Verslag raadsvergadering 21 en 26 september
Tekst van het document
NOTULEN van de openbare vergadering van de raad der gemeente Waalwijk, gehouden op 21 september 2023 Voorzitter: Vicevoorzitter:
mevrouw S. Ausems, burgemeester mevrouw I. Klerks (26 september)
Griffier:
mevrouw J. Louer (afwezig op 26 september) 21-09 mevrouw F. Opperman 26-09
Aanwezig de leden:
mevrouw F. Opperman de heer J. van Baardwijk de heer A. van Belkom de heer M. Bokšan de heer F. den Braven (afwezig op 26 september) de heer G. den Braven mevrouw C. de Bruijn (afwezig op 26 september) de heer B. Bruurmijn de heer J. van Dijk de heer J. van Groos de heer A. van Hamond de heer J. van Hest mevrouw Y. IJpelaar-Alias mevrouw B. de Jongste-van Heijst de heer N. Kieboom mevrouw I. Klerks de heer T. Klerks (afwezig op 26 september) de heer E. Knops mevrouw B. Koptagel-Demirbas mevrouw Y. van Laar de heer W. Lodenstijn de heer H. Metzke de heer L. Ottens de heer N van der Pluijm (afwezig op 26 september) mevrouw M. Schilders (afwezig op 26 september) de heer R. Spohr de heer R. Tiemstra mevrouw M. Veraa
Tevens aanwezig:
de heer H. van Zelst (afwezig op 26 september) de heer T. Klerx, wethouder de heer F. Spierings, wethouder mevrouw D. Odabasi-Seker, wethouder mevrouw S. Schuijffel, wethouder de heer A. de Jong, wethouder
Notulen:
mevrouw I. Huisman (Notuleerservice Nederland) 21-09 mevrouw E. van Asten (Notuleerservice Nederland) 26-09
1.
Opening
De vergadering wordt geopend om 19.30 uur.
Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
1
De voorzitter: Goedenavond, het is half acht. Ik open de vergadering op de gebruikelijke wijze, met een momentje van stilte voor bezinning. Laten wij ons vanuit onze visie of geloofsovertuiging bij het begin van deze raadsvergadering bezinnen op onze gemeenschappelijke opdracht en verantwoordelijkheid om deze gemeente te besturen. 2.
Mededelingen
De vergadering is geopend. Welkom iedereen, belangstellenden op de publieke tribune en de kijkers thuis. We hebben niet zo vaak zo'n jong publiek wat we nu ook op de tribune hebben. Welkom. Ik wil toch graag even kort met u stilstaan bij de gebeurtenissen in de wereld. Veel mensen dicht bij ons, maar ook ver weg leven in oorlogsgebied en we hebben recent weer een groot deel van onze wereldbevolking geconfronteerd zien worden met natuurrampen. Dit raakt een deel van onze inwoners, die familie en vrienden hebben in deze gebieden en het raakt onszelf als we daarover nadenken. Dus ik wil u vragen met mij met een minuutje stilte de slachtoffers en de getroffenen te herdenken. Dank u wel. We hebben vanavond een livestream en dat betekent dat alles wordt opgenomen en wordt uitgezonden. Welkom mijnheer Tiemstra. De bijeenkomst is terug te kijken op de site van de raad en ik heb een afmelding van mevrouw Verhaeghe. Ik verzoek de raadsleden die het presentieboek niet hebben getekend, om dat alsnog even te doen. Ik praat gewoon door hè? Als we vanavond niet alle onderwerpen kunnen afronden, is de uitloop aanstaande dinsdag 26 september. U heeft allemaal een heerlijke traktatie in ontvangst kunnen nemen net buiten en deze wordt u aangeboden door een heleboel mensen. En ik wil ze toch even noemen.
Door mevrouw IJpelaar, door mevrouw Veraa, door mevrouw Van Laar, door mevrouw Klerks, mevrouw Verhaeghe, de heer Tom Klerks, de heer Knops, de heer Den Braven, de heer Timon Klerx en de heer Dubbeldam . Allemaal vanwege hun verjaardagen. Alsnog of alvast van harte gefeliciteerd. Ja precies, zijn er zijn heel veel mensen blijkbaar in deze maanden jarig geweest. We gaan naar punt drie. 1. Vaststellen agenda De voorzitter: Punt drie is de vaststelling van de agenda. Er is een verzoek om verlenging van spreektijd tot vijf minuten en dat is bij agendapunt 18, concept Beleidsvisie Grootschalige opwek duurzame energie. En dat is ingediend door Samen Waalwijk, SGP, Lokaal Belang Groen Linksaf en VVD. En bij punt 19 de gewijzigde vaststelling Bestemmingsplan Waalwijk Meester van Kootstraat 6 door de SGP. En van het college is het verzoek gekomen om het raadsvoorstel gewijzigde vaststelling Bestemmingsplan Julianalaan Sprang-Capelle niet te behandelen. Hierover is gisteren een raadsinformatiebrief op het RIS gezet. Ok wil u voorstellen de agenda met deze wijzigingen vast te stellen. Er zijn twee opmerkingen over zie ik, als ik goed zie. Mijnheer Tiemstra. De heer Tiemstra: Voorzitter, heel kort ten aanzien van het van de agenda afhalen van plan Julianalaan zal ik daar in het fractievoorzittersoverleg op terugkomen. Ik vind geen manier van doen.
Dan heb ik het over de communicatie vanuit het college. De voorzitter: Dank u wel voor deze opmerking. We praten verder over het fractievoorzittersoverleg, maar u kunt wel akkoord gaan met het huidige voorstel. Dank u wel. Mijnheer Ottens. De heer Ottens: Dank u wel, voorzitter ook over de Julianalaan, maar dan met een andere insteek. Wij zijn blij dat het gesprek heeft plaatsgevonden. Dat de ruimte is om een compromis te zoeken daarin vinden we ook dat die ruimte genomen moet worden. Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
2
Dus wat dat betreft zijn we blij daarin. Wat we wel graag zouden willen dat van alle partijen dan ook, zeg maar ten aanzien van het definitieve plan, daar hun zienswijze op wordt gegeven net zoals in de eerdere fase dat is gebeurd. De voorzitter: Dank u, ik geef dat het college mee, begrijp ik. Dank u wel. De agenda wordt met inachtneming van bovenstaande wijzigingen vastgesteld. 2. Vragenronde De voorzitter: Dan zijn we bij punt vier op de agenda. En dat betreft de vragenronde en er is een aanmelding voor de vragenronde, dat is mijnheer Van Groos. Mijnheer Van Groos heeft zich aangemeld over de problemen met het digitaal betaalsysteem, de app voor de veerdiensten. We zullen mijnheer Van Goos zijn vragen laten stellen in maximaal twee minuten, dan antwoordt het college, maximaal drie minuten, dan kan de vragensteller eventueel nog een minuut, in tweede instantie, vragen stellen en dan nog een kort antwoord van het college. Mijnheer Van Groos, mag ik u het woord geven? De heer Van Groos: Dat mag u voorzitter, dank u wel. Vorige week vrijdag maakte het Brabants Dagblad melding van grote problemen die veerdienst Riveer had met de nieuwe online app waarmee de gebruikers van de veerdiensten voortaan hun overtocht moeten gaan betalen. Foutmeldingen, verdwenen online tickets en zelfs een onvindbare app bleken tot de problemen te behoren.
De app is ook niet via de App Store te downloaden, maar dit moet via de website. Bij de organisatie stond de telefoon roodgloeiend, terwijl de veren van Riveer naast de schipper werken met de matroos die tot voor kort de kaartverkoop regelde. De directeur van Riveer had het zelfs over een crisiscentrum. En de beantwoording op technische vragen van ChristenUnie en SGP bij het raadsvoorstel over het invoeren van tarieven voor de Bergsche Maasveren staat dat Riveer al vanaf begin voorjaar van 2023 werkte met een digitaal betaalsysteem. Daarmee werd de indruk gewekt dat het om een beproefd systeem zou gaan. De planning was dat de tarieven vanaf maandag 17 juli 2023 zouden ingaan voor onze veren. Gelukkig heeft het bestuur kort na de raadsbesluit al besloten tot uitstel, namelijk tot medio oktober, terwijl de portefeuillehouder had aangegeven dat uitstel niet mogelijk was. Naar aanleiding hiervan heeft onze fractie de volgende vragen. Een, wat vindt de wethouder ervan dat hij, in onze ogen, de raad op het verkeerde been heeft gezet? Verkeerde informatie heeft gegeven. Twee, is het mogelijk dat de invoering van het onlinesysteem voor de Bergsche Maasveren nog weer wordt uitgesteld? Drie, welke garanties kan de portefeuillehouder geven dat bij de Waalwijkse veren dit soort problemen zich niet zullen voordoen op het moment dat gebruikers moeten betalen voor de overtocht? Dank u wel.
