Verslag raadsvergadering 070722

18

dulden, dus het is niet helemaal zeker, maar als u zich er niets bij kunt voorstellen, moet u het maar even googelen. We hebben echt gezegd dat we een visie willen hebben en niet reactief reageren op allerlei initiatieven die vanuit de samenleving worden opgepakt. Vandaar ook die visie; we gaan van abstract naar concreet. Dit masterplan is nog behoorlijk abstract, wat mensen in ieder geval de mogelijkheid geeft te kijken naar wat Waalwijk nu wil. Welke kant gaan we op? Is hoogbouw überhaupt bespreekbaar en mogelijk? Dat hebben we met dit stedenbouwkundig kader getracht aan te geven. We hebben het expres geen toetsingskader genoemd, omdat wij ook vinden dat, als het een toetsingskader wordt bij de planontwikkelingen, zaken concreet moeten zijn en er goede onderzoeken gehouden moeten worden. Geluid, milieu, bodem, noem het allemaal maar op. Dat zijn dure onderzoeken, maar als de initiatiefnemers weten dat ze in de goede richting zitten, zijn ze bereid daarin te investeren. Dan kunnen we de burgers goed informeren over dat plan. We weten dat dat plan niet precies hetzelfde hoeft te zijn, het mag er best van afwijken, maar de bedoeling moet wel passen binnen het stedenbouwkundig kader. Wij hebben met elkaar gesproken en gedebatteerd over de toekomst van Waalwijk en hoe we die voor ogen zijn.

Daarbij schakelen en verbinden we met de stedelijke regiovisie van de provincie Brabant, die dit in opdracht van het Rijk doet. Dat betekent ook dat nadrukkelijke verstedelijkingsvraagstukken in het kader van inbreiding voorligt, alvorens we kunnen uitbreiden. Vandaar ook dat een aantal zaken prachtig in dit momentum komen. Goed ook dat we in 2017 die centrumvisie hebben opgesteld en daarvoor een basis hadden. Ik zou niet eenzelfde soort participatie doen, maar in de gelaagdheid van die gedetailleerdheid de stadsgesprekken accepteren. Dan de ChristenUnie. U vraagt of dit nu uitvoering geeft aan de motie. Ik heb de motie nagelezen en moet zeggen dat dat zonder meer het geval is. Ik sluit me dus geheel aan bij LokaalBelang. Er zijn drie criteria. Je kunt er natuurlijk altijd een bepaalde gelaagdheid van detaillering naast houden, maar als je die drie punten pakt, vind ik dat we daar met dit richtinggevend kader goed op aansluiten. Het CDA had het over wat nu de definitie is van het centrumplan. Het staat in de tekst verwoord en ook in de motie. Weliswaar is het grof, maar de Winterdijk is centrum. In het stedenbouwkundig rapport staat de binnenstad aangegeven met zowel kleur als met benaming van de straten. Over die rode lijn hebben we het. Snel naar de VVD. Complimenten voor uw betoog. Het sterkt ons in de overtuiging dat we op de goede weg zijn, maar er nog lang niet zijn.

Lijst IJpelaar wil ik zeggen dat ik bij de vorige bijeenkomst, vorige week, dat het woord “obstructie” een stedenbouwkundige term is die betrekking heeft op zichtlijnen. Er wordt gewoon bedoeld dat die muren zo hoog zijn dat je daardoor het hele plein in drie compartimenten verdeelt. Natuurlijk gaan wij daar met stijl en gevoel mee om en wordt het geen hardlooptraject, dat heb ik vorige week ook aangegeven, maar ik vind het allerbelangrijkste nu eerst eens met het kerkbestuur te gaan praten. Zij zijn eigenaar en beheerder van die bijzondere begraafplaats. Daar gaat de gemeente niet over, dus we willen gewoon eens rustig met hen in gesprek daarover. Mijn bedoeling met het initiatief is dat we niets gaan opleggen, maar alleen gaan aangeven waar kansen liggen. Zij hebben het recht om te zeggen dat het niet hun kansen zijn en dan zullen ze het ook echt niet doen. Maar het is wel een mooi moment om met elkaar in gesprek te gaan hierover. Voor Sociaal Lokaal idem met betrekking tot de participatie. GroenLinksaf en D66 met betrekking tot de vergroening, de nieuwe uitdaging, de klimaatadaptatie. Er is hier al eerder gezegd dat we nog lang niet klaar zijn en dit misschien nog wel twaalf jaar duurt. Er komt ook voortschrijdend inzicht. Ik denk ook dat we ons groenbeleidsplan daarop Notulen raadsvergadering 7 juli 2022

19

hebben gebaseerd, maar die zal ook regelmatig aangescherpt moeten worden. Klimaatadaptatie is echt een heel belangrijk punt binnen deze organisatie dus we zoeken ook naar minder verstening en meer vergroening. Ik denk dus ook dat er mettertijd heel verrassende dingen naar voren zullen komen. Dingen die we nu onmogelijk achten maar dan niet meer. De heer Ottens: Dank voor de toelichting door de wethouder. Ten aanzien van participatie ben ik verbaasd dat hij komt met stadsgesprekken. Let wel, ik ben positief verrast, want in het voorstel staat daar helemaal niets over, laat staan dat er in de financiële paragraaf geld is opgenomen om een bureau hiervoor in te huren. Als u aangeeft waarschijnlijk meervoudig te moeten gaan aanbesteden, gaat het over een bepaalde som. Ik zou dat graag ook terug willen zien in het voorstel. Ik verbaas me erover dat hierover helemaal niets in het voorstel is opgenomen. Wethouder De Jong: Het staat er toch echt in. De heer Ottens: Ik heb de participatieparagraaf en de financiële paragraaf er even op nageslagen en er staat helemaal geen woord over in. Er staat letterlijk in dat dit richtinggevend kader voor de projectontwikkelaars het uitgangspunt is om plannen verder uit te werken. Daarna komen inwoners of andere belanghebbenden aan bod waar het gaat om participatie. Meer staat er niet over in.

Wethouder De Jong: In de samenvatting van het geheel wordt het wel degelijk genoemd, dat het een participatievariant is waar we heel serieus aan denken. We denken erover na die in te zetten na vaststelling van dit plan. De heer Ottens: Nogmaals, het staat er niet in. Ook staat er geen financiële paragraaf in. Ik vind het prima dat u daarvoor een bureau voor gaat inhuren, maar we moeten wel weten wat we gaan vaststellen als raad en dat weten we niet. De voorzitter: Laten we even kijken of het erin staat. De heer Timon Klerx: Laatste alinea op pagina 3 van het raadsvoorstel. Mevrouw Schilders: Ik wil even de opmerking maken dat er ook nog een inwonerspanel is, waar ook gebruik gemaakt van kan worden. Kan dat ook meegenomen worden? Dat is namelijk heel laagdrempelig qua kosten. Wethouder De Jong: Bedankt. De heer Spohr: Allereerst nog even terugkomend op de omschrijving van centrum en binnenstad. Ik ben het niet helemaal met de wethouder eens. Er staan inderdaad kaartjes in het masterplan, die heb ik ook gezien. Maar juist voor de discussie over hoogbouw – we hebben het vorige raadsperiode meegemaakt – is het voor de raad, maar ook de bewoners, van belang over welk centrum wij spreken. Want centrum blijft een vaag begrip. Als er over binnenstad wordt gesproken, en dit wordt doelbewust in de tekst aangehaald, is niet duidelijk tot welke grenzen de binnenstad reikt.

