarvan € 45.814,- is besteed. De gerealiseerde kosten 2022 hebben betrekking op: • Externe inhuur voor het leveren van ondersteuning bij het opstellen en schrijven van een tweede subsidie aanvraag m.b.t. maatregelenprogramma impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie werkgroep Midden-Holland; • Kosten van de uitvoering van het project “Kansrijk investeringspakket Regio MiddenHolland” * Platform Slappe Bodem is een netwerksamenwerking van de gemeenten in Midden-Holland, gemeenten buiten MiddenHolland, waterschappen en provincies. Het Platform Slappe Bodem heeft een eigen overlegstructuur, bestuur en eigen financiering op basis van het Strategische Agenda Platform Slappe Bodem 2020-2024. Het Platform Slappe Bodem wordt gefaciliteerd door de regio Midden-Holland.
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
18 van 59
3.1.5 Programma Duurzaamheid Wat wilden we bereiken? Op basis van de begroting 2022 waren de activiteiten van het programma Duurzaamheid gericht op de punten: • Overkoepelende doelstellingen: - Wij willen integraal samenwerken met relevante stakeholders en andere vakgebieden aan gezamenlijke ambities om te verduurzamen. - Wij willen duurzaamheid in de regio aanjagen. • Opgavegerichte doelstellingen: - Wij willen kennis en best-practices uitwisselen over de transitievisie warmte, circulaire economie, het Schone lucht akkoord en andere duurzame ontwikkelingen waar elke gemeente mee te maken heeft. - Wij zetten ons in voor de ontwikkeling van duurzame energie in de regio voor zover dit niet in andere processen is geborgd. - Wij willen circulariteit stimuleren. - Wij willen bedrijven ondersteunen in hun wettelijke en bovenwettelijke verduurzamingsopgave, met name op het gebied van energiebesparing en duurzame energie opwek. - Wij willen biodiversiteit stimuleren, indien hier landelijk meer prioriteit aan gegeven gaat worden. - Wij willen inzicht hebben in de mogelijkheden om verduurzaming te financieren.
Wat is er gerealiseerd? In het kader van de overkoepelende doelstellingen Werken met stakeholders, het starten van pilot projecten, duurzame energie opwekken en bedrijven ondersteunen in de verduurzamingsopgave, hebben we het volgende gedaan: - Samen met de regionale platforms Duurzaam Ondernemen, de ODMH en de provincie is servicepunt energietransitie bedrijven Midden-Holland opgericht om bedrijven te ondersteunen in hun verduurzamingsopgave en de wettelijke verplichtingen op dit vlak. Daarbij levert de regio een financiële bijdrage. In het kader van de doelstelling om kennis en best-practices uit te wisselen, hebben we het volgende gedaan: - Kennisuitwisseling over de transitievisie warmte (uitvoering door de ODMH). - Kennisuitwisseling over circulaire economie (uitvoering door de ODMH). - Daarnaast is in de regio Midden-Holland veel samengewerkt in de regionale energiestrategie (RES), de werkgroepen met de ODMH en nemen alle gemeenten deel in de samenwerking Groene Hart Werkt! en aan het Schone Lucht Akkoord. In het kader van de doelstelling om biodiversiteit te stimuleren, hebben we het volgende gedaan: - Werkgroep biodiversiteit oprichten waarin alle gemeenten deelnemen - Plan opgesteld om regionaal biodiversiteit te monitoren, kennis te delen en biodiversiteit te verbeteren. Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
19 van 59
Wat heeft het gekost voor de regio? Het bestuurlijke overleg Duurzaamheid had in 2022 een totaal budget beschikbaar van € 90.185,waarvan € 80.000,- is overgedragen aan de gemeente Zuidplas ten behoeve van de realisatie van het Servicepunt energietransitie bedrijven Midden-Holland. Het doel van het project heeft betrekking op: • de ontwikkeling van duurzame energie in de regio en het ondersteunen van bedrijven in hun wettelijke en bovenwettelijke verduurzamingsopgave op het gebied van duurzame energie opwek. De resterende € 10.185,- zijn in 2022 niet ingezet en daardoor vrijgevallen in de algemene middelen.
