Verslag raadsvergadering 04-07-24

Te vaak hebben we in deze raad moeten spreken om de beantwoording van vragen, te laat, niet uitgevoerd, of met grote vraagtekens over de inhoud van het antwoord. Onze fractie doet daarom een grote oproep aan het college om deze raad de support te geven die nodig is in de democratische beginselen die het functioneren van de raad mogelijk moeten maken na te komen. Ik wijs ook op de recente ongelukkige discussie over het interpellatieinstrument. Het lijkt ons in dit kader goed om nog eens extra scherp naar het reglement van orde te kijken. Tot zover. De raad, Gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: 

het voorstel tot grondaankoop in de kern Sprang voor de bouw van Skaeve Huse door de gemeenteraad in mei 2024 niet is aangenomen;

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

58

 

het betreffende voorstel een uitvoering van een eerder besluit van de gemeenteraad was voor deelname aan het project Skaeve Huse; de CDA-fractie het nog uitgevoerde raadsbesluit opnieuw aan de gemeenteraad wil voorleggen om de bouw van Skaeve Huse alsnog mogelijk te maken;

Overwegende dat:  steeds meer mensen moeite hebben om hun leven vorm te geven in deze veeleisende en complexe samenleving;  sommige mensen daardoor afhaken en vanwege sociale problematiek moeite te hebben met het samen met anderen leven in hun woonomgeving;  voor deze mensen de mogelijkheid bestaat om in aanmerking te komen voor woningen, die in het project Skaeve Huse worden aangeboden;  de gemeente Waalwijk er daarom goed aan doet om de bouw van Skaeve Huse te realiseren, teneinde voor de in aanmerking komende inwoners van onze gemeente deze woonvorm te kunnen aanbieden;  de gemeente Waalwijk een onderzoek zal moeten doen voor het aanwijzen van een voorkeurslocatie, rekening houdend met de speciale voorwaarden die aan een dergelijke locatie worden gesteld en voor zover dergelijk onderzoek reeds afdoende heeft plaatsgevonden, de resultaten daarvan zal moeten delen met de gemeenteraad, teneinde deze in de gelegenheid te stellen hierover een besluit te nemen en het juiste participatietraject vast te stellen; Verzoekt het college: 1. in samenspraak met de gemeenteraad een onderzoek te doen naar een of meer voorkeurslocaties voor de bouw/plaatsing van Skaeve Huse. 2. De onderzoeksresultaten te delen met de gemeenteraad 3. Criteria te bepalen voor de plaatsing/bouw van Skaeve Huse; 4.

Op basis van het onderzoek en de criteria een nieuwe locatie voor de bouw/plaatsing van Skaeve Huse te bepalen; 5. Een voorstel te doen voor een participatietraject voor de bouw/plaatsing van Skaeve Huse. 6. In de begroting 2025 een bedrag op te nemen voor de aankoop van grond, inrichtingskosten en daaraan verbonden ambtelijke uren; en gaat over tot de orde van de dag.

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

59

Ter vergadering aangepast – Motie Nieuw voorstel Skaeve Huse De raad, Gehoord de beraadslaging, Constaterende dat:   

het voorstel tot grondaankoop in de kern Sprang voor de bouw van Skaeve Huse door de gemeenteraad in mei 2024 niet is aangenomen; het betreffende voorstel een uitvoering van een eerder besluit van de gemeenteraad was voor deelname aan het project Skaeve Huse; de CDA-fractie het nog uitgevoerde raadsbesluit opnieuw aan de gemeenteraad wil voorleggen om de bouw van Skaeve Huse alsnog mogelijk te maken;

Overwegende dat:    



steeds meer mensen moeite hebben om hun leven vorm te geven in deze veeleisende en complexe samenleving; sommige mensen daardoor afhaken en vanwege sociale problematiek moeite te hebben met het samen met anderen leven in hun woonomgeving; voor deze mensen de mogelijkheid bestaat om in aanmerking te komen voor woningen, die in het project Skaeve Huse worden aangeboden; de gemeente Waalwijk er daarom goed aan doet om de bouw van Skaeve Huse te realiseren, teneinde voor de in aanmerking komende inwoners van onze gemeente deze woonvorm te kunnen aanbieden; de gemeente Waalwijk een onderzoek zal moeten doen voor het aanwijzen van een voorkeurslocatie, rekening houdend met de speciale voorwaarden die aan een dergelijke locatie worden gesteld en voor zover dergelijk onderzoek reeds afdoende heeft plaatsgevonden, de resultaten daarvan zal moeten delen met de gemeenteraad, teneinde deze in de gelegenheid te stellen hierover een besluit te nemen en het juiste participatietraject vast te stellen;

Spreekt uit dat: 

de toezegging n.a.v. de motie van Lijst Pouw op 15 juli 2021 over Skaeve Huse onverkort in stand blijft.

En verzoekt het college: 1. in samenspraak met de gemeenteraad een onderzoek te doen naar een of meer voorkeurslocaties voor de bouw/plaatsing van Skaeve Huse. 2. De onderzoeksresultaten te delen met de gemeenteraad 3. Criteria te bepalen voor de plaatsing/bouw van Skaeve Huse; 4. Op basis van het onderzoek en de criteria een nieuwe locatie voor de bouw/plaatsing van Skaeve Huse te bepalen; 5. Een voorstel te doen voor een participatietraject voor de bouw/plaatsing van Skaeve Huse. en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, meneer Spohr. Wat betreft het laatste, daar gaat u volgens mij zelf over als raad. Dat is mooi. Ik zag overigens ook in uw betoog een heel aantal Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

60

vragen die ook in de gespreksavond beantwoord hadden kunnen worden. De wethouder zal een aantal van de vragen vast beantwoorden, maar vast ook niet allemaal. Bij deze even de technische opmerkingen. Zijn er vragen aan de heer Spohr over zijn bijdrage? Meneer Bokšan, meneer Tiemstra. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Ik heb zo meteen een vraag over de motie, maar ik heb er eerst nog wat algemene opmerking over het betoog van de heer Spohr. Ik ben het eens inderdaad met de opmerking die hij maakte over het hoge gras en het maaien, vooral bij kruispunten moeten we dat zeker blijven doen. Ik ben het ook eens met de opmerking die hij maakt richting het college over woningsplitsing mogelijk maken, daar zijn we als VVD ook heel groot voorstander van. De avond die de heer Van Zelst net noemde in Sprang-Capelle van de week, daar was ik ook bij. Daar gaven inwoners ook aan dat ze heel erg de behoefte hebben aan bijvoorbeeld mantelwoningen, dat het makkelijker bijvoorbeeld vergunning vrij wordt gemaakt als je dat in je tuin kan neerzetten. Dus ook indirect via u naar het college een vraag of dat ook allemaal meegenomen wordt in dat woningbehoefteonderzoek dat nu gaande is. Dan heb ik nog wel één vraag voor het CDA over het betoog zelf.

Volgens mij stond ik hier vorig jaar ook weer met de heer Spohr over het GOL en hoe de heer Spohr dat continu in twijfel blijft trekken over de noodzaak ervan. Hij geeft aan dat we het positieve saldo van de grondexploitatie juist moeten investeren aan de zuidkant van de A59, maar dat gebeurt volgens mij in mijn optiek ook. Dat GOL is essentieel voor de economische groei van onze gemeente, voor de welvaart van onze gemeente, dus ook voor toekomstige generaties. Dat is dus een investering in onze inwoners. Voorzitter, mijn fractievoorzitter noemde net in haar betoog dat er geen boom staat op het gemeentehuis waar geld aan groeit. Het zijn ondernemers die grond kopen, belasting betalen, inwoners die belasting betalen, waar vervolgens al die wensen van betaald kunnen worden. Ik vraag aan de heer Spohr waarom hij nog steeds blijft vasthouden dat dat GOL niet nodig is voor onze gemeente. De voorzitter: Meneer Spohr. De heer Spohr: Dank u wel, voorzitter. U heeft mij dat niet horen zeggen. U heeft mij horen zeggen, de waanzinnige uitgaven, extra uitgaven van het GOL. Daar zijn wij tegen de hoop gelopen al een aantal jaren. We hebben ook al een aantal jaren aangegeven dat naar ons idee een heroriëntatie op het GOL zelf noodzakelijk is. 13 miljoen is echt belachelijk. Dat is deels veroorzaakt ook door de rechter. Ik snap dat we daar als Waalwijk niet alles aan kunnen doen.

