Verslag raadsvergadering 26 juni 2025

NOTULEN van de openbare vergadering van de raad der gemeente Waalwijk, gehouden op 26 juni 2025 Aanwezigen raadsvergadering 26 juni 2025 Voorzitter:

mevrouw S. Ausems, burgemeester

Griffier: Plv. griffier:

de heer J. Deneer mevrouw F. Opperman

Aanwezig de leden:

de heer A. van Belkom de heer M. Bokšan de heer F. den Braven de heer G. den Braven mevrouw C. de Bruijn de heer B. Bruurmijn de heer J. van Dijk de heer R. Frodyma de heer J. van Groos de heer J. van Hest mevrouw Y. IJpelaar-Alias de heer N. Kieboom de heer D. Dubbeldam de heer T. Klerks (afwezig bij Motie Vreemd aan de Orde) de heer E. Knops de heer G. Kocken mevrouw B. Koptagel-Demirbas (vanaf agendapunt 18) mevrouw Y. van Laar de heer W. Lodenstijn de heer H. Metzke de heer N. van der Pluijm de heer J. Pulles de heer R. Spohr de heer R. Tiemstra mevrouw M. Veraa mevrouw M. Verhagen-van Lier de heer H. van Zelst de heer C. Pullens de heer T. Klerx, wethouder de heer A. de Jong, wethouder mevrouw S. Schuijffel, wethouder de heer S. Slaats, wethouder de heer F. Spierings, wethouder

Afwezig: Tevens aanwezig:

Aanvang: Einde:

19:30 uur op 26 juni 2025 22:45 uur op 26 juni 2025

Notulen:

mevrouw E. van Asten (Notuleerservice Nederland)

1. Opening De voorzitter: Welkom, beste mensen. Ik ga de vergadering openen op de ons gebruikelijke wijze met een moment van bezinning. Laten wij ons vanuit onze visie of geloofsovertuiging bij het begin van deze raadsvergadering bezinnen op onze gemeenschappelijke opdracht en onze verantwoordelijkheid om deze gemeente te besturen. De vergadering is geopend. Dag, meneer Van der Pluijm, welkom. Welkom, iedereen, ook de belangstellenden op de publieke tribune, onder andere Teun van 18, begrijp ik, uit de zuidelijke provincie, ten zuidelijke van ons, welkom. En nog een aantal anderen die we hier kennen. Welkom ook alle kijkers thuis. We hebben vanavond een livestream. Dat betekent dat alles wordt opgenomen en uitgezonden. Rond 23.00 uur inventariseer ik waar we allemaal zijn in de agenda en of we het vanavond gaan afmaken of naar volgende week gaan. Ik ben blij dat u er allemaal bent. 2. Mededelingen We hebben een afmelding van de heer Kees Pullens en mevrouw Koptagel. En we hebben een heerlijke traktatie, waar de meesten van nu al gebruik van hebben gemaakt. Dat is vanavond ter ere van mevrouw De Bruijn, die bijna jarig is, meneer Spohr, meneer Van der Pluijm, de heer Van Hest en de heer Jeroen Pullens. Ik zal de voornaam erbij zetten met dezelfde achternamen. Dank je wel. Van harte gefeliciteerd alsnog en alvast. Op een mooi gezond nieuwjaar. 3.

Vaststellen agenda De voorzitter: De vaststelling van de agenda, punt 3. Samen Waalwijk komt met een motie vreemd aan de orde over stimulering woningbouw, nationaal fonds betaalbare koopwoningen. Ik stel voor om de motie vreemd aan de orde aansluitend aan de bespreekstukken te behandelen. Er is een verzoek om verlenging van spreektijd bij agendapunt 19, Verhoging investeringskrediet GOL, tot vijf minuten voor zowel GroenLinksaf, ChristenUnie, SGP en Samen Waalwijk. Bij agendapunt 20, principebesluit De Nieuwe Hoven Oost verzoekt GroenLinksaf ook tot vijf minuten spreektijd. Bij het agendapunt Motie vreemd aan orde stimulering woningbouw nationaal fonds betaalbare koopwoningen vraagt Samen Waalwijk ook om vijf minuten spreektijd. Ik wil voorstellen de agenda zonder tegenstand van u op deze manier vast te stellen. Dan is dat het geval. 4. Vragenronde

Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

2

De voorzitter: Dan zijn we bij punt 4. Dat is de vragenronde, maar we hebben vanavond geen aanmeldingen voor de vragenronde, dus zijn we inmiddels bij punt 5. 5. Benoeming en beëdiging fractievolger De voorzitter: Punt 5 is de benoeming en beëdiging van een fractievolger. GroenLinksaf draagt mevrouw Kenger voor als fractievolger. Een fractievolger moet aan dezelfde vereisten van de Gemeentewet voldoen als raadsleden. De commissie onderzoek geloofsbrieven, bestaande uit mevrouw De Bruijn, mevrouw IJpelaar, de heer Van der Pluijm heeft deze benoembaarheidsvereisten getoetst en akkoord bevonden. Een fractievolger wordt eens beëdigd. Mevrouw Kenger, mag ik u vragen naar voren te komen? U kent mij inmiddels, er zijn kinderen bij, dus de kinderen zijn ook van harte welkom mee naar voren te komen. Mag ik u allen verzoeken te gaan staan? Een aantal van u deed dat al vanzelf. Ik ga de tekst voorlezen voor u. Dan vraag ik aan u uw antwoord. U legt de eed af. Dan moet u twee vingers in de lucht steken, u weet dat al. Ik zweer dat ik, om tot fractievolger van de raad te worden aangesteld, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in functie te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plicht als fractievolger van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Wat is uw antwoord? Mevrouw Kenger: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Van harte gefeliciteerd. We hebben een cadeautje voor u, we hebben een bos bloemen voor u en we hebben nog een boek voor u. Dan wensen wij mama veel succes met al dat belangrijke werk en dan gaan jullie mama een stuk minder zien. Dat is niet waar. We wensen u veel plezier en fijn dat u bent en mee met ons werk gaat doen. Veel succes.

Ter vaststelling akkoordstukken 6. Beschikbaar stellen krediet oversteek Bachlaan nabij nieuwbouw Baanbrekers (motie 6 juli 2023) De voorzitter: Dan zijn we bij punt 6 op de agenda, dat zijn de akkoordstukken waar we dan mee beginnen. Dat zijn er best een heel aantal deze keer. We beginnen met 6, beschikbaar stellen krediet oversteek Bachlaan nabij de nieuwbouw van Baanbrekers, een motie van 6 juli. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Meneer Van Groos. De heer Van Groos: We zijn blij dat het college deze motie gaat uitvoeren, dus zullen er van harte mee instemmen. De voorzitter: Een mooie steunende stemverklaring. Dan wil ik u voorstellen dit raadsvoorstel zonder hoofdelijke stemming aan te nemen. Aldus besloten. 7. Duinverordening gemeente Waalwijk 2025

Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

3

De voorzitter: Dan zijn we bij punt 7, de Duinverordening gemeente Waalwijk 2025. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Dat we het jammer vinden dat inwoners geen inspraak hebben gekregen, maar dat dat geen reden voor ons is om daar niet mee in te stemmen. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Groos. Kunnen wij dit voorstel zonder hoofdelijke stemming aannemen? Aldus besloten. 8. Budget SVn leningen 9. PAB Vier Heultjes 82 Sprang-Capelle 10.2e wijziging begroting 2025 Regio Hart van Brabant 11.Ontwerpbegroting 2026, meerjarenraming 2027-2029 en (voorlopige) jaarrekening Baanbrekers 12.Jaarstukken 2024 en concept - begroting 2026 van de GGD Hart voor Brabant en de RAV Brabant West-Midden-Noord. 13.Jaarstukken 2024 en Begroting 2026 Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant 14.Ontwerpbegroting 2026, eerste begrotingswijziging 2025 en jaarrekening 2024 Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant 15.Jaarrekening 2024 en Ontwerpbegroting 2026 GR SALHA Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming worden de akkoordstukken aangenomen.

