Verslag raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

NOTULEN van de openbare vergadering van de raad der gemeente Waalwijk, gehouden op 25 EN 30 mei 2023 Voorzitter:

mevrouw S.C.A.M. Ausems

Griffier: Plv.griffier:

mevrouw J.W.M. Louer mevrouw F.A. Opperman-Hulsker

Aanwezig de leden:

de heer J. van Baardwijk de heer A. van Belkom de heer M. Bokšan de heer F. den Braven de heer G. den Braven (afwezig op 30 mei) mevrouw C. de Bruijn de heer B. Bruurmijn de heer J. van Dijk (afwezig op 30 mei) de heer J. van Groos de heer A. van Hamond de heer J. van Hest mevrouw Y. IJpelaar-Alias mevrouw B. de Jongste-van Heijst (afwezig op 25 mei) de heer N. Kieboom mevrouw I. Klerks de heer T. Klerks de heer E. Knops mevrouw B. Koptagel-Demirbas (afwezig op 30 mei) mevrouw Y. van Laar de heer W. Lodenstijn de heer H. Metzke de heer L. Ottens (afwezig op 25 mei en 30 mei) de heer N van der Pluijm (aanwezig op 25 mei va. agendapunt 7; afwezig op 30 mei))

mevrouw M. Schilders (afwezig op 25 mei en 30 mei) de heer R. Spohr de heer R. Tiemstra mevrouw M. Veraa mevrouw M. Verhagen-van Lier de heer H. van Zelst Tevens aanwezig:

de heer T. Klerx, wethouder (afwezig op 30 mei) de heer F. Spierings, wethouder mevrouw D. Odabasi-Seker, wethouder mevrouw S. Schuijffel, wethouder de heer A. de Jong, wethouder

Notulen:

Notuleerservice Nederland

Aanvang: Geschorst:

19:30 uur op 25 mei 2023 22:55 uur op 25 mei 2023

Heropening: Einde:

19:30 uur op 30 mei 2023 20:40 uur op 30 mei 2023

1.

Opening

De vergadering wordt geopend om 19.30 uur. De voorzitter: Goedenavond. Ja, nu ben ik te verstaan. Excuses dat ik wat laat binnenkwam. Jullie weten dat ik het toch altijd even belangrijk vind om iedereen gedag te zeggen. Dus welkom allemaal. En we zijn een paar minuten later gestart en dat heeft een privéreden voor mij. Ik heb net mijn bonuszoon zijn buluitreiking mee mogen maken. En vervolgens snel in de auto om bij jullie te zijn vanavond, maar daarom ben ik dus iets later. Excuses daarvoor. We gaan starten en ik wil openen. Dat doen we altijd op een bepaalde manier, hier. Ik open de vergadering op de gebruikelijke wijze met een moment van stilte voor bezinning. Laten wij ons vanuit onze visie of geloofsovertuiging bij het begin van deze raadsvergadering bezinnen op onze gemeenschappelijke opdracht en verantwoordelijkheid om deze gemeente te besturen. De vergadering is geopend. 2.

Mededelingen

De voorzitter: Welkom, ook iedereen op de publieke tribune. Veel mensen aanwezig. Natuurlijk aan alle raadsleden, college en de griffie, en ook aan alle kijkers thuis. Voordat ik de vergadering verder start, wil ik heel graag even met jullie stilstaan bij gebeurtenissen in de wereld. Het is onrustig. Het is al een tijd onrustig, natuurlijk weten wij in Oekraïne, Rusland, maar ook elders op de wereld zijn er allerlei conflicten. En eigenlijk wilde ik heel even stilstaan met jullie bij de onrust in de wereld en bij onze verantwoordelijkheid, ook al is het klein, om goed te zijn voor elkaar en ons ervan bewust te zijn hoe goed we het hier hebben. Het is ons expliciet gevraagd door mensen uit Soedan om stil te staan, ook bij de oorlog in Soedan. Dat doen we ook, maar we staan ook stil bij alle andere conflicten in de wereld. We denken aan deze mensen. Met dank daarvoor. We hebben vanavond een livestream, dat betekent dat alles wordt opgenomen en uitgezonden. Onze bijeenkomst is terug te kijken op de site van de raad. Ik begin even met wat huishoudelijke mededelingen, onder andere een afmelding van mevrouw De Jongste, mevrouw Schilders en meneer Ottens. Meneer Van der Pluim zou later komen. Klopt dat? Ja. De fracties van Samen Waalwijk en Waalwijk in Beweging zijn dus afwezig.

Even kijken of het vanavond wel goed is gegaan, want ik verzoek de raadsleden die het presentieboek nog niet hebben getekend, om dat alsnog te doen. Iedereen blijft zitten. Kijk eens aan, helemaal goed. In verband met de schriftelijke stemming vanavond hebben we een commissie van stemopneming nodig en ik benoem daarvoor mevrouw De Bruin en de heer Bokšan. Is dat goed? Ja, is het oké? Ik wens u en ons allen vanavond een goed debat met wijze besluitvorming. Ik had bedacht dat ik niet al die instructies en regels voor ga lezen. Volgens mij kennen we die inmiddels wel. Toch? Oké. Het streven is dat we vanavond alle onderwerpen kunnen afronden. Maar zoals gewoonlijk zullen we om half 11, rond half 11, even inventariseren of dat ook daadwerkelijk gaat lukken. Mochten we uitloop hebben, dan is dat aanstaande dinsdag 30 mei. We hebben een traktatie. Die hebt u allemaal op, of nog voor u, of die krijgt u nog. In verband met de verjaardagen van de heer De Jong, de heer Van Belkom, de heer Kieboom, de heer Metzke en de heer Bruurmijn. Nou, van harte gefeliciteerd allemaal nog. Bijna, moet ik zeggen. Het was ook van meneer Spohr. Meneer Spohr staat er niet bij, maar meneer Spohr is binnenkort jarig. Jullie hebben dan met zijn zessen of zo in één keer getrakteerd. Vooruit dan maar, heel goed. Goed, ik ben bij punt 3 op de agenda. Kunnen we het even centraal houden hier? Dank u wel. Goed.

We gaan de agenda vaststellen. 3.

Vaststelling agenda

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

2

De voorzitter: We hebben een raadsvoorstel Huisvesting Internationale Schakelklas en dat is laat aan de agenda toegevoegd. Dit is daardoor niet besproken in de gespreksavond. Ik stel daarom voor dit onderwerp net wat anders te behandelen dan anders. Wethouder Odabasi krijgt even de gelegenheid om het raadsvoorstel kort toe te lichten. Dan doen we gewoon de eerste termijn met pitches en na deze pitches zal de wethouder reageren, maar kunt u haar ook nog vragen stellen. Dus dan geef ik wat meer ruimte om ook even met de wethouder het gesprek te hebben en vragen te stellen. Ik wil voorstellen met deze wijziging de agenda vast te stellen. Ik kijk even rond. Akkoord, dank je wel. De agenda wordt met inachtneming van bovenstaande wijzigingen vastgesteld. 4.

Vragenronde

Er zijn geen aanmeldingen voor de vragenronde. 5.

Beëdiging fractievolger

De voorzitter: We gaan een fractievolger beëdigen. Lijst IJpelaar draagt mevrouw Liesl Beekman voor als fractievolger. Een fractievolger moet aan dezelfde vereisten van de Gemeentewet voldoen als raadsleden. Een commissie onderzoekt geloofsbrieven. Deze commissie bestaat uit mevrouw De Bruin, de heer Ottens en meneer Van der Pluim. Ze hebben deze benoembaarheidsvereisten getoetst en akkoord bevonden. Een fractievolger wordt eveneens beëdigd. En ik wil dus mevrouw Liesl Beekman vragen om naar voren te komen. Mag ik u allen verzoeken te gaan staan? Ik lees de tekst voor en jij antwoordt mij. Ik zeg jij, want ik ken Liesl al wat langer dan vandaag. We zeggen je en jij nu tegen elkaar. Goed. Ik verklaar dat ik, om tot fractievolger van de raad te worden aangesteld, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet en dat ik de wetten zal nakomen, dat ik mijn plichten als fractievolger van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Dan mag je mij gaan antwoorden. Mevrouw Beekman: Dat verklaar en beloof ik.

