Verslag gespreksavond 29 augustus

Hij begrijpt daarom dat er een amendement zal volgen voor behoud van de 240 liter container omdat gezinnen die niet uitkomen een tweede container moeten aanschaffen en daar een dubbel tarief voor moeten betalen los van het moeten betalen per kilo. De heer Van Groos vindt het terecht dat opgemerkt wordt dat voor veel huishoudens een 140 liter container te weinig is. Een huishouden met 104kg restafval redt het net met 13 ledigingen per jaar. Als deze huishoudens erin slagen om de hoeveelheid terug te brengen naar 78kg dan redt men het niet met een gehalveerde container en daarom begrijpt hij het sentiment om voor een container van 240 liter te kiezen. Dat betekent wel dat er nauwelijks een prikkel is om verder te gaan in het scheiden van afval hoewel dat wel zou moeten gegeven de duurzaamheidsambities. Hij vraagt zich af welke maatregelen moeten worden genomen om de afvalscheiding verder te stimuleren als de 240 liter container gehandhaafd wordt. Mevrouw Wens heeft een gezin met 4 personen met al ongeveer vier jaar gemiddeld 40kg tot 45kg restafval. Zij weet dat er meer inwoners zijn die het prima redden met een container van 140 liter en al langer willen dat er een kleinere grijze container komt.

Mevrouw Schilders vindt het nogal wat om persoonlijke ervaringen te delen aangezien er onderzoek is gedaan in een wijk met heel veel mensen waar het in het begin wel moeite kostte maar mensen wel aan het denken werden gezet en het in 78% van de gevallen blijkt te volstaan. Zij roept op ook daar naar te kijken. De heer Van Hest vindt het fantastisch dat 78% het redt, maar 22% redt het niet en daarbij wordt aangegeven dat maximale scheiding is toegepast. In zijn optiek is dat een enorm percentage. De heer Metzke vindt uitkomen met 140 liter een goede prikkel, maar zou wel wat willen doen voor mensen die dit echt niet redden zodat zij niet worden opgescheept met hoge kosten voor een tweede kliko. De heer Spohr vermoedt dat de plannen zeker in het begin op veel weerstand zullen stuiten bij mensen die nu al moeite hebben. Het verbaast hem dat er geen financiële

Verslag gespreksavond 29 augustus 2024

19

prikkel is ingebouwd om juist voor een container van 140 liter te kiezen. Een vrijwillige reductie van restafval lijkt hem beter dan burgers pesten omdat dit wellicht zo gezien zal worden. De heer Van Groos denkt dat wegbrengen zal leiden tot meer scheiding en bovendien een container scheelt. Mevrouw IJpelaar kan dit beamen. De voorzitter inventariseert de standpunten. De heer Tiemstra zegt dat het een bespreekpunt is omdat zijn fractie waarschijnlijk met een amendement komt. De heer Van Groos vindt het geen goed voorstel. Mensen die nu al goed scheiden gaan straks meer betalen. Het is financieel alleen aantrekkelijk voor mensen die tot nu toe het afval niet goed hebben gescheiden. Als je al op 45kg per persoon zit, ga je straks meer betalen. De heer Spohr geeft aan dat het een bespreekpunt is vanwege de kosten en de zorgen om zwerfafval. De heer Metzke heeft veel interessante dingen gehoord en dat verdient het om over na te denken; bespreekstuk. De heer Van Hest overweegt een amendement over de grootte van de container ten behoeve van restafval. De heer Dubbeldam zegt dat zijn fractie een motie of amendement over nascheiding overweegt. De voorzitter constateert dat de fracties van Lokaal Belang, VVD, Samen Waalwijk, SGP, CDA, D66, ChristenUnie het voorstel als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 12 september a.s. 8.

