Verslag gespreksavond 12-06-25

Beknopt verslag van de gespreksavond gehouden op donderdag 12 juni 2025 Voorzitter: Griffier:

de heer A. van Belkom de heer J. Deneer mevrouw M. Peeters de heer T. Broeders

Aanwezig:

de heer B. Bruurmijn de heer J. van Dijk de heer J. van Hest mevrouw B. Koptagel-Dermibas de heer W. Lodenstijn de heer N. van der Pluijm de heer J. Pulles mevrouw M. Verhagen-van Lier mevrouw M. Veraa de heer E. van Bockel de heer M. Bokšan de heer D. Dubbeldam de heer T. Klerks de heer E. Knops de heer F. den Braven mevrouw Y. van Laar mevrouw A. Wens de heer R. Frodyma de heer G. Kocken de heer H. de Vaan mevrouw M. van Thielen de heer R. Tiemstra de heer W. Paulissen de heer R. Spohr de heer N. Kieboom de heer H. Metzke de heer J. van Groos mevrouw Y. IJpelaar

Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang VVD VVD VVD VVD VVD GroenLinksaf GroenLinksaf GroenLinksaf Samen Waalwijk Samen Waalwijk Samen Waalwijk Samen Waalwijk SGP CDA CDA D66 D66 ChristenUnie Lijst IJpelaar

Afwezig m.k.

de heer G. den Braven mevrouw C. de Bruijn de heer H. van Zelst

GroenLinksaf CDA SGP

Portefeuillehouders:

de heer A. de Jong de heer T. Klerx de heer F. Spierings

Secretaris:

de heer M. Tromp

Notulen:

notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

1.

Opening en mededelingen

De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen harte welkom. De vergadering wordt via een livestream uitgezonden.

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

1

Hij meldt het bericht van verhindering van de leden G. den Braven, De Bruijn en Van Zelst en feliciteert de heer Van Hest vanwege zijn verjaardag. De raadsvoorstellen die vanavond worden besproken komen op de agenda van de raadsvergadering van 26 juni a.s. De agenda voor deze avond is vol en daarom doet hij een beroep op het vermogen van de raad om de inleidingen en vragen zo kort mogelijk te houden. Hij doet ook een beroep op het college en verzoekt de beantwoording op vragen zo kort mogelijk te houden. Een eventuele uitloop van deze gespreksavond vindt plaats op dinsdag 17 juni. 2.

Vaststellen van de agenda

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. Bespreking raadsvoorstellen met inwoners en daarna college 3.

Verhoging investeringskrediet GOL

De Raad van State heeft na 6,5 jaar een positieve uitspraak gedaan voor de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL). De provincie Noord-Brabant heeft het projectbudget geactualiseerd. Dit betekent voor de gemeente Waalwijk dat een aanvullende financiële bijdrage nodig is om het GOL te realiseren. De voorzitter biedt gelegenheid om in te spreken. De heer Van Esch spreekt in namens het Bestuur van de Stichting Federatie Behoud de Langstraatspoorbruggen. Hij toont een dia van een gedeelte van de iconische spoorbruggen met daarnaast een verbeelding van de plannen. De brug was oorspronkelijk 881 meter lang met 53 brugdelen, een inundatiespoorbrug. Vanwege oorlogshandelingen zijn daar stukken tussenuit gehaald en dit is opgevuld met een dijk. Langs deze dijk groeien hele mooi bomen zowel aan de noordkant als aan de zuidkant. Voorts gaan er drie brugdelen over de afslag A59. Hij toont vervolgens een dwarsdoorsnede van het GOL waarop te zien is dat de dijk wordt afgegraven en daarvoor in de plaats komt een betonnen brug van 332 meter lang en 6,5 meter breed. Hij wijst op gevaar voor fietsers die onder de brug op de snelfietsroute moeten aansluiten. De Stichting is van mening dat de brug overbodig is. De gedeputeerde gaf in 2022 al aan dat de kosten zeker € 10 mln. zullen bedragen. Met de laatste prijsstijgingen wordt dit nu op tussen € 13 mln. en € 15 mln. geschat.

Betonnen trappen naar het maaiveld zijn ook geen goed idee. Hij wijst op vernietiging van natuur en toename van onveiligheid. Hij toont vervolgens een afbeelding van de toekomstige brug waarvoor bomen en struiken moeten verdwijnen uit de Baardwijkse Overlaat. De fietser wordt daardoor op geen enkele manier meer beschermd bij hoge temperaturen en slagregens. Voorts wijst hij nog op stikstof, fijnstof en CO² wat wordt afgevangen door de bomen. De brug detoneert in het landschap ten opzichte van de vakwerkbruggen omdat deze een totaal andere constructie, materiaalgebruik en uitstraling heeft. De brug is zowel fysiek als sociaal onveilig, zeker als je bedenkt wat voor zaken zich onder de brug kunnen gaan afspelen. De brug is minder comfortabel, minder aantrekkelijk en minder veilig dan de spoordijk. De Stichting kan akkoord gaan met een verhoging van de gemeentelijke bijdrage aan het GOL mits, desnoods via een hardheidsclausule, de aanleg van de snelfietsroute wordt verbeterd. Door het afgraven van de spoordijk en het onttrekken van de fietsroute aan de huidige originele

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

2

monumentale fietsroute over de spoorbruggen is het einde verhaal voor deze unieke fietsroute waarmee nationale, provinciale en Europese prijzen zijn behaald. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. Mevrouw Veraa begrijpt dat de snelfietsroute verbeterd moet worden en geeft aan dat vanuit het GOL een voorstel komt om deze te verbeteren. Zij informeert wat los van de bruggen als ideale verbetering wordt gezien. De heer Van Esch antwoordt dat voorstel 1 uitgaat van de oude luwte, niet geschikt voor snelfietsverkeer. Het Halve Zolenpad is onvoldoende geschikt voor een snelfietsfoute vanwege de breedte en de 23 overgangen. De heer Frodyma merkt op dat de aanleg van een snelfietsroute volgens de normen kostbaar is, zeker als de spoordijk hiervoor gedeeltelijk afgegraven moet worden, er een betonnen fietsbrug op de voormalige pijlers moet komen en er nieuwe bruggen naast de bestaande historische bruggen gelegd moeten worden. Hij informeert hoe inspreker kosten, nut en effect van dit plan beoordeelt. De heer Van Esch beoordeelt dit als een grandioze achteruitgang en begrijpt niet waarom de bomen en de dijk niet kunnen blijven. De Stichting heeft drie alternatieven bedacht waardoor dit gespaard blijft.

De heer Frodyma vraagt in hoeverre inspreker vindt dat het plan onvoldoende rekening houdt met de sociale, ecologische en historische waarden van de spoordijk en bruggen als fietsverbinding in de Baardwijkse Overlaat. De heer Van Esch vindt dat daar slecht rekening mee wordt gehouden. De gemeenten zijn braaf aangesloten bij de snelfietsroute die op het Provinciehuis is bedacht, maar men heeft niet nagedacht over de enorme consequenties; de enorme kaalslag in het gebied. De huidige fietsroutes worden geroemd en dan is het niet goed als dit allemaal wordt afgebroken. De heer Den Braven vraagt of inspreker het idee heeft dat de Provincie serieus geluisterd heeft. De heer Van Esch wijst op zienswijzen en bezwaarschriften die in de afgelopen acht jaar zijn ingediend tot aan de Raad van State. Publicaties in de krant en ingezamelde handtekeningen, maar vanwege corona moesten de acties gestopt worden. Als hij door had kunnen gaan was het misschien wel op 10.000 handtekeningen uitgekomen. De Statenleden hebben een motie aangenomen (94% van de stemmen) waarin wordt verzocht om nogmaals te kijken naar de uitvoering van de snelfietsroute. Voorts is er tweemaal een onderhoud geweest met de Stichting en er ligt een nieuwe uitnodiging. Hij krijgt wel een beetje het idee dat de Stichting als lastig wordt aangemerkt.