Ik zou u dus willen aanraden dat nog verder te verduidelijken, juist omdat het dadelijk bij discussies wel een grote rol speelt. U bent niet verder ingegaan op de bibliotheek. Het is, zoals u heeft gezegd, een richtinggevend kader dus ik ga ervan uit dat er wel meer informatie over komt. Er wordt nu gesproken over de verplaatsing van de bibliotheek, terwijl op dit moment nog helemaal niet duidelijk is wat de kosten zijn, of de kosten de verplaatsing waard zijn, of er überhaupt dekking voor bestaat en hoe het pand dat wordt achtergelaten wordt ingericht. Ik heb ook begrepen dat op dit moment nog gesprekken met die bewoners Notulen raadsvergadering 7 juli 2022

20

worden gevoerd, dus hoe reëel is de verplaatsing van de bibliotheek in dit plan? Wethouder De Jong: Als u vragen heeft over de definitie van het centrumplan en u vindt dat onduidelijk, zullen we daar nog even extra naar kijken. Wij dachten dat het duidelijk genoeg was, maar het moet natuurlijk niet tot vragen leiden dus we zullen het nog preciseren. De functie van de bibliotheek gaat veranderen. Daar zou mogelijk een beweging in komen en dan is het mooi als het wat meer in het centrum ligt, ter versteviging van de leefbaarheid in het centrum. Dat we daar wat meer centralere adressen krijgt waar je normaal gesproken zou moeten zijn. U vraagt naar de financiële onderbouwing. Dit vraagt echt om een financiële investering van de gemeente. Dat hangt helemaal van onze portefeuille af. Wat willen we daar precies, wat wordt de functie precies? Waar komt die te staan en wat gaat dat ons kosten? En hebben we er überhaupt dekking voor? Als we zo ver zijn en we hebben alle onderzoeken gedaan, dan zullen wij, net als alle andere initiatiefnemers, de gewone weg moeten gaan behandelen. Ook voor participatie; als er een bestemmingsplanwijziging moet komen, is het ook nog een voorontwerp en een ontwerp dat ter inzage wordt gelegd. Maar dat gaat niet zonder het tussenstation genaamd de raad, noch zonder alle gremia die daarvoor zitten om over dat onderwerp te spreken.

Het is alleen de gedachte aan wat we nu hebben en wat we zelf kunnen beïnvloeden. Dit is dus zo’n object dat we misschien zelf kunnen beïnvloeden. Verder zijn we heel erg afhankelijk van andere initiatiefnemers die dat ook allemaal zelf betalen. De heer Spohr: Dan komen wij er tegen die tijd nog even op terug, dank u wel. De heer Van Groos: Dank voor uw reactie, portefeuillehouder. Helaas heeft hij maar een van de drie vragen die wij hebben gesteld beantwoord, en naar ons idee ook maar half. Het gaat er bij mij niet in – en dat zeg ik ook richting LokaalBelang – dat nadat een motie wordt ingediend in november 2020, waarin wordt gevraagd om een paar maanden later, in het eerste kwartaal van 2021, met een totaalvisie te komen, een document dat meer dan een jaar op zich laat wachten de juiste invulling van de motie is. Ik begrijp dat het college het prima vindt als de ChristenUnie met een initiatiefvoorstel voor hoogbouw komt, dus we zullen ons beraden over hoe we dat gaan organiseren en de griffie kan een telefoontje, mailtje of bezoekje van ons verwachten. Wethouder De Jong: In het eerste kwartaal van 2020 was ik nog geen wethouder en ik heb nog geen kansen gehad om met de ambtenaren te bespreken wat daar nu precies de reden van is. U heeft daarin vragen gesteld aan LokaalBelang, de indiener van de motie, en ik zag daar een grote mate van acceptatie en tevredenheid.

De heer Van Groos: Die mate van acceptatie en tevredenheid kan ik plaatsen. Misschien wilt u nog op het volgende ingaan. U zegt dat het geen toetsingskader is. Waarom is het dan wel als onderlegger meegegeven voor een mobiliteitsplan, al is dat waarschijnlijk ook voor uw tijd gebeurd? Kunt u daar antwoord op geven? U zegt dat het geen toetsingskader is, maar initiatieven die hierbij zijn gepresenteerd, zijn er wel langs gelegd. Een visie, een plan, dat nog niet eens met de raad is besproken. Dat blijf ik toch heel merkwaardig vinden. De raad vraagt u iets te doen en u zegt het in de binnenzak te houden en het vast mee te geven, maar het is geen toetsingskader. Wethouder De Jong: In de motivering daarvoor staat ook dat de wereld in een dusdanig sterke ontwikkeling is, dat er mettertijd zo veel verandert, dat het de titel van een toetsingskader niet mag hebben. Als je praat over een toetsingskader, praat je eerder over een blauwdruk, waarbij je vinkjes kunt zetten. Dat is hier helemaal niet de bedoeling. De bedoeling is nadrukkelijk aan te geven wat de mogelijkheden zijn voor initiatiefnemers om ze daarin die ruggensteun te geven opdat ze er wel voor kiezen hun geld te investeren in Waalwijk omdat ze weten dat ze die richting gaan tegenkomen. Dat Notulen raadsvergadering 7 juli 2022

21

wil niet zeggen dat het als een blauwdruk is neergelegd, maar het is wel duidelijk wat de onderliggende bedoeling ervan is. Het is geen toetsingskader. De heer Van Groos: Ik wil geen hele lange discussie gaan voeren over wat een toetsingskader is, maar als een plan hier wordt gepresenteerd, een ontwikkelingsplan voor het centrum, het wordt naast het masterplan gelegd en er wordt gekeken of het erbij past, is dat naar mijn idee een vorm van toetsing, of er nu één of vijf vinkjes worden gezet. Het is getoetst op de vraag of het bij het plan past. Als het niet had gepast, had de initiatiefnemer daar actie op moeten ondernemen. Wethouder De Jong: Ik zou het doodzonde vinden als wij geen visie hadden op het geheel en op hoe wij willen omgaan met de binnenstad van Waalwijk, maar weer gevoed zouden worden door de waan van de dag en met iets zouden komen dat geen enkele initiatiefnemers wil organiseren. En dat we dan op een later moment zeggen: toch jammer dat het op deze manier is gegaan, hadden we dat niet beter kunnen doen? Dan hadden we vooraf beter sturing kunnen geven aan hoe wij gemeenschappelijk, als Waalwijk zijnde, tegen zo’n initiatief aan kijken. Zoals u weet, is het bestemmingsplan nog oud en gaan er nog heel veel bestemmingsplanwijzigingen komen. Dan gaat het altijd zo dat het geen toetsingskader is met alleen vinkjes zetten, maar dat men in overleg gaat.

Men gaat in gesprek. In het kader van de omgevingswet geldt heel nadrukkelijk de bedoeling die eronder ligt, en dus geen wetteksten. Wij geven hiermee aan wat onze bedoeling is met de binnenstad van de gemeente Waalwijk. Daar kunnen mensen op anticiperen, het is in ieder geval richtinggevend voor hun, dat ze weten welke kant de bordjes op staan. Daarom is het een grote verdienste dat we dat nu hebben. De heer Van Groos: Een korte afsluitende opmerking. Ik vind het jammer dat de indruk wordt gewekt dat de ChristenUnie niet voor een visie op of een plan voor het centrum is. Dat heb ik niet gezegd, wat ik wel kan zeggen, is dat het masterplan dat vanavond voorligt, niet onze visie is. Dat is iets anders. Mevrouw IJpelaar: Portefeuillehouder, allereerst dank dat u op een respectvolle manier met mijn betoog en vragen bent omgegaan. Het is voor mij een teken dat u rekening houdt met de gevoelens van de nabestaanden die gebruik maken van het kerkhof. Echter zegt u dat u in gesprek gaat met het kerkbestuur, maar dat kunt u pas doen als wij dit hebben vastgesteld. Het wordt voor Lijst IJpelaar moeilijk om met dat punt akkoord te gaan. Ik hoop dat u begrijpt dat ik dat dus niet ga doen. Wethouder De Jong: Dat is duidelijk, mevrouw IJpelaar. Mevrouw De Jongste: Ik heb een vraag over de inclusieve samenleving. Ik zit nu voor de derde periode in de gemeenteraad.

