Verslag kaderstellend debat 140722

Maar ook vorige week heb ik van het college noch vanuit de coalitie een reactie gehad op bijvoorbeeld het eigenhandig aanpassen van de afschrijvingsregels, de kredietoverschrijding bij de Lidl en de aanbestedingsfout door Parkmanagement. Voorzitter. Op 13 december 2021 heeft de ChristenUnie een motie ingediend om voortaan een omgevingsdialoog te voeren zoals de gemeente Oosterhout dat doet. Toen is gezegd dat er snel een raadsvoorstel namens de werkgroep communicatie zou komen. We zijn al halverwege 2022 en op de termijnagenda is hierover nog niets te lezen. Het lijkt wel alsof hier sprake is van tegenwerking. Moeten we ook deze motie nog een keer indienen? 5. De ChristenUnie zet in op samenredzaamheid, op omzien naar elkaar, elkaar helpen en samen het beste zoeken voor de buurt(genoten). Maar het coalitieprogramma is nog vaag over de manier waarop dat moet gebeuren. Kent u LSA, de landelijke vereniging van en voor actieve bewonerscollectieven? Onze fractie was niet gelukkig met het overdrachtsdocument van de organisatie, maar wel met het eerste punt, namelijk de problematiek van de sociale tweedeling. Helaas heeft de coalitie dat niet tot speerpunt gemaakt. Veel ambities maar niet voor dit grote maatschappelijke probleem. 6.

De ChristenUnie gaat voor een drugsvrije samenleving: geen coffeeshops, geen wietplantages, geen drugsafval, geen verdergaande ondermijning, geen drugsgeweld, geen experimenten richting legalisering, geen onnodige zorgkosten voor ziekenhuizen en ggz-instellingen, maar een brede aanpak voor gezonde keuzes en veilige straten. In het coalitieakkoord is wel aandacht besteed aan veiligheid, maar het woord drugs komt er helaas niet in voor. 7. De ChristenUnie heeft gepleit voor een samenhangend aanbod van zorg en ondersteuning voor ouderen en anderen in hun thuissituatie, zodat zo lang mogelijk thuis wonen een waardig alternatief is. Daarom kijken we uit naar de in het akkoord genoemde woonzorgvisie. Wanneer we na deze zeven speerpunten van de ChristenUnie de balans opmaken, dan is onze conclusie dat we het coalitieakkoord niet kunnen steunen. Op zich is deze uitkomst niet verwonderlijk, want de waarden voor de ChristenUnie zijn: opkomen voor hen die het nodig hebben en voor de natuur, terwijl de coalitie vooral ruimte wil geven aan ondernemerschap, aan hen die al geld hebben in de gelegenheid te stellen om nog meer te verdienen. Daardoor pikt de gemeente een graantje mee, wel meer dan één, waarna de miljoenen weer kunnen worden uitgegeven aan leuke dingen voor de mensen: sport & cultuur, evenementen, het centrum van Waalwijk.

Daar komt nog bij dat de ChristenUnie belang hecht aan verstandig financieel beleid. Dit houdt bijvoorbeeld in dat uitgaven die een structureel karakter hebben of mogelijk krijgen, ook met structurele middelen Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

19

worden afgedekt. De coalitie doet dit niet. Kijk maar naar de financiële paragraaf van het akkoord: incidentele middelen voor twee of vier jaar ten behoeve van een beleidsadviseur jeugd, een projectleider duurzaamheid, flexibele inzet boa, een programmamanager jeugd, een senior beleidsmedewerker economie, een kwartiermaker inclusie. De meicirculaire biedt hiervoor nu wel ruimte, maar ik zie geen amendement om het akkoord op dit punt aan te passen. Overigens lijkt de meicirculaire wel ruimte te bieden, maar de vraag is of dit beeld niet binnen een paar jaar verandert. Bovendien dienen grote tegenvallers voor de GOL en insteekhaven zich al aan. Tot slot. De wereld verandert snel en staat in brand. Veel mensen zoeken naar veiligheid en houvast. Wij willen elkaar ook aanmoedigen om houvast te bieden. We hoeven niet op de ander te wachten – wees zelf de verandering die je in de wereld wilt zien – leefde Mahatma Gandhi ons voor. Zo kunnen we in onzekere tijden van betekenis zijn voor elkaar door een houvast te zijn voor de ander. Het zal geen verrassing zijn dat de fractie van de ChristenUnie hierbij wordt geïnspireerd door het houvast dat we bij onze Schepper vinden, die – zo geloven wij – voor ons zorgt en met ons meegaat in deze bestuursperiode. Zijn bescherming bidden wij de gehele raad, het college, de organisatie en alle inwoners van Sprang-Capelle, Waalwijk en Waspik toe.

Motie 7: Hoogbouwvisie De raad, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: - bij elk bouwplan elk bouwplan dat voorstellen bevat voor gebouwen hoger dan wat er eerder stond, dan wat er al in de omgeving staat en/of hoger zou moeten worden dan wat in het vigerende bestemmingsplan is toegestaan, de nodige weerstand in de omgeving ontstaat; - dit wordt versterkt, doordat omwonenden vaak pas veel te laat worden geïnformeerd, onvoldoende uitleg krijgen, het gevoel hebben niet te worden gehoord; - in het verleden vaak de uitkomst van de discussie was dat de plannen zodanig zijn bijgesteld dat de uitkomst leidde tot één of meer verdiepingen lagere gebouwen; - de komende tijd meerdere hoogbouwprojecten op stapel staan; overwegende dat: - in Waalwijk de woningmarkt nogal overspannen is, omdat de vraag naar bepaalde woningen veel groter is dan het nauwelijks stijgende aanbod; - de bouw van nieuwe woningen aan de randen van bestaande bouw ook op weerstand stuit vanwege het verdwijnen van groen; - het masterplan centrum een aanzet voor een hoogbouwvisie bevat; - het coalitieakkoord een norm bevat: “Bij een stedelijke binnenstad vinden we hoogbouw tot 50 meter passend”; verzoekt het college: op zo kort mogelijke termijn aan de raad een notitie voor te leggen op basis waarvan de raad een uitspraak kan doen over het realiseren van hoogbouw in de gemeente Waalwijk, waarmee antwoord moet

worden gegeven op de vragen of en zo ja, waar en hoe hoog, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: De motie is ingediend door de ChristenUnie, Lijst IJpelaar en SGP en wordt ondersteund door Samen Waalwijk en CDA.

Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

20

Motie 8: Biodiversiteit De raad, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: - de coalitie wel meer aandacht vraagt voor biodiversiteit, maar niet zelf met concrete maatregelen komt; - in de berm langs snelwegen - en zelfs in de middenberm - vaak meer groeit en bloeit dan op de Waalwijkse rotondes; - de gemeente aan haar inwoners vraagt om meer groen op eigen terrein toe te passen; overwegende dat: - rotondes op gebiedsontsluitingswegen liggen; - rotondes net als in het verleden een visitekaartje van de gemeente kunnen zijn; - in Frankrijk duidelijk te zien is welke steden het predicaat ‘Ville Fleurie’ verdienen; - de bestaande beplanting nog niet versleten is; verzoekt het college: 1. bij een nieuw contract met de RotondeSpecialist of een andere partij hogere eisen voor wat betreft bloeiend groen te stellen; 2. de eventueel benodigde financiële middelen hiervoor uit bestaande budgetten voor biodiversiteit/groen te halen, dan wel bij een volgende kaderstelling aan de raad kunnen te vragen, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: De motie is ingediend door de ChristenUnie en SGP en wordt gesteund door GroenLinksaf, Samen Waalwijk, LokaalBelang, Lijst IJpelaar en CDA.