De voorzitter: Ik wil je van harte feliciteren met deze benoeming tot fractievolger van Lijst IJpelaar en je ongelooflijk veel succes wensen in dit werk als fractievolger. Veel succes in je werk. 6.

Benoeming lid Regionale Adviescommissie regio Hart van Brabant

De voorzitter: Er is een vacature voor een lid in de Regionale Adviescommissie van de regio Hart van Brabant. En volgens de Gemeenschappelijke Regeling van Hart van Brabant bestaat deze RAC uit één raadslid en één plaatsvervangend lid per gemeente, aan te wijzen door de raad. Mevrouw Koptagel is al plaatsvervangend lid. De raad wordt voorgesteld om de heer Van Groos te benoemen. Omdat het over een persoon gaat, moet er schriftelijk gestemd worden. De voorgedragen kandidaat kan ook zijn stem uitbrengen, want het is een vrije stemming. Aangezien er geen andere kandidaten zijn voorgedragen, kunt u uw stem alleen uitbrengen op de heer Van Groos. U ontvangt een leeg stembriefje, waarop u de achternaam van de heer Van Groos schrijft. Een kandidaat moet een volstrekte meerderheid hebben om benoemd te worden. Inmiddels weet u waaraan een behoorlijk stembriefje moet voldoen. Alhoewel de stemming over personen geheim is, wil Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

3

ik toch even de gelegenheid geven voor een stemverklaring, mocht iemand daar behoefte aan hebben. Ik kijk weer even rond. Niemand? Dan gaan we stemmen en dan wil ik zo meneer Bokšan en mevrouw De Bruin vragen om de stemmen te tellen. Ik heb de uitslag van de stemming. Welkom, meneer Van der Pluim. Er zijn 25 stemmen uitgebracht, waarvan één ongeldige stem en 24 stemmen op de heer Van Groos. Aldus besloten. Van harte gefeliciteerd. Hartelijk dank. Dank dat u deze rol wilt vervullen voor onze gemeenteraad in de regio Hart van Brabant. Ik weet zeker dat we daar een goede aan gaan hebben. Dus dank u wel.

Ter vaststelling akkoordstukken 7.

Benoeming en beëdiging voorzitter en twee leden ombudscommissie

De voorzitter: Ik heb ze al even zien zitten, maar helaas nog niet uitgebreid kunnen spreken. Dat komt op een ander moment. De Verordening ombudscommissie Waalwijk schrijft voor dat de ombudscommissie bestaat uit een voorzitter en twee leden. En vanwege ontstane vacatures en een daarom gestarte werving wordt de raad voorgesteld om een nieuwe voorzitter en twee nieuwe leden te benoemen. Nogmaals ook hier gaat het over personen en moet er schriftelijk worden gestemd. U ontvangt zo een gecombineerd stembriefje, waarop u bij elke kandidaat aankruist of u voor of tegen een benoeming, of een herbenoeming bent. De kandidaten moeten, zoals net ook gezegd, een volstrekte meerderheid hebben. Voor het bepalen van de volstrekte meerderheid telt de stem van de raadsleden die bij de kandidaat geen behoorlijk stembriefje hebben ingeleverd, niet mee. Heeft iemand behoefte aan stemverklaring? Nee, prima. Dan stel ik voor dat we gaan stemmen. Ik heb hier de uitslag van de stemming. Er zijn 26 geldige stemmen uitgebracht en dat geldt voor alle drie de personen. De heer H.J.A.M. van de Waardt, de benoeming tot voorzitter: 26 stemmen uitgebracht, 24 voor en 2 tegen. Van harte gefeliciteerd, meneer Van de Waardt. Mevrouw Offereins, nieuw lid: 26 stemmen uitgebracht en 26 stemmen voor. Van harte gefeliciteerd. De heer Van Ruitenbeek, nieuw lid: 26 stemmen uitgebracht, 26 voor.

Van harte gefeliciteerd. In de Gemeentewet staat dat, voordat de voorzitter en leden hun functies kunnen uitoefenen, zij de eed of verklaring en belofte aan mij afleggen. Mevrouw Offereins, de heer Van de Waardt en de heer van Ruitenbeek, wilt u naar voren komen? Dan gaan wij dat doen. En mag ik u verzoeken te gaan staan. De eed, voor de heer Van de Waardt. Ik zweer dat ik, om tot lid van de ombudscommissie benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks nog middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de ombudscommissie naar eer en geweten zal vervullen. Wat is uw antwoord? Wilt u uw vingers omhoogsteken? De heer Van de Waardt: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Hartelijk gefeliciteerd. Dan ga ik voor u de verklaring en belofte voorlezen. U weet ook wat u antwoordt? Dan begin ik eerst bij u. Ik verklaar dat ik om tot lid van de ombudscommissie benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.

Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten rechtstreeks noch Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

4

middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plicht als lid van de ombudscommissie naar eer en geweten zal vervullen. Wat is daarop uw antwoord? Mevrouw Offereins: Dat verklaar en beloof ik. De heer Van Ruitenbeek: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Van harte gefeliciteerd. Hartelijk welkom en we wensen jullie heel veel succes en ik hoop ook plezier, bij de ombudscommissie en in uw werkzaamheden voor de gemeente. 8.

Mandaat en volmacht griffie privaatrechtelijke handeling raad

De voorzitter: We zijn bij punt 8 en dat is mandaat en volmacht van de griffie voor privaatrechtelijke handelingen van de raad. De raad wordt gevraagd om de griffier te mandateren en een volmacht te verlenen aan de voorzitter van de werkgeverscommissie, zodat de organisatie van en voor de griffie privaatrechtelijk geborgd is en vergemakkelijkt wordt. Eigenlijk is dat wat we al deden, alleen zorgen we ervoor dat het nu goed is vastgelegd en gemandateerd. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Niemand. Ik wil voorstellen dit raadsvoorstel zonder hoofdelijke stemming aan te nemen. Ja, aldus besloten. Dan gaan we naar punt 9 op de agenda. 9.

Jaarstukken 2022, Begroting 2024, Beleidsplan 2024-2027 GGD Hart voor Brabant én de jaarstukken 2022 en de Conceptbegroting 2024 RAV Midden-West-Noord

De voorzitter: De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van iedereen en het RAV, de Regionale Ambulance Voorziening verzorgt het ambulancevervoer. De raad kan een zienswijze geven over de kaders voor de ontwerpbegroting ‘24 van de GGD en het RAV. De raad wordt gevraagd de financiële consequenties hiervan op te nemen in de gemeentelijke begroting van ’24. Dat besluit, zijn er vragen bij? Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Meneer Van Groos ga uw gang. De heer Van Groos: Dank u wel. Ondanks het feit dat wij van mening zijn dat de GGD problemen bij jongeren in vroegtijdig stadium niet herkent, zal onze fractie niet tegenstemmen. De voorzitter: Dank u wel. Met inachtneming van deze stemverklaring wil ik voorstellen dit raadsvoorstel zonder hoofdelijke stemming aan te nemen. Aldus besloten. Dan gaan we naar punt 10. 10.

Vaststellen exploitatieplan ‘actualisatie globaal exploitatieplan Driessen 2023’

Een ontwikkelaar is voornemens om nieuwe woningen op een stuk grond op landgoed Driessen te bouwen. Om dit te kunnen doen is een uitwerkingsplan vereist. Het uitwerkingsplan kan pas in werking treden als ook het geldende exploitatieplan vastgesteld wordt. De raad heeft de bevoegdheid om zo'n exploitatieplan vast te stellen, vandaar dat de raad zich hier nu over buigt. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Meneer Van Groos, ga uw gang.

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

5

De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. In onze ogen was het handiger geweest om dit onderwerp tegelijk met de nota Grondexploitatie te bespreken. En dat geldt ook voor punt 19 van de agenda. Dan hoef ik dat straks niet te herhalen. De voorzitter: Met inachtneming van uw stemverklaring wil ik voorstellen dit raadsvoorstel zonder hoofdelijke stemming aan te nemen. Aldus besloten. Dank u wel. Dan gaan we nog naar punt 11 en 12, de vaststelling van ingekomen stukken en verslagen.

Ter vaststelling lijst van ingekomen stukken en verslagen 11.

Lijst van ingekomen stukken a. Ingekomen stukken b. Langetermijnagenda (LTA) c. Raadsinformatiebrieven d. Bestuurdersbrieven e. Beantwoording schriftelijke vragen (art. 47) f. VNG Ledenbrieven

De voorzitter: De lijst van ingekomen stukken bestaat uit de onderdelen A tot en met F. Zijn er opmerkingen? Nee. Dan zijn ze aldus vastgesteld. 12.