De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Groos. Portefeuillehouder. Pasje meenemen. De heer De Jong: Dank u wel, voorzitter. Inderdaad heb ik melding gemaakt met betrekking tot Riveer dat ze al op dat digitaal systeem waren overgegaan. Zo was ook mijn informatie als lid van de raad van toezicht. Dat heb ik ook gelezen dat Riveer daar nu nog mee bezig is. Dat wist ik niet van die vertraging. Met betrekking tot dat er geen uitstel mogelijk was. Dat heb ik u aangegeven en die was gebaseerd op de financiële verwachting en dat eigenlijk die neergaande lijn met betrekking tot het eigen vermogen van de Maasveren, dat het eigenlijk toen noopte om snel te handelen en daarop is mijn uitspraak gebaseerd met betrekking tot eigenlijk hebben we niet veel tijd, we zullen nu een besluit moeten nemen. Dat met betrekking tot de een, twee, drie, vier gemeenten en een gemeente men dan toch even op de pauzeknop heeft gedrukt, daar hebben wij begrip voor. Wij proberen ook hun in de gelegenheid te stellen om eventueel een afwijkend besluit, als ze die nemen, om zoveel mogelijk daarin mee te denken. Wel met Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
3
in ieder geval dat daarin de Maasveren niet onnodig financieel risico zal lopen, maar wel dat we onze collega-gemeenten die ruimte laten. De tijd noopt wel, dus wij komen ook 9 oktober als raad van toezicht bij elkaar om de huidige situatie te bespreken. En hebt u garanties dat het goed wordt ingevoerd met betrekking tot dat digitale systeem? Technisch steekt men de hand daarvoor in het vuur, het bestuur. Daar ga ik ook op af. Daar moet ik ook op afgaan en ik verwacht of ik vermoed ook dat wij een iets afwijkend systeem hebben met betrekking tot die app, maar dan zal ik u nog wel over antwoorden, want dat weet ik niet precies. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wilt u de microfoon even uitzetten, wethouder? Dank u wel. Dan mijnheer Van Groos om nog een minuut vragen te stellen opmerkingen, mee te geven aan de wethouder. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter, dank aan de portefeuillehouder voor de antwoorden. Ik snap hoe dat dat is gelopen. Dat u dacht dat het al in gebruik was, maar kunt u zich voorstellen dat het voor een raadslid, die op dat moment het besluit moet nemen, wel handig is als hij over de juiste informatie beschikt en dat er niet wordt gezegd van er is een werkend systeem in gebruik en dat blijkt nog niet te werken. Vervolgens komen er allerlei problemen. Dat is een.
En twee, nu technisch is het in orde, maar we weten bijvoorbeeld ook van het betaald parkeren in het centrum van Waalwijk dat het systeem wel goed kan werken, maar dat het ook zit in de gebruikers. En als mensen gewend zijn om een app te downloaden via de App Store op een telefoon en die moet nu eerst via een website eraf worden gehaald, dan wordt het toch wel heel lastig. Dus u geeft antwoord op de vraag de techniek doet het, maar hoe gaat dat in de praktijk met gebruik? Dan kunt u niet helemaal voorspellen, maar ik voorzie grote problemen. De voorzitter: Dank wel. Korte reactie van wethouder De Jong en daar laten we het bij. De heer De Jong: Met betrekking tot het begrip voor u, natuurlijk, ik zou het ook liever willen dat ik over de juiste informatie beschik en die ook kan mededelen. Met betrekking tot dit soort exercities om van het ene systeem over te gaan compleet naar het andere systeem, die transitieperiode die is heel risicovol, dat zal niet feilloos gaan, denk ik. Daar heeft u gelijk in. Wij zullen geconfronteerd worden met een aantal tegenslagen om daar goed het hoofd aan te bieden. Laat onverlet dat als we niet overgaan naar het digitale systeem wij dat moeten compenseren met menskracht op de boot, op de veren. Dat kost kapitalen met geld. Dat loopt in de vele tonnen.
We hadden al eigenlijk een sterke neerwaartse lijn naar beneden, met betrekking tot ons eigen vermogen, dat dat ongeveer met zes, zeven ton per jaar afliep. Dat wordt alleen al- Dan moet je eerst nog een betalingssysteem gaan invoeren waarbij de tol die eerste tonnen voor de bemensing eerst dat moet gaan betalen, alvorens van het toekomen om het gat, met betrekking tot het beleggingsresultaat, te kunnen vereffenen met de inkomsten van de tolgelden. Dus vandaar dat men heeft gekozen voor die digitalisering. Dat is in beginsel echt geen makkelijke weg, maar in de veronderstelling dat Riveer duidelijk op ons voorlag, dachten wij daar, met betrekking tot de kinderziektes die daar voordeden, dat we daar lering uit konden uittrekken en dat we niet allemaal dezelfde fouten zouden maken. Maar dat is natuurlijk de wens van de gedachte, maar zo denkt men wel. We doen er alles aan om het zo goed mogelijk te implementeren. En ik weet, met u, dat daar een groot risico in zit. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan sluiten we hiermee de vragenronde af en gaan we naar punt vijf op de agenda. 3. Beëdiging fractievolger
Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
4
De voorzitter: Dat is de beëdiging van een fractievolger. De SGP draagt de heer Tabbers, op de publiekstribune aanwezig met zijn hele gezin, voor als fractievolger. Een fractievolger moet aan dezelfde vereisten van de gemeentewet voldoen als raadsleden. De Commissie Onderzoek van de Geloofsbrieven, bestaande uit mevrouw de Bruijn, de heer Ottens en de heer Van der Pluijm hebben deze benoembaarheidsvereisten getoetst en akkoord bevonden. Een fractievoorzitter wordt eveneens beëdigd. Dus mijnheer Tabbers, u bent er al bijna. Mag ik u vragen om naar voren te komen? Mag ik u allemaal vragen te gaan staan. En als de kinderen naar voren willen komen, mag dat. Charlotte, Juliet en Thomas? Floris. Daar komen de kinderen aan. Komen jullie naast papa staan? Mevrouw, u mag natuurlijk ook. Maar ik vond het leuk om de kinderen te vragen. Ging die je nou duwen. Wel netjes met elkaar zijn hè? Ik zie jullie heel netjes staan. Gaan we heel stil staan en dan gaan we luisteren of papa het goede antwoord geeft. Ik lees iets voor en u geeft antwoord. Ik zweer dat ik, om tot fractievolger van de raad te worden aangesteld, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in functie te doen of te laten rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.
Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievolger van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Wat is uw antwoord daarop? De heer Tabbers: Zo waarlijk helpe mij God almachtig! De voorzitter: Van harte gefeliciteerd. U bent nu beëdigd tot fractievolger. Ik wens u heel veel succes en plezier met het uitoefenen van uw functie. Je mag klappen voor papa. Wil jij de bloemen meenemen voor mama? Geven we die aan papa. Kan jij ze meenemen? Kijk eens aan. Je kinderen pakken het aan. Alsjeblieft. Nogmaals heel veel succes met de uitoefening van de functie. Fijn dat je er bent. En ook de familie aanwezig van harte gefeliciteerd. Mijnheer Tabbers mag op de publieke tribune de vergadering verder volgen en als de familie wil blijven, van harte welkom en als jullie willen gaan, is dat natuurlijk ook helemaal oké. Dan gaan we nog naar een volgende benoeming. 4. Benoeming lid auditcomité De voorzitter: Tenminste, dat hoop ik, dat we kunnen benoemen. Een benoeming van het lid auditcomité. Punt 6 op de agenda. Aangezien de heer Van Elderen is gestopt als fractievolger van het CDA, komt er een plek vrij in het auditcomité. Het CDA draagt de heer Paulissen voor als opvolger. De raad wordt voorgesteld de heer Paulissen te benoemen voor het auditcomité. Er zijn geen tegenkandidaten.
