Verslag gespreksavond 17 april 2025

Beknopt verslag van de gespreksavond gehouden op donderdag 17 april 2025 Voorzitter: Griffier:

de heer R. Tiemstra de heer J. Deneer mevrouw F. Opperman mevrouw M. Peeters

Aanwezig:

de heer A. van Belkom de heer B. Bruurmijn de heer W. Damen de heer J. van Dijk de heer J. van Hest mevrouw B. Koptagel-Dermibas de heer W. Lodenstijn (t/m punt 5) de heer N. van der Pluijm de heer C. Pullens de heer J. Pulles mevrouw M. Verhagen-van Lier mevrouw M. Veraa de heer M. Bokšan (t/m punt 4) de heer D. Dubbeldam de heer T. Klerks de heer E. Knops de heer G. den Braven mevrouw Y. van Laar mevrouw A. Wens de heer R. Frodyma de heer G. Kocken de heer H. de Vaan mevrouw M. van Thielen de heer H. van Zelst mevrouw C. de Bruijn de heer R. Spohr de heer H. Metzke de heer J. van Groos

Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang VVD VVD VVD VVD GroenLinksaf GroenLinksaf GroenLinksaf Samen Waalwijk Samen Waalwijk Samen Waalwijk Samen Waalwijk SGP CDA CDA D66 ChristenUnie

Afwezig m.k.

de heer N. Kieboom mevrouw Y. IJpelaar

D66 Lijst IJpelaar

Portefeuillehouders:

de heer A. de Jong de heer T. Klerx de heer S. Slaats de heer F. Spierings

Secretaris:

de heer M. Tromp

Notulen:

notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

1.

Opening en mededelingen

De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen harte welkom. De vergadering wordt via een livestream uitgezonden.

Verslag gespreksavond 17 april 2025

1

Hij meldt het bericht van verhindering van de leden Kieboom en IJpelaar. De raadsvoorstellen die vanavond worden besproken komen op de agenda van de raadsvergadering van 22 mei a.s. De eventuele uitloop van deze gespreksavond is op donderdag 8 mei. 2.

Vaststellen van de agenda

De voorzitter geeft aan dat voorgesteld is om de agendapunten 3 ‘Adviesrecht gemeenteraad bouwplan Akkerwinde 1-9 Sprang-Capelle’ en 4 ‘Onttrekking grond aan de openbaarheid Akkerwinde 1-9 Sprang-Capelle’ in samenhang met elkaar te behandelen. Hij constateert dat niemand daar bezwaar tegen heeft. De heer Dubbeldam verzoekt agendapunt 8 ‘Levendig Waalwijk - beleidskader vrije tijd’ voor agendapunt 6 te behandelen. Desgevraagd geeft hij aan dat dit punt binnen zijn fractie door een stagiair wordt behandeld en daarom het verzoek om dit agendapunt bij het onderdeel bespreking met inwoners te behandelen. De agenda wordt dienovereenkomstig vastgesteld. Bespreking raadsvoorstellen met inwoners en daarna college 3. 4.

Adviesrecht gemeenteraad bouwplan Akkerwinde 1-9 Sprang-Capelle Onttrekking gronden aan de openbaarheid Akkerwinde 1-9 Sprang-Capelle

De agendapunten 3 en 4 betreffen een plan voor de locatie Akkerwinde 1-9 om vijf bestaande woningen te vervangen door acht woningen voor starters en tweepersoonshuishoudens. De agendapunten worden in samenhang behandeld. Niemand heeft dit onderwerp geagendeerd voor bespreking. Er heeft zich wel een inspreker gemeld. Deze inspreker heeft verzocht om zowel in naam als in beeld anoniem te blijven voor de openbaarheid van de livestream of het raadsinformatiesysteem. Dit inspraak richt zich op de BOPA voor het bouwproject Akkerwinde 1-9 in SprangCapelle aangezien diverse omwonenden zich zorgen maken over voor de gevolgen voor de verkeersveiligheid en daarmee de leefbaarheid in dit stukje van Sprang-Capelle. Deze zorgen zijn op 8 december 2024 al gedeeld. Inspreker gaat er vanuit dat de raad hier kennis van heeft genomen en daarom wordt dit niet opnieuw benoemd. Hij hoopt wel dat de punten ook in de overwegingen meegenomen worden. De inspraak richt zich op de compactheid van de woningen, parkeren en verkeersveiligheid. Hij vraagt waarom er in een klein gebied zo veel woningen moeten komen terwijl op een steenworp afstand in Landgoed Driessen juist ruim gebouwd wordt. De bestaande bouw is seniorenwoningen, in het plan gaat het om starters/eengezinswoningen met een heel andere dynamiek. Het woongenot staat al onder druk en dat zal naar verwachting alleen maar erger worden.

Parkeren; het college stelt dat er op dit moment één parkeerplaats per woning beschikbaar is. Dat is pertinent onjuist. De voertuigen bij de seniorenwoningen stonden op de stoep voor de woning geparkeerd. Dit waren geen officiële parkeerplaatsen. Voor de toekomstige parkeerbehoefte verwijst het college naar een parkeeronderzoek dat tweejaarlijks uitgevoerd wordt. Dit onderzoek is ‘s nachts uitgevoerd tussen 0.00 en 3.00 uur. De grootste parkeeroverlast ontstaat echter op de momenten dat inwoners thuis komen, de supermarkt bezocht wordt, kinderen van de opvang worden gehaald, maar ook wanneer SSC aan het trainen is. Feitelijk is de druk tussen 16.30 en 20.00 uur het hoogst. Door aan de Akkerwinde haakse parkeerplaatsen aan te leggen zal er ook een

Verslag gespreksavond 17 april 2025

2

parkeerverbod voor dat stukje Akkerwinde moeten komen. Dat is immers bij de Bolderik ook het geval. Parkeren op de Akkerwinde (op straat) is dan niet mogelijk terwijl het college daar wel vanuit lijkt te gaan. Conclusie: de druk op de bestaande parkeergelegenheid zal alleen maar toenemen, terwijl het daar al ontzettend druk is. De bewoners hebben vernomen dat Hoefnagel een vergunning heeft gekregen en ook gebruik moet maken van de parkeergelegenheid bij de Plus. In de beantwoording stelt het college dat getoetst is aan het dit jaar vastgestelde en geactualiseerde parkeerbeleid. In de onderbouwing van de BOPA wordt echter benoemd dat getoetst is aan het beleid van 2015. Hij informeert waaraan nu daadwerkelijk getoetst is. Afsluitend roept hij op de zorgen serieus te nemen en ervoor te zorgen dat het huidige woongenot niet verder onder druk komt te staan. De bewoners willen niet alleen klagen, maar ook meedenken in de oplossing. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Kocken geeft aan dat hij de wethouder gaat bevragen over de gehanteerde parkeernorm. Hij informeert welke oplossing inspreker ziet voor het parkeerprobleem. Inspreker wijst op de groenstrook in de Bolderik waar eventueel extra parkeergelegenheid gecreëerd kan worden. Bewoners geven aan dat zij niet parkeren bij de Plus vanwege het hekwerk.

Daarnaast zijn ook toezicht en handhaving essentieel, ondanks signalen die hierover al tien jaar afgegeven worden, wordt daar nauwelijks op geacteerd. De heer Van Groos vraagt of er nu al een parkeerprobleem is in de Dravik waarvan verwacht wordt dat het erger zal worden, of dat wordt verwacht dat daar door dit plan de parkeersituatie verslechterd. Als de plannen zowel voldoen aan de parkeernormen van 2015 als de recent vastgestelde normen vraagt hij zich af op welke grond er dan nog bezwaar gemaakt kan worden. Inspreker verwees naar SSC, dit gaat over het algemeen over mensen uit de buurt. De voetbalclub heeft extra parkeerplaatsen gekregen en zou leden kunnen vragen om op de fiets te komen. Inspreker antwoordt dat op de Dravik een toename is van mensen van buiten de straat, bijvoorbeeld bedrijfsbussen. De voordeuren van de woningen zijn gesitueerd aan de Akkerwinde. Verwacht wordt dat mensen voor de makkelijke oplossing zullen kiezen en minder snel voor de Dravik. De bewoners denken dat een parkeernorm van 1,6 logischer zou zijn. In de motivering staat dat van het parkeerbeleid afgeweken wordt. Er zijn al diverse documenten en foto’s overlegd om de papieren werkelijkheid en de feitelijke werkelijkheid te duiden. Het zou mooi zijn als de bezoekers van SSC op de fiets komen, maar de realiteit is dat dit niet gebeurt.