Verslagen en besluitenlijsten

De voorzitter: Raadsvergadering 9 maart, besluitenlijst 9 maart, gespreksavond 23 maart, raadsvergadering 6 april, besluitenlijst 6 april. Iemand? Aldus vastgesteld.

Ter bespreking en vaststelling bespreekstukken 13.

Zienswijze op een voorstel van het bestuur van Stichting De Bergsche Maasveren om tarieven in te voeren voor diverse gebruikersgroepen van de veren

De voorzitter: En dan zijn we bij de bespreking en de vaststelling van de bespreekpunten, bij punt 13. En daar zitten heel wat mensen voor op de publieke tribune, denk ik. Punt 13 gaat namelijk over een zienswijze op het voorstel van het bestuur van de Stichting De Bergsche Maasveren om tarieven in te voeren voor diverse gebruikersgroepen van de veren. De oevergemeenten Waalwijk, Heusden, Altena en Zaltbommel hebben in 2008 een bedrag van de staat gekregen om voor minimaal dertig jaar de kosten voor de drie veren te dekken en in de vaart te houden. Dit blijkt niet mogelijk te zijn. Het bestuur van de Bergsche Maasveren stelt voor om tarieven te gaan invoeren. De raad kan nu een zienswijze geven over het voorstel van het bestuur van de Bergsche Maasveren. Dat gaan we nu doen. Het is een bespreekpunt voor de VVD, voor GroenLinksaf, voor de SGP, voor het CDA, voor Lijst IJpelaar en voor de ChristenUnie. En ik stel voor in deze volgorde de pitches te doen. Dat stel ik niet voor. Het spijt me. Er komt een amendement aan en daarom moet ik hem even wijzigen. Ik stel voor de SGP als eerste het woord te geven. De heer Tiemstra: Voorzitter, geachte aanwezigen. Woord houden staat boven het verkiezingsprogramma van de SGP, als leidraad voor ons spreken en voor ons handelen en voor ons denken. Wat is woord houden? Laat uw ja, ja zijn en uw nee, nee.

Wees dus Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

6

betrouwbaar, zorg dat men op u aankan. Heeft hij gezworen tot zijn schade, evenwel verandert hij niet. Woord houden betekent dus nakomen wat je hebt beloofd. Dat geeft niet veel speelruimte. Zoals een veerpont over de Maas gebonden is aan de ruimte die staalkabels hem bieden om koers te kiezen, zo houden wij de Stichting Bergsche Maasveren graag gebonden aan de afspraak om de veerdiensten gratis te houden. Op 23 december 2008 kwam het persbericht tot ons vanuit Rijkswaterstaat en de toenmalige oevergemeenten, Rijkswaterstaat draagt veren over aan oevergemeenten. Stichting Bergsche Maasveren houdt veerdiensten gratis. De gemeenten ontvangen van het Rijk een bedrag van € 22.600.000,–. De stichting belegt deze som zodanig dat de veren voor minimaal dertig jaar gratis blijven voor gebruikers. Op basis van de huidige exploitatie moet dat mogelijk zijn, zo spraken zij uit. En dat lijkt ons duidelijke taal. Dat is heel andere taal dan het persbericht van 17 maart jongstleden van de huidige oevergemeenten, waarin wordt gemeld dat aan de gratis overtochten een einde gaat komen. De gemeenteraden zijn hierin op geen enkele wijze meegenomen. De gemeenteraden zijn volledig overvallen door deze informatie en de samenleving ook. Voorzitter, slechts een paar vragen.

Moet de stichting, nu het even tegenzit en de dertig jaar nog niet half om zijn, nu al de hand op gaan houden? Zorgen de veerdiensten niet juist voor ontlasting van het wegennet, bevorderen de meeste niet juist de veiligheid? Welke alternatieven hebben de gebruikers van de veerdiensten? Omrijden in de spits, over de A59 en de A27, hebt u het al eens geprobeerd? Moeten wij ons nu niet juist in deze tijd een betrouwbare overheid tonen? Voorzitter, de gemeenteraden kunnen een zienswijze indienen tegen het thans voorliggend voornemen. En laten we dat doen. De raad van Altena heeft de wethouder ook een opdracht meegegeven, nota bene unaniem. Laten wij woord houden en ook als raad uitspreken dat wij de gratis overtocht in ieder geval deze dertig jaar gecontinueerd willen zien. In bijgaand amendement, ingediend mede namens de ChristenUnie, vindt u deze uitspraak verwoord, die wij graag als zienswijze aan de portefeuillehouder, als lid van de raad van toezicht van de stichting meegeven. Tot zover een eerste termijn. Amendement A: Continuering gratis overtocht Constaterende dat, - Op vrijdagmiddag 17 maart jl. vanuit de 4 oevergemeenten van de Bergsche Maas (Altena, Heusden, Waalwijk en Zaltbommel) een persbericht is uitgegaan waarin bekend is gemaakt dat aan de gratis overtochten met de Bergsche Maasveren een einde gaat komen.

- De gemeenteraad diezelfde vrijdagmiddag via het RIS over dit persbericht is geïnformeerd. - De gemeenteraad in deze beleidskeuze geheel niet is meegenomen. - Niet alleen in Waalwijk, maar ook in andere oevergemeenten de raad zich door deze handelwijze en beleidskeuze overvallen voelt. - De Raad van Toezicht van Stichting de Bergsche Maasveren bevoegd is om tariefheffing goed te keuren. - De oevergemeenten ieder een wethouder afgevaardigd hebben in de Raad van Toezicht van Stichting de Bergsche Maasveren. - De gemeenteraden te allen tijde recht en ruimte hebben om hun kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende verantwoordelijkheid te nemen. - De gemeenteraden zienswijzen kunnen indienen tegen het thans voorliggend raadsvoorstel. Overwegende dat, - De gemeente Waalwijk bij persbericht van 23 december 2008 heeft laten weten dat Rijkswaterstaat de Bergsche Maasveren overdraagt aan de vijf oevergemeenten Aalburg, Heusden, Waalwijk, Werkendam en Zaltbommel. Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

7

-

Met de overname een bedrag van € 22.600.000,- is gemoeid. De gemeenten dit bedrag ontvangen van het Rijk. De stichting dit bedrag zodanig belegt, dat de veren – voor minimaal 30 jaar – gratis blijven voor gebruikers. De gemeente in het toenmalig persbericht uitspreekt dat de veerdiensten van groot maatschappelijk belang zijn.

Besluit: 1. Aan het bestuur van Stichting de Bergsche Maasveren een heldere zienswijze uit te brengen. 2. In deze zienswijze aan het stichtingsbestuur uit te spreken dat de gratis verzorging van de overtocht gedurende 30 jaar voor alle gebruikers gecontinueerd dient te blijven. 3. In deze zienswijze uit te spreken dat het Stichtingsbestuur zich dan ook tot het uiterste dient in te spannen om deze gratis overtochten voor alle gebruikers te blijven verzorgen. 4. Financiële effecten van deze opstelling op te vangen binnen het budget Beleidsveld 2 Verkeer, vervoer en Waterstaat. De voorzitter: Dank u wel, meneer Tiemstra. Welke fracties ondersteunen het amendement nog meer? Naast de ChristenUnie, zoals ik net hoorde. Het CDA, GroenLinksaf, Lijst IJpelaar. Dank voor uw bijdrage. Dan wil ik nu de ChristenUnie maar meteen het woord geven, als mede-indiener van het amendement. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. De bijdrage van de ChristenUnie bevat drie punten, waaruit blijkt dat we het raadsvoorstel niet steunen. Het eerste punt is pech, de tweede, morele plicht en de derde, te snel. Pech. De oevergemeenten hebben van Rijkswaterstaat een mooie bruidsschat meegekregen. Alleen is het jammer dat kort daarna de bankencrisis ontstond, waardoor de rente naar een historisch laag peil zakte, en de opbrengst van het vermogen een stuk lager was.