U weet dat van het gesprek dat wij hebben gehad. Ik zou erg graag een toezegging willen hebben dat in alle plannen die gemaakt worden, een paragraaf in komt, waarin kaders staan voor openbare toiletten en de looppaden voor slechtzienden. Ik wil dat er heel veel zaken vaststaan. Ik hoor al heel lang dat we bezig zijn met een inclusieve samenleving. Ik moet zeggen dat er weinig gepresteerd wordt. Daarom is ook mijn vraag of wij bij de stadsgesprekken aanwezig mogen zijn. Wethouder De Jong: Natuurlijk mag dat. Ik ga niet direct zo over de organisatie, maar ik zal er in de gesprekken met het bureau rekening nee houden. Ik zal dat ook ventileren. We zijn ons de laatste decennia steeds bewuster geworden van het belang van een inclusieve maatschappij. In het vastgoed gaat alles traag en het kost ook veel, dus het is ook elke keer een afweging. Vorige week heb ik aangegeven dat we in ieder geval kansen zien met betrekking tot de openbare toiletten, daar waar clustervorming is en mogelijk bemensing is om die kosten zo laag mogelijk te houden. Daar sturen we in ieder geval op. Ik heb vanmorgen ook nog een gesprek gehad met de ambtenaren, waarin we Notulen raadsvergadering 7 juli 2022

22

nadrukkelijk over looplijnen voor blinde mensen, en soortgelijke aspecten die om inclusie gaan, hebben gesproken. We zijn er nog lang niet, daar heeft u gelijk in. We doen ons best, maar daar heeft u misschien weinig aan. Mevrouw De Jongste: U kunt de mensen daar ook op aanspreken. Een hele poos geleden is er gevraagd of er een looppad van een meter breed langs alle winkels zou komen, waardoor rolstoelers, mensen die slecht ter been zijn en slechtzienden onbeperkt doorgang hebben. En nu wordt dat ook vaak gezien als een belemmering. Wethouder De Jong: Mee eens, en natuurlijk is het aan uw raad om het te accorderen, wanneer wij het voorstel naar voren brengen. Tweede termijn De heer Van Groos: Voorzitter. Ik vind het bijzonder dat ik de enige ben voor de tweede termijn. Ik wil nog reageren op de bijdrage van LokaalBelang. De heer Van Dijk had het over de horizon waarnaar je op weg bent. In de politiek heb ik echter één ding geleerd: we praten graag over de stip op de horizon, maar de horizon is een streep die je altijd ziet maar nooit bereikt. In dat verband past dat wel bij de centrumvisie of bij het centrum van Waalwijk, want we hebben allerlei mooie plannen, er wordt een visie vastgesteld en na twee jaar moet er al een addendum komen. Nu moet er weer een masterplan komen en ik vraag me af of het einde in zicht is.

Daarnaast maakt u opmerkingen over langdurige trajecten en veel kosten die gemoeid zijn met inspraak. Ik kan u melden dat de inspraak over het eenrichtingsverkeer in het centrum jaren heeft geduurd, heel veel geld heeft gekost en uiteindelijk niets heeft opgelost. Dus probeert u het maar te doen. Ik ben blij dat een aantal fracties een pleidooi houden voor groen, maar groen in het centrum lijkt meer een schaamlap te worden dan dat het echt natuurlijk groen is. We bekleden het met groen maar daarmee is het nog geen natuur. Over het amendement over de begraafplaats, het kerkhof van de Sint Jan: wij zijn geen eigenaar van die begraafplaats en dus past het ons niet daarover uitspraken te doen. Dat geldt ook voor het college, dat het wel doet met het masterplan, maar het past ons als raad ook niet. Wij zijn geen eigenaar en als de eigenaar iets wil met het kerkhof en men heeft daar de gemeente voor nodig, mag ik aannemen dat men de weg weet. Het is echter niet aan ons daarover een besluit te nemen over wat wel of niet op die begraafplaats moet gebeuren. De heer Mertens: Het is de bedoeling dat het geen window dressing gaat worden als we groen gaan toevoegen in het centrum.

Het moeten echt gewoon planten zijn, die een verkoelend effect zullen hebben op de omgeving en water kunnen vasthouden in de directe omgeving, waardoor de leefbaarheid van het centrum vooruitgaat, wat het weer aantrekkelijker maakt om elkaar daar te ontmoeten. De definitie van natuur is altijd ingewikkeld. Ik kan u ook vragen wat natuur is, maar daar kun je geen passend antwoord op geven volgens mij. Wat ik wil aangeven, is dat niets doen geen optie is. Dus gewoon groen moet gebeuren. De heer Van Groos: Los van het feit dat de ChristenUnie blij is als er groene daken en groene gevels komen, hebben we het hier wel erg veel over dat soort groen. Verplaatsbaar groen past niet. We hadden een hele mooie kloostertuin. Die was groen, die lag in het hart van het centrum en is nu helemaal versteend. Als we groen hadden willen houden, hebben we de kans gemist en nu zijn we alleen maar bezig met lapmiddelen naar mijn idee. Die moeten er wel komen, want anders is het alleen maar steen en de hittestress is enorm bij zoveel steen dus dan helpt het wel, maar om het echt groen te noemen, gaat wel heel ver. Notulen raadsvergadering 7 juli 2022

23

De heer Mertens: Aan oud beleid kunnen we helaas niets meer veranderen. Hier maken we nieuw beleid en plannen voor de toekomst. Ik denk dat het belangrijk is dat wij als raad gewoon aan de gang gaan. Het moeten geen lapmiddelen zijn. We moeten hier concrete plannen maken, waarin dat groen duidelijk naar voren komt en waar we echt duidelijk werk van maken. Dat moet gewoon uitgesproken worden en ik denk dat we dit daarvoor moeten gebruiken. De heer Spohr: Als we geen eigenaar zijn, vindt de heer Van Groos dat we geen discussie mogen voeren of geen mening mogen hebben en dat lijkt me wel heel kort door de bocht. Dan kunnen we een hele hoop discussies hier in de gemeenteraad stoppen. Dit staat in een gemeentelijk masterplan, waarin de gemeente richting geeft aan inwoners en partijen in de gemeente. Dat betekent dat de gemeente een standpunt inneemt en daar gaan wij ook als raad over. Wij mogen er dus wel degelijk iets van vinden wanneer een doorgang door een begraafplaats wordt aanbevolen aan de inwoners, ook al is die begraafplaats niet van ons. Ik begrijp die opmerking dus niet zo goed. Het zou betekenen dat u een hele hoop discussies in de raad zou willen uitsluiten.

De heer Van Groos: Ik zou een hele hoop discussies niet willen uitsluiten, maar naar ons idee had deze richtinggevende uitspraak over de begraafplaats niet in het masterplan mogen komen, zeker niet zonder consultatie van degene die daar verantwoordelijk voor is. Die uitspraak hoort er niet in en ik vind dat wij daar op dit moment als raad geen uitspraken over behoren te doen. Ik acht het kerkbestuur verstandig genoeg om op passende wijze om te gaan met de begraafplaats en de functie die het heeft. De heer Spohr: Het CDA denkt zeker dat het kerkbestuur mans of vrouws genoeg om deze discussie te voeren. Over de vraag of dit idee wel of niet in dit masterplan zou moeten worden geopperd, gaan wij niet, en dat is ook de reden waarom wij zeggen dat je het op deze manier niet in een gemeentelijk plan zou moeten opnemen, want het brengt alleen maar ideeën op deze basis. We zouden graag willen dat, wanneer er een plan ligt voor de begraafplaats, als uitgangspunt respect geldt. Dat is eigenlijk alleen maar de toegevoegde waarde van datgeen we nu willen brengen. Daar kunt u het mee oneens zijn maar we worden ertoe gedwongen omdat het plan er ligt. Dat vind ik meer dan genoeg redenen om er een amendement voor in te dienen. De heer Van Groos: Ik zal de woorden van de heer Spohr op me laten inwerken en bedenken wat ik bij de stemming over het amendement zal doen.