Motie 9: groene leges De raad, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: - op het terrein van duurzaamheid en circulariteit de medewerking van particulieren onontbeerlijk is; - gemeenten in Nederland op verschillende beleidsterreinen het belastinginstrumentarium inzetten om goed gedrag te stimuleren; - de VNG hiervoor al twee rapporten het licht heeft laten zien (december 2017: Duurzame alternatieven in lokale heffingen en mei 2018: Legesverordening als instrument om duurzaamheidsdoelen te realiseren); - de Gemeentelijke VerduurzamingsRegeling (GVR) woningeigenaren in alle lagen van de bevolking volledig ontzorgt in de verduurzaming van de eigen woning; - in Waalwijk met het diftarsysteem al de nodige successen zijn behaald; overwegende dat: - de praktijk uitwijst dat financiële maatregelen gewenst gedrag kunnen bevorderen; - wie werkt aan het verduurzamen van een woning of gebouw meer kosten maakt en daardoor hogere leges moet betalen, terwijl de gemeente daar niet meer werk aan heeft;

Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

21

- bijvoorbeeld tariefdifferentiatie op basis van het energielabel kan worden toegepast bij verblijfsbelasting en forensenbelasting; draagt het college op: te onderzoeken welke ‘groene leges’ en andere regelingen in Waalwijk kunnen worden ingevoerd en zo mogelijk bij de belastingverordeningen eind 2022 al met verbetervoorstellen op dit punt te komen, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: De motie is ingediend door de ChristenUnie en wordt gesteund door CDA, Lijst IJpelaar, GroenLinksaf en LokaalBelang. Motie 10: Verkeersveiligheid De raad, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: - de Tweede Kamer in oktober 2020 met grote meerderheid een motie heeft aangenomen dat niet meer 50 km/uur maar 30 km/uur als standaard in de bebouwde kom moet gelden; - het voorstel wel ruimte laat voor een hogere maximumsnelheid "als het veilig kan", bijvoorbeeld op gebiedsontsluitingswegen; - gemeenten dan wel moeten motiveren waarom op die plek sneller kan worden gereden; - in het IUP 2023-2026 voor de Ambrosiusweg en het Lint wordt uitgegaan van een maximum snelheid van 30 km/uur; - over de nieuwe standaard met de inwoners, ondernemers noch de gemeenteraad is gesproken; overwegende dat: - te hard rijden tot de grootste ergernissen van inwoners behoort; - geregeld groepen bewoners komen klagen bij de gemeenteraad over verkeersonveilige situaties; - de nieuwe standaard alle

inwoners en ondernemers raakt; - de gemeenteraad het kader stellende gremium is; - de coalitie de verkeersveiligheid wil verbeteren door snelheidscontroles, maar geen rekening lijkt te hebben gehouden met de nieuwe standaard;

draagt het college op: 1. Het gesprek met de samenleving te gaan voeren over de nieuwe standaard van maximaal 30 km/uur; 2. Vervolgens ter besluitvorming aan de raad een voorstel aan te bieden over hoe hiermee in Waalwijk om te gaan; 3. Met het oog op het IUP 2025-2028 op zoek te gaan naar mogelijkheden en middelen om de verkeersveiligheid te vergroten en zo nodig bij een volgende kadernota hierop te anticiperen, en gaat over tot de orde van de dag.

Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

22

De voorzitter: De motie is ingediend door de ChristenUnie en wordt gesteund door LokaalBelang, CDA, D66, Lijst IJpelaar, Sociaal Lokaal, GroenLinksaf, SGP en Samen Waalwijk. Mevrouw Klerks: Misschien heb ik eerst een soort punt van orde. De VVD reageert voorlopig op geen enkele motie, omdat wij vinden dat we eerst het debat moeten voeren. Maar ik kan de heer Van Groos alvast een klein voorproefje geven dat we in ieder geval een van zijn moties van harte gaan ondersteunen. Ik heb drie punten waar ik even op wil reageren. Wat ik lastig vind aan het betoog van de heer Van Groos is dat hij zegt: we hebben het coalitieakkoord en we hebben het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie en die twee matchen niet. Op zich is dat best logisch, want de ChristenUnie zit niet in de coalitie. Beetje lastig verhaal vond ik het, maar ik wil op drie dingen ingaan. De heer Van Groos gaf aan dat in het coalitieakkoord niet staat hoe starters, spoedzoekers en statushouders aan woningen kunnen komen. Dan wil ik hem er graag even aan helpen herinneren dat wij wel maatregelen nemen voor starters, zoals woningsplitsing en subsidie. Voor spoedzoekers en statushouders komen er flexwoningen. We hebben er daadwerkelijk iets in staan. Misschien niet zoveel als u wilt, maar het staat er wel in. Wat er niet instaat, zijn drugs. Daar heeft u gelijk in.

Als u weet hoe de partijen zijn die in de coalitie zitten, kunt u zich voorstellen dat we daar geen onderlinge overeenstemming over bereiken. Ik denk wel dat de VVD en de ChristenUnie aardig op één lijn zitten, dus wie weet vinden wij elkaar nog eens hierin. U geeft ook aan dat bepaalde opgaven in het coalitieakkoord met incidenteel geld gedekt zijn, omdat ze niet structureel gedekt kunnen worden. Dat ben ik ook met u eens. Ik ben het ook met u eens dat we al het geld dat nu beschikbaar is vanuit de meicirculaire niet moeten opmaken. Wilt u liever alle dingen die wij willen gaan doen, niet doen? Bent u er voorstander van om alle dingen die we voor het sociale domein met incidenteel geld dekken, te schrappen? Of ziet u een andere oplossing? De heer Van Groos: Dank voor de reactie en voor de cliffhanger voor later vandaag. Mevrouw Klerks heeft natuurlijk gelijk als zij vaststelt dat het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie niet matcht met het coalitieakkoord. Wij realiseren ons ook dat wij geen deel uitmaken van de coalitie. Ik had ervoor kunnen kiezen om vanmiddag weer het hele coalitieakkoord langs te lopen en weer te noemen waar we overal visies misten, maar dat heb ik al twee keer gedaan. Daarom dacht ik: we moeten vandaag als raad een oordeel geven over het voornemen om het coalitieakkoord mee te geven als kader voor de begroting.

Ik heb op basis van ons verkiezingsprogramma uitgelegd waarom we tot de conclusie zijn gekomen dat we dat niet gaan doen. Ik ben blij met de opmerking over de doelgroep. Ik moet nog zien of dat het lukt, maar ik heb u misschien iets tekortgedaan. Dat spijt me, maar ik hoop echt dat het voor die doelgroepen zal zijn. Dan de drugs. Ik weet hoe andere partijen erover denken, maar het verrast mij dat partijen, met name de VVD, heel veel ruimte geeft aan mensen om eigen keuzes te maken en vervolgens heel hard wil optreden op het moment dat mensen daarbij gedrag vertonen dat we niet wenselijk achten, zoals criminaliteit en ondermijning. Wij denken dan: begin bij de oorzaak en niet bij het gevolg. Er zijn partijen die liever de gevolgen bestrijden dan dat ze de oorzaken willen aanpakken. Dan uw vraag over alle personele zaken. Wat ons betreft worden die structureel gemaakt. Ik denk dat er goede dingen tussen zitten. Ik ga ze niet een voor een langslopen, maar als je ze opvoert en ze kunnen structureel worden – ik denk dat een aantal ervan zeker Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

23

structureel bedoeld zijn – regel dan meteen structurele middelen en begin niet eerst met het trucje om het eerst incidenteel te regelen en pas later structureel. Mevrouw Klerks: Ik heb nog wel een vervolgvraag. Ik heb een opmerking en een vervolgvraag. Ik zal eerst mijn vraag stellen, want die haakt in op de laatste opmerking. De heer Van Groos zegt: zorg voor structureel geld, maar tot de meicirculaire was er onvoldoende geld om het allemaal structureel te dekken. Volgens mij is er dan geen gelegenheid om het structureel op te nemen. We hebben daarom gezocht naar een mogelijkheid om wel al die ambities zo veel mogelijk te kunnen uitvoeren, in een bepaalde financiële balans. Ik ben benieuwd hoe u had voorgesteld om het te doen. Ten aanzien van drugs: we willen het zowel vooraf tegengaan en achteraf bestrijden. U noemde net dat u geen drugscriminaliteitsbestrijding in het coalitieprogramma ziet. Ik leg u net uit dat we daar wel voor openstaan en vervolgens lijkt het alsof u ons aanvalt op het feit dat we dat graag willen. Dat snap ik niet. De heer Van Groos: Over dat laatste heb ik u misschien niet goed begrepen. Als u met ons wilt strijden tegen drugs en de coffeeshops wil sluiten, dan nodig ik u graag uit. Dan zoeken we elkaar op om te kijken of we er iets aan kunnen doen.