Kaders Burgerbegroting Waalwijk

De gemeente Waalwijk start een pilot burgerbegroting als onderdeel van burgerparticipatie en democratische vernieuwing. De raad krijgt de vraag om de kaders en financiering van dit traject vast te stellen. Dit onderwerp is geagendeerd door de fractie van de ChristenUnie. De heer Van Groos vraagt waarom het college toch voorstelt om de burgerbegroting door te zetten en inwoners de ruimte te geven om extra middelen in te zetten terwijl de gemeente moet bezuinigen waardoor diezelfde inwoners worden geraakt. Hij vraagt of het wellicht beter zou zijn om aan de inwoners te vragen waarop zij willen bezuinigen hoewel hij vermoedt dat zij zullen zeggen op de organisatie. Wethouder Schuijffel bevestigt dat er keuzes gemaakt moeten worden voor 2026 en daarna. De burgerbegroting kost geld, maar het dient ook een aantal doelen waar de gemeente aan wil werken naast de wens om op een aantal fronten een beweging te bewerkstellingen. Het verkleinen van de kloof tussen overheid en inwoners, in de eigen buurt of wijk samen tot ideeën komen waardoor saamhorigheid en samenredzaamheid

Verslag gespreksavond 29 augustus 2024

20

bevorderd worden. Als men elkaar kent is het makkelijker om een helpende hand toe te steken. In de raadswerkgroep democratische vernieuwing wordt gekeken hoe inwoners beter betrokken kunnen worden bij de dingen die de gemeente al doet, maar ook om sturing te geven aan projecten en ideeën die leven voor de eigen wijk, buurt, dorp. De pilot is bedoeld om te kijken of het ook echt zo werkt. Dit wordt bekostigd met incidentele middelen. Na de evaluatie wordt gekeken of en hoe daarmee doorgegaan wordt. De heer Van Groos constateert dat de wethouder alle argumenten voor de burgerbegroting herhaalt en meent dat dit een antwoord is op zijn vraag. De krantenkop naar aanleiding van dit raadsvoorstel was: ‘Wie wil dat nou niet, een half miljoen uitgeven?’ Dat klinkt heel aardig, maar als mensen daarna worden geconfronteerd met bezuinigingen denkt hij dat daar anders over gedacht wordt. De raad is er prima in geslaagd om mensen vaker naar de raadzaal te krijgen om hun mening te ventileren, maar dat heeft eerder geleid tot een grotere kloof met die mensen dan dat de kloof kleiner is geworden. Hij begrijpt dat de wethouder aan het coalitieprogramma is gebonden en daarom gaat hij verder met een volgende vraag.

Hij vraagt waarom er geen minimum aan het aantal betrokken inwoners wordt gesteld om te voorkomen dat een veel te kleine groep straks over de besteding van een half miljoen euro beslist. Wethouder Schuijffel antwoordt dat de burgerbegroting uit een aantal fasen bestaat. Aangegeven is dat wordt gestreefd naar een deelname van 2.500 inwoners en hoe geprobeerd wordt om deze mensen te bereiken om een zo breed mogelijk scala te krijgen. Iemand die aan fase 1 meedoet, doet niet automatisch mee aan een volgende fase. Sommige mensen schuiven graag fysiek aan, maar er zijn ook mensen die graag digitaal mee willen doen en dat is ook opgenomen. Een minimum is niet gesteld, maar wel een streefgetal van 2.500. De heer Van Groos vraagt nogmaals waarom er geen minimum van 500 of 1.000 is gesteld. Voorts vraagt hij wanneer er voldoende draagvlak is om een half miljoen ergens voor uit te geven. Wethouder Schuijffel antwoordt dat wordt gestreefd naar een zo groot mogelijk aantal deelnemers. Zij verwacht dat in het geval er niemand komt opdagen nagedacht moet worden over bijsturen. Minstens 1.000 mensen worden aangeschreven, een random selectie, en uitgenodigd om mee te doen. Er is geen specifiek minimum gekozen. Mevrouw Koptagel begrijpt dat het reglement van de burgerbegroting nog nader bepaald wordt. Dit is een essentieel onderdeel. Zij verzoekt om nadere toelichting.