De Bolderik kent een parkeerverbod waardoor mensen op de stoep parkeren omdat er geen toezicht en handhaving is. De gemeente gaf aan dat er s avonds geen boa’s beschikbaar zijn en daarom wordt verwezen naar de politie, maar ook de politie heeft geen capaciteit. Mensen zijn minder bereid om gebruik te maken van het parkeergedeelte dat aangelegd is voor SSC omdat daar geen voetpad aanwezig is. De heer Van Groos merkt op dat de nota parkeernormen zijn gebaseerd op de normen van CROW die steeds op de praktijk toetst. Als het kan moet het parkeren op eigen terrein georganiseerd worden en dat hier niet het geval. De heer G. den Braven vraagt van wie inspreker begrepen heeft dat er aanvankelijk seniorenwoningen teruggebouwd zouden worden in plaats van de nu beoogde woningen. Hij vraagt voorts waarom dit een probleem is.

Verslag gespreksavond 17 april 2025

3

Inspreker reageert dat hij heeft gezegd dat de parkeerbehoefte bij seniorenwoningen heel anders is dan bij een eengezinswoning. Op de inspreekavond is aangegeven dat het om starterswoningen gaat, maar dat het ook heel goed eengezinswoningen zouden kunnen zijn. Er wordt gericht op doorstroming, maar dat ziet hij in de huidige markt niet heel snel gebeuren. De heer G. den Braven verontschuldigt zich dat hij het niet goed had begrepen. De heer Van Belkom begrijpt dat het woongenot door de komst van deze nieuwe woningen aangetast wordt en verzoekt om verduidelijking. Inspreker verduidelijkt dat woongenot inhoudt ongestoord gebruik kunnen maken je eigendom. Dat staat momenteel al zwaar onder druk omdat bewoners niet bij hun eigen woning kunnen parkeren. Er wordt gewoon voor zijn garage geparkeerd. Als je mensen aanspreekt op hun parkeergedrag, worden er bedreigingen geuit. Kinderen worden van de fiets gereden doordat mensen structureel tegen het verkeer in rijden. Als er meer faciliteiten in één gebied worden gerealiseerd komt het gebied meer onder druk te staan. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan de wethouder. De heer Van Zelst heeft kennis genomen van het stuk. Aanvankelijk zouden er vijf parkeerplaatsen gerealiseerd worden, inmiddels gaat het om acht. Inspreker wees al op de groenstrook naast het voetpad.

Zijn fractie stelt voor om daar vijf parkeerplaatsen voor langsparkeren te realiseren om de parkeerdruk te verlichten. Als de parkeerplaatsen voor de woningen groen aangelegd worden, blijft er voldoende groen over en de afwatering is ook meteen goed geregeld. Hij hoort graag van de wethouder of hij mee wil gaan in dit idee in overleg met de bewoners. Wethouder De Jong geeft aan dat de groenstrook is onderzocht. Als daar parkeerplaatsen worden gemaakt neemt het verharde oppervlak toe en wordt de afwatering minder. De heer Van Zelst benadrukt dat hij daarom voorstelt om half verharde parkeerplaatsen te maken om voldoende afwatering en groen te behouden. In de buurt wordt nieuw openbaar groen toegevoegd waardoor hij zich niet kan voorstellen dat er sprake is van achteruitgang in groen. Wethouder De Jong vervolgt dat hij dit nader zal onderzoeken. De heer Van Groos verzoekt de wethouder om te reageren op de uitspraak van inspreker dat er in Landgoed Driesen ruimte genoeg is waardoor het niet nodig is om op deze plek te bouwen. Voorts vraagt hij wat de wethouder ervan vindt, ondanks dat hij niet over handhaving gaat, dat bewoners al jaren aangeven dat er tegen het verkeer in gereden wordt en dat wordt geparkeerd op plaatsen waar dit niet toegestaan maar dat zij als argument daarvoor te horen krijgen dat de boa’s ’s avonds niet werken waarbij wordt verwezen naar de politie.

Wethouder De Jong reageert dat verdichting eigenlijk overal mogelijk is. Er is gekeken naar de parkeerdruk en geconstateerd dat deze onder de norm blijft en daarom is het toevoegen van 2 of 3 voertuigen geen probleem. De parkeereis geeft aan acht woningen maal 1,25 per woning waardoor op tien parkeerplaatsen uitgekomen wordt. In de nieuwe situatie worden bij de seniorenwoningen acht parkeerplaatsen aangelegd waardoor er nog twee parkeerplaatsen gerealiseerd moeten worden. De Akkerwinde is breed genoeg om op straat te parkeren. Mensen hebben hun auto liever in het zicht en zullen daarom

Verslag gespreksavond 17 april 2025

4

daar parkeren. Handhaving valt onder de portefeuillehouder van de burgemeester. Boa’s werken ook in de avond. Hij weet niet waarom er niet op meldingen wordt geacteerd en daarom moet hij dit antwoord schuldig blijven. Dit wordt doorgegeven aan de verantwoordelijke portefeuillehouder. De heer Van Groos wil de raadsvergadering niet belasten met een discussie over parkeerhandhaving. Hij begrijpt van inspreker dat er meermaals een melding is gedaan en dat daar tot nu toe niets mee is gebeurd. Dat is geen goed signaal als de gemeente boa’s in dienst heeft die ook ’s avonds beschikbaar zijn. De voorzitter constateert dat het signaal is gehoord. Er volgt nog een terugkoppeling naar de raad. De heer G. den Braven vraagt of het klopt dat er alleen is gekeken naar de parkeerdruk in de nacht van 0.00 tot 3.00 uur. Wethouder De Jong antwoordt dat gebleken is dat dit in de regel het drukste moment is in woonwijken. De heer G. den Braven vervolgt dat de praktijk leert dat dit niet zo is gezien de druk op trainingsavonden en wedstrijddagen en vraagt of hier ook rekening mee gehouden is. Wethouder De Jong vermoedt dat dit niet het geval is. De parkeerdrukmeting geeft aan dat de parkeerdruk op dat moment 31% was wat betekent dat er voldoende ruimte was. Het gaat om twee parkeerplaatsen die op de openbare weg gevonden moeten worden. De heer G.

den Braven geeft afsluitend aan dat zijn fractie niet om meer parkeerplaatsen vraagt. De heer Kocken vindt het bijzonder dat een parkeermeting ’s nachts uitgevoerd wordt terwijl de druk in de wijk het grootst is op het moment dat mensen thuis komen van hun werk. Inspreker gaf aan dat er bereidheid is om mee te denken in de oplossing. Zijn fractie wil voorkomen dat bewoners naar de Raad van State gaan waardoor het plan vertraging oploopt. Hij vraagt of de wethouder bereid is om met bewoners naar praktische oplossing te kijken, het probleem is groter dan een tekort aan twee parkeerplaatsen. Wethouder De Jong geeft aan dat Casade op de omgevingsavond al een aantal zaken heeft opgepikt en vervolgens heeft uitgezocht. Met betrokkenen zijn gesprekken gevoerd. Als er nieuwe zaken zijn, is er bereidheid om daar naar te kijken, sommige zaken worden echter nadat zij zijn gewogen voor een tweede of derde maal aangehaald. De heer Kocken herhaalt dat het probleem in de wijk groter is, ook in het kader van handhaving en dergelijke, dan enkel het plan dat nu voorligt. Hij roept de wethouder op te kijken of hij samen met de bewoners van de wijk het parkeerprobleem los van dit plan beter kan beheersen. De voorzitter constateert dat dit wel wat vraagt van het college omdat dit onderwerp al is geagendeerd voor de raadsvergadering van 22 mei.

Wethouder De Jong is bereid om het gesprek aan te gaan, maar hoopt wel dat er nieuwe zaken aangedragen worden. Het is niet de bedoeling om via dit plan eventuele andere problemen in de wijk op te lossen.