Maar het zou zeker het college gesierd hebben als er opnieuw overleg was geweest of we op deze manier verder moeten gaan, of dat we mogelijk ons hadden moeten bezinnen op een aantal uitgaven of een aantal plannen in het huidige project. Ik ben met u eens, in het GOL zeker een heel belangrijk element, de afwikkeling van het verkeer. Wij stellen ook zeker niet dat dat onbelangrijk is, integendeel. Wat wij ons wel afvragen, is, als het project niet op deze manier zou zijn doorgegaan, dat is nakaarten, dus dat heeft weinig zin, maar dat is wel de vraag die we al een aantal jaren hebben, hadden we dat dan voor onszelf op dit moment niet op een wat goedkopere manier kunnen organiseren? Wij zijn van mening dat dat zeker het geval is. We hebben daar ook met partijen in de andere gemeente in Heusden over gesproken. Daar is ook over gesproken uiteraard in Den Bosch. Het is zoals het is. Desondanks blijven wij dat inderdaad wel het college verwijten dat dit niet is veranderd. We zitten nu wel met de gebakken peren met de 13 miljoen. Als u zegt, de afwikkeling van het verkeer komt ook ten goede van de inwoners, uiteindelijk is dat zo, maar zo kunnen we elk voorstel dat hier gemaakt wordt, wat we Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

61

allemaal doen en uiteindelijk sluiten we op deze manier de raad maandelijks af, dat is altijd bedoeld voor de inwoners. Wat wij bedoeld hebben een aantal jaren geleden met het ten goede laten komen van de opbrengsten ten zuiden van A59, heeft alles te maken aan het rechtse ondersteunen van inwoners, met name in het sociale domein in eerste instantie. Dat u dat nu aanhaalt dat dat indirect ook ten goede zou komen van inwoners, dat is allemaal waar, maar het helpt de inwoners niet direct in hun eigen portemonnee. De voorzitter: Meneer Bokšan. De heer Bokšan: Voorzitter, laatste op dit punt. Daar ben ik het dus niet met de heer Spohr op eens. Als we het proces gewoon even doorlopen, de wethouder, we weten allemaal in deze raad, we hebben eerst die verkeersafwikkeling nodig, dan kan grond verkocht worden aan ondernemers. Wanneer grond wordt verkocht aan ondernemers, wordt onze kas, de gemeentekas, weer gespekt waardoor we die plannen op sociaal domein, op veiligheid, op economie, op duurzaamheid allemaal kunnen betalen. Dat groeit allemaal niet vanzelf. Dat is niet alsof ik dat hier uit mijn zak kan halen. Dat komt van ondernemen. Die grondverkoop is daarvoor belangrijk. Wat daaraan vastgekoppeld zit, is dus die verkeersafwikkeling van het GOL. Ik geloof zelfs niet dat het indirect is, maar dat het een directe invloed heeft op het welzijn van onze inwoners.

De voorzitter: Meneer Spohr. De heer Spohr: Voorzitter, we kunnen deze discussie denk ik nog heel lang voeren. Ik weet niet of dat zin heeft, want dan kun je ook nog daarbij zeggen van, het gaat over logistieke bedrijven enzovoort. Wat dan werkelijk aan de Waalwijks inwoners ten goede komt, weet ik niet. U kent mijn standpunt nu. De voorzitter: Voldoende? Meneer Tiemstra, alleen voor de motie? Meneer Kieboom, heeft u nog iets anders, of ook over de motie? Dan gaan we het over de motie hebben. Dan geef ik meneer Bokšan even het woord eerst, want die wilde meteen door met de motie net. Gaat uw gang. De heer Bokšan: Dat klopt, voorzitter. Daar hebben we het inderdaad uitvoerig over gehad, over Skaeve Huse. Als VVD zijn we nog steeds van mening dat een Skaeve Huse nodig is in onze gemeente. Ik sprak net toevallig in de iets langere schorsing met een van onze wijk-ggz’ers, die weer aangaf dat hij weer meer mensen ziet binnenkomen met verwarde problematiek. Dus dat een noodzaak van Skaeve Huse er is, daar is de VVD het volledig mee eens. Ik vraag nog wel even af wat de noodzaak is van deze motie, omdat de opdracht aan het college om met een Skaeve Huse te komen met een projectplan, met een voorstel niet is ingetrokken.

Ik weet niet wie die dat voorstel destijds heeft, Lijst Pouw, volgens mij een paar jaar geleden, die opdracht is niet ingetrokken, dus het college heeft nog steeds mandaat van deze raad en ook van de VVD om een locatie te zoeken voor de Skaeve Huse. Ik ben nog wel een benieuwd wat dan de noodzaak is volgens de heer Spohr voor deze motie. De voorzitter: Meneer Spohr. De heer Spohr: Voorzitter, we hebben de vorige keer de discussie met elkaar meegemaakt. Uiteindelijk hebben wij destijds ook geprobeerd om opnieuw een mogelijkheid te openen om verder te kijken. Vanuit de portefeuillehouder is toen ook aangegeven, het was al een hele zware bevalling, ik zie geen mogelijkheden meer waar het dan nog elders moet gebeuren. Dat geeft, moet ik eerlijk zeggen, weinig vertrouwen dat er nog heel veel gaat gebeuren. Alle mogelijkheden waren al verkend, dus wij willen hier wel degelijk even een draai aan het vliegwiel weer geven om te zorgen dat het A, onder de adem blijkt, maar B, dat we er ook daadwerkelijk wat mee gaan doen. Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

62

Uiteindelijk is het, als we dit niet doen, vinden wij zelf, wel een beschamende vertoning voor deze gemeente. De voorzitter: Voldoende? Dank. Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Dank u wel, voorzitter. Allereerst een compliment aan de heer Spohr. Wat ik van u zo ongelooflijk knap vind, welke vraag dat u ook krijgt, u weet hem altijd zo bondig en helder te beantwoorden. Dat vind ik echt knap. Kort maar zakelijk, to the point, geen ruimte voor misverstanden, geen open eindjes. Klasse, echt waar. Dat de voorzitter op haar horloge keek, zal toeval geweest zijn, ze wilde gewoon weten hoe laat het is. Ik vind dat knap. Ook een woord van dank aan de heer Bokšan voor de vraag. Het is bijna dezelfde vraag als ik zou hebben, alleen uw formuleert iets knapper dan ik. Ik ben blij dat u hem gesteld hebt. Ik heb nog één vraag. Ik denk inderdaad dat de opdracht aan het college nog steeds openstaat. Als je op een gegeven moment het collegeDe voorzitter: Meneer Tiemstra, sorry dat ik u onderbreek, uw pasje zit er niet in. Dan kunnen we ook niet de tijd bijhouden en zichtbaar maken wie u bent. Dank u wel. De heer Tiemstra: Dat was geen dat opzet, voorzitter. Dank u wel. De motie, Skaeve Huse. Dank voor de heer Bokšan voor de vraag die hij stelde. Dank voor de heer Spohr voor zijn beantwoording. Vragen waar het om gaat.

Er ligt, en dat ben ik met de heer Bokšan eens, een opdracht aan het college door deze raad. Volgens mij zelfs bijna unaniem. Inderdaad, Lijst Pouw, dat was ook de naam die in mijn geheugen opkwam voor dit verhaal. Stel op een gegeven moment dat het college hier niet verder meegaat, dan zou mijns inziens het college de opdracht aan de raad terug moeten geven van, beste raad, wij gaan dit niet doen. We hebben het geprobeerd, wij gaan het niet doen. Dan is het aan ons als raad om hier iets van te vinden. Dit signaal heb ik niet gehoord. We hebben allemaal de discussie over de Skaeve Huse onlangs gevolgd. Die is gegaan zoals die gegaan is. De opdracht is volgens mij niet teruggegeven. Daarmee ontgaat mij ook, en dat ben ik met de heer Bokšan eens, de noodzaak van deze motie. Als u daar meer over weet dan ik of wat deze motie daadwerkelijk toevoegt aan de opdracht die er op dit moment ligt, de afspraak met de raad, dan hoor ik graag. De voorzitter: Dank u wel, meneer Tiemstra. Als voorzitter van de raad, ik heb niet zozeer teruggave gehoord, als wel een opmerking van de wethouder over hoe zij in Skaeve Huse stond. Dat zal zij waarschijnlijk zelf nog verder toelichten. De heer Tiemstra: Afgesproken. De voorzitter: Meneer Spohr. De heer Spohr: Voorzitter, u geeft daarmee al aan wat ik zelf had willen antwoorden. Ik zie de wethouder hier ook knikken, volmondig.

