Verslag gespreksavond 17 april 2025

gemeente. De kopers krijgen het geld niet rechtstreeks, maar de prijs van het appartement zal € 320.000 moeten worden als de gemeente het in één keer terug wil. Op een later moment kan ook prima, dat wordt bij starterswoningen ook gedaan. Het kan op allerlei manieren geregeld worden, maar dit moet wellicht buiten deze vergadering besproken worden. Het gaat hem erom of de wethouder bereid is om deze mogelijkheid te bekijken. Wethouder Klerx benadrukt dat het college dit niet wil omdat zij daar niet in gelooft. De heer Van Zelst mag dit vinden. Het is aan de raad om daarover te besluiten. De voorzitter informeert of er behoefte is om onderling standpunten uit te wisselen voor de beeld- en meningsvorming ter voorbereiding op de raadsvergadering. De heer Knops zegt dat zijn fractie positief staat ten opzichte van deze ontwikkeling en vooruit wil, maar er is ook behoefte om grip te krijgen op de risico’s. Hij denkt in de komende dagen na wat zijn fractie nog meer wil van het college om meer gevoel van grip op deze ontwikkeling te krijgen. De heer Van Zelst hoort graag van de andere fracties hoe aangekeken wordt tegen de € 6 mln. die uitgegeven wordt die hij graag zou terughalen bij de commerciële partijen of bij de kopers van de koopappartementen (middels een verhoging van de prijs of met een bedrag dat terugkomt bij verkoop met winst).

De heer Knops vindt terughalen bij de kopers van de appartementen geen goed idee omdat hij denkt dat de subsidie bij de projectontwikkelaars terechtkomt. Zij verkopen de appartementen en dan zouden de kopers van appartementen de winst moeten terug betalen na enkele jaren. Hij snapt het punt en daar voelt hij wel iets voor, 50.000 Waalwijkers subsidiëren dit project. Het gaat bij iemand landen, maar niet bij de kopers van de appartementen. Het zal eerder bij de commerciële partijen zijn, maar het is een moeilijke discussie om daar het geld vandaan te halen. Dat zou betekenen dat de wethouder in heronderhandeling moet. De heer Metzke kan volgen wat er wordt gezegd, maar subsidie werkt altijd een beetje op deze manier. Het geld dat de Provincie inlegt is voor een aantal nieuwe Brabanders. Hij vraagt of dit dan ook teruggehaald moet worden. Het geld dat het Rijk inlegt is van 19 miljoen inwoners, moet dat ook terug? De heer Van Zelst heeft de reacties gehoord en denkt dat hij zichzelf de moeite van het indienen van een motie of amendement kan besparen. Het is duidelijk hoe de raad hierover denkt. Mevrouw Wens is van mening dat dit juist het idee is van met zijn allen belasting betalen; de lokale overheid kijkt waar het terecht moet komen. De gemeente financiert ook speeltuinen, kinderboerderijen, jeugdhulp.

Het is de bedoeling om de gelden daar te investeren waar deze nodig zijn en waar zij het algemeen belang dienen. Het komt dan niet altijd evenredig gelijk bij iedereen terecht, maar er is wel een bepaald belang en daar is de gemeente voor. De heer Van Zelst reageert dat een speeltuin, een zwembad of de bibliotheek er voor iedereen is. De voorziening wordt met belastinggeld betaald waarbij de één wat meer gebruik maakt van de voorziening dan de ander. Dat is een totaal ander geval dan deze ontwikkeling.

Verslag gespreksavond 17 april 2025

18

De heer Van der Pluijm vindt het een interessante denkrichting, maar zijn fractie is van mening dat de extra kosten worden veroorzaakt doordat het vrij dure grond is midden in het centrum van Waalwijk waar sociale huur gerealiseerd wordt. Daar ontstaat het gat en daar springt de gemeente bij. Dit moet niet bij de huurder gelegd worden, misschien bij de verhuurder of de ontwikkelaar, maar anders is het een taak van de gemeente om iets moois te doen met het centrum dat helaas in de afgelopen jaren, zoals al eerder werd betoogd, in verlorenheid is geraakt. De heer Van Zelst is het eens dat het niet bij de sociale huurwoningen gelegd moet worden maar het ging hem niet over de 120 sociale huurwoningen die daar gerealiseerd worden. Hij begrijpt dat dit woningen zijn die na de aftopping onder de grens voor huurtoeslag vallen. Dat zijn geen echte sociale huurwoningen want de meeste woningen zijn rond de 40m² tot 50m² wat voor gezinnen problematisch is. Hij wil het weghalen bij de kopers, of dat nu de commerciële partijen zijn of de eigenaren van de koopappartementen, want het is geld van de Waalwijkers. De heer Van der Pluijm koppelt deze gedachte terug naar de fractie. De heer Knops merkt op dat het verschil met een speeltuin is dat sommige inwoners daar meer gebruik van maken dan andere inwoners waardoor het een beetje ongelijk terechtkomt.

In dit geval gaat het erom dat mensen dit geld er cash uit halen. De projectontwikkelaar maakt winst op dit project. De gemeente subsidieert een deel van die winst. Mensen verkopen hun woningen en krijgen cash terug wat de gemeenschap heeft gesubsidieerd. Daar zit het verschil met de speeltuin. Misschien is het wel zo dat dit in de huidige wereld geaccepteerd moet worden. De heer Van Zelst wil graag contact houden met de heer Van der Pluijm die dit nog gaat bespreken met de fractie omdat het dan wellicht toch zinvol is om met een motie te komen. De voorzitter biedt inspreker de gelegenheid om een slotwoord te spreken. De heer Van Dijk heeft de discussie aangehoord. Het was dezelfde discussie als in een ‘normaal’ bedrijf; er zijn altijd twijfelaars en mensen die vooruit willen. Degenen die twijfelen of misschien niet voor zijn, het gaat vanavond misschien over geld, maar het gaat ook over trots, over Waalwijk. Hij is een geboren Waalwijker. Als hij nu van het kruispunt van de Julianalaan naar de spoorzone loopt bekruipt hem een gevoel van droefheid. Het lijkt wel een oorlogsgebied. Hij gunt de Waalwijkers en zichzelf dat hij over tien jaar met trots door zijn eigen stad mag lopen. De voorzitter inventariseert de standpunten. De heer Van Zelst gaat in overleg met zijn fractie en de fractie van Lokaal Belang; bespreekstuk.