Ter vaststelling lijst van ingekomen stukken en verslagen 16. Lijst ingekomen stukken a. Ingekomen stukken b. Lange termijnagenda (LTA) c. Raadsinformatiebrieven d. Beantwoording schriftelijke vragen (art. 47) e. VNG Ledenbrieven Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt de lijst ingekomen stukken ongewijzigd vastgesteld. 17.Verslagen en besluitenlijsten Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming worden de besluitenlijst raadsvergadering 22 mei en 27 mei, verslag raadsvergadering 22 mei en 27 mei en verslag gespreksavond 12 juni 2025 ongewijzigd vastgesteld. 18.Vaststellen Nota Grondexploitatie 2025 De voorzitter: Dan zijn we aangeland bij de bespreekstukken van vanavond, en dat zijn er drie, en daarnaast een motie vreemd. Het eerste stuk dat op de agenda staat, punt 18. is het vaststellen van de Nota Grondexploitatie 2025. Ieder jaar worden de grondexploitaties herzien. De raad besluit over de Nota Grondexploitatie. Het is een

Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

4

bespreekpunt voor de ChristenUnie. De spreektijd is tweeënhalve minuut. Meneer Van Groos wil ik graag het woord geven. De heer Van Groos: Dank u, voorzitter. Het lijkt erop dat de Nota Grondexploitatie een steeds onzekere factor binnen de P&C-cyclus van de gemeente Waalwijk begint te worden. Het schuiven met bedragen, tonnen, zelfs miljoenen binnen de Nota Grondexploitatie leidt tot forse afwijkingen in de jaarrekening. In de afgelopen twee jaar moest voor de exploitatie van Landgoed Drissen meer dan vijf miljoen worden toegevoegd aan de algemene reserve grondexploitatie. Dat is meer dan het minimum dat we hanteren. Genomen winsten op bedrijventerrein De Haven moesten worden teruggestort. Ook de toedeling in uren naar investeringen respectievelijk naar projecten, wijkt enorm af van wat begroot was. Het lijkt erop dat uren die niet op de grondexploitatie kunnen worden geboekt wel altijd op investeringen kunnen worden weggeschreven. Opnieuw constateren wij dat de gemeente voor zogenoemde facilitaire projecten, verliesvoorzieningen in de grondexploitatie moet treffen of verhogen, terwijl anterieure overeenkomsten zijn gesloten, waardoor de gemeente niet zou worden geconfronteerd met tekorten op deze projecten. Toch moet er geregeld geld bij. Onze fractie en die van Lokaal Belang en SGP nemen daar geen genoegen mee en dienen daarom een motie in.

Op onze vraag of de raad opdracht heeft gegeven om een voedselbos te kopen, heeft de portefeuillehouder geantwoord dat het college hiertoe bevoegd is, mits niet meer wordt betaald dan de marktwaarde. Dit is in onze ogen gebaseerd op een wel zeer ruime interpretatie van wat in de Nota Grondbeleid staat. Het college beschouwt het voedselbos als compensatie grond of ontwikkelgrond op lange termijn, waarmee geen enkel risico wordt gelopen. Het enige doel dat dit perceel heeft en houdt wat ons betreft, is dat het een voedselbos is. Zonder aankoop door de gemeente zou dit ook het geval zijn. Dit is dus het onnodig uitgeven van gemeenschapsgeld. Tot zover. Motie: Nota Grondexploitatie 2025 De raad, in vergadering bijeen op 26-6-2025, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: -

Facilitaire projecten complexen zijn op basis van door het college gesloten exploitatie- of anterieure overeenkomsten

-

Dat deze overeenkomsten bedoeld zijn om alle kosten die de gemeente voor een dergelijk project maakt of nog moet maken, terug te krijgen;

-

Desalniettemin € 1.390.161 over 2024 is toegevoegd aan verliesvoorzieningen voor facilitaire projecten.

Overwegende dat: -

Het in het merendeel van de gevallen om kleine bedragen tot zo’n € 50.000 gaat;

-

De laatste jaren het aantal facilitaire projecten toeneemt;

-

De initiatiefnemer/ontwikkelaar verdient aan dergelijke projecten;

-

Het daarom niet passend is om hieraan gemeenschapsgeld kwijt te zijn;

Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

5

-

Het wel lukt om planschade(kosten) op de initiatiefnemer te verhalen.

Draagt het college op: -

Maatregelen te nemen waardoor het niet nodig is verliesvoorzieningen voor facilitaire projecten te starten of te verhogen, bijvoorbeeld door alle extra uren en kosten volledig bij de initiatiefnemer in rekening te brengen.

en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Groos. Welke fracties ondersteunen naast mede-indiener Lokaal Belang en SGP nog meer? Samen Waalwijk, de VVD, D66, GroenLinksaf en Lijst IJpelaar. SGP en Lokaal Belang zijn mede-indieners, begrijp ik. U kunt op elkaar reageren, in gesprek gaan met elkaar, als u dat zou willen. Niemand? Dan ga ik over naar de reactie van het college. Wethouder, mag ik u namens het college vragen? Wethouder Klerx. Beantwoording college Wethouder Klerx: Dank u wel, voorzitter. Wat mij betreft een korte reactie op de motie. Wij snappen het signaal en de opdracht van de raad goed. We zijn hier als college het afgelopen jaar, ook vorig jaar, de heer Van Groos refereerde daar al eerder naar, was dit al het geval. Het was ons al eerder opgevallen. We hebben daar actie op ondernomen, dus we snappen dit goed. We willen daarbij wel de winstwaarschuwing geven dat, er zijn in de nieuwe Omgevingswet, die we nu zo'n anderhalf jaar kennen, twee smaken. Dat is een plan kostenscan en een soort regeling, we factureren gewoon alles door, een beetje plat gezegd, de blanco cheque die we dan van de ontwikkelaars krijgen. Die laatste komt denk ik het meest in de richting die de raad uitspreekt.

Daar is het college toch het minst fan van, omdat vooral ontwikkelaars zeggen, we gaan op voorhand geen blanco cheque geven, we willen echt wel weten waar we aan toe zijn. Wat kunnen we ongeveer verwachten aan kosten te maken? Daarbij moeten we dan elk uur gaan registreren als ambtelijke organisatie. Nu maken we een schatting en is het inderdaad de afgelopen jaren geen goede schatting gebleken. Daar willen we iets aan doen. Daar hebben we echt al een start mee gemaakt. We gaan u daarover naar aanleiding van waarschijnlijk deze motie in meenemen. Het idee is dat we dan zo'n plan kostenscan gaan doen. Dan hebben we veel beter inzicht in wat het is. Het is geen ureninschatting van alleen de projectleider, maar echt een plan. Dat is een landelijk instrument. Daarbij komen dan aanvullende afspraken aan de achterkant, als er meer werk is, bijvoorbeeld procedures die uitlopen of dingen die moeten worden gewijzigd wat we nu allemaal niet hebben in de huidige anterieure overeenkomsten. En, dat is ook iets nieuws, we willen aan de voorkant kijken hoe zo'n eerste soort anterieure overeenkomst, dus een soort voor overeenkomst willen sluiten, om ook daar de kosten al te verzekeren. We gaan u daar dan over informeren als u deze motie aannemers als raad. Dat leek ons niet meer dan logisch, dus we kunnen ons wat dat betreft vinden in de motie en laten het verder aan de raad.

De voorzitter: Dank u wel. Vragen voor de portefeuillehouder? Ik zie meneer Van der Pluijm. Meneer Van der Pluijm, gaat uw gang.

Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

6

De heer Van der Pluijm: Dank u wel, voorzitter. Gehoord hebbende de wethouder met betrekking tot de standpunten van de ontwikkelaar versus de gemeente, kan ik me voorstellen dat de ontwikkelaar kiest voor de gesloten calculatie, zal ik maar zeggen. Ik denk dat, ook gezien de gedragenheid in deze raad, we vragen of het college bereid is om toch fan te worden van die andere methode, namelijk de open calculatie. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Klerx: Vandaar een vrij uitgebreid antwoord op een maar kort onderwerp, namelijk alleen de motie. Nee, dat zijn we als college dus echt niet. Ons voornemen is om het wel echt beter te gaan doen. We proberen daar echt op een zo goed mogelijk neutrale manier uit te komen. Als uw intentie is met de motie, u moet de optie, u factureert maar elk uurtje door naar de ontwikkelaar door en we kiezen specifiek voor die variant, dan zou ik als college willen zeggen, pas uw motie aan, geef ons die specifieke opdracht. Anders gaan wij de motie anders uitleggen. We gaan u dan uitleggen wat de voor- en de nadelen zijn. We zijn nog in onderzoek, maar ik geef u de winstwaarschuwing, het college neigt nu naar die andere variant, maar veel beter uitgevoerd dan dat we het nu doen, met zowel aan de voorkant als aan de achterkant meerwerkopbrengsten.

De reacties van de ontwikkelaars zijn duidelijk, als wij een blanco cheque aan de gemeente moeten geven voor dit soort plankosten, dan worden er hier in Waalwijk veel minder woningen gebouwd, dan gaan ontwikkelaars niet meer instappen. Daar is het college absoluut geen fan van. Vandaar mijn opmerking namens het college, als u per se wil dat we dat gaan doen, realiseer u dat u minder woningen gaat realiseren, dat er minder ontwikkelaars gaan instappen. Dat is in ieder geval het signaal dat wij nu krijgen. Als u desondanks toch overtuigd bent, pas uw motie aan en dan is het signaal helder. De voorzitter: Meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Dank u wel, voorzitter. Nu ben ik in onderhandelingen niet zo snel bang, want als ik dit zo hoor, dan hoor ik dit wel vaker. We hebben zo meteen nog een raadsvoorstel over De Nieuwe Hoven, waarbij dit argument ook alweer aangehaald wordt. Misschien moeten we dan wachten tot jaarrekening 2025 om dan de balans op te maken. Ik ga ook luisteren naar wijze woorden van de heer Van Groos als bedenker en indiener van deze motie. De voorzitter: Meneer Van Groos, u krijgt het woord van collega-raadslid, hoor ik. De heer Van Groos: Dat is aardige van hem, voorzitter. Dank graag de wethouder voor zijn reactie en voor de toelichting. Ik heb wel één probleem met die toelichting en dat is dat de ene variant de blanco cheque variant wordt genoemd.

Daarmee zet je het al op een bepaalde manier weg, want het is geen blanco cheque. Dat is één. Het tweede is, wat er nu gebeurt in onze ogen, is dat een ontwikkelaar tot aan de grenzen gaat van wat er planologisch mogelijk is en dat de rekening daarvoor bij de gemeente komt. De ontwikkelaar gaat tot het maximale om zoveel mogelijk te verdienen en de rekening ligt bij ons. Daar hebben we veel moeite mee. Welke variant het college ook wil gebruiken, en ik zou graag een andere titel willen voor de blanco cheque-variant, wij zullen volgend jaar beoordelen op wat er gebeurt met de voorzieningen als het gaat om facilitaire projecten. Al is er maar één, dan komen we daarop terug.

Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

7

Daarom hebben we gekozen voor, draagt dit college op, in de zin van, het is een soort resultaatsverplichting, niet een inspanningsverplichting, een resultaatsverplichting. Als het college denkt dat met de andere methodiek het allemaal goed te regelen is, prima. We zien aan het eind wat de opbrengst is of wat het verlies is. Als het goed is, is de opbrengst nul en het verlies ook. De voorzitter: Wilt u nog reageren? Wethouder Klerx. Wethouder Klerx: Het heet niet blanco cheque, maar ik heb de naam even niet scherp. Die heet anders. Daar gaan we op terugkomen op het moment dat we u informeren. Er zijn dus twee varianten. We gaan die toelichten en we gaan ook onderbouwen waarom we het ene wel doen en het andere niet. Ik snap goed dat u zegt, dan kijken we volgend jaar rond deze tijd of dat het effect heeft gehad. Daarbij wel de context, de anterieure overeenkomsten die we al hebben gesloten, daar kunnen we nu niks meer aan doen. Het gaat dan om de nieuwe facilitaire projecten. We hopen dat u daar dan ons op afrekent. De voorzitter: Voldoende? Meneer Van Groos wil nog iets zeggen. De heer Van Groos: Voorzitter, ik gebruik niet zo graag de term afrekenen. De voorzitter: Wel verantwoording, dat is wel iets wat bij u past. De heer Van Groos: Verantwoording past wel, maar afrekenen niet. De voorzitter: Goed. Dan schrappen we afrekenen en wordt het verantwoording. Dank u wel.

Ik zie dat meneer Van der Pluijm voldoende heeft aan de wijze woorden van de heer Van Groos en de antwoorden van de wethouder namens het college. Dan is dit het einde van de eerste termijn. Heeft iemand behoefte aan een tweede termijn? Dan gaan we stemmen over het raadsvoorstel. Ik neem aan dat u de motie in stemming brengt. Gaan we stemmen over het raadsvoorstel. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Dan gaan we de stemming over het raadsvoorstel openzetten. De raad stemt digitaal over het raadsvoorstel. Met 25 stemmen voor en 1 stem tegen wordt het raadsvoorstel aangenomen. De voorzitter: Dan gaan we de motie in stemming brengen, de motie over de Nota Grondexploitatie. De raad stemt digitaal over de motie. Met 24 stemmen voor en 2 stem tegen wordt de motie aangenomen. 19.Verhoging investeringskrediet GOL De voorzitter: Dan gaan we naar punt 19 op de agenda. Dat is de verhoging van het investeringskrediet. GOL. De Raad van State heeft na zesenhalf jaar een positieve uitspraak gedaan voor de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat, oftewel het GOL. Provincie Noord-Brabant heeft het projectbudget geactualiseerd. Dat betekent voor de gemeente Waalwijk dat een aanvullende financiële bijdrage nodig is om het GOL te realiseren, een nogal stevige aanvullende financiële bijdrage.

Daarom is het denk ik een bespreekpunt voor vele fracties, te weten Lokaal Belang, VVD, GroenLinksaf, Samen Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

8

Waalwijk, SGP, CDA, Lijst IJpelaar en de ChristenUnie Ik heb u straks al genoemd dat zowel vergroening als ChristenUnie, SGP, Samen Waalwijk de spreektijd verlengd is naar vijf minuten. Voor de overige fracties is de spreektijd tweeënhalve minuut. Ik wil als eerste de heer Kocken van Samen Waalwijk het woord geven. De heer Kocken: Voorzitter, met de rug tegen de muur. Dat is het gevoel dat we hebben bij dit dossier. Dat is niet alleen vandaag het geval, waar we gevraagd worden om maar liefst 25 miljoen extra te stoppen in een project dat al jaren wacht op uitvoering. Geld dat we goed kunnen besteden in de leefbaarheid van de kernen en de wijken, de zorg en het welzijn van onze inwoners. De betere ontsluiting van Waalwijk en Drunen is hard nodig. Baardwijk moet eindelijk eens verlost worden van al het verkeer dat door de oude kern zijn weg zoekt. We zijn blij dat Lokaal Brabant in de Staten in een motie oproep doet aan het Rijk om extra geld voor dit project beschikbaar te stellen. Per slot van rekening wordt door de afsluiting van een aantal op- en afritten de doorstroming op de A59 verbeterd. Voorzitter, ik ga terug in de tijd. Al in 2007 ontstaan de eerste plannen voor de ontwikkeling voor de verbetering van de gebiedsontwikkeling. Op 12 december 2012 wordt met veel publiciteit door maar liefst twintig partijen een bestuursovereenkomst getekend om het plan te realiseren.