Verslag gespreksavond 17 april 2025

5

De heer Kocken begrijpt uit het betoog van inspreker dat de huidige situatie al problematisch is. Door de nieuwe ontwikkeling met een andere functie voor de woningen zullen de problemen zich opstapelen en daarom verzoekt hij de wethouder om een stapje terug te gaan. De heer Van Zelst heeft voorgesteld het probleem op te lossen door een paar parkeerplaatsen aan de overzijde aan te leggen in het groene gedeelte. Als daarmee de problemen van de bewoners opgelost worden, wordt een heleboel gedoe voorkomen. Wethouder De Jong gaat samen met de ambtenaar het gesprek met de bewoners aan met dien verstande dat niet alle problemen opgelost zullen kunnen worden. De voorzitter biedt gelegenheid om onderling het debat te voeren. De heer Knops wijst op de bestaande problemen in de wijk. Deze problemen lijken niet kleiner te worden met de bouw van nieuwe woningen en daarom sluit hij zich aan bij het verzoek om de wethouder te motiveren om de problemen van de wijk integraal te bekijken en het niet te beperken door dit plan los te zien van de reeds bestaande problemen. De heer Van Zelst acht het goed dat de wethouder met de bewoners in gesprek gaat, maar het is wel belangrijk om het voor nu te beperken tot de parkeerproblematiek zodat de raad voor de raadsvergadering van de wethouder kan vernemen wat daar de oplossing voor is.

Hij heeft er alle vertrouwen in dat de wethouder met de buurt in gesprek gaat omdat er nog meer woningen gebouwd worden waarvan de bewoners in dat gebied moeten parkeren zonder extra parkeerruimte. De heer Van Groos begrijpt van de wethouder dat er qua parkeerdruk niets aan de hand is, maar qua parkeergedrag wel. Het gedrag van verkeersdeelnemers is vermoedelijk breder dan dit deel van de wijk en daar moet de raad wellicht op acteren door mensen te vragen om zich anders te gedragen en vervolgens bekeuringen uit te delen als mensen niet willen luisteren. Voor iemands garage parkeren is wat zijn fractie betreft onbespreekbaar. De heer Van Zelst herhaalt dat de wethouder aangeeft dat er niet echt een parkeerprobleem is. Inspreker geeft aan dat wel een parkeerprobleem is en daarom is het goed om in gesprek te gaan om tot een oplossing te komen. De heer Knops doelde met integrale aanpak op een integrale aanpak van het parkeerprobleem niet alle andere denkbare problemen. Er wordt wel degelijk een parkeerdrukprobleem ervaren op specifieke tijdstippen. Hij stelt voor dat de wethouder zich op de werkelijkheid richt in plaats van de papieren werkelijkheid. De heer G. den Braven is van mening dat er een andere vraag aan de wethouder gesteld moet worden, namelijk met SSC in gesprek gaan omdat er overlast vanwege bezoek aan de club wordt ervaren.

SSC moet bezoekers verzoeken om niet in de wijk te parkeren. De heer Van Groos heeft wat moeite met de framing papieren werkelijkheid en echte werkelijkheid. Het gedrag van bezoekers van SSC veroorzaakt problemen tussen 7.00 uur en het begin van de avond en daar zou iets aan gedaan kunnen worden. De parkeerplaatsen die voor SSC bedoeld zijn worden niet op een goede manier benut. Bezoekers willen niet te ver lopen en parkeren auto’s op plaatsen waar deze niet mogen staan. De heer Knops is het eens dat integrale aanpak ook inhoudt SSC aanspreken en proberen om het gedrag van de bezoekers te beïnvloeden.

Verslag gespreksavond 17 april 2025

6

De voorzitter biedt inspreker gelegenheid om een slotwoord te spreken. Inspreker is blij met de discussie van zojuist. Hij gaat graag in gesprek met de wethouder. Hij benadrukt dat SSC niet de enige veroorzaker van het probleem is. Het centrum is dynamisch, maar moet ook leefbaar gehouden worden. De raad heeft aangegeven dat het centrum de plek moet zijn waar Landgoed Driessen gaat winkelen en daarom moet ervoor gezorgd worden dat daar gewinkeld kan worden. Als er vragen zijn horen de bewoners dat graag. De voorzitter inventariseert de standpunten aangaande agendapunt 3. De heer Knops zegt dat het een bespreekstuk is omdat zijn fractie wil ingaan op de parkeerdruk en de integrale aanpak in de wijk. De heer Kocken zou graag zien dat de wethouder probeert om het probleem op te lossen en krijgt daarom graag voor de raadsvergadering een terugkoppeling; bespreekstuk. De heer Van Zelst wacht met vertrouwen de uitkomst van het gesprek af. Als dit positief is, is het een akkoordstuk, als dat niet het geval is, komt zijn fractie hier in de raad op terug. De voorzitter constateert dat de fracties van VVD, Samen Waalwijk, SGP het voorstel als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 22 mei a.s. De voorzitter inventariseert de standpunten aangaande agendapunt 4. De heer Knops geeft aan dat het een bespreekstuk is vanwege de samenhang met agendapunt 3.

De heer Van Groos vindt het vreemd dat er een aparte inventarisatie plaatsvindt nadat de voorstellen in samenhang zijn besproken. Hij heeft geen enkele fractie gehoord over onttrekking aan de openbaarheid; akkoordstuk. De voorzitter constateert dat de fractie van VVD het voorstel als bespreekstuk agendeert voor de raadsvergadering van 22 mei a.s. 5.

Grondexploitatie De Els e.o.

Voor de herontwikkeling van De Els en omgeving is een Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan (VOSP) opgesteld in samenwerking met diverse partijen; dit plan valt binnen de vastgestelde ruimtelijke en financiële kaders. De gemeente sluit twee anterieure overeenkomsten met ontwikkelaars en speelt een actieve rol in het project, wat financiële gevolgen met zich meebrengt. Ter beheersing van deze financiële impact wordt de gemeenteraad gevraagd een grondexploitatie vast te stellen, waarin kosten, opbrengsten en afspraken uit de overeenkomsten zijn verwerkt om de financiële haalbaarheid van het project te waarborgen. De heer Van Dijk spreekt in namens de BIZ Waalwijk. Van Dijk is al 70 jaar een dankbare gebruiker van het centrum. Hij geeft al 40 jaar leiding aan de winkel van inmiddels 3.000m². Zijn ouders zijn de winkel ooit begonnen. Retail had een taak; verkrijgbaarheid. Ondernemers passen zich altijd aan bij de markt. Het pand is in de loop der jaren verfraaid, groter gemaakt, anders ingedeeld. De komst van internet zorgde ervoor dat verkrijgbaarheid veranderde naar begeerlijkheid. De noodzaak om naar het

Verslag gespreksavond 17 april 2025

7

centrum te komen is er niet meer. Er moet altijd een antwoord gevonden worden op een marktsituatie. De winkel richt zich nu op vermengen, verblijven en verbinden (de drie v’s) en verkoopt naast kleding inmiddels ook, schoenen, tassen, beauty, boeken, et cetera. Er is een bistro geopend en er is een bar gemaakt waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Hij ziet Waalwijk ook als een winkel. Waalwijk heeft niet de gelegenheid gehad om een antwoord te geven op drie v’s. Er moet optimisme zijn. De Els is een winkelcentrum zoals dat vroeger nodig was. Waalwijk heeft nu een nieuw stadshart nodig waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en verbinden. Er moet iets moois gebouwd worden waar ook de volgende generaties plezier aan beleven. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Kocken snapt dat wordt gewezen op optimisme. De stad moet doorontwikkeld worden. Hij vraagt hoe inspreker zijn winkel ziet over tien jaar gezien de ontwikkeling van de binnenstad. De heer Van Dijk reageert dat niet gedacht moet worden dat er geen fysieke retail meer zal zijn vanwege het internet. Hij herhaalt dat hij Waalwijk als een grote winkel ziet. Doordat er geen verandering heeft plaatsgevonden na de komst van het internet is slechts een lelijk gebouw overgebleven waar mensen doorheen kunnen sjokken en kunnen kopen. Dit is niet meer de essentie van retail.

