Verslag raadsvergadering 3 november 2022

NOTULEN van de openbare vergadering van de raad der gemeente Waalwijk, gehouden op 3 november 2022 Voorzitter:

mevrouw S.C.A.M. Ausems

Griffier:

mevrouw J.W.M. Louer

Aanwezig de leden:

de heer J. van Baardwijk de heer A. van Belkom de heer M. Bokšan de heer F. den Braven de heer G. den Braven de heer B. Bruurmijn mevrouw C. de Bruijn de heer J. van Dijk de heer J. van Groos de heer A. van Hamond mevrouw Y. IJpelaar-Alias mevrouw B. de Jongste-van Heijst de heer N. Kieboom mevrouw I. Klerks de heer T. Klerks de heer T. Klerx mevrouw B. Koptagel-Demirbas mevrouw Y. van Laar de heer W. Lodenstijn de heer H. Metzke de heer L. Ottens de heer N van der Pluijm mevrouw M. Schilders de heer F. Spierings de heer R. Spohr de heer R. Tiemstra mevrouw M. Veraa mevrouw M. Verhagen-van Lier de heer H. van Zelst

Tevens aanwezig:

de heer R. Bakker, wethouder (tot agendapunt 6) de heer A. de Jong, wethouder mevrouw D. Odabasi-Seker, wethouder mevrouw S. Schuijffel, wethouder

Tevens afwezig:

de heer J. van den Hoven, wethouder

Notulen:

mevrouw I.C. Wendt-Kok (Notuleerservice Nederland)

1.

Opening

De vergadering wordt geopend om 19.30 uur.

De voorzitter: Laten wij ons vanuit onze eigen visie of geloofsovertuiging bij het begin van deze raadsvergadering bezinnen op onze gemeenschappelijke opdracht en verantwoordelijkheid om deze gemeente te besturen. 2.

Mededelingen

De voorzitter: Welkom aan iedereen, ook aan alle kijkers thuis. Deze vergadering wordt via een livestream uitgezonden. Wethouder Bakker is aanwezig tot agendapunt 6, omdat hij een verplichting elders heeft. Ik zie dat de heer Spohr nog niet aanwezig is, maar die kan op ieder moment binnenvallen. Mevrouw Schilders heeft aangegeven dat ze vanaf nu verder gaat onder de naam Waalwijk In Beweging. Vanavond krijgen we nogmaals extra ondersteuning vanuit het bedrijf dat ons audiovisuele systeem geleverd heeft. Veel dank daarvoor. Zoals u weet gaan we vanavond voor het eerst digitaal stemmen. De wijze van stemmen blijft hetzelfde. Alleen als er een hoofdelijke stemming wordt gevraagd, wordt er digitaal gestemd. Met digitaal stemmen is het niet langer nodig een voorstemmer te bepalen dus dat gaan we niet meer doen. Dat mooie antieke zakje kan in de kluis. U heeft de pasjes zoals u weet. Denk eraan deze mee te nemen naar het spreekgestoelte of de interruptiemicrofoon en ook weer terug. Ik verzoek de raadsleden die het presentieboek nog niet hebben getekend dit alsnog te doen. We hebben vandaag een stevige agenda. Er staan niet heel veel punten op, maar wel punten die stof voor gesprek en debat zijn. Toch streven we ernaar het vanavond in zijn geheel af te werken. Lukt dit niet, dan gaan we aanstaande dinsdag verder. Dat bekijken we later op de avond.

Ik verzoek u de pitchtijd strikt in acht te nemen. Ook het college verzoek ik strak en bondig te reageren. Ik herhaal kort de spelregels. Graag via de voorzitter spreken. Kies uw woorden en speel hierbij niet op de man, maar op de bal. Uiteraard is een scherp debat van belang, maar vermijd herhalingen. De bedoeling is dat u onderling het debat voert, niet met het college. Technische vragen heeft u vooraf aan het college kunnen stellen, dus ik let er wat meer op dat die hier niet meer gesteld worden. De tweede termijn is alleen om te reageren als het college een nieuw gezichtspunt inbrengt of wanneer u nog niet hebt gereageerd op een ingediend amendement of motie. Ik hoop en verwacht dat we zo een goed gesprek kunnen hebben en vanavond alle onderwerpen kunnen afronden. 3.

Vaststelling agenda

De voorzitter: De SGP verzoekt en verlenging van de pitchtijd van vier minuten bij agendapunt 11, het vaststellen van de lokale inclusieagenda. De heer Van Belkom: Voorzitter. LokaalBelang wil een voorstel van orde doen aangaande agendapunt 10, de keuze inzet ombudscommissie Waalwijk en Nationale Ombudsman. De fractie van LokaalBelang hecht er waarde aan om de besluitvorming te baseren op feiten. Aangezien het klanttevredenheidsonderzoek met betrekking tot eerste- en tweedelijns klachten nog maar net is gestart en de eerste inzichten in het voorjaar van 2023 worden verwacht, zijn nog niet alle feiten bekend. LokaalBelang wil derhalve van agendapunt 10 een T-stuk maken. Het is ons bekend dat van twee leden van de ombudscommissie de termijn dit jaar afloopt. Wij doen het verzoek aan de griffie om deze leden te benaderen en te vragen of zij deze functie nog een halfjaar langer willen uitoefenen, totdat een definitief besluit door de raad is genomen.

Notulen raadsvergadering 3 november 2022

2

De heer Van Groos: Het zal niet zo veel zin hebben om me daartegen te verzetten, want ik schat in dat er een meerderheid is voor het van de agenda afhalen van dit punt. Maar het illustreert wel de gang van zaken en daar wil ik wel iets over zeggen. Dit laat naar mijn idee zien dat besluiten formeel wel tijdens raadsvergaderingen worden genomen, maar in werkelijkheid tijdens het coalitieoverleg. Deze actie is alleen nodig omdat de coalitie niet op één lijn zit. Het verhaal dat er geen klanttevredenheidsonderzoek is geweest, stond al in het rapport van de Rekenkamercommissie. Toen heeft LokaalBelang niet gevraagd om uitkomsten. Twee weken terug heeft LokaalBelang tijdens de gespreksavond niet gezegd dat het een T-stuk moet woeden. Ik ervaar het als volgt: de coalitie beslist, de overige partijen mogen hier vanavond hun zegje doen, het liefst zo kort mogelijk, en dan gaan we weer over tot de orde van de dag. De besluiten staan al vast en ik heb daar heel veel moeite mee. De voorzitter: U maakt een bredere opmerking, mijnheer Van Groos. Als we even alleen naar dit voorstel kijken, doet LokaalBelang het voorstel er een T-stuk van te maken. Ik weet nog niet welke andere partijen het al dan niet steunen. Laten we daar even naar kijken. Het voorstel wordt gesteund door VVD, Waalwijk In Beweging, D66 en LokaalBelang. Dat is een meerderheid.

Het onderwerp wordt dus terugverwezen naar het college en gaat vandaag van de agenda. Mevrouw De Bruijn: U had het over de pitchtijd. Ik heb een aanvraag gedaan voor drieënhalve minuut. De voorzitter: Dat staat bij de stukken, ik kom daar zo op terug. Dan maak ik even deze voorstellen voor de agenda af. De SGP verzoekt een verlenging van de pitchtijd van vier minuten bij agendapunt 11, het vaststellen van de Lokale Inclusie Agenda. Het CDA verzoekt een verlenging van de pitchtijd van drieënhalve minuut bij agendapunt 12, de koersbepaling sociaal domein. De heer Van Groos heeft een verzoek ingediend, ondersteund door Samen Waalwijk, over het houden van de interpellatie over de Wet voorkeursrecht gemeenten op het perceel Kerkvaartse Haven te Waspik. Volgens het reglement van orde wordt een interpellatie toegestaan wanneer een vijfde van de aanwezige raadsleden hiermee instemt. Het verzoek wordt gesteund door SGP, Waalwijk In Beweging, Lijst IJpelaar en CDA. En natuurlijk door Samen Waalwijk en de ChristenUnie. Dat is genoeg, dus hiermee is de interpellatie een feit. Ik stel voor het interpellatiedebat te agenderen na agendapunt 5, de beëdiging van de fractievolger. Dan hebben we een eerste termijn voor de interpellant, die tweeënhalve minuut pitchtijd krijgt zonder geïnterrumpeerd te worden.

