Verslag raadsvergadering 9 juni met vervolg op 14 juni

Als wij dan ook nog zeggen dat we qua veiligheid de vinger aan de pols gaan houden voor het soort huisvesting dat er plaatsvindt en wie waar gehuisvest is, dan lijkt het ons heel verstandig dat te blijven doen met een vergunningstraject. Daar hoef je wat ons betreft een niet al te zwaar toetsingskader op te zetten, maar iets wat gewoon in het proces haalbaar is en wat ons betreft ook blijft. De heer Spierings: Portefeuillehouder, bent u ervan overtuigd dat wij vanavond een juiste beslissing hierover gaan nemen? Ik stel al een paar weken, niet direct naar u maar ook naar anderen, de volgende vraag. Als ik een winkelpand heb en het ombouw naar woningen, wat we zelf stimuleren vanuit de gemeente en waarvan ook voorbeelden zijn in de binnenstad, dan mag dat. Maar nu ben ik een projectontwikkelaar, ik heb die winkel gekocht en omgebouwd. Ik heb er huurders in zitten en ik wil met pensioen. Er komt een andere ontwikkelaar en die wil ik heel dat project verkopen. Deze man gaat niet in zes woningen wonen, dus daar leggen we de opkoopbescherming in de weg voor mensen die graag zaken willen doen. We zijn met zijn allen begonnen over die opkoopbescherming om bepaalde dingen te bestrijden die we pertinent niet willen. Daarom wilden we er ook een T-stuk van maken, of wilden we dat het aangehouden wordt, want ik vind een T-stuk ook altijd vervelend.

Ik heb echter het vermoeden dat er te veel omissies in het hele verhaal zitten waardoor we met zijn allen, u incluis, stoeien en we het beter kunnen Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

34

aanhouden om het goed te onderzoeken, opdat we een goed plan neerleggen waar iedereen het mee eens is en waarmee we vooruit kunnen. Ik vind het dus ook jammer dat we geen steun kregen voor het T-stuk, vandaar dat we toch meedoen met het debat en er een amendement voor hebben ingediend. Zo kunnen we in ieder geval het voorstel nog iets duidelijker maken. Ik sluit me aan bij de heer Van Groos. Misschien kunnen we het beter even aanhouden en een beetje beter studeren, zodat ze zeker weten dat we het probleem aanpakken en niet de dingen die we willen in de weg gaan liggen. Wethouder Daandels: Het college is van mening dat we hiervoor een basis hebben. We anticiperen op een nieuwe wet die voor de komende vier jaar de mogelijkheid geeft om in te grijpen in de markt. Ik ben het met u eens dat er best onderdelen zijn die we straks met elkaar kunnen verbeteren, dat noopt ons ook niet het verbetertraject straks weer in te gaan. Wat dat betreft is dat ook een zoektocht die we met elkaar hebben. Maar wij denken wel een goede basis te hebben neergelegd. We hebben ook bij andere gemeentes gekeken en er ook van geleerd. Natuurlijk zullen er verbeteringsmogelijkheden zijn, ook in de toekomst, dus al zouden we dit als een T-stuk zien, of het aanhouden, zult u ook bij een volgende situatie iets vaststellen waarover later ook weer voortschrijdend inzicht zal zijn.

Wij hebben daarom gemeend wel te moeten ingrijpen. We zien echt negatieve effecten op de woningbouwmarkt, dus wij willen het voorstel toch voorleggen aan de raad. We willen u in ieder geval wel meenemen in de verdere discussie tot allerlei verbeteringen, maar dat geldt voor elk voorstel dat we neerleggen. De heer Spierings: Aan het eind van de raadsvergadering wordt er altijd een moment stilte gevraagd om te overwegen of we de goede beslissingen hebben genomen. Ik heb dat gevoel vanavond niet en mijn fractie ook niet. Ik zou eigenlijk willen voorstellen even te schorsen. De voorzitter: Prima. We schorsen voor zeven minuten. De vergadering wordt geschorst van 22.38 uur tot 22.45 uur. De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Het woord is aan de heer Spierings. De heer Spierings: Een schorsing is natuurlijk bedoeld om te kijken of we de meerderheid kunnen halen op bepaalde wensen of onderwerpen. Het blijkt dat dat niet gaat lukken, tenzij de wethouder een toezegging doet om het voorstel aan te houden en de omissies die nu al duidelijk zijn aan te pakken. In dat geval is het CDA bereid erin mee te stemmen, maar ik weet niet of we die toezegging kunnen bereiken. Het is dus even afwachten wat het wordt. De heer Spohr: Ik heb laten weten dat het CDA bereid is mee te doen met aanhouding, mits dat op zeer korte termijn plaatsvindt.

We vinden het geen goed idee dat dat nog een halfjaar duurt, want daarvoor is de opkoopbescherming op dit moment te belangrijk. Wethouder Daandels: Zoals u weet, waardeer ik het meedenken van de raad. Ik moet wel constateren dat het college de opkoopbescherming graag nu invoert. U moet beseffen dat dit een nieuwe regeling is die de komende jaren meer ter discussie zal staan. Dit moet allemaal nog uitgekristalliseerd worden. Wat let ons om de regeling nu in te voeren, die discussie te voeren en hem te verfijnen op welk moment u wilt? Dat is het voorstel van dit college, want wij verwachten anders dat de negatieve effecten te hoog zijn. Dat willen we niet in onze gemeenschap. De heer Spierings: Ik snap uw antwoord. Natuurlijk kunnen er in de toekomst allerlei veranderingen komen, maar het gaat erom dat we nu allemaal omissies zijn die je nu zou kunnen aanpakken. We moeten nu een pas op de plaats maken in een paar weken. Dan Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

35

hebben we het CDA aan onze kant en kunnen we verder met elkaar. Ieder voorstel waar je een beslissing over neemt, zal in de toekomst wellicht een keer veranderen. Maar als je het nu al ziet, waarom ga je het dan nu niet veranderen? Wethouder Daandels: Ik snap uw redenatie en ongetwijfeld zult u in de discussie nog verbeteringen of versterkingen voorstellen in de komende vier jaar. Wij zien in het debat dat we worstelen bij bepaalde items. Wij denken dat hetgeen er nu in zit goed is voor de markt. Wij praten over allerlei verwachtingen en bijeffecten die wij op dit moment nog niet zien. Laten we die monitoren en laten we openstaan voor verbeteringen. Maar om het nu even terug te pakken? Binnen veertien dagen hebben wij niet datgeen u verlangt op tafel liggen. Daar moeten we ook reëel in zijn. U wilt een discussie voeren over een enkele omissie of een enkel punt dat u als omissie bestempelt. Laten we dat debat gewoon voeren in de raad. Het weerhoudt ons er echter niet van deze opkoopbescherming nu aan u voor te leggen, gezien de effecten die het op dit moment al heeft in onze samenleving. De heer Spierings: Twee weken lukt niet, maar wat lukt wel? Wethouder Daandels: Vanwege de effecten in onze samenleving stellen wij voor dit nu vast te stellen. Aan u is het om dat debat goed te voeren met elkaar, maar u kunt in de komende vier jaar natuurlijk op elk moment aanpassingen doen.

Wij hebben dit voorstel niet zomaar bij u neergelegd. We zijn te rade gegaan bij andere koploopgemeentes. We hebben getracht deze regelingen zo bestendig mogelijk te maken en mocht u een omissie ontdekken, dan nemen wij die zeker mee. Ik wil u voorstellen dat debat ook zeker te voeren. Dat weerhoudt ons er echter niet van dit voorstel op dit moment wel gewoon in stemming te brengen, omdat het college het gewoon noodzakelijk acht. U heeft zelf eerder ook gevraagd om een regeling en zelf gezegd dat die opkoopbescherming er zo snel mogelijk moest komen. Wij willen ook onze starters meer mogelijkheden geven en wij zien gewoon dat de markt zo vindingrijk is en zo snel anticipeert op allerlei dingen dat wij op dit moment gewoon het voorstel willen doen. Laten we starten, het is een regeling, waarbij op heel veel momenten nog pionierswerk nodig is. Wij achten dit een goede basis om daar verder nog met u over te discussiëren in het vervolg, het nog te verfijnen, maar ook om te starten met deze opkoopbescherming in Waalwijk. De voorzitter: Laten we stoppen met herhalen. Is er behoefte aan een tweede termijn? Het woord is aan de heer Van der Pluijm. Tweede termijn De heer Van der Pluijm: Dank u wel, voorzitter. Om met de afsluitende woorden te beginnen: laten we starten. Dat is inderdaad wat LokaalBelang voorstelt. We willen ook onze motie in stemming brengen.