Als Waalwijk moet een stadshart krijgen met een logisch verband en een menselijke maat. De gedachte dat het beter wordt drijft je tot wat je doet. Hij gelooft er niet in dat mensen vanwege de komst van het internet niet meer naar de winkel zullen gaan. Mevrouw De Bruijn begrijpt dat de plannen aansluiten bij wat inspreker naar voren brengt. Er komt weer reuring, mensen kunnen naar de bibliotheek, koffiedrinken, met elkaar gaan zitten. Dit zorgt voor loop in de stad. De heer Van Dijk zegt dat Waalwijk het als merk in de laatste 10 tot 15 jaar ongelofelijk heeft laten liggen. De desolate omgeving van de huidige Els zorgt ervoor dat mensen daar niet meer naartoe komen. Het is heel vervelend dat je leveranciers jouw directe concurrent worden, klanten zijn ontrouw, maar de markt heeft altijd gelijk. Het beeld dat Waalwijk heeft moet drastisch omgekeerd worden; gezellig, niet te groot, logische rondjes, geen brede lanen, geen tocht, maar gezelligheid. Mevrouw De Bruijn bedankt voor deze toevoeging. De toekomst zal het uitwijzen. De heer Bokšan merkt op dat ondernemers zoals inspreker het hart van de stad vormen. Waalwijk is niet bruisend waardoor mensen niet meer naar de stad komen. Hij vraagt waarin de mindset van de gemeente moet veranderen los van de grondexploitatie om deze transitie op gang te brengen. De heer Van Dijk antwoordt dat de gemeente de verhuurder is van het pand.

De winkeliers zijn de huurders en maken deel uit van de entiteit. Horeca en winkeliers zorgen voor de gevoelswaarde van het merk Waalwijk. Gevoelswaarde en merkwaarde liggen dicht bij elkaar; waar denk je aan als je aan Waalwijk denkt? De raad kan dit in gang zetten. Hij gelooft in de kracht van positief denken. Als het gezamenlijk voor elkaar gekregen wordt om een nieuw stadshart te maken en dit wordt steeds geoptimaliseerd dan kan het niet fout gaan. Het is moeilijk om iedereen dezelfde kant op te sturen. Toen hij actief was bij Centrummanagement heeft hij ervaren hoe moeilijk het is om één richting op te gaan. Nu ligt er een kans om er iets goed van te maken. 50 jaar geleden hoefde geen rekening gehouden te worden met internet en de consequenties daarvan.

Verslag gespreksavond 17 april 2025

8

De heer G. den Braven waardeert de motiverende speech van inspreker en daarom is het jammer dat hij de overige 25 minuten van deze speech niet heeft kunnen horen. Hij verzoekt de volledige speech digitaal beschikbaar te stellen. Dit agendapunt is geagendeerd door de fracties van SGP en ChristenUnie. De heer Van Zelst geeft aan dat er een complex dossier voorligt waarbij de belangrijkste onderdelen eigenlijk niet besproken kunnen worden vanavond omdat daarvoor geheimhouding is opgelegd. Het wordt praten met meel in de mond en de vraag is of dit recht doet aan de enorme investering die de gemeente gaat doen. Hij gaat het proberen, maar als dit niet leidt tot een discussie waarbij recht gedaan wordt gedaan aan de investeringen die hiermee gemoeid zijn, zal hij verzoeken om de deuren te sluiten om dit onderwerp in beslotenheid voort te zetten. Hij heeft een aantal vragen en opmerkingen waar hij graag een antwoord op krijgt van het college. Er vindt een soort getrapte besluitvorming plaats. In april 2024 besloot de raad om € 4 mln. te reserveren. Dat houdt in vanuit de gemeente € 4 mln. bijleggen op dit project en daar komt nu een risicoreservering bij van bijna € 3 mln. Dat betekent dat het verlies voor de gemeente kan afstevenen op zo’n € 7 mln.

Over het voorstel dat nu is voorgelegd voor de raadsvergadering van 22 mei aanstaande gaat de raad wederom een besluit nemen en dan komt er straks nog een businesscase. Hij vraagt of de raad door ook nog iets over moet of mag zeggen, of dat straks gezegd wordt de raad heeft in april 2024 een besluit genomen, in mei 2025 is dat besloten en nu kan de raad niet anders dan dit besluiten. Hij vraagt zich af wat er nog meer gaat komen waar mogelijk miljoenen voor op tafel moeten komen. Uit de presentatie over onder andere de businesscase begin 2023 bleek een tekort van zo’n € 12 mln. tot € 15 mln. Nu wordt gesproken over € 4 mln. tot € 7 mln. Hij vraagt wanneer de raad de volgende € 5 mln. tot € 11 mln. op zijn bordje krijgt en waar de businesscase is; kan de raad daar inzicht in krijgen? In de businesscase is waarschijnlijk ook de aankoop van panden door de ontwikkelaar opgenomen die van de gemeente afgenomen gaan worden. Hij heeft eerder al vragen gesteld over de WOZ-waarde van de objecten die in de VOSP genoemd worden maar mocht deze niet ontvangen. Ook de prijzen van de reeds (aangekochte) panden c.q. de panden waar al een koopovereenkomst voor is zijn niet kenbaar gemaakt naar aanleiding van de vragen die zijn fractie stelde. Hij zou graag de aankoopprijzen naast de getaxeerde waarde van Gloudemans leggen omdat hij zich niet kan voorstellen dat deze met elkaar overeenkomen.

Daarnaast is het ook niet onbelangrijk om de WOZ-waarde van de panden kenbaar te maken aan de raad want niemand wil zijn pand onder de WOZ-waarde verkopen. In de lijst zoals deze in de VOSP is opgenomen staan getaxeerde waarden die ongeveer de helft zijn van de WOZ-waarde. Dat betekent dat er uiteindelijk veel meer betaald moet worden. De vraag is wie gaat dat betalen. Opnieuw een groot financieel risico. Hij vraagt of het college dit risico kan afdekken. Hij vraagt voorts waarom de gemeente zo veel risico moet lopen en zo veel miljoenen in dit project moet stoppen. Op dit moment wordt in Brabant gemiddeld 7% overboden op de vraagprijs van een woning c.q. een appartement. Als er 300 koopappartementen worden gebouwd in het centrum met een vraagprijs van € 300.000 en deze prijs wordt met 7% verhoogd dan is dat € 21.000 maal 300 appartementen in totaal € 6,3 mln. Daarmee kunnen heel wat gaten gedicht worden. En dan haalt hij alleen nog maar de prijs van de te bouwen koopappartementen aan waar dit geld te vinden. Het commercieel vastgoed is dan nog niet meegenomen. Hij vraagt hoe het college aankijkt tegen de investering die hier wordt gedaan en vraagt zich af of dit staatssteun is.

Hij informeert wat het college ervan vindt dat er zo veel geld wordt geïnvesteerd in deze woningbouw, die uiteindelijk door de 50.000 inwoners van Waalwijk betaald wordt waar zij nooit iets van terugzien, want degene die het appartement koopt en vervolgens gaat verkopen draagt niets af aan de

Verslag gespreksavond 17 april 2025

9

gemeente. De winst van het aangekochte appartement gaat bij verkoop naar degene die een ‘gesubsidieerd’ appartement aankoopt. Het is belangrijk dat de raad inzicht krijgt in de businesscase voordat hierover een besluit wordt genomen. Hij vraagt of het college met hem van mening is dat er op basis van voorgaand voorstel flink ingeperkt kan worden. Hij hoort ook graag wat de overige leden van de raad hiervan vinden. Uit de geheime VOSP blijkt dat er met verschillende aantallen toe te voegen appartementen gerekend wordt. Het verschil bedraagt 23 stuks. Bij de zojuist door hem gestelde verkoopprijs van € 300.000 leidt dit ook weer tot een verschil in eindopbrengst van € 6,9 mln. In het raadsvoorstel wordt aangegeven dat ook de accountant zijn twijfels heeft. Hij vraagt daarom of het verstandig is om de accountant de raad hierover rechtstreeks te laten informeren of in elk geval in het auditcomité toelichting te laten verzorgen over de onzekerheid die de accountant ziet voordat tot besluitvorming overgegaan wordt. Hij vraagt hoeveel verlies de gemeente moet en wil nemen op dit project, hoeveel winst de projectontwikkelaar mag maken en waar de toekomstige winst heengaat (naar de kopers van de appartementen en het commercieel vastgoed) en of de raad vindt dat die toekomstige winst door de inwoners van Waalwijk opgebracht moet worden.