Dan volgt er een antwoord van het college, dat vijf minuten de tijd krijgt en ook niet geïnterrumpeerd wordt. Dan kunnen overige raadsleden reageren met een standaard pitchtijd van tweeënhalve minuut en is het onderlinge debat is mogelijk. Daarna krijgen we een tweede en afsluitende termijn van de interpellant. Indien de raad hiervoor toestemming geeft, krijgen de portefeuillehouder en andere raadsleden de gelegenheid alsnog een reactie te geven. Ik wil voorstellen in te stemmen met de inrichting van deze interpellatie en de agenda met deze wijzigingen vast te stellen. De agenda wordt met deze wijzigingen en aanvullingen vastgesteld. 4.

Vragenronde

De voorzitter: De heer Van Groos heeft een vraag ingediend over fietsen op de markt. De heer Van Groos: Voorzitter. Het dossier fietsen op de markt is eigenlijk ook een Notulen raadsvergadering 3 november 2022

3

interpellatiedebat waard. Recent heeft de gemeenteraad een brief ontvangen met de boodschap dat het college naar aanleiding van het advies van de bezwaarschriftencommissie van plan is het onderwerp voor een raadsvergadering aan te bieden. Ter voorbereiding op die behandeling willen wij u een aantal vragen stellen over zaken uit het eerder genoemde advies. De bezwaarmaker stelt dat op de markt onvoldoende ruimte is om te fietsen en dat de markt daarvoor niet is ontworpen. Echter heeft de raad op 19 november 2020, nog voordat er een ontwerp was, unaniem gevraagd het fietsen op de Promenade in stand te houden en zo mogelijk zelf uit te breiden naar elke dag van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat. Waarom is hieraan in het ontwerp geen uitvoering gegeven? Kan het college bij de raadsbehandeling alsnog een deugdelijke motivering onder het verkeersbesluit van 6 april 2022 overleggen, en kan de raad het verkeerskundig onderzoek dat aan het verkeersbesluit van 6 april 2021 ten grondslag heeft gelegen ontvangen? Het is ons opgevallen dat het advies onjuistheden kent. Het is bijvoorbeeld niet zo dat het college op 28 april 2021 het hele Promenadegebied gesloten heeft verklaard voor fietsers gedurende openingstijden van winkels en horeca. Op de Grotestraat mag elke dag van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat worden gefietst, behalve tijdens de weekmarkt en tijdens evenementen.

Het is ook niet zo dat de raad een verkeersbesluit heeft genomen. Is de commissie wel juist en volledig geïnformeerd? Als de raad een dergelijk besluit niet mag nemen, waarom is het college dan voornemens het advies van de commissie ter besluitvorming aan de raad voor te leggen? Waarom heeft het college niet beter zijn best gedaan om het uitdrukkelijke verzoek van de raad bij de commissie te verdedigen? En waarom ontvangt de SGP binnen 24 uur een advies van de commissie en moet de ChristenUnie nog wachten op het verslag van de hoorzitting? Beantwoording college Wethouder De Jong: Voorzitter. De heer Van Groos heeft een behoorlijk aantal vragen gesteld, waarop ik het antwoord niet heb. Het is dus een beetje lastig om die direct te beantwoorden. Het klopt dat de bezwaarcommissie de zaak heeft afgewezen omdat er onvoldoende een kenbare belangenafweging was gemaakt. Ik kan u toezeggen dat wij komen met een voorstel aan de gemeenteraad en dat we de bespreking samen met de griffie gaan inplannen. Dan komen we er op terug, want ik vind dit ook wel technische vragen. De heer Van Groos krijgt voor de behandeling antwoord op zijn vragen. De heer Van Groos: Ik ga de zaak niet op de spits drijven, maar dat het wordt afgedaan met dat het technische vragen zijn, schiet bij mij wel verkeerd. Als ik vraag waarom het college niet beter zijn best heeft gedaan, vind ik daar weinig technisch aan.

Het zijn verantwoordingsvragen. Laten we het hier maar bij laten vanavond, mijn stemming is toch al verpest. Ik zal u de vragen doen toekomen en wacht op de reactie. De voorzitter: Het onderwerp wordt geagendeerd bij een raadsvergadering. De volgende vraag is van de heer Ottens en gaat over de uitspraak over stikstofdepositie. De heer Ottens: Voorzitter. Gisteren heeft de Raad van State een uitspraak gedaan die grote gevolgen heeft voor duizenden bouwprojecten in Nederland. De bouwvrijstelling in het kader van de uitvoering van het stikstofbeleid is rigoureus geschrapt. Voor vergunningen die onherroepelijk zijn geworden heeft deze uitspraak geen consequenties, maar lopende vergunningsaanvragen en projecten zullen forse vertraging oplopen. Samen Waalwijk maakt zich grote zorgen over de op handen zijnde uitspraken over Akkerlanen en de GOL. Maar ook de andere woningbouwprojecten die in voorbereiding zijn en de windparken lopen naar ons idee behoorlijke vertraging op. Bouwend Nederland heeft gisteren al de noodklok geluid over het gebrek aan expertise. Gemeenten Notulen raadsvergadering 3 november 2022

4

beschikken ook niet over de capaciteit om alle nodige berekeningen te toetsen. De arbeidsmarkt is krap en gemeenten vissen in dezelfde vijver. Daarom hebben we de volgende vragen. Wat betekent de uitspraak voor het bestemmingsplan en de vrijstellingsprocedures die op dit moment in procedure zijn? En wat betekent dit voor de lopende en de toekomstige uitbreiding van Landgoed Driessen? Wat zijn de consequenties voor de plannen die op de termijnagenda geagendeerd staan, zoals het bestemmingsplan bedrijventerrein Scharlo? Wat heeft deze uitspraak voor gevolgen voor de MER-procedure die loopt omtrent de windenergie in Waspik, Sprang-Capelle en Waalwijk? Wat betekent dit voor de plannen voor de insteekhaven en de Kerkvaartse Haven? En wat betekent dit dan weer voor de afdeling vergunningsverlening, de plantoetsers en de juristen? We realiseren ons terdege dat het college deze vragen op dit moment niet kan beantwoorden. Het college staat immers voor een hele moeilijke opgave. We vragen het college wel om voor de begrotingsvergadering een korte notitie op te stellen over de gevolgen voor de lopende projecten. Dat hoeft niet uitgebreid, wat ons betreft richt u zich op die projecten die nu vertraging gaan oplopen, wat gevolgen heeft voor de begroting 2023.

Wellicht is het ook wenselijk om plannen te gaan prioriteren, waarbij voor ons in ieder geval de woningbouw en de aanleg van windparken op nummer 1 staan. Graag een reactie van het college. Beantwoording college Wethouder De Jong: Voorzitter. Dat zijn precies ook onze vragen. De uitspraak van gisterochtend was weliswaar dat ze daar rekening mee houden, maar je hebt ook te maken met wat er exact besloten is. Op basis daarvan zullen wij de impact, zoals u die ook omschreef richting de projecten, nagaan. U verzoekt ons volgende week donderdag al een reactie te hebben op de projecten die nu lopen en invloed hebben op de begroting. Wij zullen die met voorrang gaan behandelen. We hebben al een afspraak staan voor komende dinsdagmiddag. We hopen dat we u tijdig, dus voor de begrotingsraad, kunnen informeren. De heer Ottens: Dank voor de beantwoording. Fijn om te horen dat u komende dinsdag al over de consequenties spreekt. U hoopt ons voor de begrotingsraad te informeren. Ik zou dat hopen weg willen halen, want de begrotingsraad is uiteraard een van de belangrijkste momenten van het jaar en daarom zou ik graag een beknopte notitie ontvangen over wat het voor consequenties heeft, in ieder geval voor de komende periode. Dan kan de raad dat meenemen in haar afweging. Wethouder De Jong: Ik begrijp uw punt maar het is kort dag. Wat we kunnen doen, gaan we doen.

U krijgt dus inderdaad die notitie van ons. 5.