Het lijkt alsof we in Waalwijk het wiel aan het uitvinden zijn, maar overal in Nederland wordt deze opkoopbescherming nu ingevoerd. Laten we daar dus ook in Waalwijk mee beginnen. We vragen slechts een klein onderzoekje, een belletje naar wat andere gemeenten. Laten we ook goed monitoren hoe het in Waalwijk gaat. We zijn een ondernemende pioniersstad, dus laten we vooral nu beginnen met deze opkoopbescherming. De voorzitter: Mevrouw Van Laar. Moeten we dit ook zien als een maidenspeech? Het is al de tweede termijn, maar het is toch een beetje een maidenspeech. Gaat uw gang. Mevrouw Van Laar: Voorzitter. Wij willen vooral reageren op de motie van LokaalBelang. GroenLinksaf is enorm voorstander van de opkoopbescherming en in principe ook voor de hele gemeente. We kunnen de motie echter niet steunen, omdat die schaarste volgens ons aangetoond moet worden en dat nu niet kan. Daarom willen wij wel heel graag die monitoring en evaluatie heel nauw blijven doen, zodat we wel kunnen kijken waar het wel mogelijk is. Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

36

De voorzitter: Dank u wel. Ik sluit de beraadslaging over dit onderwerp af en wil met u naar een ordevoorstel. Het is 22.56 uur en we hebben nog een heel aantal agendapunten staan. Ik kan me voorstellen dat we nu overgaan naar het besluitvormende gedeelte van alles dat we tot op heden hebben gedaan en dinsdag met alle andere agendapunten doorgaan. Het woord is aan mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Ik heb eerlijk gezegd nog wel wat tijd nodig om het dictum van ons amendement over de opkoopbescherming zo te maken, zodat die klopt met hetgeen ik net met de wethouder heb besproken. Mijn voorstel is om nog een klein onderwerp te behandelen. Dan heb ik nog even tijd. De voorzitter: Oké, wat zullen we doen? Het volgende agendapunt is de starterslening, maar dat is geen klein onderwerp. Ik denk dat we daar zeker een uur voor nodig hebben. Ik stel voor dat we agendapunt 20 behandelen. De heer Van Zelst: Die startersleningen, daar zijn we volgens mij zo uit dus ik denk dat we dat beter kunnen doen. Ik ben er dinsdagavond namelijk niet en het was mijn onderwerp, anders moet ik het weer gaan overdragen. De voorzitter: Met de startersleningen zijn we echt wel lang bezig. Ik kijk even rond. Alleen onderwerp 20 nog doen? Het spijt me, meneer Van Zelst, we passen de agenda niet aan, aan uw beschikbaarheid.

De heer Van Zelst: Zullen we anders agendapunt 20 ook dinsdagavond doen? De voorzitter: Er is nu de vraag of we nog even een agendapunt doen, omdat iemand even tijd nodig heeft om het amendement aan te passen. Daar wil ik graag aan tegemoet komen. Tegelijkertijd wil ik ervoor zorgen dat u op tijd naar huis kunt vanavond. Als er niemand is die het er niet mee eens is, gaan we door met punt 20 op de agenda. 20. Nota van uitgangspunten begroting 2023 gemeente Waalwijk De heer Tiemstra: Voorzitter. De nota van uitgangspunten begroting 2023 gemeente Waalwijk. Eén onzer maakte vorige week donderdag de opmerking dat het goed is om met technische ijkpunten te werken, alvorens een begroting samen te stellen. Tegen diegene, en ik kijk hem even respectvol aan, zeg ik dat ik hiermee van harte instem, maar dat deze uitgangspunten wel de juiste dienen te zijn. Het raadsvoorstel is voortgekomen uit de collegevergadering van 19 april jongstleden. Op dat moment was er al geen sprake meer van een stabiele situatie in de maatschappij en op de financiële markt. Op 24 februari waren de Russen Oekraïne immers al binnengevallen en de beelden hiervan staan op ieders netvlies. We hebben ook de effecten gezien: onrust op de financiële markten, met rentestijgingen tot gevolg. Exploderende prijzen van energie en grondstoffen. Cao’s met loonstijgingen, die hoger zijn dan de afgelopen jaren het geval was.

En in de regel nog niet eens voldoende om de gestegen prijzen van levensonderhoud voor huishoudens te compenseren. Ook was in april reeds bekend dat het Rijk op zoek moet naar 15 miljard of meer om tegenvallers op te vangen. Naar de schaal van Waalwijk omgerekend is dat ruim 40 miljoen, en daar gaan wij echt wel iets van merken met zijn allen. Vanuit deze wetenschap heeft de SGP-fractie een aantal vragen vooraf gesteld, om na te gaan of we als gemeente met deze uitgangspunten op het juiste spoor zitten. Wij denken van niet en we zien het ook niet beter worden. De zekerheid die er nu is, is dat we te laag zitten met de percentages voor rente- en prijscompensatie. De zekerheid die er daarentegen nog niet is, is hoe hoog deze stijgingen zullen uitvallen. Dat betekent dat we Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

37

met tegenvallers rekening moeten houden. Ook zullen er tegenvallers zijn voor onze burgers, want in de meeste huishoudens komen de stijgende kosten hard aan. Tegen die achtergrond mogen we ook ons gerust afvragen of een OZB-verhoging van 5% te verdedigen is richting onze inwoners. Kennelijk is al gerekend met deze verhoging, gezien het antwoord op onze vragen hieromtrent. We zouden ook onze ambities nog eens goed tegen het licht kunnen houden, maar, gelet op het uitgedeelde stuk van vanavond, wellicht daarover bij gezondheid volgende week meer. Tot zover. De heer Spohr: Voorzitter. Bij de tussentijdse presentatie van beleidsvoornemens van de nieuwe coalitie heeft het CDA al geconstateerd dat in de eerste contouren van het coalitieprogramma geen rekening was gehouden met een plan B, waarbij toch vooral naar een oplopende inflatie, een tekort aan handjes en steeds langer wordende levertijden moet worden gekeken. En met name ook naar de effecten daarvan. We zullen daar volgende week zeker op terugkomen, maar we gaan er vanuit dat naar het CDA is geluisterd, niet om het CDA te pleasen maar wel om een toekomstbestendig beleid zeker te stellen. In de nota van uitgangspunten is wel rekenschap gegeven, in ieder geval beter, van toekomende economische malaise, door de oorlog in Oekraïne, de effecten van corona en het niet kunnen invullen van het oplopende vacatureaanbod.

Overigens is de CDA-fractie met de SGP van mening dat de effecten van deze situaties niet goed, en eigenlijk te laag, zijn ingevuld in deze nota. Desondanks missen wij in de stijgende tarieven, die wel in de nota staan, sociaal beleid. De tweedeling die door de oplopende prijzen en tarieven alleen maar wordt versterkt, kan door de gemeente worden gedempt door rekening te houden met de sociale minima. Dat is naar ons idee niet gebeurd. Het CDA roept daarom de coalitie op met plannen in deze richting te komen, want zonder compensatie zullen ook in deze gemeente de problemen voor veel mensen toenemen. Verder constateren wij dat vooral instellingen in deze gemeente onevenredig worden getroffen door deze nota. Door een aanpassing van de budgetsubsidie van 3% tegenover een stijging van prijzen en tarieven van bijna 10%, creëert het college alvast problemen voor instellingen die volledig afhankelijk zijn van de gemeente. Onze fractie begrijpt dat de bomen zeker niet tot aan de hemel groeien in deze tijd, maar een verhoging van 3% kan de kostenstijging van veel gesubsidieerde instellingen waarschijnlijk niet afdekken. Wij vragen ons af hoe het college dat rijmt met de opstelling van de gemeente in coronatijd om gesubsidieerde instellingen en organisaties niet om te laten vallen.