De heer Bokšan merkt op dat het vanavond over het aanvullende krediet gaat, maar inspreker komt met een inhoudelijk betoog over een onderdeel van het GOL. Het Provinciaal Inpassingsplan (PIP) staat vast, in 2017 is het laatste besluit genomen. Hij vraagt wat inspreker van de gemeenteraad verwacht. In de richting van de voorzitter geeft hij aan dat het belangrijk is dat de inspraakbetogen vanavond gaan over het onderwerp dat vandaag wordt besproken. De voorzitter verduidelijkt dat hij de inspraak toestaat omdat het gaat over een onderdeel van het GOL.

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

3

De heer Van Esch herhaalt dat hij al heeft aangegeven dat de Stichting akkoord kan gaan met de verhoging van de gemeentelijke bijdrage aan het GOL mits het nodige veranderd wordt aan de snelfietsroute. Dat is zijn vraag aan de raad. Als er geen enkel drukmiddel is, dan gaat het verder zoals het al acht jaar gaat. De heer Bokšan herhaalt dat het Provinciale Inpassingsplan onherroepelijk is en dat betekent dat wanneer Waalwijk met inhoudelijke aanpassingen komt vergunningen opnieuw aangevraagd en procedures opnieuw doorlopen moeten worden. Het proces heeft al lang geduurd. Hij vraagt zich af wat de raad voor de Stichting kan betekenen aangezien het plan onherroepelijk is. De heer Van Esch antwoordt dat een oud gedeputeerde binnen de gelederen van de Stichting aangeeft dat het Provinciaal Inpassingsplan helemaal niet zo vast is, er zijn wel degelijk mogelijkheden. De heer Van Uijen spreekt in namens de Stichting Van GOL naar Beter. Hij vraagt om aandacht van de raad, maar met name de coalitie. Als de coalitie niet beweegt gaat het GOL door zoals gepland. Als het GOL niet doorgaat levert dat de gemeente miljoenen op. Eén van de belangrijke doelen van de Stichting is de bescherming van de Baardwijkse Overlaat. De Stichting wil meedenken en participeren.

Recent is overleg gevoerd met ambtenaren van de gemeente om te kijken of er oplossingen gevonden kunnen worden voor de procedure die loopt voor de insteekhaven, de noordelijke parallelweg en de uitbreiding voor de industrieterreinen. Dit levert geld op en het is goed voor de economie. Gevraagd is of de Stichting bereid is om de lopende procedure bij de rechtbank op te schorten als er een MKBA analyse komt en of de Stichting bereid is om de hele procedure van tafel te halen als in de Baardwijkse Overlaat niets gebeurt. De Stichting wil hierover praten, want samenwerken is beter dan procederen, maar de Stichting heeft niets meer gehoord. Aangegeven wordt dat de plannen € 52,5 mln. kosten (eigenlijk € 51,5 mln.) maar dit klopt niet. Het is sterk overdreven, de raad wordt niet juist geïnformeerd. Het gaat de gemeente extra miljoenen kosten als de aanleg noordelijke parallelweg, uitbereiding industrieterreinen en bouw insteekhaven niet doorgaan, dan wel flink vertraagd worden door de procedures. De raad kan dit voorkomen door het laten uitvoeren van een MKBA analyse, maar daar wordt niet met de raad over gesproken en juist daarop wil de Stichting de raad attenderen. Met de analyse heeft de raad een goede onderbouwing of de doelen, de oplossingen en het bestede geld nog toereikend zijn.

Als de fracties (en met name de coalitie) van mening zijn dat de voorgestelde MKBA analyse Drunen West, Baardwijkse Overlaat in opdracht van de raad uitgevoerd dient te worden met daarin opgenomen de geplande uitbreidingen en exploitaties dan is samenwerking een must. Dat is beter dan procederen en het zal de gemeente miljoenen opleveren. Als deze opdracht niet gegeven wordt, dan gaat het de gemeente en indirect de inwoners van Waalwijk miljoenen kosten. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Bokšan informeert wat wordt bedoeld met de opmerking dat het nog meer geld gaat kosten. De heer Van Uijen antwoordt dat de GOL plannen de industrieterreinen en de insteekhaven niet ontsluiten. Er is veel meer behoefte aan de komst van de noordelijke parallelweg, de insteekhaven en de industrieterreinen. De Stichting is geen dwarsligger en heeft gezegd kom met ons praten. Praten brengt een oplossing, maar dan moet in de Baardwijkse Overlaat wel Drunen West meegenomen worden want daar heeft Waalwijk

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

4

straks last van omdat daar veel meer verkeer komt dan in de MER en andere berekeningen is opgenomen. De heer Bokšan begrijpt dat er contact is geweest met de gemeente. Inspreker vraagt zich af waarom de gemeente niet meegaat met de Stichting. Er is participatie geweest en de Stichting heeft sinds 2013 meerdere malen contact gehad met juristen van de gemeente. Hij vraagt of participeren betekent dat alleen de gewenste uitkomt wordt geaccepteerd. De heer Van Uijen geeft aan dat de Stichting vaak wordt afgeschilderd als actievoerder, maar de Stichting heeft laten zien dat zij kan samenwerken. Het is geen dreigement, maar de gemeente moet wakker worden. De ontsluiting helpt niet om de exploitatie en de uitbreidingen te realiseren. Dat kan alleen als er naar een gezamenlijke oplossing gekeken wordt in de Baardwijkse Overlaat. In de politiek is het geven en nemen. De heer Bokšan vervolgt dat er inmiddels jarenlang is geprocedeerd en bezwaar gemaakt tegen de plannen. Hij informeert naar de reactie van de Stichting in het geval de MKBA analyse niet de gewenste uitkomst laat zien. De heer Van Uijen reageert dat dit zal worden aanvaard. De heer Bokšan begrijpt dat de kosten die worden aangegeven door de gemeente in het geval het GOL niet doorgaat onjuist worden voorgesteld.

Als naar inspreker geluisterd wordt, kan de gemeente de plannen voor het GOL op een goede manier door laten gaan en worden de gronden op een juiste manier uitgegeven. Hij verwijst in dit kader naar de vele ambtenaren die kennis hebben over het GOL en de gemeente van de juiste cijfers voorzien. Als het GOL niet doorgaat moet de gemeente gronden afschrijven en proceskosten maken. Ook als de gemeente besluit om het GOL niet te doen moet zij kosten maken. De heer Van Uijen reageert dat aangegeven wordt dat de gemeente dingen misloopt, hij wil de gemeente juist beschermen. Het GOL ontsluit niet datgene wat de gemeente wil ontsluiten en de gemeente krijgt niet de verwachte winst en exploitatie. Dit volgt alleen als er een oplossing komt die gezamenlijk bewerkstelligd wordt. Het levert de gemeente geen geld op als zij hier niet voor kiest. De heer Van der Pluijm wijst op de diverse e-mails die inspreker heeft verstuurd aan de gemeenten Heusden en Waalwijk. Inspreker wil de gemeenten behoeden voor hoge uitgaven. Aangegeven wordt dat in alle gevallen de randweg Drunen West niet door moet gaat. Hij informeert waarom dit zo belangrijk is. De heer Van Uijen antwoordt dat de randweg Drunen West is bedoeld als ontsluiting. Destijds is een alternatief gepresenteerd, de verbindende 72A variant langs de A59 direct op een rotonde.

De plannen van de gemeente voor de noordelijke parallelweg sluiten hierop aan. De Baardwijkse Overlaat hoeft hiervoor niet aangetast te worden. De plannen voor het GOL zijn gebaseerd op wat nu voorligt. Als de noordelijke parallelweg, de insteekhaven en de industrieterreinen doorgaan dan komen daar 24.000 auto’s langs in plaats van de genoemde 14.000. Dit gegeven is niet meegenomen en daarvoor wil de Stichting de natuur behoeden. Ook de bruggen kunnen in de MKBA analyse meegenomen worden want ook de Provincie heeft gezegd dat de Baardwijkse Overlaat relevant is. De variant is destijds afgewezen omdat deze duurder zou zijn, maar dat is onzin als nu naar het budget van het GOL gekeken wordt.