Mevrouw IJpelaar: Mijnheer Van Groos, u en ik gaan niet gauw in discussie, maar ik sta toch achter het standpunt van de heer Spohr. Wij zijn volksvertegenwoordigers. Toen dit plan in de krant kwam, hebben bewoners van Waalwijk mij in ieder geval gevraagd naar het kerkhof te komen en mee te kijken naar hoe het daar is en wat we van dit plan vinden. Ik heb ook contact gehad met het kerkbestuur en dat is ontzettend blij dat wij dit vanavond ter sprake brengen. Om te zeggen dat de raad hier niet over gaat, vind ik net als de heer Spohr kort door de bocht. De heer Van Groos: Volgens mij is de ChristenUnie de eerste fractie geweest die vragen heeft gesteld over de passage in het masterplan met betrekking tot de begraafplaats. Onze vraag luidde of het college hierover contact heeft gehad met het kerkbestuur. Want als dat zo was, kon ik me wel voorstellen dat het erin stond, als dit hun idee was, maar ik zou het kerkbestuur ook niet willen beknotten. De onrust die maatschappelijk is ontstaan en die u nu verdedigt, is veroorzaakt met dit college dat met dit plan komt zonder het van tevoren te hebben afgestemd. Dat vind ik het meest kwalijke en ik zou niet in dezelfde valkuil willen stappen door als raad een uitspraak hierover te doen. Mevrouw IJpelaar: Wat ik net heb gezegd, heeft roering gebracht in de gemeenschap en Notulen raadsvergadering 7 juli 2022

24

nabestaanden van mensen die op het kerkhof liggen raadsleden benaderen om erover te praten. Dan gaan wij automatisch ook bij het kerkbestuur het een en ander vragen. Ik heb ook gezien dat u de eerste was die die vraag stelde, maar ik hoorde net de wethouder met respect antwoord geven op mijn vragen en daar wil ik het bij laten. 12.

Integraal Uitvoeringsprogramma 2023-2026

De heer Ottens: Voorzitter. Samen Waalwijk kan instemmen met het integraal uitvoeringsplan, maar we hebben in de afgelopen tijd wel veel fracties vragen zien stellen over de opgevoerde projecten en sommige fracties dragen ook zelf knelpunten in, al dan niet op basis van signalen van bewoners. Wij hebben niet de kennis om de gestelde prioriteiten ter discussie te stellen, maar het toont wel aan dat een overall inzicht ontbreekt. Daarom heb ik een motie met het verzoek een totaalscan te maken van de staat van de openbare ruimte en heldere criteria voor de prioritering voor groot onderhoud of vervanging. Daar kan ook de ambitie van de coalitie in verwerkt worden om de basiskwaliteit van de openbare ruimte in de wijken en kernen weer op orde te brengen. Daarnaast nog een paar opmerkingen en nog een motie. We zijn uitermate tevreden over de aandacht voor de samenhang in de vergroeningsopgave, klimaatadaptatie en duurzaamheid in dit integraal uitvoeringsplan. We hebben nog veel onzekerheden over die klimaatverandering, maar één ding is zeker: het heeft gevolgen en we moeten de komende 28 jaar ook nog van het gas af. Voor dit laatste staan we nog aan het begin; we weten nog een heleboel niet. We weten echter wel dat deze transitie gevolgen heeft voor de openbare ruimte, al was het maar omdat we bovengrondse en ondergrondse infrastructuren anders moeten inzetten.

Of in de komende dertig jaar moeten aanpassen of vervangen. We vragen het college kritisch te kijken naar de kansen en mogelijkheden om projecten hierop aan te passen. Kijk ook of alle vervangingen wel één op één nodig zijn. De tweede opmerking is wat fundamenteler. Onder het kopje duurzaamheid missen we de circulariteit, ofwel het hergebruik van materialen en het verwerken van afvalmaterialen voor nieuwe duurzame grondstoffen. We missen ook ambities om bij de uitvoering van de werkzaamheden de belasting van het milieu tot een minimum te beperken. We dienen daarom een motie in, want we vinden het belangrijk om samen met de markt te verkennen of afvalstromen die we nu produceren direct ingezet kunnen worden als grondstof voor de uit te voeren projecten. Het is niet alleen duurzaam, maar kan ook financieel voordeel opleveren. Een simpel voorbeeld: puin van panden die wij of anderen slopen kan direct verwerkt worden tot bijvoorbeeld verhardingspuin onder wegen die we aanpakken. We moeten dus niet de ene afvalstroom afvoeren naar de ene verwerker en vervolgens dezelfde producten verkopen via een andere leverancier.

Motie: Scan kwaliteit openbare ruimte De raad, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: -in bijlage 1, lijst met werken alleen de geprioriteerde werken zijn opgenomen en niet de werken die als gevolg van een lagere prioriteit in de periode 2023-2026 niet zijn opgenomen; -het coalitieakkoord de ambitie heeft om structureel geld beschikbaar te stellen voor extra onderhoud aan de openbare ruimte; overwegende dat: -gelet op de diverse vragen, suggesties en opmerkingen van raadsfracties gesteld kan Notulen raadsvergadering 7 juli 2022

25

worden dat een integrale afweging over het IUP diffuus is omdat geen inzicht bestaat in lager geprioriteerde projecten, dan wel situaties waarin (groot) onderhoud op dit moment volstaat voor een veilige, schone en hele openbare ruimte; -in het verleden de raad bij de vaststelling van het IUP ook de niet geprioriteerde projecten voorgelegd kreeg, waardoor een integrale afweging mogelijk was; draagt het college op: 1. voor de aanvang van de uitvoering van de 2 e tranche van het IUP (2025-2026) een scan uit te voeren naar de kwaliteit van de openbare ruimte in de gehele gemeente; 2. daarbij een overzicht te maken van projecten die in het kader van het IUP worden opgenomen (los van prioritering) en situaties, die in het kader van (groot) onderhoud worden hersteld; inclusief eventuele financiële consequenties; 3. de raad hierover voor de kaderstelling van de begroting 2024 te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel. De motie over de scankwaliteit openbare ruimte wordt ingediend door Samen Waalwijk en gesteund door ChristenUnie en Sociaal Lokaal. Motie: Duurzaamheid en circulariteit De raad, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: -het Integraal Uitvoeringsprogramma een integrale benadering kent, waarin de opgaven en ambities m.b.t.

duurzaamheid, klimaatadaptatie, vergroening en biodiversiteit binnen de projectuitvoering worden afgewogen; overwegende dat: -het meewegen van criteria met betrekking tot duurzaamheid en circulariteit in de besteks- en aanbestedingsprocedures nog in de kinderschoenen staat; -het mogelijk is om zogenoemde Milieu Kosten Indicatoren (MKI’s) op te nemen in het bestek, waarmee een objectieve beoordeling van milieulasten, zoals vervoersbewegingen, (her)gebruik van materialen en grondstoffen verwerking van afvalstoffen, gebruik van CO2-neutrale apparatuur kunnen worden meegewogen in de gunningscriteria; -de leveringsonzekerheid van grondstoffen een extra motivatie is om in de aanbestedingen circulariteit (hergebruik van materialen, verwerking sloopmateriaal tot nieuwe grondstoffen) mee te wegen; niet alleen uit oogpunt van duurzaamheid, maar ook uit oogpunt van beschikbaarheid van materialen en kostenreductie; draagt het college op: 1. bij de uitvoering van het Integraal Uitvoeringsprogramma in de besteks- en aanbestedingsprocedures zogenoemde MKI’s en circulaire toepassing als gunningscriteria uit te werken; 2. de raad via de reguliere P&C cyclus te informeren over de resultaten, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: De motie over duurzaamheid en circulariteit wordt ondersteund door de ChristenUnie, CDA en Sociaal Lokaal.

De heer Timon Klerx: Ik heb twee reacties op de ingediende moties. In onze veronderstelling gaan we ervan uit dat de uitvoeringsorganisatie de kwaliteit van de openbare orde prima inzichtelijk heeft, omdat we denken dat die uitvoeringsorganisatie Notulen raadsvergadering 7 juli 2022

26

op die manier prioriteert hoe ze tot deze lijst komt. Heeft u het idee dat die lijst er niet is, dat dit zomaar een lukraak voorstelletje is, zo van: nou we denken dit, en dit lijkt ons wel leuk, en we hebben hier iets gehoord? In onze ogen is dit een heel uitvoerig proces met heel veel indicatoren en systemen die worden bijgehouden, overzichten over de stand van zaken en de integrale afweging van wat nu belangrijk is. Die scan is in onze ogen een beetje overbodig en iets wat we al wel doen. Ik ben benieuwd of de heer Ottens signalen heeft gekregen dat we dat niet doen op dit moment. De tweede motie vinden we best sympathiek en we waren ook eigenlijk heel blij om te lezen dat er een enorme paragraaf over duurzaamheid in het raadsvoorstel zat. Het idee dat u daarnet opperde, staat er volgens mij in. Daar willen we mee experimenteren. We willen gaan kijken hoe we dat gaan doen in de komende uitvoeringsprojecten. De suggestie die u doet om met MKI’s te werken, is wat mij betreft prima, maar ik denk dat het misschien ook wel verstandig is om even aan te kijken of de uitvoeringsorganisatie andere ideeën heeft. Daar zijn we nog wel benieuwd naar, hoe die concrete uitwerking eruit ziet, voor we nu gaan zeggen hoe het moet. In principe hebben we dus wel sympathie voor de gedachte dat we iets moeten met dat duurzame aspect.