Het bestuur van de stichting heeft er van alles aan gedaan om de kosten te drukken, maar kon niet voorkomen dat de stichting inteerde op het eigen vermogen. Daaraan kunnen de gebruikers van de veren, noch de gemeenten iets doen. Twee, de morele plicht. Toch zijn de oevergemeenten met het accepteren van de bruidsschat in onze ogen moreel verplicht om de overtocht gedurende dertig jaar gratis te houden. Het college stelt nu voor om in te stemmen tarifering in te voeren voor gemotoriseerd verkeer. Drie, te snel. De ChristenUnie vindt de haast waarmee dit moet gebeuren bezwaarlijk. Het gevolg is dat gebruikers en gemeenteraden zich overvallen voelen. Natuurlijk willen de gebruikers dat de overtocht gratis blijft. Maar het bestuur heeft verzuimd om toe te lichten waarom tarifering nu het enige alternatief is. Kwalijk is ook dat aan de gemeenteraden wordt gevraagd om met dit plan in te stemmen, terwijl de uitwerking hiervan niet met hen is gedeeld. De berekening ontbreekt hoe het bestuur tot de tarieven is gekomen, waarop een mogelijke afname met 25% is gebaseerd, hoe de ticketverkoop en controle in hun werk gaan, welke kosten hiermee gemoeid zijn. Onze fractie heeft meerdere keren gevraagd om de berekeningen, maar de portefeuillehouder weigert om die te delen. Daarom is de ChristenUnie medeindiener van het amendement om nu niet akkoord te gaan met de invoering van tarieven.

De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Groos. VVD, mag ik u uitnodigen? De heer Knops: Voorzitter, de stichting Bergsche Maasveren heeft bij oprichting in 2008 een bruidsschat meegekregen. Eerdere sprekers en uzelf hebben dat al gemeld. Bedoeling was om dertig jaar te voorzien in gratis overtochten. Maar door wat de heer Van Groos pech noemde, de uitzonderlijk lage rente en zelfs negatieve rentestanden van Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

8

de laatste jaren zijn de beleggingsresultaten van deze bruidsschat te laag gebleken om de operationele kosten te dekken. Het verlies is de laatste jaren opgelopen tot 6 à 7 ton per jaar. En het gevolg is dat het vermogen van de stichting is ingeteerd tot € 17.800.000,–. Het bestuur heeft in het verleden al verzocht om ruimere beleggingsmogelijkheden, om zodoende het rendement te verbeteren en het tij te keren. De raad heeft hier toen mee ingestemd, maar dit heeft onvoldoende mogen baten. Maatregelen om verder interen te voorkomen zijn daarmee onvermijdelijk en dulden geen verder uitstel. De vraag is vervolgens of deze lasten bij de gebruikers of bij de gemeenschap als geheel moeten landen. De VVD-fractie vindt het gerechtvaardigd om deze lasten bij de gebruiker te leggen. Voetgangers, fietsers en landbouwvoertuigen die geen reëel alternatief hebben, worden ontzien. Automobilisten hebben de vrije keuze tussen omrijden of betalen. Een snelle calculatie laat zien dat omrijden tegen de huidige benzineprijzen nauwelijks financieel voordeel oplevert. Over de mogelijke extra CO 2uitstoot maken wij ons dan niet heel veel zorgen. Betalen is ook op de meeste andere pontjes in Nederland gangbaar. Natuurlijk begrijpen wij dat dit, na meer dan honderd jaar kosteloze overtochten, geen leuke boodschap is. De financiële realiteit maakt dit echter onvermijdelijk.

Verder uitstel maakt het probleem in de toekomst alleen maar groter. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, meneer Knops. GroenLinksaf, mag ik u het woord geven. De heer Den Braven: Voorzitter, wij Waalwijkers leven in een van de meest welvarende landen ter wereld. En toch hebben een aantal mensen in onze gemeente problemen om rond te komen. Als overheid kennen we dat probleem, maar wij kunnen het afwentelen op onze bewoners. Zij hebben die luxe niet. Voorzitter, gratis Maasveren is bij uitstek een zaak waar wij ons als overheid wel aan onze beloftes zouden kunnen houden. De bruidsschat had bij een fatsoenlijke belegging ruim voldoende moeten zijn. De voorstellen die we als raad te zien kregen in 2008 spraken over 5% rendement uit staatsobligaties, waar 4,5% procent genoeg zou moeten zijn. En toch is het niet gelukt de boel dekkend te krijgen. Grotendeels pech. Maar dat inflatie echt is, dat rendementen fluctueren en kosten stijgen, dat wisten we toch in 2008 ook al? Dat de veren afgestoten werden omdat ze moeilijk renderend te maken waren, kan toch ook geen verrassing zijn? Voorzitter, ook GroenLinksaf weet dat beloftes hardmaken niet altijd kan. Maar ook zien wij door gebroken beloftes het vertrouwen in de politiek afbrokkelen. Burgers hebben niet veel met voortschrijdend inzicht.

Voorzitter, de mensen met de diepste zakken in de samenleving liggen niet zo wakker van € 34,– met de trein op en neer naar Amsterdam, oplopende zorgkosten en exploderende energieprijzen, of bijvoorbeeld € 2,70 voor een veerpont. Dat is niet zo belangrijk. Een positie die wij ze overigens van harte gunnen, maar het is ook een positie die wij iedereen van harte gunnen. Voorzitter, op veel vragen is niet echt fatsoenlijk antwoord gegeven. Wat betekent het voor het milieu en de verkeersdrukte als mensen gaan omrijden over de nabijgelegen bruggen? Hopen dat het meevalt, is niet bepaald een bevredigend antwoord. En voorzitter, uit een onderzoek uit 2004 werd berekend dat het tot 1.400.000 extra kilometers per jaar zou kunnen leiden. En er is nu 30% meer autoverkeer, dus reken maar uit. Voorzitter, ik weet als historicus dat kijken naar het verleden men cynisch kan maken. Een wethouder uit Heusden sprak in 2004, mede namens Waalwijk, over de morele verplichting de veren gratis te houden. Wij namen die morele verplichting met open ogen over. Maar vijftien jaar later wijken morele verplichtingen voor het belang van geld. De gratis veren zijn een belangrijke voorziening. En voor het in stand houden van voorzieningen betalen we belasting. De breedste schouders iets meer dan de smalle. Echt gratis zijn ze dus sowieso niet.

Voorzitter, GroenLinksaf wil de wethouder met klem vragen om samen met de andere betrokken gemeenten te kijken wat er wel mogelijk is. We denken dat er andere oplossingen zijn om te voorkomen dat de rivier een sociale barrière gaat vormen. Waar Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

9

een wil is, is een gratis veerpont. Het amendement van de SGP zullen we daarom steunen. Tot zover, in eerste instantie. De voorzitter: Precies binnen de tijd, dank u wel. CDA, meneer Spohr, mag ik u het woord geven? De heer Spohr: Voorzitter, opnieuw spreken we vandaag over de Bergsche Maasveren. Net als de sessie een jaar geleden heeft het CDA grote moeite met de opstelling van het bestuur van de stichting, om over te gaan tot het invoeren van de betaalde overtocht. Dit is tegen de oorspronkelijke belofte en dus onbetrouwbaar bestuur wat ons betreft. Bovendien is het resultaat belastend voor bewoners en bedrijven aan beide zijden van de Maas, van de Bergsche Maas. Het CDA heeft al eerder duidelijk gesteld dat de constructie met de stichting zou moeten worden beëindigd. Uitvoering van dergelijke taken hoort gewoon bij de overheid. Bovendien betreft het een betaald bestuur en mag de burger worden geacht een extra budget van € 1400,– per jaar te reserveren, voor betaling van de overtocht. Wat ons betreft zou het bedrag van de vergoeding van het bestuur beter kunnen worden ingezet voor de exploitatie van veren. Verder vindt het CDA het te gemakkelijk dat het kennelijk niet de zaak is van Waalwijk, als bewoners mijdgedrag vertonen en besluiten om te rijden via de Heusdense brug. Daarmee worden wegen extra belast en is ook het milieu niet gediend.