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

5

De heer Van der Pluijm vervolgt dat het voor Waalwijk van groot belang is dat Waalwijk Oost beter ontsloten wordt en daarom is de ontsluiting Drunen West belangrijk. De kosten zitten met name in de vertraging. Waalwijk wil graag vooruit. Hij vraagt waarom er opnieuw een discussie wordt gevoerd over bruggen en ontsluitingen. De heer Van Uijen geeft aan dat de Stichting vanaf 2013 probeert om te participeren. Toen de Raad van State in 2018 de stikstofprocedure niet goedkeurde heeft de Stichting voorgesteld om deze goed te krijgen zodat niet naar de rechter teruggegaan hoefde te worden. Het ligt niet aan de Stichting maar aan degenen die niet met de Stichting willen samenwerken. De heer Tiemstra hoorde inspreker zeggen dat wanneer het GOL niet doorgaat dit goed is voor de economie. De heer Van Uijen corrigeert dat dit goed is voor Waalwijk. Als de MKBA analyse wordt uitgevoerd en de uitbreidingen daarin meegenomen worden dan wordt duidelijk dat er geld bespaard kan worden. Als de gemeente dat niet doet dan moet de Stichting haar poot stijf houden. Als de Stichting het geld had, zou zij de analyse zelf laten uitvoeren. Wat hier gebeurt is niet juist en daarom wordt een beroep gedaan op de coalitie. Later zal gezegd worden hadden wij het maar gedaan, daarvan is hij overtuigd. De heer Tiemstra vervolgt dat de Stichting al jaren procedeert en dat heeft ook geld gekost.

Hij vraagt waaruit blijkt dat een slotgesprek met de Stichting tot een snelle conclusie leidt. Voorts vraagt hij of het verzoek voor een MKBA analyse al in een eerder stadium ter sprake is gekomen. De heer Van Uijen antwoordt dat al in 2018 is verzocht om een MKBA analyse. De tijden zijn veranderd. De problemen zijn niet meer hetzelfde. De vraag is daarom of de oplossingen nog hetzelfde zijn. Het budget is gigantisch gestegen. Iedere weldenkende ondernemer zou zich afvragen moeten wij zo doorgaan. Hij doet een beroep op de democratie in het belang van de bevolking. De heer Van Gils spreekt in namens de Erfgoedvereniging Heemschut afdeling NoordBrabant als volgt: Als voorzitter Brabant spreek ik in namens de Erfgoedvereniging Heemschut. Onze organisatie is een landelijke vereniging met vijfduizend leden die al meer dan honderd jaar bestaat en opkomt voor erfgoed. Prinses Beatrix is onze beschermvrouw. Wij hebben met ontstentenis kennis genomen van de GOL plannen met het de spoordijk en de monumentale spoorbrug van het Halve Zolen fietspad tussen Drunen en Waalwijk. Het belang van dit erfgoed blijkt wel uit het feit dat deze in 2013 de Europa Nostra Award heeft gekregen. Een Europese onderscheiding voor cultureel erfgoed van Europees belang.

Afbraak van de spoordijk en het aanbrengen van een meer dan 300 meter lange betonnen brug in plaats van de spoordijk en naast de bestaande iconische spoorbrug is een dwaling vanuit het waanidee dat de Baardwijkse Overlaat weer in ere hersteld moet worden. Een waanidee omdat bij een afbraak van de spoordijk het toekomstige GOL verkeersplein midden in de Baardwijkse Overlaat alleen maar meer zichtbaar wordt vanuit het zuiden en daarmee is het herstel van het beeld van de Baardwijkse Overlaat een illusie. Daarnaast zal de aanleg van de meer dan 300 meter lange betonnen brug dermate overweldigend overkomen dat het aanzicht van de monumentale spoorbrug helemaal weggedrukt/overschaduwd wordt. Dan heb ik het nog niet over de groene structuur op de spoordijk die vernietigd wordt. Fietsers genieten nu van deze natuur en deze beschermt de fietsers ook nog tegen weer en wind. Over duurzaamheid gesproken, de natuurcompensatie van iele jonge boompjes compenseert natuurlijk nooit deze tientallen jaren oude volwassen bomen en struiken. Kortom het afgraven van de spoordijk en de aanleg van een meer dan 300 meter lange

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

6

betonnen brug die het beeld van een monumentale spoorbrug ernstig aantast moet van de baan. Wij stellen voor dat uw raad aan de gevraagde aanvullende financiering de voorwaarde verbindt dat de plannen voor de fietsverbinding opnieuw worden bekeken. Er is nog alle tijd om daar nog eens goed naar te kijken. Het PIP van de Provincie vermeldt namelijk in paragraaf 5.3.3 dat met de werkzaamheden voor de fietsverbinding uiterlijk gestart moet worden als de gehele westelijke wegenstructuur is gerealiseerd. Daarnaast staat in het raadsvoorstel onder punt 3 argumenten/overwegingen punt 1.5 ook vermeld “Mogelijk kunnen enkele onderdelen zoals de aanleg van de fietsroute en de ecologische verbindingszones afzonderlijk worden gerealiseerd”. Laat u een voorbeeld nemen aan de gemeente Den Bosch die het plan had om de Binnendieze te dempen. Door onder andere actie van Hein Bergé (een van mijn voorgangers als voorzitter Brabant van Heemschut) is de gemeente Den Bosch om vijf voor twaalf op haar schreden teruggekeerd. En nu is de Binnendieze het monumentale hart van Den Bosch en de grootste toeristische trekker. Ook voor de plannen met het Halve Zolenpad geldt beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. De voorzitter constateert dat er geen vragen zijn aan inspreker. De heer Hartman spreekt in. In 2018 werd het Provinciale Inpassingplan door GS vastgesteld.

Onderdeel hiervan is om in de Baardwijkse Overlaat 332 meter spoordijk te vervangen door een fietsbrug en alle bomen te kappen. Vier jaar later (mei 2022) werd in de Baardwijkse Overlaat een proefopgraving van een in de spoordijk begraven pijler verricht. Gebleken is dat de pijler precies zo ver is afgebroken als op de tekening uit 1915 aangegeven. Nergens staat geschreven dat de aannemer reden had om van de tekening af te wijken. Toch wordt in de plannen van het GOL gedaan alsof er maar heel weinig van de pijlers zou zijn overgebleven. Het lijkt of dit bewust wordt gedaan om het zand van 332 meter spoordijk te kunnen gebruiken voor de aanleg van wegen en om de houtwallen te kunnen kappen zodat je daar geen onderhoud meer aan hebt. Zo wordt het althans gezien in de omgeving. Deze schijnbaar bewuste verdraaiing van feiten lijkt in te druisen tegen het bestuursrecht en daarmee zou het weleens de wettelijkheid kunnen ondergraven van dit onderdeel van het GOL. Hoewel het idee vanuit de Provincie kwam is men ook daar tot een ander inzicht gekomen. Dit blijkt uit de motie van mei 2024 van PS die met 94% van de stemmen is aangenomen. In de motie staat ondermeer dat sinds de plannen 20 jaar gelden ontworpen zijn de wereld sterk is veranderd. Zo wilde de gemeente Heusden in die tijd nog van 10% van haar bomen af. Op dit moment wil zij het deel Drunen juist vergroenen.

De weerstand tegen de plannen heeft zich geuit in 5.000 handtekeningen, 50 berichten in de media en 50 inspreekbeurten bij de Provincie en de gemeente Heusden en Waalwijk. Eigenlijk is er geen enkel draagvlak voor de plannen. Als de plannen voor het GOL enigszins aangepast worden dan zouden de spoorbruggen gerestaureerd kunnen worden en zou de hele oorspronkelijke spoorbrug van 881 meter weer in beeld gebracht kunnen worden. Volgens zijn berekeningen zijn de werkzaamheden hiervoor vergelijkbaar met de werkzaamheden voor het inbouwen van 21 pijlers van de fietsbrug in de op te graven pijlers van de spoorbrug. Op de kosten kan behoorlijk bespaard worden door 80% subsidie wegens de reguliere manier van restauratie. Het GOL kan via een buitenplanse omgevingsplanactiviteit aangepast worden aangezien de voorgestelde aanpassing geen gevolgen heeft voor de doelstellingen van het GOL en kan daarom onafhankelijk gerealiseerd worden. De uitvoering hoeft ook geen vertraging op te leveren omdat er sowieso een pijler bij het kanaal gerestaureerd wordt en daarmee voorbereid wordt om ook de andere pijlers te kunnen restaureren. Ook het contract met de aannemer kan uitgevoerd worden omdat het vrijwel dezelfde uitvoering betreft.