Een raadslid heeft verzocht om schriftelijke stemming en in verband met een schriftelijke stemming hebben we een commissie van stemopneming nodig. Ik benoem hier voor mevrouw Veraa en mijnheer Van Groos. U ontvangt een stembriefje waarop u voor of tegen kunt stemmen. Alhoewel de stemming over personen geheim is, wil ik u toch de gelegenheid geven om een stemverklaring af te leggen voor iemand die daar behoefte aan heeft. Iemand? Niemand. Dan worden nu de stembriefjes uitgedeeld. Ik vervolg de vergadering. Mijnheer Ottens, mijnheer Tiemstra ik vervolg de vergadering. Ik vervolg de vergadering. Ik heb het nu drie keer gezegd. De uitslag van de stemming is bekend. Er zijn 28 stembriefjes ingeleverd en 28 stembriefjes zijn voor dus van harte gefeliciteerd mijnheer Paulissen en ik wens u veel succes met de werkzaamheden. Aldus besloten.
Ter vaststelling akkoordstukken 7. Controleverordening gemeente Waalwijk 2023 en Programma van eisen voor aanbesteding accountantscontrole
Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
5
Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt de verordening aangenomen. 8. 2e kwartaal wijziging 2023 Zonder beraadslaging aangenomen.
en
zonder
hoofdelijke
stemming
wordt
de
verordening
de
verordening
9. Vaststellen bestemmingsplan Winterdijk 22 Sprang-Capelle Zonder beraadslaging aangenomen.
en
zonder
hoofdelijke
stemming
wordt
10. Vaststelling bestemmingsplan Winterdijk 2 en 3 Sprang-Capelle Zonder beraadslaging aangenomen.
en
zonder
hoofdelijke
stemming
wordt
de
verordening
11. Realiseren van vijftien appartementen ter plaatse van Stationsstraat 46-50 Waalwijk Zonder beraadslaging aangenomen.
en
zonder
hoofdelijke
stemming
wordt
de
verordening
12. Aanwijzing Maasstad Omroepstichting Waalwijk als lokale publieke mediainstelling Zonder beraadslaging aangenomen.
en
zonder
hoofdelijke
stemming
wordt
de
verordening
13. Verduurzaming vijf locaties met gebruikmaking van de DUMAVA-subsidie Zonder beraadslaging aangenomen.
en
zonder
hoofdelijke
stemming
wordt
de
verordening
14. Vaststelling bestemmingsplan ‘Parapluherziening Duurzaamheid Waalwijk’ en drie beheersverordeningen met regeling duurzaamheid De voorzitter: Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? De heer Van Zelst: Voorzitter, wij hadden er in eerste instantie een B-punt van gemaakt, maar gezien de volle agenda toch een A-punt. Wij zullen tegen gaan stemmen en wel om de volgende reden: qua duurzaamheid wordt is er geen aandacht voor de rijksmonumenten. Daar hebben eerder al over gesproken dus niet toegepast. En bij de overgangsbepalingen en de slotbepalingen zit een termijn van een jaar die een andere bestemmingsplannen drie jaar is. En daar waren wij ook niet blij mee. Om die reden zullen wij tegenstemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan zou ik willen voorstellen om het zonder hoofdelijke stemming goed te keuren. Met inachtneming van de tegenstem van de SGP. Is dat akkoord? Aldus besloten. Dank u wel. Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
6
15.
Beschikbaar stellen van de benodigde financiële middelen voor het aanpassen van de riolering in 't Vaartje en Raadhuisstraat t.b.v. herontwikkeling "De Brug" in Waspik Zonder beraadslaging aangenomen.
16.
en
zonder
hoofdelijke
stemming
wordt
de
verordening
Lijst van ingekomen stukken De lijst ingekomen stukken wordt ongewijzigd vastgesteld.
17.
Verslagen en besluitenlijsten De raad stelt de verslagen en besluitenlijsten ongewijzigd vast.
18. Concept Beleidsvisie Grootschalige Opwek Duurzame Energie De voorzitter: Dan gaan we naar de besprekingen vaststelling van de bespreekstukken van deze avond. En we starten met punt 18 op de agenda. En dat is concept beleidsvisie grootschalige opwek duurzame energie. De beleidsvisie bevat de randvoorwaarden waaronder de gemeente de opwek van grootschalige zon- en windenergie wil toestaan. De raad wordt gevraagd akkoord te gaan met het concept voorkeursalternatief voor de plaatsing van windmolens. Ook wordt de raad gevraagd akkoord te gaan met de terinzagelegging van de concept beleidsvisie grootschalige opwek, duurzame energie. Het is een bespreekpunt voor Lokaal Belang, VVD, GroenLinksaf, Samen Waalwijk, SGP, CDA D66, Lijst IJpelaar en ChristenUnie. De spreektijd van vijf minuten is voor samen Waaldijk, SGP, Lokaal Belang, GroenLinksaf en VVD. De overige fracties hebben een spreektijd van tweeënhalve minuut. Mijnheer Tiemstra. Heeft u een punt van orde? De heer Tiemstra: Ja zeker, want de heer Van Zelst zal inhoudelijk het woord voeren over dit onderwerp. Het is een beetje lastig misschien. We hebben kort voor deze vergadering hebben wij een mail gekregen als raadsleden.
Ik ga over de inhoud nu niet verder uitweiden, maar misschien is het goed om, voor de behandeling van dit agendapunt ter hand te nemen, toch even met de fractievoorzitters bij elkaar komen te kijken hoe ermee om moeten gaan. De voorzitter: Stelt u voor de vergadering te schorsen? Is dat uw voorstel? De heer Tiemstra: Ja. De voorzitter: Dat recht heeft u. Ik zie dat mijnheer Den Braven daar nog inhoudelijk op wil reageren. Mijnheer Den Braven. De heer Den Braven: Voorzitter, ik vind het heel fijn, maar als wij om dit soort onbenullige briefjes vergaderingen gaan schorsen en fractievoorzitters bij elkaar gaan roepen dan wordt het niveau wel erg bedenkelijk. Sorry, ik wens daar niet in mee te werken. Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
7
De voorzitter: We hebben net voor de vergadering een mail gekregen met in het kader van wijs bestuur. Ik heb hem ook via ontvangen, vind ik het goed om daarin rust en in wijsheid mee om te gaan en naar te kijken en die tijd hebben we nu niet gehad. Maar ik kan u niet tegenhouden als u de vergadering wil schorsen voor een aantal minuten. De heer Tiemstra: Even, als u mij toestaat, in de richting van de heer Den Braven, u noemt dit een onbenullig briefje, maar ik kan de inhoud geenszins onbenullig duiden. Denk wel dat goed is dat we daarover spreken. Ik nodig u daarvoor uit, maar je hoeft niet komen, dat is aan uzelf. De heer Den Braven: Zeer kort. Ik kan een willekeurig briefje schrijven met een willekeurige naam erop, met willekeurige beschuldigingen. Dat maakt het niet waardevol. Dit is een onbenullig briefje, mijnheer Tiemstra. En als u kijkt naar de inhoud, weet u dat ook. En ik vind het zeer bedenkelijk dat u en andere fracties in deze raad daar op deze manier mee om wensen te gaan en ik verzet me daar ten zeerste tegen.