In het coalitieakkoord heb ik daarover niets gevonden en ik weet ook dat u in een coalitie weinig ruimte hebt om andere dingen te doen. Maar als u met ons de strijd wilt aangaan, heel graag. Dan de opmerking over incidenteel en structureel budget. Het probleem van deze coalitie, en de vorige, was dat de ambities en wensen veel groter zijn dan de financiële mogelijkheden. Als u al die punten die u nu met incidentele middelen belangrijk vindt, moet u structurele middelen regelen, door op andere punten iets te schrappen. Nieuw voor oud is een bekend instrument in deze situatie. Dat had ik eerder van de coalitie verwacht, althans niet van deze coalitie, maar wij hadden het verstandiger gevonden. De heer Timon Klerx: De toon van de heer Van Groos vind ik soms lastig. Er wordt weer geconstateerd – dat was ook bij eerdere bespreekmomenten over het coalitieakkoord – dat er heel veel ontbreekt en dat er heel veel vragen zijn. Ik snap dat we elkaar niet overal kunnen vinden en dat we van mening verschillen. Dat kunnen we blijven uitvergroten. Het standpunt over hoogbouw is zoiets. Daar kom ik straks op terug. Het gaat mij er meer om: als er een uitgestoken hand komt vanuit de ChristenUnie, zijn wij best meedenkend. We hebben net al drie voorstellen gesteund.

Het feit dat we van visie verschillen en dat er een andere visie in het coalitieakkoord moet, is best lastig, want we verschillen van mening op die punten. We zijn best welwillend om concrete voorstellen over te nemen. We hebben het partijprogramma van de ChristenUnie er even bij gepakt om te kijken wat erin staat wat naar ons idee ook in het coalitieakkoord staat. Ik noem: de vergroening van het stedelijk gebied, meer focus op windenergie, meer focus op preventie, iedereen telt mee in een inclusieve samenleving, langer zelfstandig wonen, betaalbaar wonen voor ouderen en jongeren, groene pleinen. Dat zijn allemaal dingen die in het coalitieakkoord staan en het komt uit het partijprogramma van de ChristenUnie. We verschillen misschien over een aantal langetermijnvisies, maar dat is wat het is. Blijkbaar komt het toch ook heel erg overeen. Ik vind de toon zo jammer, want ik denk dat de voorstellen die de heer Van Groos doet best op draagvlak binnen de raad leiden. Ik hoop dat we daarop vooruitgaan en dat vasthouden. Ik zou terugkomen op de hoogbouwvisie, want dat is een punt waarop wij verschillen van mening. Of er hoogbouw moet komen, is voor ons niet aan de orde. Wij hebben in het coalitieakkoord gezegd wat we hebben gezegd. Ik kan me voorstellen dat er een hoofdstuk over wordt opgenomen in de stedenbouwkundige visie. Daar vragen wij ook om.

Ik ben benieuwd of dat voor de ChristenUnie ook voldoende zou zijn. We werken ook aan een omgevingsvisie, we hebben al 1.0 en 1.5, maar daar moet echt nog wel een flinke stap in worden gezet naar 2.0. Daar zou hoogbouw best in terug kunnen komen. Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

24

Voor ons gevoel hebben we een voorzet gegeven in het coalitieakkoord, maar daarover verschillen we van mening. De heer Van Groos: Dank voor de reactie. Een opmerking over de toon. Het had vanmiddag voor ons niet zo veel zin om alle dingen die in ons verkiezingsprogramma staan en die een plek hebben gekregen in het akkoord op te sommen. Die zijn er best veel, bijvoorbeeld over duurzaamheid en circulariteit. Ik heb met de moties juist aansluiting gezocht bij wat er in het akkoord staat, in de hoop dat dit steun krijgt. Ik zie dat LokaalBelang bij drie van de vier moties die beweging maakt, dus dat vind ik heel mooi. U heeft van mij geen motie ontvangen om voortaan een punt te maken van de sociale veeldeling, omdat ik al inschatte dat dit niet zou gebeuren. We hebben het namelijk nadrukkelijk gevraagd in het gesprek dat we met LokaalBelang hebben gehad en wat in het overdrachtsdocument van de organisatie zat. Dat punt gaat het dan niet redden. U noemt het de toon. Ik denk dat ik vriendelijk en mild ben geweest en dat ik de zaken nog veel scherper had kunnen aanzetten. Ik heb u echter gevraagd om die punten te noemen die de coalitiepartijen in de gesprekken met u hebben aangereikt en die punten te noemen waarvoor u middelen hebt uitgetrokken. Ik heb ze niet kunnen ontdekken.

Het is wel heel leuk om het coalitieakkoord naast verschillende programma’s te leggen, maar juist de gesprekken waarvoor u de mogelijkheid hebt geboden, stellen ons teleur. U had voor mij nog een concrete vraag over de hoogbouwvisie. U vroeg of dat ook op een andere manier mag. Dat mag op een andere manier; die handreiking wil ik doen. Ik zeg er wel bij dat we eerst die discussie moeten hebben beslecht, totdat er weer een voorstel bij de raad komt, waarin staat dat men de hoogte in wil. We moeten eerst een kader hebben, want anders is het iedere keer weer hetzelfde. We hebben het al een aantal keren gehad. Het ging over het hotel bij de Piet Klercksrotonde, het ging over de hoogbouw bij de Kasteellaan, het ging over de hoogbouw bij de Gedempte Haven. En de volgende plannen dienen zich al aan. Als u zegt dat het prima is om voortaan geen besluiten meer te nemen over hoogbouw, zolang we als raad geen kader hebben vastgesteld, is de motie haast overbodig. Dan zou ik een andere motie moeten indienen. De heer Timon Klerx: Als we punten hebben gemist in die gesprekken, dan hoop ik dat we die al in een veel eerder stadium hebben gehoord. Ik heb nog eens teruggekeken op de consultatieavond. Daar heb ik geen voorstellen gezien die we hadden kunnen overnemen. Dat heb ik toen ook gezegd. Daar ging het vooral over visie. Ik wil nog op één ding terugkomen en dat is de toon.

Ik ben blij met de voorstellen die zijn gedaan. Ik hoop dat we daarop door kunnen. Ik ken geen ander woord voor toon. Ik bedoelde niet dat het te scherp was of dat ik het als vervelend heb ervaren. De ‘insteek’, misschien is dat een beter woord. De heer Van Groos: Misschien kunnen we het daar tijdens de maaltijdschorsing over hebben, of op een ander moment. Ik vind het jammer dat u, mevrouw Klerks of iemand anders van de coalitie niet reageert op de waarden die ik heb genoemd. Dat doe ik nu voor de derde keer. We hebben het niet over waarden. De heer Timon Klerx: De twee waarden die ik heb gehoord, waren volgens mij de natuur en zorg voor mensen die dat nodig hebben. Wij staan achter de natuur en in het coalitieakkoord staan volgens mij heel veel voorbeelden daarvan. En zorgen voor de mensen doen wij ook volgens mij. Dat staat er ook heel veel in. We doen het al en we willen het nog meer doen met een aantal concrete dingen in het sociaal domein. Dat onderschrijven wij ook, dus we zitten helemaal niet zo ver uit elkaar. Misschien zou u er nog meer op doen of andere afwegingen maken. Dat snap ik.

Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

25

De heer Mertens: Ik heb even teruggekeken in mijn aantekeningen van de gespreksavonden over de vorming van het coalitieakkoord. Het ging uiteindelijk over concrete punten. U heeft de volgende punten genoemd: een visie op decentralisatie, een macht- en tegenmachtvisie, ventilatie op scholen, drugs en vergrijzing. Die punten zijn wel degelijk in de coalitieonderhandelingen aan bod gekomen. We hebben het erover gehad. De punten zijn wellicht niet allemaal overgenomen, maar heel veel zaken bleken vooral bij de ambtenaren te liggen en uiteindelijk bij het college. Veel rollen liggen niet per se bij de gemeenteraad. Dat wilde ik nog even benoemen. Om een voorbeeld te noemen. Over ventilatie op scholen hebben we uitgebreid gesproken. Grotendeels ligt de verantwoordelijkheid echt bij de scholen die het moeten aanvragen. De gemeente kan erin participeren, maar er wordt al heel veel gedaan met ventilatie op scholen. De heer Van Groos: Ik dank de heer Mertens voor zijn reactie. Gezien de tijd lijkt het mij verstandig als ik er niet uitgebreid inhoudelijk op inga. De voorzitter: Het voorstel is om vijf minuten te schorsen. Daarna gaan we verder met de pitch van GroenLinksaf. De vergadering wordt vijf minuten geschorst. De voorzitter: Ik heropen de vergadering en begin met de bijdrage van GroenLinksaf. De heer Frank den Braven: Voorzitter.

Vandaag gaan we praten over kaders die we het college willen meegeven voor de begroting van 2023. Over geld gaan we niet zo heel veel zeggen, want we praten vanavond voornamelijk over de vertaling van het coalitieprogramma naar kaders voor de begroting. Dat coalitieprogramma moest rekening houden met een beperkte financiële ruimte. Er was weinig ruimte voor nieuw beleid, dus praten we vanavond grotendeels over bestendiging van bestaand beleid, uitgebreid met een relatief klein aantal nieuwe wensen. En toch is GroenLinksaf tevreden over het akkoord waar deze kaderstelling op gebaseerd is. Wij staan achter het beleid dat we in de vorige periode gevoerd hebben en voortzetting daarvan is voor ons dan ook een goed uitgangspunt. Een aantal zaken uit de kaderstelling verdienen het even kort aandacht te krijgen, al was het maar omdat je er verschillend over kunt denken. We noemen er een paar, zeker niet alles; we gaan zeker wat missen. De ontwikkelingen in het centrum van Waalwijk zijn de afgelopen weken uitgebreid besproken. Wat GroenLinksaf betreft is de richting die we gekozen hebben logisch, al baart het gebrek aan groen in het plan ons wat zorgen. De gekozen mix van winkel en woonruimte biedt vooral een oplossing voor winkelleegstand en huisvestingsproblemen.

We weten dat het plan slechts een verbeelding is, maar juist in een verbeelding laat je zien wat je als gemeente belangrijk vindt. Deze verbeelding varieert in alle getoonde varianten slechts in het volume van de hoogbouw en wij missen het groen dat het hele plan leefbaar en toegankelijk maakt. In algemene zin is GroenLinksaf sowieso geen voorstander van hoogbouw, maar de behoefte aan woningen is helaas net wat hoger dan de maximale bouwhoogte waar de coalitie voor gekozen heeft. In deze tijd, waarin iedereen het belang van groen tussen de stenen ziet, kunnen wij het niet maken bij dit soort projecten de opdracht voor groen op dezelfde manier te behandelen als alle andere onderdelen waar we rekening mee moeten houden. GroenLinksaf vindt dat we moeten zorgen dat we altijd de groennorm van 10% realiseren en daar alleen beargumenteerd van mogen afwijken als het echt absoluut niet anders kan. Om te zorgen dat de raad altijd de aanwezigheid van groen kan meenemen in de afweging van raadsvoorstellen dienen wij een motie in. Ook zouden we aandacht willen vragen voor de toegankelijkheid van ons nieuwe centrum voor de minder mobiele medemens. Inclusie moet een integraal onderdeel van al onze

Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

26

plannen zijn en niet slechts een mooi voornemen in een boekje. We steunen daarom de motie van Samen Waalwijk hierover. GroenLinksaf hecht veel waarde aan de inbreng die jongeren hebben gehad in ons coalitieakkoord. Wij vonden de gevoerde gesprekken zeer waardevol en hopen en verwachten dat er in de toekomst vaker van dit soort bijeenkomsten georganiseerd zullen gaan worden. Als we samen willen werken aan de toekomst is het handig om die toekomst een stem te geven en naar die stem te luisteren. We willen graag dat jongeren in onze gemeente blijven wonen, of na het afronden van een studie terugkomen. Om dat te bereiken is een aantal jaar geleden begonnen met het “braindrain” project, een project dat onze jongeren moet laten zien welke mogelijkheden de gemeente Waalwijk hun kan bieden. Aangezien we de starterswoningen die we nu gaan bouwen minder parkeerruimte willen geven, zullen we moeten zorgen voor hoogwaardig openbaar vervoer naar alle belangrijke steden om ons heen. Daar wordt in het coalitieprogramma voldoende over gesproken, wat ons betreft. Om Waalwijk aantrekkelijk te maken voor jongeren zullen we verder moeten zorgen voor alle in het programma genoemde zaken, maar zeker ook voor een veilige leefomgeving. Wij schrokken daarom van een aantal dingen die we hoorden tijdens de eerder genoemde gesprekken.

Wij hoorden over intimidatie op straat en een toenemend gevoel van onveiligheid. Voor mij zijn dat nieuwe geluiden, vraagstukken die ik in een gemeente met de omvang van Waalwijk niet had verwacht. Helaas blijkt dat wat naïef te zijn. Toen ik mijn bijdrage aan de fractie liet lezen hoorde ik van verschillende kanten dat er helaas weinig nieuw aan is. Hardlopende vrouwen worden blijkbaar regelmatig lastiggevallen en nageroepen. Dat is onacceptabel. We zijn heel benieuwd op welke termijn we hierop actie van het college kunnen verwachten. Voorzitter. Een paar uur geleden heeft u namens de raad de boeren te woord gestaan. We kunnen dan ook niet om de stikstofproblematiek heen. Al onze grote en kleine plannen worden direct of indirect geraakt door dit probleem. Boerenfamilies in Waalwijk worden geraakt door dit probleem. We kunnen niet meer wegkijken van dit probleem, hoe verleidelijk dat ook is. Het is juist dat wegkijken dat ons gebracht heeft waar we nu zijn: een keiharde tegenstelling tussen wat nodig is en waar we draagvlak voor kunnen vinden. Vijf jaar geleden werd in deze raad een stikstofmotie ingediend. Die motie vroeg ons de provincie te vragen niet te hard te gaan met het nemen van beheersmaatregelen richting de boeren. Nu ligt er weer zo’n motie. Hoe vervelend het ook is, de veeteelt wordt al 35 jaar ontzien door de politiek.

Dat kon toen niet en nu kan dat echt niet meer. Wij vinden wel dat we als gemeente de opdracht hebben perspectief te bieden aan onze mensen die zich nu in hun bestaansrecht bedreigd voelen. Niets doen is helaas geen optie! Wat dit verhaal ook duidelijk maakt, is dat onze enorme behoefte aan het bouwen van bedrijfsterreinen eindig is. Dat is niet alleen omdat de hoeveelheid grond die we uit kunnen geven beperkt is. Boerenbedrijven uit blijven kopen zodat wij een landschap vol met blokkendozen en toegangswegen kunnen creëren, is minimaal net zo weinig duurzaam als boeren onbeperkt vee, veevoer en stikstof laten produceren. Graag horen wij van het college hoe het denkt dit probleem voor al onze inwoners op een acceptabele manier op te lossen. Voorzitter. Ik weet dat ik in het begin gezegd heb dat we het niet over geld gingen hebben, maar ik doe het toch even. Voordat we tot een redelijk uitgebreide afronding komen nog een korte opmerking tot een van de veel-insprekers van de laatste maanden. Het GMHK is volgens ons een zeer waardevol initiatief en wij begrijpen hun wens zelfstandig te blijven functioneren op een plaats die zij als noodzakelijk zien. We vinden het wel opvallend hoe sterk het GMHK haar toegevoegde waarde afhankelijk maakt van de locatie waar ze nu zit. Juist daarom zou het ons ook wat waard zijn als het GMHK laat Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

