Verslag gespreksavond dd 260924

De kosten die toegerekend kunnen worden vanuit het afvalproduct kunnen fluctueren. Een eerste verkenning geeft aan dat er ruimte is, maar dit vraagt wel om meer verdieping waaruit indirect extra kosten voor de inwoner kunnen volgen omdat het

Verslag gespreksavond 26 september 2024

18

tarief voor afvalstoffen mogelijk verandert. Hij stelt voor het onderzoek verder uit te werken. Hij bespeurt een verschil van mening over de BTW en stelt voor daar het gesprek over te voeren met de ambtelijke ondersteuning omdat het een technische aangelegenheid betreft. De voorzitter informeert of de beantwoording voldoende is voor dit moment. De heer Van Groos antwoordt dat dit niet het geval is, maar omdat het zonde van de tijd is laat hij het hierbij. De heer Dubbeldam mist de leidraad waarom bepaalde beslissingen worden voorgesteld. Bij de Kadernota zijn de ambities geduid, het college wil niet op de rem trappen, maar een ravijn en niet op de rem willen trappen rijmen niet met elkaar. Het is een luxe dat buiten het coalitieakkoord wordt gekomen met een plan dat ruimte biedt, maar hij vraagt zich af als er weinig risico genomen wordt of de schulden dan niet doorgeschoven worden naar de volgende generatie. Hij mist ook de mogelijkheid om op bepaalde onderwerpen te versoberen. Wethouder Klerx heeft tijdens de raadsbijeenkomst juist toegelicht waarom het college een aantal rode vlaggen heeft geplaatst en daarbij is onderbouwing gedeeld, deels vanwege kanttekeningen vanuit de ambtelijke organisatie en deels vanuit politieke afwegingen.

Deze voorstellen vragen om nadere uitwerking, het zijn onderzoeksrichtingen om uiteindelijk tot voorstellen te komen waarover de raad beslist bij de Kadernota in juli 2025. Het college heeft in beperkte mate voorstellen gedaan om te versoberen. Op het onderhoudsniveau en de groenvoorzieningen wordt dit niet wenselijk geacht. Het versoberen op de beleidsambities over de hele linie vraagt meer onderzoek om specifiek richting aan te kunnen geven (nieuw beleid voor oud beleid, versoberen, fasering, verleggen van ambitieniveau). De heer Van der Pluijm geeft aan dat sport en cultuur belangrijke onderwerpen zijn voor zijn fractie en daarom wordt een rode vlag bij bezuinigingen op sport (zaalhuurtarieven, tarieven zwembaden, huur sportvelden, inzet van JOGG, inzet GO Waalwijk) overwogen. Sporten is belangrijk voor de volksgezondheid en de sociale cohesie. Vanuit de overheid wordt bovendien een BTW verhoging op sport verwacht. Hij hoort graag hoe de wethouder daar tegenaan kijkt. Wethouder Klerx benadrukt dat het college breed kijkt naar de hele gemeentelijke organisatie. Dit betekent iets voor de sport- en cultuurinstellingen, dat is met pijn in het hart, maar de mogelijkheden zijn eerlijk in beeld gebracht omdat andere fracties aangeven dat dit nog te weinig wordt bekeken en dat er wellicht te veel ambities zijn.

Het verhogen van inkomsten is omarmd in de Kadernota en daarbij is in de breedte gekeken naar alle tarieven, leges en inkomsten die verhoogd kunnen worden. Vooralsnog worden er geen beperkingen opgelegd ondanks dat dit altijd consequenties heeft, mede gezien de plannen vanuit de rijksoverheid. Het college heeft begrip voor voorstellen vanuit de raad waarin andere zaken meegegeven worden. De heer Kocken refereert aan de investeringsbehoefte en kapitaalinvesteringen die doorwerken in de begroting. De gemeente staat voor grote opgaven waarvoor kapitaal aangetrokken moet worden. Hij vraagt in hoeverre het uitstellen van investeringen ruimte creëert in de begroting. Hij is blij dat de wethouder aangeeft dat het lijstje niet limitatief is. Hij begrijpt dat de heer Van Groos wijst op het openbreken van het coalitieakkoord door bezuinigingen ook daar te laten landen voor een eerlijke verdeling. Hij is blij dat het coalitieakkoord intact blijft omdat dit ook een perspectief biedt voor de sportvoorziening van Waspik.