De spoordijk en de bomen kunnen blijven en over de gerestaureerde punten van de pijlers kunnen bruggen gelegd worden en weer afgebroken zonder het monument geweld aan te doen. Voor deze nieuwe vorm van het ensemble zou als één geheel een monumentale status aangevraagd kunnen worden waardoor het ook de wettelijke

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

7

bescherming krijgt. Het was ooit één spoorbrug van 881 meter en niet drie aparte spoorbruggen zoals hij dat in zijn jeugd altijd heeft gezien. De voorzitter constateert dat er geen vragen zijn aan inspreker. De heer Weijters spreekt in. Hij heeft de behandeling van dit raadsvoorstel in Heusden gevolgd. Het raadsvoorstel is incompleet en in zijn optiek een T-stuk. Niet het hele verhaal wordt verteld, de cijfers zijn incompleet, verwarrend en zij sluiten niet aan op het memo van de Provincie. Hij wijst op de rekenfout van € 1 mln. die al eerder werd genoemd. Voor € 25.000 had een onderzoek gedaan kunnen worden waarvan vanavond het resultaat had voor kunnen liggen. In juni moet een definitief besluit genomen over de aanvraag voor het aanvullend krediet. De raad krijgt op 20 juni te horen wat Twijnstra Gudde hiervan vindt, maar onduidelijk is wat er aan hen is gevraagd, wanneer dit is gebeurd en hoeveel tijd er is om de opdracht uit te voeren. Met het invoeren van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is een andere situatie ontstaan en dat betekent dat een aantal zaken niet meer aan de orde is. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Frodyma verzoekt inspreker nader te duiden waarom hij denkt dat niet het hele verhaal verteld wordt.

De heer Weijters antwoordt dat op dit moment nog zaken voorliggen waarvoor nog geen groen licht gegeven is, maar dit heeft wel invloed op zaken die indirect met het GOL te maken hebben. Als er geen groen licht volgt, is een aantal zaken niet uitvoerbaar. De Herstelwet is geïntegreerd in de nieuwe Omgevingswet evenals de Provinciale Inpassingplannen. Voorts wordt niet gesproken over de oorzaak van de vertragingen. De Raad van State heeft tweemaal een tussenuitspraak gedaan waarbij een aantal gebreken is geduid die aangepast moesten worden. Twee jaar later is geconstateerd dat er nog steeds tekortkomingen zijn in de aangepaste plannen van de Provincie. Op 26 februari 2025 is uiteindelijk groen licht gegeven. De gemeenten mogen dus ook de hand in eigen boezem steken. De heer Van Pinxteren spreekt in namens Brabants Heem als volgt: Ik ga niet alles herhalen wat door voorgangers al is ingebracht. Het is eigenlijk te zot voor woorden, dat wij hier vanavond moeten inspreken. Ik ben Wil van Pinxteren, oud gedeputeerde hier in Brabant. Nu bestuurslid van Brabants Heem, de koepelorganisatie van 126 erfgoedorganisaties in Brabant. Als goed naar de participatie geluisterd was de afgelopen 15 jaar, weet iedereen dat de oplossing die nu voorligt (de kaalslag in de Baardwijkse Overlaat) onaanvaardbaar is. Prachtige natuur slopen om verlies van natuur elders te compenseren.

Dit met een vleugje cultuurhistorie. Kunt u het uitleggen? Afgraven van 332 meter spoordijk en een volledig overbodige niet fraaie en niet passende vele miljoenen kostende betonnen fietsbrug realiseren van 332 meter lang. Maar het gaat niet alleen over natuur en de prachtige fietsroute, het gaat ook over de nog in de spoordijk aanwezige brugpijlers die in tegenstelling tot wat altijd verteld is voor slechts 25% zouden bestaan, maar nog steeds voor 75% tot 80% volledig intact zijn. Die doorboord gaan worden voor de pijlers van de nieuwe brug en daarna verder aan hun lot overgelaten worden. Daarna zal verval optreden en na een paar jaar rest een serie hopen puin onder de betonnen brug, zoals de impressie op het beeld al enigszins aangeeft. Over de motie van mei 2024 is de Staten is al genoeg gezegd. Het college van GS besloot dat er pas een onderzoek zou worden uitgevoerd na de uitspraak van de Raad van State. Dat was zeer recent en in mei 2025 is ambtelijk heel voorzichtig een begin gemaakt met dit onderzoek, maar wel met als basisuitgangspunt liever geen veranderingen aanbrengen in de plannen. Het Statenvoorstel 29/25A van 27 juni geeft

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

8

enige hoop dat het wel kan. In de tekst bij de toelichting over de scenario’s onder punt Ad 2 schrijft het college van GS: “Mogelijk kunnen enkele onderdelen, zoals de aanleg van de snelfietsroute en de ecologische verbindingszones (EVZ’s), afzonderlijk worden gerealiseerd. De overige onderdelen zijn onderling aan elkaar verbonden en kunnen niet los van elkaar gezien worden. De snelfietsroute en de EVZ’s zijn zaken die op een later tijdstip uitgevoerd en nog onderzocht kunnen worden”. Mijn klemmend verzoek aan jullie: pas starten met de uitvoering van de Snelfietsroute na een gedegen onderzoek en bij dit onderzoek ook de positie van de nog aanwezige brugpijlers in het dijklichaam meenemen. Het niet afgraven van de bestaande spoordijk is een uitstekende conserverende maatregel voor dit erfgoed en kost niets. Dit in tegenstelling tot het realiseren van een betonnen fietsbrug van 332 meter lang voor circa € 15 mln. tot € 20 mln. die in ogen van veel erfgoedorganisaties enorme afbreuk doet aan het huidige aantrekkelijke, door de historie gevormde landschap van de Baardwijkse Overlaat. Die een fietsverbinding oplevert die onveilig en onprettig is. Die afbraak en verval veroorzaakt van de nog de in de spoordijk aanwezige brugpijlers vanuit het verleden. Die geen recht doet aan de geschiedenis van de Halve Zolen lijn in de periode van na begin 1900 tot heden.

Europa Nostra was het op dit punt geheel eens met veel insprekers van vanavond en betitelde dit deel van de Halve Zolenlijn tot één van de 14 meest bedreigde erfgoedgebieden in Europa. Men vraagt uitdrukkelijk aandacht voor een heroverweging door de raad en aan andere overheden of de snelfietsroute op deze manier wel uitgevoerd moet worden. Dat is een duidelijk advies geweest van Europa Nostra. Iedereen kan dit naast zich neerleggen, maar dat lijkt mij geen goede zaak. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. Mevrouw Veraa merkt op dat aangegeven wordt dat onderdelen later in het GOL verwerkt kunnen worden zodat er eerst beter onderzoek gedaan kan worden en informeert naar het doel van het onderzoek en wat daarmee bereikt moet worden. De heer Van Pinxteren leest het dictum van de motie in de Staten voor: “De Staten van Brabant verzoeken het college van Gedeputeerde Staten om te onderzoeken of het binnen de plannen van de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat mogelijk is de bestaande spoordijk op plaatsen waar nodig te verbreden, de natuur langs de dijk te sparen of te versterken en af te zien van een nieuw aan te leggen betonnen fietsbrug over de Baardwijkse Overlaat”. 94% van de Statenleden heeft voor deze motie gestemd.

Dit onderzoek moet eerst uitgevoerd worden voordat er een definitieve beslissing genomen wordt over het aanleggen van de betonnen brug en alles wat hiermee samenhangt. Dat kan de gemeente Waalwijk minstens € 5 mln. besparen. De heer Van Groos veronderstelt dat met de wegstructuur begonnen wordt waarbij een deel van de weg door de Baardwijkse Overlaat gaat en het voormalig spoortracé kruist. Hij informeert hoe inspreker denkt dat het in de tussentijd geregeld moet worden. De heer Van Pinxteren kan geen technisch antwoord geven, maar het college van GS geeft duidelijk aan in het voorstel dat op 27 juni behandeld wordt dat onderdelen eventueel later uitgevoerd kan worden. De heer Spohr begrijpt dat aangegeven wordt dat de snelfietsroute en ecologische verbindingszones apart opgepakt kunnen worden. De heer Van Pinxteren herhaalt dat GS in haar stuk aangeeft dat dit op een ander tijdstip uitgevoerd kan worden. In de uitspraak van de Raad van State staat dat dit aan het eind van het traject opgepakt moet zijn. Dat is in 2029, wellicht 2030.

