Verslag gespreksavond 21 en 26 maart 2024

Beknopt verslag van de gespreksavond gehouden op: donderdag 21 maart 2024 Voorzitter: Griffier: Plv. griffier:

mevrouw I. Klerks mevrouw J. Louer mevrouw F. Opperman

Aanwezig:

de heer A. van Belkom Lokaal Belang de heer B. Bruurmijn Lokaal Belang de heer J. van Dijk Lokaal Belang de heer A. van Hamond Lokaal Belang de heer J. van Hest Lokaal Belang mevrouw B. Koptagel-Dermibas Lokaal Belang de heer W. Lodenstijn Lokaal Belang de heer N. van der Pluijm Lokaal Belang mevrouw M. Verhagen-van Lier Lokaal Belang mevrouw M. Veraa Lokaal Belang de heer M. Bokšan VVD de heer D. Dubbeldam VVD de heer T. Klerks VVD de heer E. Knops VVD de heer G. den Braven GroenLinksaf mevrouw Y. van Laar GroenLinksaf mevrouw A. Wens GroenLinksaf mevrouw B. de Jongste-van Heijst Samen Waalwijk de heer R. Frodyma Samen Waalwijk de heer R. Tiemstra SGP mevrouw C. de Bruijn CDA de heer R. Spohr CDA de heer N. Kieboom D66 de heer H. Metzke D66 de heer J. van Groos ChristenUnie de heer J. de Zwart ChristenUnie mevrouw Y. IJpelaar Lijst IJpelaar mevrouw M. Schilders Waalwijk in Beweging

Afwezig m.k.

de heer F. den Braven de heer H. van Zelst

Portefeuillehouders:

mevrouw S. Ausems de heer A. de Jong de heer T. Klerx mevrouw R. Odabasi-Seker mevrouw S. Schuijffel de heer F. Spierings

Notulen:

notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

GroenLinksaf SGP

Aanwezigheid vervolg gespreksavond op: donderdag 26 maart 2024

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

1

Voorzitter: Griffie:

mevrouw I. Klerks mevrouw M. Peeters en de heer T. Broeders

Aanwezig:

de heer B. Bruurmijn Lokaal Belang de heer A. van Hamond Lokaal Belang mevrouw B. Koptagel-Dermibas (vanaf 19.45 uur) Lokaal Belang de heer W. Lodenstijn Lokaal Belang de heer N. van der Pluijm Lokaal Belang mevrouw M. Verhagen-van Lier Lokaal Belang mevrouw M. Veraa Lokaal Belang de heer M. Bokšan VVD de heer T. Klerks VVD de heer E. Knops VVD de heer F. den Braven GroenLinksaf mevrouw A. Wens GroenLinksaf mevrouw B. de Jongste-van Heijst Samen Waalwijk de heer R. Frodyma Samen Waalwijk de heer R. Tiemstra SGP de heer R. Spohr (vanaf 20.10 uur) CDA de heer J. van Groos ChristenUnie mevrouw Y. IJpelaar Lijst IJpelaar mevrouw M. Schilders Waalwijk in Beweging

Afwezig m.k.

de heer A. van Belkom de heer G. den Braven de heer J. van Dijk de heer N. Kieboom mevrouw Y. van Laar de heer H. Metzke de heer H. van Zelst

Portefeuillehouders:

de heer A. de Jong de heer T. Klerx mevrouw R. Odabasi-Seker mevrouw S. Schuijffel de heer F. Spierings

Notulen:

notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

1.

Lokaal Belang GroenLinksaf Lokaal Belang D66 GroenLinksaf D66 SGP

Opening en mededelingen

De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen harte welkom. Zij meldt het bericht van verhindering van de leden F. den Braven en Van Zelst. Mevrouw Koptagel en burgemeester Ausems sluiten later aan. De raadsvoorstellen die vanavond worden besproken komen op de agenda van de raadsvergadering van 11 april a.s. De vergadering wordt via een livestream uitgezonden. 2.

Vaststellen van de agenda

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

2

Bespreking raadsvoorstellen met inwoners en daarna college 3.

Implementatieplan Koers Sociaal Domein

In november 2022 heeft de raad de Koers Sociaal Domein vastgesteld. Met deze koers wordt gewerkt aan het vergroten van de bestaanszekerheid en veerkracht van kwetsbare inwoners. De afgelopen tijd is gewerkt aan een implementatieplan. Dit plan beschrijft de stappen die genomen moeten worden om de ambities en doelen uit de koers in de praktijk te brengen. Een aantal ambities en doelen is bijgesteld en deze worden met dit raadsvoorstel aan de raad voorgelegd. Dit agendapunt is geagendeerd door de fractie van Lokaal Belang. De voorzitter biedt de heer Klerks voorafgaand aan de bespreking gelegenheid om het woord te voeren. De heer Klerks heeft van zijn ouders geleerd wanneer je een fout maakt geef dat dan toe. Gisteren heeft hij een scherp en deels emotioneel bericht op LinkedIn geplaatst. Daar heeft hij spijt van en daarom biedt hij zijn oprechte excuses aan. Hij heeft vanmiddag een goed gesprek gehad met inspreker en de impact van zijn post onderschat. Hij heeft via inspreker ook aan de medewerkers van Actief Zorg zijn excuses aangeboden. Mevrouw Van Galen, directeur Actief Zorg, spreekt in om de noodklok te luiden. Zij is een bezorgde bestuurder. Actief Zorg is een landelijke thuiszorgorganisatie, het hoofdkantoor is gevestigd in Waalwijk. Met 160 medewerkers wordt aan 650 klanten hulp in het huishouden geleverd.

Dat is vaak de eerste vorm van zorg die mensen krijgen op een moment dat iemand kwetsbaar wordt en hulpbehoevend is. Als in een dergelijke situatie de klant op de juiste manier wordt ondersteund kan zwaardere zorg langere tijd buiten de deur gehouden worden. Als dit niet wordt gedaan neemt de zorgbehoefte heel snel toe. Eind vorig jaar heeft zij met collega-organisaties een position paper geschreven waarin wordt uitgelegd hoe essentieel hulp bij het huishouden is voor de zorgsector. Dat is inmiddels door 74 organisatie onderschreven, ook organisaties die zelf geen thuiszorg bieden. Om de continuïteit van deze belangrijke vorm van zorg te garanderen is het essentieel dat de tarieven een reële basis vormen. De minister heeft dit verplicht gesteld. De gemeente Waalwijk biedt in haar optiek geen reëel tarief en daardoor komt de continuïteit van huishoudelijke zorg in gevaar. Al langere tijd wordt aangegeven dat de tarieven ontoereikend zijn, maar de gemeente legt deze signalen naast zich neer en is niet transparant over de totstandkoming van de tarieven. Veelvuldige communicatie met ambtenaren en de wethouder heeft helaas niets opgeleverd en daarom richt zij zich tot de raad.

Als reden waarom het tarief niet toereikend is noemt zij drie oorzaken: De loonkostenstijging conform de cao en de stijging van het minimum loon was nodig om de zorgmedewerkers een minimaal bestaansniveau te bieden en hen te compenseren voor de hyperinflatie, om de loonkloof wat te dichten en om werkende armoede te bestrijden en om de zorgmedewerkers te behouden voor nu en in de toekomst. Oorzaken voor de landelijke stijging van het ziektepercentage zijn corona, verzwaring van de zorg en psychische problemen die vaak aan armoede gerelateerd zijn. De inzetmix; Actief Zorg heeft een groot aan medewerkers met een hogere loonschaal. Dit komt voort uit historie met de gemeente Waalwijk, ruim tien jaar geleden zijn de medewerkers van Thebe overgenomen. Veel van deze medewerkers zijn al jaren bij Actief Zorg werkzaam. Deze drie factoren maken dat de huidige indexatiemethodiek niet meer toereikend is waardoor het tarief niet langer kostendekkend is. Dit betekent dat op ieder uur zorg dat geleverd wordt drie uur bijgelegd moet worden. Dit loopt op tot een tekort van € 200.000 dit jaar en wordt nog meer in de komende jaren. Als deze situatie blijft bestaan moet haar organisatie gedwongen stoppen in Waalwijk. Dit betekent in het gunstigste geval dat de medewerkers overgenomen worden door andere zorgorganisaties, echter wel onder dezelfde arbeidsvoorwaarden.