De heer Van Groos geeft aan dat het een bespreekstuk is vanwege de enorme bijdrage die van de gemeente wordt gevraagd en de verdeling van de risico’s. De heer Spohr zegt dat het duidelijk is dat het voor zijn fractie ook een bespreekstuk is. Het betoog over de risico’s is gevoerd. De heer Metzke kiest ook voor een bespreekstuk om stil te kunnen staan bij de kosten en de risico’s, maar vooral wat de fractie goed vindt aan dit plan. Een betoog in de trant van inspreker Van Dijk.

Verslag gespreksavond 17 april 2025

19

De heer G. den Braven zegt dat het een akkoordstuk is omdat het een heldere businesscase is. De heer Van der Pluijm geeft aan dat speciaal voor de heer Van Zelst voor bespreekstuk gekozen wordt en overwogen wordt of er nog vragen worden gesteld over het inzicht in de risico’s, investeringen en extra kosten in één duidelijk overzicht. De heer Knops heeft de motivatie voor de keuze van bespreekstuk met al met te veel woorden gegeven. De heer Kocken wil het vooral hebben over de risico’s die door SGP en VVD naar voren zijn gebracht en er wordt afgewacht waar de wethouder nog mee komt. Voorts staan er nog vragen open en hij wil het in de raad hebben over afspraken met de wethouder over de geheimhouding. De voorzitter constateert dat de fracties van Lokaal Belang, VVD, Samen Waalwijk, SGP, CDA, D66 en ChristenUnie het voorstel als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 22 mei a.s. De heer G. den Braven heeft een punt van orde. In de raadsvergadering wordt waarschijnlijk opnieuw naar de geheime informatie verwezen. Hij stelt voor om van te voren afspraken te maken over wat in beslotenheid en in openbaarheid besproken wordt zodat de aanwezigen in de raadzaal niet opnieuw de gang op gestuurd hoeven te hoeven. De voorzitter geeft aan dat de oproep is gehoord. 8.

Levendig Waalwijk – beleidskader vrije tijd

De gemeente Waalwijk heeft de ambitie om een aantrekkelijke gemeente te zijn om in te wonen, werken, leren, ondernemen en recreëren. Ook wil de gemeente Waalwijk bijdragen aan een gezond en gelukkig leven voor haar inwoners. De aanwezigheid van voorzieningen voor vrijetijdsbesteding heeft een grote invloed op beide ambities. Vandaar dat de raad nu een besluit kan nemen over de startnotitie ‘Levendig Waalwijk’ en daarmee een richting bepaalt voor de ontwikkeling van vrijetijdsvoorzieningen. Dit agendapunt is geagendeerd door de fracties van GroenLinksaf en ChristenUnie. Mevrouw Van Laar geeft aan dat de jongerenambassadeurs vorige week de resultaten van hun onderzoek met de raad hebben gedeeld. Zij vraagt waar de wethouder enthousiast van werd toen hij de resultaten van de onderzoeken hoorde. Zij vraagt voorts of het college al aan de slag is gegaan met één van de aanbevelingen en welke van de aangedragen punten de wethouder voornemens is om mee te nemen in de uitwerking van het beleidskader. Wethouder Klerx zegt dat het college heel enthousiast is over de onderzoeksresultaten en de aanbevelingen die de jongerenambassadeurs hebben gedaan. Zij willen met het college in gesprek blijven en dat wordt toegejuicht. Naar meer diversiteit en aandacht voor specifieke plekken voor jongeren gaat gekeken worden.

Onder andere de makerspace werd genoemd en daarover zijn meer signalen gekomen. Eigenlijk kan hij beter aangegeven met welke punten niet aan de slag gegaan wordt. Uitgaan wordt onderschreven, maar daarin wordt geen gemeentelijke rol gezien.

Verslag gespreksavond 17 april 2025

20

De heer Van Groos wijst op de titel van het raadsvoorstel en merkt op dat het om een startnotitie gaat, niet om een beleidskader. Het voorstel is erg ruim geformuleerd als het gaat om doelstellingen en financiële middelen. Uit het antwoord op een technisch gestelde vraag blijkt dat de gemeente per jaar ongeveer € 2,5 mln. beschikbaar heeft, maar dit is niet vastgelegd in structurele afspraken. Hij vraagt hoe zijn fractie kan bepalen hoe de activiteiten die nu hieruit betaald worden uitgewerkt in een beleidskader; wat mag er verwacht worden? Wethouder Klerx reageert dat er een beleidskader verwacht mag worden dat de richting geeft aan hoe dit bedrag onder andere wordt ingezet, maar ook naar hoe nog meer wordt gekeken naar de verschillende velden waar het beleidsveld vrije tijd over gaat (sport, cultuur, evenementen, toerisme, recreatie, vrijetijdseconomie). Het kan zijn dat een groot deel van de activiteiten die nu gedaan worden terugkomen in het nieuwe beleidskader. Het bedrag wordt nu ingezet voor de beleidsdoelen die er op dit moment zijn. Ook hier geldt dat er tevredenheid is over de inzet van deze middelen en de resultaten die behaald worden voor zover daar direct sturing op uitgeoefend kan worden, want er zijn ook dingen die niet gestuurd kunnen worden zoals gezondheid van inwoners, eenzaamheid, waardoor er wellicht behoefte is om bij te sturen in het beleidskader.

De heer Van Groos vervolgt dat de richting uiteindelijk bij het beleidskader wordt bepaald terwijl de startnotitie de richting moet aangeven. De richting zou bijvoorbeeld kunnen zijn dat het bedrag van € 2,5 mln. voortaan elk jaar in evenementen wordt gestopt. Zijn fractie wordt niet blij van deze richting. Het moet afgewacht worden en daarom kan hij niet zo veel met deze startnotitie. Wethouder Klerx verduidelijkt dat het college niet voornemens is om een dermate grote verschuiving voor te stellen. De grote lijn zal zijn dat een groot deel van de budgetten gewoon besteed wordt aan de huidige disciplines, maar een klein beetje bijsturen wordt niet uitgesloten. Met de startnotitie is geprobeerd om de raad in positie te brengen om juist dit soort richtingen aan te geven. Het college heeft dit op hoofdlijnen gedaan door aan te geven welke doelstelling zij graag wil raken, maar het blijft altijd zoeken naar balans. In hoeverre is een startnotitie al uitgewerkt als stip op de horizon als je nog een participatietraject wilt starten. Het college vindt een startnotitie een waardevol instrument om de raad aan de voorkant mee te nemen in de beleidsuitgangspunten en vooral in de aanpassing daarvan. Als er tips zijn dan hoort hij dat graag. Mevrouw De Bruijn vraagt of het mogelijk is dat straks uit het onderzoek blijkt dat er helemaal niets nieuws nodig is.