Wethouder Schuijffel antwoordt dat het reglement wordt opgesteld binnen de kaders die voorliggen waar de raad een besluit over neemt. Het reglement wordt op dit moment uitgewerkt. De reglementen van Maastricht en Groningen worden daarbij als inspiratiebron gebruikt. Deze kunnen met de raad gedeeld worden. Zij stelt voor het reglement in de raadswerkgroep democratische vernieuwing te bespreken en daar input op te halen. In dit gremium zijn niet alleen raadsleden maar ook inwoners vertegenwoordigd. Suggesties en input kunnen meegegeven worden aan de raadsleden die zitting hebben in de werkgroep. De heer Spohr vraagt waarom het reglement niet vooraf is opgesteld omdat dit een essentieel onderdeel is van het voorstel. Representativiteit is één van de zaken die daarin geregeld zou kunnen worden, het feit dat het niet steeds dezelfde personen zijn. Dit moet echt uitgewerkt worden om duidelijk te maken aan de inwoners maar ook aan de raad wat wel en niet mag als je deelneemt. Het is nu een beetje gissen hoe het uitpakt.

Verslag gespreksavond 29 augustus 2024

21

Hij refereert aan de wijktafels, waarschijnlijk iets kleiner van opzet dan de burgerbegroting, en informeert naar de reden waarom de wijktafels niet meer bestaan. Wethouder Schuijffel heeft navraag daarover gedaan omdat dit 15 tot 20 jaar geleden is. Wat daar speelde was dat het toch niet beantwoordde aan de doelstelling; zorgen dat meer mensen gaan participeren en meedenken over wat in het dorp of de wijk goed is om te gaan doen. Zij heeft begrepen dat er ongeveer een half miljoen overbleef wat vervolgens is besteed aan het opknappen van het Raadhuisplein. Het bleek moeilijk om het proces op deze manier op gang te krijgen. Opgehaald werd wat de mensen graag wilden en dan was het de bedoeling dat de gemeente dit ging uitvoeren. Bij de burgerbegroting is het vooral het geld beschikbaar stellen voor goede ideeën, plannen en projecten van inwoners waar zij zelf een keuze in kunnen maken, de thema’s bepalen en uitvoeren, echt een ander proces. De gemeente is daar ondergeschikt aan. De heer Spohr vervolgt dat de wijktafels dichterbij de burger stonden. Burgers konden meteen zien wat er in de eigen wijk gebeurde. Het feit dat budgetten niet gerealiseerd werden zegt misschien ook iets. De vraag is of het nog succesvol is als het een grote opzet krijgt. Hij vraagt in hoeverre dit ambtenaren wegtrekt uit de organisatie omdat dit in een tijd met veel vacatures een bron van zorg is.

Wethouder Schuijffel merkt op dat niet verwacht wordt dat de burgerbegroting ver van de inwoner afstaat, deze staat juist heel dicht bij. Burgers maken keuzes, brengen hun eigen plannen en ideeën in en kunnen deze ook realiseren. In de organisatie zijn medewerkers nu ook al bezig met inwonerparticipatie en hen is gevraagd mee te kijken naar projecten, ideeën en plannen die in andere gemeenten uiteindelijk gekozen zijn en of dit anders is dan het werk dat nu wordt gedaan. Veelal werd aangegeven dat het gewoon het werk betreft dat nu ook al gedaan worden maar dan met zelfwerkzaamheid vanuit inwoners. De ondersteuning en de manier waarop medewerkers dagelijks hiermee bezig zijn komt overeen. De heer Klerks geeft aan dat de eerste editie van 2026 plaatsvindt in de periode van de gemeenteraadsverkiezingen. De burgerbegroting mag niet politiek beïnvloedt worden, maar in deze periode is dat risico groot. Hij informeert of ervaringen van andere gemeenten daaromtrent bekend zijn. Uit ervaring weet hij dat dit soort overheidsparticipatietrajecten vooral in de uitvoeringsfase erg veel tijd kosten en druk geven op de organisatie om tot opstart en wasdom te laten komen. Hij vraagt of daar rekening mee gehouden wordt en of het vanuit dat perspectief wellicht handiger is om iets later op te starten zodat er tot resultaten gekomen kan worden in plaats van met vage plannen aan de slag gaan.