Dit zal een domino-effect tot gevolg hebben met veel

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

3

gedupeerden (klanten, medewerkers en mantelzorgers, allen inwoners van Waalwijk). Ook zullen medewerkers de zorg verlaten. Zij zou graag verder willen met haar medewerkers om zorg te leveren aan de inwoners en daarnaast met elkaar willen nadenken over een toekomstbestendige zorg. Zij wijst op huidige samenwerkingen zoals de indicatieloze dagbesteding en activiteiten voor Community Care maar benadrukt dat een reëel tarief hierbij een voorwaarde is. Zij begrijpt niet waarom er geen rekening met de werkelijke cijfers wordt gehouden aangezien de risico’s voor de inwoners van Waalwijk groot zijn als er wordt gestopt, maar ook als er wordt door gegaan onder deze voorwaarden. Afsluitend spreekt zij haar bereidheid uit om met de woordvoerders van de verschillende partijen in gesprek te gaan. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Van Groos geeft aan dat hij de brief heeft gelezen en daarover vragen zal stellen aan de wethouder. Hij is verbaasd hoe het er in de non-profit sector aan toegaat rondom loonsverhogingen. Nadat een organisatie heeft ingestemd met een loonsverhoging wordt teruggevallen op de overheid. Hij vraagt of er voor deze instemming is overlegd met de opdrachtgevers aangezien de rekening uiteindelijk bij hen wordt neergelegd.

Mevrouw Van Galen is van mening dat lonen voor mensen in de zorg die heel hard werken achterblijven waardoor hierin een stap gezet moest worden in het belang van de medewerkers en de kwaliteit van de zorg. Het is belangrijk dat mensen dit zinvolle werk willen doen en een redelijk salaris krijgen. Zij ziet het als een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid om deze last te dragen. De voorzitter merkt op dat hiermee geen antwoord wordt gegeven op de vraag; de werkgever heeft ingestemd met de cao waarna de rekening vervolgens wordt doorgelegd en daarom wordt gevraagd of de gemeente niet bij het proces van loonsverhoging betrokken had moeten worden. Mevrouw Van Galen vervolgt dat haar organisatie met de rug tegen de muur staat. Niet alle partijen kunnen betrokken worden als er cao onderhandelingen worden gevoerd. Zij wijst nogmaals op de verantwoordelijkheid om deze medewerkers voor de lange termijn te behouden waardoor het feitelijk geen keuze is. Mevrouw Schilders vraagt of inspreker kan beschrijven welke positie Actief Zorg inneemt naast andere aanbieders van deze dienst in Waalwijk en geeft hierbij aan dat andere aanbieders zijn gestopt met huishoudelijke zorg. Mevrouw Van Galen antwoordt dat er veel met collega-organisaties wordt gesproken. Zorgorganisaties moeten soms gedwongen stoppen.

Haar organisatie is de grootste partij in Waalwijk en deze last is uiteindelijk niet te dragen. Desgevraagd geeft zij aan dat het om ongeveer de helft van de markt of iets meer gaat. De heer Lodenstijn wist niet of de brief een dreigement, een smeekbede of een noodkreet is, maar begrijpt nu dat de noodklok wordt geluid op een moment dat de begroting al is vastgesteld. Hij vraagt waarom inspreker zich niet heeft gemeld tijdens de begrotingsbehandeling in november. Hij veronderstelt dat dit probleem niet alleen in Waalwijk speelt en informeert daarom naar de reactie van andere gemeenten. De raadsinformatiebrief waarnaar wordt verwezen is gericht aan de raad van de gemeente Eindhoven. Mevrouw Van Galen antwoordt dat het om langlopende trajecten gaat waarbij toezeggingen worden gedaan waardoor soms op dingen gewacht wordt. Er was continu hoop dat er gezamenlijk uitgekomen zou worden, maar de hoop is recent verdwenen en daarom wordt vandaag ingesproken. Het is geen dreigement; de keuze is helder, als het tarief niet verandert stopt haar organisatie en daarom wil zij duidelijk maken aan de raad

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

4

wat dit betekent zodat de raad hierin een keuze hierin maken. De betreffende raadsinformatiebrief is gestuurd aan alle gemeenten. Het probleem speelt in meerdere gemeenten, maar niet in alle gemeenten. In sommige gemeenten wordt het tarief jaarlijks bijgesteld. In de gemeente Waalwijk gaat dat helaas niet goed. De heer Bokšan informeert of binnen de organisatie is gekeken of de kosten opgevangen kunnen worden. Mevrouw Van Galen antwoordt dat de loonkosten het grootste deel vormen. Op de kostprijs voor huishoudelijke zorg zit een marge van 2%. Als bepaalde kengetallen veranderen, wordt gelijk doorgeschoten naar negatief. Eerder zijn al gesprekken gevoerd met de gemeente over de niet toereikende tarieven, maar door de recente cao stijging en het verhoogde ziekteverzuim is het inmiddels in veel gemeenten een harde strijd geworden en kunnen zaken niet meer opgevangen worden. De heer Klerks begrijpt dat er recent is gesproken met de wethouder en vraagt of er pogingen zijn gedaan om te de-escaleren. Mevrouw Van Galen geeft aan dat er een open gesprek is gevoerd met de wethouder waarin duidelijk is geworden dat de gemeente niets aan het tarief gaat doen. Toen het contract werd ondertekend is beloofd dat er een onderzoek naar het tarief zou volgen. Daar is geen transparantie over geweest. Ambtelijk is zij vervolgens gewezen op de mogelijkheid om in te spreken.

In haar optiek had er nog een vervolggesprek met de wethouder kunnen plaatsvinden. De heer Lodenstijn merkt op dat er weinig ruimte is in de gemeentebegroting en vraagt of inspreker zich kan vinden in een toezegging dat gekeken wordt of er voor 2025 nieuwe afspraken gemaakt kunnen worden. Mevrouw Van Galen is bereid opnieuw het gesprek aan te gaan vanwege de historie met de medewerkers in Waalwijk, maar kan geen garanties geven op voorhand. Dat ligt echt aan de voorwaarden. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan de wethouder naar aanleiding van de inspraak. Mevrouw De Jongste informeert of er inzicht gegeven kan worden in de opbouw van het tarief. Wethouder Odabasi antwoordt dat de raad de tarieven heeft vastgesteld. De heer Lodenstijn vraagt waarom de wethouder niet meewerkt om inspreker tegemoet te komen in de huidige problemen. Wethouder Odabasi antwoordt dat zij sinds de nieuwe bestuursperiode verantwoordelijk is voor deze portefeuille. Vorig jaar oktober is een brandbrief aan de raad gestuurd. Daarna zijn de tarieven vastgesteld. De kostprijs wordt berekend bij een nieuwe inkoop. Bij de verlenging van het contract is de indexatie toegepast. Actief Zorg is een belangrijke partij die ongeveer 70% van de huishoudelijke hulp biedt.

Zonder een oordeel te vellen over de geleverde diensten geeft zij aan dat het om een commerciële partij gaat met een winstoogmerk. Als zij een tussentijdse tariefverhoging zou voorstellen vermoedt zij dat de raad daar vragen over zou stellen. Zij bevestigt dat zij een gesprek heeft gevoerd met Actief Zorg waarin buiten het verhogen van de tarieven een aantal andere opties is genoemd. Vervolgens heeft zij verzocht een aantal scenario’s uit te werken om daar het gesprek over te kunnen voeren. Haar is aangegeven dat er vanavond ingesproken zou worden met daarbij het verzoek om nog voor de gespreksavond met elkaar in gesprek te gaan wat vanwege haar agenda niet is gelukt. Als de raad van

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

5

mening is dat zij anders moet handelen hoort zij dat graag. Zij benadrukt dat het gaat om een zo goed mogelijke besteding van belasting- en zorggeld. Zij zou graag het hele pallet bespreken en indien nodig kijken of er ruimte is. Zij is er niet op uit om Actief Zorg de nek om te draaien, maar als om extra inkomsten wordt gevraagd wil zij graag de cijfers zien om te kunnen bepalen of het inderdaad problematisch is. Op dit moment wordt gezamenlijke inkoop van huishoudelijk hulp met de Regio onderzocht. In een klein gebied worden verschillende tarieven gehanteerd en daardoor komt men met elkaar in conflict. Zij benadrukt dat de gesprekken met Actief Zorg nog niet afgerond zijn en daarom hoort zij graag wat de raad met de brief wil doen. Mevrouw Van Laar informeert of de scenario’s al zijn besproken. Wethouder Odabasi vervolgt dat in het gesprek het scenario stoppen is genoemd en toen heeft zij geïnformeerd naar de gevolgen en mogelijke andere opties. Hiervoor is een aantal interessante suggesties gedaan. Omdat er een contract loopt voor dit jaar is zij bereid het gesprek over de mogelijkheden voor volgend jaar te voeren. Mevrouw Schilders vraagt of de wethouder zich bewust is van de problemen in het geval Actief Zorg stopt. Wethouder Odabasi weet niet welke problemen er dan ontstaan.