Laten we niet naïef zijn met elkaar. Natuurlijk ligt daar emotie destijds van Lijst Pouw. Maar hoeveel jaar is dat geleden, wil ik u dan nog wel in herinnering roepen, en waar leven we nu en wat betekent dat straks voor de toekomst, zeker als de wethouder direct of indirect aangeeft dat er weinig kans is dat we dit in de toekomst opnieuw kunnen realiseren? Als u dit daadwerkelijk wilt, dan steunt u gewoon deze motie. De voorzitter: Meneer Tiemstra.

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

63

De heer Tiemstra: U vraagt mij nu van, in welk jaar is deze motie genomen en waar leven we nu? Die zou ik u wel kunnen beantwoorden, maar ik denk dat het daar niet om gaat. Ik hoor graag het antwoord straks van de wethouder van, wat gaan we doen? Gaan we het inderdaad doen, gaan we het niet doen? Dat Skaeve Huse een plaats in onze gemeente verdient, volgens mij waren wij daar toen ook voor en ik denk niet dat wij veranderd zijn wat dat betreft. Ik wacht dat nog heel eventjes af. De voorzitter: Dank u wel, meneer Tiemstra. Voldoende, zie ik. meneer Kieboom. De heer Kieboom: Voorzitter, bedankt. Dank, de heer Spohr ook voor zijn betoog en zijn bijdrage. Ik proef in uw motie dat u voorstander bent voor Skaeve Huse. Lang verhaal kort, we hebben het daar een paar maanden geleden uitgebreid over gehad. Waarom heeft u dan op dat moment niet voorgestemd? De voorzitter: Meneer Spohr. De heer Spohr: Dan zouden we het debat nu bijna helemaal over moeten doen, voorzitter. Wij hebben duidelijk aangegeven waarom we destijds niet meer met dat voorstel meekonden, omdat naar ons idee het hele voortraject mislukt was. Ik heb daar geprobeerd in wat korte bewoordingen hier nog naar te hinten. Ik heb geen zin om te gaan zwartepieten achteraf.

Het is denk ik wel daardoor goed, we hebben destijds, om over onze intentie te praten, nog geprobeerd om, als ik het goed heb, met een amendement, alsnog naar de toekomst toe die Skaeve Huse veilig te stellen. Daar is toen op het laatste moment door een enkele fractie geen steun aan gegeven. Anders hadden we op dit moment dat allang binnen. Toen werd ook gezegd van, dan moeten jullie het met de kadernota doen, want dat is de geëigende plaats. Dat doen we dus nu. Het CDA heeft over zijn intenties nooit een misverstand laten bestaan. De voorzitter: Voldoende, meneer Kieboom? De heer Kieboom: Ik wil er nog even kort op reageren, voorzitter. Volgens ligt die opdracht er nog steeds, dat Skaeve Huse mogelijk laten. Dan is onzes inziens de motie overbodig. De voorzitter: Dank. Meneer Gijs Den Braven. De heer Den Braven: Dank u wel, voorzitter. CDA wil ik ook bedanken voor het betoog. Ik wil ook even ingaan op de motie. Bijna het laatste project waar we over hebben gestemd, Skaeve Huse, werd er toch echt wel een locatie aangemerkt die aan de rand van de bebouwde kom lag. Dit leidde toch wel tot een vrij stevige not in my backyarddiscussie. Eigenlijk is mijn vraag hoe ver van andere mensen dan zo'n project zou moeten worden gerealiseerd om een not in my backyard-discussie niet te krijgen. Ik heb het idee dat heel veel Waalwijkers Waalwijk als een achtertuin beschouwen.

Ik ben bang dat we dan echt ergens in een polder gaan uitkomen. Dat kan gewoon niet, mag ook niet. Dat is in mijn ogen ook vooral het nieuwe punt aan deze motie die niet in de bestaande motie zit. Als we de motie steunen, wat we waarschijnlijk niet gaan doen, zou het zijn vanwege die toevoegingen. Daarom ben ik wel echt heel benieuwd hoe het CDA dit voor zich ziet. Ik denk dat de wethouder echt enorm gepassioneerd is over Skaeve Huse. Ik denk dat ze nog eerder door de grond zakt, dan dat ze het niet doet. Dat ze er geen plek voor kan vinden, dat zegt ons dat er echt geen plek voor is, als dat zo is, want de motie ligt er gewoon nog en zij heeft hem nog niet teruggegeven. Ik denk dat we er best wel op kunnen vertrouwen dat ze hier haar stinkende best voor wil doen. Ik ben benieuwd hoe het CDA daar dan anders naar kijkt.

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

64

De voorzitter: Meneer Spohr. De heer Spohr: Dank u wel, voorzitter. Ik heb in mijn bijdrage de not in my backyarddiscussie genoemd. Die staat niet in de motie. In de motie staat dat wij met elkaar criteria bedenken en dat we graag in overleg met het college, het college doet een voorstel, kijkt naar een locatie en probeert criteria te bepalen, daar gaan we al als raad en college met elkaar over spreken. Ik heb alleen maar geconstateerd wat er de laatste raadsvergadering is voorgevallen en onze zorg ook wel geuit dat dat in de toekomst zo is. Wat toen met name aan de orde is geweest, wat ons betreft, dat is het voorstel jammer genoeg niet helemaal goed is geland. Dat had alles te maken met keuzes, met misschien ook geen goede uitvoering . Dan krijgen not in my backyard-discussies helaas wel prioriteit in een discussie die dat helemaal niet moet hebben. Dat vinden wij ook. Dat betekent dus dat je hem dan wellicht wat anders moet aanvliegen, in ons geval wat beter moet voorbereiden, en dus de criteria en het participatietraject vooraf ook moet kunnen bepalen. Dat doen we dan graag in overleg met het college. Zo is deze motie bedoeld. De voorzitter: Voldoen, meneer Den Braven? De heer Den Braven: Op zich, ik denk eigenlijk wel dat het voldoende is. Ik heb mij inderdaad vergist. Ik dacht dat dat ook in de motie stond, maar dat is niet zo.

Neemt niet weg dat de woorden wel zijn genoemd over de randen van de bebouwde kom, want daar staat u dus denk ik wel achter. Ik zal het even laten. Wij zullen ook even wachten op de beantwoording van de wethouder, maar ik denk wel echt dat het een overbodige motie gaat zijn omdat het gewoon nog lopende is. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Van Zelst. De heer Van Zelst: Voorzitter, het is een beetje lastig, mijn collega had net al even het een e ander hierover gezegd. Ik vraag me af of het een overbodige motie is, want ik moest ook nog heel even goed nadenken, maar ik kan me herinneren dat de wethouder gezegd heeft dat het nu voorbij was met het project Skaeve Huse. Volgens mij was ik een van degenen die meneer Spohr ook geadviseerd heb om hier met de kadernota op terug te komen. Dat doet hij nu. Wij zijn ook van woord houden, dus we horen het dadelijk wel van de wethouder. Ik heb maar één vraag aan meneer Spohr. Punt nummer 3, criteria te bepalen voor de plaatsing, die maakt voor mij uit, want die criteria waren al helder. Die criteria zijn er. Die hoeven we niet opnieuw te bepalen. Ik denk wel dat we er iets meer in moeten zetten over participatie. Ik heb daar. daarstraks iets van gezegd. Echt helemaal aan de voorkant beginnen. Dan doen we er maar wat langer over, maar dat het op een goede manier verloopt, omdat dat de vorige keer dus echt helemaal mis is gegaan.