Hij laat het voorlopig bij de nu gestelde vragen hoewel er nog veel meer vragen te stellen zijn over dit onderwerp. In de ogen van zijn fractie kan dit raadsvoorstel met zo veel vragen en onduidelijkheden nog niet vastgesteld worden Wethouder Klerx reageert dat het college daar anders naar kijkt. Het college is enorm blij met deze stap en heeft het volste vertrouwen dat de raad geïnformeerd is over heel veel details via de geheime bijlagen, de koopsommen die de gemeente voornemens is te betalen en de financiële details waar een planexploitatie achter ligt. De gemeente doet dit samen met de ontwikkelaars met open boeken. Er is veel inzicht in wat er gebeurt. Dit is een project, een belangrijke kwaliteitsimpuls voor het centrum, dat kan niet alleen aan de markt overgelaten worden want dan was het allang gebeurd. Inspreker merkte op dat er 10 tot 15 jaar niets is gebeurd, maar er is achter de schermen keihard gewerkt om uiteindelijk hierop te komen omdat het broodnodig was. Wat het college betreft zijn nu alle kaders en inzichten zijn gegeven om een besluit te nemen. De heer Van Zelst heeft geen antwoord gekregen op zijn vragen. Wethouder Klerx merkt op dat veel vragen technisch van aard zijn. In de sessie van vorige week was het mogelijk geweest om antwoord te krijgen op deze vragen. Hij is wel bereid om antwoord te geven op politiek vragen.

De heer Van Zelst vervolgt dat hij inmiddels op een aantal schriftelijk door hem gestelde vragen antwoord heeft gekregen. Het gevolg daarvan is dat hij met dit betoog in deze vergadering komt. Hij heeft zojuist ook vragen van politieke aard gesteld, bijvoorbeeld is de wethouder van mening dat de 50.000 inwoners van Waalwijk geld moeten bijleggen voor commercieel vastgoed dat in Waalwijk komt. Als iemand een appartement aankoopt dat met bijvoorbeeld € 20.000 is gesubsidieerd en dit appartement wordt vervolgens verkocht is het voordeel voor de verkoper van het appartement. Hij is van mening dat inwoners daar niet aan bij hoeven te dragen. Wethouder Klerx reageert dat dit plan zonder de subsidies die vanuit verschillende partijen en overheidslagen worden gegeven echt niet mogelijk is anders was dit allang gebeurd. Het college is ervan overtuigd dat de gemeente daar een bijdrage aan moet leveren. Hij ontkracht dat daarmee de verkoop door potentiele nieuwe eigenaren gesubsidieerd wordt. De totale planontwikkeling wordt gesubsidieerd. Het onttrekken van winkelvierkante meters kan niet alleen aan de markt overgelaten worden. Daarvoor is dit plan te groot en spelen er voor de stad Waalwijk te veel belangen. De Provincie heeft aangegeven dat zij meedoet en ook het Rijk heeft een aantal jaren geleden al

Verslag gespreksavond 17 april 2025

10

aangegeven fors te willen investeren in het realiseren van sociale woningbouw op een plek waar op dit moment geen sociale huur is. Het gaat om de duurste vierkante meters van Waalwijk, daar is anders geen sociale huur mogelijk en daarom dragen Rijk, Provincie en gemeente daaraan bij in de hoop dat ook de raad hierin meegaat. De heer Van Groos leest dat de gemeente voor € 18 mln. moet verwerven en voor € 7 mln. moeten slopen en bouw- en woonrijp maken (totaal € 25 mln.) en daar staat nog geen € 10 mln. aan grondopbrengsten tegenover. Een deel van het tekort is afgedekt met bijdragen van onder andere Rijk en Provincie. De verhuizing van de bibliotheek is nog niet meegenomen. De gemeente moet al heel veel bijleggen en dan heeft hij het nog niet gehad over alle risico’s. Zijn fractie vraagt zich daarom af of het wel een verantwoorde uitgave is. De gemeente betaalt nu voor de miljoenenrenovatie van De Els die een aantal jaren geleden werd afgeraden. Dat geld kan wellicht beter besteed worden aan woningen voor starters waar heel veel behoefte aan is. Als één van de supermarkten niet wil meewerken, ontstaat een programmatische aanpassing. Hij vraagt of de gemeente dan voor de kosten opdraait. De gemeente zal de parkeergarage gedurende 15 jaar niet verkopen of vervreemden. Bij economische ontwikkelingen moeten partijen zelf zorgen voor de nodige parkeerplaatsen op eigen terrein.

Hij vraagt waarom daar in dit geval van afgeweken wordt en waarom de gemeente de onrendabele top en het financiële risico zou moeten dragen. De woningbouwimpuls kent termijnen waarbinnen de eerste en de laatste woning in aanbouw genomen moeten zijn. Hij vraagt waarom het risico van te laat bij de gemeente ligt en niet bij de ontwikkelaar. Hij vraagt waarom de middelen voor de inrichting van de openbare ruimte uit het Integraal Uitvoeringsprogramma worden gehaald terwijl dit gevoed wordt met middelen voor verkeersveiligheid, onderhoud wegen en het integraal waterplan. Hij informeert of parkeren op zondag gratis blijft en wat er gebeurt met het tarief. Afsluitend vraagt hij waarom in niet het raadsvoorstel is opgenomen dat het college de raad na het vaststellen van deze grondexploitatie voortaan door middel van GROTIK rapportages op de hoogte zal houden van de vorderingen. Wethouder Klerx antwoordt dat het uiteindelijk aan de raad is om te bepalen of het een verantwoorde investering is. Het mag duidelijk zijn dat het college achter de investeringen staat en daarnaast nog een heleboel partijen. Het risico van de supermarkt ligt voor een deel met name bij de planontwikkelaars en dat wordt ook zo in de anterieure overeenkomst geregeld.

Er is bewust gekozen voor parkeren als integrale oplossing, parkeren op eigen terrein zou zonde zijn vanwege het multifunctioneel gebruik voor zowel wonen, de bezoekers van het centrum en mensen die in het centrum werken. Veel parkeerplaatsen blijven nu leeg omdat er alleen maar gewinkeld wordt. De parkeerberekeningen laten zien dat hieraan wordt voldaan. Op dit moment is betaald parkeren op zondag nog niet in de exploitatie meegenomen en er is gerekend met het huidige parkeertarief. Het opnemen van project als GROTIK in de voorjaarsnota en najaarsnota vindt hij een goed idee. De heer Van Groos herhaalt zijn vraag of de gemeente nu betaalt voor de miljoenenrenovatie van De Els (een nieuw dak en een nieuwe vloer). Hij begrijpt het standpunt met betrekking tot de integrale aanpak van parkeren, maar dan nog blijft de vraag waarom de gemeente de onrendabele top en het financiële risico moet dragen. Wethouder Klerx reageert dat het college niet van mening is dat de gemeente nu de renovatie van De Els betaalt. Er wordt meebetaald aan de ontwikkeling van het centrum en daar hoort een sloop van een deel van De Els bij omdat het in de huidige staat niet meer kan. Het kan geframed worden dat er wordt betaald voor de panden die daar nu een verkoopprijs voor krijgen, maar de investering in de toekomst is veel groter dan de compensatie voor het verleden.