En dat past in deze tijd niet meer. Het gaat niet aan om te denken dat Waalwijk daarvan geen last heeft. De CDA-fractie vindt de verhoging daarom geen goed besluit en zal dat niet steunen. En daarnaast pleiten we opnieuw voor het stopzetten van de stichtingsconstructie en het overhevelen van verantwoordelijkheid naar Rijks- of provinciale overheid. We zullen het voorstel dus niet steunen, maar het amendement wel. De voorzitter: Dank u wel, meneer Spohr. Zestig, hoorde ik fluisteren. We zullen proberen voor 12 uur vannacht af te ronden anders wordt het misschien extra belastend. Mevrouw IJpelaar, mag ik u het woord geven. Mevrouw IJpelaar: Dank u wel, voorzitter. Als laatste, dus ik heb het even aangepast. Voorzitter, met een van-hart-tot-hartcommunicatie staat en valt alles. Wanneer Lijst IJpelaar alles rond dit voorstel leest en beluistert, missen wij een communicatie die beter kan. Daarom snapt Lijst IJpelaar de weerstand van de inwoners van de oevergemeenten heel goed. Het is nogal wat, als je uit de pers moet horen dat de tarieven snel worden ingevoerd, voor je dagelijkse reis naar werk of school. Deze gratis veerdienst is de enige in Nederland. Dit is destijds voor levenslang aan de gebruikers beloofd. Echter, begrijpt Lijst IJpelaar ook dat deze belofte niet in stand kan blijven, in deze tijd van zoeken naar oplossingen om de veerverbinding te behouden.

Maar de gebruikers moeten hiervan geen dupe worden. Daarom vinden wij dat, één, de ingangsdatum van tariefheffing moet worden uitgesteld, zodat gebruikers meer tijd krijgen om eraan te wennen, nu aan deze belofte helaas een eind komt. Twee, indien deze niet volledig gratis kunnen blijven, met mogelijkheden te komen voor een persoonsgebonden aanpak. En daarbij al het landbouwverkeer, inclusief loonwerkers, vrij te stellen van de tolheffing. Wij stemmen tegen dit voorstel, zoals die hier nu ligt. Ook, omdat niet duidelijk is wat dit voorstel voor gevolgen heeft voor het milieu. Inwoners hebben dan geen andere keuze dan om te gaan rijden. Wij kunnen immers niet in andermans portefeuille kijken. Ik sluit af met de quote van Johan Cruyff. Ik heb nog nooit een zak geld een goal zien maken. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw IJpelaar. Dit waren de bijdragen van de fracties op dit onderwerp. Dan hebt u nu ruimte om op elkaar te reageren en te debatteren. Meneer

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

10

Tiemstra, meneer Van Groos, u staat ook op. U mag naar het spreekgestoelte lopen en uw gang gaan. Nog iemand anders behoefte? De heer Tiemstra: Dank u wel, voorzitter. Het zal u niet verbazen dat ik in eerste instantie een paar vragen heb voor de heer Knops. Zal ik ze nu stellen, meneer Knops? Ik heb uw betoog beluisterd. Even een paar dingen eruit, even in willekeurige volgorde. U had het over een aantal andere pontjes. Echter, de discussie gaat vanavond niet over een aantal andere pontjes. De discussie gaat vanavond over de drie Maasveren, die gedurende dertig jaar gratis zouden zijn. Daar ligt een toezegging. Daar zijn wat oorzaken, daar zijn wat plannen, daar gaat het om, dus laten we de discussie niet vertroebelen door andere pontjes erbij te halen. U hebt, denk ik, terecht geconstateerd samen ook met de heer Van Groos dat de opbrengsten van de beleggingen van de stichting te laag waren, lager dan vooraf ingeschat kon worden. De heer Van Groos heeft dat pech genoemd. Daar kan ik me ook wel iets bij voorstellen. Aan de andere kant, als we op dit moment zien, dan zijn de rentetarieven het afgelopen jaar, denk ik, met een procent of drie gestegen. Ik weet niet of de rek er al helemaal uit is. Een bepaalde periode kan ook te kort zijn, om daar besluiten op te baseren.

Ik denk ook dat er nog ruim voldoende geld in kas zit om de gedane belofte na te komen en het gratis verzorgen van de overtocht te continueren. Misschien zul je wat andere keuzes moeten maken, maar daarvoor zit een deskundig stichtingsbestuur. Ten derde, dinsdagavond in Altena is een motie of een amendement aangenomen, mede ingediend door de VVD, als ik me goed herinner. Het is denk ik best belangrijk als we vanavond onze wethouder met een opdracht, met een raadsuitspraak richting het stichtingsbestuur, of richting de Raad van Toezicht sturen. Waarom? De wethouder van Altena heeft een opdracht meegekregen. Op het moment dat onze wethouder een opdracht meekrijgt, dan zit je met twee tegen twee aan tafel. Ik weet niet hoe anderen erin staan. Als wij dit vanavond laten gaan, dan staat de wethouder van Altena alleen en heeft de discussie daar ook weinig zin gehad. Ik denk dat er voldoende aanknopingspunten zijn. U hebt ook de argumenten van de andere fracties gehoord, om er nog eens heel goed over na te denken. Moet het dan beslist ons amendement zijn? Dat is niet gezegd. Als u zegt van, we kunnen het iets anders formuleren, op een andere manier tot elkaar komen. Prima, maar het zou ons best wat waard zijn, als we dit besluit vanavond niet nemen. Het zijn misschien een aantal dingen tegelijk, maar misschien kunt u uw dingen eruit pakken en hierop reageren.

De heer Knops: Dank u wel, voorzitter. Ik zal inderdaad een paar punten eruit pakken. Het gaat inderdaad niet over pontjes in het algemeen. Het gaat over deze drie specifieke pontjes, dat begrijp ik heel goed. Toch is het niet raar om natuurlijk om je heen te kijken, hoe het in de rest van Nederland geregeld is. En daar is bijna geen enkel pontje gratis. Je moet een klein bedrag betalen, in ieder geval als automobilist. Dus ik vind die vergelijking helemaal niet raar. Uiteraard kun je dat doen. Dan het rendement. Ik vond pech inderdaad een mooie omschrijving. Het is uitzonderlijk geweest na de Tweede Wereldoorlog dat de rentestand zo laag is. Hij is nu hoger. Je mag ook verwachten dat hij nog hoger wordt. Het bestuur heeft ook meer ruimte gekregen, omdat wat minder defensief te beleggen. Dus je mag er inderdaad van uitgaan dat dat rendement omhooggaat. Maar de afgelopen jaar is 6, zelfs 7 komma zoveel ton verlies geleden en dan loopt het heel hard omlaag, waardoor de rente-inkomsten in de jaren daarna nog lager worden, omdat er iedere keer driekwart miljoen vanaf gaat. En dan kom je op termijn in grote problemen. Dat zou zelfs betekenen dat je na dertig jaar een megaprobleem hebt, want dan moeten wij als oevergemeenten € 1.100.000,– ophoesten. Terwijl nu alleen het gat gedicht hoeft te worden en dat kan met een relatief overzichtelijk bedrag.

Dat bedrag wordt dramatisch als je na dertig jaar helemaal niets meer in de pot hebt en dan voor financiering moet gaan zorgen. Het is een beetje je kop in het zand steken, denk ik, om naar uitstel te zoeken. Hoe vroeger je begint met dit soort Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

11

maatregelen, hoe minder pijn ze doen. Alleen de stap van niets betalen naar iets betalen, is natuurlijk een heel grote stap en die doet heel veel pijn. En ik snap dat dat vervelend overkomt. Ik snap ook dat mensen zich overvallen voelen, terwijl ik wel begrijp dat er tijdig gecommuniceerd is. Ik hoorde van mijn vrouw die tennist in Dussen soms, dat het op de pont al is aangekondigd dat je moest gaan betalen. En dat was in februari, als ik mij wel herinner en de echtelijke communicatie goed verlopen is. Even kijken dan. Ja, de VVD Altena heeft haar eigen afweging. Wij hebben als VVD geen landelijk beleid ten aanzien van veerpontjes. Dus ik laat de overwegingen die de VVD Altena maakt aan henzelf over. De heer Tiemstra: Dank u voorzitter. Nog eventjes en dan houden we erover op. Maar over de vergelijking met de andere veerpontjes. Of veerpontjes betaald zijn sinds jaar en dag, of veerpontjes gratis zijn met de toezegging dat dat gedurende dertig jaar gebeurt, dat is wel een essentieel verschil. Want ik denk dat dat een 180 graden ander vertrekpunt is. Wij gaan daar op een gegeven moment voor. Afspraken zijn gemaakt, toezeggingen zijn gedaan, laten we die nakomen en daar niet nu van afstappen. Dat is één. Twee, als je naar de hogere rentestand kijkt, we hadden best graag die berekeningen eens rustig gemaakt.