Verslag gespreksavond 26 september 2024

19

Wethouder Klerx antwoordt dat de rentelasten van investeringen worden doorgerekend in de kapitaallasten. Als er wordt opgeschoven verschuiven de kapitaallasten en daarbij ontstaat ruimte voor 1 of 2 jaar. De sporthal voor Waspik is een jaar opgeschoven, maar ook de investeringen voor GOL, de noordelijke rondweg en de insteekhaven zijn doorgeschoven. De gemeente is bij sommige van deze projecten ook afhankelijk van anderen. In de treasury wordt continu afgewogen of externe financiering nodig is, soms zijn er gelden beschikbaar en hoeft niet alles in één keer betaald te worden. Soms is er een voordeel in de vrijval van rente, in de afgelopen tijd was er sprake van een klein voordeel waarvan gedacht wordt dat dit structureel behouden kan worden, maar dit vergt nader onderzoek vanwege toekomstige grote investeringen. De heer Spohr vindt het onterecht dat de ambities van de coalitie buiten schot blijven. Bij de PM posten zijn veel posten met een relatief klein effect opgenomen. Hij vraagt zich af waarom deze wordt voorgelegd aan de raad om keuzes in te maken. Voor de kapitaallasten van het GOL wordt een duidelijke keuze gemaakt; alles wordt doorgeschoven, ofwel er wordt gebruik gemaakt van de winsten uit de grondexploitatie. De raad heeft eerder aangegeven dit overeind te willen houden voor bijvoorbeeld het Sociaal Domein of in het algemeen voor de samenleving.

Hij kan zich voorstellen dat de winsten uit de grondexploitatie al meegenomen zijn in de verschillende begrotingsposten en vraagt of andere begrotingsposten inderdaad niet worden aangetast. Bezuinigen op onderwijshuisvesting en het schrappen van automatisering wordt gezien als een technische truc; het veranderen van systeem waarbij de indexering niet wordt doorgevoerd. Hij informeert of doorschuiven naar de toekomst eigenlijk de volgende generatie hiermee opzadelen is. Wethouder Klerx reageert dat het een politieke keuze is om te bepalen of er voldoende is gekeken naar de huidige ambities die al dan niet een relatie hebben met het coalitieakkoord. De raad kan een andere opdracht meegeven dan wel andere rode vlaggen plaatsen. Hij snapt wat wordt bedoeld met de opmerking over de PM posten. Elk domein moet inbreng leveren en dan zijn het inderdaad soms relatief kleine posten. Soms gaat het meer om de denkrichting dan het uiteindelijke bedrag. In de richtinggevende beslissingen bij de Kadernota wordt daar op een ander abstractieniveau op teruggekomen als dit niet eerder gerealiseerd is. De winsten van de grondexploitatie worden op dit moment niet in begrotingsposten verwerkt. Deze kunnen voor een groot deel ingezet worden voor de realisatie van het GOL omdat dit met name wordt gerealiseerd voor de ontsluiting van het industriegebied.