Tot slot wijzen wij nog op de rentepercentages die worden genoemd onder rente, opslag en financieringspositie. De percentages van 0% en 1% begrijpen wij niet. Dat kan aan ons liggen, gelet op de vandaag door de Europese Centrale Bank afgekondigde en allang verwachte rentestijging. Beantwoording college Wethouder Bakker: Voorzitter. Ik heb de reactie van de SGP gehoord maar daar hoorde ik niet echt vragen in, dus daar reageer ik ook niet op. Ik denk dat het in hun oproep duidelijk was dat dat naar volgende week gaat. Dan het CDA. De nota van uitgangspunten sluit voornamelijk aan bij de ramingen van het CPB. Het Voorjaarsbericht en de Meicirculaire zijn gebaseerd op diezelfde percentages. Dit is dus het dichtstbijzijnde waar we kunnen komen met enig realisme. En natuurlijk is het zo dat de situatie waar we op dit moment met zijn allen in zitten, mondiaal, met oplopende prijzen, onzekerheid in de economie, conflicten in Oost-Europa, het heel lastig maakt om een reëel beeld te geven. Het beste wat je kunt doen, is je aansluiten bij datgeen waar wij ook onze inkomsten uit halen. Dat zou dus arbitrair kunnen zijn, gelet op de omstandigheden, maar je moet een beslissing nemen. Wanneer wij dat doen en we zitten er volgende week over te praten, hebben we waarschijnlijk weer andere beelden en andere geluiden gehoord.

U refereerde aan informatie van de ECB die de rente gaat verhogen, maar dat is informatie van vandaag. Dan zou ik u vandaag weer een nieuw voorstel hebben moeten sturen om daarop reflecterend dan maar gelijk de aantallen aan te passen. Zo werkt het niet. Er Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

38

wordt wel een bepaalde vorm van stabiliteit verwacht. Dan nog even naar de instellingen. In de vraag is dat overigens wel genoemd: wij hebben met de instellingen een vast percentage van indexering op de subsidies afgesproken. Dat hebben we vast afgesproken om stabiliteit te genereren. In tijden met een hele lage inflatie houdt men daaraan over en in tijden van hoge inflatie komt men daarop tekort. Dat hadden wij in principe moeten aanhouden, want het is raar om in andere omstandigheden in één keer, wanneer er een hogere inflatie is, daarvan af te wijken. Toch hebben we dat gedaan in deze nota van uitgangspunten en het is natuurlijk ook arbitrair of dat genoeg is. Het is echter al bijzonder genoeg dat we van de uitgaansregel die we daarvoor hebben vastgesteld gaan afwijken en dat reflecteert wat mij betreft de zeer bijzondere omstandigheden waarmee instellingen in Waalwijk worden geconfronteerd en waarmee we dus een extra gebaar maken om dat enigszins te compenseren. Is dat genoeg? Dat weten we niet, want we weten ook niet hoe die prijzen en inflatie zich gaan gedragen. De renteverhoging van de ECB heeft natuurlijk als doel de inflatie te dempen.

Als het lukt om die inflatie terug te dringen, en het eerste signaal dat dat lukt, is er al, zou dat ook betekenen dat we ons zorgen maken voor niks, al is dat een lastige term, want er zijn natuurlijk genoeg dingen waar we ons zorgen over moeten maken. Maar dan zou dat uit de hand lopen en het steeds oplopen van prijzen en inflatie ingedrukt kunnen worden, dus in het zicht van het college is dit het beste wat we kunnen doen. De heer Tiemstra: Ik realiseer me dat ik niet echt concrete vragen heb gesteld, dus in die zin geef ik u gelijk. Aan de andere kant heb ik in onze bijdrage wel een aantal aannames gedaan en het staat u natuurlijk vrij daar commentaar op te leveren. Het was eigenlijk toch wel een beetje de bedoeling u daartoe te verleiden. Dat is niet gelukt. Ik zal sommige dingen toch iets scherper neerzetten. U haalt aan wat de heer Spohr zegt, dat de rentestijging van de ECB vandaag is en u daar niet direct op kunt anticiperen, prima. De nota van uitgangspunten is een paar maanden geleden gemaakt. We hebben er vragen over gesteld, er is van alles gebeurd in de wereld, dat weten we allebei, maar wat we daarentegen niet zien, is dat die op enige manier van invloed zijn op deze nota van uitgangspunten. Het lijkt ons verstandig de ontwikkelingen die zich op dat moment afspelen daar juist wel een plaats in te geven.

Een vraag die ik wel gesteld heb, is of de OZB-verhoging van 5% op dit moment te verdedigen is tegen onze inwoners, die toch wel behoorlijk in de problemen komen met de gestegen kosten van levensonderhoud. Laten we het even bij die twee vragen houden. Wethouder Bakker: Daar hebben we al op geantwoord, volgens mij zelfs op uw vraag van die 5%. Wat houdt die 5% nu in? De posten in onze begroting, de zogenaamde prijsgevoelige posten, zullen gemiddeld met die 5% gaan stijgen. Als je de OZB of andere posten daar niet mee verhoogt, ga je een tekort creëren in de begroting. Dit is de werkwijze die we hanteren en die ligt het dichtst bij de realiteit. Natuurlijk snap ik ook dat je, als we een inflatie hebben en die aan iedereen gaan doorberekenen, uiteindelijk in een spiraal van inflatie komt. Dat gaat er immers weer toe leiden dat meer mensen meer geld moeten gaan betalen aan de OZB, dat leidt weer tot koopkrachtverlies en dat weer tot inflatie. Zo zit je in een soort spiraal, maar goed, ik ben geen econoom. Toch is het zo dat er bij ons afspraken zijn dat we dat zo veel mogelijk vastkoppelen aan datgeen waar onze grootste posten van inkomsten aan vastzitten. In dit hele stuk, en ook in alle antwoorden die ik heb gelezen toen ik dit dossier dook vanwege de vervanging die ik doe, heb ik gezien dat er heel structureel gekeken is naar de ramingen van het Centraal Planbureau.

Die zijn nog niet aangepast, maar proberen wel een bepaalde vorm van stabiliteit te geven. Je wilt immers geen dagkoers introduceren bij dit soort notities van uitgangspunten. De heer Tiemstra: Ik denk dat we hier samen niet uitkomen. Een stukje stabiliteit. Ik zou Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

39

het eerder een beetje star willen noemen, om toch vast te houden aan die uitgangspunten van een paar maanden geleden. Maar ik denk dat we er volgende week bij gezondheid nog wel op terugkomen. De heer Spohr: We stellen nu een nota van uitgangspunten vast, maar die is wel bedoeld als uiteindelijke onderlegger voor de begroting. Die begroting stellen wij aan het eind van het jaar vast, dus dat betekent dat we nog een halfjaar met deze uitgangspunten dienen te leven, terwijl we weten dat de wereld om ons heen verandert. Dan kunnen we natuurlijk wel zeggen dat we geen dagkoersen willen, maar nee, we kijken vijf of zes maanden vooruit. Ik had me ook kunnen voorstellen dat in deze nota van uitgangspunten uiteindelijk ook een soort disclaimer had gestaan, waarin u had gezegd dat we in de loop van de tijd, voor de begroting, nog wel degelijk met aanpassingen kunnen komen, gelet op het feit dat de omstandigheden zo snel veranderen. Nu zegt u dat we geen dagkoersen doen, dat we varen op standen van een paar maanden geleden. En dat moet dan uiteindelijk eigenlijk een heel jaar lang gebaseerd zijn op die standen van een paar maanden geleden. We maken dus een verouderde begroting.

Dat kan toch niet waar zijn? Dat vind ik het vreemde van deze nota en wat u daar ook van vindt, ik kan me niet voorstellen dat wij een begroting gaan maken, terwijl de wereld om ons heen verandert, terwijl we te maken hebben met een inflatie van 10%, terwijl de Europese Centrale Bank vandaag maatregelen heeft genomen. Daarvan wordt overigens ook gezegd dat die pas maanden later zullen doorsijpelen in de economie. Met het feit dat het tot matiging zal leiden, ben ik het met u eens, maar zeker niet in de eerstvolgende weken. De komende maanden zullen we minimaal met deze problemen te maken hebben. Met hoge prijzen, met hoge tarieven en met mensen die met beide te maken hebben. Dat geldt zowel voor rijksbeleid als voor gemeentelijk beleid. Wij missen vervolgens een soort demping, een compensatie, vanuit de gemeente voor de huishoudens die het moeilijk hebben. Dat had ik minimaal terugverwacht in de nota van uitgangspunten. Om dan te zeggen dat we hierop blijven steunen, terwijl de wereld om ons heen voorlopig met deze hoge getallen te maken heeft? Dat vind ik heel bijzonder. Wethouder Bakker: Ik begrijp wel wat u zegt en uiteindelijk gaat u er ook over. Deze nota van uitgangspunten ligt voor, maar ik zie geen voorstel om andere tarieven te hanteren.