De heer Ottens: De vraag over de scan is gewoon bedoeld als “geef de raad een totaaloverzicht”. Een aantal jaar geleden kregen we bij het integraal uitvoeringsplan altijd een overzicht van de niet-geprioriteerde projecten en dan had je gewoon het totale overzicht. Dan kun je nog in de raad het debat voeren over welke dingen hoger op de lijst moeten of erbij moeten, maar dat overzicht ontbreekt nu en we hebben geconstateerd dat veel fracties met gedetailleerde vragen kwamen. We hebben het over de totale openbare ruimte en dus gigantisch veel geld, ook waar het gaat om de vervangingsopgave. Dat zien we ook in dit plan. Het lijkt mij goed dat de raad ook een overzicht heeft, niet alleen van wat er de komende twee jaar staat te gebeuren, maar ook van wat de kwaliteit is van de openbare ruimte en waar rekening mee gehouden moet worden. Het gaat ons gewoon om het totaaloverzicht. Ik kan niet zeggen dat deze prioriteiten niet goed zijn. Wij stemmen ermee in omdat we er direct vanuit gaan dat die prioriteiten op basis van de criteria goed zijn afgewogen. Maar geef de raad een totaaloverzicht, dat vragen we. De heer Timon Klerx: Een inzicht in welke dingen er niet geprioriteerd zijn, vinden we best interessant. Dat hebben we inderdaad eerder gekregen dus dat zouden we wel interessant vinden, zodat we die afweging beter kunnen maken.

Maar voor ons gevoel is dat iets anders dan een scan van de totale openbare ruimte. Wij gaan ervan uit dat die er op zekere hoogte al is. Wellicht moeten we even afwachten waar de portefeuillehouder mee komt. De heer Ottens: U had ten aanzien van de tweede motie de vraag gesteld hoe wij dat zien. Wij vragen het college te proberen te kijken of je met de markt die stap kunt zetten en of je in je aanbestedingen dit soort criteria ook kunt meenemen. Wij leggen niets op, wij dagen het college juist uit om ten aanzien van de circulariteit, hergebruik van materialen en ook in de aanbestedingscontracten met aannemers die extra stap te zetten. De heer Timon Klerx: Helder. Dat juichen wij toe en dat hebben we ook teruggelezen in het raadsvoorstel. U doet een hele concrete suggestie. We zijn benieuwd naar de reactie en ik denk niet dat we heel ver uit elkaar liggen. De heer Bokšan: Ik wil aanhaken op de laatste vraag van de heer Klerx, want ik had ongeveer dezelfde. In het stukje over duurzaamheid staat inderdaad dat we het principe van gunnen op waarde al toepassen, dus daar hoor ik ook graag een reactie van het college op. Ik had nog wel een vraag over de motie over scankwaliteit van de openbare ruimte. Onder besluit nummer 1 vraagt u om een uitvoerige scan van de gehele Notulen raadsvergadering 7 juli 2022

27

gemeente over de openbare ruimte. Dat lijkt mij nogal een dure zaak en ik hoorde u net bij het vorige voorstel iets zeggen over een financiële paragraaf. Ik was benieuwd of u een financiële dekking hiervoor heeft. De heer Ottens: Als de organisatie de data op orde heeft, kan ze dat vrij gemakkelijk leveren. Het kost wat ambtelijke capaciteit, maar als de data op orde zijn, is het al bekend wat de levertijd is en wat de afschrijftermijn is. Dan kan het vrij gemakkelijk in kaart worden gebracht. De heer Bokšan: Dan wacht ik het antwoord van het college af. De heer Van Groos: Voorzitter. Voor de fractie van de ChristenUnie is een betrouwbare overheid erg belangrijk. Daarbij hoort ook dat het college zich aan regels en afspraken houdt. Daarbij past niet dat inmiddels al twee jaar vertraging is ontstaan op de totale uitvoering. Op 20 februari 2020 heeft de raad het afschrijvingsbeleid voor de gemeente Waalwijk vastgesteld. Maar op onze vraag waarom wordt voorgesteld om bij het IUP niet meer 50%/50% af te schrijven, maar 40%/40%/20%, antwoordt het college: uit ervaring van de laatste jaren is gebleken dat voor de voorbereiding van de IUP-projecten meer tijd nodig is. Om die reden is afgelopen jaren al 40%/40%/20% afgeschreven. Nog maar twee jaar geleden zijn de afschrijvingsregels afgesproken en het college houdt zich er al enkele jaren niet aan.

Regelmatig melden bewoners van straten zich bij de gemeenteraad, veelal vanwege gevoelens van onveiligheid. Zij vragen dan direct om maatregelen. Dit kan niet, omdat de daarvoor beschikbare middelen zijn opgenomen in het IUP. Het laatst gebeurde dit bij Het Vaartje. Denkt u dat dit reden is voor het college om Het Vaartje in het IUP op te nemen, of in de doorkijk? Nee. Denkt u dat het college de moeite neemt om hierover uitleg te geven, zodat de bewoners van Het Vaartje daarvan kennis kunnen nemen? Nee. In 2005 heeft een aantal bewoners uit Sprang-Capelle zich nadrukkelijk bij de gemeenteraad om vanwege de verkeersveiligheid in het lint de maximale snelheid te verlagen naar 30 km/u. Echter, zo’n tien jaar later kwam er een andere groep bewoners hierop terug, toen het gedeelte bij de kerk op de schop zou gaan. Uiteindelijk leidde de discussie tot het handhaven van maximaal 50 km/u. Toch wordt nu, zonder inleiding, in een bijlage van het raadsvoorstel voorgesteld om de snelheid te verlagen naar 30 km/u en wordt aangegeven om de besluitvorming op dit punt niet te kennen. Hoe zit het met het historisch geheugen van de organisatie? Nadat in Den Haag was besloten om de maximale snelheid binnen de bebouwde kom te verlagen naar 30 km/u is enkele keren door de raad gevraagd hoe we daarmee om denken te gaan in Waalwijk en of dit geldt voor alle gebiedsontsluitingswegen.

Hoe denkt u dat de inwoners van Sprang-Capelle dit zullen vinden? Denkt u dat de voorstellen ten aanzien van deze drie punten, de afschrijvingstermijn, Het Vaartje en het lint, het vertrouwen in de gemeente Waalwijk zullen vergroten? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Groos. Zijn er vragen? Het woord is aan de heer Timon Klerx. De heer Timon Klerx: Ik heb twee vragen. Ik vind de oproep om maatregelen te nemen om de verkeersveiligheid te verhogen, best een goede. In het IUP is altijd budget om dit soort kleine maatregelen te treffen. Volgens mij zijn wij het erover eens dat het een integrale aanpak moet zijn en dat het aspect verkeersveiligheid vaak niet integraal genoeg is om die aanpassingen te doen. Daarom kijken we ook naar andere aspecten. Ik had dus eigenlijk wel verwacht dat de heer Van Groos met het voorstel zou komen om het budget te verhogen: die € 80.000 moet misschien wel € 160.000 worden; laten we het verdubbelen, want dan kunnen we veel meer van dit soort aanpassingen doen. Dat mis ik eigenlijk. Waarom komt er geen concreet voorstel? Notulen raadsvergadering 7 juli 2022

28

De heer Van Groos: Het kaderstellende debat is volgende week. Het was mooi geweest als Het Vaartje vanavond op de agenda had gestaan, maar het principiële punt is in dit geval dat de bewoners van Het Vaartje die hier een paar keer zijn geweest, die brieven hebben gestuurd, waarnaar de wethouder zou kijken, helemaal niets terugvinden over Het Vaartje. Ze hebben het idee dat ze worden aangehoord, maar vervolgens door de zijdeur worden afgevoerd; daarmee is het gebeurd en de gemeente doet toch haar eigen zin. Dat vind ik veel belangrijker en daarom had ik daar een passage over willen zien in het voorstel, dan de vraag die u nu stelt. Die is ook best belangrijk, maar dat is meer de algemene vraag of wij meer geld moeten uittrekken voor de verkeersveiligheid. De heer Timon Klerx: Ik weet niet of de inwoners van Het Vaartje het hele raadsvoorstel van het IUP doorlezen om dit te horen, maar een berichtje aan de inwoners over wat we doen, zou wel op zijn plaats zijn. Het zou misschien beter op zijn plaats zijn bij het college hoe dat ernaar kijkt. De heer Van Groos: Dan hadden wij het in ieder geval geweten. Als we als raadslid worden aangesproken door bewoners van Het Vaartje, kunnen we zeggen: helaas, we hebben het IUP vastgesteld, maar om die en die reden is Het Vaartje er niet in terecht gekomen. De heer Timon Klerx: Voorzitter.