In het contract zijn bepalingen opgenomen wat er moet gebeuren op het moment dat een partij besluit om te stoppen. Daar zullen gesprekken over gevoerd moeten worden, maar zo ver is het nog niet. De heer Van Groos begrijpt dat Actief Zorg onder protest heeft ingestemd met het contract in de veronderstelling dat er nog verder zou worden gesproken over het tarief. Wethouder Odabasi antwoordt dat in de overeenkomst bij artikel 3 staat dat er een indexering conform OVA en de consumentenprijsindex zal worden toegepast en dat is gebeurd. Gebleken is dat de volledige verhoging hiermee niet wordt gecompenseerd. Voorts merkt zij op dat iedere gemeente een ander tarief heeft op basis van demografie, geleverde taken en een aantal andere aspecten. Formeel gezien had Actief Zorg voor de instemming met het contract kunnen aangeven wij gaan niet akkoord dan had het gesprek vervroegd gevoerd kunnen worden. De heer Van Groos merkt op dat wanneer ervoor gekozen zou zijn om te stoppen op 1 januari een aantal medewerkers ontslagen had moeten worden en daarnaast zou afscheid genomen moeten worden van een aantal cliënten die dan ineens zonder hulp zouden komen. Hij heeft niet gezegd dat er niets is gedaan, maar hij heeft nog steeds de indruk dat de verlenging van het contract in zekere zin eenzijdig is gebeurd en dat niet met Actief Zorg is overlegd over de uitgevoerde berekeningen.

Zijn beeld is dat de gemeente Actief Zorg heeft verrast. Hij begrijpt inmiddels dat er van beide kanten bereidheid is om het gesprek aan te gaan en stelt daarom voor te kijken wat wel en niet mogelijk is. Wethouder Odabasi verduidelijkt dat gezien de ontwikkelingen in de zorg gekeken moet worden naar de effecten van uitspraken. De gemeente is er niet om zorgpartijen in stand te houden. Er wordt niet voor niets een contract afgesloten. De afspraken die zijn gemaakt over de indexering zijn conform het advies van VNG. Zij gaat graag het gesprek aan. Desgevraagd geeft zij aan dat zij een terugkoppeling aan de raad zal verzorgen via een raadsinformatiebrief. Mevrouw De Bruijn informeert of de gesprekken over gezamenlijke inkopen al gevoerd zijn.

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

6

Wethouder Odabasi antwoordt dat binnen de Regio op dit moment wordt verkend of het verstandig is om huishoudelijke hulp gezamenlijk in te kopen. Als dit onderzoek gereed is komt zij terug bij de raad. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen naar aanleiding van het raadsvoorstel. Mevrouw Verhagen mist concreetheid in het implementatieplan. Op pagina 17 wordt aangegeven dat er een fasering wordt aangebracht zodat er voldoende ruimte en tijd is om te ontwikkelen, leren en de randvoorwaarden goed in te vullen. Zij wijst in dit kader de financiën die bij de Kadernota 2025 met de raad worden gedeeld. Haar fractie is benieuwd of er al effecten zichtbaar zijn na de koerswijziging. De concreetheid wanneer de werkwijzen zoals beschreven in wijken geïmplementeerd gaan worden wordt gemist. De wijken Baardwijk en Laageinde scoren laag op economische status. Op de vraag of er in deze wijken wordt begonnen met het implementeren van de werkwijze blijft het college vaag. Zij informeert wanneer er wel een keuze wordt gemaakt. In het geval er niet in deze wijken wordt gestart hoort zij graag de beweegreden daarvoor. Wethouder Odabasi antwoordt dat voor de financiën vanwege het ravijnjaar voor een integrale afweging wordt gekozen.

Afhankelijk van het budget en de mogelijkheden bij de Kadernota kan de fasering aangegeven worden en kan aangegeven worden op welke termijn en met welke investeringen de doelen gehaald kunnen worden. Allerlei teams zijn bezig om vanuit het eigen beleidsplan te kijken naar wat wordt er gedaan, wat past binnen de koers en wat niet. Hierin worden keuzes gemaakt. De financiële middelen zullen voor een deel bepalend zijn voor het tijdpad waarbinnen de doelen gehaald kunnen worden. De implementatie in de genoemde wijken hangt af van de locaties waar gestart kan worden en welke inwoners en organisaties er in deze wijken meegekregen kunnen worden. Zij gaat uit van een start in vier wijken, maar het is nog te vroeg om daar al uitspraken over te doen. Om de doelen te bereiken is het wel voor de hand liggend om met deze twee genoemde wijken te beginnen vanwege de lage scores. De heer Kieboom informeert welke twee andere wijken in beeld zijn. Wethouder Odabasi antwoordt dat dit nog niet bekend, ook voor de nu genoemde wijken is het nog niet zeker. De heer Klerks vraagt of er bij de Kadernota nog bijgesteld kan worden aan de hand van scenario’s of financiële middelen. Wethouder Odabasi wijst op de discussie over fasering die bij de vaststelling van de koers is gevoerd en antwoordt bevestigend. Als de raad geld beschikbaar stelt gaat het college daarmee aan de slag.

Als de financiële positie dit niet toelaat, gaat het wat langer duren. Desgevraagd geeft zij aan dat er bij de Kadernota één voorstel komt op basis waarvan de raad keuzes kan maken. De heer Van Groos noemt de ambities: versterken, vergroten, beter passend maken. De doelen zijn outputgericht, soms is de outcome geformuleerd maar niet hoe dit effect gemeten kan worden. Hij vraagt waarom dit niet smarter is gedaan. Bij de tweede ambitie staat dat het college toe wil naar impactgericht subsidiëren waarbij de aanbieders worden beloond op basis van maatschappelijk rendement in plaats van aantallen en doorlooptijden. Hij vraagt waarom het maatschappelijk rendement niet gedefinieerd is. Voor de aanbieders ontstaat een ander verdienmodel dat ook leidt tot ander gedrag. Hij vraagt of hierbij de juiste prikkels worden gehanteerd. In bijlage 4 staat dat het vrijwilligersbeleid, het mantelzorgbeleid en respijtbeleid niet apart aan de raad worden voorgelegd omdat deze zijn opgenomen in het koersdocument. Hij vraagt waarom het college denkt dat dit op deze manier voldoende is geregeld.

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

7

Wethouder Odabasi antwoordt dat de ambities nog niet smart geformuleerd zijn omdat het gaat om een domein waarin een heleboel zaken niet maakbaar is. Met de monitor wordt gevolgd en gestuurd en informatie gedeeld. Informatie over aantallen, geld en percentages is beschikbaar. Voor impactgericht subsidiëren moet per organisatie een opdracht geformuleerd worden. De definitie hiervan moet in een nieuw subsidiebeleid vormgegeven worden. Daarna worden afspraken gemaakt met organisaties welke impact zij gaan maken in een bepaalde buurt/wijk/omgeving. Tot nu toe zijn met projectbeleid kleine budgetten ingezet op mantelzorg, armoede, schuldhulpverlening, et cetera. Met de partners wordt afgesproken dat in een bepaalde wijk gebeurt wat nodig is om in die wijk impact te maken waarvan de resultaten op termijn zichtbaar worden. Ophalen bij de mensen wat zij nodig hebben en op basis daarvan aanbod creëren. Iedereen moet straks mantelzorger zijn waardoor beleid geformuleerd moet worden hoe een mantelzorger functioneert en hoe je voor jezelf moet zorgen. Dit geldt ook voor het vrijwilligersbeleid, iedereen moet straks vrijwilliger zijn. De samenredzaamheid moet daarin naar boven komen. Mevrouw De Jongste vraagt of er inderdaad in het derde kwartaal officieel begonnen kan worden. Wethouder Odabasi antwoordt dat het jeugd- en gezinsteam al begonnen is.