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

9

De heer Spohr informeert naar de motivering omdat de opstelling steeds was dat één en ander als geheel uitgevoerd diende te worden. De heer Van Pinxteren constateert dat er blijkbaar toch enige ruimte is. Ook de hardheidsclausule van het PIP waaraan eerder al gememoreerd is zou ingezet kunnen worden. De heer Spohr vraagt op grond waarvan inspreker denkt dat uiteindelijk niet wordt voorgesteld om de onderdelen apart uit te voeren. De heer Van Pinxteren citeert nogmaals uit het stuk van GS: “Mogelijk kunnen enkele onderdelen zoals de aanleg van de snelfietsroute en de ecologische verbindingszones afzonderlijk gerealiseerd worden. De overige onderdelen zijn echter onderling afhankelijk en kunnen niet los van elkaar worden uitgevoerd”. De heer Spohr vraagt nogmaals waarom. De heer Van Pinxteren vervolgt dat ook het college van GS enig oog heeft voor het feit dat dit een gevoelig punt. Het aangegeven onderzoek, waar in een motie om gevraagd is op 24 mei vorig jaar, is pas in mei van dit jaar gestart. De heer Spohr begrijpt dat in de Staten is opgemerkt dat er redenen zijn om deze onderdelen apart uit te voeren en vraagt of dit ook betekent dat wanneer dit apart uitgevoerd zou kunnen worden dat dit mogelijk niet uitgevoerd zal kunnen worden als nader onderzoek uitwijst dat er andere oplossingen zijn.

De heer Van Pinxteren heeft begrepen uit de gesprekken die hij heeft gevoerd met de Federatie Langstraat Spoorbruggen dat gevraagd is om te kijken of er alternatieven zijn. En die zijn er, hij heeft zojuist een alternatief genoemd. Niets doen is ook een alternatief. De heer Spohr verwijst naar het contract met de aannemerscombinatie dat uitgevoerd moet worden omdat de gemeente anders een schadeclaim krijgt en wellicht slechter af is. Het feit dat de Staten aangeven dat bepaalde onderdelen niet uitgevoerd hoeven te worden betekent dat deze stelling kennelijk niet helemaal opgaat. De heer Van Pinxteren is geen jurist, maar vraag zich af of de Europese aanbesteding uit 2018-2020, die inmiddels meer dan verdubbeld is in kostprijs, nog wel rechtsgeldig is. De heer Spohr is wel jurist, maar denkt dat niet de bedoeling is om vanavond allerlei juridische meningen naar voren te brengen. Kennelijk is het zo dat GS juridisch ruimte ziet om deze zaken te scheiden en daarom zal hij dat zo dadelijk aan de wethouder vragen. De heer Kocken had eigenlijk willen informeren naar de wereld achter de motie die in de Staten is vastgesteld, maar dat is deels al duidelijk gemaakt. Hij vraagt of er nog andere zaken zijn die de raad nog niet gehoord heeft.

De heer Van Pinxteren reageert dat er een aantal redenen ten grondslag ligt aan de motie die te maken hebben met de lange duur van het plan (15 jaar). Voortschrijdend inzicht heeft geleid tot andere inzichten waardoor bij de vaststelling van het PIP een aantekening is gemaakt om daar nog eens goed naar te kijken. GS heeft besloten om daarmee te starten na de uitspraak van de Raad van State.

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

10

De heer Van der Pluijm weet dat de heer Van Pinxteren heel erg betrokken is bij het behoud van de bruggen. Voorgesteld wordt om zaken nogmaals te onderzoeken, uitstel van de uitvoering, heroverwegen maar dit kan tot vertraging leiden. Waalwijk wil vooruit en problemen oplossen. Hij informeert wat voor gevolgen deze ideeën zullen hebben op de timing van de uitvoering. De heer Van Pinxteren verwacht dat het kan en dit wordt door GS onderschreven. Voor de Moerputtenbrug lag in 1995 de sloopvergunning op tafel, er was een aanbesteding gedaan, maar deze brug is op dit moment één van de belangrijkste iconen van Brabant. Destijds heeft hij een motie ingediend bij de Staten waarna de meerderheid voor was om eerst te onderzoeken of de brug wel gesloopt zou moeten worden. De heer Van der Pluijm hoopt dat inspreker ook begrijpt dat een deel van Waalwijk en een deel van de raad wil doorgaan omdat er problemen opgelost moeten worden. De heer Van Pinxteren heeft daar begrip voor, maar denkt dat hij de gemeente heel veel geld kunnen besparen als hij dit project van € 220 mln. achter zijn bureau volledig zou kunnen plannen. Het heeft hem verbaasd dat de participatie zo slecht verlopen is en dat is rampzalig voor de huidige problematiek. De voorzitter bedankt de insprekers voor hun bijdragen. Dit agendapunt is geagendeerd door de fractie van de VVD.

De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan de wethouder. De heer Bokšan hoorde zojuist van de insprekers dat in het belang van de samenleving bezwaar wordt gemaakt. Waalwijk had honderden woningen kunnen bouwen, het aantal handhavers kunnen vervijfvoudigen, scholen kunnen renoveren, fietspaden kunnen renoveren. Wie jarenlang procedeert in het algemeen belang, zadelt datzelfde algemeen belang op met € 100 mln. aan extra kosten en moet zich afvragen wiens belang er echt gediend wordt. In zijn optiek is dat niet het belang van de inwoners. Hij vraagt of het klopt dat het amenderen van het raadsvoorstel, dat gaat over het krediet en niet inhoudelijk over het GOL, simpelweg niet mogelijk is omdat het PIP leidend is. Wethouder Spierings antwoordt dat ieder raadsvoorstel te allen tijde geamendeerd kan worden, het PIP niet. De heer Bokšan informeert welke lessen het college heeft getrokken uit het GOL voor toekomstige grootschalige projecten, met name ten aanzien van het koppelen van deelprojecten en het moment van aanbesteden. Wethouder Spierings maakt deel uit van een stuurgroep die in de loop der tijd heel veel leden heeft gekend (projectleiders, woordvoerders). Als je niet iedere dag wilt leren sta je stil en stilstand is dodelijk.

Hij is ervan overtuigd dat er wel degelijk naar de samenleving is geluisterd waarna uiteindelijk een plan is gemaakt waarvoor de gemeente in februari groen licht heeft gekregen. Dit is voor hem een startpunt. De raad heeft in het verleden al besloten dat hij verder wil met het GOL. Er moet heel wat geld bij, daar vindt hij wat van, maar dit biedt ook heel veel kansen. Waalwijk, Heusden en Den Bosch er kunnen samen voor zorgen dat zij toekomstproof zijn. Het noemen van het economisch belang wordt hem weleens kwalijk genomen, het gaat nu over veiligheid op de snelweg, natuurontwikkeling, mobiliteit, het nakomen van afspraken aan de samenleving doordat het rustiger wordt in de wijken, het nakomen van afspraken aan het bedrijfsleven, enzovoorts. Dit is op de informatieavond op detailniveau besproken. Hij is ervan

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

11

overtuigd dat Waalwijk goed bezig is en hij is blij dat hij de plannen mag verdedigen. Hij waardeert de inbreng van de insprekers en de zorgen over de cultuur en erfgoed, maar het besluit dat het plan zo uitgerold wordt is genomen, beschreven in het PIP en beoordeeld tot aan de Raad van State. Het is tijd om te beginnen. Veranderingen zullen alleen voor vertraging zorgen en het is bekend wat vertraging kost. De heer Spohr vraagt of de gemeente heeft overwogen naar aanleiding van de opmerking van GS of er ook een afsplitsing of kleiner plan mogelijk is aangezien de raad tot nu toe altijd heeft gehoord dat dit niet kan. Wethouder Spierings reageert dat de in de Staten aangenomen motie goed is bekeken door de stuurgroep. Het project duurt vier jaar, er wordt aan de kant van Waalwijk begonnen, de fietsbrug en de dijk komen wat verder in de tijd aan de orde. Deze zijn beschreven in het PIP en zijn randvoorwaardelijk om te voldoen aan het PIP. De heer Spohr constateert dat er kennelijk twee verschillende opvattingen zijn. De wethouder geeft aan dat het randvoorwaardelijk is, GS geeft aan dat het plan wel op een andere manier uitgevoerd kan worden. Wethouder Spierings vervolgt dat het ook voor de Provincie randvoorwaardelijk is, maar het is niet zo dat het direct uitgevoerd moet worden.