De voorzitter: Ik heb net aangegeven hoe ik daar, als voorzitter van de raad, mee om wens te gaan, namelijk door in wijsheid te kijken en in rust te kijken naar dit soort inbrengen en dat goed beoordelen op zijn al dan niet merites, maar op het moment dat de vergadering geschorst wenst worden door een lid, dan kan dat voor een paar minuten en als u daar wel of niet aan mee wil doen, is dat aan u. Ik schors de vergadering voor vijf minuten. Wilde u nog iets zeggen mijnheer Ottens of is het oké? De vergadering wordt vijf minuten geschorst. De voorzitter: We gaan de vergadering vervolgen. Ik wil iedereen vragen zijn plaats weer in te nemen. Mijnheer Tiemstra, als mijnheer Van Groos zover is dan aan u het woord om na de schorsing het woord te nemen. De heer Tiemstra: Voorzitter, dank u wel voor het toestaan van de schorsing. U kent de inhoud van de mail en u begrijpt ook dat wij heel even behoefte hadden om die kort tegen het licht te houden. Inhoudelijk zullen wij niet aan de orde stellen. Dan spreek ik namens alle fracties tijdens het debat, maar we hebben er wel behoefte aan om de inhoud van de mail tijdens het fractievoorzittersoverleg te bespreken en zouden er vragen komen over de inhoud zullen wij die u doorverwijzen. De voorzitter: Prima. Dank u wel. Zoals u mij kent, ga ik echt voor integriteit. Dus ik vind het heel belangrijk om dingen op hun merites te schatten.
Ik vind niet dat we ons moeten laten kapen als raad als er iets een uur of twee uur voor de vergadering binnen wordt gegooid bij deze raad. Ik zeg het expres even in de bewoording waarop ik dat doe dus ik vind ook dat dit goed en wijs beoordeeld moet worden door ons allemaal in een gesprek. Naast integriteit is namelijk tegenwoordig ook wel sprake van integritisme oftewel het misbruiken van het woord integriteit, oftewel wij moeten heel goed nagaan wat dit is en wat we daarmee willen. Wijs besluit om in het fractievoorzitters overleg daar verder met elkaar over te spreken en niet hier. Dank u wel. Dan gaan we verder met behandeling van dit onderwerp. Ik wil graag eerst Samen Waalwijk het woord geven met een spreektijd van vijf minuten. Mijnheer Ottens aan u het woord. De heer Ottens: Dank u wel, voorzitter. Het vrijgeven van de beleidsvisie grootschalige opwek duurzame energie is een belangrijke vervolgstap in de energietransitie. Samen Waalwijk wil vaart maken met deze energietransitie. Hebben we altijd betoogd en we hebben vorige week ook goed geluisterd naar alle inbrengen tijdens de gespreksavond. Vooral individuele verhalen raken ons ook, maar het Rijk heeft dit hele lastige proces nu eenmaal bij de gemeenten en de regio neergelegd en daar hebben we het zo goed en Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
8
kwaad als mogelijk mee te doen. Samen Waalwijk is dan ook van oordeel dat we bij dergelijke lastige keuzes als raad moeten streven naar een zo breed mogelijk draagvlak. En dat standpunt hebben we ook al bij dit onderwerp eerder ingenomen. En daarom zullen wij het amendement dat we samen met de SGP hebben opgesteld niet indienen. Het heeft er alle schijn van dat dit toch niet wordt aangenomen en de consequentie is dan dat we op voorhand tegen dit voorstel moeten stemmen en dat vinden we dan weer niet consequent. We hebben ruim twee jaar geleden als raad, met inbreng van inwoners en deskundigen, de afstandscriteria met alle kennis die we hadden opgerekt en daar voldoet dit voorkeursalternatief aan. En we wijzen met dit voorstel nog geen exacte locaties voor windmolens aan, maar het geeft wel richting en duidelijkheid naar onze inwoners en naar ontwikkelaars. We hebben kennisgenomen van de motie van de VVD, Lokaal Belang, Linksaf en D66. Ik vind het jammer dat dit pas dinsdag pas is verspreid, maar vooral jammer dat er niet naar een breder draagvlak dan alleen de coalitie is gezocht. In essentie kan Samen Waalwijk een heel eind meegaan in deze motie. Op een principieel punt na.
Namelijk dat hierdoor een ongelijk speelveld wordt gecreëerd, want de argumenten om de mogelijkheden voor de Overdiepse polder alsnog te onderzoeken gelden evenzeer voor het initiatief van de boer in de Sprangse polder. Wat is afgewezen vanwege onder andere de aanvliegroutes voor defensie, mogelijke negatieve effecten voor het dierenwelzijn en de landschappelijke waarde. Om te beginnen met de bezwaren van Defensie. Die gelden evenzeer voor de Overdiepse polder. Voor ons geen reden om op voorhand dit initiatief af te wijzen, maar gelijke monniken, gelijke kappen. Dus geen argument om het initiatief van de Sprangse polder af te wijzen. Dan de mogelijke negatieve effecten voor op flora en fauna. Die gelden voor het hele poldergebied, die gelden zelfs ook voor haven 8. Vanwege de nabijheid van de Baardwijkse Overlaat. Met name de omgeving van de Overlaat, Oude Maas en de Bergse Maas maken deel uit van het natuur netwerk Brabant en daar moeten we natuurlijk zorgvuldig mee omgaan. Maar het MER-advies stelt ook klip en klaar dat de mogelijk negatieve effecten niet wetenschappelijk zijn onderbouwd en dat we voor dit gebied geen wettelijke beperkingen ten aanzien van dierenwelzijn gelden. Dus ook wat dat betreft verschilt de Sprangse polder niet van de rest van het gebied tussen de Sprangse sloot en Waspik.
En tot slot de landschappelijke waarde, ook daarin is geen verschil tussen bijvoorbeeld de Sprangse polder en de Bovenkerkse polder, dat wel is opgenomen in het voorkeur alternatief. En als je dit aspect heel strikt zou bekijken zou je vanuit de landschappelijke waarde zelfs een deel van de locatie haven 8 moeten laten afvallen. Ook weer vanwege de invloed op de Baardwijkse Overlaat, maar ook door de aanwezigheid van het gemaal dat een cultuurhistorische waarde heeft. We hebben aangeboden om de motie te ondersteunen als Sprangse polder hier ook in is opgenomen. Helaas was dat kennelijk een stap te ver en daarom dienen we en omdat mijn laatste keer is, durf ik dat ter vergadering te doen, een eigen motie in en met nagenoeg dezelfde constateringen en overwegingen als de motie die straks wordt ingediend, maar we verklaren die ook van toepassing op de Sprangse polder, juist vanwege het belang van een gelijk speelveld voor alle partijen. En waar ik mee begon juist om te streven om naar een zo breed mogelijk draagvlak in de raad. Tot zover in eerste termijn. Motie 1: Overdiepse Polder en Sprangse Polder De raad, Gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: Vanuit de MER de Overdiepse Polder, samen met de Bovenkerkse Polder, hoog scoort op het vlak van leefbaarheid;
Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
9
De Overdiepse Polder niet in het VKA is opgenomen vanwege onder andere het standpunt van Defensie, Rijkswaterstaat maar ook de beïnvloeding van flora en fauna; In vroeg stadium initiatiefnemers uit de Sprangse Polder zich hebben aanmeld om met een project te participeren in de realisering van de opgave in het kader van GODE.
Overwegende dat: Naast het initiatief uit de Sprangse Polder een grote meerderheid van de bewoners van de Overdiepse Polder graag windmolens zou willen plaatsen op hun land; Met een beperkte aanpassing van de aanvliegroute van defensie de realisering van het project in de Sprangse polder realiseerbaar is; Ontwikkeling van de hierboven genoemde locaties nadere gesprekken vraagt met bovengenoemde partijen; Er nog geen duidelijk beeld is van de te verwachte elektriciteitsbehoefte in 2030; Deze gegevens pas eind 2023 aan de Raad beschikbaar worden gesteld; Recente studies (2022) van o.a. TNO en EZK uitwijzen dat landelijk een substantiële stijging van de elektriciteitsbehoefte richting 2030 te verwachten is; Nog niet duidelijk is welke invloed het stilzetten van windturbines (mitigerende maatregelen) heeft op de totale capaciteit opbrengst van de windturbines; Het op dit moment nog onduidelijk is of het voorgestelde VKA voldoende ruimte biedt om aan de verwachte energiebehoefte (50% in 2030) te voorzien; Afhankelijk van de benodigde energieopwekking, de Overdiepse Polder en in het verlengde daarvan de locatie in de Sprangse Polder handig is om als extra optie te hebben. Verzoekt het college: 1.