Een van de afspraken die voor het deelgebied van de Baardwijksche overheid daarin opgenomen is, dat de cultuurhistorisch waardevolle dijkenstructuur, waaronder de Spoordijk, maximaal beschermd moeten worden. U hoort het goed, maximaal beschermd moeten worden. Van het gebruik van de spoorbruggen die onderdeel zijn van de fietsroute van het Halve Zolenpad, wordt geen woord gerept. Bij de vaststelling van het provinciaal inpassingsplan wordt in het plan ineens de snelfietsroute aan de ontwikkeling van het gebied toegevoegd. Om de plannen niet te blokkeren, worden de raden weer met de rug tegen de muur gezet om in te stemmen met dit plan. Ik herinner me nog de verontwaardiging in deze zaal over deze gang van zaken. Is het dan gek dat in het kader van de beroepsprocedure de federatie Behoud de Langstraat Spoorbruggen hiertegen in het geweer komt? Hoe betrouwbaar ben je als overheid? Een club mensen die hun levenswerk hebben gemaakt voor dit unieke project, dat begint bij de Moerputten en waar zelfs in Europa grote waardering voor is en is bekroond met de Europa Nostra Prijs, de federatie is niet tegen de aanleg van de wegenstructuur, maar wel tegen het afgraven van de Spoordijk en de realisering van onooglijke en onzienlijke brug, een gedrocht in het landschap.

Wie bedenkt zoiets? Wie bedenkt het om het schetsontwerp nog eens juridisch vast te leggen in het plan? Voor de historici onder ons, Freuele Wttewaall van Stoetwegen zou zeggen, gekkenwerk. Voorzitter, het is goed dat deze federatie op een constructieve manier probeert het plan op dit onderdeel gewijzigd te krijgen. Ze heeft daarvoor een gewillig oor gevonden in de Staten en bij de gedeputeerde. Ook hier neemt Lokaal Brabant het initiatief met een motie, bijna Statenbreed ondersteund, om een onderzoek in te stellen op de Spoorbrug en de Spoordijk niet aan te tasten. Nota bene, het CDA in de Staten stemde toen tegen. Ik weet dat de federatie verschillende alternatieven heeft aangereikt. Voorzitter, om de motie van de Staten en het werk van de federatie een steun in de rug te geven, dienen wij mede namens de fracties van de SGP en Lijst IJpelaar een motie in om dit onderzoek kracht bij te zetten. We zijn niet uit op vertraging van de plannen en op het project nog duurder te maken. Met slimme planning in de uitvoering en creativiteit moet veel mogelijk zijn. De motie is in nauw overleg met de portefeuillehouder tot stand gekomen, waarvoor ik de wethouder dank. Ik roep de fracties op om deze te ondersteunen. Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

9

Ten slotte, voorzitter, de natuurcompensatie. Het is raar dat ontzettend veel bomen en groen moet sneuvelen om de realisering van een brug mogelijk te maken. Dit wordt gezien als natuurcompensatie. Wij zien mogelijkheden om ten noorden van de Spoordijk de natuurontwikkeling en recreatie te versterken, zoals bijvoorbeeld het geval is bij de Moerputten, en buiten de plangrenzen van het PIP een nieuwe ecologische zone te realiseren aan de westelijke zijde van het plan en aan beide zijden van het kanaal. Recent is de fractie met een deskundige daarover in overleg gegaan met de ambtelijke organisatie, die daar meteen enthousiast over was en is. We roepen andere fracties op hierin mee te denken en de schouders eronder te zetten. We dragen daarbij niet alleen bij aan de verdere natuurontwikkeling binnen Waalwijk, maar mogelijk aan de stikstofcompensatie die mogelijk nodig is voor de uitvoering van een alternatief voor deze brug. Tot zover, voorzitter. Motie: Uitvoering snelfietsroute Baardwijkse overlaat binnen investeringskrediet GOL De raad, in vergadering bijeen op donderdag 26 juni 2025, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: -

Met de uitspraak van de Raad van State de weg vrij is om tot uitvoering van de plannen van het GOL te komen;

-

Door het tijdsverloop de kosten voor de uitvoering van dit project enorm zijn gestegen;

-

Het van belang is, dat met name de nieuwe aansluiting op de A59 enerzijds de verkeersoverlast in de kern Baardwijk kan worden teruggebracht en anderzijds de ontwikkeling van Haven 8 oost en andere projecten gerealiseerd kunnen worden;

-

Het plan de veiligheid verbetert rondom de gevaarlijke op- en afritten van het verkeer op de A59;

-

Het plan zorgt voor het behoud van natuur en economische activiteiten en mogelijkheden voor recreatie bevordert;

-

Naast de nieuwe aansluiting op de A59 eveneens een snelfietsroute wordt gerealiseerd tussen Waalwijk en Den Bosch;

-

Een onderdeel daarvan ingrijpende gevolgen heeft voor de Baardwijkse Overlaat en in het bijzonder de in dit gebied aanwezige monumentale spoorbruggen, natuur inclusief oude bomen, en spoordijk;

-

Deze bruggen niet alleen geplaatst zijn op de lijst van rijksmonumenten, maar ook de prestigieuze Europa Nostra erkenning hebben gekregen;

-

Vanwege het voornemen over te gaan tot het gedeeltelijk afgraven van de spoordijk en het plaatsen van een betonnen fietsbrug van 332 m zijn de spoorbruggen en spoordijk opgenomen op de shortlist voor de 14 meest bedreigde erfgoedsites in Europa voor 2025;

Overwegende dat: Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

10

-

Verschillende organisaties hebben gepleit voor het behoud van het huidige ensemble met beperkte aanpassingen om de fietsverbinding toch mogelijk te maken;

-

Op 24 mei 2024 de Staten van Noord Brabant met een ruime meerderheid een motie hebben aangenomen, waarin het College van Gedeputeerde Staten wordt verzocht te onderzoeken of het binnen de plannen van de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat mogelijk is de bestaande spoordijk op plaatsen waar nodig te verbreden, de natuur langs de dijk te sparen of versterken of af te zien van de nieuw aan te leggen, betonnen, fietsbrug over de Baardwijks overlaat;

-

Dit onderzoek in mei 2025 is opgestart;

-

In het provinciaal inpassingsplan (PIP) is opgenomen dat op het moment van oplevering van de wegenstructuur in de Baardwijkse Overlaat moet worden gestart met de aanpassing van de fietsverbinding (brug) tussen Waalwijk en Drunen;

-

Dat dit ruimte biedt te onderzoeken naar alternatieve oplossingen en met mogelijke versterking en natuurcompensatie in de directe omgeving van het te ontwikkelen gebied;

Verzoekt het college om: -

Met in achtneming van de door de Provinciale Staten aangenomen motie de uitvoering van de snelfietsroute voor het gedeelte in de Baardwijkse Overlaat met de provincie en de gemeente Heusden te zoeken naar mogelijke alternatieve oplossingen voor de verbinding tussen Waalwijk en Drunen met behoud dan wel beperkte aanpassing van de karakteristieke elementen zoals de spoorbruggen en spoordijk, alsmede het verder ontwikkelen van de te realiseren natuurcompensatie ter plaatse, dit alles binnen de financiële en juridische kaders van het PIP;

-

Deze motie terstond door te sturen naar Provinciale Staten en de gemeenteraad van Heusden.

De voorzitter: Dank u wel, meneer Kocken. Welke fracties ondersteunen vooralsnog deze motie? Lokaal Belang, D66. De indieners hebben we genoemd, drie fracties hebben ingediend. Dan wil ik nu graag de heer Van Zelst het woord geven van de SGP. Sorry. Meneer Tiemstra. In mijn tekst staat meneer Van Zelst, maar meneer Tiemstra is van dezelfde fractie. Gaat uw gang, meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Voorzitter, dank voor het woord. Geachte aanwezigen, wanneer u vanavond in een betoog van circa 1000 woorden gaat instemmen met de aanvullende bijdrage van circa 25,9 miljoen voor het GOL-project, dan kost dat ongeveer 25.000 euro per woord. Zoveel woorden gaan wij vanavond niet gebruiken. U kent ons. Een groot aantal fracties heeft zich voor dit onderwerp aangemeld. We zijn het er allemaal over. eens denk ik dat het een groot bedrag is voor Waalwijk waar het over gaat. Waarschijnlijk zijn we het er wel over eens dat het college niet meer naar de raad moet komen met een verzoek voor extra middelen, zoals eerder in dossiers van majeure omvang wel is voortgekomen. Voorzitter, een paar overwegingen. De doorstroming van het verkeer op de A59 rond Waalwijk is met name tijdens de spits abominabel. Dat geldt evenzeer voor het aan- en Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