De casuïstiek vanuit de huisartsen wordt opgepakt. Zij verwacht tegen het einde van het jaar meer over de inzet te kunnen delen. De aantallen in de jeugdzorg blijven redelijk stabiel ondanks dat Waalwijk een groeigemeente is. Voor sommige onderwerpen stijgt de zorgvraag en deze vraag wordt ook complexer. Dat vraagt iets van Team WijZ en om veel meer verbinding met zorg en veiligheid. De benodigde expertise is niet altijd in huis. De vraag is op welke termijn wil je dat doen, snel of gefaseerd. De voorzitter constateert dat er geen behoefte is om onderling het gesprek te voeren. Zij constateert vervolgens dat inspreker geen behoefte heeft om een slotwoord uit te spreken en bedankt de aanwezigen namens Actief Zorg voor hun komst. Zij inventariseert de standpunten. Mevrouw De Jongste merkt het stuk als bespreekstuk aan omdat de aanpak nog geanalyseerd wordt binnen de fractie. De heer Klerks bekijkt of er een motie of amendement ingediend wordt in combinatie met het rekenkamerrapport. Mevrouw Verhagen gaat het voorstel intern verder bespreken; bespreekstuk. De heer Spohr geeft aan dat het een bespreekstuk vanwege de inspraak van Zorg Actief en onduidelijkheden zoals definities over maatschappelijke elementen. De heer Van Groos wil spreken over de maakbaarheid die voor de gemeente niet mogelijk zou zijn, maar wel van het werkveld wordt gevraagd.

De heer Tiemstra geeft aan dat het voorlopig een bespreekstuk is omdat er vanavond een aantal nieuwe dingen naar voren is gekomen. De voorzitter constateert dat de fracties van Lokaal Belang, VVD, Samen Waalwijk, SGP, CDA en ChristenUnie het voorstel als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 11 april a.s. 4.

Vaststellen actualisatie centrumvisie Waalwijk 2024

In 2017 heeft de raad een centrumvisie vastgesteld inclusief uitvoeringsagenda. Sindsdien is er een hoop gebeurd. De BIZ is vastgesteld en opgericht, het

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

8

Schoenenkwartier heeft inmiddels zijn deuren geopend. Een actualisatie van de centrumvisie is noodzakelijk. Dit agendapunt is geagendeerd door de fracties van de ChristenUnie en Lokaal Belang. De heer De Jongh spreekt in (zie bijlagen voor de tekst van het betoog). De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Van Dijk merkt op dat de Binnendieze in Den Bosch een daadwerkelijke stroom is. Hij begrijpt dat het bij de Loint gaat om symbolisch/historisch een plaats geven in het centrum. De heer De Jongh antwoordt dat het gaat om het historisch terugplaatsen van een stukje oude glorie in het centrum. Mevrouw Schilders begrijpt dat de zichtbaarheid van stroom op meerdere manieren vormgegeven kan worden. De heer De Jongh reageert dat er allerlei visies zijn. De goedkoopste variant is een blauwe lijn, maar de ambitie is een watertje. De precieze invulling laat hij over aan de gemeente. Desgevraagd geeft hij aan dat verlichting in de straat ook een mogelijkheid is. Mevrouw Van Bladel spreekt in namens bewoners van de Mr. van Coothstraat, Grotestraat en Julianastraat. De centrumvisie heeft directe invloed op de genoemde straten en ook buiten dit gebied. Het toestaan van hoogbouw is als voornemen opgenomen. Vanwege het effect van de centrumvisie op het omgevingsplan wil zij de raad attent maken op enkele uitgangspunten van de bewoners.

In april 2021 heeft een informatieavond plaatsgevonden. Een deel van de bewoners is hiervoor niet uitgenodigd. Zij hebben de plannen pas tijdens de tweede bijeenkomst kunnen aanschouwen en daardoor geen input kunnen geven. Op de tweede informatieavond is meermaals aangegeven dat de plannen nog in de schetsfase waren, de avond was bedoeld om te toetsen wat de beleving van de belanghebbenden was. Zij heeft enkele foto’s van de input aangaande de toren toegevoegd en zij informeert wat er met deze input is gedaan. De ambtenaar gaf aan dat de visie over hoogbouw al was vastgesteld waardoor hoogbouw tot 40 meter toegestaan zou zijn. Ondanks geuite bezwaren is de centrumvisie de volgende dag ter inzage gelegd. Op de informatiebijeenkomst van dit jaar waren de bewoners van de Mr. van Coothstraat en Julianalaan niet welkom. Ter illustratie heeft zij emailberichten naar aanleiding van de aanmelding bijgevoegd. Ondanks het feit dat het participatiebeleid belabberd is verlopen wordt de centrumvisie nu aan de bewoners gepresenteerd als een breed gedragen project. Dit is pertinent onjuist. Zij verduidelijkt dat hoogbouw niet in een lintbebouwing past, niet ingepast kan worden in de bestaande architectuur en in de beleidskeuzes die ten aanzien van het stedelijke lint zijn gemaakt.

Licht en zon worden belemmerd, er is sprake van schending van de privacy van de omwonenden, de inkijkmogelijkheden nemen toe, de parkeer- en verkeersproblematiek zal toenemen. Het is nu al lastig om bij De Els te komen, gevreesd wordt dat er straks een totale chaos zal ontstaan in de Mr. van Coothstraat. De toren draagt niet positief bij aan de bestaande stad. Afsluitend geeft zij aan dat het draagvlak voor hoogbouw bij de omwonenden ontbreekt. Het is alleen financieel aantrekkelijk voor de projectontwikkelaar. Er zijn meerdere oplossingen voor de problematiek van De Els denkbaar waarbij daadwerkelijk de belangen van alle betrokkenen worden gediend en hoogbouw niet noodzakelijk is. Zij wijst in dit kader op de tegenstand bij de verplaatsing van de bibliotheek. De hiervoor noodzakelijk kosten kunnen aangewend worden om de hoogbouw te verspreiden over meerdere blokken. Zij verzoekt de raad niet in te stemmen met de centrumvisie en het college om een herziening te vragen waarbij de input van de bewoners wel degelijk wordt meegenomen in de plannen. Het is jammer dat partijen vier maanden later nog geen stap verder zijn gekomen.

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

9

De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. Mevrouw Wens merkt op dat aangegeven wordt dat uit de informatieavonden blijkt dat de plannen niet breed gedragen worden. Inspreker vertegenwoordigt een aantal bewoners van het centrum. Zij vraagt of er ook in gesprek is gegaan met andere inwoners van Waalwijk aangezien bebouwing in het centrum door heel veel mensen wel als positief aangemerkt wordt. Veel mensen zoeken een woning. Mevrouw Van Bladel antwoordt dat zij inspreekt over een toren die door de bewoners niet wordt gewenst op de manier zoals deze nu in de plannen is opgenomen. Er zijn oplossingen aangedragen: een kleinere toren en verspreiding over de rest van het gebied zodat het niet ten koste gaat van het aantal geplande woningen. De heer Bokšan verwijst naar schending van de privacy en belemmering van het uitzicht en vraagt of dat recht belangrijker is dan het recht van de woningzoekenden. Mevrouw Van Bladel verduidelijkt dat zij niet heeft gezegd dat deze woningen er niet moeten komen. De kosten van de projectontwikkelaar moeten gedekt worden door in de hoogte te bouwen. Dit moet afgewogen worden tegen de belangen van de omwonenden die in hun privacy worden geschonden. De heer Bokšan vervolgt dat de financiële component niet het enige argument is voor het realiseren van deze woningen.