3.1.6 Cultuur Wat wilden we bereiken? • Cultuureducatie bevorderen en op de agenda houden binnen het primair onderwijs, de culturele instellingen en de gemeenten. • Het hebben van een zo breed mogelijk cultuurpalet in de regio Midden-Holland, afgestemd op de behoeften van het onderwijs en het aanbod van de culturele instellingen. • Via het subsidieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit met elkaar werken aan het stimuleren, verbreden en verankeren van cultuuronderwijs op basisscholen. Met als doel om kinderen te laten profiteren van goed cultuuronderwijs waarin ze plezier hebben en belangrijke vaardigheden opdoen. De speerpunten zijn bepaald in het gezamenlijke projectplan ‘Cultuureducatie Verrijkt je Kijk!’, behorend bij de subsidieregeling Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024. • Verbinding tussen de vijf gemeenten realiseren via onderwerpen zoals een culturele belevingsroute Midden-Holland en de nieuwe subsidieregeling Samen Cultuurmaken.
Wat is er gerealiseerd? In het kader van het speerpunten ‘Cultuureducatie bevorderen en op de agenda houden binnen het primair onderwijs, de culturele instellingen en de gemeenten’ en de deelname aan het subsidieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit, hebben wij het volgende gedaan: • Evalueren van de eerste periode van de deelname aan de subsidieregeling Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024 • Zorgdragen voor actieve deelname van de 5 gemeenten aan het subsidieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024 in de samenwerking met de penvoerder, Cultuureducatiegroep. • Uitvoering geven aan projectplan ‘Cultuureducatie Verrijkt je kijk!’ voor deelname aan subsidieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024. In het kader van het speerpunt ‘Het hebben van een zo breed mogelijk cultuurpalet in de regio Midden-Holland, afgestemd op de behoeften van het onderwijs en het aanbod van de culturele instellingen’, hebben wij het volgende gedaan: • Verbinding realiseren van vraag en aanbod tussen de gemeenten, scholen en culturele instellingen. • Versterken en delen van het culturele aanbod door inzet van subsidiemogelijkheden, daarbij centraal stellen van de behoeften van het onderwijs. • Versterken van cultuuronderwijs door de inzet van de subsidiemogelijkheden. Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
20 van 59
In het kader van het speerpunt ‘Verbinding tussen de vijf gemeenten realiseren via onderwerpen zoals een culturele belevingsroute Midden-Holland en de nieuwe subsidieregeling Samen Cultuurmaken, hebben wij het volgende gedaan. • De overdracht van het voormalige Bestuurlijk Platform Cultuur naar het huidige platform, vormgeven via een overdrachtsdocument met informatieve bijlagen. • Invulling geven aan een culturele belevingsroute door de 5 gemeenten met een gezamenlijk thema en aandacht voor lokale thema’s en bezienswaardigheden. • Verbinding realiseren met partners in het culturele en het sociale domein voor de nieuwe subsidieregeling Samen Cultuurmaken. Ook andere subsidieregelingen zoals de Open Oproep Jongeren maken cultuur onder elkaars aandacht brengen en ideeën uitwisselen. • Tijdens het Bestuurlijk Platform Cultuur speerpunten bepalen voor de aankomende vier jaar. • Gezamenlijk een brief opstellen en pleidooi voeren om als Regio Midden-Holland een stedelijke cultuurregio te worden. Wat heeft het gekost? De activiteiten voor het programma cultuur worden buiten de gemeenschappelijke regeling Regio Midden-Holland om gefinancierd en daarmee niet in de administratie geregistreerd.
3.1.7 Wat heeft het programma Regio Midden-Holland gekost? Over het gehele jaar bedraagt het positieve resultaat van het programma Regio Midden-Holland € 78.326,- positief. Regio Midden-Holland KS Omschrijving Algemene Bijdrage Overige Bijdragen Projectbaten Totaal Baten Personeelskosten Apparaatskosten Directe productkosten Doorberekende kosten Projectlasten Totaal Lasten Totaal saldo van baten en lasten Mutatie reserve Resultaat
2022 Realisatie Begroting -387.203 -387.203 -51.345 0 -629.125 -630.000 -1.071.098 -1.017.203 15.942 16.000 47.794 50.140 360.710 470.096 63.816 70.000 629.125 630.000 1.120.812 1.236.237 49.714 219.034 -128.041 -219.034 -78.326 0
Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar "Toelichting exploitatie Regio Midden-Holland".