11

afvloeiend verkeer van industrieterrein Haven 7 en 8. We gaan ervan uit dat de plannen voor de insteekhaven nog steeds op enig moment tot uitvoering gaan komen. Wanneer dat zover is, moet de verkeersafwikkeling op orde zijn. Liefst zonder vrachtwagens die zich klemrijden onder de A59 bij de Hertog Janstraat, zoals nu nog wel eens gebeurt. Het is belangrijk dat de verschillende transportmodaliteiten elkaar straks versterken. Meer vervoer over het water zet Waalwijk straks echt op de kaart. Daar gaan de bedrijven garen bij spinnen. Van groot belang is dan dat het transport naar het achterland goed geregeld is en uit de weg kan. Belangrijk is ook de situatie in Waalwijk Oost. Een halfjaartje terug hebben wij het college een aantal praktische suggesties aan de hand gedaan hoe u de overlast van het doorgaand vrachtverkeer, dat daar niet thuishoort, kunt aanpakken. U hebt ervoor gekozen om de huidige toestand te accepteren, in de verwachting dat u snel met het GOLproject aan de gang kan. Dat betreurden wij toen, dat betreuren wij nog. Reden te meer om nu door te pakken, nu alle procedures lijken te zijn afgerond. We denken dat de leefbaarheid in Waalwijk daar best mee gediend is. Deze kern heeft net zoveel recht op relatieve rust en op veiligheid als de rest van onze prachtige gemeente.

Met het geluidsscherm liep het ook al mis, dus laten we het probleem van de verkeersoverlast hier ter plaatse alstublieft goed en grondig oplossen. Anderen zullen wellicht nog spreken over de positieve effecten voor de natuurontwikkeling rond de Baardwijksche Overlaat en de plannen met de monumentale spoorbruggen. Samen Waalwijk en Lijst IJpelaar hebben een motie ingediend om een overleg met de gemeente Heusden en de provincie te zoeken naar mogelijke alternatieve oplossingen voor de verbindingen tussen Waalwijk en Drunen en wat verder volgt. Samenvattend, voorzitter, ja, het is veel geld. We kunnen vanavond besluiten om het niet te doen. Dan zijn we daar onzes inziens wel enigszins aan de late kant mee. Dan hadden we eerder onze ambities op gebied van transport en logistiek bij moeten stellen en dan moeten we vanavond uitspreken dat de huidige verkeersafwikkeling bij de schaal van Waalwijk past en past bij dat wat wij onze inwoners en bedrijven willen bieden, nu en in de toekomst. Voorzitter, opnieuw, het is veel geld. Eerder werd met kleinere bedragen gerekend en naar ons idee is dat niet allemaal het college aan te rekenen. Laten we zo eerlijk gewoon zijn. Wij gaan ervan uit dat het allemaal op haalbaarheid is doorgerekend. Nog één keer, het gaat over veel geld. Geld dat niet van ons is, maar waarover wij als raad wel gaan. Het gaat over grote bedragen, over grote belangen.

Niet iedereen die in welke vorm dan ook meebetaalt aan dit megaproject plukt hier in gelijke of vergelijkbare mate de vruchten van. De waarde van onroerend goed in het kerngebied zal toenemen. Ook het bedrijfsleven actief in handel, transport en logistiek wordt met dit plan prima bediend. Daar is niks mis mee, begrijp ons niet verkeerd. Een instrument om grondeigenaren die ruim bovengemiddeld profiteren van publieke investeringen, zoals hier aan de orde, te laten meebetalen aan de kosten hiervan, is het heffen van de zogenaamde baatbelasting. Een motie om te zoeken of en zo ja, op welke wijze baatbelasting kan worden ingevoerd voor het havengebied schuine streep industrieterrein ten noorden van de A59 in Waalwijk, met de looptijd van maximaal twintig jaar dienen wij vanavond in. U hebt deze via het RIS en via uw mail tot u kunnen nemen. Wij hopen uiteraard op uw steun. Voorzitter, tot besluit. Het college vraagt ook om steun voor dit voorstel. Wanneer er vanavond

Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

12

geen nieuwe gezichtspunten meer opduiken, zal de SGP-fractie hoogst waarschijnlijk aan deze wens gaan voldoen. Tot zover. Motie: Onderzoek naar invoering baatbelasting Havengebied Waalwijk i.v.m. GOL De raad, in vergadering bijeen op donderdag 26 juni 2025, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: -

de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL) tot doel heeft de bereikbaarheid, leefbaarheid en economische structuur in de regio te verbeteren;

-

een belangrijk onderdeel van de GOL de herinrichting en verbetering van infrastructuur betreft, waaronder projecten die direct ten goede komen aan het havengebied en het industrieterrein ten noorden van de A59 in Waalwijk;

-

deze maatregelen naar verwachting een directe waardestijging van onroerend goed in het gebied tot gevolg zullen hebben;

-

de financiële lasten voor de GOL momenteel grotendeels op het publieke domein drukken.

Overwegende dat: -

Baatbelasting, op grond van artikel 222 van de gemeentewet, een instrument is dat gemeenten de mogelijkheid biedt om grondeigenaren die profiteren van publieke investeringen te laten meebetalen aan de kosten daarvan;

-

het rechtvaardig is dat bedrijven die aantoonbaar profiteren van publieke investeringen in de infrastructuur, hier ook financieel aan bijdragen;

-

de baatbelasting kan worden ingezet voor een afgebakende periode (van maximaal 20 jaar) en gebied, in dit geval het industrieterrein Haven (of een gedeelte daarvan) ten noorden van de A59;

-

het havengebied / industrieterrein ten noorden van de A59 bij uitstek een gebied is waar investeringen binnen de GOL naar verwachting substantiële economische meerwaarde zullen creëren.

Verzoekt het college om: -

te onderzoeken of, en zo ja op welke wijze, baatbelasting kan worden ingevoerd voor het havengebied / industrieterrein ten noorden van de A59 in Waalwijk, met een looptijd van maximaal 20 jaar;

-

hierbij in kaart te brengen: a. welke investeringen binnen de GOL het gebied direct ten goede komen; b. de mate van economische baat en waardestijging die hieruit voortvloeit voor grondeigenaren en bedrijven;

Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

13

c. de juridische en financiële haalbaarheid van baatbelasting in dit specifieke gebied; d. de mogelijke opbrengst en verhouding tot de kosten van uitvoering; -

de raad hierover uiterlijk in Q4 2025 te informeren, zodat besluitvorming over mogelijke invoering tijdig kan plaatsvinden.

en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, meneer Tiemstra. Dan wil ik graag de heer Spohr het woord geven. De motie nog, de steun voor de motie van SGP. Samen Waalwijk, zie ik. Lijst IJpelaar. Lijst IJpelaar en Samen Waalwijk in eerste instantie tot op heden. Dan wil ik alsnog nu de heer Spohr van CDA het woord geven. De heer Spohr: Voorzitter, tijdens de gespreksavond hebben we het al gezegd, het CDA heeft de afgelopen jaren regelmatig gewaarschuwd tegen de toen al flink oplopende kosten van het GOL-project. We kregen er geen steun voor in de raad. Des te verbazingwekkender was de reactie van een flink aantal fracties in deze raad, dat ze flink geschrokken waren van het huidige voorstel van het college. Het mag geen verrassing meer zijn en toch laten verschillende fracties weten dat ze, onaangenaam weliswaar, verrast zijn door deze hoge kosten onder de stelling, beter laat dan nooit. Voorzitter, een aantal insprekers van de gespreksavond heeft duidelijk gemaakt dat de kosten flink kunnen worden beperkt door de snelfietsroute aan te passen. Daarbij werd terecht geconcludeerd dat weliswaar de voorwaarden voor een snelfietsroute daardoor niet overal kunnen worden gehaald, maar dat dit nu al de praktijk is.