Het is logisch dat een projectontwikkelaar opteert voor een winstgevend project. Hij vraagt zich af waarom inspreker aangeeft dat er wel steun is voor alternatieven. Omdat de woningen er wel moeten komen, kan dit op andere plekken ook tot weerstand leiden. Mevrouw Van Bladel kan deze vraag niet beantwoorden. Zij begrijpt dat de woningen er moeten komen, maar zou graag zien dat dit op een andere manier gebeurt. De heer Van Groos geeft aan dat het hem niet duidelijk is of er is ingesproken wordt namens alle omwonenden uit de genoemde straten. Mevrouw Van Bladel reageert dat zij spreekt namens enkele bewoners van de Julianastraat en de Grotestraat, bijna alle bewoners van De Elspoort en een bewoner van de Mr. van Coothstraat (totaal ongeveer 40). De heer Van Groos zou de lijst graag te zijner tijd ontvangen zodat duidelijk is over wie het gaat. Hij informeert of het aantal van 350 woningen in het centrum rondom De Els op zich geen probleem is en dat het bezwaar zich enkel richt tegen de hoogte. Hij vraagt voorts welke hoogte wel acceptabel is. Mevrouw Van Bladel antwoordt dat de hoogte van De Elspoort een acceptabele hoogte is, maar er kan ook naar verschil in hoogte gekeken worden. Zij heeft op 15 november jl. als voorbeeld de ontwikkelingen bij het ziekenhuis genoemd met verschillende lagen.

De heer Boers spreekt in namens restaurant Wijckers (voor de tekst van het betoog zie bijlagen). De voorzitter constateert dat er geen vragen zijn aan inspreker en biedt vervolgens gelegenheid om vragen te stellen naar aanleiding van het raadsvoorstel. De heer Van der Pluijm geeft aan dat zijn fractie enthousiast is over de centrumvisie waarin mooie ambities zijn uitgewerkt. Zijn fractie is geïnteresseerd in de ideeën van de werkgroep van inspreker over het terugbrengen van de Loint en verneemt graag de reactie van de wethouder. Hij vraagt of de wethouder kan toelichten wat er met de

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

10

noodzakelijke overbrugging voor supermarkten tijdens de bouwperiode in De Els buiten de reguliere detailhandelsstructuur wordt bedoeld. Hij vraagt of er pop-up supermarkten verwacht mogen worden in Waalwijk en of de wethouder een gebied voor ogen heeft waar deze tijdelijk gevestigd kunnen worden. Afsluitend vraagt hij of de wethouder een toelichting kan geven naar aanleiding van de onderzoeken die lopen over het mogelijk verplaatsen van het busstation en de bibliotheek. Wethouder Klerx antwoordt aangaande de Loint dat er eerder gesprekken zijn gevoerd met inspreker. Met het team openbare inrichting is gekeken hoe dit in het project geïmplementeerd zou kunnen worden en daarnaast ook vanuit erfgoed, groen en water. Er is enthousiasme, maar in de centrumvisie is hier geen rekening mee gehouden, dit vergt nader onderzoek. Hij begrijpt dat er vanuit de werkgroep geen financiële middelen beschikbaar zijn om één en ander te betalen. De noodzakelijke overbrugging is een uiterste noodoplossing als het echt niet anders kan. De voorkeur gaat uit naar invulling in De Els met tijdelijke locaties en verschuiving van winkels en vastgoed zodat de winkels zo veel mogelijk in het centrum blijven. Op dit moment wordt niet gedacht aan een bepaalde locatie, maar hij veronderstelt dat partijen die te maken hebben met leegstand hun locatie hiervoor zullen voorstellen.

In het coalitieakkoord is een haalbaarheidsstudie opgenomen voor de verplaatsing van de bibliotheek. Het concept hiervoor is in voorbereiding waarna de raad zich kan uitspreken. De raad wordt in juni geïnformeerd over het busstation. Verschillende varianten worden onderzocht om het openbaar vervoer flink te verbeteren. Op de langere termijn wordt gekeken naar alternatieven voor het huidige busstation, maar eerst wordt gekeken of er op korte termijn stappen gezet kunnen worden los van de concessies en de concessie van de Provincie. De heer Van Groos merkt op dat er in deze cyclus meerdere visies op de agenda staan: de centrumvisie, de detailhandelsvisie, de omgevingsvisie. Hij informeert wat volgens het college de betekenis van een visie is en of dit een document is waar het college vrijelijk mee om kan gaan. Nog voordat alle actiepunten van de visie uit 2017 zijn uitgevoerd is het college al gekomen met een aanvulling. Hij vraagt waarom de herijking van de visie van 2020 (Hart van de Stad) niet wordt genoemd. Aldi heeft jaren kans gehad op een supermarkt in het centrum, de supermarkt was daar gevestigd en zou groter kunnen worden. Hij vraagt waarom het nu wel zou lukken en of er al commitment is. Bij tijdelijke huisvesting wordt gezegd dat dit buiten de huidige detailhandelsstructuur wordt heroverwogen.

Dat is zo ruim geformuleerd dat dit overal kan zijn (bedrijventerrein, buitengebied). Hij vraagt of het verstandig is om het zo ruim op te nemen omdat in het geval er een locatie op Zanddonk gevonden wordt Aldi daar wellicht wil blijven, net zoals dat de plannen van Lidl bij de uitvoering anders bleken te zijn dan de raad en inwoners werd voorgehouden. Hij vraagt waarom er geen financiële indicatie is gegeven bij het uitvoeringsprogramma omdat het over vele miljoenen gaat. Hij vraagt wanneer volgens het college de grens van het miljoenenpompen in het centrum van Waalwijk is bereikt. Dit levert voor ondernemers een winsituatie op. Hij vraagt of hiermee de andere kernen en de overige wijken van Waalwijk niet tekort gedaan wordt. Afsluitend vraagt hij waarom bij punt 7 duurzaamheid staat dat het effect van de centrumvisie lastig te meten is. Hij vraagt waarom uit de centrumvisie niet afgeleid kan worden wat het effect is op mensen, ecologie en economie en wat dit dan zegt over de kwaliteit van deze visie. Wethouder Klerx antwoordt dat het college niet vrijelijk met een visie kan omgaan. De raad stelt kaders, het college probeert zo goed mogelijk binnen de kaders te opereren naar de geest van de visie. Gezien het abstractieniveau waarop visies worden vastgesteld zit daar wel enige flexibiliteit in en volgen er steeds nieuwe ontwikkelingen.

Het is gezond om visies eens in de zoveel tijd te herijken en de aangepaste plannen met de bijbehorende kader aan de raad voor te leggen. De nota van uitgangspunten van de Omgevingsvisie is het startpunt van een belangrijke structuurvisie voor de hele gemeente. Het gaat nu over de centrumvisie, de inkleuring van het centrum. De detailhandelsvisie richt zich op een specifiek deel van branche en heeft veel raakvlakken met de centrumvisie. Hart van de Stad was een inkleuring op het Krophollerensemble,

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

11

een aanvulling op de centrumvisie uit 2017. Vervolgens is gekeken welke actualisering nodig was en die ligt nu voor. Aldi is gevestigd in een stuk van De Els met veel leegstand en heeft beperkte openingstijden, maar hij heeft positieve geluiden gehoord over de terugkeer van Aldi. Hij bevestigt dat de tijdelijke huisvesting ruim geformuleerd is omdat dit echt als noodoplossing gezien wordt en dan is één en ander afhankelijk van de beschikbaarheid van tijdelijke huisvesting. Als dit wordt gedaan wordt juridisch en ruimtelijk geborgd dat het tijdelijk is en dat de betreffende winkel moet terugkeren naar het centrum. De centrumvisie vraagt om een aantal investeringen, maar het gaat niet om miljoenen. Met het werkbudget kunnen veel zaken gerealiseerd worden. Voor het kunstobject bij de noordelijke centrumentree volgt wellicht vanuit kunst in de openbare ruimte aanvullend budget, naast de mogelijkheid van het aanwenden van externe subsidies. Zowel De Els als de OV hub vragen om investeringen op de lange termijn, maar de andere plannen kunnen binnen de huidige budgetten gerealiseerd worden. Hij is het eens dat duurzaamheid wat concreter geformuleerd zou kunnen worden, maar kan geen pasklaar antwoord geven. Het is lastig om de impact op mens, milieu en omgeving te meten. Als er suggesties zijn hoort hij deze graag.