U moet er vanuit gaan dat datgeen wij als college doen – met daarachter een heleboel adviseurs die het qua gemeentefinanciën, qua relatie met het CPB, de Meicirculaire en wat er verder nog komt, kennen – op dit moment het verstandigst is. Natuurlijk is het zo dat wij, als die getallen, die inflatiecijfers et cetera, substantieel veranderen, bij u terugkomen met een voorstel en andere cijfers. Dat lijkt me overigens bij de begrotingsbehandeling zelf een beetje lastig om dat helemaal opnieuw door te rekenen. Daar is echter op dit moment, gelet op de maatregelen die worden getroffen om dat soort hyperinflatie tegen te gaan, geen aanleiding toe. Nogmaals, onze inkomsten worden ook gebaseerd op diezelfde cijfers, waarop wij ons baseren voor deze begroting. U noemt demping, maar allerlei maatregelen, zoals de energietoeslag, die genomen zouden moeten worden voor de zwakkeren in onze gemeenschap, hebben niet zo veel met percentages te maken. Dat zijn maatregelen die wij, eventueel op uw initiatief, kunnen gaan uitvoeren. We weten alleen niet waar dat nodig is, of het haalbaar is en of het structureel mogelijk is. De portemonnee van de gemeente is namelijk ook maar beperkt op dat punt. We zien al in de energietoeslagen dat een € 800-demping voor de laagste inkomens bij een aantal mensen voor één of twee maanden genoeg zijn en dan is de ellende op dat punt ook weer aanwezig.

De wereld staat een klein beetje in brand en we moeten proberen de rust te bewaren en niet met projecties naar boven toe in paniek de cijfers te gaan verhogen. Dat leidt er namelijk toe dat allerlei tarieven ook verhoogd gaan worden. Ik weet niet of dat gaat helpen. De voorzitter: Ik wil herhalingen vermijden en alleen nieuwe punten aankaarten. De heer Spohr: Ik zal afronden. Ik kan alleen maar een dringend beroep doen op de Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

40

wethouder om in de loop van de rit te bekijken of aanpassingen van die percentages nodig zijn. Wij denken zeker van wel en hopelijk bereiken die berichten u ook. Buiten dat is de begroting een kwestie van keuzes maken. Dat zit voor een deel ook in de nota van uitgangspunten. U zegt dat de gemeente beperkte mogelijkheden heeft, maar sociaal beleid is ook een kwestie van keuzes maken. De huishoudens die het moeilijk hebben, worden ook getroffen door gemeentelijke tarieven en gemeentelijke kosten die zij moeten maken. Daar kunt u voor kiezen, dat hoeft niet, maar u kunt zich niet verschuilen achter het feit dat de gemeente maar beperkte middelen heeft. U maakt zelf mede die keuze, voordat de raad er uiteindelijk iets over zegt. Wethouder Bakker: Ik hoor wat de heer Spohr zegt, maar niet alleen wij maken die keuze, dat doet u ook. U kunt het initiatief nemen dit soort maatregelen in te voeren. U gaat over het budget, dus het is niet het college dat die keuzes maakt. Wij adviseren u bepaalde keuzes te maken en leggen u een voorstel voor. Dat doen we ook in dit geval met betrekking tot deze percentages. Als u massaal van plan bent de OZB met een lager percentage te verhogen, nodig ik u uit het voorstel te amenderen. Maar dan vraag ik u wel ook even aan te geven op basis waarvan u dat dan doet. De heer Spohr: We zullen hier in het kader van de kadernota nog wel op terugkomen.

De heer Van Groos: Ik heb een verhelderende vraag, maar eerst een inleiding daarop. Tegen de heer Spohr zou ik het volgende willen zeggen. Als we de begroting vaststellen in november weten we ook nog niet wat de inflatie in 2023 zal zijn en wat de rentestand in 2023 zal zijn. Het is altijd dealen met onzekerheden, maar tot nu toe was de gedragslijn de volgende, en daar is mijn vraag op gebaseerd. Normaal gesproken stelden we voor 1 april de nota van uitgangspunten vast. Dat is nu vanwege de verkiezingen wat later geworden. Als het CPB met andere cijfers komt tussen 1 april en september, was het tot nu toe de gewoonte dat die andere cijfers dan werden verwerkt in de begroting, ondanks het feit dat de raad andere uitgangspunten had vastgesteld. Het uitgangspunt is in zekere zin dat we varen op de cijfers die het CPB geeft. Het CPB weet heel goed dat gemeenten en andere organisaties die getallen gebruiken voor het opstellen van een begroting. Mijn concrete verduidelijkende vraag is of die gedragslijn bij het college nog steeds aanwezig is. Ik meende u net zoiets te horen zeggen, dus als het CPB tussen nu en begin september met andere getallen komt, aangaande de inflatie en rentestand, verwerkt u die dan en legt u dan later aan de raad in de definitieve begroting uit dat dat om die redenen is gedaan? Wethouder Bakker: Ik heb het al gezegd.

Het lijkt mij, vanuit het perspectief dat ik erop heb – nogmaals, ik vervang de wethouder van financiën en ben niet de grote expert, maar ik heb er van de week uitvoerig over gesproken – heel verstandig om zo dicht mogelijk bij het CPB te blijven zitten, omdat daar een bepaalde redenering onder zit. En alle andere zaken die ik voorstel, zouden toch wel redelijk arbitrair kunnen worden, ook al omdat er geen aansluiting zit met de financiën die wij vanuit Den Haag krijgen. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Zijn er geen vragen meer? Dan sluit ik de beraadslaging over dit onderwerp. Ik wilde eerst nog iets vragen. We hebben dit onderwerp ook behandeld omdat er nog gewerkt werd aan een aangepast amendement. Voor we overgaan naar het besluitvormende gedeelte, wil ik de VVD de kans geven haar amendement opnieuw in te brengen of aan te passen. Het woord is aan mevrouw Klerks. Aanpassing amendement bij agendapunt 17. Opkoopbescherming Mevrouw Klerks: Dank u wel, voorzitter. Ik heb overleg gehad, maar we kwamen er niet helemaal uit hoe we het het beste konden opschrijven. Hoe ik de reactie van het college heb geïnterpreteerd, is dat ze niet willen dat panden die twintig jaar geleden een winkelbestemming hadden, nu gebruikmaken van de wijziging. Ik denk dat we het Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

41

daarover eens zijn. We hebben daarom het woordje ‘voorheen’ veranderd in ‘na 2018’. Daarmee bewerkstelligen we dat panden die na 2018 nog een winkelbestemming hadden en woningen worden gewoon nog in de toekomst door andere eigenaren verhuurd kunnen worden. Waarom 2018? Omdat we er een datum aan wilden hangen, maar ook omdat we de afgelopen raadsperiode hebben besloten om een kerngebied vast te stellen en te stimuleren dat panden een andere bestemming krijgen. Is dat precies 2018 of 2019 geweest? Dat weet ik niet, maar 2018 leek me praktisch. GEWIJZIGD AMENDEMENT: verkoop van voormalige winkelpanden ten behoeve van verhuur De raad van de gemeente Waalwijk in vergadering bijeen d.d. 9 juni 2022 Ondergetekende(n) stelt/stellen het volgende amendement voor: constaterende dat: - de gemeente Waalwijk stimuleert dat panden buiten het kern-winkelgebied opgekocht worden door investeerders om hier woningen van te maken. - het met de invoering van de opkoopbescherming wel geregeld is dat de eerste eigenaar van deze panden de woningen kan verhuren. - het met de invoering van de opkoopbescherming niet meer mogelijk is voor een tweede of volgende eigenaar van deze panden om woningen te verhuren. overwegende dat: - het stimuleren van een ontwikkeling niet moet conflicteren met regelgeving. - de opkoopbescherming wel conflicteert met voornoemde gewenste ontwikkeling.