Bovendien kunnen we door van bepaalde onderdelen van het plan af te zien, het afgraven van de spoordijk en het onaangetast laten van de spoorbruggen een flink bedrag terugwinnen op het flink uit de hand gelopen GOL-budget. Dat is dan bovendien goed voor het behoud van die brug en dus voor ons cultureel erfgoed. Een besparing, zo werd althans door de insprekers voorgerekend, van misschien wel 15 miljoen euro. Dat is het wel waard, zou ik zeggen. Als ook de Provinciale Staten en de gemeente Heusden op dezelfde lijn blijken te zitten, waarom zou Waalwijk zich daarbij niet aansluiten? Als we dat niet doen, dan mag het college aan haar inwoners duidelijk uitleggen waarom alleen Waalwijk wil vasthouden aan een veel te duur plan. Ten slotte wil ik namens onze fractie opmerken dat waar mogelijk we openstaan voor een verbetering van natuurontwikkeling in het GOL-gebied, mits dat tegen een redelijk budget kan. Want, voorzitter, voor overschrijding van budgetten, daar hebben we weinig begrip voor. Om onze wensen wat scherp neer te zetten, hebben we gemeend toch met een eigen motie te moeten komen. Dat is om duidelijk te maken welke richting we in willen, in plaats van alleen maar een overleg in te slaan. Dat is denk ik het verschil met de motie van Samen Waalwijk. Tot zover.

Motie: Aanpassing snelfietsroute GOL De raad, in vergadering bijeen op donderdag 26 juni 2025, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat:

Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

14

-

aan de raad instemming wordt gevraagd voor een aanvullende bijdrage van 25,9 miljoen euro ten behoeve van de uitvoering van het programma Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL);

-

aan de raad eveneens wordt gevraagd een extra krediet van 12,73 miljoen euro te voteren;

-

de raad eerder akkoord is gegaan met de opzet van het GOL tegen een aanmerkelijk lager budget;

-

de kosten van het GOL-project de afgelopen jaren aanzienlijk zijn toegenomen door juridische obstakels en daardoor veroorzaakte vertraging in de uitvoering;

Overwegende dat: -

een deel van de kosten wordt veroorzaakt door het afgraven van de spoordijk ten behoeve van de snelfietsroute en door het aanbrengen van een verbreding van het fietspad;

-

insprekers van belanghebbende organisaties hebben aangegeven dat het niet afgraven van de spoordijk en het niet op alle plaatsen verbreden van het fietspad een besparing tot ca. 15 miljoen euro kan opleveren alsmede behoud van de spoorbruggen en dus van cultureel erfgoed kan opleveren;

-

de snelfietsroute door het niet uitvoeren van genoemde werkzaamheden weliswaar niet overal voldoet aan de voorwaarden voor een snelfietsroute, maar dat de snelfietsroute ook op andere plaatsen, zoals tussen Waalwijk en Tilburg, niet overal aan deze voorwaarden voldoet;

-

de exorbitante kosten van dit project een onnodig zware extra jaarlijkse kapitaallast voor de gemeente Waalwijk tot gevolg hebben;

-

het afzien van enkele werkzaamheden tot gevolg heeft dat daarmee ook cultureel erfgoed kan worden behouden;

-

ook provinciale staten in dit kader al in 2024 een vergelijkbaar voorstel hebben ingediend;

Verzoekt het college om: -

met de GOL-partners in overleg te gaan om het GOL-programma aan te passen voor het deel snelfietsroute, waaronder: 1. et niet afgraven van de spoordijk; 2. het afzien van de verbreding van het fietspad op de spoorbruggen; 3. het niet onnodig vernietigen van cultureel erfgoed, waaronder de spoorbruggen; 4. hierdoor een substantiële besparing op de gebudgetteerde kosten te realiseren;

Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

15

en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, meneer Spohr. Wie van de fracties ondersteunt op voorhand deze motie? Ik zie daar vooralsnog geen steun voor, meneer Spohr. Dan gaan we nu door met de overige fracties. Ik wil nu Lokaal Belang het woord geven. Mevrouw Veraa. Mevrouw Veraa: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, Lokaal Belang onderschrijft het belang van de gebiedsgerichte ontwikkeling Oostelijke Langstraat. Dit project draagt bij aan de verkeersveiligheid, leefbaarheid, economische ontwikkeling en natuurverbinding in onze regio. Voorzitter, laat één ding volstrekt helder zijn. Wij betreuren het dat er wederom een extra financiële inspanning wordt gevraagd van de gemeente Waalwijk. Toch zijn wij van mening dat deze impuls noodzakelijk is om het project daadwerkelijk te laten slagen. Laten we niet vergeten dat de investeringen die onze gemeente in het verleden heeft gedaan de fundamenten hebben gelegd voor dit waardevolle project. Onze inwoners mogen daar nu en in de toekomst de vruchten van plukken. Daarnaast willen we benadrukken en nadrukkelijk aandacht vragen voor het behoud van de Spoordijk en de brug. Hoewel deze op het grondgebied van de gemeente Heusden ligt, overstijgt de historische, landschappelijke en recreatieve waarde van deze dijk gemeentelijke grenzen.

Wij onderschrijven dan ook de strekking van de motie uit de Provinciale Staten en dringen erop aan dat het behoud van de Spoordijk en de integratie van natuur en cultuurhistorie in de verdere ontwikkelingen van het GOL leidend zijn. We willen aangeven dat we niet willen dat het project vertraging oploopt. De betonvariant van de fietsbrug over de Baardwijksche Overlaat, is wat ons betreft het uiterste redmiddel. Wij zijn blij met de inhoud en de samenwerkende houding van de totstandkoming van de motie van Samen Waalwijk en zullen deze daarom steunen. Voorzitter, als Lokaal Belang steunen we dit voorstel, maar niet zonder zorg over de financiële omvang en vooral niet zonder vasthoudendheid in onze wens om cultuur, erfgoed en landschap te behouden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Veraa. Wil ik nu de ChristenUnie, meneer Van Groos, het woord geven. U heeft ook vijf minuten. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Zo'n 25 jaar geleden zijn de eerste ideeën voor de GOL geboren, alleen heette het toen nog niet zo, Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat. Het is begonnen met de verkeerssituatie van de kern Waalwijk. Het autoverkeer rijdt al jaren van zuid naar noord en omgekeerd naar het centrum, naar het bedrijventerrein Haven, plus de A59 en dan weer terug.

Dit levert in de praktijk leefbaarheidsproblemen op in onder andere de Putstraat, de Molenvlietstraat, de Loeffstraat, het Hoogeinde, de Hoogeindserondweg en het Vooreinde. Deze bewoners wachten al ruim tien jaar op een oplossing. Later kwam daar als argument de ontsluiting van bedrijventerrein Haven bij. De chauffeurs die in de richting van Den Bosch willen, moeten eerst naar de aansluiting met de N261 rijden, voordat ze de snelweg op kunnen. Als ze denken de Hertog Jan-tunnel te kunnen nemen, dan rijden ze zich vast. Waalwijk heeft dus niet alleen aan de westkant een volledige ontsluiting nodig, maar ook aan de oostzijde. Dan kom je vanzelf uit in de Baardwijksche Overlaat. Met die oplossing krijgen we minder noord-zuid-bewegingen en meer oost-west. Niet instemmen met het extra krediet, zorgt ervoor dat we de bewoners van Waalwijk Oost en de ondernemers op bedrijventerreinen Haven definitief in de kou laten staan. Dat betekent dat de Waalwijkse politiek hen jarenlang een oplossing heeft voorgehouden. Dat zou ongeloofwaardig zijn, Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

16

zeker gezien het feit dat het niet laten doorgaan van de plannen ons ongeveer evenveel geld kost als wel instemmen. Het was de gemeente Heusden die de verbindingsweg vanaf de Drunenseweg naar de Nieuwe Knoop tegen Drunen West aan wilde. Voor de provincie is de Baardwijksche Overlaat een cultuurhistorisch waardevol gebied. Vanwege aantasting van de Overlaat door de nieuwe wegenstructuur is compensatie nodig. Het behoud van open landschap is daarbij van belang. Daarom hebben de gemeenteraden van Heusden en Waalwijk in het verleden geld beschikbaar gesteld om een kassencomplex op te kopen en te slopen. Daarnaast wilde de provincie in eerste instantie een waterstroom in het gebied terugbrengen, maar dit stuitte op bezwaren in Drunen West, omdat water het geluid verder draagt. Daarop kwam het idee om het gehele spoortalud volledig af te graven en het gebied weer open te maken. Door inspanningen van de federatie is dit later teruggebracht tot de helft. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed zet in op behoud door ontwikkeling. Door ruimte te bieden aan nieuwe ontwikkelingen, kunnen monumenten een nieuwe functie krijgen, waarmee een duurzaam toekomstperspectief aan het erfgoed wordt geboden. Het is mede de federatie geweest die om een snelle fietsverbinding naar Den Bosch heeft gevraagd.