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
21 van 59
3.1.8 Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen In de programmaverantwoording moet ook het overzicht Algemene dekkingsmiddelen worden gegeven. Voor onze gemeenschappelijke regeling interpreteren wij dit als de inwonerbijdragen die de deelnemende gemeenten betalen aan de Regio Midden-Holland (hoewel dit volgens het BBV niet als zodanig kwalificeert). Bijlage 1 geeft het overzicht van deze inwonerbijdragen.
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
22 van 59
3.2
Paragrafen
Artikel 26 van het BBV schrijft voor dat in het jaarverslag dezelfde paragrafen opgenomen moeten worden als die in de begroting opgenomen zijn.
3.2.1 Lokale Heffingen De paragraaf betreffende de lokale heffingen is niet van toepassing. De inwonerbijdragen die de deelnemende gemeenten betalen beschouwen wij als algemeen dekkingsmiddel.
3.2.2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing De paragraaf weerstandsvermogen dient te omvatten: a. Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de Regio Midden-Holland beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; b. Een inventarisatie van de risico's, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Hierbij dient bijvoorbeeld te worden gedacht aan risico’s in het kader van organisatieontwikkelingen, rechtmatigheid, garantieverplichtingen, voldoen aan formele voorschriften met betrekking tot de uitvoering van regelingen door de Regio Midden-Holland; c. Het beleid omtrent de risicobeheersing en de risico’s en de realisatie daarvan. Ad a. Weerstandsvermogen: Bij het weerstandsvermogen gaat het om de mate waarin we in staat zijn middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd moet worden. Een buffer is daarom wenselijk. Bij het weerstandsvermogen gaat het dus om de robuustheid van de begroting. In de regeling is bepaald dat de kosten, die niet uit andere inkomsten kunnen worden gedekt, ten laste van de deelnemende gemeente komen.
Dat impliceert dat de financiële gevolgen van risico’s, die niet binnen de begroting kunnen worden opgevangen, uiteindelijk ten laste van de vijf deelnemende gemeenten zullen worden gebracht. Deze bepaling zou tot de opvatting kunnen leiden, dat het niet nodig is om over weerstandscapaciteit te beschikken. Daartegen staan de volgende argumenten: • De Regio Midden-Holland is zelfstandig rechtspersoon met eigen bevoegdheden en verantwoordelijkheden. • Het is onwerkbaar voor de Regio Midden-Holland (en voor de gemeenten) als de Regio Midden-Holland zich voor iedere tegenvaller tot de gemeenten moet wenden, met het verzoek om een (incidentele of structurele) verhoging van de bijdrage. Het is kortom uit financieel, bestuurlijk en organisatorisch oogpunt van belang en gewenst dat Regio Midden-Holland de beschikking heeft over een weerstandsvermogen van voldoende omvang. In dit licht is al eerder in het Algemeen Bestuur de afspraak gemaakt dat Regio Midden-Holland dient te beschikken over een algemene reserve met een omvang van € 100.000,-. Wanneer een risico zich voordoet, welke niet kan worden opgevangen in de reguliere exploitatie, zal in eerste instantie een beroep gedaan worden op de weerstandscapaciteit. Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
23 van 59
Tot de aanwezige weerstandscapaciteit kunnen worden gerekend (in volgorde van aanspreken bij het voordoen van een risico): 1. Algemene reserve 2. Verhoging inwonerbijdrage 3. Verzilveren eventuele stille reserves In de navolgende tabel is een overzicht van de reserves opgenomen die tot de weerstandscapaciteit worden gerekend. Bij de bepaling van de omvang van de aanwezige weerstandscapaciteit worden de onbenutte capaciteit en stille reserves in eerste instantie niet meegerekend. De hoogte van de weerstandscapaciteit op basis van de stand per 31-12-2022 in de jaarrekening 2022 (vóór resultaatbestemming): Vrij aanwendbare reserves behorend tot weerstandscapaciteit Algemene reserve Totaal weerstandcapaciteit
Bedrag in € 100.000 100.000
De gekwantificeerde risico’s dienen op de weerstandscapaciteit in mindering te worden gebracht. Hoewel niet alle risico’s in de risicoparagraaf zijn gekwantificeerd lijkt de weerstandscapaciteit van de Regio Midden-Holland vooralsnog nagenoeg toereikend. Ad b. Risico’s: Reservevorming Het Algemeen Bestuur heeft medio 2020 bepaald dat een bedrag van € 100.000 in de algemene reserve beschikbaar moet zijn om eventuele risico’s te kunnen dekken. Indien het risicoprofiel van Regio Midden-Holland in de toekomst wijzigt, dan zal in overleg met het bestuur bepaald worden of de omvang van de algemene reserve gewijzigd moet worden. Op basis van de afspraken wordt een positief resultaat aan de deelnemers gerestitueerd en / of aan de bestemmingsreserves toegevoegd.