We bespreken vanavond een aantal raadsvoorstellen die betrekking hebben op de ontwikkeling van onze openbare ruimte. We hebben het net over de langetermijnvisie gehad op onze binnenstad en we hebben het nu over het integraal uitvoeringsplan. Dat gaat veel meer over de korte termijn en over concrete projecten. Toch zouden we het niet helemaal los van elkaar willen behandelen. Wij willen het graag hebben over Waalwijk als groene fietsstad. Met het IUP werkten we de afgelopen jaren steeds al aan 1% meer groen per jaar. Wat ons betreft zou dat ambitieniveau best een beetje omhoog mogen: sneller of meer, dat is ons om het even, maar meer groen is beter voor de kwaliteit van leven van onze inwoners en voor een duurzaam Waalwijk. We vragen eigenlijk aan het college of het bereid is om met een voorstel te komen om het ambitieniveau van het groen te verhogen, kwalitatief en kwantitatief. Dat kan kort: wat ervoor nodig is en hoe we het gaan realiseren. We kunnen verschillende sporen volgen: het uitbreiden van het groenbudget binnen het IUP of via een uitvoeringsprogramma, misschien los van het IUP voor verduurzaming, het vergroten van de biodiversiteit, klimaatbestendigheid, als opvolger van de Groene Agenda. Hopelijk zien we dan ook meer alleen groen: echt een kwalitatieve verbetering om de kans op verduurzaming te verzilveren.

Daarnaast lazen we in het masterplan binnenstad al over de forse uitdaging op het gebied van mobiliteit in en rondom het centrum. Dat geldt voor onze hele gemeente. We willen meer inzetten op schoner en slimmer vervoer, dus deelmobiliteit, het openbaar vervoer, wandelen en fietsen. Dat heeft in onze ogen ook consequenties voor sommige projecten in het IUP. De VRI’s aan de zuidkant van ons centrum zijn bijvoorbeeld aan vervanging toe, lezen wij. Misschien kunnen ze wel helemaal weg. Zowel in het masterplan als in de mobiliteitsvisie worden de Mr. Van Coothstraat en de Stationsstraat belangrijke straten voor de fiets. Misschien moeten we daar nu al op voorsorteren, in plaats van het autoverkeer te regelen met VRI’s. We vragen dus aan het college om in ieder geval de VRI’s in te stellen, zodat de fiets vaker voorrang krijgt. Dat kan bijvoorbeeld door de VRI ’s avonds op oranje knipperen te zetten, op een tijdstip dat het veel minder noodzakelijk is om het verkeer te reguleren. En we vragen of het college überhaupt bereid is om betere en veiliger wandel- en fietsoplossingen te kiezen in het IUP. We vragen specifiek aandacht voor de noord/zuid-verbindingen, die vooral fietsverbindingen moeten worden. We realiseren ons dat de twee genoemde straten nog niet in het IUP worden genoemd.

Hopelijk wil het college toch serieus overwegen om hiermee eerder aan de slag te gaan, zodat dit een integrale aanpak wordt. Dit zou echt Notulen raadsvergadering 7 juli 2022

29

een flinke bijdrage leveren aan de bereikbaarheid van ons centrum en in combinatie met het punt dat ik zojuist maakte: het groene woongenot van deze straten flink verbeteren. Zo werken we aan de lange en de korte termijn voor Waalwijk als groene fietsstad. De heer Van Groos: De heer Timon Klerx heeft het over integraliteit en komt met het plan om de verkeersregelinstallaties op een paar kruisingen weg te halen. Net had hij het over verkeersveiligheid. Ik kan u zeggen dat die installaties zorgen voor meer verkeersveiligheid. Het is jammer dat de fietser niet goed gedetecteerd wordt, maar juist doordat het licht ’s avonds op rood staat, remmen automobilisten af. Anders jakkeren ze met hoge snelheid door die 30 km-straat. Op het moment dat ze bijna bij de verkeerslichten zijn, staat het op groen en kunnen ze weer langzaam doorrijden. Het is in ieder geval snelheidsremmend. U heeft het over integraliteit, maar die mis ik dan eigenlijk wel. De heer Timon Klerx: Ik snap het punt dat de heer Van Groos maakt. De integraliteit zit ‘m wat mij betreft juist in het punt dat we de mobiliteitsvisie neerzetten dat fietsstraten mogelijk worden. Er komen straten waar de fiets de hoofdgebruiker wordt.

Dan zou je kunnen denken: is het verstandig om nu een heel klein punt aan te pakken, of pak je het integraal aan? Onze vraag aan het college is om daar eens integraal naar te kijken Als je op langere termijn weet dat dit over vijf tot tien jaar een straat wordt waar veel meer wordt gefietst en waar het woongenot veel meer naar voren komt, zouden wij nu alvast willen nadenken over de vraag of het slim is om daar de hele verkeersregelinstallatie te vervangen, of dat je beter naar andere oplossingen kunt kijken. De heer Van Groos: Ik snap het punt. Daar heeft de heer Klerx gelijk in. Als er in het masterplan iets over verkeersbewegingen rondom het centrum wordt gezegd, dan is het raar om in het centrum investeringen doet. Kan dat niet anders? Aan de andere kant heb ik gezien dat er in en rond het centrum allerlei maatregelen voor het verkeer zijn genomen, zonder dat er een mobiliteitsvisie lag. Ik noem alleen maar het stoppen met fietsen op de promenade en andere dingen die zijn toegepast. Het veranderen van de verkeersrichtingen in het centrum is ook zo’n aspect. De heer Timon Klerx: Precies daarom vragen wij daar nu een antwoord op. Ik snap het punt. Volgens mij zijn we niet zo ver bij elkaar verwijderd. De heer Van Groos: Het bijzondere is dat er geen aandacht voor was toen wij ernaar vroegen. Nu gelukkig wel.

De heer Timon Klerx: Dat is misschien het verschil van visie op dat specifieke punt. Beantwoording college Wethouder Bakker: Voorzitter. Het integraal uitvoeringsprogramma. Ik ga eerst maar even naar de opmerkingen van de ChristenUnie. Ik kom op het laatst terug op de ingediende moties. De heer Van Groos weet dat het een afweging is geweest om zo veel mogelijk werk met werk te maken. Dat betekent ook dat het geen standaard verzoekprogramma is. Als bewoners zeggen dat ze een bepaalde straat opnieuw ingericht hebben, is het niet zo dat wij zeggen: prima, we zijn bij u geweest en dat gaan we doen. Ik kan u ook iets over de casus van Het Vaartje vertellen. Ik ben er zelf een hele avond geweest, samen met onze verkeersdeskundige. We hebben uitgebreid met bewoners gesproken. Ik heb heel duidelijk uitgelegd dat er voorlopig binnen het IUP geen ruimte voor is. We hebben aangegeven dat we kleine verkeersmaatregelen kunnen nemen om de snelheid eruit te halen. Volgens mij liet dat aan de verbeelding van de inwoners van Het Vaartje helemaal niets over. Dat heb ik later ook teruggekoppeld gekregen. Wat dat betreft denk ik niet dat we daar mensen hebben verrast, toen ze merkten dat Het Vaartje niet in het IUP genoemd werd.