Beëdiging fractievolger

De voorzitter: Samen Waalwijk draagt mevrouw Van Tielen voor als fractievolger. Een fractievolger moet aan dezelfde vereisten van de Gemeentewet voldoen als raadsleden. De commissie Onderzoek Geloofsbrieven, bestaande uit mevrouw De Bruijn, de heer Ottens en de heer Van der Pluim hebben de vereisten getoetst en akkoord bevonden. Een fractievolger wordt eveneens beëdigd. Mevrouw Van Tielen, ik wil u vragen om naar voren te komen. Ik verzoek u allen te gaan staan. "Ik zweer dat ik, om tot fractievolger van de raad te worden aangesteld, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik Notulen raadsvergadering 3 november 2022

5

mijn plichten als fractievolger van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw Van Tielen: Zo waarlijk helpe mij God Almachtig!" De voorzitter: Van harte gefeliciteerd. U mag aan de slag. Interpellatiedebat Wet voorkeursrecht gemeenten op de percelen langs de Kerkvaartse Haven te Waspik De voorzitter: De heer Van Groos heeft verzocht om een interpellatiedebat, met steun van een aantal raadsleden. Ik geef hem het woord voor de eerste termijn. De heer Van Groos: Voorzitter. Op 15 september 2022 heeft het college informatiebrief 6222 aan de raad gezonden met als onderwerp 'voortgang ontwikkeling Kerkvaartse Haven'. Dat leidt bij ons tot de eerste vraag: waarom heeft het college gekozen voor deze verbloemende titel? In die brief wordt melding gemaakt van het feit dat het de gemeente niet is gelukt om het belangrijkste perceel aan te kopen voor afloop van de WVGtermijnaanvraag. Waarom worden in die brief de data van het raadsbesluit noch het nummer van het perceel genoemd? Dit is van belang omdat de raad zowel in 2019 als in juni 2020 een WVG heeft opgelegd voor de Kerkvaartse Haven. De Wet voorkeursrecht gemeenten is een zwaar instrument, want degenen die ermee worden geconfronteerd moeten percelen bij te koopzetting eerst aanbieden aan de gemeente en kunnen dus niet de hoogste bieder kiezen.

Het college heeft de raad gevraagd dit zware besluit te nemen en laat de WVG ten onrechte verlopen. In het raadsbesluit staat bij punt 5 namelijk dat, als het bestemmingsplan voor afloop van de werkingsduur nog niet is vastgesteld, zal worden overgegaan tot vaststelling van een structuurvisie als grondslag van continuering van het voorkeursrecht. In de brief geeft het college echter de volgende verklaring. "Het verlengen van de WVG was juridisch erg lastig. Na het aflopen van de WVG in juni 2022 is de grond gekocht door een Brabants bedrijf dat zich wil gaan vestigen aan de Kerkvaart." Wat was er juridisch lastig aan het verlengen van de WVG? Waarom heeft het college niet voorafgaand aan het verlopen van de WVG overlegd hierover? Verschillende fracties, waaronder de ChristenUnie en SGP, hebben regelmatig naar de voortgang gevraagd.

Waarom is dit probleem niet naar voren gebracht? Waarom stuurt het college de raad pas drie maanden na het verloop van de termijn een raadsinformatiebrief? Waarom en hoe hebt u de betrokken ondernemers aan de westzijde van de haven op de hoogte gebracht van deze ongewenste ontwikkelingen? Wanneer denkt het college dat het probleem van de te smalle doorgang van de haven is opgelost? En waarom zou de raad een volgend WVGvoorstel van het college nog steunen? Beantwoording college Wethouder Bakker: Er worden heel veel vragen gesteld dus ik denk dat ik meer dan vijf minuten nodig heb om adequaat te antwoorden. Het onderwerp is ook erg belangrijk, dus ik verzoek de voorzitter enigszins losjes om te gaan met die tijd van vijf minuten. Allereerst de vraag waarom wij hebben gekozen voor een verbloemende titel. Wij sturen met enige regelmaat een voortgangsbrief, zoals deze en die van 14 december vorig jaar, raadsinformatiebrief 116 21. Die had de titel 'voortgang Kerkvaartse Haven' en daar probeerde het college niets mee te verbloemen. Het is gewoon een titel die aangeeft waar de brief over gaat: het inzicht geven in de ontwikkelingen en de voortgang rondom de Kerkvaartse Haven. Zo staan er in deze brief allerlei zaken gemeld, zoals de consequenties van het Didam-arrest en ook de voortgang met betrekking tot de benodigde onderzoeken in dit project.

Dan wordt gevraagd waarom wij niet de details als een datum en het perceelnummer van Notulen raadsvergadering 3 november 2022

6

een raadsbesluit hebben genoemd. Eerlijk gezegd hebben we de relevantie van die details niet zodanig ingeschat dat we ze erbij moesten vermelden. We wilden uiteindelijk de raadsinformatiebrief ook leesbaar houden, maar als we een inschattingsfout hebben gemaakt, spijt ons dat. Een raadsinformatiebrief moet toch voor ieder raadslid begrijpelijk zijn. Uiteraard staat het u ook vrij vragen te stellen wanneer u het niet zelf kunt vinden. Dan is de vraag wat er juridisch lastig was aan het verlengen van de WVG. Het besluit om die WVG in te stellen is genomen in 2019 en beperkt tot een duur van maximaal drie jaar. Dat is overigens ook de maximale termijn die in de wet genoemd wordt voor een WVG op basis van een zogenaamd masterplan. Na die termijn komt het besluit te vervallen, tenzij voor dat tijdstip een bestemmingsplan of structuurvisie wordt vastgesteld. De plannen zijn nu nog niet zo vergevorderd dat er een plan kan worden opgesteld. De enige resterende optie om de WVG te verlengen, is het vaststellen van een nieuwe structuurvisie, enkel voor dat gedeelte van de Kerkvaartse Haven dat is opgenomen in het ontwikkelplan. Is dat juridisch lastig? Dat valt mee, alhoewel er wordt gediscussieerd over de haalbaarheid als je één lijntje over een stukje grond in de structuurvisie verlegt. In ieder geval is het een procedure waarmee heel veel tijd gemoeid is.

En u heeft gelijk, mijnheer Van Groos, wij hebben u als raad in 2019 een besluit voorgelegd, waarin inderdaad een raar punt staat, omdat we daar eigenlijk al aankondigen dat we een structuurvisie gaan aanpassen om een WVG opnieuw in te stellen op basis van een andere grond. Dat hoef je natuurlijk niet drie jaar van te voren besluiten, dat kun je altijd doen. Ook als je een jaar voor het verlopen hebt vastgesteld dat dat nodig is. We hadden dat onderdeel van het besluit eigenlijk niet voor moeten leggen. Uiteraard kunt u dan dus ook constateren dat wij dat deel van het besluit niet hebben uitgevoerd. Dat is op zich erg betreurenswaardig. Er vloeit geen bloed uit, maar dat wij een besluit voorleggen, waarin een punt staat dat wij niet hadden moeten besluiten, is jammer. Dat is overigens ook het geval geweest bij het besluit van 2020, dat volgend jaar verloopt. Daar staat exact hetzelfde punt in. Daar zullen wij als college anders op reageren, maar ook daarvoor geldt dat het niet handig is om bij het stellen van een WVG je vervolgactie al te laten bepalen door de raad. Excuses daarvoor. Het heeft bij niemand in het hoofd gezeten dat wij u dat hebben laten besluiten.

Waarom heeft het college niet voor het verlopen van de WVG met de raad overlegd? Wij hebben in die raadsinformatiebrief van december 2021 vermeld dat vooral omtrent het verwerven van gronden nog stappen gezet moesten worden. We hebben in het afgelopen jaren ervaren dat het feit dat er een WVG lag op die gronden, de eigenaar ervan weerhield stappen te zetten. De grondeigenaar hield gewoon zijn kaarten tegen de borst en dat mag, want hij is als eigenaar van die grond niet verplicht de grond te verkopen aan de gemeente omdat er WVG op ligt. De WVG is een instrument dat mogelijk kan voorkomen dat er ongewenste ontwikkelingen in een gebied plaatsvinden die het onmogelijk zouden maken dat wij door ons gewenste ontwikkelingen zouden kunnen realiseren. Maar het is geen instrument, waarmee je kunt afdwingen dat een grondeigenaar zijn grond aan de gemeente verkoopt. Het feit dat wij nog steeds in een haalbaarheidsonderzoek zitten, bracht het college het besef dat het erg onwaarschijnlijk is dat een partij met andere bedoelingen dan wij - namelijk een haven ontwikkelen - met veel geld die grond zou gaan kopen. In dat geval zouden wij namelijk de conclusie trekken dat het project niet meer haalbaar is en dan heeft iemand een heel duur weiland gekocht, want dat is het uiteindelijk.