Daar moeten we misschien straks even samen naar kijken. De voorzitter: Prima, hoor ik. Nu al even inventariseren, de motie zoals die er nu uitziet, op wiens steun kan hij rekenen? Samen Waalwijk, zie ik. Straks kan hij misschien breder gesteund worden. Ligt er even aan hoe die er straks uit komt te zien. Dank u wel, meneer Spohr. Dan is nu de bijdrage van D66 aan de orde. Meneer Metzke. De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. Daar staan we weer. Weer een jaar dichter bij het inmiddels beruchte ravijnjaar van 2026. Wij denken niet dat iemand hier zo’n sombere toon van onze partij had verwacht. Dat klopt voorzitter, u kent D66 als een partij met een optimistische kijk op de wereld. Optimistisch zijn we zeker, daarover straks meer, maar niet voordat we toch even stil hebben gestaan bij het ravijnjaar. Voor sommigen in deze ruimte is het opdoemende financiële spook een reden om vol op het

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

65

rempedaal te trappen. Daar zijn wij geen voorstander van, wij zijn niet zo bang aangelegd. Daarin staan we niet alleen. Ook de VNG raadt gemeentes af om al te driest op het bezuinigingsorgel te trappen. Er wordt namelijk nog hard gewerkt om Den Haag zover te krijgen de gemeentes tegemoet te komen. Het zal u niet verbazen dat de nieuwe politieke situatie in Den Haag onze partij niet helemaal geruststelt, maar we laten ons graag verrassen. Ziet u, daar is het optimisme weer. Betekent dat dat wij ons hoofd als een uit de Beekse Bergen ontsnapte struisvogel diep in het zand steken? Nee, zeker niet voorzitter. Wij vinden het terecht dat we waar mogelijk een pas op de plaats maken en geen ruimte vragen voor nieuwe torenhoge ambities. Hoe graag we dat misschien ook zouden willen. Laten we vooral goed blijven doen wat we al doen en alles op alles zetten om de al ingezette ambities te kunnen bewerkstelligen. Wij denken hierbij aan het GOL, het nieuwe sportcomplex in Waspik, de ontwikkeling van het centrum, met in het bijzonder De Els, de verdere ontwikkeling van Landgoed Driessen en laten we ook de nieuwe koers Sociaal Domein niet vergeten. Ons prachtige coalitieakkoord is hierbij wat ons betreft de hoeksteen. Een andere ambitie die we nog eens onder de aandacht willen brengen, is de Lokale Inclusie Agenda.

En dan specifiek de toevoeging die wij daar in november 2022 met een brede steun van deze Raad aan hebben gedaan: van Waalwijk een regenbooggemeente maken. We hebben begrip voor de capaciteitsproblemen binnen het ambtelijke apparaat en we vragen ook niet om het morgen geregeld te hebben, maar we willen de portefeuillehouder wel vragen om de komende twee jaar te gebruiken hier werk van te maken. Kan de portefeuillehouder ons toezeggen dat Waalwijk nog voor het einde van de huidige bestuursperiode een regenbooggemeente is? Dit vragen wij voor al die Waalwijkers, Sprang-Capellenaren en Waspikkers die zich zo gesteund voelen met het voornemen van deze Raad om een regenbooggemeente te worden. Laten we hen niet teleurstellen. Omdat wij zelf ook niet willen bijdragen aan grote, nieuwe ambities, houden wij het dit jaar bij één motie. Een motie die niet tot grote gaten in de begroting leidt, maar wel tot een positieve impact op onze gemeente en onze toekomstige inwoners symbolisch bindt aan Waalwijk. Voorzitter, ik zou u willen vragen even naar achteren te kijken. Daar staat de prachtige geel-zwart-rode vlag van onze gemeente. Op die vlag staat een boom. Hoe mooi zou het zijn als we die boom op laagdrempelige wijze kunnen verbinden aan een van onze doelstellingen op het gebied van klimaat en vergroening.

Wij vragen het College om voor iedere in 2024 geboren Waalwijker, Sprang-Capellenaar of Waspikker een boom te planten. Evenredig verspreid over alle kernen. In de praktijk komt dit neer op zo’n 500 bomen. Hiermee laten we de jongste inwoners van onze gemeente symbolisch wortelen in onze gemeente én dragen we direct bij aan vergroening van alle kernen. Van Baardwijk tot Waspik-Boven en van Vrijhoeve tot Besoyen. Dit keer gaan wij vanaf deze plek nog niet in op de moties en amendementen die door andere partijen worden ingediend. We doen dat liever straks in het debat en om daar veel tijd voor te hebben, houden we het hier kort. Overigens willen wij vanaf deze plek wel alle collega’s bedanken voor het vooraf delen van de moties en amendementen en al het werk dat ook zij er ook dit jaar weer in hebben gestoken. En, voorzitter, ondanks alle mooie en optimistische woorden, moeten we natuurlijk wel rekening gaan houden met de kans dat Den Haag niet over de brug komt. Daarom juichen wij het van harte toe dat het college komend jaar wel gebruikt om potentiële bezuinigingen in kaart te brengen. Regeren is immers vooruitzien. Laten we hopen dat men in Den Haag zich daar ook van bewust is en de meer dan 200 gemeenten en miljoenen inwoners niet in de steek laat. Al kunnen wij ons daar geen voorstelling bij maken voorzitter.

U weet namelijk dat wij van D66 vanuit onze overtuiging en ons optimisme iedereen vrij laten, maar niemand laten vallen. Tot zover, voorzitter. Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

66

Motie Een boom planten voor nieuw leven Gehoord de beraadslaging, Overwegende dat,     

in het coalitieakkoord de nadrukkelijke wens is opgenomen om te vergroenen; de vlag van Waalwijk een boom bevat, dit willen we op een symbolische wijze laten terugkomen; groen staat voor nieuw leven; in de gemeente Waalwijk ongeveer 500 kinderen per jaar worden geboren voor onze nakomelingen een groen Waalwijk van levensbelang is;

Constaterende dat, 

  

het aanplanten van groen in alle kernen van de gemeente Waalwijk een toegevoegde waarde heeft voor de beoogde vergroening en duurzaamheidsopgave; bomen de voorkeur genieten qua groen aangezien zij een enorme verrijking zijn voor de vergroening van onze gemeente; bomen nadrukkelijk bijdragen aan schonere lucht, reductie van CO2-uitstoot en vergroening. het planten van bomen met een omtrek van 14 centimeter in de maand november de voorkeur heeft omdat deze een grotere overlevingskans hebben;

Verzoekt het college: 1. Dat er 500 bomen worden geplant voor nieuw geboren kinderen. 2. Voor iedere nieuwgeboren inwoner in 2024 (ongeveer 500) in onze gemeente een extra boom te planten, evenredig verdeeld over alle kernen; 3. Deze 500 bomen binnen een termijn van 2 jaar te plaatsen, in 2025 en 2026; 4. In de begroting 2025 en 2026 dekking van deze kosten te zoeken. en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, meneer Metzke. Ik zie meneer Tiemstra opstaan met denk ik een algemene vraag, of gaat het over een motie? Algemeen. Heeft iemand een algemene vraag, of gaat het alleen over motie? Mevrouw Klerks, heeft u een algemene vraag of over de motie. Dan gaan we meteen over naar de motie. Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Voorzitter, dank u wel. Inderdaad een vraag over de motie. In uw eerste termijn, meneer Metzke, hebt u aangegeven dat u geen ruimte wilt vragen voor nieuwe torenhoge ambities. Aan de andere kant vraagt u om bomen. Die kunnen torenhoog groeien en die vragen ook ruimte. Als ik naar de motie kijk, mijn eerste reactie is, sympathiek, wie kan het hier niet mee eens zijn? Dekkingsverhaal is een beetje aan de vage kant. Als er op een gegeven moment in de begroting 2025 en 2026 dekking voor deze kosten gezocht moet worden, dat zouden we liever wat eerder gehad hebben Dat is één.