Het motief was daarvoor dat als dit een belangrijke fietsverbinding zou worden, het onderhoud voor de spoorbruggen zo goed als verzekerd zou zijn. Van de ChristenUnie hoeft het talud niet te worden afgegraven. Wat is dan het alternatief voor de provincie? Ik heb hiervoor ook vanavond nog niet een goed voorstel gehoord. Het is een zaak van Provinciale Staten. PS heeft al een motie aangenomen om te zoeken naar een oplossing. Die zoektocht mag wat ons betreft niet leiden tot nog meer vertraging. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Groos. Dan geef ik nu het woord aan de VVD, meneer Bokšan. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Mooi om te zien dat alle drie de wethouders die aan het project hebben gewerkt in deze zaal zijn vanavond. Voorzitter, een historische dag voor Waalwijk, een dag waar we, en vooral onze inwoners en ondernemers, lang op hebben gewacht. Het GOL ligt al jaren op tafel. De tijd van plannenmaken is voorbij. Het is tijd om nu te gaan doen. We staan op het punt om een noodzakelijk besluit te nemen om Waalwijk vooruit te brengen. Een besluit dat misschien wel een van de grootste is in de geschiedenis van onze gemeente. We investeren niet zomaar miljoenen met het GOL, we investeren in onze toekomst, in veilige wegen, in betere bereikbaarheid, in ruimte voor onze ondernemers, in een groene omgeving.

En bovenal een besluit voor een Waalwijkse economie die groeit, want zonder een verbetering van de verkeersafwikkeling van de noordkant van de A59 zouden we geen gronden meer kunnen uitgeven. Geen bereikbaarheid betekent geen bedrijvigheid, geen bedrijvigheid betekent stilstand en stilstand is voor de lokale VVD geen optie. Ja, collega’s noemden het al, het is veel geld, maar het is niet duur. Wat pas echt duur is, is kiezen om het GOL niet te doen en daarmee te accepteren dat het totaalbedrag aan kosten en de gemiste opbrengsten als gevolg van het niet uitvoeren van het GOL zullen oplopen tot meer dan 52 miljoen euro. We zijn daarom blij om te lezen dat het aanvullende advies van TwynstraGudde bevestigt dat de kosten verdedigbaar zijn. Ondanks dat delen we wel de zorg rondom de financiën. Daarom vragen we de wethouder of hij kan toezeggen dat hij vanuit de stuurgroep stevig zal gaan onderhandelen over de resterende 4 procent aan financiële onzekerheden en dat eventuele meevallers tijdens de

Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

17

werkzaamheden van het GOL terugvloeien naar de risicodragende partijen, de gemeente en de provincie. Over die miljoenen gesproken, voorzitter, dat is nog niet benoemd, de bezwaarmakers hebben met eindeloze procedures bij de Raad van State de samenleving opgezadeld met meer dan 100 miljoen euro aan extra kosten. Zoals ik al eerder zei tijdens de gespreksavond, zelf verklaarden behartigers van het algemene belang die onze samenleving voor meer dan 100 miljoen euro aan kosten opdraaien, die moeten zich afvragen wiens belang ze echt dienen. Voor ons is het wel duidelijk waar deze fictieve factuur, voorzitter, naartoe mocht sturen. Voorzitter, het is tijd. Genoeg teruggekeken. Laten we vandaag het besluit nemen om vooruit te gaan, niet nog meer jaren wachten, maar bouwen aan een bereikbaar, veilig, economisch sterk Waalwijk. Het GOL biedt die kans en die moeten wij nu grijpen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, meneer Bokšan. Dan wil ik nu graag het woord geven aan mevrouw IJpelaar. Lijst IJpelaar. Mevrouw IJpelaar: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, laat ik helder zijn. Ik ben niet tegen het GOL, integendeel. De aansluiting op de A59 is keihard nodig voor veiligheid, voor doorstroming en voor de ontwikkeling van onze gemeente. De Baardwijksche Overlaat is geen gewoon stukje grond. Dit is een gebied met een verhaal, met de monumentale Spoordijk en historische spoorbruggen.

Niet voor niets staan die op de lijst van Rijksmonumenten en heeft het gebied de erkenning gekregen van Europa Nostra als bedreigd erfgoed in Europa. Het staat zelfs op de shortlist van de veertien meest bedreigde erfgoedsites van 2025. Juist hier ligt nu een snelfietsroute op tafel met een forse betonnen brug en het afgraven van de Spoordijk. Dat roept vragen op en zorgen, niet alleen bij inwoners, organisaties en erfgoedbeschermers, maar ook bij de provincie zelf. De Staten van Noord-Brabant hebben daarom met ruime meerderheid een motie aangenomen die het college van Gedeputeerde Staten oproept om te onderzoeken of het anders kan, met behoud van erfgoed en natuur. Voorzitter, laten we eerlijk zijn, het hoeft niet allemaal tegelijk. Het provinciaal inpassingsplan is daar duidelijk over. De snelfietsroute moet starten na oplevering van de wegenstructuur. Hoe die fietsverbinding eruitziet, daar is wel ruimte voor, zeker nu ook de provincie zelf om alternatieven vraagt. Dit is geen kwestie van tegenhouden, maar van verstandig bijsturen. Even pas op de plaats, kijken of het anders kan, met behoud van erfgoed, met respect voor de omgeving en met een goede verbinding tussen Waalwijk en Drunen. Daarom ben ik mede-indiener van deze motie van Samen Waalwijk en SGP, omdat koers houden soms betekent verstandig schakelen, met karakter.

Tot slot, voorzitter, sluit ik af à la Lijst IJpelaar met, wie het landschap koestert, houdt koers met karakter. Of zoals Martin Luther King zei, de time is always right to do what’s right. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw IJpelaar. Ik heb u uit laten spreken, want ik ben altijd benieuwd naar de woorden waar u uw betoog mee eindigt. Dank u wel. Dan geef ik als laatste nog het woord aan GroenLinksaf. Wie mag ik het woord geven? Meneer Frank den Braven. U heeft vijf minuten. De heer Den Braven: Geachte voorzitter, in de aanloop naar de vergadering van vanavond werd mij verteld dat de brug in de Baardwijksche Overlaat ontworpen is om hét icoon van de GOL-plannen te worden. Wisten jullie dat? Hét symbool voor de GOLNotulen raadsvergadering 26 juni 2025

18

plannen is een brug die niemand wil en een onherkenbaar verminkt monument. Onze dijk verdwijnt, om plaats te maken voor een lelijke medaille die de deelnemende partijen zichzelf op de borst willen spellen. Daarom is vanavond een zeer speciaal moment. De gemeenteraad van Waalwijk gaat de GOL-plannen meer geld geven dan we ooit eerder aan één enkel project gegeven hebben. We kunnen moeilijk anders dan ja zeggen, maar niet zonder daar een aantal opmerkingen bij te maken. We hoeven hier niemand uit te leggen dat de oplossingen die de GOL biedt voor onze verkeersproblemen hoognodig zijn. Ondanks het astronomisch hoge bedrag van 55 miljoen, dat het Waalwijk gaat kosten, zegt Linksaf dan ook ja. Het plan lost echt het problemen op en elke verdere vertraging maakt het duurder, zeker op momenten dat de wereld onrustig is en de kosten per dag enorm kunnen stijgen. Toch praten we vandaag over meer dan alleen maar geld, voorzitter. De snelfietsroute, vandaag al eerder genoemd, is een positief onderdeel van het GOL-plannen. De gevolgen voor die route van die snelle fietsen is helaas minder positief. Fietsersbond De Langstraat heeft, zoals al eerder gezegd vandaag, zich hard gemaakt voor een snelle fietsverbinding, maar heeft meteen laten weten tegenstander te zijn van de gevolgen die die verbinding zou hebben voor de Overlaat. Dat is een mening die Linksaf deelt.