Wellicht wordt pas met de dijk en de fietsbrug begonnen op het moment dat de afzwaai de Baardwijkse polder in moet, want mensen moeten daar wel kunnen blijven fietsen. De projectleiders kunnen keuzes maken in volgordelijkheid. De heer Spohr geeft aan dat het niet afgraven van de spoordijk een forse besparing oplevert en vraagt of dit is overwogen. Wethouder Spierings antwoordt dat dit in de motie wordt beschreven en de gemeente heeft aangegeven dat zij dit gaat onderzoeken. Het moet wel passen in het PIP anders gaat het niet gebeuren. De heer Den Braven merkt op dat er veel geld wordt uitgegeven om het fietspad door de Baardwijkse Overlaat geschikt te maken als snelfietsroute. De Halve Zolenlijn zoals die door Waalwijk loopt voldoet eigenlijk op geen enkele manier aan de eisen die aan een snelfietsroute gesteld worden. Hij vraagt of de wethouder kan garanderen dat er op termijn geen kosten te verwachten zijn om van het Waalwijkse deel ook echt een snelfietsroute te maken. Wethouder Spierings antwoordt dat hij dat niet kan garanderen. Vanuit de stuurgroep, de gemeente Heusden en de Provincie wordt serieus gekeken in het PIP hoe eventueel gehoor gegeven kan worden aan de wensen die vanavond naar voren zijn gebracht. De heer Den Braven doelde op het deel van de fietsroute in Waalwijk die op een geen enkele manier een snelfietsroute is.

Als dit wordt gedaan is wellicht het logische gevolg dat aan dit deel ook wat gedaan moet worden wat veel geld gaat kosten. Wethouder Spierings vervolgt dat hij zaken op hoofdlijnen beoordeeld. Hij kan niet zomaar aannemen dat de route niet voldoet, maar gaat dit bespreken in de stuurgroep. Als de route inderdaad niet voldoet moet dit besproken worden. De heer Den Braven benadrukt dat de snelfietsroute in Waalwijk op hoofdlijnen niet voldoet. Hij hoort vanavond een aantal keer dat met 100% zekerheid te zeggen is dat het PIP in beton gegoten is, maar daarmee wordt eigenlijk gezegd dat de in de Staten

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

12

aangenomen motie onzin is. Hij vraagt zich af waarom er dan nog over deze motie gesproken wordt. Wethouder Spierings leest de motie zo dat dingen onderzocht gaan worden. Of uiteindelijk wel of niet de oplossing geboden wordt dat moet afgewacht worden. De heer Den Braven komt in de raadsvergadering terug op dit punt. In 2013 ging het om € 75 mln. Daarna volgde een uitbreiding en was het in 2016 bijna € 100 mln. Van de stijging conform het aangeleverde staatje is ruim 70% beschreven als indexering. De cijfers van het CBS geven een indicatie van 33% aan als normgetal. Als aan de raad wordt gevraagd om ruim € 25 mln. extra uit te geven aan een plan dan horen daar gedetailleerde financiële gegevens onder te liggen. Als de raad die gegevens niet krijgt, is de raad verkeerd bezig is daar ja op gezegd wordt. Wethouder Spierings begrijpt de zorgen. Dit wordt georganiseerd want voordat de beslissing genomen wordt krijgt de raad meer inzicht in de kosten. Ook het rapport dat onderweg is gaat helpend zijn om een verantwoorde beslissing te nemen. De heer Den Braven is van mening dat dit heel snel moet gebeuren. De heer Kieboom hoorde van één van de insprekers meermaals dat wanneer het GOL niet doorgaat dit financieel ten goede komt aan de gemeente Waalwijk en vraagt of de wethouder dit kan bevestigen. Wethouder Spierings antwoordt dat deze vraag al technisch beantwoord is.

De heer Kieboom leest de beantwoording van de technische vragen nog even na. De voorzitter biedt gelegenheid om onderling het debat te voeren. De heer Van der Pluijm geeft aan dat ChristenUnie en VVD zich binnen de raad vaak als hoeders van de gemeente financiën profileren. Eén van de insprekers gaf al aan dat het vanavond over een uitgave van € 51 mln. gaat. Zijn fractie maakt zich zorgen over de financiën, vraagt zich af of Waalwijk dit wel kan betalen en is daarom benieuwd naar de standpunten van ChristenUnie en VVD. De heer Bokšan reageert dat de reden waarom zijn fractie daar niet op gereageerd heeft is dat dit wordt gezien als een investering in de toekomst van Waalwijk. Lokaal Belang gaf ook aan dat Waalwijk vooruit moet. Voor zijn fractie (en wellicht ook voor de ChristenUnie) was de vraag op de informatieavond wat het kost als de gemeente dit niet doet een belangrijke vraag. Als besloten wordt om dit niet te doen komen er tientallen miljoenen aan kosten richting de gemeente vanuit de Provincie en andere partijen waarvoor zij helemaal niets krijgt. Het is een financieel juist besluit, het gaat om heel veel geld, maar het is niet duur. Duur is dit niet doen. De heer Van der Pluijm kan zich vinden in deze beantwoording. Duur is een relatief begrip.

Ook zijn fractie wil graag deze investering in Waalwijk doen, maar dat neemt niet weg dat de raad zich moeten afvragen of het geld er wel is. Als het geld geleend moet worden en de rentelasten en aflossing kunnen niet betaald worden dan heeft Waalwijk een probleem. De kosten zijn enorm opgelopen, maar de vraag blijft of de gemeente het wel kan betalen. De heer Bokšan is van mening dat het college goed onderbouwd heeft hoe de gemeente dit kan betalen. Zijn fractie heeft het vertrouwen dat het GOL verder gebracht kan

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

13

worden door gronden uit te geven, meer perspectief te bieden aan ondernemers en een betere bereikbaarheid van Waalwijk Oost. Deze investering is gewoon nodig. De heer Van Groos geeft aan dat hij vanavond wat terughoudend is omdat hij jarenlang bestuurlijk verantwoordelijk is geweest. Hij moest soms op zijn tong bijten om niet te reageren op de in zijn ogen onjuiste dingen die zijn gezegd. Het antwoord op de vraag van de heer Van der Pluijm is ja. Op de informatieavond is gelegenheid gegeven om vragen te stellen over de financiën. Hij heeft het stuk gelezen. De dekking is geregeld. Het is heel veel geld, maar stoppen kost bijna net zo veel en misschien nog wel meer. Hij gaat graag met Lokaal Belang in gesprek bij de Kadernota over wat wel niet betaalbaar is en wat verstandige besluiten zijn. Het is betaalbaar en verantwoord, zeker in de richting de inwoners van Waalwijk Oost die al jaren verkeersoverlast hebben vanwege sluipverkeer door straten die daar niet op ingericht zijn. De heer Van der Pluijm heeft begrip voor de positie van de heer Van Groos en daarom vanavond de focus op de financiën waar het raadsvoorstel over gaat. De vraag is zeker of wanneer nu € 40 mln. tot 50 mln. wordt uitgegeven aan het GOL er genoeg geld is om te besteden aan bijvoorbeeld Zidewinde of een sportboulevard. Ook in de Kadernota zijn posten opgenomen die goed zijn voor de Waalwijkers.