We hebben daarom, toen de WVG verliep, als college besloten een eindbod neer te leggen bij de grondeigenaar in plaats van in te zetten op verlenging van de WVG door een vaststelling van een nieuwe structuurvisie. Uiteraard was dit wel een bod, waarmee de gemeenteraad nog zou moeten instemmen. Dat bod lag aan de bovenkant van de bandbreedte die wij van u hebben meegekregen om grond aan te kopen. Het was ook nog eens een bod met veel risico's, want als uiteindelijk zou blijken dat het niet haalbaar was, zouden wij als gemeente degenen zijn die een heel duur weiland hadden gekocht waar we niks mee kunnen. De logica heeft ons Notulen raadsvergadering 3 november 2022

7

dus geleerd dat degene die het zou kopen ook belang bij onze havenplannen zou hebben. We zagen dat aflopen van een WVG niet echt als een probleem, maar als een kans om voortgang in dit project te krijgen. Dat bleek ook te kloppen, want al snel begrepen wij dat een van onze geïnteresseerde klanten, die zich anderhalf jaar daarvoor al had gemeld om als bedrijf deel te nemen aan die haven en die bereid was de grond te kopen en daarmee het risico te gaan lopen. De voornaamste reden bleek te zijn dat zij met het nemen van dat risico zich van een plek hoopten te verzekeren en niet omdat zij uit het Didam-arrest hadden begrepen dat het betekende dat er een open procedure zou moeten worden gevoerd en dat zij daarmee het risico liepen om ernaast te grijpen. Daarmee is uiteindelijk het doel van die WVG wel behaald. De grond waar het over gaat, is onderdeel geworden van het projectterrein en we hebben als gemeente een ontwikkelpartner aan boord. Dat is naar onze mening een verbetering van het perspectief op deze ontwikkeling. Ik besef ook wel dat ik u als raad, desnoods in beslotenheid, vooraf in onze strategie had kunnen meenemen. Als ik daar een verkeerde inschatting heb gemaakt door u vooraf niet mee te nemen, dan spijt me dat oprecht.

Het is echter ook zo dat in dit soort onderhandelingen zaken een andere wending kunnen nemen op een snelheid die niet in verhouding staat tot de snelheid, waarmee ik u besloten kan informeren. Maar goed, dat is misschien een zwak excuus. Dan vraagt u waarom wij pas drie maanden na het verlopen van die termijn een raadsinformatiebrief hebben gestuurd. Puur het aflopen van het WVG leek ons niet echt een reden om een raadsinformatiebrief te sturen, gezien dit ook al in het raadsbesluit stond. Eerst is er bekeken of en aan wie de grond verkocht ging worden. En we wilden, voordat we dat gingen melden, een inschatting kunnen maken van de consequenties voor dit project. Voor ons was het immers ook weer iets nieuws, zeker omdat het om een partij gaat die zich daar ook wil vestigen. Toen de SGP-fractie ergens in de eerste week van september onderhandse vragen stelde over de voortgang van de Kerkvaartse Haven, leek dat me het moment om u als raad breed te informeren, middels de raadsinformatiebrief van 15 september, ondanks het feit dat de grond nog niet geleverd was aan die partij. We hebben toen in overleg met het bedrijf de bedrijfsnaam nog niet genoemd. De levering bij die notaris heeft pas op 12 oktober plaatsgevonden. Bij de publicatie daarna kwam wel een apart gevoel, want het college had niet het gevoel achter het net gevist te hebben.

Eerder dat we een behoorlijk financieel risico nu bij een andere partij hadden gelegd en dat wij met deze doorbraak echt aan de slag konden om naar dat GO/NOGO-moment te kunnen gaan. U heeft gevraagd wanneer wij de betrokken ondernemers aan de westzijde van de haven op de hoogte hebben gebracht van deze ontwikkelingen. Allereerst spreken wij als college liever niet van ongewenste ontwikkelingen. Wij noemen het een doorbraak die het project verder kan brengen, maar dat is zojuist al duidelijk geworden. Doorgaans zijn die ondernemers aan de Kerkvaartse Haven goed geïnformeerd over wat er in dat gebied gebeurt. Wij hadden op 20 juli, dus net aan het begin van het zomerreces, sinds lange tijd weer een fysieke bijeenkomst met de ondernemers aan de westzijde en het Waterschap. In die bijeenkomsten deelden wij informatie over de lengtes en breedtes van schepen en de staat van de damwanden aan de westzijde. Daar hebben wij ook medegedeeld dat de WVG is verlopen. Een van de ondernemers wist ons toen al te vermelden dat een bedrijf uit Helvoort de potentiële koper was. Dat hebben wij vervolgens met zijn allen kort besproken. Door de stuurgroep is toen voorgesteld deze partij ook mee te nemen en te betrekken in het stuurgroepje van de gemeente, het waterschap en de ondernemers aan de Kerkvaartse Haven, als dit ook daadwerkelijk de koper ging worden.

Wij hebben toen als gemeente aangegeven dat we een gesprek zouden aangaan met het bedrijf om na te gaan wat precies hun bedoelingen waren. Dan vraagt u ook nog wanneer het college denkt het probleem van de te smalle doorgang van de haven op te lossen. Ik denk zelf niet dat de te smalle doorgang het probleem is van de Kerkvaartse Haven. Het primaire probleem van de Kerkvaartse Haven is nog Notulen raadsvergadering 3 november 2022

8

steeds de status van de dijk. Zolang we bezig zijn aan het werken aan een structurele oplossing, heeft ook het waterschap coulance bij het handhaven daarvan toegezegd. Maar het kan natuurlijk allemaal niet te lang duren, vandaar dat ik ook wel haast aan het maken in deze hele puzzel van de Kerkvaartse Haven. We zijn daarom blij dat een hobbel in het project, namelijk de grondverwerving, ons niet meer in de weg zit. Natuurlijk moeten we nu wel schakelen om de grondeigenaar mee te nemen in de nieuwe structuur van het project, maar we hebben ze in ieder geval met zekerheid aan onze zijde om tot het doel te komen, namelijk verbreding van de haven en het oplossen van problematiek aan de Kerkvaartse Haven. We gaan er vanuit dat wij in het eerste kwartaal van 2023 bij de raad terugkomen met de definitieve uitkomsten van die haalbaarheidsfase, zoals gesteld in de laatste raadsinformatiebrief. Dan een vraag met een speciale lading: waarom zou de raad een volgend WVG-voorstel van het college nog steunen? Ik vind dat u er vanuit moet gaan dat wij u als college pas vragen om het inzetten van een dusdanig zwaar instrument als de WVG als dit noodzakelijk is om de gemeentelijke ambities te realiseren. In de onderhavige casus heeft dat goed gewerkt, maar voortschrijdend inzicht laat zien dat het alsmaar in de lucht houden van de WVG bij een project ook verlammend kan werken bij de voortgang.

Dus we moeten de WVG absoluut niet zien als een instrument dat altijd maar de magische oplossing biedt voor een voortvarend projectverloop. Ik mag hopen dat u als raad het college heeft aangesteld om uw ambities te verwezenlijken en dan ligt het denk ik voor de hand dat u, weliswaar met een kritische blik, in voorkomende gevallen zo'n instrument aan ons ter beschikking stelt. De heer Ottens: Een uitgebreid betoog van de wethouder, maar ik weet niet wat ik ermee moet. Ooit was de Kerkvaartse Haven als uitbreiding van het bedrijventerreinen bedoeld voor het lokale mkb. Dat is ook de grond om die ontwikkelingen in gang te zetten in 2018 of 2019. Wat heeft de vestiging van dit bedrijf voor consequenties, überhaupt voor het vestigingsbeleid of stimuleringsbeleid van de uitbreiding van de bedrijventerreinen Scharlo en Maashoeve? De tweede vraag is wat het verlopen van de WVG en ook de titel waaronder de raad in juni 2020 een nieuwe WVG heeft gevestigd op basis van informatie van het college voor consequenties heeft voor de bestendiging. Kunnen we die WVG er gewoon van afhalen? Het gaat om een paar kleine strookjes percelen. Laten we het verlopen? Zeg het maar. Wethouder Bakker: Wij hebben het bedrijf niet uitgekozen, het bedrijf heeft de grond gekocht. Het is overigens wel een bedrijf dat zich al eerder bij de gemeente had gemeld op basis van krantenberichten.