Wethouder Klerx antwoordt dat het in theorie mogelijk is dat exact dezelfde beleidskaders voor sport, cultuur en evenementen worden samengevoegd tot dit beleidskader en dat er helemaal niets wordt toegevoegd vanuit de andere disciplines die nu ook zijn genoemd, maar het college acht dit onwaarschijnlijk omdat zij juist iets wil toevoegen op vrijetijdseconomie, toerisme en recreatie en erfgoed. In meer of mindere mate zal sturing gegeven worden op basis van trends en ontwikkelingen in de domeinen sport, cultuur en evenementen waarbij het huidige beleid wordt bijgestuurd. Hij verwacht dat er altijd iets bijgestuurd of toegevoegd zal worden. Mevrouw De Bruijn informeert naar de precieze opdracht en vraagstelling aan het bureau. Wethouder Klerx vervolgt dat het bureau enerzijds gaat helpen met het opzetten van het participatietraject om breed op te halen in de samenleving wat inwoners dan wel maatschappelijke partners en ondernemers belangrijk vinden in het vrijetijdsdomein.

Verslag gespreksavond 17 april 2025

21

Anderzijds schrijft het bureau het nieuwe beleid om bij te dragen aan de doelen die in de startnotitie zijn genoemd in de fysieke ruimte, het sociale domein en ook in het economische veld. De heer Dubbeldam geeft aan dat ook zijn fractie zich kan vinden in de doelen, maar eigenlijk niets nieuws heeft gezien waardoor de vraag is wat de toegevoegde waarde is van het stuk en het traject dat volgt. Hij vraagt wat er gaat veranderen voor verenigingen en buurthuizen die goed werk doen. Wethouder Klerx antwoordt dat er een aantal thema’s is waar nog verbeteringen mogelijk is. Voor een gezonde inclusieve en duurzame gemeente worden al stappen gemaakt. Voorts wordt gekeken naar stimuleren van levendigheid in brede zin. Dit zit meer in de fysieke ruimte en het economische deel. Er wordt al veel gedaan aan verbondenheid en samenhang, maar ook daar zit gelet op de strategische visie een aandachtspunt voor de gemeente. De gemeente is sterk in verenigen, maar soms is er onvoldoende samenwerking en daar zou op ingezet kunnen worden om wat meer samen voor de doelen te staan. De heer Dubbeldam verwijst naar de presentatie van de jongerenambassadeurs hoewel de plannen misschien wat gericht waren op een wat kleinere doelgroep. Jongeren weten niet altijd de goede kanalen te vinden. Het gaat ook om het bereiken van jongeren die zitten te gamen die het eigenlijk helemaal niet boeit.

Hij vraagt of deze jongeren ook worden betrokken bij de participatie. Wethouder Klerx antwoordt dat dit echt een focusgroep is omdat het voor alle Waalwijkers wordt gedaan. Hij beaamt dat deze doelgroep zich niet vanzelf laat horen. Maatschappelijke partners en ondernemers zijn makkelijker te vinden en te motiveren om deel te nemen aan een participatietraject. Naar de omschreven doelgroep moet inderdaad meer actief op zoek gegaan worden. De voorzitter constateert dat er geen behoefte is om onderling standpunten uit te wisselen en inventariseert de standpunten. Mevrouw Veraa is voornemens om met een motie te komen rondom de makerspace naar aanleiding van de bijdrage van de jongerenambassadeurs. De heer Metzke geeft aan dat het een bespreekstuk is omdat de fractie wil ingegaan op de impact voor mensen met een kleine beurs. Het is mogelijk dat er een motie volgt. De heer Van Groos bezint zich of er behoefte is om meer richting mee te geven, maar vooralsnog is het een akkoordstuk. De voorzitter constateert dat de fracties van Lokaal Belang en D66 het voorstel als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 22 mei a.s. Bespreking raadsvoorstellen met college 6.

Investeringskrediet renovatie zwembad Zidewinde

De huidige filtercapaciteit van zwembad Zidewinde kan het zwemwater onvoldoende filteren op drukke dagen. Door verminderde zichtbaarheid van de zwembadbodem is het zwembad dan te onveilig. Renovatie van de installatie is nodig om het zwembad veilig en blijvend open te kunnen stellen. De kosten voor volledige vervanging zijn € 1.960.000. De raad wordt gevraagd om dit krediet beschikbaar te stellen.

Verslag gespreksavond 17 april 2025

22

Dit agendapunt is geagendeerd door de fractie van de ChristenUnie. De heer Van Groos merkt op dat het een goede gewoonte is, zo niet een plicht, om bij een voorstel waarin aan de raad wordt gevraagd om middelen beschikbaar te stellen de dekking hiervoor aan te geven. Hij vraagt waarom dit niet is gedaan. In antwoord op een technisch gestelde vraag staat dat akkoord gaan met dit voorstel betekent dat dit ten koste zal gaan van voorstellen in de Kadernota, maar daar heeft de raad nog geen kennis van genomen. Hij vraagt zich af hoe de raad dan een integrale afweging kan maken. Wethouder Klerx zegt dat dit een terechte constatering is, het voorstel vraagt behoorlijk meer investering dan enkele jaren geleden werd verwacht. In de Kadernota van 2016 is een voorzichtige inschatting gemaakt en toen heeft de raad de integrale afweging gemaakt. Idealiter had in een nieuwe Kadernota op basis van de huidige gegevens opnieuw een integrale afweging gemaakt moeten worden omdat het om een grote investering gaat omdat dit ten koste gaat van de algemene begrotingsruimte van 2025. De kapitaallasten zullen later volgen en daarom is het min of meer onontkoombaar dat wanneer dit voorstel wordt geaccordeerd dit vervolgens betrokken wordt bij het totale begrotingsplaatje waarna met de Kadernota naar een sluitende begroting wordt gewerkt.