Projecten Bij projecten is vaak sprake van medefinanciers zoals provincies en ministeries. Bij de start van projecten, waar bestuurlijk al toe is besloten, blijkt de financiering nog niet altijd volledig gegarandeerd. Daarnaast is het niet altijd zeker dat de aangekondigde of toegezegde betalingen werkelijk worden voldaan, bijvoorbeeld omdat in latere fasen allerlei voorwaarden en eisen worden gesteld. Daardoor bestaat het risico dat dergelijke projecten uiteindelijk met een negatief saldo moeten worden afgesloten. Ad c. Beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s en de realisatie daarvan: Dit beleid is in het kader van het BBV opnieuw geformuleerd. Zoals onder a. is aangegeven zijn belangrijke delen van dit beleid beschreven in de nota reserves en voorzieningen waarvan is bepaald dat deze eens per 4 jaar moet worden geactualiseerd. Conform planning is de vastgestelde nota van juli 2016 geactualiseerd en in de vergadering oktober 2020 door het Algemeen Bestuur vastgesteld.
Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
24 van 59
Kengetallen In navolging van voorgaande jaren moet in de jaarstukken 2022 op grond van een nieuwe ministeriële regeling de volgende financiële kengetallen weergegeven worden. Jaarverslag jaar 2022 Kengetallen: netto schuldquote netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen solvabiliteitsrisico structurele exploitatieruimte grondexploitatie belastingcapaciteit
Verloop van de kengetallen Verslag 2021
Begroting 2022
Verslag 2022
-55,4% -55,4% 58,6% 2,5% n.v.t. n.v.t.
-63,4% -63,4% 29,9% 0,0% n.v.t. n.v.t.
-50,6% -50,6% 48,0% 2,9% n.v.t. n.v.t.
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. De netto schuldquote 2022 is ten opzichte van 2021 toegenomen. Omdat Regio Midden-Holland alleen kortlopende en geen langlopende verplichtingen heeft is de netto schuldquote negatief. Met de huidige vlottende middelen kan de vlottende passiva volledig gedekt worden. Het corrigeren voor alle verstrekte leningen wijzigt de netto schuldquote niet. De Regio MiddenHolland verstrekt immers geen leningen. Solvabiliteit gaat over de vraag of een organisatie in staat is om aan alle financiële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitratio 2022 is ten opzichte van 2021 met 10,6% afgenomen. Regio MiddenHolland heeft met een percentage van 48,0% een zeer goede positie om alle financiële verplichtingen met eigen middelen te kunnen betalen. Per saldo heeft de mutatie in het eigenvermogen en de vlottende passiva tot gevolg dat het eigen vermogen ten opzichte van het balanstotaal kleiner is geworden waardoor de solvabiliteitsratio is afgenomen.
De structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een organisatie heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Uit de resultaten blijkt dat de structurele baten van de Regio Midden-Holland hoger zijn dan de structurele lasten, hetgeen een financieel gezonde situatie weergeeft. De kengetallen voor de grondexploitatie en de belastingcapaciteit zijn niet van toepassing op de Regio Midden-Holland.
3.2.3 Onderhoud Kapitaalgoederen In deze paragraaf dient inzicht te worden gegeven in de realisatie van het beleid ten aanzien van het onderhoud van kapitaalgoederen en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties ten opzichte van de begroting. Het gaat hierbij tevens om het verlangde onderhoudsniveau, de (lange termijn) onderhoudsplanning voor alle belangrijke activa en het voorzieningenbeleid terzake. Jaarstukken 2022, Regio Midden-Holland
25 van 59
Regio Midden-Holland heeft geen kapitaalgoederen en is daarmee de paragraaf onderhoud kapitaal goederen voor Regio Midden-Holland niet van toepassing.