Er wordt een eerlijke prijs voor betaald zoals opgenomen

Verslag gespreksavond 17 april 2025

11

in de geheime bijlage. Omdat de gemeente zelf verantwoordelijk wil zijn voor de parkeerexploitatie is het inderdaad zo dat de onrendabele top van € 400.000 in de grondexploitatie wordt verrekend. Ook de subsidiepartners dragen daar voor een deel aan bij. Dit plan kent inderdaad een onrendabele top, maar het plan is essentieel voor de stad en de gemeente en daarom is er bereidheid om te betalen. De heer Van Zelst vindt het lastig om de discussie op deze manier te voeren en daarom stelt hij voor de discussie achter gesloten deuren te vervolgen zodat er wat dieper ingegaan kan worden op hetgeen in de geheime stukken staat. De voorzitter merkt op dat daarvoor een drempel is gesteld van een vijfde van de aanwezigen. Mevrouw Veraa heeft een punt van orde omdat zij het idee heeft dat er in herhaling wordt vervallen. Gezien de lengte van de agenda vindt zij het niet correct om dit verzoek te doen. Vorige week werd gelegenheid geboden om in beslotenheid in gesprek te gaan. De heer Van Groos reageert dat er vorige week alleen technische vragen gesteld konden worden, geen politieke vragen. De voorzitter vervolgt dat het verzoek van een raadslid gerespecteerd en behandeld moet worden volgens het reglement van orde. Hij inventariseert of een vijfde deel van de leden het voorstel van de heer Van Zelst steunt. De heer Kocken geeft aan dat er nog veel onduidelijkheden zijn.

Hij denkt dat iedereen zich wel kan vinden in de grondgedachte dat er iets moet gebeuren in de stad, maar de raad wordt wel gevraagd om een financiële beslissing te nemen die in lengte van jaren grote consequenties heeft. Hij begrijpt uit de opmerkingen en de reactie van de wethouder dat nu niet alle gegeven boven tafel kunnen komen en daarom stelt hij voor om voor 22 mei aan aparte gespreksavond te houden, desnoods achter gesloten deuren, waarin dit allemaal besproken kan worden. Ook zijn fractie heeft vragen die niet in de openbaarheid gesteld kunnen worden. De voorzitter inventariseert bij handopsteking of er draagvlak is om achter gesloten deuren verder te vergaderen en constateert dat 8 leden hun hand opsteken. Er nemen minder dan 40 personen deel aan de beraadslagingen, de deuren worden gesloten. (Er wordt in beslotenheid vergaderd). Tweede termijn De voorzitter biedt gelegenheid om het woord te voeren in tweede termijn. De heer Spohr geeft aan dat het duidelijk is dat dit voorstel een fors aantal risico’s heeft. Dat staat ook in de geheime stukken, maar daar mag in deze vergadering niets over gezegd worden. Hij zou graag met de wethouder van gedachte willen wisselen over de conclusies uit de geheime stukken. De heer Van Zelst gaf aan dat het over € 4 mln. plus € 10 mln. gaat.

Maar uit de stukken blijkt dat de risico’s vele malen groter zijn en daarom vraagt hij welke risico’s worden gelopen naast de € 7 mln. die nu al ingeschat worden omdat halverwege niet teruggegaan kan worden. Wethouder Klerx reageert dat halverwege teruggaan inderdaad niet mogelijk is zonder dat dit grote financiële consequenties heeft. Het college heeft geprobeerd de belangrijkste risico’s, ook die van de geheime bijlage, op hoofdlijnen te schetsen in het

Verslag gespreksavond 17 april 2025

12

raadsvoorstel. Het klopt dat de risico’s qua grootte veel groter zijn dan € 7 mln. maar de verwachting (en dat is zo bij elke grondexploitatie) is gelukkig dat niet alle risico’s die de gemeente zich kan indenken 100% kans van slagen hebben. Er is een bepaalde risicoinschatting en -waardering. Dit werkt ook zo bij de begroting. Een heleboel risico’s zijn vertaald in euro’s en uiteindelijk is op twee manieren die zeer gebruikelijk zijn binnen de wereld van grondexploitaties (de Risman en de Monte Carlo methode) gekeken hoe aannemelijk die risico’s zijn. De orde van grootte varieert inderdaad tussen € 3 mln. en iets meer dan € 7 mln., maar het blijft toekomstmuziek in welke mate risico’s zich zullen voordoen. Dit zal blijken gedurende het project. Er is nu als afdekking € 4 mln. uit de algemene reserve gereserveerd. Voor het college is dit acceptabel, maar het kan ook zijn dat het een voordeligere situatie is omdat een aantal risico’s zich niet voordoet, maar er kan ook iets gebeuren waardoor er tegenvallers zijn en dan bestaat de kans dat het iets meer wordt dan € 4 mln. Daar wordt alles aan gedaan en de raad wordt op de hoogte gehouden hoe het gaat en hoe de risico’s zich ontwikkelen. Het belangrijkste is dat er nog een definitief ontwerp gemaakt moet worden en ook de ruimtelijke procedures moeten nog vertaald worden.

Wat voorligt is een voorlopig stedenbouwkundig ontwerp en dat betekent dat nog niet exact bekend is welke typen en hoeveel vierkante meters woningbouw er komen en hoeveel vierkante meters commerciële ruimte. Daar moet nog een belangrijke vertaalslag in komen en dat maakt het risico dat zich daar financieel iets negatiefs gaat ontwikkelen hopelijk iets kleiner. De risicoinschatting kan daarna steeds beter gedaan worden. Voorts wordt rekening gehouden met 3% kostenstijging en 2% waardestijging, maar hij denkt dat hij de raad niet hoeft uit te leggen dat in de afgelopen jaren vooral veel op het mondiale podium is gebeurd wat heel veel impact heeft gehad op de prijzen die met meer dan 3% zijn gestegen. Het zou natuurlijk zomaar kunnen dat er mondiaal weer iets gebeurt waar in dit plan ineens rekening mee gehouden moet worden. In actualisaties van de grondexploitaties en de GROTIK rapportages die tweemaal per jaar zullen worden toegestuurd wordt steeds gereflecteerd op wat er gebeurt met de kostprijsontwikkeling. De heer Spohr reageert dat bij een dergelijk zwaar project natuurlijk verwacht wordt dat de raad steeds wordt geïnformeerd maar het helpt niet op het moment dat de raad ja zegt tegen deze plannen om uiteindelijk de risico’s tegen te gaan. De wethouder informeert dan alleen maar over hoeveel groter die risico’s zijn dan vooraf werd ingeschat.

Het feit dat er onderweg helemaal niets meer is waardoor het project aangepast kan worden, maakt dat het risico voor de raad onvoorspelbaar is. Hij is het eens dat de gemeente enorm afhankelijk is van wat er mondiaal gebeurt. Dat is onvoorspelbaar, maar het heeft wel veel impact op allerlei financiële criteria. Om onvoorspelbare risico’s nu te kunnen nemen zou het op zijn minst goed zijn als ergens in het plan een breekmoment zou zijn waardoor de raad kan aangeven het loopt te veel uit de hand. Hij verwijst naar het GOL waar de kosten ook enorm zijn opgelopen. Dit betekent dat de gemeente erg achterop raakt en daarbij komt nog het ravijnjaar in 2026 waardoor de gemeente structureel € 1,5 mln. tot € 2 mln. in de min gaat. Met deze risico’s daarbij vraagt hij zich af wat de uiteindelijke financiële situatie van de gemeente is als het fout loopt. Aangezien de raad de wijsheid niet in pacht heeft, dat neemt hij de wethouder niet kwalijk, zou het heel goed zijn als in dit plan ergens een moment is waarop aangegeven kan worden het werkt niet, wij moeten de plannen ernstig aanpassen en ons verlies nemen. Wethouder Klerx reageert dat het college er alles aan gaat doen om bij te sturen als dat noodzakelijk is. In het raadsvoorstel is aangegeven dat er nog stappen te nemen zijn om tot een definitieve uitwerking te komen.