Zijn fractie is daarom benieuwd of de ChristenUnie van mening is dat de gemeente nog geld heeft voor andere plannen die van belang zijn voor Waalwijk. De heer Van Groos reageert dat dit vanavond niet aan de orde is. De algemene beschouwingen en de bespreking over de Kadernota volgen nog en dan mag van zijn fractie een stevige bijdrage verwacht worden. Hij kan zich voorstellen dat Lokaal Belang zich zorgen maakt over andere projecten en grote investeringen, maar de extra investering die wordt gevraagd voor het GOL is het geld dubbel en dwars waard. Halverwege stoppen levert financiële problemen op en dat maakt het plaatje niet beter om het geld aan andere dingen te kunnen uitgeven. De heer Spohr zegt dat zijn fractie in de afgelopen jaren aandacht heeft gevraagd voor de financiële ontwikkeling van het GOL. In het laatste jaar werd daar niet op ingegaan door andere fracties. Het college wuifde de raad bijna weg want het GOL moet gewoon uitgevoerd worden, maar nu hoort hij vanavond heel andere geluiden en dat is toch typisch. Dat had ook in voorgaande jaren aangegeven kunnen worden, want dit kan toch geen verrassing zijn. Hij vraagt waarom er nu met een nuancering van het standpunt gekomen wordt door te zeggen dat er zorgen zijn voor andere projecten. Destijds was er een mogelijkheid om met partijen in gesprek te gaan.

De heer Van der Pluijm verduidelijkt dat de rekening pas sinds enige weken bekend is vandaar dat deze vraag nu aan de orde is. Dat maakt niet uit voor de zorgen die heel natuurlijk zijn als het over dit soort bedragen en investeringen gaat. Toen dit onder de Raad van State was had het weinig zin om deze discussie te voeren, laat staan dat het bedrag bekend was. De heer Spohr hoort de heer Van Groos zeggen dat wanneer de gemeente stopt dit misschien wel net zo veel of nog meer kost en vraagt waarop gedoeld wordt, publiekrechtelijk het PIP of de aannemerscombinatie en de contractuele verplichtingen. De heer Van Groos verwijst naar de beantwoording op technische vragen waarin een overzicht is gegeven van onder andere het niet kunnen uitgeven van bedrijventerrein en onderdelen die afgeboekt moeten worden. Volgens sommige aanwezigen is dat wat te veel opgeplust, maar het gaat om tientallen miljoenen.

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

14

Hij heeft een vraag aan de heer Den Braven over de snelfietsroute op het Waalwijkse grondgebied zoals die er nu al ligt die niet zou voldoen. Eén van de insprekers gaf dit ook aan. Hij vraagt of dit alleen voor de breedte geldt of ook nog voor andere punten. De heer Den Braven heeft gekeken welke eisen aan snelfietsroutes gesteld kunnen en mogen worden en dan gaat het inderdaad over de breedte waaraan eigenlijk op geen enkel punt voldaan wordt, de hoeveelheid kruisingen die de normen ernstig overschrijdt en nog een aantal kleine dingen. De heer Van Groos wijst op de snelfietsroute Tilburg-Waalwijk over Tilburgs grondgebied die voldoet aan de criteria ondanks het aantal oversteken en kruisingen. Ongelijkvloerse kruisingen zijn in bebouwd gebied haast een onmogelijkheid. Toen hierover werd gesproken met de Provincie en werd geconstateerd dat het Halve Zolenpad niet aan de eisen voldoet heeft de Provincie gezegd op het moment dat de gemeente moet reconstrueren of er groot onderhoud nodig is, moet het fietspad maar naar 4 meter verbreed worden. De heer Den Braven begrijpt dat dit op dat moment zal moeten gebeuren, maar daarmee vervalt het argument onder het afgraven van de dijken en het aanpassen van de spoorbrug.

De heer Van Groos weet niet of het de bedoeling is om daar vanavond over te discussiëren of tijdens de raadsvergadering aangezien de voorzitter opgeroepen heeft om de bijdragen kort te houden. Hij is dit niet eens met de heer Den Braven en gaat graag het gesprek aan in de raadsvergadering waar waarschijnlijk ook sprake zal zijn van dezelfde tijdsdruk als vanavond. De voorzitter merkt op dat voorafgaand aan de raadsvergadering ook nog onderling in conclaaf gegaan kan worden. Hij biedt de insprekers gelegenheid om een slotwoord te spreken. De heer Van Uijen hoorde de VVD over het afschrijven van gronden. Als de noordelijke parallelweg en de insteekhaven niet gerealiseerd worden en de industrieterreinen niet worden uitgebreid dan krijgt de gemeente deze waarden niet en daarom roept hij op het gesprek aan te gaan zodat deze waarden wel verkregen worden. De heer Van Gils denkt dat uit de stukken van de Staten blijkt dat het wel degelijk mogelijk is om de GOL plannen wat betreft het wegverkeer volledig uit te voeren en dat in de tussentijd onderzoek gedaan kan worden of het nodig is om de spoordijk af te graven. Het hoeft elkaar niet in de weg te staan. Persoonlijk is hij van mening dat de wegenstructuur een goede zaak is voor de gemeente Waalwijk.

De heer Hartman benadrukt nogmaals dat zijn voorstel inhoudt dat er een enorme toeristische attractie op het spel staat omdat alleen bij het herstel van de punten van de spoordijk het waarschijnlijk grootste monument van Brabant volledig in beeld kan komen. De heer Weijters merkt op dat geen enkele fractie aan de wethouder gevraagd heeft hoe de opdracht aan Twijnstra Gudde luidt, wanneer deze is verstrekt en wanneer er een antwoord volgt aangezien er op 26 juni een besluit genomen wordt. Hij is verbaasd dat er geen gebruik gemaakt wordt van de mogelijkheid om een fase 1 onderzoek te houden. Dat duurt 30 dagen. De druk die er ligt vanuit de aannemer en de vertraging; wie betaalt bepaalt. De raad kan deze ruimte nemen in plaats van geforceerd doorgaan.

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

15

De heer Van Pinxteren is niet tegen de aanleg van de wegen en zaken die nodig zijn om de ontsluiting van het industrieterrein mogelijk te maken. De aandacht gaat uit naar een belangrijke erfenis uit het verleden die hij graag met zorg wil behandelen. Hij overhandigt zo dadelijk het Statenvoorstel waaruit hij zojuist citeerde aan de voorzitter., Dit is een publiek stuk dat te vinden is op de website van de Provincie Brabant. De heer Van Groos zei dat de snelfietsroute in Tilburg wel voldoet, maar zowel in Tilburg als in Loon op Zand voldoet de snelfietsroute voor een groot deel niet aan de eisen. Afsluitend geeft hij aan dat het gemis pas komt als het er niet meer is. De voorzitter inventariseert de standpunten. De heer Tiemstra geeft aan dat het gezien alle belangen een bespreekstuk is. De heer Van Groos zegt dat het een bespreekstuk is, hij gaat vooral aangeven waarom zijn fractie het verantwoord vindt om zo veel extra geld uit te geven. Mevrouw IJpelaar bedankt de insprekers voor hun bijdragen, ook voor haar fractie is het een bespreekstuk. Zij had eigenlijk voor willen stemmen, maar gaat alles toch nog nader overwegen. De heer Spohr kiest ook voor een bespreekstuk vanwege de aanzienlijke kosten en de (on)mogelijkheden waarover vanavond vanuit het college niet helemaal duidelijkheid gegeven is, wat kan eventueel aangepast worden en wat niet.

Ook het onderzoek dat nog loopt moet aandacht krijgen. De heer Metzke denkt dat dit misschien wel één van de grootste besluiten is die de raad ooit heeft genomen en dat rechtvaardigt het aanmerken als bespreekstuk om een statement te kunnen maken, maar dat doet hij nu al, voor zijn fractie is het een akkoordstuk. De heer Den Braven maakt er een bespreekstuk van met als belangrijkste argument de financiën waar nog onvoldoende informatie over is. Mevrouw Veraa zegt dat ook haar fractie voor een bespreekpunt kiest gericht op de financiën en het onderzoek wordt nog bestudeerd. De heer Bokšan geeft aan dat het inhoudelijk een akkoord stuk is, maar omdat het een historisch besluit is en de grootste investeringspost ooit wil zijn fractie daar een bijdrage over houden. De heer Kocken kondigt een amendement aan om te kijken of de raad van Waalwijk een clausule kan opnemen in het besluit om de aanleg van nieuwe spoorbrug naar achteren te schuiven zodat het onderzoek volledig de ruimte krijgt en duidelijk kan worden welke ruimte er is voor de organisaties om de plannen ten goede aan te passen. De voorzitter constateert dat de fracties van Lokaal Belang, VVD, GroenLinksaf, Samen Waalwijk, SGP, CDA, ChristenUnie en Lijst IJpelaar het voorstel als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 26 juni a.s. De vergadering wordt geschorst tot 21.30 uur.