Er waren en er zijn veel betere oplossingen dan tot ontwikkelen van een open gebied van ongeveer 1 vierkante kilometer met een brug die een onbelemmerde blik op de A59 garandeert en je volcontinu herinnert aan de nabijheid van grote hoeveelheden iconische auto's. Voorzitter, de bezwaren zijn duidelijk. De vernietiging van cultuurhistorische, economische, milieutechnische waarden, u kent ze allemaal. De uitgangspunten van het GOL zijn daarentegen prima. We zijn blij met de extra ruimte voor fietsers, maar we zijn niet blij met het onnodig aantasten van een monumentaal stukje natuur. Alhoewel de dijk Drunen is, is hij onderdeel van een groter geheel met de spoorbrug en de andere bruggen van de Halve Zolenlijn. Het plangebied heet de Baardwijksche overlaat en die dijk is onderdeel van het collectief geheugen van zowat alle Waalwijkers. Laten we een eeuwenoude wijsheid in gedachten houden. Als het niet kapot is, repareer het dan niet. Het argument dat de brug het open landschap van 150 jaar geleden herstelt, is lachwekkend. 150 jaar geleden lag er geen A59, geen Overlaatweg, geen Drongelenskanaal, geen nieuwe weg onder de Heidijk. Er was alleen open ruimte. We gaan een heftige ingreep in echte natuur doen om een zielig imitatie te creëren van een historische situatie, die op geen enkele wijze te vergelijken is met die vierkante kilometer die we nou gaan vernielen.

Even ter uw informatie, een icoon is een symbolische weergave van een idee of van een concept. Wat hier symbolisch gaat worden weergegeven, is dat het concept van natuur belangrijker is dan de echte natuur die we iconisch gaan opofferen. Voorzitter, als we de redenering achter dit plan gaan volgen, zou het volledig legitiem zijn om bij de reconstructie van Waalwijk Centrum de monumentale Sint-Jan te slopen om de skyline van Waalwijk van 150 jaar geleden terug te brengen. Het slaat nergens op, maar het concept is best iconisch. Voorzitter, twee laatste opmerkingen. We praten over een financieel voorstel. Laten we teruggaan naar waar het over gaat. Het zou de raad van Waalwijk te denken moeten geven dat we geen flauw idee hebben wat we uitsparen als we een deel van de plannen niet uitvoeren. Wij gaan 25 miljoen euro extra uitgeven op basis van een iconisch overzichtje

Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

19

op een half A4’tje. Dat is uniek. Dat is in de twintig jaar dat ik betrokken ben bij deze raad niet eerder voorgekomen. En dan de snelfietsroute en de dijk. Al jaren praten we over het aanpassen van deze plannen. Tijdens de gespreksavond vroegen we of al dat praten slechts voor de vorm was, maar dat was niet. Later hoorden we, en graag uw mening daarover als dat waar blijkt te zijn, wethouder, dat de stuurgroep wil beginnen aan de westzijde van de snelfietsroute de Waalwijkse kant dus, en laat dat nu het enige onderdeel zijn dat losstaat van de rest van alle andere plannen. De enige reden, en ondertussen hebben we begrepen dat dat waar is, die wij kunnen bedenken, is dat de verontreinigde grond die vrijkomt bij het afgraven van de dijk, gebruikt moet worden als onderlaag voor de nieuw aan te leggen op- en afritten en dat daarom het afgraven van de dijk helemaal niet uitgesteld kan worden. Als dat waar is, zijn we allemaal voor de gek gehouden. We hopen dat het onderzoek waar de motie in de Provinciale Staten en vanavond in de raad om vraagt echt een kans krijgt en niet vooraf afgeschoten wordt, omdat dit stukje het onmogelijk maakt. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, meneer Den Braven. Alle bijdragen zijn geweest. U kunt nu met elkaar hierover van gedachten wisselen. Meneer Bokšan zie ik opstaan. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter.

Ik ben aan het kijken, ik heb veel vragen voor nogal wat partijne. Ik denk dat ik bij het CDA ga beginnen. Het CDA noemde in hun bijdrage dat ze dit een veel te duur plan vinden. Ik heb in mijn betoog bepleit dat het veel geld is, maar dat het niet duur is, want wat duur is, is het niet doen. Ik was nog benieuwd of de heer Spohr een onderbouwing kan geven van waarom hij denkt dat het duur is en waarom hij denkt dat het niet duur zou zijn om het bijvoorbeeld niet te doen. De voorzitter: Meneer Spohr. De heer Spohr: Voorzitter, u heeft het zojuist door de heer Den Braven horen zeggen, dat dit een plan is, n ik heb het volgens mij meerdere mensen horen zeggen, dat zijn weerga niet kent in deze raad als het over financiën gaat. Dat is wat wij bedoelen met een te duur geworden plan. Het plan was in oorsprong duur, maar dat is door alle bezwaren en beroepen in korte tijd een exorbitant bedrag geworden. Natuurlijk kun je alles goed praten met de doelen van het plan. Daar heeft u ons niet over gehoord. Wij hebben grote zorgen over het feit dat we nu in een keer dit gigantische miljoenenplan moeten gaan steunen, omdat we eenvoudigweg niet meer terug kunnen. U hebt vanavond allerlei sprekers gehoord over waarom het goed zou zijn voor Waalwijk.

Wij hebben inhoudelijk tegen het plan nooit een bezwaar gehad, maar nu het plan zo financieel is misgegaan, laten we het zo maar noemen, vinden we wel dat waar we kunnen, we in ieder geval het plan in financiële omvang moeten beperken. Dat is de reden waarom wij het jammer vinden dat de motie die op dit moment voorligt, alleen maar praat over een vorm van overleg, terwijl wij denken dat we hier keihard moeten zeggen wat hier precies moet gebeuren, namelijk dat die Spoordijk gewoon niet moet worden afgegraven, dat de Spoorbrug in stand moet worden gehouden, gewoon omdat we ons geld moeten besparen omdat we ons 10, 15 miljoen kunnen besparen. Dat is wat wij bedoelen met te duur. Dat is wat we bedoelen met je kunt in ieder geval je budget nog aanpassen. De voorzitter: Meneer Bokšan. Notulen raadsvergadering 26 juni 2025

20

De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Dank voor dit antwoord. Als laatste vraag, want ik was de hele tijd aan het wachten in het betoog van de heer Spohr, is het CDA voor of tegen dit kredietvoorstel? Daar was ik benieuwd naar. De voorzitter: Meneer Spohr. De heer Spohr: Voorzitter, u hebt mij net al horen zeggen dat waarschijnlijk we niet tegen kunnen stemmen, gelet op datgene wat er dan allemaal niet gebeurt en gelet op de kosten die we dan überhaupt zullen blijven houden, mogelijk een claim van de aannemer daar nog niet in meegerekend. Kortom, we staan dus letterlijk met de rug tegen de muur en we zullen dus wel mee moeten. Dat is dan ook de reden waarom wij met name een beroep doen op raad en college, om toch vooral te onderzoeken in hoeverre we op dit moment nog het budget kunnen beperken. We vinden het waanzinnig. De voorzitter: Meneer Bokšan. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Nog een slotopmerking. Ik ben blij om te horen dat het CDA naar alle waarschijnlijkheid dus gaat instemmen met dit kredietvoorstel. Ik kan me herinneren dat bij elk kadernota sinds ik in deze raad zit, ik met de CDA in debat ben gegaan over de nut en noodzaak van het GOL en dat ze wel tot deze conclusie komen. Daar ben ik blij mee om te horen. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie meneer Kocken staan die nog wil aansluiten bij dit debat.