Maar twee, wie gaat de geboorte bijhouden? Waarom alleen de geboren kinderen in 2024? Dat vraagt bureaucratie. We zouden kunnen zeggen van, pak het inwonertal aan het einde van het jaar, meet dat, in plaats van jaarlijks een boom per extra inwoner van de gemeente. Bijvoorbeeld. Maar is nog een andere vraag, waar gaan we al die bomen neerzetten? Hoe gaan we dat aanpakken? Dan hebben we nogmaals, het vraag ruimte en het vraagt geld. Ik heb een paar punten genoemd. Zou u daar kort open willen gaan? Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

67

De voorzitter: Meneer Metzke. De heer Metzke: Zeker. Het vraag zeker ruimte en geld. We hebben al aangegeven dat we het graag evenredig over de hele gemeente willen verspreiden. We hebben een grote gemeente. Wat ons betreft is er ruimte genoeg om her en der bomen te planten, ook 500. Gezien de verstening in een aantal van onze wijken, is daar zeker ruimte en behoefte voor. Het voorstel om niet zozeer te gaan tellen hoeveel er geboren zijn en het daaraan te hangen, maar dit aan het einde van het jaar te bepalen en voor iedere inwoner dan een boom te planten, vinden wij op zich een prima voorstellen. Wat mij betreft, als u het verder sympathiek vindt en daarmee wil steunen, wil ik graag met u in gesprek over hoe we dat kunnen bijpunten om tot een gedragen motie te komen. Het zoeken van kosten in de begroting, dat hadden we ook graag eerder aangegeven, maar het is nu wat het is. Dit is het moment dat we hem indienen. De voorzitter: Voldoende, meneer Tiemstra? De heer Tiemstra: Wat betreft de dekking, als we een boom planten, gaat die wortelen. Ik zou graag willen dat die wortels ook in de begroting zaten, dat we het geldplaatje ook in beeld hebben. Ik wacht nog even af voor ik stem. Ik zal anderen de ruimte laten. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Dank u wel. Een beetje dezelfde strekking, want ook ons gaat het om de kosten.

Ik hoor ook in het betoog van D66 dat zij er nog van uitgaan dat er nog ruimte komt, dat er nog geld komt vanuit Den Haag. Maar stel dat dat er niet komt, en dat weten we beter bij de begroting wanneer we die behandelen en we moeten dat laatste jaar dicht zien te krijgen, nu gaat dit over de eerste twee jaar, maar ook het eerste jaar moet dicht, als het geld niet komt, vindt D66 dat nog steeds dat deze motie ingediend moet worden? Mijn voorstel zou zijn om hem aan te houden en in te dienen bij de begroting, als u weet wat het kost. Ik vind het wel sympathiek, maar zonder dat D66 aangeeft wat het gaat kosten, kunnen wij hem niet steunen. Los van het feit dat hij wel sympathiek is. Twee vragen. Wat vindt u van het voorstel om hem aan te houden? Wat vindt de heer Metzke van dit, in het licht van het financieel perspectief en dat er misschien geen geld komt? De voorzitter: Meneer Metzke. De heer Metzke: Een suggestie voor het aanhouden, wederom wil ik hetzelfde voorstellen als we bij SGP hebben gedaan, is dat, hoe bredere steun voor deze motie, hoe beter. Ik neem dit mee in mijn fractie en wellicht komen we hier in tweede termijn op terug. In het licht van de toekomst, we weten dat het financieel lastig wordt, maar dit is geen ambitie die tonnen gaat kosten. Ik verwacht niet dat dit een issue wordt. De voorzitter: Mevrouw Klerks.

Mevrouw Klerks: Ik snap het optimisme van de heer Metzke dat het niet zo duur gaat worden, maar ik wil dan toch graag een echt bedrag. Dat is wat ik ten slotte mee wil geven. Voor ons moet het echt wel duidelijk zijn wat het kost. Of u neemt een maximale dekking op, maar wel iets financieel, want anders is het een blanco cheque. De voorzitter: Dank u wel. Wilt u reageren? De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. Bedankt voor de suggestie. Nogmaals, we kijken uit naar de tweede termijn.

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

68

De voorzitter: Dank u wel. Meneer Spohr. De heer Spohr: Voorzitter, de heer Metzke gaf aan dat hij erg optimistisch is en aan de andere kant wil hij toch ook graag voorbereiding voor bezuinigingen hebben. In die zin vind ik het wat tegenstrijdig allemaal. Dan komt u met een plan wat in ieder geval geld gaat kosten en waarvoor nu nog geen dekking is. Dan verwijs ik toch ook naar volgens mij het bestaande groenbeleid en het bomenplan, wat er volgens mij ook gewoon is. Dan is mij niet helemaal duidelijk waarom we dan nu die extra investering op die bomen zouden moeten doen, daar waar het huidige beleid daar allang in voorziet. De voorzitter: Meneer Metzke. De heer Metzke: Wat ons betreft, voorzitter, het groenbeleid kan nog wel een boost krijgen? Wat ik al aangaf, we zien echt wel her en der nog verstening in onze gemeente. Wat ons betreft, kan dit plan eraan bijdragen om als aanvulling op het groenbeleid te dienen om nog meer groen te krijgen. De voorzitter: Meneer Spohr. De heer Spohr: Voorzitter, kan de heer Metzke dan concreet aangeven waar het huidige groenbeleid of bomenplan dan gaten laat vallen waarin dit plan dan voorziet? De voorzitter: Meneer Metzke. De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. Geen specifieke gaten. Ik geef alleen aan wat ik net al zeg, dat wij wel verstening zien en nog ruimte zien om het te verbeteren. De voorzitter: Voldoende? Mevrouw Koptagel.

Uw vraag is beantwoord. Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, toch kort twee dingen. Een is dat de afgelopen jaren al heel veel extra bomen zijn geplant vanuit het groenbeleid. De vraag is waarom daar een schep bovenop moet. Tweede is, de motie wekt de indruk dat het alleen maar om incidentele kosten gaat, het planten van bomen. Maar bomen groeien en bomen hebben onderhoud nodig. In de motie lees ik niks over de onderhoudskosten. Dat zou ik dan toch ook wel mee willen nemen. Op moment dat je ze plant, moet je kijken of ze aanslaan, moet je kijken of het een droge periode is. Dan moet er steeds water bij. Ze groeien, moeten worden gesnoeid, worden gedund eventueel. Er zit veel meer aan vast dan dat in deze motie wordt voorgesteld. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Metzke. De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. Terecht punt van de heer Van Groos. Ook dit pas in het financiële plaatje waar wij op willen reageren en waar we mogelijk in tweede termijn op terugkomen. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Van Groos, wilt u daar nog iets over zeggen? Voldoende? De heer Van Groos: Voorzitter, ik heb wat moeite met de uitdrukking, past in het financiële plaatje, want het past er juist helemaal niet in. Hij bedoelt waarschijnlijk iets anders. De voorzitter: Volgens mij is het helder dat het financiële plaatje wordt uitgezocht. Dat is wat u zegt.

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

69

De heer Metzke: Ik bedoel wat anders. Dank u wel. De voorzitter: Ik zie uw fractiegenoot ook nog klaarstaan. Meneer Kieboom. De heer Kieboom: Klopt. Ik wil even terugkomen op mevrouw Klerks. Zij vroeg over de kosten. In onze motie staat dat we het liefst bomen willen planten met een omtrek van 14 centimeter. Die kosten ongeveer gemiddeld 50 euro per stuk. Dan is het een rekensom en dan zou je uitkomen op 25.000 euro, iets meer, en dat zou dan alleen voor bomen zijn. Daar wend ik me even tot de wethouder straks. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij voldoende. Wie steunt de motie zoals die er nu uitziet? Alleen GroenLinksaf, zie ik. Op dit moment de steun van GroenLinksaf. Beste mensen, het is over 17:30 uur, maar we hebben nog twee bijdragen te gaan. Ik stel voor dat we die gewoon afmaken voor het eten. Mevrouw IJpelaar, aan u is het woord. Mevrouw IJpelaar-Alias: Voorzitter, voordat ik mijn betoog begin, wil ik toch een soort persoonlijk feit doen. We gaan straks afscheid nemen van onze collega Ilona Klerks en ook van onze wethouder Dilek Odabasi morgen, een van de weinige vrouwelijke raadsleden. Dit wil ik dan bij deze doen. Dames, bedankt. Dan heb ik nog iets. Eergisteren is mijn taal Papiamento erkend als Europese taal, dus net als de Friese taal. Ik ga dadelijk met betoog beginnen in het Papiamento. Goed gezien.