27

zien de eigen broek op te willen houden en daar zit een puntje. Wat ons betreft zou het museum gesteund kunnen worden met het minimale bedrag waar zij om vragen. Er zijn musea in Waalwijk die heel wat meer financiële voeten in de aarde nodig hadden om überhaupt te beginnen. We zouden die steun wel voorwaardelijk willen maken van de inspanningen die het museum het komend jaar doet om een groter deel van de begroting zelf op te brengen. Volgens de berichten die zij ons hebben laten horen, werkt dat voor hen op dit moment. Als dat niet lukt kunnen we altijd nog kijken hoe we het voortbestaan van dit waardevolle initiatief kunnen veiligstellen. De motie zullen wij niet steunen, want daarin wordt iets gevraagd wat veel verder gaat dan wat wij op dit moment willen bieden. Voorzitter, de uitgebreide afronding. Aan het begin van een periode stel je de kaders voor wat volgt. Dat is niet alleen een beleidsmatig en financieel zo, maar ook in de onderlinge verhoudingen. GroenLinksaf realiseert zich dat we wat dat betreft als raad wellicht een valse start hebben gemaakt. Een mea culpa namens GroenLinksaf is van achter dit katheder misschien op zijn plaats. Bij dezen. Wij willen daar wel graag de volgende opmerking bij maken. Waalwijk kent al sinds het einde van de vorige eeuw een redelijk moeizame relatie tussen coalitie en oppositie en het lijkt moeilijk die cirkel te doorbreken.

Bij alle kaderstellingen die plaatsvinden direct na verkiezingen zie je ongeveer hetzelfde gebeuren: in eerste instantie zie je heel veel uitgestoken handen, maar in de maanden daarna zie je veel van die uitgestoken handen zich razendsnel ballen tot een vuist. Dat is op zijn minst opvallend. Zo hoorden wij in 2018 de heer Tiemstra zeggen dat hij hoopte nog iets van het oude GroenLinksaf in de coalitie terug te vinden. Een interessante vraag, terwijl het enige dat op dat moment veranderde, de relatieve positie aan de tafel was. Het is slechts een voorbeeld en wij hebben de heer Tiemstra hoog staan, maar de opmerking geeft een verwachting aan en verwachtingen hebben de neiging zich al snel tot waarheid te ontwikkelen. In algemene zin laat de vraag zich stellen hoe mensen die elkaar goed kennen en waarderen zo snel moeizaam tegenover elkaar kunnen komen te staan. Wellicht dat het eerder genoemde ongelukkige incident ervoor kan zorgen dat we weer gewoon samen kunnen gaan werken. De scherpe tegenstellingen in onze raad zijn soms onnodig pijnlijk en zijn misschien een van de oorzaken van de extreem lage verkiezingsopkomst. Maar ja, als je leest en ziet dat er in Nederland parlementsleden rondlopen die oproepen tot gewapend verzet tegen de regering, dan doen wij het in Waalwijk eigenlijk nog niet zo slecht.

In ons betoog bij de presentatie van het coalitieprogramma vertelden wij dan ook dat er eigenlijk relatief weinig echt grote concessies nodig waren om tot een werkbaar programma te komen. Dat had volgens mij met bijna alle partijen hier aan tafel gekund: de keuze was reuze. Wij liggen niet zover uit elkaar als onze omgangsvormen soms doen geloven. Het zou mooi zijn als we dat ook wat vaker uit ons raadswerk naar voren laten komen. Het zou mooi zijn als we dat idee ook wat beter aan de Waalwijkers kunnen overbrengen. Een goed voorbeeld doet goed volgen! Samen werken aan de toekomst; het is maar een idee. Tot zover. Motie 11: Borging groennorm bij ruimtelijke ontwikkelingen De raad, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: - de groenbeleidsvisie ‘Groen Leeft!’ op 14 november 2019 is vastgesteld door de gemeenteraad; - het college op 12 oktober 2021 de groenbeleidsvisie heeft uitgewerkt in de “Richtlijn groenbeleidsvisie”; - in de groenbeleidsvisie en richtlijn een groennorm is opgenomen. Deze schrijft voor dat in nieuwe woonwijken, dorpen en bij bedrijventerreinen het openbaar gebied tenminste voor 10% uit grondgebonden openbaar groen moet bestaan;

Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

28

- de toetsing voor het behalen van 10% grondgebonden openbaar groen gebeurt op basis van vierkante meters; - om de vierkante meters grondgebonden openbaar groen te berekenen, de gemeente een groencalculator heeft opgesteld, waarin ook oplossingen als dak- en gevelgroen beschreven staan; - er richtinggevende plannen liggen voor de ontwikkeling van het centrum waarbij nog geen duidelijkheid gegeven wordt over de invulling van de groennorm; - het juist bij planontwikkeling goed is vooraf duidelijk aan te geven waar en in welke mate groen ingepast dient te worden; - de gemeente Waalwijk van plan is om een behoorlijk aantal locaties te ontwikkelen of te herontwikkelen; - projectontwikkelaars vooraf moeten weten wat de gemeente precies van hen verwachten; overwegende dat: - er in het coalitieakkoord een stevige groene ambitie uitgesproken wordt; - meer groen de luchtkwaliteit ten goede komt, hittestress kan voorkomen en een bijdrage levert aan de leefbaarheid in de wijk; - het vergroenen van versteende plekken door de gemeente een voorbeeldfunctie heeft; - er in de plannen die er nu voorliggen niet altijd duidelijkheid is of en in welke mate aan de groennorm wordt voldaan; - groeninpassing bij nieuwbouw en herontwikkelingsprojecten alleen maar te realiseren is wanneer het meegenomen wordt in het voortraject en niet als sluitstuk; - het aanreiken van concrete handvatten en

richtlijnen aan ontwikkelaars bijdraagt aan een succesvolle inpassing van groen in onze gemeente; verzoekt het college: alle huidige en toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen vooraf te toetsen aan de “Richtlijnen Groenbeleidsvisie”, en raad actief te informeren als de in de richtlijnen genoemde norm niet gerealiseerd kan worden, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: De motie is ingediend door GroenLinksaf en D66 en wordt gesteund door Samen Waalwijk, LokaalBelang, Lijst IJpelaar en Sociaal Lokaal. De voorzitter: Dank u voor uw betoog. Ik heb even een opmerking van orde. Als wij schorsen voor vijf minuten, wil ik u vragen om zich daaraan te houden. Als u vindt dat we langer moeten schorsen, kunt u dat altijd vragen en ben ik u altijd ter wille. Ik vind het belangrijk dat alle bijdragen die in de raad worden gedaan, gehoord worden door de raadsleden. Ik vraag u dus om zich aan de afspraak te houden. Als u langer nodig heeft, kunt u dat bij mij melden en neem ik het in overweging. De heer Tiemstra: Het is even zoeken naar woorden voor wat de heer Den Braven zojuist allemaal gezegd heeft. Ik zal het tot twee dingen beperken. In antwoord op een vraag die ik kreeg over ons betoog heb ik gezegd dat er raadsleden zijn met wie wij uitstekend kunnen samenwerken, ondanks een verschil van inzicht op een aantal punten.

Raadsleden die wij vertrouwen, die we kennen en die we waarderen. Dat geldt niet voor iedereen, maar het geldt in ieder geval wel voor u. Laat ik daarmee beginnen. Ik beschouw onze relatie niet als moeizaam; integendeel. Ik denk dat we dat van elkaar weten, maar ik wilde het graag even gezegd hebben. Dat is een. Dat was geen vraag, maar een reactie.

Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

29

Ik kom op mijn vraag. U dient een motie in voor de borging van de groennorm bij ruimtelijke ontwikkelingen. Ik heb de motie doorgelezen. Ik lees over een groenbeleidsvisie Groen Leeft van 14 november. Er is dus een visie vastgesteld. Die visie is uitgewerkt in richtlijnen. Vervolgens verzoekt u het college om de richtlijnen na te komen. Tenminste, ik heb het idee dat dit de toonzetting van de motie is. Het verbaast mij dat zo’n motie nodig is. Als wij iets afspreken met elkaar als raad en college, dan moeten we dat doen. Zeker als het college belooft om dingen te doen, moeten wij gewoon vragen om het te doen. Volgens ons is daar geen extra motie voor nodig. Daar spreekt nu net niet het vertrouwen uit dat we zo graag zouden willen schenken. Ik weet niet of het Linksaf is of GroenLinksaf, maar hoe ziet u dat, mijnheer Den Braven? De heer Frank den Braven: Allereerst hartelijk dank voor het uitgesproken vertrouwen. Dat is wederzijds, dat weet u. GroenLinksaf of Linksaf: wat u wilt. Wij luisteren overal naar, wat dat betreft zijn we net een hondje. Het tweede punt ging over de motie. Zoals ik al zei in mijn betoog viel het ons bij de bespreking van de centrumplannen enorm op dat bijna alle fracties opmerkingen maakten over het ontbreken van groen daarin.