Parallel aan het akkoord gaan met de terinzagelegging van de concept Beleidsvisie GODE en de latere definitieve vaststelling van het VKA samen met initiatiefnemers te onderzoeken of en hoe windmolens gerealiseerd kunnen worden in de Overdiepse Polder en in de Sprangse Polder; 2. Wanneer deze locaties geschikt worden geacht voor windmolens een nieuwe procedure op te starten om de plaatsing van windturbines op deze locaties te faciliteren; 3. Met een cijfermatige onderbouwing te komen waarin wordt aangetoond dat 50% realisatie van de te verwachte elektriciteitsbehoefte in 2030, inclusief mitigerende maatregelen, passend is in het concept VKA. 4. De raad voor de vaststelling van het definitieve VKA te informeren over de voortgang. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Ottens. Dan wil ik graag de VVD het woord geven. Ook een spreektijd van vijf minuten. En gaat over tot de orde van de dag. Mevrouw Klerks: Dank u wel. Vanavond sta ik hier met een knoop in mijn maag, want dit is misschien wel het moeilijkste raadsvoorstel dat ik de afgelopen vijfeneenhalf jaar heb gezien. Niet omdat het nu zoveel pagina's is, maar vooral omdat het echt een flinke stap is waarbij we levens gaan beïnvloeden. Vanavond beslissen we of de MER-procedure goed is gelopen en of we de uitkomst daarvan willen voorleggen aan onze inwoners.
En VVD gaat daar ja tegen zeggen, maar dat wil niet zeggen dat we geen richting willen geven. En er zijn vier punten waar ik het over wil hebben. Dat is de rol van de raad, de Overdiepse polder, haven 8 oost en toekomst en innovatie. De raad wordt gevraagd om een keuze te maken waar grootschalige opwek gaat plaatsvinden. En de keuze die we vanavond maken is er maar een in het geheel van keuzes die we hebben gemaakt en die Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
10
we nog moet te gaan maken, maar het is voor het eerst dat pijnlijk duidelijk wordt dat het geen gemeentelijke aangelegenheid zou moeten zijn. De MER-procedure is een lijvig document waar je eigenlijk een universitaire studie voor gevolgd moet hebben om het te kunnen begrijpen. Daar komt ernaast bij dat we met grootschalige opwek te maken hebben, met een nationaal issue wat we lokaal aan het oplossen zijn. En we hebben ook te maken met nationale problemen, bijvoorbeeld de aansluiting op het elektriciteitsnet. Dat is geen Waalwijks probleem, dat is een Nederlands probleem en toch hebben we dit landelijk probleem in onze maag geschoven gekregen en moeten wij er nu tegen wil en dank een uitspraak over doen. Dus laten we dan focussen op onze eigen gemeente. We hebben twee gebieden waar ik iets over wil zeggen. De Overdiepse polder komt moverende redenen niet voor in het VK. En als je de MER-uitslag leest, dan snap ik ook wel waarom dat zo is. Er zijn gewoon verschillende obstakels. We moeten ons echter niet laten tegenhouden door deze obstakels, maar proberen ze te overwinnen. Want het is het enige gebied in onze gemeente dat op zoveel steun kan rekenen. En dit gebied zou onze inwoners het minste pijn doen. En daarom dienen wij een motie in om verder te gaan met dit gebied, parallel aan de ontwikkelingen die nu in het VKA plaatsvinden.
En als we dan een doorbraak hebben en er kan iets in dit gebied, stellen wij voor om te schuiven met het huidige VKA of breiden we het uit? We vragen het college dan ook om geen ogen te sluiten en juist de komende jaren wendbaar te blijven om dingen te veranderen. Daarnaast haven 8 oost. De bewoners hebben duidelijke inspraakbetogen gehouden en die raken ons als mens, want op papier kun je stellen dat het logisch is om hier windmolens te plaatsen, in ons hart doet het pijn. We kunnen niet ontkennen dat deze inwoners van onze gemeente last krijgen van de windmolens en de technische berekeningen op bijvoorbeeld gevels van huizen geven juist geen goed beeld voor het leven van deze inwoners. Wat zich deels buiten en in stallen afspeelt. En wat ons betreft zit er dan ook een gradatie in waar we de molens het liefst willen. Het liefst in de Overdiepse polder, anders in de Bovenkerkse polder en tot slot en echt alleen als het niet anders kan op haven 8 oost. En of we dat gebied uiteindelijk goedkeuren, beslissen we pas in maart. Tot slot, de toekomst en innovatie. Het standpunt van de VVD rondom grootschalige opwek is eigenlijk heel helder. Windmolens horen op zee en met kerncentrales kun je veel efficiënter en schoner energie opwekken. We zouden dus helemaal geen windmolens hier moeten plaatsen, maar we voelen dat we dat moeten en daar moet je ook maar richting aangeven.
En voor ieder raadslid dat dadelijk wil zeggen dat we ook nee kunnen zeggen, daar geloven wij niet in. We geloven wel in de toekomst, in innovatie. De opgave tot 2030 is nog ver weg en er is nog van alles mogelijk. En daarom dienen we ook een motie in om met innovatie aan de slag te gaan. Om door te blijven innoveren en met ondernemers in gesprek te blijven over bijvoorbeeld dubbel gebruik bij fruitteelt. Als het minder pijn kan doen, dan moeten we elke kans aangrijpen, want zoals ook in de motie staat wat ons betreft, bouwen we minder windmolens of minder zonneparken als dat met andere innovatieve oplossingen kan. En als we dit dan uiteindelijk allemaal goed gaan keuren, dan zijn we nog maar op de helft van deze klus. De echte uitdaging, het gaat om het efficiënt opslaan en slim delen van deze energie. De druk op het energienet is een groeiend probleem en ondernemers voelen nu al de knelpunten, met frustratie en vertragingen tot gevolg. Bedenk maar dat de zonnepanelen niet op daken aangesloten kunnen worden. We waarderen de stappen die al lokaal bij bedrijven zijn gezet, maar we moeten versnellen in deze energietransitie. En ja, we zijn op de hoogte van de bredere ambities voor een energiehub, maar als het bedrijfsleven vooruit wil en de ketenpartners aarzelen, dan moeten wij als gemeente de regie pakken.
Dus wethouder, we vernemen graag hoe u ons actief op de hoogte houdt van de ontwikkelingen op het vlak van de energiehub in de komende maanden. Tot zover. Motie 2: Overdiepse Polder De raad,
Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
11
Gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: Vanuit de MER de Overdiepse Polder, samen met de Bovenkerkse Polder, hoog scoort op het vlak van leefbaarheid; De Overdiepse Polder niet in het VKA is opgenomen vanwege onder andere het standpunt van Defensie, Rijkswaterstaat maar ook de beïnvloeding van flora en fauna. Overwegende dat: Een grote meerderheid van de bewoners van de Overdiepse Polder graag windmolens zou willen plaatsen op hun land; We geen andere plek in de gemeente Waalwijk hebben met zo veel draagvlak van de Waalwijkse inwoners; Ontwikkeling in de Overdiepse Polder nadere gesprekken vraagt met bovengenoemde partijen; Er nog geen duidelijk beeld is van de te verwachte elektriciteitsbehoefte in 2030; Deze gegevens pas eind 2023 aan de Raad beschikbaar worden gesteld; Recente studies (2022) van o.a. TNO en EZK uitwijzen dat landelijk een substantiële stijging van de elektriciteitsbehoefte richting 2030 te verwachten is; Nog niet duidelijk is welke invloed het stilzetten van windturbines (mitigerende maatregelen) heeft op de totale capaciteit opbrengst van de windturbines; Het op dit moment nog onduidelijk is of het voorgestelde VKA voldoende ruimte biedt om aan de verwachte energiebehoefte (50% in 2030) te voorzien; Afhankelijk van de benodigde energieopwekking, de Overdiepse Polder handig is om als extra optie te hebben. Verzoekt het college: 1.