De cijfers over het aantal winkels, bezoekers en overnachtingen worden gedeeld in de P&C cyclus. Er kunnen onderzoeken naar besteding gedaan kunnen worden, maar deze zijn kostbaar. De heer Van Groos stelde de vraag over de visie omdat lang niet altijd volgens de visie wordt gewerkt. In de visie van 2017 worden 23 projecten genoemd waarvan er 12 zijn gerealiseerd waarbij de vraag is of het niet mogelijk was om alle projecten te realiseren. Hij begrijpt dat het toevoegen van een derde supermarkt als trekker van De Els of het voormalige pand van Kruidvat gevuld te krijgen deels onmogelijk is, maar voor de hele dag fietsen toestaan in het centrum is het tegenovergestelde gerealiseerd. Dit maakt het lastig om te bepalen waar de raad mee instemt. Wellicht moet de visie op een aantal punten geamendeerd worden. Bijvoorbeeld de ontsnappingsclausule die is ingebouwd voor tijdelijk huisvesten elders. De wethouder gaf aan dat Aldi twee argumenten heeft waarom men nog niet in beweging is gekomen. Aldi heeft zelf ooit voor de ‘ongelukkige’ plek gekozen en de leegstand is mede veroorzaakt doordat de supermarkt daar is verdwenen waardoor de loop er deels is uitgehaald. Wethouder Klerx denkt dat er veel meer van de oude centrumvisie is gerealiseerd dan nu wordt aangegeven. Aan een aantal zaken wordt nog gewerkt, zoals het vullen van het voormalige pand van Kruidvat.

Het is nog niet af, maar veel zaken zijn bijna klaar en dan is het tijd voor iets nieuws of in ieder geval een aanvulling. De Els en het OV blijven belangrijk en zijn versterkt ten opzichte van de oude visie. De heer Den Braven geeft aan dat zijn fractie enthousiast is over de ideeën voor het zichtbaar maken van de Loint. De wethouder gaf aan dat hij een zetje nodig heeft. Hij vraagt of de wethouder een bandbreedte kan aangeven waarbinnen dit initiatief van de grond kan komen. Hij vraagt voorts of het opnemen van de Loint in de centrumvisie als integraal onderdeel de kosten zou kunnen drukken en of een amendement om de Loint op te nemen in de visie hierbij helpt. Afsluitend informeert hij hoe de wethouder denkt over een motie waarin de raad het college oproept om met een aantal scenario’s met bijbehorend financieel plaatje te komen, zoals inspreker aangaf, waardoor de raad een weloverwogen keuze kan maken in welke mate de Loint terug moet komen. Wethouder Klerx antwoordt dat er ongeveer € 25.000 nodig is om een onderzoek te doen om het essay samen met de betrokken inwoners verder te brengen. Hij staat positief tegenover de voorstellen die de heer Den Braven doet, maar benadrukt dat wel over kleinschalige ideeën gaat. De heer Den Braven begrijpt dat er eigen geen grote zaken meer gerealiseerd kunnen worden omdat veel zaken al klaar zijn.

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

12

Wethouder Klerx verduidelijkt dat de plannen worden uitgevoerd conform het bestaande werkbudget, als het gaat om toevoegingen dan is daarvoor geen ruimte. Voor iets extra moet iets geschrapt worden, of er moet geld bij. De voorzitter vult aan dat wanneer er een onderzoek wordt gedaan (kosten € 25.000) de wethouder vervolgens met een voorstel kan komen voor budget om één en ander te realiseren. De heer Spohr merkt op dat een groot deel van de centrumvisie is gebaseerd op de plannen van De Els, dat is de sterkte maar ook de zwakte van de visie. Hij vraagt wat de gemeente doet als de pandeigenaren uiteindelijk niet tekenen en of dit betekent dat er wordt gewacht met de uitvoering van de centrumvisie of dat er een andere visie moet worden vastgesteld. Wethouder Klerx reageert dat veel plannen uit de centrumvisie opgestart kunnen worden zonder de herontwikkeling van De Els. Hij bevestigt dat de herontwikkeling van De Els de belangrijkste opgave is waar de gemeente voor staat. Op het moment dat deze ontwikkeling niet doorgaat, zal er een ander gesprek gevoerd moeten worden en ontstaat een groot probleem met enorm veel leegstand zonder ontwikkelpotentie en de toevoeging van woningen. De heer Spohr gaat er vanuit dat wanneer de centrumvisie wordt vastgesteld het vervolg daarop zal moeten wachten totdat de laatste handtekening is gezet.

Wethouder Klerx herhaalt dat een aantal plannen gewoon uitgevoerd kan worden, maar benadrukt dat het voor De Els inderdaad wachten is totdat alle handtekeningen zijn gezet. Voor het behoud van de subsidie voor de woningbouwimpuls moet dit jaar een anterieure overeenkomst gesloten worden. Het is nu of nooit. De heer Tiemstra wijst op het gesprek in de raad van december over de verkoop van een deel van het Krophollerensemble en informeert of de plannen en voornemens nog hetzelfde zijn of dat er naar aanleiding van de inbreng van toen gewijzigde gedachten zijn ontstaan. Hij begrijpt uit de woorden van de wethouder dat de verplaatsing van de bibliotheek eigenlijk een gelopen race is en informeert of dat daadwerkelijk het geval is. Voorts informeert hij of in het geval de verplaatsing van de bibliotheek uit de plannen wordt geschrapt het plan toch kan doorgaan. Wethouder Klerx antwoordt dat de plannen die in december zijn besproken niet zijn gewijzigd. Het college heeft de kanttekeningen en opmerkingen van de raad ter harte genomen en kijkt met de externe partner hoe de gemeente op een andere manier dan verkoop toch wat meer aan het stuur kan blijven. De opties vanuit de raad zijn als realistisch aangemerkt. Voor de bibliotheek wordt een principe-uitspraak door de raad voorbereid.

De verplaatsing geeft een grote impuls aan het centrum, de herontwikkeling van De Els en de ontwikkeling van het nieuwe schoolkwartier. Als de raad dit niet wil, wordt gekeken hoe met een andere publiekstrekker het rondje ingevuld kan worden en hoe de businesscase van De Els sluitend gemaakt kan worden. Aan de financiële haalbaarheidsstudie wordt gewerkt. Hij stelt de raad voor om dit af te wachten. De heer Tiemstra benadrukt dat de raad voornamelijk de argumenten van financiële aard heeft terwijl er ook argumenten zijn te bedenken om de bibliotheek te laten op de huidige plaats. Hij heeft niet gezegd dat het al in kannen en kruiken zou zijn, maar meende gehoord te hebben dat de wethouder aangaf dat dit het geval was. Wethouder Klerx reageert dat het belang van de verplaatsing van de bibliotheek naar het hart van het centrum wordt onderbouwd in de visie en noemt in dit kader voorbeelden van Veghel, Oss en Schijndel met een bibliotheek in het hart van het centrum om traffic te genereren. Van de rand van het centrum naar het hart van een centrum is een

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

13

ontwikkeling op heel veel plaatsen in Nederland. De argumenten hiervoor zijn van functionele en financiële aard. Bij het werkbezoek van volgende week wordt hierbij stilgestaan. De heer Van der Pluijm geeft aan dat ook zijn fractie enthousiast is over de ideeën voor de Loint in het centrum en uitkijkt naar de mogelijke scenario’s. Inspreker heeft zojuist de zorgen van inwoners in het centrum geduid. Hij vraagt of de wethouder de raad kan meenemen in het proces en kan aangeven wanneer de zorgen van deze inwoners gehoord kunnen worden in het participatieproces (hoogte en locatie van de toren). Wethouder Klerx vreest dat inspreker een aantal zaken door elkaar haalt. Er gebeuren veel dingen in het centrum, veel participatietrajecten lopen door elkaar heen. De informatieavonden waarop is ingezoomd gaan over de herontwikkeling van De Els. Hier wordt nog volop aan gewerkt om aan de wensen en wat leeft in de omgeving te kunnen voldoen. Voor de centrumvisie is een participatietraject in de coronaperiode doorlopen. Bovenop De Els mag een nieuw type woonmilieu met een voor Waalwijk hoge dichtheid ontwikkeld worden. Bij de herontwikkeling dient voldoende parkeergelegenheid te worden gerealiseerd voor zowel de aanwezige commerciële functies als voor de toekomstige bewoners. De woonmassa is een heel klein onderdeel van deze visie.