Een sluitende begroting is noodzakelijk voor het meerjarenperspectief en het oordeel van de Provincie. De heer Van Groos begrijpt dat de raad in 2016 ja heeft gezegd tegen het vervangen van de installaties, maar de uitvoering moest wachten op de invoering van de Omgevingswet. Toen was al duidelijk dat er veel meer nodig is dan in 2016 werd gedacht. De voorziening past niet in het huidige gebouw en daarom moet er iets nieuws gebouwd worden. Hij vindt het jammer dat daar bij de begroting voor 2025 niet op ingespeeld is waardoor de raad nu een voorstel moet goedkeuren waarvoor geen dekking is en in de Kadernota ruimte gevonden moet worden. Dit is geen handige manier van werken voor de raad. Wethouder Klerx beaamt dat idealiter bij de vorige Kadernota de consequenties van de Omgevingswet al in beeld had moeten komen, maar het project was toen nog niet ver genoeg gevorderd in de onderzoeken. Het voorleggen van voorstellen die structureel een groot beslag leggen op de begroting aan de raad presenteren behoort echt tot de uitzonderingen en moet zo veel mogelijk beperkt worden. De heer Spohr leest in het voorstel dat er met deze installaties een extra hypotheek wordt gelegd op de toekomst. De mogelijkheid bestaat dat de installaties worden afgebroken voor de afschrijvingstermijn afhankelijk van de gebiedsontwikkeling.

Hij vraagt zich af waarom wordt voorgesteld om op deze manier een dergelijk grote investering te doen waar geen dekking voor is. Hij hoort graag van de wethouder wat dit precies betekent en of daarmee impliciet ook iets wordt gezegd over de toekomst van het zwembad. Aangegeven wordt dat een heleboel zaken buiten de scope liggen. Hij vraagt wat dit betekent voor de toekomst. Als een dergelijke investering wordt gedaan moet er duidelijkheid zo niet zekerheid zijn over wat er in de toekomst geïnvesteerd wordt in het zwembad wat inhoudt dat ook in de zaken buiten de scope binnen afzienbare tijd geïnvesteerd moet worden binnen afzienbare tijd. Hij vraagt welke steun er is vanuit het college ten aanzien van deze investering en het zwembad wetende dat er druk gewerkt wordt aan een stadsstrand waarbij zijn fractie al eerder heeft gewaarschuwd dat dit mogelijk bezoekers van het zwembad aantrekt waardoor er mogelijk impact is op de businesscase van Zidewinde. Wethouder Klerx reageert dat het college met de kanttekening heeft willen aangeven dat het mogelijk een desinvestering zou kunnen zijn op het moment dat bij de

Verslag gespreksavond 17 april 2025

23

gebiedsontwikkeling wordt besloten dat de gemeente het zwembad niet nodig heeft. Voor het college is dit echter een ondenkbare situatie. Dit voorstel wordt gepresenteerd omdat Zidewinde in deze vorm toekomst heeft en daarom wordt vooruitgelopen op de gebiedsontwikkeling voor het college blijft het zwembad onaangetast op de huidige plek. Op basis van de gebiedsontwikkeling wordt gekeken welke investeringen er nog meer gedaan moeten worden, bijvoorbeeld sanitair in combinatie met de sporthal, het zalencentrum en de jeu de boulesbaan. Het kan ook zijn dat er groot onderhoud moet plaatsvinden aan de sanitaire voorzieningen en het college kan zich voorstellen dat dit in het gehele plaatje afgewogen wordt. De technische installaties die nodig zijn om het zwembad open te kunnen houden op het gewenste niveau moeten zo snel mogelijk vervangen worden vooruitlopend op de gebiedsontwikkeling. Als de raad anders denkt over het zwembad dan zou dit een desinvestering kunnen zijn en daarom is de kanttekening gemaakt. De heer Spohr is van mening dat het het college zou sieren als zij wat duidelijk zou zijn over de toekomst, namelijk dat zij niet verwacht dat de gebiedsontwikkeling tot een andere situatie voor het zwembad leidt.

Het gaat om een investering die volkomen nutteloos is als de businesscase voor het zwembad slecht uitvalt gelet op het ravijnjaar, andere grote investeringen en bezoekers die wellicht naar het stadsstrand gaan. De wethouder geeft aan dat het college dit niet zo ziet, maar hij leest dit nergens. In het voorstel staat juist dat er een heel ander besluit zou kunnen volgen en dat is een slechte indicatie voor een investering van bijna € 2 mln. Wethouder Klerx dacht dat duidelijk is dat het college door vooruitlopend op de gebiedsontwikkeling € 2 mln. in het zwembad te investeren volmondig aangeeft dat het zwembad moet blijven bestaan, maar zij wil wel eerlijk en transparant deze kanttekening maken om dat die beslissing uiteindelijk aan de raad is. De heer Spohr heeft nog geen antwoord gekregen op de vraag hoe het college het aantal bezoekers van het zwembad op peil probeert te houden. Zijn fractie hoort de laatste tijd veel klachten dat het zwembad gesloten is op momenten dat dit eigenlijk niet het geval zou moeten. Op dit moment gelden er ook beperkingen. Hij vraagt wat het college doet om het zwembad aantrekkelijk te houden voor inwoners. Wethouder Klerx vervolgt dat het college voorstelt om € 2 mln. te investeren om weer naar 2.500 bezoekers te kunnen gaan op drukke dagen. Er wordt alles aan gedaan om het zwembad zo goed mogelijk te exploiteren.

Het college is voornemens om in de gebiedsontwikkeling te kijken naar het onderhoud van de sanitaire voorzieningen en de andere gebouwen. Het college wil het een aantrekkelijk gebied maken voor inwoners en de Regio. Suggesties hoort hij graag, want het college is helemaal voor zwembad Zidewinde. De heer Spohr is blij dat de wethouder zo enthousiast is dat het zwembad zelfs een voorziening wordt voor de Regio. Zijn fractie komt in de raad met een motie terug op dit onderwerp. De voorzitter informeert of er behoefte is om onderling standpunten uit te wisselen. De heer Knops constateert dat opgemerkt wordt dat er geen dekking is en dat er twijfel is over de toekomstbestendigheid van deze investering ondanks de mooie woorden van de wethouder. Zijn fractie overweegt een motie waarin voorgesteld wordt om de kosten direct af te boeken van de algemene reserve en niet te activeren zodat er geen hypotheek op de toekomst wordt gelegd, incalculeren dat er wellicht eerder afgeschreven moet worden de gebruikelijk termijn waarmee de dekking is geregeld.