Parallel aan het akkoord gaan met de terinzagelegging van de concept Beleidsvisie GODE en de latere definitieve vaststelling van het VKA samen met initiatiefnemers te onderzoeken of en hoe windmolens gerealiseerd kunnen worden in de Overdiepse Polder; 2. Wanneer de Overdiepse Polder geschikt wordt geacht voor windmolens een nieuwe procedure op te starten om de plaatsing van windturbines in de Overdiepse Polder te faciliteren; 3. Met een cijfermatige onderbouwing te komen waarin wordt aangetoond dat 50% realisatie van de te verwachte elektriciteitsbehoefte in 2030, inclusief mitigerende maatregelen, passend is in het concept VKA; 4. De raad voor de vaststelling van het definitieve VKA te informeren over de voortgang. En gaat over tot de orde van de dag. Motie 3: Innovatie De raad, Gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: Met het voorkeursalternatief veel afgebakend wordt ten aanzien van zon en windenergie; We tijdens de gespreksavond ondernemers hebben gehoord die bij willen dragen aan grootschalige opwek, met nieuwe, innovatieve manieren. Overwegende dat:
Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
12
Bovengenoemde ondernemers zich niet gesteund voelen door de gemeente in de ontwikkeling van deze innovatieve ideeën; Innovatie die door ondernemers wordt ontwikkeld, vaak op draagvlak kan rekenen; De opgave voor de energietransitie een lange doorloop kent, waardoor er doorlopend nieuwe innovaties worden ontwikkeld.
Verzoekt het college: 1. Innovatieve oplossingen van ondernemers die bijdragen aan de opgave van de Grootschalige Opwek van Duurzame Energie een duidelijkere plek te geven in de aanpak. 2. Innovaties die voldoen aan de opgaveomschrijving van de GODE, die de zonnevelden op agrarische grond kunnen vervangen, in te wisselen. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, u heeft twee moties ingediend. De eerste motie is de Overdiepse polder, dat is een motie, die naar ik aanneem op mijn lijstje staat, gesteund wordt door GroenLinksaf, D66 en Lokaal Belang. Zijn er anderen die deze motie steunen? Ik zie Waalwijk in Beweging. Waalwijk In Beweging kan ook daarop genoteerd worden. En de motie innovatie VVD, D66 heb ik staan. Andere die dat steunen? Samen Waalwijk steunt deze motie. Oké. En ik had nog niet gevraagd. De motie van Samen Waalwijk, die is ingediend net in betoog in plaats van amendement, staat nu op het RIS. Wilt u daar iets over zeggen? IK wilde even weten of deze hier al kennis van hebt kunnen nemen. Wat kan ik even de steun hiervoor inventariseren. Ik zie de SGP, CDA. SGP en CDA vooralsnog, prima, dank u wel. Dan wil ik nu het woord geven de SGP. Mijnheer van Zelst. De heer Van Zelst: Voorzitter, dank u wel. Ik zal maar gelijk met de deur in huis vallen.
7 september hoorden wij diverse insprekers en kwamen er allerlei zorgen, innovaties en nieuwe ideeën voorbij. Goed om als gemeenteraad daar kennis van te nemen. Maar wat gaan we ermee doen? Gaan we gewoon door en zwemmen we steeds verder in een fuik waar we niet meer uitkomen? Of gaan we eerst nog eens een aantal zaken onderzoeken en bespreken voor we verder gaan met het hele project? Voorzitter, ik zou zeggen de rem erop. Waarom vraagt u zich misschien af? Welnu, als ik in bijlage 2 bij dit voorstel het volgende lees: in een volgende fase moet met een berekening aangetoond worden hoe groot de verwachte stikstofdepositie is en hoe lang de effecten doorwerken. Daarna kan verkend worden of mitigatie door gebruik van bijvoorbeeld elektrisch materieel en interne of externe saldering voldoende is om de ontwikkeling mogelijk te maken. En of een vergunning verleend kan worden. Mijn conclusie is dan, we ontwikkelen allerlei plannen maar weten nog niet eens of dit allemaal wel vergunbaar is. Dat is voor mij de omgekeerde wereld. Stop hiermee. Voorzitter, zouden we niet bij het begin beginnen en eerst eens kijken of dit allemaal wel mogelijk is, voordat we hier nog meer geld en tijd in gaan pompen in dit idee. Graag hoor ik de reactie van de wethouder hierop. Verder heeft het team Gezondheid, Milieu en veiligheid van de GGD in Brabant betrokken bij het opstellen van de beleidsvisie.
Nergens motiveert u waarom u afwijkt van een groot aantal van de door de GGD uitgebrachte adviezen. Ik hoor dat graag van de wethouder. Waarom maken we de cirkel voor de omwonenden niet groter? Het is nu bepaald op 750 meter. Echter het vastgestelde afstand criterium is ook 750 meter. Dat zou betekenen dat er geen geld naar de omwonenden gaat. Dit buiten het feit van enkele woningen in het buitengebied. De overige omwonenden hebben dus wel de lasten, maar krijgen niets van de lusten. Is de wethouder bereid om onderzoek te doen naar een grotere cirkel? Bijvoorbeeld viermaal de tiphoogte van de windmolens? En naar aanleiding van de gespreksavond hebben we contact opgenomen met Enexis. Enexis heeft mij medegedeeld dat zij hopen Waalwijk in 2033 te hebben voorzien van voldoende aansluitmogelijkheden. Voorlopig is het nog hoop. Ook Enexis kan hier geen garanties op afgeven. Twee weken terug hebben we hierover gesproken, ook de wethouder kon geen Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
13
garanties geven op 2030. Die zijn er dus ook niet. Vraag aan de wethouder heeft u nog met Enexis gesproken na aanleiding van de gespreksavond? En wat zijn uw bevindingen? Ik kon u twee weken geleden geen naam geven van diegene waar ik de informatie van had. Ik heb een en ander nog even nagezocht en zal geen namen noemen hier in de raadzaal, echter mijn info was afkomstig van de directeur strategie van Enexis en van een van de leden van de Raad van Bestuur van Enexis tijdens een presentatie over het strategisch plan van Enexis, verkregen tijdens een werkbezoek van Provinciale Staten, waarbij ook uw eigen gedeputeerde aanwezig was. Misschien kunt u daar nog eens navraag doen. Ten aanzien van de Overdiepse polder en de Sprangse polder, graag onderzoek naar de mogelijkheden om daar de windmolens te plaatsen. De motie is net ingediend door mijnheer Ottens. Blijkbaar is Rijkswaterstaat van mening veranderd. Ten aanzien van de doorstroomgebieden wat betreft flora en fauna zijn er voldoende gebieden blijkt uit de MER, dat kan dus ook geen belemmering zijn. Defensie sputtert ook enorm, maar het lijkt erop dat niet alle geleverde gegevens juist zijn. Tijd ontbreekt mij om hier verder op in te gaan. Wat ik hier nog wel mee wil geven, ga met de agrarische sector in gesprek.
Ik doel dan op de veertien ondernemers in het totale gebied, ten westen van het havengebied, om tot een eerlijke verdeling te komen van de middelen, zodat het verdienmodel van al deze ondernemers groter wordt. Dit in het licht van alle landelijke plannen ten aanzien van onder andere extensivering en de door de vice voorzitter van de ZLTO genoemde doelen en plannen. Voor al deze ondernemers stijgen de lasten. Laten wij, als gemeente, onze verantwoording nemen en zorgen dat al deze ondernemers profijt gaan hebben van de windmolens mochten deze onverhoopt toch in dat gebied geplaatst gaan worden. En als laatste nog een vraag aan de wethouder. Heeft u nog gesproken met de ondernemer die zonnepanelen boven zijn fruitbomen wil plaatsen? En wat zijn de bevindingen uit dat gesprek? Voorzitter tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Zelst. Ik wil graag Lokaal Belang het woord geven. Mijnheer van Belkom. De heer Van Belkom: Voorzitter, dank u wel. Vandaag behandelen wij een raadsvoorstel dat veel doet met onze gemeente. De realisatie van het voorliggende voorstel heeft invloed op onze inwoners. Ik dank alle personen die wij hierover, gedurende de afgelopen periode, hebben gesproken. Tijdens alle thema-avonden die wij ook hebben bezocht, bij de gespreksavonden hier in de raadzaal of aan de keukentafel. Voorzitter, waar windturbines te plaatsen, is ook ons dilemma.