Zoals ik tegen de heer Van Groos zei dat het op zich best apart was dat het enige stukje groen waarover gesproken wordt, een discutabel stukje bij het kerkhof is. Dat is niet goed. Dat wil niet zeggen dat wij er geen vertrouwen in hebben dat het college aan zijn verplichtingen voldoet. Het gaat er meer om dat het voor de raad te allen tijde duidelijk moet zijn in hoeverre groen onderdeel van het plan is. Daar is de motie uit ontstaan. Ik zal u eerlijk zeggen dat de motie in eerste instantie om nog minder vroeg, maar dat het dit uiteindelijk geworden is. Er zijn allerlei aanpassingen op te maken, maar het is geen motie van wantrouwen richting het college. Geenszins. Het gaat er alleen maar om dat wij op elk moment, ook in verbeeldingsvisies over het centrum, moeten kunnen zien in hoeverre groen er een rol in gaat spelen. Dat is de vraag. De heer Tiemstra: Ik heb het zeker niet als motie van wantrouwen bedoeld. Ik zocht het meer in overbodigheid. Als een college zich niet houdt aan de afspraken, zijn er volgens mij andere middelen om het college daarop te wijzen en ter verantwoording te roepen. Volgens ons vraagt deze motie om te doen wat we eerder hebben afgesproken. Als u vaststelt dat het college dat niet doet, dan zou ik de wethouder ter verantwoording roepen. De heer Frank den Braven: Wij misten heel erg het onderdeel groen in het centrumplan.

We hebben er het volste vertrouwen in dat het uiteindelijk goedkomt, maar we willen het gewoon graag vanaf het begin zien. Dat is wat we via deze motie proberen te bereiken. Mevrouw Klerks: Ik wil het ook graag even over de motie hebben. Volgens mij hebben we een discussie over wat een richtlijn is en wat een norm is. Het is namelijk een richtlijn. Dat betekent dat wij als gemeente hebben uitgesproken wat we graag zouden willen, maar het is geen norm waaraan we toetsen. Ik ben heel benieuwd hoe de heer Den Braven dat ziet. Spreekt hij over een richtlijn of over een norm? Het dictum lijkt heel erg normatief te zijn. U kunt zich voorstellen dat wij als VVD zeker niet voor meer regels en normen zijn. We zijn het wel eens met de richtlijn en daarom steunen we punt 2 van de motie wel. De heer Frank den Braven: Het is niet zo dat de motie precies moet blijven zoals ze nu is. Het is puur een oproep om ervoor te zorgen dat het vanaf het begin af aan duidelijk is. Als het een richtlijn moet zijn, vinden wij dat prima en zijn wij bereid die aanpassing te doen. Mevrouw Klerks: Dat is mooi. Ik denk dat we straks even moeten overleggen. Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

30

De heer Van Groos: Dank voor de bijdrage van de heer Den Braven. Er was één zin die eruit sprong wat ons betreft. Die was tamelijk ongenuanceerd. Het was de uitspraak dat de politiek al 35 jaar de agrarische sector heeft ontzien. Ik wil daar twee dingen tegenaan zetten. Eén is dat juist die sector 35 jaar lang geconfronteerd is met allerlei maatregelen, waar men grote investeringen voor heeft moeten doen. Twee, dat juist die sector wordt geconfronteerd met heel veel onzekerheid vanuit de politiek, terwijl men dat graag anders had gewild. Drie, dat de problemen waarmee we nu te maken hebben vooral door de overheid zijn veroorzaakt. Denk bijvoorbeeld aan de schaalvergroting en de ruilverkaveling die vanuit Den Haag is afgedwongen. We hebben het vanmiddag niet over dat beleid, maar het gaat wel om een belangrijke sector, ook voor Waalwijk. Ik vind het jammer dat u zich daarover zo ongenuanceerd uitlaat. De agrariërs hebben niet gekozen voor schaalvergroting, maar ze zijn ertoe gedwongen, ook door de consument die zo veel mogelijk wil voor een zo laag mogelijke prijs. De heer Frank den Braven: Die nuancering is op zijn plaats. Ik heb de eerste stukken over de stikstofproblematiek gelezen, die speelden in 1982. Het moet dus geen 35 jaar zijn, maar 40 jaar.

Als het gaat om het ontzien van de landbouw door de politiek, wijs ik naar een partij die ook een groen kleur in zich draagt en het heeft nagelaten om deze problematiek op een juiste manier aan te pakken toen zij regeringsverantwoordelijkheid hadden. In die zin spreek ik over ontzien door de politiek. Er hadden al veel eerder, veel betere maatregelen genomen moeten worden. Door al die maatregelen jarenlang voor je uit te schuiven, kom je op het punt waar we nu zijn. Ik geloof niet dat daar enige discussie over bestaat. Het is de mores in den lande. Daar kun je het mee eens zijn of niet. Dat kan. De heer Van Groos: Ik dank de heer Den Braven voor zijn reactie. Ik ben het met hem eens dat de politiek in Nederland de stikstofproblematiek veel te lang voor zich uitgeschoven heeft, zoals ik wel meer problemen kan noemen. Ik denk dat het kenmerkend is voor de politiek in ons land. Helaas is het zo dat het niet door één partij wordt bepaald wat er gebeurt, maar dat we te maken hebben met een democratie, zelfs in Waalwijk. Als heb je de portefeuille en zet je de goede lijnen uit, dan zul je toch altijd nog de steun van anderen nodig hebben. Daar heeft het kennelijk aan ontbroken. De heer Frank den Braven: Toch nog een opmerking tegen de heer Van Groos.

Zoals ik het net zei, leek het inderdaad alsof ik bedoelde dat het de schuld is van de landbouw, omdat we ze nooit hebben willen aanpakken. Zo bedoelde ik het geenszins. Ik bedoel dat we nooit serieus zijn ingegaan op de stikstofproblematiek en dat we daardoor nu alleen maar slachtoffers kennen. Op die manier wens ik het te nuanceren. De heer Van Groos: De stikstofproblematiek wordt niet alleen door de agrarische sector veroorzaakt, maar ook door automobilisten en door de industrie. Die worden vooralsnog redelijk ontzien. De heer Frank den Braven: Op het gevaar af om een langejan te doen, heb ik het uitgezocht. U spreekt inderdaad over iets heel anders, want in het ene geval gaat het om stikstofoxide en in het andere geval om ammoniak. De wijze waarop dat neerslaat in natuurgebieden is volledig anders. Bovendien is de mate waarin dat gebeurt, onvergelijkbaar. Ik heb me er uitgebreid over ingelezen: die vergelijking kun je niet maken. Maar als nuance was het mooi. De heer Van Groos: Volgens mij staat dit onderwerp vandaag niet op de agenda, dus ik wilde het hierbij laten. De voorzitter: We gaan verder met het CDA. Ik geef het woord aan de heer Spohr.

Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

31

De heer Spohr: Voorzitter. “Samen”, zo heb ik mijn bijdrage voor deze Kadernota genoemd. De politiek snelt van crisis naar crisis, kijk maar naar de crisis in Oekraïne, de klimaatcrisis, de stikstofcrisis, de woningcrisis, de asielzoekerscrisis en natuurlijk de coronacrisis; actuele voorbeelden in ons land. We zien een toenemende onzekerheid en een groeiend wantrouwen in de samenleving. Individualisme en marktdenken hebben de samenleving verdeeld in winnaars en verliezers. Daardoor heeft een deel van de samenleving steeds vaker het gevoel er alleen voor te staan. Mensen haken af, omdat zij het gevoel hebben dat de politiek er niet meer voor hen is of voor hen het verschil kan maken. Globalisering en automatisering hebben de economie drastisch veranderd. De nadruk op individuele vrijheid heeft geleid tot een prestatiesamenleving, waarin mensen als concurrenten tegenover elkaar staan. Het marktdenken heeft ook het publieke domein versmald en verschraald. Op de stelling ‘ieder voor zich en de Staat voor ons allen’ kun je echter geen samenleving bouwen. Het heeft mensen van elkaar vervreemd en als concurrenten tegenover elkaar gezet.