Mensen lezen dat daar een nieuw industrieterrein ontstaat. Het industrieterrein is overigens niet bedoeld voor het lokale mkb. Het industrieterrein heeft zijn uitwerking gekregen, omdat we met een probleem zitten in de haven en uitbreiding van de haven aan de oostzijde een verbreding mogelijk zou moeten maken. Het is dus ook een economische ontwikkeling die het mogelijk zou maken om de haven bevaarbaar te houden en te verbreden. De ontwikkeling heeft als voordeel dat daarnaast nog nieuwe industrie zou kunnen ontstaan. Dit bedrijf uit Helvoort is een grote regionale speler als het gaat om de verwerking en aanvoer van grond. Zij doen bijvoorbeeld alle grondactiviteit in de Efteling. Daar is in onze regio heel veel vrachtverkeer mee gemoeid. Dat vrachtverkeer wordt met deze vestiging voor een groot gedeelte naar het water gebracht en daarmee worden wat ons betreft voldoende landelijke en regionale doelen gerealiseerd. Wij hebben nooit gezegd dat er alleen lokale bedrijven terecht kunnen aan de Kerkvaartse Haven. Het zou ook onmogelijk zijn om die beperking op te leggen, want het is niet toegestaan om bedrijfsgrond alleen maar aan lokale bedrijven te verkopen. Bovendien hebben wij die keus niet.

Wij hebben deze grond niet specifiek aan dit bedrijf verkocht; het bedrijf heeft het risico willen nemen om grond van de grondeigenaar te kopen en daarmee een plaats in die haven te verwerven.

Notulen raadsvergadering 3 november 2022

9

Dan over de stukjes die in 2020 onder de WVG zijn gelegd. Die dienen een ander doel. Dat is om het aan de onderkant een klein stukje te verbreden. Dat is overigens grond die wij ook kunnen onteigenen, omdat het voor een bepaald publiek doel is. Dat kan met de grond aan de noordkant niet, want dat is gewoon een weiland dat ingedeeld is als industrieterrein. Slechts een klein deel daarvan kan verbreed worden. We laten de WVG er dus voorlopig op staan, maar ik zou de strategie die we hebben met betrekking tot die stukjes grond niet willen openbaren. De heer Ottens: Ik wil even terugkomen op de ontkenning dat dit ooit bedoeld was om het lokale industrieterrein te ontwikkelen. Volgens mij was het de bedoeling van het vestigen van de WVG enerzijds een oplossing voor de haven te bieden, maar anderzijds ook voor de Waalwijkse zand- en grindhandel. Hoe gaat u daarmee om? Dat was ooit namelijk ook de intentie, waarmee de raad dit besluit heeft genomen. Wethouder Bakker: Dat klopt. Wij zijn ook al sinds het begin met die partij in onderhandeling en het is maar de vraag of zij zich willen vestigen in de Kerkvaartse Haven en hun positie in de binnenhaven in Waalwijk niet gewoon blijven bezetten. De heer Van Groos: De wethouder biedt excuses aan, maar bagatelliseert het uiteindelijk ook. Hij zegt dat het doel behaald is.

Was het niet de bedoeling dat we uiteindelijk de regie zouden hebben over de ontwikkeling van de haven en de voortgang van het project? En het herstellen van de oever? Heeft u die regie uit handen gegeven? De raad legt meer voorkeursrechten op, bijvoorbeeld bij de insteekhaven en Haven 8. Die worden wel verlengd. Is het dan niet beter daar dan ook de WVG maar af te halen opdat het misschien wel op gang komt? Wethouder Bakker: Het is niet zo dat als het bij het ene project werkt, het bij het andere project ook per se zo werkt. Daar is deze puzzel te complex voor. Ik zou dus zeker niet willen zeggen dat de WVG nu overal wel af kan. Ik denk dat het per geval bekeken zou moeten worden. Ik heb wel aangegeven dat de WVG ook verlammend kan werken in een project en dat dus misschien wel vaker bekeken moet worden wat er moet gebeuren als je wilt doorbreken in een aparte ontwikkeling. Als je overal zeker van wilt zijn, gebeurt er heel weinig. Dat heb ik geleerd van tien jaar wethouderschap. Je kunt alleen maar iets realiseren als je bereid bent stappen te zetten die tot voortgang leiden. Ik denk niet dat dat betekent dat je overal de WVG af moet halen. Uw andere vraag was of wij de regie uit handen hebben gegeven. Dat denk ik niet. Wij zijn nog steeds de partij die bepaalt of er een verbreding van de haven komt.

De partij die de grond heeft gekocht kan weinig eisen stellen aan ons, want als er rare eisen worden gesteld, kan dat iets betekenen voor de haalbaarheid van het project. Als de haalbaarheid er niet is, betekent het dat men een heel duur weiland heeft gekocht. De partij die de grond heeft gekocht, is er dus alles aan gelegen een haven te realiseren, zeker ook omdat ze de haven nodig hebben voor hun bedrijf. Zij hebben samen met ons ook alle grond in handen. We hebben dus zeker wel de regie. Tweede termijn De heer Van Groos: Ik ben blij dat de wethouder een aantal keren excuses heeft aangeboden, maar met sommige dingen heb ik nog wel wat moeite. Bijvoorbeeld met de mededeling dat de WVG van 2020 een detail is. Als je als raadslid leest dat de WVG verlopen is bij de Kerkvaart en je voert de Kerkvaart in als zoekterm, kom je bij 2020 uit. Ik heb dus een aantal dagen in de veronderstelling verkeerd dat de WVG nog niet verlopen was. Dan zit je dus helemaal tegen het plafond als je dit ontdekt. Ten tweede de opmerking over besluit 5 over het bestemmingsplan en de structuurvisie. Ik heb het niet kunnen controleren, maar het staat er altijd in naar mijn idee. Het Notulen raadsvergadering 3 november 2022

10

verbaast mij heel erg dat de organisatie niet weet wat ze zelf in het besluit hebben genoteerd. Dat snap ik niet en dat is te meer ergerlijk, omdat een WVG-besluit meestal een overval is voor de raad. Hier wisten we het iets eerder, maar het gebeurt vaak dat het voorstel tijdens een raadsvergadering wordt neergelegd, we nauwelijks de kans krijgen om het te lezen, vragen te stellen, te overleggen en het op ons in te laten werken. En dan wordt van ons verlangd dat we het aftikken. Dat vraagt een hele goede voorbereiding en het stoort me dan dat u niet snapt hoe het erin is gekomen, dat het niet klopt en het college dit niet had moeten doen. Ja, dan wordt er misbruik gemaakt van onze goedwillendheid. We moeten halfbakken besluiten nemen, ik kan het niet anders verwoorden. Het is een raadsbesluit. Al is de uitkomst goed, een college hoort de raadsbesluiten uit te voeren en ik moet het maar blijven zeggen. Dat stelt ook enorm teleur. De afloop kan dan wel gunstig zijn, maar het is een raadsbesluit. Daar laat ik het bij. Ik zou graag een schorsing willen aan het eind van deze termijn. Ik nodig iedereen die wil meepraten over het vervolg uit dit te doen. De voorzitter: Dank, ik schors de vergadering voor vijf minuten. De vergadering wordt vijf minuten geschorst. De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Het woord is aan de heer Van Groos. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter.

We hebben de schorsing benut om met een aantal mensen te spreken over de situatie en een in te dienen motie. Niet alle aanwezigen hebben dit gesteund, maar een interpellatiedebat hoort volgens mij ordentelijk te worden afgesloten. Ik zal de motie voorlezen als u dat goed vindt, want de meesten hebben er geen kennis van kunnen nemen. MOTIE 1: Perceel 373.19.9424-GPL-01 aan Kerkvaartse haven De raad, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: • het college ondanks de informatieplicht de gemeenteraad pas drie maanden na het verlopen van het voorkeursrecht op het perceel aan de Kerkvaartse haven heeft geïnformeerd; • het college de in het raadsbesluit van 20 juni 2019 opgenomen mogelijkheden om het voorkeursrecht te continueren zonder overleg niet heeft ingezet.