- het onverkoopbaar maken van panden ervoor kan zorgen dat deze ook in eerste instantie niet meer gekocht worden. - dit een onwenselijke situatie oplevert. besluit: het dictum van het besluit onder 1 als volgt te wijzigen: De “Huisvestingsverordening Waalwijk 2022-2025” als volgt gewijzigd vast te stellen en op de voorgeschreven wijze bekend te maken: Aan artikel 9 wordt het volgende punt toegevoegd: h. De woonruimte na 2018 bestemming winkelruimte had en thans bestemming wonen. Daarnaast heeft de wethouder aangegeven dat de verordening toch nog aangepast moet gaan worden aan de hand van jurisprudentie die gaat komen. Het lijkt me dan ook prima om de intentie hierin vast te stellen. Als het toch net anders moet, hebben we iets langer de tijd dan de tien minuten die we nu namen om het nog wat aan te scherpen en het bij de eerstvolgende wijziging, die er vast gaat komen, vast te stellen. Maar dan hebben we nu in ieder geval wel gewaarborgd dat die panden gewoon verkocht kunnen worden, dat de particuliere verhuur mogelijk blijft. En we hebben gewaarborgd dat panden van twintig jaar geleden niet onder de opkoopbescherming uit kunnen komen. Ik hoop dat ik daarmee iedereen die het amendement in eerste instantie heeft ondertekend en ook de wethouder tevreden te stellen. Als er vragen over zijn, hoor ik het graag.

De heer Van Zelst: Sorry, mevrouw Klerks, maar we hadden denk ik eerder moeten stoppen met vergaderingen. Ik kan even niet bijhouden wat er precies bedoeld wordt, dus wij trekken ons even terug van de ondersteuning van het amendement, want het is even te veel.

Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

42

Wethouder Daandels: Ik probeer het kort te houden, maar dat vindt deze wethouder soms moeilijk. Mevrouw Klerks, ik waardeer uw inspanning. Wij hebben dezelfde intentie. Dat weten we, en dat hebben we ook uitgesproken. Ik vind het wel moeilijk want u noemt 2018 en de één zegt dat het 2017 of 2019 moet zijn. Wat ik heb aangegeven, is dat wij vinden dat je, als er een detailhandelsfunctie is die voor het eerst wordt gewijzigd naar wonen, wat ons betreft niet onder die opkoopbescherming valt. Elk ander ding, of je er nu een jaar of twee jaar blijft wonen, valt daaronder. Ik heb gezegd dat we best eens willen kijken of we de formulering nog wat kunnen verbeteren. Het moet ook tastbaar zijn. Hoe wilt u die 2018 controleren en waarom 2018 en geen 2019? Ik worstel daarmee. Ik snap de intentie maar ons voorstel blijft dat we aan de start gaan met dit traject en het in de toekomst nog verfijnen. Ik vind het heel moeilijk nu uit te gaan van 2018, want dan kun je ook een discussie voeren over 2017 of 2019. De intentie is niet tien jaar, niet twintig jaar, maar gewoon dat het geen probleem is als je een woning op de markt zet en je hebt hem getransformeerd, want we willen die transformatie bewerkstelligen. Maar ga je er eerst wonen en zet je hem daarna weer op de markt, dan heb je wel een probleem. Daar koppelt u 2018 aan, dus u zegt dat het nog mag als je er vier jaar woont.

Als uw raad zegt die mogelijkheid goed te vinden, zal het college zich daar goed over beraden en er in de toekomst wellicht in meegaan. Maar nogmaals, ik vind het een beetje discutabel. Mevrouw Klerks: Het is ook discutabel, maar ik heb geprobeerd er een datum in te noemen om er in ieder geval in tegemoet te komen dat panden van twintig jaar geleden er niet meer voor in aanmerking komen. Dus het is discutabel, maar in mijn ogen is dat wel vaker het geval in deze verordening, dus dat gaat u vast de eerstvolgende keer oplossen. Waar het mij om gaat, is het feit dat een pandeigenaar iets ontwikkelt, dat daar meerdere woningen in zitten, en dat je dat pand moet kunnen verkopen. Als we dit nu niet doen, als we dit amendement nu niet steunen, kan dat pand niet meer verkocht worden. Dat wil ik voorkomen en ik hoop dat deze kleine wijziging voldoende gesteund gaat worden. Ik heb er een goed gevoel over dus ik laat het hierbij. Misschien kunnen we hier nog een keer koffie over drinken of misschien kan ik dat doen met de volgende wethouder. Dan komt de eerstvolgende wijziging er vast heel mooi uit te zien. Wethouder Daandels: Natuurlijk, ook met het nieuwe college moet u daar zeker over in beraad gaan. Ik wil wel opmerken dat dit college ook gewoon wil meedenken in oplossingen. We zitten niet heel ver uit elkaar, maar ik heb mijn opmerkingen gemaakt. De voorzitter: Dank u wel.

Dan gaan we bij deze de beraadslaging sluiten en gaan we over tot het besluitvormende gedeelte van deze vergadering. We gaan een aantal besluiten nemen over de onderwerpen die we besproken hebben. Een aantal andere besluiten schuiven we door naar komende dinsdag. 24. Jaarrekening 2021 en ontwerpbegroting 2023 (incl. ontwerpmeerjarenraming 2023-2025) Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant De voorzitter: Ik wil het raadsvoorstel in stemming brengen. Wenst iemand hoofdelijke stemming? Dat is niet het geval. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? De heer Van Groos: Wij verwachten dat de Omgevingsdienst echt gaat werken met prestatie-indicatoren. Daarom kunnen wij instemmen met het voorstel. De heer Spohr: De CDA-fractie is wat minder positief over de Omgevingsdienst. Wij denken dat er nogal wat zaken opgelost moeten worden en dat de middelen niet zijn afgedekt. Het CDA zal daarom tegen de regeling stemmen. Zonder hoofdelijke stemming gaat de gemeenteraad akkoord met het voorstel, waarbij de leden De Bruijn en Spohr geacht worden te hebben tegengestemd.

Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

43

25. Jaarrekening Baanbrekers

2021,

begroting

2023

en

meerjarenraming

2024-2026

De voorzitter: Ik wil het raadsvoorstel in stemming brengen. Wenst iemand hoofdelijke stemming? Dat is niet het geval. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? De heer Van Groos: We houden het nog even vol. Zolang de financiering via de BUIGgelden gaat, zullen wij tegen voorstellen van Baanbrekers stemmen. Met de jaarrekening kunnen wij wel instemmen, maar met de begroting niet. Zonder hoofdelijke stemming gaat de raad akkoord met het voorstel, waarbij het lid Van Groos geacht wordt te hebben tegengestemd tegen de begroting 2023. 26.

Opkoopbescherming

De voorzitter: We gaan even de moties en amendementen inventariseren. Mijnheer Ottens, wilt u uw amendement in stemming brengen? De heer Ottens: Na de uitgebreide toelichting van LokaalBelang waarom ze ons amendement niet wil steunen, hebben wij besloten om het niet in stemming te brengen. Wij zullen het coalitieakkoord nauwkeurig bestuderen op wat er instaat over huisvesting voor jongeren. Wellicht zullen wij nog met andere voorstellen komen. De voorzitter: Dan wil ik aan de heer Bokšan vragen of hij zijn amendement in stemming wil brengen. De heer Bokšan: Ja, en graag met hoofdelijke stemming. De voorzitter: Oké, en dat betreft dan het gewijzigde amendement. Voor stemmen de leden Ottens, Bokšan, Klerks, Spierings, Veraa, Verhagen, Van Baardwijk, Koptagel, Klerx, Van der Pluijm, Van Dijk, Van Hamond, De Bruijn, Spohr, Mertens, Schuijffel, Van Groos, Tiemstra, Van Zelst en De Jongste. Tegen stemmen de leden Bakker, Odabasi, Van Laar en Schilders. Het amendement wordt met 20 stemmen voor en 4 stemmen tegen aangenomen. De voorzitter: Ik breng het geamendeerde raadsvoorstel in stemming. Wenst iemand hoofdelijke stemming? Dat is niet het geval. Wil iemand een stemverklaring afleggen? De heer Ottens: Ondanks het feit dat wij het amendement een verbetering vinden van het voorstel, vinden wij het nog onvoldoende om er mee te kunnen instemmen. Wij stemmen daarom tegen.