We moeten een belangrijke keuze maken rondom de doelstellingen die we als gemeente hebben gesteld. We hebben gemerkt bij de mensen, die we hier hebben gesproken, dat tegenstrijdige belangen en emoties een grote rol spelen en deze ook doorheen kunnen lopen. Er is een initiatief gestart om windturbines in de Overdiepse Pol te plaatsen, desondanks is de Overdiepse polder niet meegenomen in het conceptvolgend alternatief. Hierin spelen standpunt van onder andere defensie en Rijkswaterstaat een rol. Derhalve verzoeken wij het college om samen met alle hierin betrokken partijen te onderzoeken of en hoe windmolens gerealiseerd kunnen worden in de Overdiepse polder. Deze vraag hebben wij samen met de VVD, GroenLinksaf en D66 in een motie verwerkt. We dienen ook deze motie dan ook mede in. Maar, voorzitter, we zitten hier niet alleen met deze vraag, we hebben nog een prangende vraag en dat betreft economische haalbaarheid. Bij het vaststellen van de kadernota is opgenomen dat deze elke twee jaar zal worden geëvalueerd. De verwachting is dat elektriciteitsbehoefte richting 2030 als gevolg van geopolitieke ontwikkelingen en fluctuaties van de energieprijs oploopt. Bedrijven en inwoners investeren eerder dan verwacht in de elektrificatie van bedrijfsprocessen, woningen en mobiliteit. We zien derhalve landelijk een versnelling van de behoefte aan elektriciteit richting 2030.
Hetgeen wordt bevestigd door diverse, recente onderzoeksrapporten. Op dit moment ontbreekt recente, cijfermatige onderbouwing of met de te verwachten elektriciteitsbehoefte voor Waalwijk in 2030. Deze behoefte past in het voorgestelde VKA, mede gezien de mitigerende maatregelen die nog gaan komen en de 50 procent opgave Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
14
die we met elkaar hebben afgesproken. Ter verduidelijking, mitigerende maatregelen zijn maatregelen die de negatieve effecten van een project voorkomen of verminderen. Denk hierbij aan het stilzetten van windturbines in verband met vogeltrek, slagschaduw, geluidshinder, et cetera. We kijken dan ook uit naar de informatie die de wethouder ons aan het einde van het kalenderjaar heeft toegezegd. De concept-beleidsvisie en voorkeursalternatief wordt nu voorgelegd aan de inwoners van onze gemeente. Zij kunnen gedurende zes weken hun zienswijze inbrengen. Deze zienswijzen zullen vervolgens worden beoordeeld. Wij roepen onze inwoners op om zoveel mogelijk gebruik te maken van deze mogelijkheid, zodat met alle belangen zoveel mogelijk rekening kan worden gehouden. Tot slot, voor zover ons bekend heeft onlangs een tweetal ontwikkelaars zich bij het college gemeld om toegelaten te mogen worden tot intentieovereenkomst genaamd Afsprakenkader Maatschappelijke Meerwaarde. Ons verzoek aan het college is om de raad tijdig, eventueel vertrouwelijk, te informeren over de wijziging in de samenstelling van de toegetreden dan wel afgewezen ontwikkelaars. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer van Belkom. Graag wil ik het woord geven aan GroenLinksaf.
De heer Den Braven: Voorzitter, voor ons ligt de concept-Beleidsvisie Grootschalige Opwek, een visie waarbij de afronding van het werk van een aantal verschillende colleges en gemeenteraden een stapje dichterbij komt. Dat is mooi, want ook de huidige coalitie heeft afgesproken vol in te zetten op alternatieve energie. Ook de huidige coalitie, want het plan voor meer en grotere windmolens in de gemeente Waalwijk ligt er al heel lang. Toen het vorige college in 2018 aantrad, was er al zeven jaar aan een voorstel gewerkt. Een voorstel dat later door de toenmalige raad werd teruggefloten. De gemeenteraad van Waalwijk wilde het anders, breder. Het zoekgebied moest worden uitgebreid naar het westen. De afstandscriteria moest worden aangepast en moest een betere belangenafweging worden gemaakt en moest gekeken worden naar gezondheidsrisico's, milieueffecten, et cetera. Het nu, voor ons liggende plan, is ontstaan uit al die aanvullende eisen. In dit concept zijn alle genoemde criteria meegewogen en in meerdere inspraakrondes heeft iedereen er invloed op kunnen hebben. Ook de raad is keer op keer meegenomen in alle ontwikkelingen en dus weten we al jaren ongeveer wat er in dit voorstel zou staan. Tijdens de gespreksavond hebben we veel boosheid en ongenoegen gehoord, maar iets echt nieuws is er niet op tafel gekomen.
We weten waar de pijnpunten liggen en dat zou ook zonder een inspraakavond voor niemand in deze raad als een verrassing mogen komen. Die pijnpunten moeten we zo goed en zo kwaad als we kunnen oplossen, maar dat is uitvoering. Bij het zoeken naar plaatsen waar molens kunnen komen, is er natuurlijk ook gekeken naar de Overdiepse polder. Die locatie is om verschillende redenen extreem moeilijk, zeg maar niet te ontwikkelen in dit plan. We hebben na de gespreksavond hard gezocht naar bronnen die de mogelijkheid om daar wel iets te doen, haalbaar achten. Niet bronnen die zeggen dat het wenselijk zou zijn op basis van welke overweging dan ook, maar gewoon een serieus te nemen bron die zegt dat het daar kan. Niet een hebben we er gevonden. Alle onderzoeken gedaan door en een opdracht van de gemeente Waalwijk, de provincie Brabant, provincie Gelderland, beschrijving van wat er kan in die polder door Rijkswaterstaat, antwoorden van Defensie op de vraag naar medewerking aan deze ontwikkeling allemaal leiden ze tot dezelfde conclusie Overdiepse polder niet kansrijk. In voor een leek begrijpelijke taal betekent dat kansloos. Dat lijkt duidelijk, maar er is een partij die daar een andere mening over heeft: Vattenfall, een commerciële partij die denkt iets te kunnen halen in de Overdiepse polder.
Als je Vattenfall vraagt waarom ze dat denken, kunnen ze niet met een steekhoudend argument komen. Helaas hebben ze de boeren in de polder weten te overtuigen van dit waanidee en dus gaan we daar kijken, gaan we opnieuw onderzoeken of het eventueel toch kan. We gaan geld en ambtelijke capaciteit inzetten om antwoorden te krijgen die we al kennen. Wat ons betreft is een onderzoek kansloos, maar het feit dat windmolens in Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
15
de Overdiepse polder wel een aantal ernstige pijnpunten zouden kunnen oplossen zorgt ervoor dat we toch bereid zijn nogmaals te gaan kijken wat het woordje nee nu eigenlijk betekent. Om die reden ook heeft GroenLinksaf tijdens de gespreksavond afgevraagd of dat onderzoek eventueel parallel aan het voortgaan op de ingeslagen weg mogelijk is. We zullen dan ook samen met andere partijen een motie indienen die precies dat vraagt van het college, maar we stellen er wel een keiharde voorwaarde aan. Een onderzoek naar het inpassen van de Overdiepse polder, of welk ander deel van de polder dan ook in het VKA, mag op geen enkele manier tot vertraging leiden. We willen ook graag gezegd hebben dat GroenLinksaf moeite heeft met het door de discussie opgeroepen beeld dat het college nagelaten heeft het opnemen van de Overdiepse polder serieus te betrekken in haar plan. Die suggestie is onjuist. Voorzitter, GroenLinksaf zal het raadsvoorstel, zoals het er nu ligt, steunen, met de aantekening dat er tussen nu en maart nog best het een en ander kan gebeuren. Er is bijvoorbeeld nog een keuze te maken tussen een lijn en een cluster opstelling van de molens binnen het huidige VKA en ook daar valt overlast mee te minimaliseren. De tijd zal het leren. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Den Braven.