De raad komt nog een keer aan zet in de ruimtelijke procedures als het omgevingsplan voor het overgrote deel van gebiedsontwikkeling De Els ter besluitvorming wordt voorgelegd want daar moet gewoon nog iets gebeuren. Het is bijna evident vanwege de grote financiële relatie met dit plan

Verslag gespreksavond 17 april 2025

13

dat een stand van zaken gegeven wordt die actueel is bij het plan. Dat is weer een moment voor de raad om eventueel bij te sturen. Vanaf het moment dat de kaders voor de grondexploitatie worden meegegeven aan het college wordt juist gestuurd om ervoor te zorgen dat de risico’s zo veel mogelijk gemitigeerd worden. Het blijft natuurlijk altijd lastig want er kan niet in de toekomst gekeken worden. Er kunnen geen garanties gegeven worden bij zo’n groot project. Er zijn risico’s aan de kant van de gemeente en aan de kant van de ontwikkelende partijen. Het college gaat zoals bij elk project vol op de bal sturen om ervoor te zorgen dat de risico’s zo minimaal mogelijk zijn en mochten risico’s zich voordoen wordt gekeken of daar slimme oplossingen voor bedacht kunnen worden. Dat is in de afgelopen jaren zo gedaan en dat blijft het college doen. De heer Spohr bevestigt dat de toekomst op dit moment onzeker is vanwege mondiale ontwikkelingen waar geen invloed op uitgeoefend kan worden. Hij heeft last van het feit dat wanneer de raad eenmaal ja gezegd heeft hij mee moet gaan. Dat betekent dat ondanks het feit dat het college bereid is om de raad heel veel te informeren het verlies voor de toekomst feitelijk al genomen moet worden. Dat is een zware verantwoordelijkheid.

Zijn fractie is enthousiast door de verhalen, maar het is onbekend welke financiële risico’s er voor de gemeente en dus voor de inwoners genomen worden. Wethouder Klerx benadrukt dat er altijd ruimte blijft om bij te sturen. Geprobeerd is om het financiële plaatje zo goed en zo gedetailleerd mogelijk weer te geven met allerlei afspraken. Er volgen anterieure overeenkomsten, met ontwikkelaars worden zaken afgesproken. Een heleboel risico’s worden verdeeld, maar daarin is dit project niet anders dan andere projecten, alleen de omvang is groter. Hij hoopt dat de raad met het college meegaat in het vertrouwen dat echt heel serieus naar alle risico’s is gekeken. De doorrekeningen zijn gemaakt zoals dat ook bij andere grondexploitaties is gedaan. De heer Knops deelt het optimisme zoals inspreker dat aan het begin van de avond naar voren bracht. De gemeente moet vooruit, niet stil blijven staan en hoop hebben voor de toekomst. Retail gaat veranderen, maar retail gaat niet dood. Tijd is een belangrijk punt. Als je eenmaal over de top bent en de weg naar beneden is ingezet, is het op een gegeven moment te laat. Te lang dralen is geen goede zaak. In dat opzicht ondersteunt zijn fractie deze plannen van harte, maar er worden ook grote risico’s gezien.

Hij vraagt of op het moment dat dit raadsvoorstel wordt goedgekeurd het punt waarop de raad niet meer kan terugkeren wordt gepasseerd of dat er later in het proces nog een moment komt waarop de raad kan terugkeren. Wethouder Klerx antwoordt dat nu het punt is waarop de raad ja zegt tegen de financiële kaders. Op het moment dat deze niet meer voldoen aan de gestelde kaders komt het college terug bij de raad conform het budgetrecht. Het college gaat er vanuit dat het plan binnen de financiële kaders gerealiseerd kan worden. Ruimtelijk moet nog wel een aantal procedures doorlopen worden en daarvoor komt het college nog terug bij de raad. Ook de investering voor de parkeergarage komt nog terug bij de raad. De heer Knops begrijpt dat financieel gezien het point of no return hier ligt, maar bij de ruimtelijke zaken kan niet meer teruggegaan worden. Dan kan alleen maar tempo gemaakt worden om nog meer kosten te voorkomen. De wethouder ontwijkt zijn vraag voor de helft. Dit is het moment waarop een belangrijke beslissing genomen wordt en daarna kan de raad niet meer terug. Het is belangrijk om je dat te realiseren. Eerder is een aantal detailvragen gesteld die niet in de openbaarheid beantwoord konden worden. Het gaat niet om de details, maar hij mist het integrale overzicht. Een aantal bedragen is op een rijtje gezet en daarbij wordt uitgekomen op € 7 mln.

De bibliotheek en parkeergarage zijn buiten beschouwing gelaten. Ondertussen is de detailhandelsvisie opgeschoven omdat het even niet uitkomt. Als hier het point of no return ligt, heeft de

Verslag gespreksavond 17 april 2025

14

raad een integraal overzicht nodig over de omvang van de strop waarin het hoofd gestoken wordt. Hij vraagt of de wethouder dit overzicht kan leveren. Wethouder Klerx antwoordt dat dit overzicht geleverd is, dat is de geheime notitie. Daar zit alles in wat wordt gevraagd zoals de exploitatie van de parkeergarage. Berekend is wat dit kost en wat daarin wordt bijgedragen door de planontwikkelaar en wat de gemeente bijdraagt voor het openbaar parkeren omdat dit nu ook al wordt gedaan. Dar is een stukje onrendabele top die teruggaat naar de grondexploitatie om de onrendabele top voor de parkeergarage te dekken. De bibliotheek hoort niet in dit voorstel. De grondexploitatie gaat namelijk over de vierkante meters die worden gemaakt. Het maakt voor de grondexploitatie in de basis niet uit of de ruimte (de jongensschool) wordt verhuurd als commerciële winkelruimte, bibliotheek of een makerspace. Hoe het in de vastgoedexploitatie zit, dat is van de private partijen, daar heeft de gemeente inzicht is, maar het is geen onderdeel van de gemeentelijke grondexploitatie. Er is wel een relatie en die is getoond op het plaatje en in eerdere sessies en die rekent uiteindelijk door. In de grondexploitatie en de financiële kaders van dit plan is de bibliotheek niet opgenomen, de parkeerexploitatie wel. In zijn optiek is dat het integrale plaatje. Als er iets gemist wordt, hoort hij dat graag.

De heer Knops is het oneens met de wethouder dat dit het integrale plaatje is. Het sterkt zijn vertrouwen niet in het opstellen van de stukken als dingen van tafel worden geveegd. Als de bibliotheek niet doorgaat dan heb je meer retailruimte te verhuren en dat is een issue. Dat kost geld. Het feit dat de wethouder zegt dat het een separaat iets is, sterkt zijn vertrouwen over de integraliteit van de getallen niet. Wethouder Klerx verduidelijkt dat het risico dat het mogelijk minder zal opbrengen, en dan gaat het specifiek over één pand voor de bibliotheek, het tegendeel waar is. Als het commerciële vierkante meters winkelruimte wordt levert dat in de basis meer op dan een maatschappelijke voorziening. Het enige nadeel is dat er vanuit de subsidies vanuit het Rijk een substantieel aantal vierkante meters wordt onttrokken aan het huidige gebied. Als die worden toegevoegd aan de jongensschool dan wordt niet aan die vierkante meters gekomen. Er is daar wel een relatie met de subsidies maar voor het aantal euro’s in de ontwikkeling is het alleen maar gunstiger als het commerciële vierkante meters worden. Maar dit wordt niet gewenst, er wordt een maatschappelijke voorziening toegevoegd en er worden juist kansen gezien om vierkante meters te onttrekken.

Dat zou anders op andere plekken gedaan moeten worden en dan zou je wellicht meer woningen moeten toevoegen om het financiële gat dat ontstaat te dichten. Dat is uiteindelijk de vertaling die wordt gemaakt in het definitieve ontwerp waarbij die exacte berekening wordt gedaan. Hij hoopt echt dat dit het integrale plaatje is. Hij veegt dit niet van tafel want ook over parkeren geeft hij juist aan dat dit is opgenomen en dat dit zo goed en gedetailleerd mogelijk in de geheime bijlage is opgenomen op een hoger detailniveau dan de raad gewend is bij grondexploitaties. Dit moet ook, want het is een majeur project. De heer Knops twijfelt niet aan de transparantie van het college. Het is geen klacht over gebrek aan details, maar hij zoekt grip bij een project van deze omvang om te beoordelen of de gemeente het maximale risico kan dragen. Dat inzicht is er op dit moment niet en daarom beraadt hij zich nog. De heer Van der Pluijm geeft aan dat zijn fractie optimistisch is over de plannen en niet met een maar komt, wel wil de fractie een paar zorgen delen. De wethouder geeft aan dat de risico’s, investeringen en onrendabele top in detail zijn uitgewerkt. Hij verzoekt dit op één tot twee A4-tjes te presenteren aan de raad zodat de risico’s die gelopen worden inzichtelijk worden.