Verslag gespreksavond 17 april 2025

24

De heer Van Groos merkt op dat de vraag is of de financiële spelregels het toestaan dat een investering in één keer wordt afgeboekt. Voorts vraagt hij zich af of het in de huidige situatie verstandig is om € 2 mln. uit de algemene reserve te halen. Zijn fractie is nooit enthousiast over het tussentijds een beroep doen op de algemene reserve, de voorkeur gaat uit via de Kadernota regelen ook al is dit ongebruikelijk. De heer Knops kent niet alle details van de regels, maar het dunkt hem dat op het moment dat er onduidelijkheid is of de installaties inderdaad de technische levensduur van 30 jaar zullen gaan volbrengen het toegestaan is om te activeren. Hij is van mening dat er altijd geactiveerd mag worden want dat is voorzichtiger beleid dan activeren en de kosten over 30 jaar meeslepen. De voorzitter merkt op dat er nog tijd is om zaken uit te zoeken en eventueel onderling in overleg af te stemmen. Hij inventariseert de standpunten. De heer Frodyma geeft aan dat zijn fractie het zwembad ontzettend belangrijk vindt voor de gemeente en uitkijkt naar de verdere gebiedsontwikkeling; akkoordstuk. De heer Bruurmijn zegt dat het een bespreekstuk is omdat de fractie een positieve bijdrage wil leveren in de raadsvergadering. De heer Metzke kiest ook voor een akkoordstuk, hij is opgegroeid bij Zidewinde. Zijn fractie ondersteunt het voorstel van harte maar is wel benieuwd naar de motie.

De heer Spohr geeft aan dat het voor zijn fractie uiteraard een bespreekstuk gezien het betoog van zojuist. De heer Van Groos zegt dat zijn fractie voor het onbeperkt open houden van Zidewinde is en daarom is het een akkoordstuk. De heer Van Zelst merkt op dat het ook voor zijn fractie belangrijk is dat Zidewinde open blijft. Hij heeft nog geen kans gezien om de antwoorden op schriftelijk gestelde vragen met zijn fractiegenoot te bespreken en daarom is het voorlopig een bespreekstuk. De voorzitter constateert dat de fracties van Lokaal Belang, VVD, SGP en CDA het voorstel als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 22 mei a.s. 7.

Rekenkamerrapport Woningbouw

De Rekenkamer van de raad heeft de voortgang van de woningbouw in de gemeente Waalwijk onderzocht. Gekeken is of de gemeente op koers ligt om genoeg betaalbare woningen te realiseren. Het onderzoeksrapport kent diverse aanbevelingen en de raad neemt hier een besluit over. Dit agendapunt is geagendeerd door de fracties van GroenLinksaf en ChristenUnie. De heer G. den Braven geeft aan dat in aanbeveling 4 van RIGO staat dat de omgevingsvisie en het volkshuisvestingsprogramma de raad meer mogelijkheden gaan bieden om kaders te bepalen. Als het huidige wetsvoorstel wordt aangenomen door de Tweede en Eerste Kamer dan krijgt de gemeente meer mogelijkheden om te sturen op hoeveel en waar en voor wie er gebouwd gaat worden. Voor het volkshuisvestingsprogramma dient de gemeente samen met Rijk en Provincie op basis

Verslag gespreksavond 17 april 2025

25

van onderzoek naar de actuele woonbehoefte inclusief aandachtsgroepen het woonbeleid te bepalen en te concretiseren zodat de woonzorgvisie vervangen kan worden. Hij begrijpt hieruit dat aangetoond moet worden wat de lokale woonbehoefte is. Hij vraagt of de gemeente zich al voorbereidt op de uitwerking van het volkshuisvestingsprogramma en het concrete woonbehoefteonderzoek dat daarvoor gedaan moet worden. Hij vraagt voorts hoe de wethouder de term woonbehoefte uitlegt. Wethouder De Jong antwoordt dat het volkshuisvestingsprogramma een duidelijke relatie heeft met de Wet versterking regie volkshuisvesting maar deze is op dit moment nog niet bekend. In de zomer worden de eerste contouren verwacht waaraan de gemeente moet voldoen. De woonzorgvisie gaat op in het volkshuisvestingsprogramma en ook de nieuwe monitoring helpt hierbij. Afspraken uit de regionale woondeal zullen ook landen in het programma. Het volkshuisvestingsprogramma is niet alleen een visie, er moet ook aangegeven worden hoe de zaken gerealiseerd worden. De heer G. den Braven verduidelijkt hij de woonbehoefte moet vertalen naar hoe de gemeente gaat concretiseren. Wethouder De Jong vervolgt dat er een aantal bouwstenen is die het mogelijk maken om dit wat meer concreet te maken. Naar aanleiding van de reactie van de Stec Groep op de motie wil de gemeente dit wel concreet hebben. De heer G.

den Braven wijst op het schaarsteonderzoek Waalwijk waar één van de conclusies was om 25% van alle woningen in de komende tien jaar te bouwen als sociale huurwoning. Dit moet gemonitord worden omdat de druk die in Waalwijk wordt ervaren in het middelhoge huursegment volgens de Stec Groep deels wordt veroorzaakt door een tekort aan sociale huurwoningen. Op basis van de conclusies van het schaarsteonderzoek heeft zijn fractie het college via een motie verzocht om de gepresenteerde cijfers te plaatsen in het perspectief van de Waalwijkse woonbehoefte met als doel om het daadwerkelijke woningtekort in Waalwijk te duiden. Reden daarvoor is dat het schaarsteonderzoek een enorme hoeveelheid cijfers presenteert maar geen duidelijk beeld geeft van de werkelijke woonbehoefte. De essentie van deze vraag was om deze cijfers om te zetten in daadwerkelijke, zinvolle informatie. Om te kunnen bepalen wat er in Waalwijk gebouwd moet worden is weinig nuttig om te weten of wordt voldaan aan de door de Regio voorgeschreven 30%-40%-30%. Het moet duidelijk zijn of mensen gehuisvest kunnen worden in huizen die bij hun gezinssamenstelling passen en of in de komende jaren uitgekomen wordt met het geprojecteerde aantal sociale huurwoningen. Hij informeert of het onderzoek van de Stec Groep volgens het college heeft voldaan aan de in de motie gestelde vraag.