Mevrouw Klerks: Ondanks het feit dat we het amendement zelf hebben ingediend, zijn wij nog steeds tegen het voorstel, omdat we het nog niet goed genoeg vinden. De VVD wil dus geacht worden te hebben tegengestemd. De heer Van Groos: De ChristenUnie is op zich voor een opkoopbescherming. Dat is niet om arbeidsmigranten te weren uit de bebouwde kom, maar om te voorkomen dat starters nog verder van de markt worden gedrukt. Dat is voor ons het belangrijkste punt. Met de regeling die vanavond is geagendeerd, kunnen wij, ondanks het amendement, niet instemmen. We zijn dus tegen het voorstel. De heer Van Zelst: Wij hebben voor het amendement gestemd omdat het een kleine verbetering is, maar we blijven erbij dat het een juridisch rammelend document is. We Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

44

blijven daarom tegen het voorstel. Zonder hoofdelijke stemming en met in achtneming van het aangenomen amendement gaat de raad akkoord met het voorstel, waarbij de leden Ottens, De Jongste, Bokšan, Klerks, Spierings, Bakker, Van Groos, Tiemstra en Van Zelst geacht worden te hebben tegengestemd. De voorzitter: Ik breng de motie in stemming. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? De heer Ottens: Gelet op de cijfermatige onderbouwing van het voorstel en de toezegging van de wethouder om blijvend te monitoren, vinden wij de motie overbodig. We zullen deze dan ook niet steunen. Mevrouw Van Laar: Datzelfde geldt voor ons. De heer Van Groos: De motie is overbodig, want de portefeuillehouder heeft duidelijk genoeg aangegeven dat binnen de kortste keren het college weer met een nieuw voorstel moet komen. Ik steun de motie dus niet. De heer Van Zelst: Wij steunen de motie ook niet. Ze is overbodig. De heer Spohr: Wij denken dat het van belang is om zo snel mogelijk een opkoopregeling vast te stellen. In die zin kunnen wij de wethouder volgen dat er wel degelijk verbeteringen mogelijk zijn, maar pas over een halfjaar. Wij vinden het belangrijk dat de opkoopbescherming nu geregeld wordt. Aangezien we ook zijn voor een bredere opkoopbescherming dan nu wordt voorgesteld, zijn wij blij met de motie en zullen wij die van harte steunen.

Zonder hoofdelijke stemming wordt de motie aangenomen, waarbij de leden De Jongste, Ottens, Van Laar, Odabasi, Tiemstra, Van Zelst en Van Groos geacht worden te hebben tegengestemd. 29.

Nota van uitgangspunten begroting 2023 gemeente Waalwijk

De voorzitter: Ik breng de nota van uitgangspunten begroting 2023 gemeente Waalwijk in stemming. Wenst iemand hoofdelijke stemming? Dat is niet het geval. Wil iemand een stemverklaring afleggen? De heer Tiemstra: Onder verwijzing naar het zojuist gewisselde zullen wij tegen het voorstel stemmen. De heer Spohr: Het zal u niet verbazen voorzitter, dat ook de CDA-fractie tegen dit voorstel stemt, omdat wij van mening zijn dat er genoeg omstandigheden zijn, buiten het Centraal Planbureau, om met een ander voorstel te komen. Het voorstel gaat ook te lang doorwerken in de voorbereiding op de begroting. Zonder hoofdelijke stemming wordt het voorstel aangenomen, waarbij de leden Tiemstra, Van Zelst, De Bruijn en Spohr geacht worden te hebben tegengestemd. De vergadering wordt geschorst tot dinsdag 14 juni 2022, 19.30 uur. De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Een speciaal welkom aan de heer Tromp. Het is zijn eerste raadsvergadering als gemeentesecretaris bij de gemeente Waalwijk. Zoals jullie weten, is de heer Tromp twee weken geleden gestart.

Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

45

Dit is het vervolg van de raadsvergadering van afgelopen donderdagavond. Vanwege de afwezigheid van de fractie Sociaal Lokaal verzoekt deze fractie om de motie vreemd aan de orde te verplaatsen naar de raadsvergadering van 7 juli. Ik ga ervanuit dat u hiermee instemt. Ik doe een dringend beroep op u om een goed debat op hoofdlijnen te voeren zonder herhaling. We hebben inmiddels al een reflectie gekregen van onze nieuwe gemeentesecretaris op hoe de vergaderingen verlopen. Daar gaan we ons verder in ontwikkelen. 27.

Aanpassing verordening startersleningen

De voorzitter: Ik geef als eerste het woord aan de fractie van de ChristenUnie. De heer Van Groos: Voorzitter. Ik heb vorige week bij de Griffie gemeld dat dit een Bpunt is voor ons. De heer Bokšan: Voorzitter. Het jaar 2030. Ik ben na het doorlopen van een aantal drukke studiejaren en een vervolgstudie afgestudeerd. Het klimaatneutraal worden van Waalwijk begint realiteit te worden en als we eindelijk de stekkers hebben kunnen aansluiten aan ons energienet, zijn wij klaar om te starten op de woningmarkt. Als starter op de woningmarkt is het al moeilijk genoeg om een woning te vinden, laat staan om er eentje te kopen. Dat is een uitspraak die ik eerder heb gehoord en graag op de proef wilde stellen. Daarom ga ik, als starter, van start op huizenjacht op Funda. Na het toepassen van een paar zoekfilters kan mijn zoektocht van start. Hoewel ik ergens heb gelezen dat een koopwoning gemiddeld drie ton kost in de gemeente Waalwijk, kom ik deze woningen nauwelijks of niet tegen. Wellicht was dit gebaseerd op aannames. De woningen die ik wel kan vinden, zijn ongeveer 5.000 keer bekeken en zijn binnen enkele dagen verkocht. Moet ik nu gaan overbieden om een koopwoning te bemachtigen? Ik kom al snel tot de conclusie dat de verkoopprijs van deze koopwoningen in ieder geval hoger zal liggen dan de prijs die op Funda staat. Dat roept vragen bij me op over wat er nog mogelijk is.

Hoewel bancaire activiteiten normaal gesproken geen gemeentelijke activiteit horen te zijn, ben ik als starter maar wat blij dat de gemeente Waalwijk startersleningen verleent als steuntje in de rug voor starters in deze overspannen woningmarkt. Het is een lening die ik bovenop mijn hypotheek kan krijgen en die het verschil kan overbruggen tussen het wel en niet kunnen kopen van een woning. Bovendien zie ik dat de gemeente niet haar volledige budget heeft besteed aan het verlenen van de starterslening in de afgelopen jaren. Wellicht is er een kans dat ik er een beroep op kan doen. Dat houd ik in gedachten tijdens mijn zoektocht, want die eindigt niet hier. Na het zien van de prijzen van een klein aantal beschikbare koopwoningen kom ik tot de conclusie dat ik als starter dit steuntje in de rug wellicht nodig heb om een woning te kunnen komen. Daarom open ik mijn laptop en besluit ik een aanvraag in te dienen. Ik vul netjes een aanvraagformulier in en stuur het naar de gemeente, in afwachting van een snelle reactie. In een woningmarkt waar woningen binnen enkele dagen verkocht worden, wil ik zo snel mogelijk duidelijkheid hebben over de mogelijkheden.