Het GOL heeft ook een grote meerwaarde voor de bereikbaarheid van de hele gemeente, maar dit betekent wel dat een aantal investeringen op de lange termijn (nieuw beleid) niet meer uit de grondexploitatie dan wel uit de winsten daarvan betaald kan worden. Het woord truc merkt hij aan als verkeerde bewoording. Over de systematiek voor het begroten van onderwijshuisvesting wordt al langere tijd met de Provincie geworsteld. Dit wordt nu betaald vanuit een reserve en dat is een systematiek die niet klopt. Hierop wordt teruggekomen in de begroting zodat de structurele lasten van onderwijshuisvesting daadwerkelijk structureel worden doorberekend. Dit betekent dat voor nieuwe onderwijshuisvestingsprojecten een investeringsvoorstel met kapitaallasten voorgelegd wordt waarbij niet automatisch sprake is van een spaarpotje omdat daarvoor vaak naderhand een dotatie volgde. De Provincie heeft aangegeven dat dit geen juiste manier van begroten is. Indexatie is een financieel technische maatregel waarbij op een aantal posten vanwege onderbesteding ruimte wordt gezien. Ervaringen in andere gemeenten tonen aan dat op het moment dat deze posten wanneer de indexatie niet wordt doorberekend over de hele linie toch ruimte bieden om dezelfde dingen te blijven doen. Bij de Kadernota is veel gesproken over de generieke maatregelen, hij herinnert zich een levendig debat met de

Verslag gespreksavond 26 september 2024

20

SGP, en daarom wordt voorgesteld om dit met de huidige budgetten te doen los van indexatie door creatief te zijn. De heer Van Zelst merkt op dat de voorgestelde bezuinigingen iedereen raken (belastingverhogingen voor de burger, de ambtelijke organisatie) en vraagt waarom het college geen rode vlaggen plaatst bij ambities uit het coalitieakkoord. Wethouder Klerx reageert dat een groot deel van deze investeringen al in gang zijn gezet waardoor het zonde is om daar nu mee te stoppen. Veel zaken zijn ook al uitgevoerd of er zijn separaat al besluiten over genomen. Het college hecht waarde aan het blijven werken aan de resterende ambities en daarom wordt dit niet voorgesteld. De heer Van Zelst beaamt dat de raad een aantal besluiten heeft genomen, maar zojuist werd bij een onderwerp waar de raad over heeft besloten gesproken over voortschrijdend inzicht. Hij is van mening dat voortschrijdend inzicht gelet op de huidige bezuinigingen ook zou kunnen leiden tot voorstellen aan de raad om aantal raadsbesluiten terug te draaien. Wethouder Klerx vervolgt dat het college geen noodzaak ziet om dit te doen, maar nodigt de raad uit om te komen met moties of amendementen over kansrijke ombuigingen op specifieke ambities.

De heer Kocken begrijpt dat het college nog een lijstje met ambities vanuit het coalitieakkoord heeft die zij nog wil realiseren in deze bestuursperiode en verzoekt dit lijstje beschikbaar te stellen voor de raadsvergadering. Wethouder Klerx verwijst naar de tussentijdse voortgang op het collegewerkprogramma die enige maanden geleden is gedeeld en informeert of daar een actualisatie op wordt gewenst. De heer Kocken kijkt dat nog na, hij zou graag kennis nemen van de wensen die nog resteren op het lijstje. Wethouder Klerx is van mening dat de eerdere lijst van juni jl. vrij uitputtend en gedetailleerd is. De heer Tiemstra vult aan dat hij ook nieuwsgierig is naar de lijst van ambities die nog resteren en verzoekt daarnaast een actualisatie te geven op het collegewerkprogramma. De voorzitter ziet dat de wethouder knikt. Hij bedankt de wethouder voor de beantwoording en biedt mogelijkheid om onderling het debat te voeren. De heer Van Zelst heeft een vraag aan de coalitiepartijen. De bezuinigingen mogen overal zeer doen behalve in het coalitieprogramma. Hij vraagt of de coalitiepartijen het eens zijn met dit voorstel of dat er vanuit de coalitie een handreiking volgt om het meer gezamenlijk te dragen door ook rode vlaggen te zetten bij zaken uit het coalitieprogramma die nog niet gerealiseerd zijn.

De heer Dubbeldam zegt dat zijn fractie de prioriteit legt bij het snijden in eigen vlees, daarna het snijden in niet noodzakelijke ambities en daarna pas belastingen verhogen. Vanuit die strekking zal zijn fractie het raadsvoorstel benaderen.