Hij vraagt wat volgens het college de meerwaarde is van het onderzoek ten opzichte van het eerder uitgevoerde schaarsteonderzoek. Hij vraagt welke voorspellende waarde het onderzoek heeft op het gebied van de woonbehoefte van de gemeente. Hij vraagt welke mogelijkheden het college ziet om het onderzoek te gebruiken om een analyse te maken om met een projectie te komen voor de komende jaren zodat raad en college weten of zij op de goede weg zijn. Het is bekend dat Waalwijk op dit moment boven de door de Provincie gestelde norm van 30% huurwoningen zit, maar om te bepalen of het onderzoek van de Stec Groep zijn doel heeft gediend vraagt hij of de gemeente nu en in de komende jaren voldoende sociale huurwoningen heeft om mensen te huisvesten die voor een dergelijke woning in aanmerking komen. Deze vraag moet beantwoord kunnen worden want anders is de onderzoeksvraag van de motie niet goed overgebracht. Wethouder De Jong antwoordt dat in de motie wordt gevraagd om het schaarsteonderzoek in een breder perspectief te plaatsen. In de motie worden verschillende elementen genoemd die door de Stec Groep nader in beeld zijn gebracht.

Verslag gespreksavond 17 april 2025

26

Voor een compleet beeld bij de advisering wordt het onderzoek aangevuld met gegevens die de gemeente al heeft, onder andere van In Fact en de eigen woningbouwgegevens. Het onderzoek van de Stec Groep gaat breed in op een aantal aspecten, bijvoorbeeld leegstand en scheefhuur en zet verschillende maatregelen naast elkaar zodat het makkelijker wordt om een afweging te maken tussen maatregelen. Het schaarsteonderzoek heeft niet die breedte. Welke voorspellende waarde; In Fact heeft regionaal onderzoek gedaan en dit wordt gecombineerd met de informatie uit het onderzoek door de Stec Groep. Om te weten of de gemeente op de goede weg is, is een combinatie nodig van de informatie uit het onderzoek door Stec Groep, het onderzoek van In Fact en de eigen woningbouwmonitor. Is de voorraad sociale huurwoningen voldoende om inwoners te huisvesten; de wachtlijsten overal in Nederland zijn niet in een paar jaar op te lossen. Het wegvallen van de doorstroming is daarbij van belang. Omdat er te weinig aanbod is in betaalbare koopwoningen blijven mensen hangen in sociale huur (scheefwonen). Enkel sociale huurwoningen bouwen is niet de oplossing, er moet ook hard ingezet worden op de andere categorieën om de doorstroming te bevorderen. Daarnaast zijn er nog verschillende voorrangsregelingen, urgentiebepalingen en Wie Sneller Wonen Wil.

Vorig jaar hebben 92 mensen daar succesvol gebruik van gemaakt. Voor een wenswoning moet langer gewacht worden. Met sneller wonen lukt het in de regel om binnen 14 maanden een woning te krijgen buiten de urgentieregelingen om. Casade houdt altijd een paar woningen achter de hand voor als er paniek is. De heer G. den Braven vraagt of de koppeling van de verschillende onderzoeken waaruit de projecten en de analyse straks voortkomt wordt teruggezien in de woonzorgvisie of dat er nog een ander moment volgt waarop de raad geïnformeerd wordt. Wethouder De Jong begrijpt dat er behoefte is om de lokale woonbehoefte te duiden. De Stec Groep kwam met 900 woningen. Het Rijk is vooral voor een eerlijke verdeling en dat betekent dat gemeenten die onder het percentage van 30% zitten een beentje bij moeten zetten zodat alle gemeenten voldoen aan de vraag. De buurgemeente heeft bewust afgeschaald naar een ander niveau. Spreiding was altijd de insteek, ook vanuit de volkshuisvesting. Groepen een beetje bij elkaar houden zodat zij in het kader van buurthulp elkaar een beetje kunnen versterken. Dit onderwerp wordt nog nader besproken. De heer Van Groos vraagt waarom met Casade geen concrete afspraken worden vastgelegd over het totaal te realiseren aantal sociale huurwoningen en of de gemeente wel daartoe overgaat gezien de woningnood.

Hij vraagt waarom niet is bijgehouden welk type woning aan de voorraad wordt onttrokken en of het college dat nu wel gaat doen. Bij de discussie over Landgoed Driessen fase 2 ging het over de woontypen. In het amendement is verwezen naar het rapport van de Stec Groep. Hij heeft begrepen dat het rapport daar niet voor bedoeld was en vraagt of er een voorstel verwacht mag worden voor een bouwprogramma voor fase 2. Hij vraagt waarom er in Waalwijk geen sprake is van overprogrammering gezien het feit dat heel veel projecten vertraging oplopen of zelfs niet eens worden uitgevoerd. Afsluitend vraagt hij waarom de raad de laatste jaren niet meer is bijgepraat over de voortgang ten aanzien van de woningbouw zoals dat in voorgaande jaren wel het geval was. Wethouder De Jong antwoordt dat de planning wordt doorgesproken met Casade waarbij alle projecten worden doorgenomen. Het is lastig voor Casade om te beantwoorden aan zaken die er later bij komen. Monitoring zou een onderdeel moeten zijn van het informele overleg. Er was geen goede software voor handen om woningen die aan de voorraad onttrokken worden bij te houden. Sinds afgelopen januari wordt dit wel bijgehouden Brabant breed. Als niet bekend is wat aan de voorraad is onttrokken, is ook niet bekend

Verslag gespreksavond 17 april 2025

27

wat er netto gerealiseerd is. Dit wordt met het nieuwe programma beter in beeld gebracht. Woontype Landgoed Driessen; bekeken moet worden of het met de projectleider van Landgoed Driessen in de besprekingen inhoud gegeven kan worden aan het amendement of niet. Geen overprogrammering; op dit moment is het 130%. Bouwprojecten duren tussen de vijf en tien jaar, maar soms is er een hickup. Als de raad het bestemmingsplan met de wooneenheden heeft vastgesteld duurt het nog een tijdje voordat alles voor elkaar is. Dit loopt in Waalwijk best aardig. Van de zachte plannen zijn nu heel veel plannen vastgesteld (richting 1.500). Tot op heden is er vertrouwen dat het gaat lukken, maar sommige zaken liggen buiten de macht van de gemeente, bijvoorbeeld het stikstofarrest van de Raad van State van december en het Greenpeace-arrest van januari. Waarom de raad niet is bijgepraat over de woningbouw; lange tijd was het onduidelijk hoe daar mee om te gaan, maar dit volgt in september van dit jaar. De heer Van Groos neemt aan dat de wethouder begrijpt dat een aantal fracties in de raad meer sturing wil op wat er wordt gebouwd en daarom moeten de plannen transparant zijn. Het college spreekt regelmatig met Casade en neemt kennis van de plannen, maar deze worden niet expliciet in de prestatieafspraken vastgelegd.