De voorzitter: Is uw bijdrage in het Nederlands te volgen? Mevrouw IJpelaar-Alias: Ik ga het in het Nederlands doen, maar ik begin in net als een Friezin in Papiamento. [Papiamento 196:28 - 196:34]. Voorzitter, voordat ik aan deze pitch begon, heb ik teruggeblikt op. Eén, het verlies van onze twee collega-raadsleden, Bea en Jan. Twee, het tekort aan communicatie met inwoners. Drie, mijn moeder mij geleerd heeft om altijd mijn mening te geven wanneer ik ergens iets van vind. Of de ander er mee eens is of niet, het is mijn mening en keuze. Al betekent dit soms, dat ik er alleen voor sta. Met opgeheven hoofd. Het uitwerken en de uitvoering van de motie Herdenkingsjaar 150 jaar slavernijverleden heeft veel losgemaakt bij onze inwoners. Ook de activiteiten op scholen, het debat onder jongeren en niet te vergeten, de lach met een traan, oralhistory. Want cultuur, voorzitter, is meer dan kunst, muziek en keuken. Het is gedeelde overtuigingen, waarden en gewoontes die ons allemaal verbinden. En aan die komma na dit herdenkingsjaar moeten wij blijven werken, iedereen telt immers in Waalwijk. Daarom is Lijst IJpelaar blij met het voorliggende inclusiebeleid en de terugkeer van RADAR, het antidiscriminatiebureau bij uitstek. Er zijn ook verschillende items waar wij iets van vinden.

Maar het is onmogelijk om die allemaal te noemen in tien minuten, dus focust Lijst IJpelaar op deze highlights. A, Uw college heeft een grote bouwambitie omdat er echt iets moet gebeuren aan het tekort aan betaalbare woningen. Lijst IJpelaar vindt het zeer belangrijk om te bouwen met behoud van de natuur en het landschap. Participatie, een zeer belangrijke schakel, ontbreekt nu nog aan het bouwen in Waalwijk. En hierbij geen participatie slechts voor de vorm, maar een goede communicatie vooraf en ook daadwerkelijk luisteren naar de knelpunten en de impact van de plannen vanuit het perspectief van de inwoners. Neem ze mee, leg uit wat het doel is en probeer bij de inwoners het vertrouwen en draagvlak te creëren. Samenwerken B, voor de vele ambities die uw college voor ogen heeft, is dus geld nodig. Terwijl het Ravijnjaar dichterbij komt. Hoe denkt uw college dat dan te gaan doen? Komt het dan allemaal vanzelf goed? Misschien, maar daar moet u wel naar hándelen. Nu moet u het lef tonen om slim in te zetten waar het nodig is. Verstandig bekijken van structurele Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

70

subsidies, zoals die van het Schoenenkwartier want the sky is not the limit en een pas op de plaats maken met grote projecten en niet te werken aan kapitaalvernietiging. C, voorzitter, ik wil geen oude koeien uit de sloot halen want deze discussie hebben we eerder gevoerd, maar Lijst IJpelaar vraagt u nogmaals om de in de lucht hangende verplaatsing van de huidige bibliotheek heel goed te overwegen. Om naar de bovenbewoners van de bieb te blijven luisteren. Deze eventuele verplaatsing houdt vooral de ouderen op hoge leeftijd dag en nacht flink bezig. Dit moeten we toch niet willen, college? D, Perspectief toekomst betekent naast een inhoudelijke koers ook behoud en versterking van de ambtelijke organisatie. Zonder deze wisselwerking is de uitvoering op koers onmogelijk. In de huidige krappe arbeidsmarkt is het niet makkelijk om voldoende bezetting van het ambtenarenapparaat te waarborgen, met ook nog eens de juiste expertise. Door de onderbezetting bij de ambtenaren gaat er geen gespreksavond voorbij zonder dat een fractie aangeeft dat die op het antwoord van de gestelde vragen aan het college wacht. Of dat tijdens de reguliere vergadering een fractie aangeeft dat het college de vragen niet heeft beantwoord. Kunnen wij geen out of the box-oplossingen vinden voor de onderbezetting door bijv.

het inzetten van studenten om ambtenaren te ontlasten van eenvoudige taken? Graag een reactie van uw college. E, Lijst IJpelaar juicht het toe dat de inkomensnorm wordt verhoogd. Want we zien in mooi Waalwijk steeds meer inwoners op de fiets, scootmobiel of rollator, gewapend met een boodschappentas, in de vuilnisbakken op zoek naar blikjes en flessen voor het statiegeld. Statiegeld dat gebruikt wordt om dagelijkse boodschappen te doen. Het is toch te triest voor woorden. Over quiet community gesproken. Er wordt gekozen voor toewijzing van financiële middelen voor community building als innovatief element, maar heeft dit nu hoogste prioriteit? Wat zijn de resultaten tot nu toe van bijvoorbeeld de quiet community? F, het is ook alom bekend dat het schuldenproblematiek groeiende is en dat dit zijn impact heeft op meerdere leefgebieden. Moeten we hierbij niet een bewuste keuze maken voor meer inzet op preventie en vroeg signalering? Voorzitter, Het is weer bijna 60 jaar geleden dat ik in Waalwijk kwam wonen na eerst een tijdje in Eindhoven te hebben gewoond. Ik denk dat ik een van de weinigen in deze raadzaal ben die Waalwijk van die tijd van dichtbij heeft meegemaakt. Niet veel te makken, een badhuis, melkboer met paard en wagen, saamhorigheid in de buurten maar ook roerige tijden veroorzaakt door geen acceptatie van grote groepen nieuwkomers, vanuit beide kanten.

Toen al was er sprake van seksueel getinte praatjes en fluitconcert naar jonge meisjes. Tot mijn verbazing lees ik nu in de media dat de met veel tromgeroffel opgerichte Steunpunten om deze straatintimidatie aan te pakken weinig meldingen binnen krijgen. Hoeveel meldingen zijn er eigenlijk in Waalwijk tot nu toe geregistreerd? G, mijn laatste highlight is de mobiliteit. Waar wilt u nu precies die vrij liggende busbaan realiseren? Een turborotonde was bij de Hertog Jansstraat toch niet mogelijk? Het komt steeds vaker voor dat we stilstaan in Waalwijk, letterlijk. Gedurende het drukke Eftelingseizoen moet je eigenlijk niet richting Tilburg willen. We staan vaker vast na vijven, het begint al bij de eerste stoplichten bij de Woonboulevard. We moeten hierin echt stappen gaan maken! Het brengt niet alleen ergernis met zich mee, maar ook gevaar! Het is steeds drukker op de weg, mensen raken geïrriteerd, het is verdorie goed opletten op een rotonde of zebrapad want voor je het weet ontstaat er een aanrijding, en dan laten we de fatbikes nog maar even buiten beschouwing. Is het een idee om de wachttijd bij stoplichten weer eens een keertje onder de loep te nemen? Dank iedereen voor het beantwoorden van onze vragen. Ik sluit af met een quote van Maya Angelou die uitstekend past in de ingewikkelde koers van kabinet Schoof, probeer een regenboog te

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

71

zijn in de wolk van iemand anders. Op de moties kom ik later terug. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er algemene vragen? Er zijn geen moties ingediend door Lijst IJpelaar. Wel een aantal vragen die u ook in gespreksavond had mogen indienen, mevrouw IJpelaar, dan had er een gesprek over plaatsgevonden Zijn er geen vragen voor mevrouw IJpelaar? Helder betoog. Dank u wel. Dank voor uw start in het Papiaments, en van harte gefeliciteerd. Dan geef ik nu als laatste het woord aan de ChristenUnie. Last but not least, zou ik willen zeggen, gezien ook het aantal moties en amendement. Meneer Van Groos, gaat uw gang. De heer Van Groos: Voorzitter, dank u wel. Geachte aanwezigen en kijkers thuis, al dan niet met het bord op schoot, wij moeten nog even wachten. Onze bijdrage heeft als titel gekregen Wrong governance. Daarbij ga ik in op de volgende drie punten. Eén, verkeerde keuzes. Twee, gebrek aan financiële discipline. Drie, tekort aan democratie. Eerst dus de verkeerde keuzes. Vorig jaar heb ik tijdens onze Algemene Beschouwing nadrukkelijk gewezen op een rapport van het Sociaal Cultureel Planbureau, getiteld Eigentijdse ongelijkheid. Daarin is uitgelegd dat we in Nederland een klassenstructuur hebben. Hierbij zijn zeven klassen onderscheiden. De groepen Onzekere werkenden en het Precariaat ervaren hun positie als achtergesteld.