En hoe zijn we inmiddels gewend geraakt aan burnouts, depressies, verwarde mensen, eetstoornissen en zelfs aan zelfdoding als oplossing voor veel geestelijk leed? Als we dat allemaal zien, vragen wij ons af waarom we uiteindelijk toch nog besluiten om te bezuinigen op zaken als jeugdzorg in combinatie met geestelijke gezondheidszorg en waarom dan niet beter inhoudelijk beleid en keuzes in de jeugdzorg, zoals het tegengaan van zorgverlening door kleine zorgkantoortjes, die vervolgens weer met torenhoge rekeningen naar de overheid komen. De inzet op preventie kunnen wij waarderen. Onze aandacht zou moeten uitgaan naar inwoners die in onze samenleving in de knel zijn geraakt, zoals verwarde mensen, mensen in de bijstand, die de eindjes niet meer aan elkaar krijgen door de hoge kosten, mensen die al schulden hebben er daar niet uitkomen, mensen met taalachterstanden of jongeren die in criminaliteit dreigen te belanden. Of denk aan de ondersteuning van ouderen, die de automatisering niet meer kunnen volgen. Zorg als gemeente voor persoonlijke hulp aan deze doelgroepen en richt je niet alleen op de digitale middelen via de website. En zorg voor betere bereikbaarheid van de gemeente, want veel mensen hebben de gemeente nodig. Nog steeds krijgen wij hierover klachten. In de knel geraakt zijn ook de boeren en tuinders in deze samenleving. We hebben er vandaag al meer over gehoord.

CDA Waalwijk vindt dat zij de steun van deze gemeente en provincie verdienen in de omslag naar een duurzamer samenleving en in de klappen die zij extra dreigen te krijgen door de energiecrisis. De gemeente moet daarom inzetten op een actieve samenwerking met en ondersteuning van de lokale ZLTO en in goed overleg de te nemen maatregelen afspreken. Ook wil CDA Waalwijk meer “samen” in deze gemeente. Bijvoorbeeld blijvend “samen”leven in de kernen door de bouw van meer woningen in die kernen. Hoe realisatie van 1.200 woningen vorm moet krijgen, zien wij niet concreet terugkomen in de Kadernota. Hoeveel woningen er in Sprang-Capelle en Waspik worden gebouwd vinden we niet terug in de Kadernota. Hooguit excuses waarom bouwen lastig zou zijn. Er wordt geschermd met meer geld voor woningbeleid. Dat is dan twee keer € 50.000. Is dat dan de ambitie voor meer woningbouw? Juist flexibele woningbouw, waar we direct mee kunnen starten, kan wel de oplossing bieden, maar daarover vinden we weinig concreets terug in de Kadernota. Wat zijn de aantallen flexwoningen, waaraan nu gewerkt wordt en wanneer staan ze er? Ook de hoogbouw kan wat het CDA betreft zeker bijdragen in het terugbrengen van de woningnood, maar ook hier geldt: zorg dan wel snel voor concrete plannen. Ze ontbreken helaas nog.

De verplaatsing van de bibliotheek in het centrum is vooralsnog een voorbeeld van vooral eigen plannen maken en niet van samen plannen maken. Het is een dure investering, waarvan het geld wat het CDA betreft heel anders besteed zou kunnen worden. Bovendien is de vraag wat er met het huidige pand van de bibliotheek gebeurt. Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

32

De bewoners van dit pand hebben ook al hun bezwaren kenbaar gemaakt. Samenwerken betekent dus met deze bewoners komen tot een gezamenlijke oplossing voor een nieuwe inrichting van het oude pand, mocht er onverhoopt tot verhuizing van de bibliotheek worden besloten. Het CDA komt daar zeker nog op terug. Meer “samen” betekent ook meer samenleven, bijvoorbeeld door meer gebruik te maken van WIJ-dienstencentra in de kernen. Deze centra kun je bijvoorbeeld inzetten voor meer gezondheidszorg en maatschappelijke zorg. Het CDA heeft het dan over wijkzorgcentra. Wat doet deze coalitie daarmee? Doet de coalitie überhaupt iets aan het stimuleren van gemeenschapsgevoel of is het beleid alleen maar gericht op individuele inwoners met het aanbieden van meer sport en meer evenementen? Dat straalt deze Kadernota namelijk enigszins uit. Het “samen”leven in de grootste wijk van Waalwijk, Landgoed Driessen, is nog niet geregeld. We blijven tamboereren op afspraken van 20 jaar geleden, maar Landgoed Driessen is inmiddels wel de grootste wijk van Waalwijk. Het vorige college heeft een enquête doen uitgaan, waardoor we meer weten over de wensen van de inwoners van deze grootste wijk van Waalwijk.

CDA Waalwijk zou graag zien dat voor deze inwoners snel meer wordt gedaan, ook met het oog op de toekomstige uitbreiding van deze wijk en gelet op de vele verzoeken die ons de afgelopen jaren hebben bereikt. Wij denken niet alleen aan multifunctionele ruimten, maar wat ons betreft zou ook kleine detailhandel een kans mogen krijgen in deze wijk. Daarom dienen wij een motie hierover in. Meer “samen”leven in de kernen betekent in onze ogen ook een beter openbaar vervoer en meer mobiliteit ten behoeve van de kernen. In plaats daarvan zien we juist minder openbaar vervoer en meer Go scooters, die bij uitstek meest individuele vorm van vervoer zijn. Is dat dan de beloofde mobiliteit? Of is de mobiliteitsambitie gelegen in de dure wens om een busstation een paar honderd meter te verplaatsen? Naast meer bussen zijn meer fietspaden wat ons betreft wel een realistischer inzet en in sommige gevallen een alternatief voor de bussen die niet meer naar de kernen gaan. En verder college, kom met maatregelen om de kernen beter bereikbaar te maken, zodat jongeren en ouderen niet hoeven te verhuizen en dus onze gemeente verlaten. Denk aan initiatieven als het automaatje van ANWB of de Waspikse boodschappendienst in het verleden. Ons maakt het niet uit, maar wees inventiever en doe wat! Meer “samen” betekent ook met name in Waalwijk centrum meer aandacht voor parkeren in het centrum.

De Gedempte Haven laat zien dat parkeren het sluitstuk van dit woningbouwproject vormt. De huidige bewoners en de kerk voelen zich daar wat betreft het parkeerbeleid weggezet door de gemeente, die gewoon haar plannen doorzet zonder rekening te houden met de bestaande bewoners en instellingen. Dat is dus zeker niet “samen”. Daar wil het CDA vanaf. Bewoners willen immers parkeermogelijkheden voor hun auto, omdat zij zo onafhankelijk kunnen blijven. Parkeren moet vanaf nu dus prioriteit bij elk woningbouwproject krijgen, tenminste in Waalwijk centrum. En parkeerbeleid zou ook prioriteit moeten krijgen in de woonwijken, die nu verstikt dreigen te worden door auto’s. Een betere leefbaarheid bereik je door bijvoorbeeld bedrijfsauto’s te verplaatsen naar belendende terreinen rond de wijk. “Samen” is ook inwoners serieus nemen en gebruik maken van participatieprojecten om mensen weer een stem te geven, want mensen voelen zich vaak weggedrukt door de overheid. Goed dat er nog meer aandacht voor participatie komt, maar wees daarbij ook duidelijk wanneer participatie ophoudt en besluitvorming een feit is. Nog steeds zien we een aarzelende gemeente, die inwoners de indruk geeft dat er ook na besluitvorming wat te halen valt, waardoor andere projecten weer vertraging oplopen en dus ook andere inwoners worden benadeeld.