Notulen raadsvergadering 7 juli 2022

30

Ten aanzien van de Stationsstraat verwoordde de heer Klerx het al: het integrale aspect van het IUP geeft al aan dat dingen met elkaar moeten worden verbonden. Ik hoorde de heer Van Groos zeggen dat verkeer ook wordt genoemd in het masterplan. Maar verkeer wordt ook genoemd in het nog op handen zijnde mobiliteitsplan. We hebben in het eerste doorkijkje in de mobiliteitsvisie al gezien dat fietsen, zeker in de noord/zuid-richting, een belangrijk onderdeel gaat worden van het verkeer. Maar we zijn daar nog niet bij aangekomen. Tot de tijd dat we daarmee bezig zijn, denk ik dat het heel verstandig is om zich te realiseren dat de wat irritante factor in die noord/zuid-verbinding, de VRI’s die stammen uit de jaren ’60 en absoluut niet kunnen prioriteren op gewenste verkeersstromen, voorlopig nog niet vervangen worden. Ik ben het ook met de heer Van Groos eens dat ik het niet verstandig vind om in een bestaande structuur, die niet als fietsstructuur is ingericht, zomaar de VRI’s eruit te halen. Ik ben bang dat dat tot gevaarlijke situaties gaat leiden. Dan ga ik naar de bijdrage van Samen Waalwijk. Die fractie heeft twee moties ingediend. De eerste gaat over de ambities ten aanzien van duurzaamheid. Ik ben het met sommige sprekers eens dat er een vrij grote paragraaf over duurzaamheid in het IUP-voorstel staat.

Bij punt 6 van de acht elementen die worden geraakt in de doelen wordt uitvoerig gesproken over circulariteit. Ik kan u ook vertellen dat Waalwijk in de kopgroep zit van groepen die zich bezighouden met circulariteit in de bouw. Wij zijn daar volop mee bezig. Op zich is de strekking van de motie prima, maar ik ben er niet zo blij mee dat er vrij duidelijk staat dat de MKI, de milieukostenindicatoren, het instrument is om te gaan gebruiken. Ik wil het graag aan de organisatie laten. Medewerkers hebben ook al gezegd dat ze de komende jaren heel uitvoerig gaan experimenteren in een aantal projecten, om te zien hoe ze circulariteit het beste tot stand kunnen laten komen. Ik wil ze dus de vrijheid laten om verschillende instrumenten uit te zoeken en te testen. Als ik het zo mag lezen dat wij met circulariteit aan de slag gaan en dat we de MKI’s als instrument meenemen bij de mogelijkheden die we gaan onderzoeken en we komen terug met een rapportage over hoe het loopt, dan kan de motie overgenomen worden, maar dan zonder het punt dat wij de uitvoeringsorganisatie vertellen wat ze precies moet gaan doen. Volgens mij is de organisatie daar zelf prima toe in staat. De tweede motie van Samen Waalwijk gaat over de lijst met geprioriteerde werken. Iedere twee jaar wordt de hele stad gescand. Dat wil niet zeggen dat hij alleen administratief wordt gescand, maar ook fysiek.

Er worden rioolinspecties gedaan, boominspecties, het wegdek wordt in kaart gebracht. Er wordt heel uitvoerig naar gekeken. Op basis van zoveel mogelijk werk met werk maken, wordt alles meegenomen, zoals nutsbedrijven, woningbouwcorporaties en wordt uiteindelijk bepaald welk werken het nuttigst en het meest effectief zijn om uitgevoerd te worden. Ik wil u niet aanraden om op de stoel van de uitvoerende organisatie te gaan zitten en zelf te gaan kijken hoe u die prioritering wilt doen. Het gebeurt nu op basis van zeer objectieve maatstaven. Daarom zou ik zeggen: ga ervan uit dat de organisatie het scant, dat men prima weet te prioriteren. En als u een project heeft waarvan u denkt dat de staat van de weg of iets wat eronder ligt, zodanig slecht is dat er een verkeerde prioritering is gemaakt, dan denk ik dat de organisatie heel graag bereid is om u uit te leggen waarom die afweging is gemaakt. Namens de organisatie doe ik u ook direct de uitnodiging om een keer een dagje te komen meelopen met de afdeling om te kijken hoe die systemen werken, hoe de informatie wordt verzameld en hoe de lijsten worden samengesteld. Dat doen ze heel graag. De uitnodiging geldt overigens voor alle raadsleden die er iets meer van willen weten. Met andere woorden, ik zou de motie willen ontraden, omdat ik denk dat ze overbodig is.

Ik denk dat het niet bij de rol van de raad hoort om zich met de uitvoering van projecten te bemoeien. De heer Ottens: Dank voor de toelichting door de wethouder. Het laatste wat ik wil is dat een raadslid op de stoel van de organisatie gaat zitten. In een andere hobby heb ik daar ook wel eens last van. De motie moet ook niet uitgelegd worden alsof wij zouden gaan Notulen raadsvergadering 7 juli 2022

31

vertellen wat de organisatie moet gaan doen. Ik ben blij dat de wethouder de intentie aangeeft. We staan aan het begin van een uitvraag aan de markt, dus het is een uitnodiging aan het college. Een van de zaken die daarbij nog in de kinderschoenen staat, betreft het formuleren van de MKI’s. Dat is niet iets wat ik aan de organisatie opleg. Je merkt dat marktpartijen behoefte hebben aan duidelijkheid over wat de overheid van hen vraagt. Dat is niet alleen in de prijs/kwaliteitsverhouding, maar in de hele maatschappelijke opgave die we hebben. Zo moet u de motie lezen: als een uitdaging aan het college en niet aan de organisatie, om ermee aan de slag te gaan. Heel fijn dat u het op gezette tijden gaat monitoren. Wat betreft de tweede motie heb ik geen enkele twijfel over de zorgvuldigheid waarmee de prioritering tot stand is gekomen. Laat dat duidelijk zijn. Ik heb echter wel gemerkt in de afgelopen periode dat zowel bij het stellen van technische vragen als tijdens een gespreksavond allerlei voorstellen worden gedaan die niet in de prioritering zijn opgenomen. Het is mijn bedoeling om die discussie te voorkomen. Een aantal jaren geleden hebben wij ook een lijst met niet-geprioriteerde projecten ontvangen. U geeft aan dat de data aanwezig zijn.

U hoeft die niet in een raadsvoorstel op te nemen, maar wij gaan de uitnodiging graag aan om er met de organisatie over te spreken en te kijken hoe die prioritering tot stand is gekomen. Het gaat mij er alleen om dat de raad inzicht krijgt, zodat de integrale beoordeling goed tot stand komt. Niet meer dan dat. Wethouder Bakker: Nogmaals, uitleg over individuele straten is prima, maar de lijst met niet-geprioriteerde projecten bevatten alle straten uit Waalwijk die niet in het IUP staan. In principe krijgt elke straat een scan van het riool, de bomen, kabels en leidingen, wegdek. Die hebben allemaal een bepaalde waardering en afschrijvingstermijn. Daar is de lijst op gebaseerd. Dat zijn honderden verschillende mogelijke objecten voor de toekomst. In plaats van u te overladen met al deze data denk ik dat het veel verstandiger is om ernaar te vragen op het moment dat zo’n discussie optreedt. Dan moet ik er wel bij zeggen dat u er gelijk in hebt dat er vaak naar een bepaalde straat wordt gevraagd, maar vaak zijn het subjectieve elementen die maken dat men graag wil dat de straat wordt aangepakt. Dat heeft vaak weinig te maken met de vraag of de riolering of het wegdek versleten is. Vaak gaat het om elementen die er in het IUP niet toe zouden leiden dat we die straat op de schop nemen, omdat het geen werk met werk maken is en er dus kapitaalvernietiging plaatsvindt.