Daar zit het tweede knelpunt, want bij het lezen van de voorwaarden, zie ik dat een starter twee weken moet wachten op het ontvangen van een bevestiging van de aanvraag en acht weken op het ontvangen van het besluit over de aanvraag. Gelukkig doet de gemeente Waalwijk gemiddeld minder lang over het verwerken dan ze vermeldt op de website, maar kan het niet nog sneller dan drie tot vier weken? Moraal van het verhaal: het is goed dat we startersleningen verlenen om starters te helpen op deze krappe woningmarkt. Wel is het belangrijk dat we aandacht hebben voor een snelle behandeltermijn en dat we bij het bepalen van een maximale koopsom om in Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

46

aanmerking te kunnen komen voor een starterslening, uitgaan van de verkoopprijs die vaak hoger ligt dan de vraagprijs. Zo scheppen we niet alleen een realistischer beeld van de werkelijkheid, maar zorgen we er ook voor dat meer starters in aanmerking komen voor een starterslening. Wij dienen een amendement in om de maximale koopsom om in aanmerking te kunnen komen voor een starterslening te verhogen tot 100% van de NHGgrens, wat gelijk staat aan € 355.000. Zo zorgen we ervoor dat Waalwijk, Sprang-Capelle en Waspik goed blijven en beter worden, ook voor starters. Dank u wel. AMENDEMENT VVD/LokaalBelang: 100% van NHG-grens Ondergetekende(n) stelt/stellen het volgende amendement voor: constaterende dat: • de raad wordt voorgesteld de starterslening up tot date te houden door met de woningmarkt mee te bewegen; • het voorstel is de grens voor het verstrekken van een starterslening voor de aankoop van bestaande en nieuwbouwwoningen inclusief verbeterkosten en/of meerwerk op te trekken naar 85% van de NHG-grens; • de onderbouwing voor deze verhoging de gemiddelde vraagprijs voor rijwoningen (€ 295.000) en hoekwoningen (€ 302.000) is; • de koop(-aanneem)som om in aanmerking te komen voor een starterslening € 301.750 wordt; overwegende dat: • in de huidige overspannen woningmarkt huizen boven de vraagprijs worden verkocht; • om deze reden de gemiddelde vraagprijs geen reële

onderbouwing voor het bepalen van het verhogen van de koop(-aanneem)som om in aanmerking te komen voor een starterslening is; • starters op de woningmarkt aan de voorkant van het kooptraject moeten weten wat ze kunnen lenen om dichter bij de koopprijs in de buurt te komen het een realistischere onderbouwing is om uit te gaan van de gemiddelde verkoopprijs en op basis hiervan de grens voor het verstrekken van een Starterslening op te rekken naar 100% van de NHG-grens; besluit: het dictum van het besluit onder punt 3 als volgt te wijzigen: 3.

De ‘Verordening starterslening gemeente Waalwijk 2022’ vast te stellen met dien verstande dat lid 1b. van artikel 2 Toepassingsbereik wordt gewijzigd in: voor de aankoop van bestaande en nieuwbouwwoningen in de gemeente Waalwijk met een maximale koop(/-aanneem)som inclusief verbeterkosten en / of meerwerk van maximaal 100% van de NHG-grens. De aankoop voldoet altijd aan de meest actuele Voorwaarden en Normen NHG.

De voorzitter: Dank u wel. Ik hoor graag wie het amendement steunen. Dat zijn de fracties van D66, LokaalBelang en VVD. De heer Tiemstra: Ik heb een korte vraag, die in lijn is met een vraag die de heer Van Zelst eerder heeft gesteld. In het amendement lees ik over verbetermaatregelen. Bedoelt u daarmee duurzaamheidsmaatregelen? Kunnen onze inwoners dan ook rekenen op de 6% die er nog bijkomt, dus € 355.000 plus 6%, zo’n € 376.300, om in aanmerking te komen voor een starterslening? De heer Bokšan: Dat staat niet in het amendement. Volgens mij doelt u op de extra 6% die boven op de NHG-grens gelegd kan worden voor het treffen van Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

47

duurzaamheidsmaatregelen. Laat ik beginnen met het punt waarover we het eens zijn: het treffen van duurzaamheidsmaatregelen is goed. Het is goed dat we dat faciliteren. Maar ik denk dat dit een ander doel heeft, dan waar dit amendement voor is. Bovendien is er al een duurzaamheidslening, die je overigens bij dezelfde verstrekker kunt aanvragen. De heer Tiemstra: Maak je het niet nodeloos ingewikkeld door te zeggen dat je het via een ander kanaal kunt aanvragen, terwijl we allemaal die duurzaamheidsmaatregelen willen stimuleren? Je kunt toch ook die 6% erbij pakken? Dat lijkt me geen onoverkomelijke stap. U noemde ook het overbieden, wat momenteel op de woningmarkt plaatsvindt. Het lijkt ons juist een uitstekende stimulans voor de duurzaamheidsmaatregelen als je ze in dit verhaal meeneemt. Wij zouden zeggen: laten we het in één keer goed regelen. In de kern van het amendement ben ik het met de VVD eens, maar dit stapje zouden wij er graag aan toegevoegd zien. De heer Bokšan: Het overbieden staat niet in relatie tot de duurzaamheidsmaatregelen zelf. Ik gaf net al aan dat het treffen van duurzaamheidsmaatregelen op zich goed is. Ik denk alleen niet dat we daarmee de doelgroep dienen, waarover het amendement gaat. De voorzitter: Laten we niet gaan herhalen. Zijn er nog andere vragen? Dat is niet het geval. We gaan naar LokaalBelang voor haar bijdrage.

Mevrouw Koptagel gaat haar maidenspeech houden. Welkom in de raadzaal. Veel succes en veel plezier. Mevrouw Koptagel: Voorzitter, dank u wel. LokaalBelang is voorstander van de starterslening, omdat deze bijdraagt aan meerdere doelen en ambities van de gemeente Waalwijk. Naast het helpen van starters om aan een huis te kopen, denken we ook aan het voorkomen van de braindrain, het bevorderen van diversiteit in wijken en het ontlasten van de druk op de sociale huurmarkt. Daarom vinden wij het van belang dat deze regeling niet stagneert en zo snel mogelijk voortgang krijgt. Het initiatief van het college om ervoor te zorgen dat deze regeling actueel blijft door de maximale aankoopsom te verhogen en het bedrag te relateren aan de NHG-grens, waarderen wij enorm. Vandaar dat we het voorstel van de VVD hebben gesteund. Tegelijkertijd constateren we dat er in de afgelopen vijf jaar geen evaluatie heeft plaatsgevonden over het proces en het gebruik van de regeling. Aangezien nog niet maximaal gebruik wordt gemaakt van de starterslening maken wij ons zorgen over de uitvoering. Wij vragen ons af of die wel aansluit bij het beoogde doel. Een uitgebreide evaluatie zal de raad een goed inzicht geven in de vraag of de voorziening praktisch, drempelverlagend en stimulerend werkt en zo doende goed wordt benut en tot zijn recht komt.

Daarom brengt LokaalBelang een motie in, waarin het college wordt verzocht om een grondige evaluatie uit te voeren naar de procedure en de uitvoering, om beter inzicht te verkrijgen in het proces en het gebruik. MOTIE LokaalBelang: verzoek voor een grondige evaluatie op de procedure en resultaat De raad, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: • de gemeente Waalwijk sinds 2016 de starterslening uitvoert en deze ongeveer om de 2 jaar actualiseert met de indexatie van bedragen; • in de afgelopen 5 jaar de procedure van uitvoering niet is geëvalueerd; • Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SVn) namens de gemeente uitvoering geeft aan deze regeling en de financiële toetsing doet; • om alvorens een aanvraag voor een starterslening in te kunnen dienen bij SVn eerst Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

48

• •

een beschikking verkregen moet worden van de gemeente met een maximale doorlooptijd van 10 weken; er op dit moment nog een bestedingsruimte van ruim € 900.000 beschikbaar is, waarmee met een maximumbedrag van € 30.000 euro per lening er nog ruimte is voor zeker 30 startersleningen; er in de afgelopen 5 jaar, jaarlijks gemiddeld 9x gebruik werd gemaakt van genoemd voorziening;

overwegende dat: • startersleningen net zo als andere stimuleringsmaatregelingen van toegevoegde waarde zijn voor onze inwoners; • het om deze reden belangrijk is dat de voorliggende verordening z.s.m. in werking treedt; • gezien de huidige woningmarkt en snel veranderende maatschappij het van belang is dat er op tijd getoetst wordt of de regelgeving en proces van uitvoering nog voldoen aan het beoogde doel van het instrument; • het nu onbekend is het proces nog aansluit op het gestelde doel van het aanbieden van een praktische, stimulerende en laagdrempelig voorziening; draagt het college op; 1. een grondige evaluatie uit te voeren naar de procedure en uitvoering om beter inzicht te krijgen in het proces en of dit nog steeds aansluit op het beoogde doel van het aanbieden van een praktische, stimulerende en laagdrempelige voorziening; 2. de raad voor 1 januari 2023 informeren over de uitkomsten van deze evaluatie, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Ik hoor graag welke fracties de motie ondersteunen. Dat zijn LokaalBelang, D66, GroenLinksaf en VVD. De heer Ottens: De huidige starterslening is vrij eenvoudig en praktisch. Wat beoogt LokaalBelang met een grondige evaluatie? Dat kan namelijk heel breed en diep zijn. U spreekt wat zorgen uit, maar waar die zorgen precies zitten, is ons niet duidelijk.