Maar ik kan me niet voorstellen dat met een ander beleggingsbeleid – Nogmaals, we hebben al een wijs stichtingsbestuur zitten, stijgende rente. Dan is er veel meer mogelijk dan de afgelopen jaren. En volgens mij hebben we nog meer dan vijftien jaar te gaan om daar iets in te doen. Wat betreft de communicatie. Ik kan me nog heel goed herinneren, 17 maart op vrijdag, ik keek eventjes op mijn iPad en ik zie een bericht, Brabants Dagblad, 's middags ergens tussen 3 en 4. Ik denk, het zal niet waar wezen. Schriftelijke vragen, ik was er al aan begonnen. Ik denk, even wachten, even wachten, even kijken of ik misschien iets gemist heb. En ja hoor. Vrijdagmiddag stond ook op het RIS hetzelfde persbericht. Wie denkt eraan om op vrijdagmiddag nog even op het RIS te kijken? Geen mailtje gehad, helemaal niks. Brabants Dagblad en het RIS bijna tegelijkertijd. Wij wisten van niks. Als dat goede communicatie is. Zelfs in Altena was iedereen het erover eens, dit is geen communicatie. De wethouder heeft het ook toegegeven. En als iemand op de pont dat dan toevallig hoort, geweldig, maar dat noem ik geen communicatie richting de raad. Dat zijn allemaal afgeleide zaken. Waar het ons om gaat, kom die toezegging na, hou die gratis pont de komende, wat is het, vijftien, zestien jaar in de lucht. Kijk dan hoe de stand van zaken is. Maar neem nu dit besluit niet. En geef onze wethouder een opdracht.

Dan maakt het een kans. De heer Knops: Voorzitter, ik wil niet in herhaling vallen. Ik begrijp het communicatiepunt. Dat is ook lastig. Dat is vervelend. Dat zal vast beter hebben gekund. Ik begrijp het veel ernstigere punt van niet nakomen van gemaakte afspraken. Het woord onbetrouwbare overheid viel, dus ik snap heel goed hoe vervelend het is. Maar verder uitstel leidt tot nog vervelendere consequenties. Als je op zo’n moment, over tien jaar of zo, besluit, nu moeten we tarieven invoeren, zul je hogere tarieven moeten gaan invoeren, zul je misschien ook voor fietsers en voetgangers tarieven moeten gaan invoeren. Dus je houdt het probleem klein door nu snel in te grijpen. En ik begrijp dat dat pijnlijk is en vervelend is. Maar uitstel is een maatregel van een zachte heelmeester in mijn ogen. De voorzitter: Mag ik u inderdaad vragen om niet in herhaling te vallen. Ik denk dat dat lastig is, want je hebt allebei eigen argumenten. Meneer Tiemstra, u wilt nog iets toevoegen aan dit gesprek? Ga uw gang. De heer Tiemstra: Allerlaatste. Argumenten zijn gewisseld, er zijn meer sprekers. Nee, ik wil alleen de VVD nog ten uiterste oproepen om hun standpunt te heroverwegen. Ik herken hierin de VVD niet. De ondernemerspartij die zegt van, we durven hier de Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

12

schouders onder te zetten, we gaan de uitdaging aan, we gaan kijken naar wat wel kan. Nee. U dreigt, ik zeg niet dat u dat doet, maar u dreigt de handdoek in de ring te gooien en de wethouder geen opdracht mee te geven. En dat is voor mij hetzelfde als de handdoek in de ring gooien. En dat stelt mij teleur. Dat had ik niet verwacht van de VVD. De voorzitter: Nog een laatste reactie dan, geen herhalingen. Een laatste reactie. En dan is het woord aan de heer Van Groos. De heer Knops: Ik zal proberen niks te herhalen. Ik vind het juist niet de handdoek in de ring gooien. Ik vind het juist dat je actie onderneemt en niet blijft aanzien hoe die bruidsschat steeds verder inteert. Niets doen en het gratis houden, is juist de handdoek in de ring gooien. De heer Tiemstra: Daar zijn we het absoluut niet over eens. De voorzitter: U bent het niet eens met elkaar. Dat is helder. Meneer Van Groos, mag ik u het woord geven. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Ik had een vraag aan meneer Knops ook. Hij gaat wel snel zitten, maar ik was hem niet vergeten. Ik heb ook nog een paar opmerkingen naar aanleiding van het debat zojuist. Eén is, de Bergsche Maas is gegraven, dus een kanaal. Ik vermoed dat alle andere pontjes over rivieren gaan, die er van oorsprong hebben gelegen. En voor die pontjes geldt dat daar vaak provincies eigenaren zijn. En dat is hier niet het geval.

Dus de vergelijking gaat redelijk mank. Dat is één. Het tweede is, u zegt, als we niks doen, dan wordt de situatie nog dramatischer. Volgens mij wordt er ook niet gezegd om niks te doen, maar in ieder geval geen tarieven in te voeren. Een oplossing zou ook kunnen zijn dat de gemeenten dit jaar garant staan voor het tekort, het exploitatietekort, zodat ze niet verder interen op het vermogen. En men kan zien, met de stijgende rente, of het geld weer rendabeler kan worden belegd. Dan voorkom je dat de problemen erger worden en voorkom je ook dat je over een tijdje een heel groot gat hebt te dichten. En het derde punt wat ik naar voren wil brengen, dat is een vraag aan u. U gaf in het betoog aan, het is dan een afweging, draaien de gemeenten ervoor op, of laten we de gebruikers betalen? De VVD kiest ervoor om de gebruikers te laten betalen. En dan is mijn vraag aan u, wat is de betrouwbaarheid van de overheid u waard? De gemeenten hebben beloofd, met die bruidsschat zorgen wij ervoor dat het dertig jaar gratis blijft. We zijn nu halverwege en u zegt, prima, bestuur, voer maar tarieven in. Dus wat is de betrouwbaarheid van de gemeente, die een belofte heeft gedaan, u waard? Ik denk niks, want u hebt er geen geld voor over. U zegt, leg de rekening maar bij de gebruikers neer. De voorzitter: Dank u, meneer Van Groos. Ik zie meneer Knops naar het spreekgestoelte gaan.

De heer Knops: Ik zal proberen de punten een voor een na te lopen. Eén, eigenaarschap van de pontjes. Ja, lijkt me niet heel relevant. Het gaat erom dat er een dienst wordt geleverd en daar moet je voor betalen, of je nou aan de oevergemeenten betaalt, of aan de provincie, of aan de gemeente Amsterdam bijvoorbeeld, waar ook pontjes op en neer gaan, hoewel die wel eens gratis zouden kunnen zijn, overigens. Maar het eigenaarschap lijkt mij niet heel relevant. Dan het volgende punt is, waar leg je de kosten neer? Ja, dat is natuurlijk een moeilijke afweging. Je zou die bij alle inwoners van de oevergemeenten kunnen neerleggen. Maar dat lijkt mij niet redelijk. Dat is een dienst waar niet iedereen gebruik van maakt. En in dit geval laat je de mensen betalen die van de dienst gebruikmaken, dat is gewoon een dienst die toevallig door de overheid wordt geleverd. Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

13

Daar zijn kosten aan verbonden en daar laat je gebruikers voor betalen. En niet iedere burger die toevallig in deze gemeente woont en niet in Loon op Zand, om maar een voorbeeld te noemen. Het derde, wat mij waard is en dat is natuurlijk een gewetensvraag. En lastig te beantwoorden, omdat in mijn optiek de uitstel van executie dreigt. Ik kan nu wel zeggen, wij vinden dat de gemeente die 6 à 7 ton moet dekken, verdeeld over de gemeenten waar het om gaat, valt dat allemaal reuze mee. Maar het probleem wordt over tien jaar groter, of over vijftien jaar wordt het groter en dan wordt het bedrag ook hoger. Dus ik vind dat je nu de maatregel moet nemen. En ik vind het vervelend dat je de gemaakte afspraak niet kunt nakomen. En soms moet je vervelende beslissingen nemen en vervelende dingen communiceren naar je burger. Maar volgens mij is dat goed bestuurdersschap omdat, zoals gezegd ik mag niet in herhaling vallen van de voorzitter, het over vijf of tien jaar erger wordt, het besluit dat je moet nemen. De voorzitter: Ik neem aan dat u wil reageren, of niet? De heer Van Groos: Ja, ik wil toch wel reageren. Ik zal niet op alle punten reageren, wel op het eerste. Ik heb gewezen op kanaal en andere overheden. U zegt, kijk wat er in de rest van Nederland moet gebeuren, daar betalen de gebruikers ook voor de overtocht.