Precariaat is een sociologisch begrip, het is een samentrekking van precair en proletariaat. Dat is de groep met de slechtste uitgangspositie. De onzekere werkenden en het precariaat tellen relatief veel niet-stemmers. Als men van plan is te gaan stemmen, kiest men vaak voor een partij op de flanken van het politieke spectrum. Diezelfde twee groepen, plus de laagopgeleide gepensioneerden, hebben beduidend minder vertrouwen in de politiek. Ruim de helft van de drie sociale klassen aan de onderkant van de samenleving voelt dat de overheid te weinig doet voor mensen zoals zij, en bij de sociale klassen aan de bovenkant is dat hooguit een kwart. Bijna twee derde meent dat mensen zoals zij geen invloed hebben op wat de overheid doet. Bij de twee sociale klassen aan de bovenkant is dit een derde. Wat je verdient, oftewel, je economisch kapitaal, en wie je kent, sociaal kapitaal, waar je bij past, cultureel kapitaal, en wie je bent, persoonskapitaal, denk bij het laatste aan gezondheid en aantrekkelijkheid, zijn bepalend voor iemands toekomst. De gemeente Waalwijk zou moeten proberen tekorten van deze vier genoemde hulpbronnen aan te vullen. En niet alleen het economische kapitaal door de IIT te verruimen, zeg ik tegen de fractie van GroenLinksaf. Als argument noemt de fractie dat deze groep mensen al jaren in een ravijn zit.

Met een gunstige financiële regeling wordt het ravijn comfortabeler, maar het blijft een ravijn. Je kunt vanuit de hoogte roepen dat het je eigen schuld is, als je problemen hebt, dat je in je kracht moet gaan staan als je uit het ravijn wilt komen. Van enige poging om iets te doen aan het tegengaan van de eigentijdse ongelijkheid laat dit college weinig zien. Nee, het werken aan de economie van het centrum, vooral ten gunste van de horeca waar de alcohol rijkelijk vloeit, aan vrijetijdsbesteding, leuke dingen voor de mensen, aan sport en cultuur en het volop inzetten op economische groei door verkoop van bedrijventerrein wordt hard gewerkt. De coalitie stelt dat een schaalsprong naar 55.000 inwoners belangrijk is. Maar waar komen die extra inwoners vandaan en waar moeten ze wonen? Het afgelopen jaar zijn 123 woningen toegevoegd aan het areaal, waarvan 45 in het centrum. Voor de ov plannen wordt gerekend op 3.500 tot 5.000 nieuwe arbeidsplaatsen. Volgens het college zullen dat geen internationale medewerkers zijn. Maar wie zijn het dan? Vluchtelingen, asielzoekers? We weten het niet en we horen het niet.

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

72

Het informeren van de raad is sowieso een probleem voor dit college. De informatie wordt vaak niet, te laat of onvolledig verstrekt, onvoldoende of onjuist beantwoorden van onze vragen door het college. Ook worden we nogal eens niet of te laat, onvolledig of onjuist geïnformeerd. Iedereen kent vast een aantal voorbeelden. Toch noem ik er nog een paar. Tussen neus en lippen door meldde het college dat het krediet voor het Schoenenkwartier is overschreden, maar dat het binnen de marge blijft. Die marge van 5 procent geldt niet voor het informeren maar voor het moeten aanvragen van extra krediet. Op een bedrag van ruim 10 miljoen euro, ruim 10 miljoen, ligt die grens op ruim een half miljoen. Het gaat waarschijnlijk over enkele tonnen, maar de raad is hierover nog steeds niet geïnformeerd. Terwijl de raad nog wachtte op de jaarrekening over 2023 heeft het college al in de Kadernota opgenomen dat de tijdelijke extra subsidie van twee ton structureel moet worden gemaakt. Ons tweede punt is gebrek aan financiële discipline. De kadernota laat voor 2025 nog een positief saldo zien. Maar voor 2026 en volgende jaren lopen de tekorten in de miljoenen. De gemeente Waalwijk komt structureel geld tekort. Dit vraagt om bezuinigingen. Maar het college wil hier niet aan.

De Kadernota 2025 staat vol met wensen van de organisatie en de coalitie, niet van de oppositie, en deze lopen in de miljoenen. Het college wil pas na het zomerreces met de raad in gesprek over de bezuinigingen. Voorzitter, het college zegt door niet te bezuinigen het advies van de VNG te volgen. Het is de vraag in hoeverre de toezichthouder, de provincie, hierin wil meegaan. De fractie van de ChristenUnie wil daarop niet wachten en dient daarom nu een amendement in. Een bijkomend voordeel van het schrappen van allerlei wensen en ambities is dat er minder druk komt op de overbelaste organisatie. Een van de opties die het college aanreikt voor het terugdringen van het tekort, is het verhogen van belastingtarieven. De kans is groot dat die dan fors omhoog moeten. Dan is het handiger om dit stapsgewijs te doen, in plaats van vlak voor de verkiezingen met een fors percentage te komen. Neem bijvoorbeeld de leges. De afspraak is dat deze tarieven voor zover mogelijk kostendekkend moeten zijn. Uit de jaarrekening 2023 bleek dat deze voor de dienstverlening slechts 18 procent bedroeg en voor fysieke omgeving maar 55 procent was, terwijl het college bij de vaststelling van de tarieven bij de legesverordening het college nog een kostendekking van 77 procent beloofde. Wie in de jaarrekening een toelichting op de te lage dekkingsgraad verwachtte, kwam bedrogen uit.

Daarom dienen we hiervoor een amendement in. Het college heeft op meer financiële punten moeite zich aan de financiële afspraken te houden, bijvoorbeeld ten aanzien van het overhevelen van bedragen, of gaat wel erg gemakkelijk om met door de raad afgegeven mandaten, zoals het boven het afgesproken maximum putten uit reserves en het inzetten van tijdelijk werkbudget voor structureel beoogde functies. De Kadernota 2025 kent meerdere voorbeelden van functies die nu structureel moeten worden gemaakt zoals de tweede wijk-ggz’er, terwijl tegelijk nu weer nieuwe krachten zouden moeten worden aangetrokken met tijdelijke middelen, zoals de strategische communicatieadviseurs. De nieuwe domeinstructuur van de organisatie is al in gang gezet, terwijl de raad nog moet instemmen met de middelen. Eerlijk gezegd vraag ik me af of de bestuurders en medewerkers de afspraken wel kennen. En dat vervult ons met zorg. Want mede vanwege de vergrijzing zijn de afgelopen jaren veel medewerkers vertrokken en daarmee ook hun kennis en ervaring. Die is niet op een of andere manier geborgd in de organisatie. Het collectieve geheugen van de organisatie wordt steeds minder. Wij zijn benieuwd hoe het college hier tegenaan kijkt. Het derde punt, een tekort aan democratie. Tijdens de discussie over de Skaeve Huse had de woordvoerder van GroenLinksaf het over de ruggengraat van de democratie.

Hij Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

73

had het toen over de ruggengraat, ik heb het nu over de democratie. Dit wordt vaak vertaald met de helft plus één. Dat is een definitie die uitgaat van macht. Lokaal Belang heeft vanwege de fractiegrootte veel macht. Samen met de VVD of met GroenLinksaf plus D66 heeft deze partij al een meerderheid en daarvan wordt vrijwel uitsluitend gebruik gemaakt. Terwijl in een goed functionerende democratie ook wordt bezien of meer draagvlak voor besluitvorming kan worden gecreëerd door te verkennen of met de wensen van de gehele oppositie of van enkele kleinere fracties rekening kan worden gehouden. Fracties in Waalwijk die een ander besluit willen of het voorliggende voorstel willen aanpassen, moeten daarvoor praten als Brugman. Helaas volgt daarop lang niet altijd een reactie. Eerder wordt soms verbaal maar meestal non-verbaal te kennen gegeven dat leden van de coalitie het nogal wat gezeur en tijdverspilling vinden. Voorzitter, namens de fractie van de ChristenUnie sluit ik onze bijdrage in deze eerste termijn af met onze eerder uitgesproken wens, ik hoop dat wij het verlangen opmerken naar gemeenschap waar uitsluiting heerst, naar een veilig thuis waar vervreemding heerst, naar liefde waar angst heerst, dat mensen elkaar willen kennen als vervullers van elkaars leven, als medebouwers van een gemeenschap, waar mensen oog hebben voor elkaar.