We komen nu toe aan de partijen die tweeënhalve minuut spreektijd krijgen en dat is, in eerste instantie, het CDA. Mijnheer Spohr, tweeënhalve minuut voor u. De heer Spohr: Voorzitter, er is al veel gezegd over deze concept beleidsvisie. Na uitvoering van de meer op basis van de kaders die door de raad zijn gesteld, is het voorstel voor het plaatsen van windmolens uiteindelijk gevallen op de Bovenkerkse polder en op haven 8 oost. De afweging hebben we in de stukken kunnen lezen. En desondanks is dit, voor dit moment niet voldoende. Er is inmiddels een gedegen voorstel gepresenteerd voor plaatsing van windmolens in de Overdiepse polder. Dit voorstel is naar onze mening, in tegenstelling tot wat ik hier eerder hoor, door het college niet of zeker niet voldoende onderzocht, maar ligt wel degelijk op tafel, zoals ook eerder de Sprangse polder is voorgelegd. Onduidelijk is nu welke afwegingen zouden worden gemaakt bij een vergelijking van beide voorstellen en hoe de beslissing van het huidige focus alternatief zich verhoudt met het eerder gepresenteerde alternatief voor de Sprangse polder. Naar ons idee had het college hierop kunnen anticiperen door hierover met de raad af te stemmen. Dit is niet gebeurd en leidt, wat de CDA-fractie betreft, tot een situatie waarin geen besluitvorming kan plaatsvinden.
Immers, draagvlak en participatie was nog het uitgangspunt van dit voorstel? En dat is door de presentatie van dit focus alternatief onvoldoende gerealiseerd dus is er onzes inziens ook geen volwaardig voorstel. Mocht het college niet bereid zijn om dit voorstel aan te houden, dan zou de CDA-fractie zich gedwongen voelen tegen het voorstel te stemmen. En voor het amendement van Samen Waalwijk te stemmen, waarbij wat ons betreft de Sprangse polder ook weer in beeld komt. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Spohr. D66. Mijnheer Metzke. De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. Met de inhoud van de betoog zal niet iedereen het hier op de publieke tribune of thuis het eens zijn. En dat is oké. Het is wat onze democratie zo mooi maakt als politici wisselende standpunten uit wikken en wegen en nemen uiteindelijk een besluit waarbij we het algemene belang afwegen tegen het individuele belang of de belangen van groepen. Het is een illusie om alleen besluiten te kunnen nemen waar iedereen het mee eens is. Voorzitter, we staan als gemeente en als land en als mens voor torenhoge opgaven. We moeten ons energieverbruik terugdringen om de gevolgen van de klimaatcrisis zo goed als mogelijk te beperken, want, zoals blijkt uit een noodkreet van wetenschappers eerder dit jaar: we zijn al te laat om de door de mens veroorzaakte opwarming tegen te gaan.
We kunnen de schade alleen nog beperken. We kunnen niet nog meer vertraging op dit dossier veroorloven. Het onderwerp staat al jaren op de agenda en als partij van klimaatdoeners vinden wij dat de Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
16
tijd is om besluiten te nemen. We hebben de geplande windmolens keihard nodig. En ik hoor u denken: als die nota zo hoog is dan toch ook in het Overdiep? Laat ik duidelijk zijn, D66 heeft geen fundamentele bezwaren tegen windmolens in het Overdiep. We juichen juist toe dat initiatiefnemers het zo goed voor hebben met het klimaat, maar we hebben te maken met meer stakeholders. Stakeholders met grote, gegronde bezwaren. Het Overdiep nu toevoegen aan het VKA, zoals de afgelopen week is bepleit, leidt tot ongekende vertraging. Negeren daarmee immers het plan MER en hoeven eigenlijk alleen maar krom te gaan staan voor de spreekwoordelijke tik op de billen van de Raad van State. We halen onze doelstelling op die manier zeker niet en doen daarmee alle 50.000 inwoners van onze gemeente tekort. Kunnen onze inwoners wel een worst voorhouden, maar we weten dondersgoed dat het Overdiep op korte termijn en binnen het VKA niet reëel is. Dat wil overigens niet zeggen dat we de initiatiefnemers de rug toekeren. We dienen samen met onze coalitiepartners een motie in waarmee we het college vragen te kijken naar wat er wel kan. Ook roepen we, samen met de VVD, op om de ogen open te houden van innovaties en de nabije toekomst, want hoe meer initiatieven op het gebied van duurzaamheid, hoe liever het ons is.
Tot slot, voorzitter, wil ik me richten tot marktpartijen en hun rollen in dit soort kwesties. D66 vindt het zeer kwalijk dat marktpartijen inwoners voor hun karretje spannen met mooie beloftes. We hebben het vaak over de groeiende kloof tussen burger en politiek. Bij het dichten van die kloof hebben zowel wij, politici als de burger rol te spelen dan helpt het niet dat marktpartijen de boel ophitsen met halve waarheden en mooie praatjes. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u voor uw betoog. Lijst IJpelaar, mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar: Ik heb vandaag een krukje, omdat ik hoor dat ik zo klein ben en mensen mij niet in beeld zien. Maar mijn buurman is zo aardig geweest om mij een krukje mee te geven. Dankjewel buurman. Voorzitter, het gezegde ‘less is more’ geldt zeker voor Lijst IJpelaar bij dit voorstel. Begrijpelijk, maar zelden heb ik als raadslid een voorstel gezien dat zo ingrijpend is voor onze inwoners. Voor de een is dit een soort inkomstenbron en voor de ander een aanslag op hun gemoedsrust en gezondheid. Dus waar ik met mijn gezond verstand en geweten voor moet kiezen, is en blijft moeilijk. Dat Lijst IJpelaar geen voorstander van windmolens is bekend, omdat een, die horizonvervuilend zijn, windmolens en schakelstation ook nog eens extreem zwaar en schadelijk geproduceerd isolatiemateriaal bevatten, qua broeikasgas.
Het slopen van windmolens aan het eind van hun economische leven is een megavervuilende operatie. Bijvoorbeeld, de wieken van de windmolens, als die hun dienst hebben gedaan, kunnen niet gerecycled worden, omdat ze uit thermo-hardende, polyester materialen bestaan. Dat wil dus zeggen die in verbrandingsoven gaan nadat ze verpulverd zijn met nodige CO2 uitstoten. Meerdere reden voor de Lijst IJpelaar om niet te kiezen voor windmolens en op het hart te drukken om goed te kijken naar veel betere alternatieven. Lukt dat? We horen dat graag. Kernenergie lijkt ons vooralsnog, op de lange termijn, de minst schadelijke oplossing. Tot die tijd zouden zonnepanelen op daken een prima oplossing zijn, dus geen weilanden opofferen voor zonnevelden of nog erger hoge windmolens in de Bovenkerkse Polder en Waalwijk oost. Zoals ze inspreker ook al om vroeg: doe dit alsjeblieft niet. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw IJpelaar. Als laatste mag ik de ChristenUnie het woord geven. Mijnheer Van Groos. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. De gemeenteraad van Waalwijk praat al zeker vijftien jaar over het plaatsen van meer en hogere windturbines op het grondgebied van de gemeente Waalwijk. Het lijkt een gebed zonder eind. Nu zijn we op zich niet tegen lang bidden, maar in dit geval lijkt ons dat niet tot een oplossing te leiden.
Het is jammer dat de jongeren die zich zorgen maken over de klimaatontwikkeling zich niet hebben gemeld tijdens de inspraakavond of op een andere manier. Afgelopen zomer was een Notulen raadsvergadering 21 en 26 september 2023
17
zoveelste bevestiging van de schade die klimaatverandering toebrengt aan mens en omgeving. Deze ontwikkeling vraagt om daadkracht. De transitie gaat te langzaam. De Amercentrale, om een voorbeeld te noemen, is al decennialang een grote vervuiler. We moeten zo snel mogelijk stappen zetten richting een schonere energievoorziening. En het is een illusie te denken dat het mogelijk is om een windturbineplan te ontwikkelen dat kan rekenen op 100 procent draagvlak. Mensen die het met de plannen niet eens zijn, zullen altijd opmerkingen maken over het participatietraject. Dat is niet verrassend, vreemd vindt onze fractie het wel dat een van de coalitiepartijen tot drie keer toe tijdens de gespreksavond afstand nam van het coalitieakkoord, want daarin staat dat als gemeenten het initiatief nemen om zelf windmolens te exporteren op haven 8 oost en de mogelijkheden benutten om te participeren in de ontwikkeling van grootschalige opwek ten westen van bedrijventerrein haven. Het nu voorliggende VKA voldoet aan de spelregels die de gemeenteraad heeft vastgesteld. Bijna alle insprekers hadden bezwaren tegen en het raadsvoorstel zonder aan te geven op welk punt het voorkeursalternatief niet overeenkomstig die regels is. Het enthousiasme van sommige groepen voor de Overdiepse polder snappen we.