In Nederland is sprake van grootschalige doorvoer en de productie van drugs, met name in Noord-Brabant. Vreemd genoeg zien we daarvan niets terug in het coalitieakkoord, Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

33

waarin slechts vier zinnen de gemeentelijke koers tegen ondermijnende criminaliteit schetsen. En dat terwijl in ons buitengebied en op onze grote bedrijfsterreinen steeds vaker loodsen en gebouwen worden gebruikt voor verkeerde activiteiten. Welke toezicht hanteert de gemeente bijvoorbeeld op leegstaande panden? Hiermee staat het ambitieniveau van de coalitie in schril contrast met die van omliggende gemeenten waar het thema veiligheid wél prominent naar voren komt in de coalitieakkoorden en acties zijn geformuleerd. Om beter te weten wat de huidige status is van het Waalwijkse veiligheidsbeleid, wordt gebruik gemaakt van de provinciale norm “weerbare overheid”, waarin een basisniveau c.q. ondergrens wordt neergelegd om zo weerbaar mogelijk te zijn tegen ondermijnende criminaliteit. Wanneer alle Brabantse gemeenten deze norm invoeren en handhaven, wordt het voor criminelen steeds lastiger om de Brabantse en in dit geval Waalwijkse samenleving binnen te dringen. Wij zijn benieuwd waar Waalwijk volgens deze norm staat. In de afgelopen jaren lag het accent in gemeentelijk optreden vooral op repressie. Denk aan het sluiten van drugspanden of het intrekken van horecavergunningen. Repressie leidt op zichzelf echter niet tot duurzame oplossingen. Het coalitieakkoord zegt echter niets over de inzet van zorg in relatie tot veiligheid.

Denk aan het sluiten van drugspanden en de gelijktijdige zorgverlening aan familieleden van criminelen, die op straat komen te staan. Maar denk ook aan het voorkomen van jonge aanwas in de criminaliteit. Recent onderzoek van RTL Nieuws wijst uit dat 5,7% van de Waalwijkse jongeren – 470 in totaal – een hoog risico loopt om in de drugscriminaliteit te belanden. Wat doet Waalwijk hiertegen in het kader van bijvoorbeeld de Wmo of jeugdzorg? Daarnaast is er de aanpak van mensenhandel waarbij criminele uitbuiting, arbeidsuitbuiting en seksuele uitbuiting vaak voorkomen en waar nog te weinig zicht op is. Voor echt duurzame oplossingen voor veiligheidsproblematiek moeten preventie, zorg en veiligheid steeds vaker aanvullend op elkaar functioneren. Dit alles onder het gezegde: “preventie zonder repressie is tandeloos, repressie zonder preventie is eindeloos”. Tot zover.

Motie 12: Gepaste openstelling Landgoed Driessen voor voorzieningen en detailhandel De raad, constaterende dat: - Landgoed Driessen is uitgegroeid tot een van de grootste wijken van Waalwijk; - Landgoed Driessen in tegenstelling tot andere grote wijken geen andere voorzieningen kent dan medische en aanverwante voorzieningen; - tot nog toe is vastgehouden aan afspraken van 20 jaar geleden om inwoners van Landgoed Driessen voor voorzieningen te verwijzen naar andere kernen; - bewoners van Landgoed Driessen zich inmiddels laten horen met het verzoek om meer voorzieningen, zoals ook blijkt uit de onlangs gehouden enquête; - op loopafstand voor slecht ter been zijnde bewoners niets voorhanden is; overwegende dat: - bewoners van Landgoed Driessen serieus genomen moeten worden; - aanpassing van beleid noodzakelijk is om meer ruimte te maken voor maatschappelijke voorzieningen; - deze voorzieningen niet alleen gericht zouden moeten zijn op ontmoeting, maar ook op het gebied van kleinschalige detailhandel of horeca; verzoekt het college: 1. voor inwoners van Landgoed Driessen kleinschalige detailhandel, horeca en maatschappelijke voorzieningen mogelijk te maken; Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

34

2. 3.

het gemeentelijke beleid, waaronder het bestemmingsplan, hierop aan te passen; het aangepaste beleid uiterlijk in 2023 aan de raad voor te leggen,

en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: De motie is ingediend door het CDA en wordt gesteund door D66 en GroenLinksaf. Mevrouw Klerks: Zou een multifunctionele ontmoetingsruimte ook een ruimte kunnen zijn waar detailhandel, horeca en maatschappelijke activiteiten plaatsvinden? De heer Spohr: Daarmee komen we een beetje in definitiekwesties terecht. Dat is lastig. Als u de markthal in Rotterdam een multifunctionele ontmoetingsruimte noemt, dan kan dat. Maar als je kijkt naar de multifunctionele ontmoetingsruimten in onze kernen, dan hoort het er waarschijnlijk niet bij. Mevrouw Klerks: Ik denk dat we in de intentie minder ver van elkaar zaten dan u misschien had gedacht. De heer Spohr: Dat is misschien ook wel het probleem. Daar lopen we vaker tegenaan. Vanuit de coalitie is steeds benadrukt dat de plannen nog gemaakt moeten worden, maar nu spreken we over een kadernota, terwijl de plannen er nog niet zijn. Dan is het voor ons, als niet-coalitie zijnde, de taak om u erop te wijzen welke indruk daaruit ontstaat en welke inspanningen u mogelijk nog moet doen. Mevrouw Klerks: Ik dank de heer Spohr voor zijn toevoeging. Ik denk dat we niet zo ver van elkaar af zitten. De heer Van Groos: Ik heb twee vragen voor de heer Spohr.

Begrijp ik het goed tussen de regels door dat we naast de VVD ook het CDA aan onze zijde kunnen vinden als het gaat om een drugsvrije samenleving? De tweede vraag heeft betrekking op de motie. Ik vind het wel heel bijzonder dat deze motie vandaag uit de koker van het CDA komt, waar een CDA-goeroe twintig jaar geleden Landgoed Driessen heeft ontworpen, tot ergernis van de inwoners van Sprang-Capelle. Ongeveer de enige tegemoetkoming die hun is gegeven, is dat er geen winkels kwamen, omdat dit ten koste ging van de voorzieningen in Sprang-Capelle. Komt het CDA daarop terug? Daaraan gekoppeld: de heer Spohr heeft het over kleinschalig. Wat bedoelt hij daar precies mee? Er zal juist behoefte zijn aan een supermarkt. Is dat wat het CDA voorstelt? De heer Spohr: Wij hebben ook nog even naar de enquête gekeken. Wij kijken ook naar de verzoeken en de opmerkingen die we regelmatig ontvangen als fractie. Aan een supermarkt is behoefte, maar we denken dat dat op een ander niveau speelt dan alleen maar een besluit of een stimulans om in een wijk een aantal faciliteiten mogelijk te maken. Bij supermarkten spreken we toch veel meer op gemeenteniveau. U vraagt wat ik versta onder kleinschalig. Als we spreken over horeca en detailhandel, denk ik dat u zich er wel iets bij kunt voorstellen. Dat zou een snackbar kunnen zijn of een bakker. In ieder geval wel op dat niveau.

U zegt dat bewoners in de enquête aangaven dat het een supermarkt moest zijn. Die supermarkt gaat er voorlopig niet komen, zoals wij hebben begrepen. Het zou best kunnen zijn dat dat definitief zo is, al kun je voor de toekomst niets zekerstellen. Het is wel zo dat we praten over de grootste wijk van Waalwijk. In de grootste wijk van Waalwijk is de afgelopen twintig jaar wel iets gebeurd. U geeft mij na dat dit twintig jaar geleden zo bepaald is door het CDA. Ja, maar dat was inderdaad twintig jaar geleden. Wij kijken ook naar de bewoners van nu en naar de omstandigheden van nu. De bewoners van nu geven aan dat het voor hen onvoldoende is, zoals de wijk op dit moment is ingericht. Daar zou meer mee moeten gebeuren en daar proberen wij op in te spelen. Als u dat een draai van het CDA vindt, dan is dat prima. Ik zou willen zeggen: Notulen raadsvergadering 14 juli 2022

35