• de Kerkvaartse haven dringend verbreed moet worden; • het college na drie jaren er niet in is geslaagd het daarvoor betreffende perceel te verwerven; • dit perceel inmiddels door een ondernemer is gekocht; overwegende dat: • het inzetten van de WVG een zwaar instrument is dat niet zo maar wordt gebruikt, waarvoor ook een raadsbesluit nodig is en dus ook niet zo maar kan verlopen zonder betrokkenheid van de gemeenteraad; • de oostelijke oever al de nodige beschadigingen kent; • hoe langer het duurt, hoe groter de kans is dat nog meer schade wordt toegebracht; spreekt over deze handelswijze van het college zijn treurnis uit, en gaat over tot de orde van de dag.

Notulen raadsvergadering 3 november 2022

11

De voorzitter: De motie is ondertekend door Samen Waalwijk, SGP, CDA, Lijst IJpelaar, Waalwijk In Beweging en de ChristenUnie. De heer Timon Klerx: Wij snappen de treurnis van de heer Van Groos. Aan de andere kant hebben wij de wethouder horen aangeven dat er per ongeluk iets verkeerd is gegaan. Daarvoor bood hij excuses aan en hij gaf aan dat het in het vervolg anders zal gaan. Dat is voor ons voldoende om deze motie niet te steunen. Wethouder Bakker: Nogmaals, ik begrijp zeker de ergernis over het feit dat wij dat punt 5 in de WVG hebben gezet. Ik kan daar heel veel over zeggen, maar ik denk niet dat dat er nog toedoet. Dat wij dat niet hebben uitgevoerd, is een strategische overweging geweest, niet wetende dat wij u dat al hadden laten besluiten. Dat is het eigenlijk. Ik ben verbaasd dat er nu wordt gesproken over de oostzijde van de oever van de Kerkvaartse Haven, terwijl ik de puzzel van dit project pas ben gaan leggen nadat er tien jaar lang geen beweging is geweest. Ik denk dus dat dit de plaats is om er nog even iets over te zeggen. De voorzitter: Dank u wel. De motie wordt op verzoek van de heer Van Groos in stemming gebracht. Dan gaan we nu digitaal een hoofdelijke stemming houden. U kunt op het paneel voor u aangeven wat u stemt, en op het paneel ziet u het ook als u gestemd heeft. U kunt nu gaan stemmen.

Het blijft even open staan en ik geef u een signaal als het sluit. Met 20 stemmen tegen en 9 stemmen voor is de motie verworpen. En het experiment met digitaal stemmen is gelukt. Ter vaststelling akkoordstukken 6.

Voorstel tot tweede keer verlenging van het contract met PWC voor de accountantscontrole

Het voorstel wordt ongewijzigd vastgesteld. Ter vaststelling lijst van ingekomen stukken en verslagen 7.

Lijst van ingekomen stukken

De lijst van ingekomen stukken wordt ongewijzigd vastgesteld. 8.

a. b. c. d. e.

Ingekomen stukken Lange termijnagenda (LTA) en besluitenlijsten raadsvergaderingen Raadsinformatiebrieven Bestuurdersbrieven Beantwoording schriftelijke vragen (art. 47) Ledenbrieven VNG/LOGA

De ingekomen stukken worden voor kennisgeving aangenomen. 9.

Verslagen

De verslagen worden ongewijzigd vastgesteld.

Debat 10. Keuze inzet Ombudscommissie Waalwijk en Nationale Ombudsman Notulen raadsvergadering 3 november 2022

12

Dit voorstel is terugverwezen naar het college. 11. Vaststelling Lokale Inclusie Agenda De voorzitter: Ik geef het woord aan D66. We krijgen een maidenspeech. Gaat uw gang. De heer Kieboom: Dank u wel, voorzitter. Het zal je maar gebeuren: je loopt op straat en er worden beledigende woorden naar je geroepen. Waarom? Omdat je niet binnen de maatstaven van de maatschappij past, je anders bent dan anderen en niet binnen het gewenste hokje past. Zelf maak ik deel uit van de LHBT-gemeenschap en daar ben ik trots op. Bekenden of vrienden hebben regelmatig te maken met pesterijen, waardoor ze niet zichzelf kunnen zijn. Helaas komt dit nog te veel voor. LHBT’ers worden geïntimideerd, uitgescholden en achtervolgd, en krijgen soms zelfs te maken met geweld. Dat dit vandaag de dag nog gebeurt, is te triest voor woorden. Laatst was er nog de One Love-actie van de KNVB en twee aanvoerders weigerden deze One Love-band te dragen. Hier was veel commotie over. Het komt nog regelmatig voor dat regenboogpaden, bankjes en -trapjes worden vernield of beklad. Recente onderzoeken laten volgens het Sociaal Cultureel Planbureau zien dat mensen uit de LHBT-gemeenschap zich vaker onveilig voelen dan heteroseksuelen. Het veiligheidsgevoel is zelfs afgenomen. Deze trend is vooral waarneembaar onder jongeren. Daarom is roze maandag nodig. Daarom is de One Love-campagne van de KNVB nodig.

Daarom is het nodig dat we achter de LHBT-gemeenschap staan. Daarom dienen wij een amendement in, waarin wij het college vragen Waalwijk uit te roepen tot regenbooggemeente en actief beleid te ontwikkelen om al onze inwoners een veilig en fijn bestaan te geven in Waalwijk. Want iedereen hoort erbij. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Gefeliciteerd met uw maidenspeech. De heer Van Zelst: Voorzitter, ik heb een punt van orde. Ik heb net iets te horen gekregen en zou graag om een korte schorsing vragen om te overleggen met de heren Tiemstra en Van Groos. De voorzitter: Met betrekking tot dit agendapunt? De heer Van Zelst: Nee. De voorzitter: Ik kijk even naar de griffier. We schorsen vijf minuten. De vergadering wordt geschorst. De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Het heeft iets langer geduurd. Bedankt voor uw geduld. Ik geef het woord aan de heer Van Zelst, omdat hij de schorsing aanvroeg. De heer Van Zelst: Ik vond het nodig een schorsing aan te vragen om vertrouwelijk het een en ander te bespreken met collega’s. Dat hebben wij gedaan en toen bleek de noodzaak om u en de griffier erbij te vragen. Er komt verdere actie, maar daar wil ik nu even niets over zeggen. We zullen er later wel op terugkomen. De voorzitter: Dan vervolgen wij de agenda. Het woord is aan de heer Van Belkom. De heer Van Belkom: Voorzitter, ik heb een punt van orde.

Zo na de afloop van de maidenspeech van onze collega, de heer Kieboom, waren er drie collega’s die het nodig Notulen raadsvergadering 3 november 2022

13

vonden om niet te klappen en ik vind dat minachtend en ongepast. De voorzitter: Ik heb niet opgelet of er niet werd geklapt. Ik vind het waardevol en belangrijk om iemand die zijn maidenspeech geeft erkenning te geven als raadslid. Ik hoop dat raadsleden mij daarin kunnen en willen volgen. In ieder geval dank ik u van harte voor uw maidenspeech en uw bijdrage. De heer Van Zelst: Ik wil daar even op reageren, want ik had wel een goede reden om niet te klappen. Ik was even heel druk met andere dingen en daarom vroeg ik de schorsing aan. Dat was de reden waarom ik niet klapte. AMENDEMENT A: Waalwijk regenbooggemeente Ondergetekende(n) stelt/stellen het volgende amendement voor: constaterende dat: • ‘bevorderen van meedoen van mensen die tot LHBTIQ+-gemeenschap behoren’ opgenomen is in de Lokale Inclusie Agenda 2023-2024; • de concrete doelen beperkt zijn tot het hijsen van de regenboogvlag, communicatie over Coming Out Day en een pilot rondom de Tavenu; • het Sociaal Cultureel Planbureau stelt dat mensen uit de LHBTIQ+-gemeenschap zich vaker onveilig voelen dan heteroseksuelen, psychische klachten in deze groep vaker voorkomen (tot wel 40%) en dat het veiligheidsgevoel van LHBTIQ+-leerlingen in de periode 2018-2021 zelfs is gedaald (ResearchNed2022); • recente ontwikkelingen in de maatschappij dit beeld onderstrepen.