Mevrouw Koptagel: Met grondig bedoel ik niet een dure en uitgebreide evaluatie die buiten de deur wordt uitgevoerd, maar dat we inzicht verkrijgen. Waarover maken wij ons zorgen? De afgelopen vijf jaar, sinds de invoering van de regeling, ligt het aantal gebruikers rond de negen per jaar. Terwijl de woningmarkt sterk verandert, rentebedragen zijn gewijzigd, vragen wij ons af wat het maakt dat dit op hetzelfde aantal blijft. Ook in het proces kan wat verbeterd worden. Mijn collega heeft dat net ook aangekaart: een termijn van tien weken voor een aanvraag zou praktischer en efficiënter kunnen. De werkdruk bij de gemeente of bij SVN kan misschien ook anders. Misschien zijn het niet zozeer zorgen, maar zouden we een proactievere houding willen zien. De termijn werkt misschien drempelverhogend, omdat mensen denken dat ze niet zo lang de tijd hebben. Dat is de zorg. De heer Ottens: Dat begrijp ik niet helemaal. Er is een wettelijke behandeltermijn, ter zekerheidsstelling van de aanvrager maar ook van de gemeente. We hebben net gehoord dat de aanvragen ruim binnen die termijn worden afgehandeld. De beslistermijn van een bank is gemiddeld twee tot drie keer zo lang als die van de gemeente. Daar kan de aankoop dus nooit van afhankelijk zijn. En het aantal aanvragen van jaarlijks negen, kan ook betekenen dat er slechts negen mensen dat extra zetje nodig hebben.

Dan volstaat het budget, het proces en het doel. Mevrouw Koptagel: Dat is een aanname. Misschien zijn het er negen, of zijn er mensen Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

49

die het door de termijn niet halen. Of misschien zijn er aanvragen die afgewezen worden, terwijl de reden niet weten. Met de bijstelling van volgend jaar kunnen we de mensen die nu geen lening krijgen misschien ook helpen. U zegt dat de wettelijke termijn tien weken is. Het gaat mij er niet om dat het hele dossier in tien weken afgehandeld wordt. Het gaat erom dat de eerste aanvraag bij de gemeente en het antwoord of men verder kan bij SVN tien weken in beslag kan nemen. In de praktijk gaat het sneller, maar in moeilijke tijden misschien niet. De financiële toetsing wordt door SVN gedaan, dus daar kan de termijn iets langer duren, maar dan weet men al waar men aan toe is. Maar voor de eerste toestemming vanuit de gemeente dat men verder mag naar de financiële toetsing staat nu al tien weken en dat lijkt mij onnodig. De heer Tiemstra: Het eerste beslispunt sluit een beetje aan op wat de heer Ottens zei. Bij een grondige evaluatie denk ik aan een kostbaar, langdurig en wijdlopig onderzoek. Ik denk niet dat we daar voorstander van zijn. De SGP is dat in ieder geval niet. Wij zouden liever zien dat het budget voor startersleningen terechtkomt bij degenen voor wie het bedoeld is. Over het amendement van de VVD zouden wij willen zeggen: communiceer het nu eens breed in de markt: dit hebben we gedaan, er liggen mogelijkheden, benut ze, de raad en de gemeente denken met u mee.

Misschien zijn er nog duurzaamheidsmaatregelen; is het niet langs deze weg, dan is het wel langs een andere weg. Zet het in de markt, kijk niet te lang achteruit met een evaluatie, maar kijk vooruit. Pak het beet. Wij zouden liever die insteek kiezen. Hoe kijkt de VVD daar tegenaan? Mevrouw Koptagel: Ik wil niet in herhaling vallen, maar ik heb al aangegeven dat wij geen groot, duur onderzoek bedoelen. Met ‘grondig’ bedoel ik dat we niet alleen naar het proces kijken, maar ook naar de aanvragen; weten de bewoners ervan? Misschien zijn er dingen die we heel praktisch kunnen oplossen. Met grondig bedoel ik het brede aspect en niet alleen een onderdeel van het geheel. De heer Tiemstra: Helder. Als de wethouder zou meekrijgen dat hij de opbrengst van vanavond oppakt en met eind van het jaar met een raadsinformatiebrief komt, waarin hij aangeeft welke groei gerealiseerd is met de instrumenten die we vanavond bespreken, dan zou ons dat veel beter passen. Wij zullen de motie dus niet steunen, maar het signaal op zich wel. Het college luistert immers mee. De heer Van Groos: Naar aanleiding van de reactie van mevrouw Koptagel heb ik ook een vraag. De mate waarin gebruik wordt gemaakt van de startersleningen is van een aantal variabelen afhankelijk.

Is mevrouw Koptagel het met ons eens dat een belangrijke variabele is het beschikbaar zijn van starterswoningen? Als er meer starterswoningen komen, zou het heel goed kunnen dat er ook veel meer gebruik wordt gemaakt van deze regeling. Het grootste probleem is volgens mij het niet beschikbaar zijn van starterswoningen. Als we praten over het aanpassen van de regeling, is dat eigenlijk gerommel in de marge. Wat is dan de meerwaarde van een onderzoek, als de belangrijkste factor niet wordt onderzocht, namelijk het beschikbaar zijn van starterswoningen? Mevrouw Koptagel: Ook dat is een aanname. We weten allemaal dat er schaarste is op de woningmarkt, maar of het lage gebruik van de startersleningen ligt aan het woningaanbod, aan de regeling of aan onwetendheid weten we niet. Daarom vragen wij om het te onderzoeken. Ik heb ook op Funda gekeken. In de prijsklasse waarover we het hebben, waren er op dat moment zo’n 30 woningen beschikbaar. Maar zoals mijn voorganger ook al aangaf, zijn ze binnen een week of twee weg. De gemiddelde verkooptijd is twee weken. Het is naar mijn inzicht slechts een aanname. Laten we het onderzoeken, dan weten we het. De heer Van Groos: Ik dacht dat LokaalBelang zo geworteld was in de samenleving, dus ik vroeg me af of u veel signalen vanuit de samenleving heeft ontvangen dat er een Notulen raadsvergadering 9 en 14 juni 2022

50

regeling is, maar dat er nauwelijks gebruik van gemaakt kan worden. Mevrouw Koptagel: Heel veel signalen is overdreven, maar mijn verbazing was wel dat mijn achterban niet geheel op de hoogte was van de regeling. De heer Van Groos: Voorzitter. De laatste keer dat de raad over de verordening Startersleningen heeft gesproken, was januari 2021. Bij die gelegenheid heeft de fractie van de ChristenUnie de volgende vraag gesteld: waarom is er niet voor gekozen om het maximale leenbedrag en de maximale koop- of aanneemsom te indexeren met de gemiddelde stijging van de WOZ-waarde en de jaarlijkse indexering tegelijk met de belastingverordening OZB te laten vaststellen? U begrijpt dat het antwoord van het college was om dat niet te doen. Tot onze verbazing zagen we dat het college nu wel voorstelt om over te gaan tot indexering. Waarom is daar vorig jaar niet voor gekozen? Waarom heeft het college toen niet gezegd dat het de suggestie om te gaan werken met een indexering een goed idee vond, maar dat het een andere, betere, grondslag wilde hanteren? Mevrouw Schuijffel: Voorzitter. Ik heb een heel korte bijdrage. Wij zijn blij met het voorliggende voorstel in combinatie met het amendement van de VVD om de maximale koopsom op te trekken tot 100% van de NHG-grens. Hiermee blijven meer starters in Waalwijk toegang houden tot een koopwoning.