Dat wij bij ons knagend geweten, in ons aarzelend verlangen, in onze kwijnende hoop, ons aan elkaar zullen verbinden in liefde voor de medemens, voor onze medeburgers. Dank u wel. Amendement Broekriem aanhalen Voornoemde fracties stellen het volgende amendement voor: Constaterende dat, 



onze gemeente geconfronteerd wordt met een somber financieel perspectief – het tekort in 2026 is na de meicirculaire van dit jaar € 4,5 miljoen negatief - waardoor ingrijpende keuzes en bezuinigingen noodzakelijk zijn om de gemeentelijke begroting voor de jaren 2026 en volgende structureel sluitend te krijgen;  de raad wil dat alle gemeenschappelijke regelingen, waarin de gemeente Waalwijk participeert, zich aan de nullijn houden; in de Kadernota 2025 het college niet alleen € 2 miljoen opvoert aan structurele onontkoombaarheden maar ook voor € 4,4 miljoen aan (nieuwe) wensen.

Overwegende dat,     

dit in schril contrast staat tot onze opdracht om te bezuinigen; op zich begrip bestaat voor het feit dat Waalwijk - net als andere gemeenten en organisaties - te maken heeft met stijgende kosten; dit niet wegneemt dat ook de gemeente Waalwijk zich tot het uiterste moeten inspannen om grip te houden op de uitgaven; elke gemeente een structureel sluitende meerjarenbegroting dient te hebben. dit een andere houding dan in de Kadernota 2025 van ons college als dagelijks bestuur van onze gemeente vraagt.

Besluit: Het dictum van het besluit als volgt te wijzigen: Enkel akkoord te gaan met de onontkoombaarheden, eerdere raadsbesluiten plus verruimende maatregelen en de volgende nieuwe wensen voor een bedrag van € 2,2 miljoen in 2026 (zie bijlage) af te wijzen.

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

74

Amendement Leges De raad, Gehoord de beraadslaging, Constaterende dat,   

Is afgesproken om als uitgangspunt voor de leges waar mogelijk 100% kostendekking na te streven; Uit de Jaarrekening 2023 blijkt dat de kostendekkingsgraad voor leges slechts 42% bedraagt; De begroting van de gemeente Waalwijk voor 2026 en volgende jaren nu miljoenentekorten laat zien.

Overwegende dat,   

Het trapsgewijs verhogen van tarieven eerder acceptabel is dan het in één keer fors opvoeren; Leges voor concrete tegenprestaties van de gemeente moeten worden betaald; Hiervoor in principe de kostprijs in rekening zou moeten worden gebracht.

Besluit aan het dictum van het raadsbesluit het volgende punt toe te voegen: 2. Het college opdracht te geven de tarieventabellen behorende bij de Legesverordeningen 2025 + 2026 zodanig aan te passen dat gefaseerd wordt toegewerkt naar een kostendekkingsgraad die zo dicht mogelijk bij de 100% ligt en het totale effect te verwerken in de begrotingen voor 2025 + 2026. Motie Financiële mandaten De raad, Gehoord de beraadslaging, Constaterende dat, 



Het college verschillende financiële mandaten heeft ontvangen, zoals werkbudgetten voor programma’s, het onder voorwaarden mogen putten uit bestemmingsreserves tot maximaal € 75.000, het creëren van een werkbudget tot maximaal € 50.000 ten behoeve van voorbereidingskosten van een nieuw facilitair project voorgefinancierd vanuit de AR GREX en een budget van € 100.000 voor grondbedrijf gerelateerde uitgaven; Het college zich niet altijd aan deze hierbij behorende afspraken houdt

Overwegende dat,   

Het budgetrecht nog steeds een bevoegdheid is van de gemeenteraad; Zeker met het komende ravijnjaar met de grote tekorten begrotingsdiscipline meer dan ooit noodzakelijk is Mandaten kunnen worden ingetrokken.

Verzoekt:

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

75

Het college zich voortaan beter aan de vastgelegde afspraken te houden of ervoor te kiezen raadsvoorstellen op te stellen waarin één of meer mandaten worden teruggegeven en gaat over tot de orde van de dag. Ter vergadering aangepast – Motie Financiële mandaten De raad, Gehoord de beraadslaging, Constaterende dat, 



Het college verschillende financiële mandaten heeft ontvangen, zoals werkbudgetten voor programma’s, het onder voorwaarden mogen putten uit bestemmingsreserves tot maximaal € 75.000, het creëren van een werkbudget tot maximaal € 50.000 ten behoeve van voorbereidingskosten van een nieuw facilitair project voorgefinancierd vanuit de AR GREX en een budget van € 100.000 voor grondbedrijf gerelateerde uitgaven; Het college zich niet altijd aan deze hierbij behorende afspraken houdt

Overwegende dat,  Het budgetrecht nog steeds een bevoegdheid is van de gemeenteraad;  Zeker met het komende ravijnjaar met de grote tekorten begrotingsdiscipline meer dan ooit noodzakelijk is  Mandaten kunnen worden ingetrokken. Verzoekt: Het college zich voortaan aan de vastgelegde afspraken te houden of ervoor te kiezen raadsvoorstellen op te stellen waarin één of meer mandaten worden teruggegeven en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Groos. Ik zie meneer Frank Den Braven opstaan voor een algemene bijdrage, denk ik. Meneer Den Braven. De heer Den Braven: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, we worden door de heer Van Groos een beetje uitgedaagd. Hij noemt ons niet voor niks twee keer. Ik wil graag over allebei de opmerkingen die hij maakt een vraag stellen aan de heer van Groos. De heer van Groos noemt vier redelijk compliceerde uitgangspunten, waarvan ik denk dat de mensen in het precariaat waar hij over praat zouden zeggen van, wil je alsjeblieft niet van die moeilijke woorden gebruiken? Ik vraag me dan af, twee dingen. Heeft de heer Van Groos de Waalwijkse uitgangspunten voor een nieuw sociaal beleid gelezen? Daarin worden exact de vier punten die hij noemt besproken. Dat zijn de pijlers van ons nieuwe beleid. Zeggen dat deze coalitie daar niets aan doet, dan denk ik van, wellicht moet u misschien een keer opletten.

Dat zou aangenaam zijn. Dan verder lijkt hij in zijn bijdrage te suggereren dat de pogingen van GroenLinksaf om tot een versoepeling van de IITnormen te komen elitair en neerbuigend zijn. Begrijpen wij dat goed? Want dat verbaast me en zeerste. De voorzitter: Meneer van Groos, in antwoord op meneer Den Braven. De heer Van Groos: Voorzitter, dank u wel. Ik had ook wel verwacht dat meneer Den Braven zou gaan staan, voorzitter. Als het gaat over mensen aan de onderkant van de samenleving, ik vind het een lelijke uitdrukking, maar mensen die het moeilijk hebben, Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

76

gaat het vrijwel altijd alleen over bestaanszekerheid, het zorgen voor meer geld. Dat is wat GroenLinksaf ook voorstelt met IIT. Op al die andere punten gebeurt het niet. U verwijst naar de koers sociaal domein, daar gaat het over zorg. Ik lees weinig over sociaal kapitaal. Ik lees weinig over, of eigenlijk niets, over persoonlijk kapitaal. Er wordt met verbazing gereageerd, non-verbaal, maar dan horen we dat wellicht straks wel. Als het gaat om eigentijdse ongelijkheid, mis ik daarvoor een visie in de kadernota of in welk verhaal dan ook. Ook niet in de koers Sociaal doemen. De voorzitter: Meneer Den Braven. De heer Den Braven: Dank u wel, voorzitter. Dan raad ik de heer van Groos toch nog aan om die koers Sociaal domein en de uitgangspunten goed door te lezen. Met name dat wordt aangesproken. We kunnen daarover van mening verschillen. De volgende vraag die ik dan wil stellen, is een beetje een kruising tussen een vraag en een opmerking, ik zal hem vertalen als vraag. De opmerking over democratie, het democratisch gehalte van deze raad van Waalwijk, die doet, excuus voor het woord, wat amechtig aan. U werd net genoemd als een van de beste wethouders Financiën die Waalwijk in jaren gehad heeft. Dat heb ik mee mogen maken, want ik zat toen als raadslid in de oppositie in deze gemeenteraad van Waalwijk.