Denk hierbij aan de commotie rond de OneLove-campagne van de KNVB, het vernielen van een regenboogbank in Breda en het bekladden van een regenboogtrap in Cuijk; • LHBTIQ+’ers vaker te maken krijgen met straatintimidatie, ook in gemeente Waalwijk; • in het coalitieakkoord ‘’Samen werken aan de toekomst’’ wordt geconstateerd dat te veel LHBTIQ+’ers worden geïntimideerd, uitgescholden of achtervolgd; • tijdens de gespreksavond op 13 oktober jl. LHBTIQ+-beleid in de raadszaal nog is afgedaan als ‘woke-ideologie’; overwegende dat: • de gemeente Waalwijk een gemeente moet zijn waar iedereen zichzelf kan zijn; • de noodzaak om actief werk te blijven maken van LHBTIQ-beleid anno 2022 nog altijd groot is; • de Lokale Inclusie Agenda 2023-2024 ruimte laat voor meer concreet beleid; • meer dan 100 Nederlandse gemeenten zichzelf inmiddels Regenbooggemeente noemen en actief beleid voeren op het gebied van de acceptatie van de LHBTIQ+gemeenschap; besluit: het dictum van het besluit als volgt te wijzigen: 1. De Lokale Inclusie Agenda gewijzigd vast te stellen door hieraan toe te voegen dat Waalwijk zichzelf uitroept tot Regenbooggemeente en dit als doel op te nemen in de Lokale Inclusie Agenda. 2.

Het college te verzoeken kennis te nemen van de ‘Regenbooggids voor gemeenten’ van Movisie als leidraad voor de ontwikkeling van actief beleid en hierover ervaringen op te halen bij Tilburg, die als partner binnen Hart van Brabant al een Regenbooggemeente is. 3. € 25.000 beschikbaar te stellen voor de ontwikkeling van actief beleid (zoals beschreven in de Regenbooggids) op het gebied van LHBTIQ+-acceptatie en dit bedrag te dekken uit de Algemene Reserve. De voorzitter: Het amendement van D66 wordt ondersteund door D66, Lijst IJpelaar, Notulen raadsvergadering 3 november 2022

14

CDA, GroenLinksaf en LokaalBelang. De heer Bokšan: Ik zou graag het standpunt van de VVD met betrekking tot het amendement van D66 willen toelichten, omdat het onderwerp van het amendement ontzettend belangrijk is, we hebben net gezien waarom. Er wordt veel gezegd over de veiligheid van LHBTI’ers maar ik betwijfel het of het op deze manier benaderen het probleem oplost. Tijdens de begrotingsbehandeling gaat de VVD het onderwerp seksuele straatintimidatie, dat ook in het betoog van de heer Kieboom werd benoemd, in vergadering brengen. We komen dan ook met een voorstel, dus ik zou vooral de punten die zijn genoemd over de veiligheid van LHBTI’ers meenemen. Ik denk ook dat het beter is het probleem op te lossen vanuit het probleem en niet vanuit het label. Ik denk niet dat het geven van een cheque van € 25.000 het probleem daadwerkelijk oplost. Ik zou al die punten dus heel graag ondersteunen, maar wel als onderdeel van het beleid dat we nu al hebben. Dat is het standpunt van de VVD. Mevrouw De Jongste: In de Inclusie Agenda is geen bepaalde doelgroep genoemd. Het zou sterker zijn als de Waalwijkse LHBTI-gemeenschap zelf actie onderneemt om discriminatie, intimidatie en andere zaken onder de aandacht te brengen, zodat we dan een afgewogen standpunt in kunnen nemen. Dat is waarom wij dit amendement niet steunen. De heer Frank den Braven: Voorzitter.

Vanavond beslissen wij over de Lokale Inclusie Agenda. GroenLinksaf vindt het een positief voorstel en via het amendement, waar wij mede-indiener van waren, streven we naar het nog verder vergroten van inclusie. We zijn dan ook blij dat het amendement aangenomen is. Eigenlijk kan ik over het voorstel zelf niet heel veel meer zeggen. Wij vinden het een mooi voorstel en willen het graag steunen. Waar we wel graag iets over willen zeggen, is wat er gebeurde tijdens de gespreksavond, toen dit voorstel voor de eerste keer besproken werd. Je kunt als politicus verschillende invulling geven aan oplossingen voor uitsluiting. Wat je als serieus te nemen politieke partij niet kunt doen, is daarvoor over een aantal groepen bij voorbaat een negatief waardeoordeel vellen. Als je met droge ogen in de gemeenteraad van Waalwijk zegt dat het voeren van een diversiteitsbeleid etniciteit en seksuele geaardheid in overdreven mate zou benadrukken, gaat er wat ons betreft iets ernstig mis. We weten allemaal dat religie en seksualiteit zich niet zo goed tot elkaar verhouden. Landelijk worden op basis van deze gegevens zelfs hele culturen gemarginaliseerd en het is pijnlijk om dit ook in de raad van Waalwijk te zien gebeuren.

Tijdens de gespreksavond waar ik het net over had, werd er door de SGP gesproken over het afwijzen van een aantal SDG-doelstellingen die ten grondslag liggen aan het inclusiviteitsvoorstel. Het tegengaan van uitsluiting van mensen op basis van etniciteit en seksualiteit werd zelfs betiteld als onderdeel van een woke ideologie, waarvan de SGP hoopt dat Waalwijk ervan verschoond blijft. Afgezien van het feit dat seksualiteit in dezen als woord volkomen verkeerd gebruikt werd, betekent woke, zoals gebruikt in deze context ‘extreem onredelijke en volledig doorgeschoten politieke correctheid van linkse mensen’. Dit wat vreemde idee komt uit de koker van partijen als de PVV en Forum Voor Democratie. Wij hopen van harte dat de gemaakte opmerkingen niet betekenen dat de SGP het wereldbeeld van deze partijen deelt. Met haar bijdrage ging de SGP volledig voorbij aan de zeer reële problematiek waar veel mensen dagelijks mee geconfronteerd worden. Afgewezen worden om het hebben van een andere huidskleur, seksuele geaardheid of genderidentiteit is afgewezen worden om wat je bent, niet om wie je bent. Dat is meer dan een politiek correct verzinsel, het is de wereld waarin heel veel mensen leven. De beste kandidaat krijgt niet altijd de baan en we kunnen ons eigenlijk niet voorstellen dat de SGP dit niet erkent. Notulen raadsvergadering 3 november 2022

15

Het beleid van de gemeente Waalwijk is gebaseerd op de duurzame ontwikkelingen, de SDG’s, over het idee dat we er allemaal mogen zijn en dat we als goede rentmeesters met onze wereld omgaan. Graag horen we van de SGP of ze de gemaakte opmerkingen misschien wat willen nuanceren. Verder zijn we ook zeer benieuwd welke SDG’s ze nog meer afwijzen. De heer Tiemstra: Ik reageer dadelijk in de tweede termijn en als de heer Den Braven daarna nog vragen heeft, zal ik die beantwoorden. De heer Van Groos: Voorzitter. We hebben nu twee bijdragen gehad over de Lokale Inclusie Agenda. In die twee bijdragen wordt inclusie beperkt tot één bepaalde gemeenschap, waar ik niets negatiefs over wil zeggen. Waar ik wel veel moeite mee heb, is dat er vanavond, zowel in het amendement als nu door de heer Van Braven, wordt gereageerd op een uitspraak tijdens de gespreksavond van iemand die geen raadslid is en zich dus niet in deze discussie kan mengen. Mag ik de heren Den Braven en Kieboom vragen of zij allebei met betrokkenen hebben gesproken na afloop? Misschien kunnen zij dan dingen toelichten of hebben ze zich onjuist uitgedrukt. Ik denk dat we pas problemen omtrent discriminatie kunnen oplossen wanneer we met elkaar in gesprek gaan.