Wethouder Schuijffel antwoordt dat er navraag is gedaan over politieke beïnvloeding bij de heer Joop Hofman, expert in Nederland en Vlaanderen op het gebied van burgerbegrotingen. In de afgelopen jaren zijn burgerbegrotingen uitgevoerd, ook tijdens de verkiezingen. Hij gaf aan dat het tegendeel het geval is. Het proces van een burgerbegroting komt juist in een vlucht vanwege de verkiezingen. Voor de raad zijn de gemeenteraadsverkiezingen maandenlang topic nummer 1. De vraag is of dat voor inwoners ook het geval is. Burgers zijn daar vaak juist heel weinig mee bezig. Met de burgerbegroting gaat het om ideeën, plannen en projecten heel dicht bij de inwoners en daarom zullen zij die vermenging minder voelen. De heer Klerks wijst op draagvlak, deelname, organisatorische druk en vraagt of het mogelijk is om een meting te doen zodat inzichtelijk wordt wat er is gebeurd bij de deelnemers, het draagvlak onder de inwoners en hoe zit het met de organisatie.

Verslag gespreksavond 29 augustus 2024

22

Wethouder Schuijffel antwoordt dat uit de quickscan lokale democratie duidelijk naar voren kwam wat inwoners belangrijk vinden. Het voorstel is om na de eerste en tweede een evaluatie te doen omdat het belangrijk is om van iedereen die heeft meegedaan te horen wat zij hebben ervaren en of zij een andere blik hebben gekregen. Bijvoorbeeld op hoe lokale democratie werkt, of hoe fijn het was om dit met elkaar te doen, of hoe leuk het was om een eigen project daadwerkelijk gerealiseerd te krijgen. Het kunnen realiseren van de projecten binnen de organisatie heeft zeker de aandacht. Een aantal medewerkers is nu al nauw betrokken en daarnaast is een aantal mensen gevraagd die enthousiast zijn over het idee om te kijken of zij daar een goede rol in kunnen spelen. Zij is het eens dat het een proces van leren is. Het zal niet van een leien dakje gaan, daar moet echt op ingezet worden. De voorzitter constateert dat er geen behoefte is om onderling het debat te voeren en inventariseert vervolgens de standpunten. De heer Frodyma zegt dat het voor zijn fractie voorlopig een bespreekstuk is omdat het reglement eigenlijk verder uitgewerkt had moeten zijn. De heer Klerks geeft aan dat het een bespreekstuk is omdat zijn fractie voornemens is een motie in te dienen.

Mevrouw Koptagel zegt dat het voorlopig een akkoordstuk is, maar er wordt met de VVD meegedacht over het reglement en de motie over de termijn en de evaluatie. De heer Metzke zegt dat het een bespreekstuk is omdat zijn fractie iets wil zeggen over de burgerbegroting en de noodzaak daartoe. De heer Spohr wil iets zeggen over het reglement en kosten versus opbrengsten, bespreekstuk. De heer Van Groos verwacht niet dat het doel beantwoord wordt, het is een verkeerd middel en het legt te veel druk op de ambtelijke capaciteit; bespreekstuk. De heer Tiemstra zegt dat het een bespreekstuk is, er zal ingegaan worden op enkele positieve aspecten en op enkele aspecten die meer negatief geduid worden. Afhankelijk van de initiatieven vanuit de andere fracties zal de bijdrage korter of langer worden. De voorzitter constateert dat de fracties van VVD, Samen Waalwijk, SGP, CDA, D66 en ChristenUnie het voorstel als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 12 september a.s. De voorzitter merkt op dat het inmiddels 23.00 uur is. Er moeten nog vijf agendapunten besproken worden en daarnaast drie voorstellen waarvan de standpunten geïnventariseerd moeten worden. Hij stelt voor om de vergadering te schorsen. Dit heeft consequenties voor de werkgroep ruimtelijke ordening. De griffie neemt daarover contact op. Hij schorst de vergadering tot dinsdag 3 september 19.30 uur.

Verslag gespreksavond 29 augustus 2024

23