Bij de herontwikkeling van De Els wordt gedacht aan een hoogstedelijk karakter als één van de accenten in de binnenstad. In het masterplan binnenstad is gesproken over een hoogte van 40 meter. De coalitie heeft aangegeven maximaal 50 meter. De toren waar het nu over gaat in de schetsen voor de herontwikkeling van De Els blijft hier binnen, hoewel hij begrijpt dat de bewoners van de Janspoort straks tegen een hoog gebouw aankijken. Hij heeft naast negatieve geluiden en zorgen ook positieve geluiden gehoord en daar is in het vervolg rekening mee gehouden. De voorzitter vult aan dat de concrete vraag was wat de omwonenden nog kunnen verwachten aan participatie en inspraak. Wethouder Klerx verduidelijkt dat er nog vaker informatiebijeenkomsten georganiseerd worden om het gesprek te voeren over de herontwikkeling van De Els, maar op een gegeven moment komt er een voorlopig schetsontwerp en kunnen inwoners inspreken en hun zorgen delen, los van de bezwaar- en beroepsprocedure die ook voor deze herontwikkeling geldt. Eigenlijk is het pas net begonnen. De voorzitter stelt voor om ook voor dit traject de participatie duidelijk te maken zoals dat is gedaan bij GODE. De heer Bokšan geeft aan dat zijn fractie positief is over de centrumvisie. Hardwerkende ondernemers maken het centrum mooi.

Bij de paragraaf het centrum als levendig en leefbaar woongebied leest hij dat het centrum ook vooral voor de jonge doelgroep aantrekkelijk gemaakt wordt waarbij wordt gedacht aan een breder horeca-aanbod (hippe koffietentjes). Leeftijdgenoten wijzen hem ook op kledingzaken en daarom informeert hij of dit breder wordt opgevat. Wethouder Klerx antwoordt bevestigend. Geprobeerd wordt om het huidige aanbod van kledingzaken te behouden en een nieuwe positie te geven in de ontwikkelingen. Er wordt verder gekeken dan alleen hippe koffietentjes. De voorzitter constateert dat er geen behoefte is om onderling standpunten uit te wisselen. Zij biedt insprekers gelegenheid om een slotwoord uit te spreken. Mevrouw Van Bladel is blij dat het proces nog in een fase is waarin de bewoners inspraak hebben in de plannen. Het gaat over hoogten die variëren van 16, 40 tot 50 meter. Als de centrumvisie nu wordt goedgekeurd inclusief de hoogte van 40 meter vraagt zij zich af wanneer deze hoogte naar beneden bijgesteld wordt. De wethouder refereerde aan het

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

14

masterplan. De locaties voor hoogbouw zijn geen vanzelfsprekendheid. Het effect van de hoogbouw moet op verschillende schaalniveaus (stad, binnenstad en straat) zichtbaar gemaakt worden door middel van een hoogbouweffectrapportage. Zij kijkt daar naar uit. De voorzitter inventariseert de standpunten. De heer Tiemstra geeft aan dat het een bespreekstuk is voor zijn fractie. Hij heeft met belangstelling geluisterd naar de antwoorden over de bibliotheek en het Kropholler, de wethouder sprak ook over traffic (verkeer) en daar wil zijn fractie nader op ingaan. De heer Van Groos veronderstelt dat hij nu niet alle bezwaren hoeft te duiden. Voor hem is het een bespreekstuk zodat hij de bezwaren in de raadsvergadering naar voren kan brengen. Desgevraagd geeft hij aan dat hij waarschijnlijk niet met moties of amendementen komt. Mevrouw IJpelaar hoort te veel als, als, als en daarom is het een bespreekstuk. Zij gaat de heer Broers teleurstellen. De heer Metzke zegt dat het een bespreekstuk is voor zijn fractie. Er wordt een positieve bijdrage geleverd en er wordt met andere partijen iets gedaan voor de Loint. De heer Den Braven merkt het voorstel als bespreekstuk aan omdat er één of meer moties ingediend zullen worden en eventueel een amendement zoals eerder aangegeven.

De heer Van der Pluijm sluit graag aan bij de ideeën van GroenLinksaf en daarom is dit ook voor zijn fractie een bespreekstuk. De heer Bokšan geeft aan dat er vragen zijn gesteld over diverse onderbouwingen waarop het antwoord vandaag is binnengekomen. De fractie wil nog wat accenten leggen. De heer Frodyma overweegt naar aanleiding van de inspraak met een amendement te komen aangaande de hoogte. De voorzitter constateert dat de fracties van Lokaal Belang, VVD, GroenLinksaf, Samen Waalwijk, SGP, D66, ChristenUnie en Lijst IJpelaar het voorstel als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 11 april a.s. 5.

Vaststellen actualisatie detailhandelsstructuurvisie Waalwijk 2024

De detailhandelsstructuurvisie zegt iets over waar winkels en supermarkten gevestigd mogen worden en waar niet. De visie is in 2017 voor het laatst vastgesteld en dat wordt nu opnieuw gedaan. De focus van het voorstel ligt op het centrum van Waalwijk als hoofdgebied. Dit agendapunt is geagendeerd door de fracties van de ChristenUnie, Lokaal Belang en VVD. De heer Van Engelen spreekt in namens PLUS Stephan van Engelen. Hij spreekt zijn complimenten uit voor de plannen centrumvisie. Hij geeft aan dat hij een zienswijze heeft ingediend waarop hij de reactie graag tegemoet ziet. Hij hoopt dat er een antwoord komt op de tijdelijke verplaatsing van de supermarkten buiten het centrum. Hij citeert een uitspraak van Helmut Kohl: “Als je het verleden niet kent, kun je het heden niet begrijpen en de toekomst niet vormgeven”. In de afgelopen 40 jaar is het aantal supermarkten afgenomen, maar het aantal vierkante meters vloeroppervlak is wel groter geworden. Deze trend zal zich voorzetten of men dat nu leuk vindt of niet. Convenience en gemak

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

15

zullen net als dicht bij en bereikbaar de belangrijkste drijvers zijn voor de klant om naar een supermarkt te gaan in de toekomst. Hij schetst een beeld van de heropening van de PLUS in 2035. Dat is het jaar waarin hij eindelijk een kleine uitbreiding en optimalisatie voor zijn winkel mag doorvoeren. Een supermarkt zonder kassa’s, klanten gebruiken hun telefoon, halen producten uit de schappen en deze komen meteen op de kassabon. Een product dat wordt teruggeplaatst, wordt meteen van de kassabon geschrapt. Bij de kassa wordt de telefoon gescand en de klant kan naar buiten gaan. Als eenmaal thuis blijkt dat je vergeten bent om een kratje bier te kopen, kan dit online besteld worden waarna dit binnen 15 minuten met een drone in de tuin gebracht wordt. Stel je voor, het is een zomerse dag en je hebt zin in aardbeien. Je loopt naar de 3D printer en binnen 24 minuten wordt er een vers bakje aardbeien geprint; heerlijk. Is dit fictie? Wat kan er gebeuren in 20 jaar? Hij citeert de reactie van het college op zijn zienswijze: “Onder de conditie dat de winkel niet groter kan worden dan in de omgevingsvergunning is toegestaan”.