Maar ik stel vast dat daar overheden wel meebetalen, dus die dragen samen de pijn. En dat gebeurt hier niet. Hier betalen de overheden niets. En u zegt, watergebruik spaart pijn betalen. En u zegt dat is een gewetensvraag. Ik kan niet aan uw geweten komen, maar ik weet zelf wel hoe ik die gewetensvraag beantwoord. En dan denk ik, belofte maakt schuld. Gemeente, zorg voor een oplossing. De heer Knops: Ook hier heeft natuurlijk de rijksoverheid, door een lumpsum te betalen in 2008, bijbetaald. Dus ook hier betaalt de overheid mee, zij het niet meer op jaarbasis. En ik zal nog een keer herhalen, je houdt de pijn korter als je nu het besluit neemt en niet uitstelt. Daar blijven we bij. De voorzitter: Dank u wel. Nog een laatste reactie? De heer Van Groos: Ja, ik ben vergeten nog één argument in te brengen. Niet alleen de gebruikers van pontveren profiteren van de aanwezigheid daarvan, maar ook degenen waar ze naartoe gaan, onder andere de winkeliers in het centrum van Waalwijk. Maar die hoeven niet te betalen. De voorzitter: De argumenten zijn gewisseld? Wat zegt u? U wilde nog iets voor het CDA? Prima, ga u gang. De heer Van Groos: Ja voorzitter, dank u wel. Ik heb ook nog een vraag voor meneer Spohr, van het CDA, die een punt maakte van de vergoeding die de bestuursleden krijgen.

Hebt u enig idee waaraan die vergoeding is gerelateerd, wat zij ontvangen en wat ze daarvoor moeten doen? Want u zegt, haal dat geld daar maar weg en doe er andere dingen mee. De heer Spohr: Voorzitter, mij is ter ore gekomen dat het bestuur betaald wordt. Wat ze daarvoor moeten doen? Ik mag aannemen dat het bestuur van de stichting de taken doet van de stichting. En als, laat ik zo zeggen, daarvoor een vergoeding, ofwel per vergadering of per jaar betaald wordt, ik zal mij verder onthouden van bedragen, want dat vind ik hier de discussie niet, dan denk ik, dan is dat wel heel schrijnend om te zien dat een stichtingsbestuur hier een vergoeding krijgt, die waarschijnlijk ook nog substantieel bij kan dragen aan de exploitatie, terwijl de burger uiteindelijk mag betalen. Dus ik vind dat niet in verhouding staan. U zegt, de taken. Dan moet ik mijn Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

14

waardeoordeel gaan aanmeten over wat de stichting precies doet. Ik moet eerlijk zeggen, ik zet mijn vraagtekens daar wel bij, maar ik wil die discussie graag laten. De heer Van Groos: Ik wil daar toch op reageren en het ook opnemen voor de bestuursleden. Eén is, zij krijgen een vergoeding die vergelijkbaar is met wat een raadslid krijgt, sterker nog, daarvan afgeleid, dat is de vergoeding die ze krijgen. En daarvoor moeten zij bijvoorbeeld piketdiensten draaien, in het weekend, beschikbaar zijn voor calamiteiten, bij slecht weer of bij een ongeluk. Zij spannen zich in om schade terug te krijgen via de verzekering. Dat moeten ze allemaal regelen. Dus daar zit heel wat werk aan vast. Wellicht, mogelijk doen ze meer dan raadsleden hier, die eenzelfde vergoeding krijgen. De heer Spohr: Ja, voorzitter, ik vind dat wel heel aanmatigend voor de raadsleden die hier werken. Het sterkt mij alleen maar om in ieder geval gauw te stoppen met die stichtingsconstructie. De heer Van Groos: Laatste opmerking. Dat u van die stichting af wil, dat is verder uw gedachte. Daar hebt u ideeën over. Dat heeft te maken met welke rol de overheid heeft te vervullen en welke niet. Maar ik maakte bezwaar tegen het feit dat bestuursleden hier worden weggezet haast als zakkenvullers en daar heb ik wel grote moeite mee. De voorzitter: Dank. Als ik rondkijk, zijn de argumenten nu gewisseld? Ja.

Dan wil ik het woord geven aan het college. Meneer Tiemstra, nog een nabrander? De heer Tiemstra: Voorzitter, ik weet niet of het is toegestaan. Meneer Van Groos en ik liepen tegelijk naar de microfoon. Dan denk ik, dan houd ik op tijd mijn mond. Maar nu heb ik weer de gelegenheid. We hebben een aantal fracties horen spreken, we hebben de ChristenUnie gehoord, we hebben GroenLinksaf gehoord, we hebben het CDA gehoord, we hebben Lijst IJpelaar gehoord. Wij hebben geprobeerd om er wat van te zeggen. De grootste fractie hebben wij nog niet gehoord. Lokaal Belang, hoe staan zij in deze kwestie? D66, hoe staan zij in deze kwestie? Ik hoop niet dat ik iemand over het hoofd zie, maar ik zou ook graag alle fracties kort aan het woord laten, alvorens naar een tweede termijn te gaan of de wethouder. De voorzitter: Ik zie dat uw oproep effect heeft. Er lopen twee mensen naar het spreekgestoelte. De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. Ja, wij zijn voor het raadsvoorstel. Wij vinden het zeer redelijk dat je de gebruikers laat betalen voor de pont. De voorbeelden zijn gegeven door collega Knops. Ik wil wel op iets anders aanhaken. We hebben het over een bruidsschat en ik hoorde u zeggen, met veel risicovollere beleggingen gaan we wellicht weer inlopen, gaan we misschien vullen.

Maar is dat de manier waarop er met een bruidsschat wordt omgegaan? Volgens mij loop je daarmee het risico dat die bruidsschat nog eerder leeg is, met het gevolg dat je niet moet gaan betalen voor de pont, maar dat er geen pont meer is. De heer Tiemstra: Als ik aan een bruidsschat denk, dan denk ik aan het aangaan van een verbintenis. En het aangaan van een verbintenis die niet verbroken wordt. Daar hoort een bruidsschat bij. In dit geval gaat het over € 22.600.000,–. We zijn de helft van de tijd nog niet weg. Het bedrag is ook nog niet voor de helft van het bedrag weg, maar slechts voor een gedeelte. De oorzaken zijn door verschillende sprekers genoemd. Verbeteringen zijn ook door een aantal sprekers genoemd. Ik denk ook dat je op een gegeven moment, a, als eerste, het uitgangspunt moet hebben om de afspraken van toen na te komen. Dat Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

15

is één. En twee, daar ook alles aan te willen doen. En niet op een gegeven moment zeggen van ja, goed, het loopt tegen. We overvallen iedereen en we gaan nu tarifering van de overtochten invoeren. Ik denk dat er nog wel een aantal andere mogelijkheden zijn. Laten we ook als raden die gelegenheid benutten. Laten we ook als volksvertegenwoordigers hierin opereren, kaders meegeven, dat proberen we te doen. Maar nu ligt er een besluit waarmee we ons overvallen weten. En ja, een deel van de raad zegt, goed we volgen dat. Maar dat hoeven we niet te doen. De voorzitter: Ik wil vragen om niet in herhaling te vallen en te blijven overtuigen. Wilt u alleen toevoegen nog, aan het gesprek. Dank u. De heer Tiemstra: Nou, weet u, ik laat het hierbij. Maar misschien wil de heer Metzke toch nog kort reageren, want hij sprak me aan op de bruidsschat. En dat is hetgeen dat het belangrijkste was. De heer Metzke: Een korte reactie, dank u wel, voorzitter. Het aangaan van een verbintenis, dat klopt. Maar als ik de bruidsschatvergelijking erbij pak, als ik met mijn vrouw trouw in gemeenschap van goederen, zij neemt een vermogen mee en ik heb halverwege het halve vermogen vergokt, ik noem maar iets geks. Waarmee ik niet wil zeggen dat het nu vergokt is, maar het halve vermogen is weg.