Laten we voorzichtig zijn met het onderuithalen van het systeem van het IUP door op basis van niet-kwalitatieve elementen, zoals onderhoud, afschrijving of slijtage, projecten naar voren te halen. Dat hebben we volgens mij één keer gedaan. Toen heeft het bedrijfsleven meebetaald om de afschrijving te dempen. De heer Ottens: Ik heb geen enkele twijfel aan de prioritering en de wijze waarop de lijst tot stand is gekomen. Ik weet ook wel dat alles wat geen prioriteit heeft niet op die lijst komt. Mijn intentie was de discussies over individuele projecten te voorkomen. Volgens mij heeft u met de uitnodiging om een kijkje te komen nemen bij de organisatie al voldoende erop gereageerd. De heer Van Groos: In aansluiting op wat de heer Ottens aangaf, kan ik melden dat in het verleden niet alle andere straten op het lijstje werden gezet. Wat wel gebeurde, was dat we voor twee jaar een plan vaststelden, waarmee de organisatie aan de slag gaat en dat we een doorkijkje geven voor de twee jaren daarna. Dat gebeurt nu niet en dat is jammer, want de raad heeft niet gevraagd om het anders te doen. Op het moment dat het nieuwe IUP over twee jaar wordt vastgesteld, is het een goede gewoonte om van de straten die wel in het doorkijkje hebben gestaan, maar niet op de lijst zijn gekomen, uit te leggen waarom dat is en waarom andere straten prioriteit hebben gekregen.

Dan krijgen we daar als raad meer gevoel bij. Waarom met die goede gewoonte is gestopt, weet ik niet. Mijn tweede opmerking gaat over de motie over circulariteit. Die moet het college niet Notulen raadsvergadering 7 juli 2022

32

zien als toetsingskader, maar als richtinggevende uitspraak van de raad, waar de organisatie haar werk mee kan doen. Ik neem aan dat het daarmee duidelijk is, maar volgens mij heeft de heer Ottens het ook al aangegeven. Drie. Ik begrijp dat de wethouder aan de bewoners van Het Vaartje duidelijk heeft gemaakt dat ze nergens op konden rekenen. Het was handig geweest als wij daarover waren geïnformeerd. Vier. In de bijdrage van de heer Klerx en de portefeuillehouder proef ik een beetje dat het weleens zou kunnen zijn dat de verkeersregelinstallaties gaan verdwijnen, omdat mensen het vervelend vinden om voor een rood licht te staan. Dat is ook zo, maar er zijn heel veel mensen blij met verkeerslichten, omdat ze daardoor veilig kunnen oversteken. Als het alleen maar noord/zuid was, hadden we geen probleem, maar het is ook oost/west en daar rijdt ook een bus. Die heeft ook prioriteit nodig en die moet zich ook aan de dienstregeling houden. Wij willen heel graag goed openbaar vervoer in Waalwijk en dat het niet te lang duurt. Wat er ook gebeurt, houdt de verkeerslichten nog maar even vast. De voorzitter: Dat waren veel opmerkingen en wat minder vragen. Wethouder Bakker: Een korte reactie. Ik reageerde zo op de motie over circulariteit om wat het college opgedragen wordt.

Er staat niet dat we in de aanbestedingsprocedures MKI’s moeten overwegen, maar er staat we MKI’s en circulaire toepassing als gunningscriteria uit te werken. Met andere woorden: het instrument wordt nu vastgesteld en wij gaan als uitvoeringsorganisatie de MKI’s verwerken. Laat het instrument dat de organisatie ervoor gaat gebruiken over aan de organisatie, die in punt 7 van het raadsvoorstel nota bene heeft aangegeven dat ze eraan willen gaan werken. Natuurlijk is het zo dat duurzaamheid en een circulaire economie erbij betrokken moeten worden, maar laat de uitvoering aan de uitvoerders. Over de VRI’s ben ik het met de ChristenUnie eens. Op het moment dat we stellen dat de VRI’s in het kader van verkeersveiligheid niet meer nodig zijn, bijvoorbeeld vanwege de fietsstraat, dan zou je verkeerskundig kunnen afwegen – niet ik, maar verkeerskundigen – dat ze misschien niet meer nodig zijn. Als er echter wordt gezegd dat er zonder lichten een gevaarlijke situatie ontstaat en er wordt afgeraden om ze weg te halen, dan zou ik zeggen: we halen ze niet weg. Dat is mijn eenvoudige tip van de dag. De heer Van Groos: Als we toch tips gaan geven, heb ik nog twee dingen. Eén. Het zijn al voorrangskruisingen, dus ik kan de tip niet helemaal plaatsen. Twee. De raad kan wel aangeven dat er naar zijn idee meer moet worden gedaan aan circulariteit bij het aanleggen van wegen.

Los van het feit dat er al het nodige gebeurt en er op dat aspect ontwikkelingen zijn, kan de raad er suggesties voor aandragen. Wethouder Bakker: Suggesties zijn prima, maar opdrachten om het op die manier in te richten, lijken mij te ver gaan. De heer Timon Klerx: Ik wil nog heel even terugkomen op de vraag of het college bereid is om met voorstellen te komen om het niveau van de kwalitatieve en kwantitatieve groene ambitie te verhogen. Daar heb ik geen antwoord op gehoord: kan dat in het IUP of ergens anders? Als het niet kan, hoor ik het ook graag. De wethouder gaf antwoord op de andere vragen en verwees naar het mobiliteitsplan. Komen daar voorstellen uit om verkeerskundige maatregelen te treffen om straten en wegen opnieuw in te richten? Gaan die dan weer dwars door het IUP? Moet ik het mobiliteitsplan zo lezen? Komt daarin te staan hoeveel budget we nodig hebben voor aanpassingen? Wethouder Bakker: We maken een mobiliteitsplan natuurlijk niet om er niets mee te doen. Als het mobiliteitsplan dat voortvloeit uit de mobiliteitsvisie duidelijk insteekt op Notulen raadsvergadering 7 juli 2022

33

een bepaalde fietsverbinding – de noord/zuid-verbinding is al veel eerder opgenomen, als gevolg van een motie van GroenLinksaf – zal dat bepaalde consequenties hebben voor de toekomstige inrichting van straten. Dat moet in een bepaalde volgorde gebeuren. Daarbij moeten we ook rekening houden met elementen die we in het IUP opstellen, zodat we niet te veel kapitaalvernietiging doen. Je komt er misschien niet helemaal bij weg als je ontwikkelingen wilt versnellen. Maar zo gaat dat. Daar komt in te staan hoe het met fietsen gaat, hoewel ik geen portefeuillehouder Verkeer ben, dus ik zeg het maar even vanuit mijn rol in de vorige periode. Het groeneambitieniveau kan volgens het coalitieakkoord niet hoog genoeg gaan. Ik kan alleen nu niet zeggen wat het in het IUP neergelegde ambitieniveau de max is van wat we kunnen doen, of dat we het nog kunnen vergroten. Als je het vergroot, zal dat mogelijk financiële consequenties hebben. Ik denk dat de projecten nu geraamd zijn met het groeneambitieniveau dat op dit moment wordt gehanteerd. Ik hoorde u 1% zeggen, maar dat getal zit niet in mijn hoofd. Ik hoop dat het zo duidelijk is. De heer Timon Klerx: Ergens snap ik wat de portefeuillehouder zegt, maar ik was benieuwd of hij bereid is om met voorstellen te komen om dit te gaan uitzoeken. Dat proef ik nog niet, maar ik wil dat wel bevestigen.

Daar hebben we de kadernota nog voor, maar ik refereerde alvast aan het coalitieakkoord. Ik vroeg of de wethouder voorstellen kan doen. Wethouder Bakker: Dan moet ik eerst kijken welk niveau de ambities in het IUP hebben en of daar nog gemakkelijk een verhoging van het niveau te bewerkstelligen is. En er zal ook nog bekeken moeten worden wat dat voor financiële consequenties heeft. Dat is nog afgezien van de vraag of de raad er krediet voor beschikbaar stelt. De heer Timon Klerx: Precies, dat zijn de voorstellen die ik dan vraag. De heer Metzke: Ik hoorde net de heren Van Groos en Bakker tips uitwisselen. In dat kader wil ik de volgende opmerking maken. Ik ben het eens met de wethouder dat de organisatie gaat over de invulling van aanbestedingstrajecten en over de middelen die ingezet worden. Ik wil als ervaringsdeskundige wel meegeven dat het toepassen van MKI’s een fantastische stok is voor de opdrachtgever om aannemers en andere partijen aan te sporen tot het daadwerkelijk gebruik van duurzame materialen en oplossingen. Je kunt het concreet maken door het niet bij mooie woorden te houden. De wethouder zegt dat er verschillende middelen toegepast kunnen worden. Eens, maar het standaardgebruik van MKI’s zou wat mij betreft niet verkeerd zijn. Wethouder Bakker: Dank voor de tip. De voorzitter: Dit was een maidentip.