Hij vraagt of er meer transparantie kan komen over wat er gebouwd wordt met name voor de doelgroepen zodat de raad daar eventueel op kan sturen. Dat is de rol van de raad in deze en daarbij gaat hij niet op de stoel van het college zitten. Wethouder De Jong reageert dat het inderdaad essentieel is om de rolverdeling aan te houden. De heer Knops merkt op dat in het rapport is gekeken welke de risico’s projectleiders van de gemeente zien voor vertraging van woningbouwprojecten. Aan projectontwikkelaars is niet gevraagd welke risico’s zij zien. Hij vraagt of de wethouder bereid is om dit alsnog te onderzoeken. Het college geeft aan de raad te willen betrekken bij de Omgevingsvisie maar zegt niets over het borgen van woningbouw. Hij vraagt of het college bereid is om expliciet in de Omgevingsvisie vast te leggen dat woningbouw en met name betaalbare woningen één van de hoogste ruimtelijke prioriteiten is. Het rapport van de Stec Groep gaat over welke instrumenten ingezet kunnen worden, vooral over wat meer kan. Dat is goed, maar tegelijkertijd wordt de opkoopbescherming als slecht beoordeeld voor het beschikbaar maken en houden van woningen. Hij vraagt of de wethouder het met zijn fractie eens is dat ook instrumenten zoals de opkoopbescherming, die al ingezet wordt, geëvalueerd moeten worden als in de praktijk blijkt dat deze blijkbaar niet werken.

Wethouder De Jong antwoordt dat de instrumenten geëvalueerd worden zodat duidelijk wordt of het werkt. Hij begrijpt dat betaalbare woningen de grootste prioriteit moeten krijgen in de Woonvisie. De heer Knops verduidelijkt dat woningbouw en met name betaalbare woningen een grotere ruimtelijke prioriteit moeten krijgen ten koste van andere prioriteiten bijvoorbeeld groen en parkeren. Wethouder De Jong vervolgt dat in het rapport van de Rekenkamer wordt gezegd eisen in de ijskast. Dat is wat grote steden doen en dat zou ook iets voor Waalwijk kunnen zijn. Als een project moet doorgaan de kaders (lokale regelingen) loslaten om het project te kunnen laten doorgaan. Hij is bereid om daarmee te experimenteren, zeker als er transparantie is aan de voorkant. Hij informeert of de VVD een andere uitkomst verwacht als ook de projectontwikkelaars geïnterviewd worden. De heer Knops verduidelijkt dat het gewoon interessant is om te weten.

Verslag gespreksavond 17 april 2025

28

Wethouder De Jong bekijkt of hierin een balans gevonden kan worden. De voorzitter informeert of er behoefte is om onderling standpunten uit te wisselen. De heer Van der Pluijm wil graag in debat met de VVD over opkoopbescherming. Fractiegenoot Bokšan stelde exact dezelfde vraag vorige week donderdag aan de experts die kwamen inspreken en kreeg daarop als antwoord dat het niet verstandig is om de opkoopbescherming af te schaffen omdat er verschillende factoren zijn die dat bepalen. Wellicht dat de heer Knops dit nog even kan terugkijken. De heer Knops reageert dat hij het antwoord niet zo expliciet heeft ervaren. Er werd wel degelijk geconstateerd dat de opkoopbescherming negatieve effecten heeft op het beschikbaar krijgen en houden van huurwoningen. Deze woningen komen vervolgens uiteraard wel beschikbaar voor kopers, maar er zijn wel degelijk gevolgen op de huurmarkt en daarom vroeg hij of de wethouder bereid was om dit te evalueren die daar welwillend op heeft gereageerd. De voorzitter inventariseert de standpunten. De heer Van Groos wacht de ontwikkelingen van de programmering van Landgoed Driessen fase 2 af. Voor nu is het een akkoordstuk. De heer G. den Braven wil stilstaan bij de aanbevelingen van RIGO, met name de gebonden handen van Casade en daarnaast wil hij in gesprek met de wethouder over het rapport van de Stec Groep.

De voorzitter constateert dat de fractie van GroenLinksaf het voorstel als bespreekstuk agendeert voor de raadsvergadering van 22 mei a.s. 9.

Voorbereidingskrediet vervangende nieuwbouw basisschool De Veste, Waspik

Vervangende nieuwbouw voor basisschool De Veste was voorzien in de periode 20222025. De raad wordt nu gevraagd om daar een voorbereidingskrediet voor vrij te maken. Dit agendapunt is geagendeerd door de fractie van Lokaal Belang. De heer Pulles geeft aan dat er wederom een school in Waspik op de agenda staat, dat is voor de tweede keer in twee opeenvolgende cycli. In het licht van de motie ‘anticiperend onderwijshuisvestingsbeleid’ (die bij het raadsvoorstel over CBS De Brug is aangenomen) ziet zijn fractie dat het gesprek over toekomstgerichte en duurzame schoolgebouwen opnieuw actueel is. De SGP heeft een aantal schriftelijke vragen gesteld over het voorliggende voorstel. Zijn fractie wil in dit kader ook graag een aantal punten meegeven aan de wethouder. Het raadsvoorstel spreekt over een gasloze, energieneutrale school. Hij vraagt hoe de wethouder naar de mogelijkheden en kaders van deze verduurzaming kijkt. Voorts vraagt hij of er mogelijkheden worden gezien om iets extra te betekenen voor de wijk. De echte keuzes worden in de ontwerpfase gemaakt. Hij vraagt hoe het college ervoor zorgt dat duurzaamheid niet alleen een ambitie blijft, maar echt een stevige plek krijgt aan de voorkant van het proces. In de motie ‘anticiperend onderwijshuisvestingsbeleid’ wordt gepleit voor flexibiliteit in schoolgebouwen.