Wist men in 2015 dat wij in 2024 elektrisch zouden autorijden, maar dat er geen oplaadpunten zouden zijn? Of dat er een coronapandemie zou komen die de samenleving op de kop zette? Het past de gemeente niet om een ambitieuze ondernemer voor een periode van 20 jaar de kans te ontnemen om zijn bedrijf uit te bouwen en te optimaliseren. Om een vooruitstrevend bedrijf de kans te onthouden om relevant te blijven voor consumenten. Een ondernemer die vanuit die visie een toekomstgerichte exploitatie wil behouden. Het is niet de taak van de overheid om economisch te ordenen. Het een bedrijf onmogelijk maken om mee te bewegen met de wensen van de consument en de uitdagingen in de markt is concurrentievervalsing. Het aantal BVO-meters zorgt niet voor een functiesprong, maar voor optimalisatie om de winkel en de werkgelegenheid voor de buurt toekomstbestendig te maken. Hiermee kan ook een antwoord gevonden worden op alle maatregelen die door de centrale overheid worden opgelegd zoals het inleveren van plastic flessen, tabaksban, verplicht verduurzamen, een CO²-installatie, warmte terugwinnen, zonnepanelen, gasloos, warmtepompen, het verplicht afdekken van koelmeubelen, de verplichting om het wagenpark te elektrificeren, enzovoorts. Hij vraag of Waalwijk trots is op Van Mossel Automotive en DMG. Dat zijn mooie familiebedrijven die van oudsher in de stad blijven om te ondernemen.

Hij is trots op zijn familiebedrijf genaamd PLUS Stephan van Engelen. Goed functionerende supermarkten voegen iets toe aan de winkelstructuur. Hij vraagt zich af waar de visie met ambitie is om niet alleen kwantitatief te kijken, maar vooral ook kwalitatief. Hij gaat terug naar het heden. De Brabantse huiskamer is zijn droom. De bereikbaarheid van zijn supermarkt is goed, er kan altijd makkelijk geparkeerd worden. Bij binnenkomst worden de zintuigen geprikkeld door de fijne omgeving en de geur en kleur van goed eten. De winkel heeft een passende maat ten opzichte van het type bezoekers, niet te groot en niet te klein. De lage stellingen bieden rust, ruimte en overzicht. Er kan een praatje met wijkgenoten gemaakt worden, eventueel met een gratis kopje koffie of thee. Er zijn vers gemaakte eenpersoonsmaaltijden, toch gezond eten en het scheelt tijd. Iemand die iets vergeten is kan online bestellen en dan wordt dit vanuit de winkel persoonlijk thuisgebracht. De supermarkt is lokaal betrokken bij de mensen en bij de buurt, vult de behoeften van de klant naadloos in en is een grote werkgever. Een pareltje voor Waalwijk waar velen trots op zijn. Hij vraagt of de raad ook trots is. Hij is al geruime tijd in gesprek over de detailhandelsvisie.

Hij heeft de bedenkingen gehoord en begrijpt dat het lastig te duiden is als alle supermarkten mogen groeien in vierkante meters, maar twee van de drie voorliggende rapporten onderstrepen dat er met een optimalisatie van de meters niets aan de hand is in de wijken en de door de gemeente voorziene structuur en wensen. Om duidelijk te maken dat Sweco niet alleen staat in haar conclusie is BRO verzocht de bestaande studies te bestuderen en te becommentariëren. De conclusies zijn duidelijk; optimalisatie van zijn supermarkt is mogelijk, gewenst en staat op generlei wijze de plannen van de gemeente voor het centrum in de weg. Hij hoopt dat het hem wordt gegund en toegestaan om ook te optimaliseren zodat hij kan blijven ondernemen. Hij geeft in overweging om alle supermarkten die passen binnen de voorziene en gewenste structuur de kans te bieden

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

16

toekomstbestendig te worden en uit te breiden naar 1.600m². Afsluitend geeft hij aan dat de experts van Sweco en BRO aanwezig zijn om eventuele vragen te beantwoorden. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. Mevrouw IJpelaar bevestigt dat de supermarkt een parel is voor Zanddonk. Zij verzoekt te verduidelijken wat wordt bedoeld met economisch ordenen. De heer De Vaan antwoordt dat alle ondernemers gelijk moeten worden beoordeeld op ruimtelijke aspecten zoals verkeer, parkeren, geluid of als de detailhandelsstructuur geschaad wordt. Economisch ordenen houdt in dat een supermarkt de voorkeur krijgt boven een andere supermarkt. Dat wordt niet toegestaan door de Europese Unie. De heer Frodyma vraagt hoe inspreker de gemeente ervoor kan zorgen dat inwoners van Waalwijk hun dagelijkse boodschappen in Kaatsheuvel doen. De heer De Vaan reageert dat elke inwoner van Waalwijk binnen 900 meter een supermarkt kan bezoeken, met uitzondering van de bewoners van Landgoed Driessen en een deel van Sprang-Capelle. Als van de auto gebruik gemaakt wordt, ligt de keuze voor de hand om naar Kaatsheuvel te gaan wellicht omdat daar ook nog wat andere voorzieningen direct in de buurt zijn. De heer Frodyma is juist benieuwd hoe het tij gekeerd kan worden. Inwoners van Waalwijk zijn goed voor 20% van de inkomsten in Kaatsheuvel.

De heer De Vaan vervolgt dat supermarkten op loop- en fietsafstand op peil gehouden moeten worden. Een versterking van de PLUS helpt daar wel bij. Of het tij daadwerkelijk gekeerd kan worden zal gemeten moeten worden. De heer Frodyma informeert hoe wordt gedacht over de vestiging van een derde supermarkt in het centrum. De heer De Vaan antwoordt dat het duidelijk is dat het dagelijkse voorzieningenniveau in het centrum niet functioneert. Als alle supermarkten op dezelfde plaats blijven zonder dat De Els een andere situering krijgt zodat de supermarkten interactie hebben met De Els en het centrum verwacht hij niet dat een derde supermarkt enig effect zal hebben op de aantrekkelijkheid van de andere winkels. De afstand tot de andere wijken is te fors om te kunnen stellen dat mensen dan lopend of te voet naar deze derde supermarkt zullen komen. Voor de centrumbewoners en de direct aanpalende wijken is een goed voorzieningenniveau belangrijk. De heer Knops begrijpt dat voorgesteld wordt om uit te breiden naar 1.600m² en veronderstelt dat dit dan een norm is die voor de gehele gemeente gaat gelden. Hij verzoekt om verduidelijking over het aantal vierkante meters. De heer Van Engelen antwoordt dat hij graag meer vierkante meters zou willen en daarom heeft bekeken wat passend is en de meeste kans van slagen heeft.

Hij veronderstelt dat wanneer zijn winkel net zo groot wordt als de Albert Heijn in Kaatsheuvel de kans op goedkeuring door de gemeente kleiner wordt ingeschat en daarom is gekeken naar de minimale grootte. De heer Van Duren vult aan dat 1.600m² passend is bij een supermarktvoorziening die de wijk bedient. Destijds was 1.200m² de gangbare maat. Klanten wensen meer beleving dan voorheen. Corona heeft impact gehad op prettig winkelen. Ook de groei van online winkelen heeft impact. Versproducten zijn steeds belangrijker geworden en vergen meer ruimte om geëtaleerd te worden. De gewenste omvang doet geen afbreuk aan de condities of de structuur elders.

Verslag gespreksavond 21 maart 2024

17

De heer Knops verduidelijkt dat de raad een norm voor de gehele gemeente vaststelt en informeert waarom dit niet 2.000m², 2.500m² of 5.000m² zou moeten zijn. De heer Van Duren vervolgt dat Waalwijk een fijnmazige winkelstructuur heeft en daarbij hoort een passende maat. Op het moment dat supermarkten te groot worden, in het centrum of in een wijk, wordt de structuur ondergraven. Een maatvoering van 1.600m² is passend voor de Nederlandse structuur. De heer Knops vindt het afstemmen van de norm voor Waalwijk op de situatie van de heer Van Engelen wat te veel gevraagd en daarom kijkt de raad iets ruimer. De heer Van Duren weet niet of tweemaal zo groot worden een passende maat is die hoort bij de huidige functie van de supermarkt ook in het licht van het in stand houden van de overige elementen in de winkelstructuur. De wens is dat de overige supermarkten in de structuur gelijk behandeld worden en mogen uitbreiden tot 1.600m². De heer Van Stekelenburg spreekt in namens VSR Capital Eindhoven. Hij is verantwoordelijk voor alle contacten met de winkeliers rondom De Els (zowel bestaand als nieuw) en wil graag toelichten waarom de gewenste uitbreiding een bom onder de herontwikkeling van De Els is. Potentiele winkelbedrijven willen zich graag zo dicht mogelijk in de buurt van een supermarkt vestigen, met uitzondering van speciaalzaken die een autonome aantrekkingskracht hebben.