Verslag gespreksavond 17 april 2025

15

Wethouder Klerx geeft aan dat in de geheime bijlage (paragraaf 6, de risicoparagraaf op pagina 20, 21 en 22) de financiële risico’s in beeld zijn gebracht. Als er nog onduidelijkheid is over termen of bepaalde risico’s dan is er uiteraard bereidheid om dit verder toe te lichten. Hij verzoekt daarom te duiden waarover meer uitleg wordt gewenst. De heer Van der Pluijm zegt dat de getallen de fractie duizelen en daarbij nog de vraag of alle investeringen en risico’s gedistilleerd zijn. Hij komt daar nog op terug. Het project wordt opgeknipt in een aantal delen. Zijn fractie kan instemmen met de verhuizing van de bibliotheek mits project De Els doorgaat. Hij vraagt of de wethouder kan aangeven of op het moment dat de bibliotheek al is verhuisd in fase 1 het risico bestaat dat de rest van het project niet doorgaat. Wethouder Klerx antwoordt dat er altijd een hele kleine kans bestaat dat in een bepaalde fase een ontwikkelaar failliet gaat en de stekker eruit trekt met alle risico’s van dien. Er worden niet voor niets anterieure overeenkomsten opgesteld met beide partijen.

Een 100% garantie dat gedurende de gehele 8 tot 10 jaar alle fasen worden uitgevoerd kan hij niet geven, maar wanneer het college deze financiële kaders meekrijgt en de ruimtelijke procedures voor het schoolkwartier en de gebiedsontwikkeling De Els voor de rest van het plan ruimtelijk verzekerd zijn dan is er een zeer grote waarschijnlijkheid dat het plan wordt uitgevoerd. De heer Van der Pluijm bedankt voor de beantwoording want dat geeft vertrouwen in de stappen. De gemeente koopt de panden en heeft daarvoor het eerste recht van koop gevestigd. Hij vraagt waarom de gemeente dit doet en niet de ontwikkelaar. Wethouder Klerx antwoordt dat de gemeente uiteindelijk alleen de panden koop die terugkomen in ofwel het openbaar gebied ofwel de parkeergarage. Op alle panden is de Wet voorkeursrecht gemeente gevestigd omdat het van belang is voor deze ontwikkeling om grip te hebben op het hele gebied, maar uiteindelijk is er alleen het voornemen om panden te verwerven die daadwerkelijk in het openbaar gebied dan wel de parkeergarage terugkomen. Alle andere panden worden door de ontwikkelende partijen verworven. De heer Van Zelst begreep uit de stukken dat de gemeente alle panden gaat aankopen. Dat heeft vooral te maken met een fiscaal iets (overdrachtsbelasting en BTW).

De gemeente koopt alle panden aan en zet deze door naar de ontwikkelaar, misschien dat de wethouder even moet overleggen met de ambtenaar. Wethouder Klerx zegt dat dit niet nodig is want hij werd zojuist door de ambtenaar bevestigd in zijn antwoord. De heer Van Zelst gaat de stukken nogmaals lezen omdat hij het anders heeft begrepen. Wethouder Klerx vult aan wat de heer Van Zelst zegt deels klopt voor de panden die de gemeente gaat verwerven. Door de ontwikkelaar zijn overeenkomsten gesloten voor die panden. Het voordeel van de overdrachtsbelasting heeft alleen betrekking op de panden die betrekking hebben op de parkeergarage dan wel het openbaar gebied. De heer Van Zelst heeft gevraagd of de raad nog een businesscase te zien krijgt. Dit is belangrijk om de risico’s nog beter in beeld te brengen omdat niet te overzien is waar uitgekomen wordt. De eerste € 7 mln. is nu gereserveerd, € 4 mln. was er al en daar komt nu € 3 mln. bij met een risicoreservering. In de geheime VOSP wordt op de ene pagina gesproken over een toevoeging van 272 appartementen terwijl het op de andere

Verslag gespreksavond 17 april 2025

16

pagina gaat om een toevoeging van 295 appartementen (een verschil van 23). Dit maakt uit in de eindopbrengst. Bij een appartement € 300.000 gaat het al over een verschil van € 7 mln. Hij ziet het openbaar grondgebied van Waalwijk als eigendom van de 50.000 inwoners. Er wordt € 6 mln. bijgelegd op de grondwaarde en dit moet in zijn optiek terug naar de inwoners. Om het eenvoudig te houden beperkt hij zich nu tot de 300 appartementen. Hij vraagt of er een clausule ingebouwd kan worden dat zodra het appartement met winst verkocht wordt (de eerste € 20.000 mag men zelf houden) het overige teruggaat naar de gemeente. Dit betekent dat er nu € 6 mln. geïnvesteerd wordt, maar dit komt een keer terug en dan is er alleen een renteverlies. Hij kan het niet verkopen dat aan een kleine groep mensen (295 kopers plus de eigenaren van het commercieel vastgoed) € 6 mln. gegeven wordt. Hij informeert of het college bereid is om hierover na te denken, want hij is niet tegen het plan maar het moet financieel wel eerlijk zijn. Het stuk wat hij in eerste termijn heeft voorgedragen met de technische vragen wordt nog ingediend zodat de vragen beantwoord kunnen worden. De vraag die hij zojuist stelde is het belangrijkst want hiermee kan € 6 mln.

voor de inwoners vastgehouden worden (door direct de prijs verhogen, of de winst op een later moment terug naar de gemeente door dit in het contract op te nemen bij de kwalitatieve verplichtingen of met een kettingbeding). Wethouder Klerx reageert dat wat nu voorligt de businesscase is waar de heer Van Zelst om vraagt. Geprobeerd is om dat zo goed mogelijk in de geheime bijlage te presenteren. Er komt geen andere businesscase dan deze. Uiteindelijk is het een politieke keuze of er bereidheid is om op dit project voor een deel van de onrendabele de cofinanciering te dragen. De subsidies van het Rijk zijn bedoeld om een deel van de onrendabele top van dit project te betalen (namelijk het onttrekken van winkelvierkante meters en het realiseren van sociale woningbouw op de duurste vierkante meters van de stad). Dat kan niet zonder gemeentelijke, provinciale en rijksbijdragen anders was dit project allang gerealiseerd. Er wordt daarnaast nog geïnvesteerd in het openbaar gebied samen met de Provincie. De gemeente gaat volop investeren en dat lijkt het college essentieel voor dit majeure project in het hart van de stad met zo veel voorzieningen en woningbouw waarvan een deel betaalbaar. Dat is de investering meer dan waard.

De heer Van Zelst vindt het een prachtig betoog maar de wethouder gaat niet in op de vraag die hij stelde; kan op de één of andere manier die € 20.000 per appartement veiliggesteld worden door de prijs te verhogen of op een later moment bij verkoop van het gesubsidieerde appartement. De wethouder begrijpt heel goed waar hij op doelt, maar gaat daar niet op in. Hij geeft gewoon € 6 mln. uit van 50.000 inwoners wat vervolgens terechtkomt bij een groep van 300 kopers van een appartement en kopers van commercieel vastgoed. Wethouder Klerx vervolgt dat dit technisch wellicht mogelijk is, maar hij heeft geprobeerd te betogen namens het college dat dit zeer onwaarschijnlijk en onverstandig is. Het is ongebruikelijk om dit soort dingen te doen bij een woningbouwontwikkeling. Daarbij wordt altijd geïnvesteerd en er wordt geld verdiend want het college wil dit aan de markt overlaten. De markt doet dit niet om verlies te maken. Bij waardestijging is de winst altijd voor de bewoner. Hij acht het niet reëel om een dergelijk voorstel in te bouwen. De heer Van Zelst vervolgt dat bij de verkoop van een woning de winst voor de eigenaar van de woning is.

Hij is het ook eens om dit aan de markt over te laten en dat de projectontwikkelaar geld gaat verdienen is ook geen probleem, maar om gemeenschapsgeld van 50.000 inwoners (€ 6 mln.) weg te geven aan 295 kopers van koopappartementen en degenen die het commercieel vastgoed doen daar heeft hij wel problemen mee. Iemand die alleen een huis bouwt krijgt geen bijdrage vanuit de

Verslag gespreksavond 17 april 2025

17