Verslag gespreksavond 26 september 2024

21

De heer Metzke is benieuwd welke ambities de SGP zou willen schrappen (de sporthal in Waspik, de school, de woningbouw stilzetten) en kan daarna bekijken of zijn fractie daarin kan meegaan. De heer Van Zelst verduidelijkt dat het niet de vraag is wat zijn fractie zou willen schrappen, maar of de coalitie bereid is om zaken te schrappen. De heer Metzke vervolgt dat zijn fractie van mening is dat er een goed voorstel ligt waarin meer dan voldoende zaken worden geschrapt om te voldoen aan de begrotingseisen. De wethouder heeft aangegeven waarom het niet wenselijk wordt geacht om nu aan de ambities van het coalitieakkoord te tornen. Hij komt daar graag op terug in de raadsvergadering. De heer Van der Pluijm geeft aan dat daar natuurlijk naar gekeken kan worden, maar deze verantwoordelijkheid geldt voor ieder raadslid en daarom nodigt hij de oppositiepartijen uit om te kijken of er met voorstellen gekomen kan worden. Bijvoorbeeld het niet verharden van de paden op de begraafplaatsen, bezuinigingen op jeugdzorg of ouderenzorg. Het is niet een kwestie van coalitie/oppositieplannen of ambities. De heer G. den Braven is van mening dat er altijd over de ambities van het coalitieprogramma gesproken kan worden, maar ambitieuze projecten kunnen niet zomaar teruggetrokken worden. De voorzitter inventariseert de standpunten.

De heer Tiemstra zegt dat het een bespreekstuk is gezien de gemaakte opmerkingen. De heer Van Groos sluit zich hierbij aan vanwege bezwaren op een aantal punten en de gang van zaken. De heer Metzke wil terugkomen op de ambities vanuit het coalitieakkoord en de mogelijke rode vlaggen van Lokaal Belang in het sportdomein. De heer Van der Pluijm geeft aan dat het een bespreekstuk is en nodigt alle fracties uit om met rode vlaggen of bezuinigingen te komen. De rode vlaggen van zijn fractie met betrekking tot sport zijn al genoemd. De heer Dubbeldam komt met een rode vlag voor de OZB en daarnaast de uitnodiging aan coalitie en oppositie het gesprek aan te gaan om er raadsbreed uit te komen omdat de bezuinigingen niet alleen voor de coalitie, maar ook voor de oppositie zijn. De heer Kocken wacht het lijstje van het college af en komt met aanvullende bezuinigingsopties in overleg met andere fracties. De voorzitter constateert dat de fracties van Lokaal Belang, VVD, Samen Waalwijk, SGP, CDA, D66 en ChristenUnie, het voorstel als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 10 oktober a.s. Inventarisatie onder fracties A- of B-stukken voor de niet besproken voorstellen 7.

Beschikbaar stellen budget strategische visie

De voorzitter inventariseert de standpunten.

Verslag gespreksavond 26 september 2024

22

De heer Dubbeldam geeft aan dat dit een bespreekstuk is voor zijn fractie omdat eerder al tegen de motie is gestemd en er behoefte is om hier in de raadsvergadering wat over te zeggen. De voorzitter constateert dat de fractie van de VVD het voorstel als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 10 oktober a.s. 8.

1e wijziging van de GR Regio Hart van Brabant 2024 (n.a.v. wijziging Midpoint Brabant)

De voorzitter inventariseert de standpunten en constateert dat het voorstel unaniem als akkoordstuk wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 10 oktober a.s. Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen Er zijn geen verzoeken om mededelingen te delen ontvangen. 9.

Sluiting

De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering om 22.30 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van gemeente Waalwijk van 12 december 2024.

De griffier,

De voorzitter,

Jeroen Deneer

Sacha C.A.M. Ausems

Verslag gespreksavond 26 september 2024

23