Niet alleen om voorbereid te zijn op groei, maar ook op mogelijke krimp. Hij vraagt of het college bereid is om bij het ontwerp van De Veste met beide scenario’s serieus rekening te houden. Afsluitend merkt hij op dat de school wordt gebouwd voor de lange termijn. Hij vraagt hoe ervoor gezorgd

Verslag gespreksavond 17 april 2025

29

wordt dat het straks ook echt voelt als een plek van de wijk waar de school, de opvang en de buurt zich in herkennen. Wethouder Slaats vindt het fijn om het gesprek te voeren over scholen en dat scholen die wat ouder zijn vervangen worden. Er wordt een aantal interessante punten aangeraakt. Duurzaamheid is één van de belangrijke elementen in het binnenklimaat waardoor voor volledige nieuwbouw wordt gekozen. Bij het ontwerp wordt nadrukkelijk gekeken hoe duurzaamheid meegenomen kan worden. Gevraagd wordt of er ook betekenis kan zijn voor de wijk. Het bouwen van een school en kinderopvang heeft de prioriteit, maar het is altijd goed om breed te kijken hoe iets inpasbaar gemaakt kan worden. In het raadsvoorstel is aangegeven dat er een actuele leerlingprognose gemaakt wordt op het moment dat er met de school aan de slag gegaan wordt. In de vorige bespreking is al aangegeven dat gekeken wordt hoe op een goede manier invulling gegeven kan worden aan flexibiliteit. Bij dit soort trajecten wordt altijd het gesprek met de buurt aangegaan en dan wordt duidelijk wat de eventuele wensen zijn. Gekeken wordt hoe scholen het middelpunt van de wijk kunnen worden door daar ook iets extra’s aan te bieden in het verbinden van onderwijs met de samenleving en andersom.

De heer Pulles begrijpt dat op groei steeds geanticipeerd wordt, maar krimp is ook een reëel scenario gezien de demografische ontwikkelingen. Hij hoopt dat de wethouder meeneemt in de plannen dat anticiperend onderwijshuisvestingsbeleid niet alleen kijken is of het groter kan als dat nodig is, maar dat er ook afgeschaald kan worden indien nodig. Wethouder Slaats verduidelijkt dat flexibiliteit voor hem betekent meegroeien met de ontwikkelingen die er zijn twee kanten op. Hij benadrukt dat op basis van de leerlingprognose gekeken worden wat verstandig is. Bij het ontwerp zal daar een duidelijk antwoord op gegeven worden. Op dit moment heeft hij onvoldoende aanknopingspunten om rekening te houden met krimp. De heer Spohr merkt op dat het voorstelt uitgaat van het MIP. Daarin wordt ook alvast een omvang vastgesteld. Gelet op de discussie naar aanleiding van CBS De Brug had zijn fractie verwacht dat in dit voorstel teruggegrepen zou worden op de motie die daarbij aan de orde was waardoor wat voorzichtiger wordt omgegaan met de omvang van de nieuwbouw en de leerlingprognose 2024. De wethouder geeft aan dat er nog geactualiseerde prognoses volgen, maar mogelijk zijn er ook bepaalde criteria die extra daarin meegenomen moeten worden zoals bepaalde trends die leerlingprognoses kunnen beïnvloeden. De locatie kan mogelijk ook nog een vraagteken zijn want deze is bepalend.

Dit geldt ook voor de omvang van de kosten die mede door de factoren die hij zojuist noemde bepaald worden. Wethouder Slaats reageert dat hij de zorgen van de raad deelt in die zin dat er realistisch gekeken moet worden naar de ontwikkeling met betrekking tot leerlingen. Deze onderliggende stukken van dit raadsvoorstel waren al gereed toen de motie werd ingediend, anders zou daar wellicht wat meer rekening mee gehouden zijn. Er wordt nu gebruik gemaakt van VNG normbedragen voor de kosten. Het ontwerp en de prognose worden nog gemaakt en daar zit zeker een bepaalde mate van onzekerheid in, maar als niet begonnen wordt, worden de volledige kosten niet duidelijk. De voorzitter constateert dat er geen behoefte is om onderling standpunten uit te wisselen en inventariseert de standpunten.

Verslag gespreksavond 17 april 2025

30

De heer Pulles geeft aan dat het vooralsnog een bespreekstuk is. De fractie heeft het vertrouwen dat de motie die op het vorige raadsvoorstel is ingediend wordt meegenomen. Qua verduurzaming wil hij graag nog meedenken. De heer Metzke merkt op dat gelet op de stemverklaring die werd afgelegd bij het raadsvoorstel over CBS De Brug zijn fractie voor een akkoordstuk kiest. De heer Spohr zegt dat het vooralsnog een bespreekstuk is. Zijn fractie wil blijven meedenken over onder andere de locatie en mogelijk nog andere factoren. De heer Van Zelst denkt dat het voorbereidingskrediet veel te hoog. Als er een school voor € 5 mln. gebouwd wordt, is slecht € 500.000 aan voorbereidingskrediet nodig, maar daarvoor moeten dezelfde voorstellen en overleggen gedaan worden. In de raad wordt teruggekomen op dit bedrag. De voorzitter constateert dat de fracties van Lokaal Belang, SGP, CDA het voorstel als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 22 mei a.s. Inventarisatie A- of B-stukken niet besproken raadsvoorstellen 10.

Zienswijze conceptbegroting 2026 Regio Hart van Brabant

De voorzitter constateert dat het voorstel unaniem als akkoordstuk wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 22 mei a.s. 11.

PAB Hollandsestraat 7, Waalwijk

De voorzitter constateert dat het voorstel unaniem als akkoordstuk wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 22 mei a.s. Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen Er zijn geen verzoeken om mededelingen te delen ontvangen. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering om … uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van gemeente Waalwijk van 22 mei 2025.

De griffier,

De voorzitter,

Jeroen Deneer

Sacha Ausems

Verslag gespreksavond 17 april 2025

31

Verslag gespreksavond 17 april 2025

32