Dan denk ik dat mijn vrouw ook gaat zeggen van, nou, misschien is het goed om afspraken te maken over hoe we verder gaan, om de verbintenis intact te houden. De voorzitter: Goed, wilt u dit nog vervolgen? De heer Metzke: Zeker. Dit gezegd hebbende. Ik kom terug op een eerder punt. Bezint eer ge begint, voordat je met geld gaat gokken. De voorzitter: Dank u wel. Laten we het even centraal proberen te houden, dank u wel. Meneer Tiemstra, wilt u nog een korte reactie op de heer Metzke? Wat nog niet gezegd is? De heer Tiemstra: Nee, dat was echt duidelijk. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Belkom: Dank u wel, voorzitter. Ik hoorde net de ChristenUnie roepen dat het de morele plicht is om het eerlijke verhaal te vertellen. Nou, wij vertellen het eerlijke verhaal. Het eerlijke verhaal is al verteld door de heer Knops. Ik wil nog even twee dingen toevoegen. Dat is namelijk, toen wij begonnen in 2008 met € 22.600.000,– was het uitgangspunt 4%. En inmiddels zijn we gedaald naar zeventien en een half, dat is allemaal bekend. Om datzelfde resultaat te halen voor de exploitatie moeten we nu minstens 6% halen, dat is gewoon een rekensom. En dat gaan we dus niet redden met de huidige rentestand. En het tweede wat ik wil toevoegen, is dat zowel fietsers en voetgangers als landbouwverkeer gratis overgang hebben. Dat is ook door de Raad van State zo bepaald.

De heer Tiemstra: Dank u wel, meneer Van Belkom. U vertelt geen nieuwe dingen. Of we nou 3%, 4%, 5%, 6%, als we de 6% aanhouden, om het helemaal vlak te zetten. Maar ik geloof u op uw woord. Ik acht u betrouwbaar dat dat klopt. Als het nou 4 of 5% zou zijn en dan zou van de gemeente een klein stukje bijdrage gevraagd worden, om aan die 6%, of aan dat gat te komen. Dan zou ik dat prima vinden. Laatste beslispunt van het Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

16

amendement. Dan tonen we ons een betrouwbare overheid. We zorgen dat de overtochten gratis in stand kunnen blijven gedurende de dertig jaar die wij beloofd hebben. Ik sluit niet uit dat er een gedeelte bijgepast moet worden. Ik hoop van niet, maar ik sluit het niet uit. Dat kan ook niet, ik ben ook niet alwetend. Ik weet wel dat de rentestand op dit moment een goede ontwikkeling maakt. Ik zou met name de fractie van Lokaal Belang willen vragen, geef dit proces een kans. Als u tegenstemt, dan is het weg. Sleutel ligt bij uw wijsheid. De voorzitter: Wilt u nog reageren, meneer Van Belkom? De heer Van Belkom: Nee, eigenlijk niet. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank. Dan ga ik nogmaals kijken of de argumenten nu gewisseld zijn. Ja. Wethouder, aan u het woord om de vragen te beantwoorden en te reageren op het amendement. De heer De Jong: Dank u wel, voorzitter. Met betrekking tot het amendement ontraadt het college de raad om die aan te nemen. Het college is voorstander om de veren langdurig en ook langer dan die dertig jaar in de gaten houden. Het college ziet ook de veren als een openbaar vervoer, waarbij de gebruiker betaalt. Gelukkig hebben we daar heel veel mensen, of gebruikers van het veer daarvan weg kunnen houden. Maar niet alle.

Daarnaast is het zo, de heer Knops die wees er alleen een beetje op en dat heb ik de vorige keer ook al aangegeven in de gespreksavond, we komen wel in een financieel kantelpunt. En op een gegeven moment zakt het vermogen zo ver weg, dat je relatief een veel hoger rendement moet gaan halen, om überhaupt de exploitatie dicht te krijgen. Dus het risico dat we toch verder doorzakken naar beneden is daarbij groot. En dan wordt de uitdaging over een aantal jaren alleen maar groter en bijna onmogelijk. Vandaar dat de college eigenlijk u dit amendement ontraadt. De voorzitter: Voldoende? Wie van u wil reageren op het college? Ik wil graag inventariseren voordat we de reacties aangaan. Alleen meneer Van Groos? Gaat alleen meneer Van Groos reageren op de wethouder, of nog iemand anders? De heer Tiemstra: Afhankelijk van de inbreng van de heer Van Groos. De voorzitter: Dan zet ik uw naam er even bij, want ik wil graag dat we het proces ook een beetje behapbaar houden. Laat ik het zo zeggen. Meneer Van Groos, de heer Tiemstra als het nodig is. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. En dank aan de portefeuillehouder voor de reactie, die geen nieuwe inzichten naar voren heeft gebracht. Sterker nog, hij heeft ongeveer hetzelfde gezegd als wat ik de VVD, Lokaal Belang en D66 heb horen zeggen. Hoe verrassend. Maar ik zou aan de portefeuillehouder willen vragen of er maar twee smaken zijn.

Nu tarieven invoeren, zoals het bestuur voorstelt, of het gratis laten en het maar laten gebeuren. Is er ook nog een tussenweg mogelijk? De voorzitter: Even wachten. Meneer Tiemstra, wilt u nog reageren op de wethouder? De heer Tiemstra: Dit zou ook mijn vraag kunnen zijn. De voorzitter: Prima. Dan vragen we de wethouder om hierop te reageren. En dan laten we het daarbij.

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

17

De heer De Jong: Dank je wel, voorzitter. Ja, er zijn ook nog andere natuurlijk. Je kan zeggen van, we hebben het geld, we hebben het vermogen en we gaan door, zolang dat we door kunnen gaan. Dat is ook een variant. Een andere variant is eigenlijk ook door de inspreekster de vorige keer aangegeven van, stel het uit en onderzoek nog meer scenario's. Dat kan. Dergelijke varianten kunnen altijd. Niet dat wij dat voorstaan. Wij vinden het momentum nu. Maar ik reageer wat theoretisch op uw vraag, zijn er meerdere mogelijkheden? Ja, die zijn denkbaar. Die hebben wij ook de revue laten passeren. We hebben nadrukkelijk niet gekozen voor uitstel, voor verlenging. We zaten daar ook in de afweging, zeker wat de heer Knops ook aangaf, de laatste jaren met 7 ton nam het vermogen af, iedere maand ging er € 50.000,– af. En hoe langer dat we het uitstellen, hoe groter dat we het risico liepen, dat het rendement zo laag zou zijn, dat eigenlijk, daar waar we tarieven zouden willen invoeren, dat je niet meer marktconform zou zijn. Voor ons was dat echt een ontzettend belangrijk kantelpunt. En dat is onze afweging. De voorzitter: Dank, wethouder. Voldoende meneer Van Groos? De heer Van Groos: Nou, ik wil toch nog wel reageren en de vraag stellen. De voorzitter: We gaan geen debat met de wethouder doen. Dus u mag nog even reageren.

De heer Van Groos: Ik krijg theoretische antwoorden op mijn vraag wat er allemaal had gekund. Maar wat ik heel vervelend vind, is dat het bestuur tot de conclusie komt, dit is echt het punt dat we moeten ingrijpen, met als gevolg dat er veel te weinig wordt gecommuniceerd. U kunt er ook voor kiezen, om te zeggen, we betalen als gemeente dit jaar, zo lang als dat duurt, € 50.000,– per maand. Dan wordt de situatie niet slechter en we gebruiken de tijd om aan de gebruikers uit te leggen dat er echt geen andere keuze is. En nu laat u dat boven de markt hangen dat er misschien wel andere keuzes zijn, andere oplossingen mogelijk zijn, maar het is alsof u de tarifering wil doordrammen, want het is de enige optie. En dat blijf ik wel heel erg jammer vinden. Los van het feit dat ik vind dat de gemeenten moreel verplicht zijn om het dertig jaar te regelen. De voorzitter: Meneer Van Groos, we gaan niet in debat met de wethouder. Ik hoorde de wethouder inderdaad een theoretisch antwoord geven, maar ook het antwoord dat hij op dit moment neerlegt. Wethouder, wilt u daar nog iets aan toevoegen of is dat inderdaad uw standpunt? De heer De Jong: Dit is mijn standpunt. Ik heb de overwegingen meegegeven en daar hoeft men het niet mee eens te zijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we over tot de tweede termijn. Heeft iemand behoefte aan een tweede termijn? Ik zie meneer Gijs den Braven.