Dus heeft u dat gesprek gevoerd, mijnheer Den Braven en mijnheer Kieboom? De heer Frank den Braven: Nee, dat gesprek heb ik niet gevoerd, maar zoals bekend is het in de politiek zo dat mensen spreken namens een politieke partij en niet namens zichzelf. Of het fractievolgers, fractieleden of fractievoorzitters zijn, doet er niet doe. Ze spreken namens een partij. De vertegenwoordigers van die partijen waren aanwezig tijdens de vergadering en hebben het niet nodig gevonden om in te grijpen. Daarmee vertegenwoordigt de man die daar staat te praten het standpunt van een partij en mag ik, vind ik, de partij daarop aanspreken. Beoordeel ik ze? Dat weet ik niet. Zeg ik dat ze gek zijn? Nee, ik vraag of ze hun standpunt zouden willen nuanceren en ik vind dat een volkomen terechte vraag. Ik vind niet dat u kunt zeggen ‘u heeft niet met de heer Vink gesproken, dus mag u er verder niets over zeggen’. Verwijten kunnen we allemaal in de raad, dat is niet ingewikkeld, maar het is niet op die manier bedoeld. De heer Kieboom: Ook ik heb de heer Vink er niet over gesproken. De heer Tiemstra: Voorzitter, geachte aanwezigen. Het college stelt voor om vanavond de Lokale Inclusie Agenda vast te stellen. Het onderwerp leeft en met het uitgangspunt ‘niets over ons zonder ons’ kunnen wij prima leven.

Tijdens de gespreksavond heeft de SGP al aangegeven dat niet één speelplek per kern inclusief en toegankelijk moet zijn, maar dat alle speelplekken in onze kernen dat moeten zijn. Misschien kan de wethouder dat straks toezeggen. Dan de sustainable development goals. In grote lijnen kan de SGP zich hier best in vinden. Waar wij wel wat nerveus van worden, is de term gendergelijkheid. Alsof er geen onderscheid is tussen man en vrouw. Mannen en vrouwen zijn zeker gelijkwaardig, maar even zeker niet gelijk. Op dit punt neemt de verwarring in de samenleving toe. Geslacht lijkt een keuze in plaats van een biologisch feit. Ik stap niet over een zeer kleine groep heen, die worstelt met zijn geslachtsidentiteit. Maar bij de oproep tot een verder gelijkheidsdenken over man en vrouw en genderneutraliteit voelen wij ons niet thuis. Dat laat onverlet dat wij discriminatie rondom het werven van Waalwijks personeel resoluut afwijzen. Voor onze fractie is het vanzelfsprekend dat de best mogelijke kandidaat een vacature mag gaan vervullen. Geslacht, huidskleur, beperking, leeftijd, religie of seksuele voorkeur mag daarbij niet uitmaken. De vraag is natuurlijk of de praktijk in Waalwijk anders is. Graag een reactie. Op pagina 29 van deze Lokale Inclusie Agenda wordt gesproken over het bevorderen van Notulen raadsvergadering 3 november 2022

16

het meedoen van mensen die behoren tot de LHBTI-groep. Dat moet je niet zeggen, dat moet je doen. Dat doen wij als SGP ook. Vervolgens het hijsen van de regenboogvlag en communiceren over de coming out day. Is het hijsen van de regenboogvlag een teken van inclusie of van exclusie? Voor veel inwoners hoeft het hijsen van deze vlag niet. Voor anderen is het een kwetsend symbool vanuit de COC-lobby die de strijd aanbindt met klassiek Bijbelse waarden over het huwelijk en het gezin – voor veel inwoners van onze gemeente nog steeds belangrijke waarden op grond van hun geloofsovertuiging. Ook dat mogen we niet vergeten. De regenboog is een teken van Gods liefde en trouw. Hij gaf het als teken van Zijn verbond na de zondvloed dat de aarde nooit meer door een watervloed overspoeld zou worden. Wat we tegenwoordig zien, is dat deze prachtige betekenis gekaapt is en nu symbool staat voor alle vormen van seksualiteit in LHBTI-verband en dat betreuren wij zeer. Nederland doet echt zijn best om aandacht te vragen voor de problematiek van de LHBTI-gemeenschap en dat geldt ook voor Waalwijk. Ook zien we dat Nederland echt zijn best doet om af te rekenen met de sporen en invloeden van de christelijke identiteit binnen onze samenleving, en ook dat geldt ook voor Waalwijk. Ik denk terug aan de debatten in de raad over de koopzondag in Sprang-Capelle.

Wel neemt de aandacht voor de rol die kerken in de samenleving kunnen spelen langzamerhand toe. Daarbij gaat het om zorg en ondersteuning voor mensen die het nodig hebben, nu de overheid zich steeds verder terugtrekt. Wie weet wat daar nog uit voort kan komen. We komen tot een afronding. Inclusie, iedereen mag meedoen. Betrek ook diegenen die aan de kant staan erbij. Het meest sprekende voorbeeld op het gebied van inclusie is Jezus Christus. Hij zocht de zieken op en Hij genas hen. Hij gaf zelfs Zijn leven om uw en mijn leven te redden. Daarbij wordt niemand uitgesloten, behalve degene die zichzelf buitensluit. De heer Frank den Braven: Er zijn twee dingen waar ik nog enige verduidelijking over wil hebben. U zegt dat geslacht een biologisch gegeven is en geen keuze. Impliceert u daarmee dat mensen die zichzelf een ander geslacht aanmeten met een soort modeverschijnsel meedoen, zo van ‘ik heb vandaag zin om een meisje te zijn’? Als u dat op die manier bedoelt, vind ik dat uitermate kwetsend voor de mensen die dit probleem hebben en voelen en die stappen in deze richting ondernemen. Ik kan er niets anders van maken. Ik heb leerlingen gehad die ernstig in de psychische problemen kwamen en naar aanleiding daarvan een geslachtswisseling ondergaan zijn. Als u zegt dat dit geen keuze is, doet u deze mensen serieus te kort.

Ziet u dit anders? De voorzitter: Het woord is aan de heer Tiemstra, al kan ik niet precies bedenken hoe dit onderwerp tijdens de Lokale Inclusie Agenda ter tafel komt. De heer Frank den Braven: Het gaat over bewustwording en het gaat over de gemeenschap. Dit onderwerp is zeker onderdeel daarvan. Mensen moeten zich bewust zijn van de problematiek. We willen bewustwording creëren. Daar kun je van alles en nog wat van vinden, maar als je dit daar niet in meeneemt, creëer je maar een zeer beperkte bewustwording. Dus waarom is dit onderwerp onderdeel van de Inclusie Agenda? Omdat het daarover gaat! De voorzitter: De emoties lopen op, ik hoor het u zeggen. De heer Frank den Braven: Ik vind het echt heel erg dat we er op deze manier over moeten praten. De heer Tiemstra: Zeker, mijnheer Den Braven, ik ben blij dat u de vraag stelt en mij daarmee de gelegenheid geeft een deel van een mogelijk misverstand op te helderen en uit de weg te ruimen. Ik heb letterlijk het volgende gezegd: ‘Ik stap niet over een zeer Notulen raadsvergadering 3 november 2022

17

kleine groep heen die worstelt met hun geslachtsidentiteit’. Dat meen ik oprecht. De groep is op grond van de onderzoek dat ik gelezen heb kleiner dan 1%. Wat je tegenwoordig ziet -- dat is waar ik moeite mee heb -- is respect en begrip voor de mensen die na een zorgvuldige afweging tot de conclusie komen dat ze daar iets aan moeten doen. Dat is ook de groep die u bedoelt. Aan de andere kant zie je ook de NS die niet meer gezegd ‘Geachte dames en heren’, maar ‘Geachte reizigers’. Of de Hema, die geen jongens- en meisjeskleding meer heeft maar kinderkleding, die op een gegeven moment geen Paasfeest meer heeft maar een Voorjaarsfeest. Geen Kerstfeest maar een Winterfeest. Dat zijn trends die de samenleving in sluipen. Meer dan 99% van de Nederlandse bevolking kan er prima mee leven dat ze man of vrouw zijn en ook dat is de realiteit. Voor die kleine groep moet alle ondersteuning uit de kast worden getrokken, letterlijk en figuurlijk. Waarom? Omdat de beslissing om van geslacht te veranderen vaak onomkeerbaar is. Daar moet de uiterste zorgvuldigheid in betracht worden en de tijd voor genomen worden. Aan de problematiek van die groep ga ik niet voorbij. De heer Frank den Braven: Daarmee velt u een waardeoordeel aan een groep mensen. Dat vind ik pijnlijk, maar dat is aan u.