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

16

Bespreking raadsvoorstellen met college 4.

Vaststellen Nota Grondexploitatie 2025

Ieder jaar worden de grondexploitaties herzien. De raad besluit over de Nota Grondexploitatie. Dit agendapunt is geagendeerd door de fracties van ChristenUnie en Lokaal Belang. De heer Van der Pluijm vraagt of de wethouder kan toelichten wat de plannen zijn met de percelen Haven 8 West en waarom deze wijziging wordt voorgesteld. De beantwoording op vragen van de ChristenUnie gaf geen antwoord op deze vraag. De grondexploitatie voor Landgoed Driessen is wederom een enorme post. Hij begrijpt uit de toelichting dat er een heroverweging is geweest en een andere methode is toegepast en vraagt waarom de raad dit vorig jaar niet wist. De ChristenUnie heeft een vraag gesteld over een tekort op een project. Het college antwoordt dat zij probeert om dergelijke tegenvallers bij nieuwe overeenkomsten te voorkomen en nog betere afspraken over kostenverhaal te maken, maar hij vraagt zich af waarom dit soort tegenvallers nog steeds kan voorkomen en waarom het college niet daadkrachtig zegt vanaf nu gaat dit niet meer gebeuren in plaats van de slappe uitspraak wij proberen om betere afspraken te maken. Wethouder Klerx antwoordt dat voor de percelen op Haven 8 West een koopovereenkomst is gesloten. De gemeente is voornemens om dat gebied uit te breiden en daarom is een voorstel tot wijziging toegevoegd.

Voor het geval er meer informatie gewenst wordt doet nodigt hij de heer Van der Pluijm uit om bij hem op de koffie te komen omdat hierover nog niet gecommuniceerd is en daarom is het lastig om daar nu met naam en toenaam over te praten. Ook het college baalt dat de methode voor Landgoed Driessen niet vorig jaar al boven tafel is gekomen. De bijstelling die vorig jaar is gedaan was al groot. Dit is gedaan op de oude manier op basis van terugkijken naar ervaringen met andere aanbestedingen. Ervaring leert dat deze methode achterhaald is. In een voorspelbare markt was het prima om het zo te doen en volgden er vrij accurate schattingen, maar gebleken is dat de indexatie jaarlijks zo hoog is dat uitgaan van oude methodes geen getrouw beeld geeft van de daadwerkelijke kosten en daarom is de methode gebruikt die ook voor het IUP wordt gehanteerd op basis van landelijke kengetallen. Het voelt niet goed om dit aan de raad voor te leggen, maar helaas is het niet anders. Als het op een andere manier wordt gedaan, wordt ingeleverd op de kwaliteit (goedkopere stenen, kleinere bomen, minder bomen, andere keuzes voor trottoirbanden). Gekeken wordt of het toch mogelijk is om de kosten enigszins te drukken, maar andere keuzes liggen minder voor de hand. De tekorten op de verschillende faciliterende projecten zijn ook voor het college een aandachtspunt.

In het verleden was het in een wat rustigere markt makkelijker om aan de voorkant afspraken te maken. De gemeente wordt steeds met vertragingen, aanpassingen, bezwaar en beroep en finetuning geconfronteerd. Gekeken wordt hoe ervoor gezorgd wordt dat de kosten die de gemeente maakt tot bijna 100% kunnen worden verhaald op de ontwikkelaar want dat is eigenlijk waar het college voor staat. Met de anterieure overeenkomsten die in het verleden werden gemaakt zat de gemeente strakker vast aan bepaalde kosten die aan de voorkant te veel of te laag bleken te zijn en daar plukt de gemeente nu de wrange vruchten van. De gemeente wil in het voorstadium al afspreken dat ontwikkelaars daarvoor kosten vergoeden en ook dat in een anterieure overeenkomst veel meer rekening wordt gehouden met eventuele extra kosten zijn voor bezwaar en beroep en planaanpassingen zodat deze meegerekend wordt. Dit gaat in bij de nieuw af te sluiten anterieure overeenkomsten, de meer recente grondexploitaties.

Verslag gespreksavond 12 juni 2025

17

De heer Van der Pluijm gaat zeker koffiedrinken met de wethouder. Het lijkt alsof de organisatie ieder jaar een calculatiemethode kiest voor de berekeningen, maar het gaat natuurlijk wel om harde euro’s. Hij vraagt of de gemeente überhaupt iets heeft verdiend aan Landgoed Driessen gezien deze twee correcties. Hij vraagt of de wethouder een toezegging kan doen dat hij bij nieuwe afspraken niet voor bijna 100%, maar gewoon voor 100% gaat declareren. Wethouder Klerx zou graag een garantie afgeven dat kosten 100% gedeclareerd worden, maar dat is een te mooi veronderstelling van de wereld. De gemeente moet afspraken maken en dat probeert zij echt anders te doen dan in de afgelopen jaren is gedaan, maar er blijft altijd een risico dat er kosten gemaakt worden die niet verhaald kunnen worden. Er kan altijd iets gebeuren waardoor de gemeente tegenvallers heeft, maar het college wil dit echt tot een minimum beperken en eigenlijk uitsluiten. De gemeente heeft een grote investering gedaan in Landgoed Driessen en er zijn echt heel veel kosten toegeschreven. De ontsluitingswegen van de N261, de riolering in de Oudestraat en zelfs voorzieningen voor de wijk zijn hieruit betaald, net als sportpark De Gaard, de kunstgrasvelden, de realisering van de verenigingsgebouwen van RWB en NEO in een orde van grootte van ongeveer € 25 mln.

Met alle genoemde kosten denkt hij dat voor fase 1 op een negatief saldo van iets meer dan € 5 mln. uitgekomen wordt. De genoemde investeringen hadden anders vanuit de begroting gedekt moeten worden. De heer Van der Pluijm doet de suggestie om te gaan werken als een accountant die extra uren schrijft als er een aanvullende vraag gesteld wordt. Wethouder Klerx bedankt voor deze mooie tip. De heer Van Groos stelt vast dat er aan Landgoed Driessen in twee jaar meer toegevoegd moet worden dan wat de reserve grondexploitatie minimaal moet zijn. Zijn fractie is van mening dat de gemeente geen gemeenschapsgeld zou moeten toeleggen op projecten van particuliere initiatiefnemers die hier zelf beter van worden. Opnieuw constateert hij dat de gemeente voor zulke zogeheten facilitaire projecten voorzieningen in de grondexploitatie moet treffen of verhogen terwijl daarvoor anterieure overeenkomsten zijn gesloten. Hij vraagt wat de raad kan doen om ervoor te zorgen dat de gemeente op dit soort projecten geen geld meer hoeft bij te leggen. Op pagina 10 staat dat dit niet altijd te voorkomen is omdat realistische ramingen niet altijd juist blijken te zijn. Hij vraagt waarom niet net als bij planschade wordt opgenomen dat de kosten voor de ontwikkelaar zijn.

Dat het om flinke bedragen kan gaan blijkt uit een specifiek voorbeeld in een raadsvoorstel van 31 oktober 2019 voor het realiseren van een nieuwe doorsteek naar de Winterdijk en de aankoop van het perceel Grotestraat 239. Daar is met geen woord gerept over een negatief resultaat, het ging alleen maar over het krediet voor de aankoop terwijl vorig jaar al een verliesvoorziening voor dit complex is getroffen voor meer dan € 230.000 en daaraan moet nog eens ruim € 35.000 worden toegevoegd. Voor Mr. Van Coothstraat 6-8 is een voorziening getroffen van € 17.500. Hij vraagt wat het college wil doen aan het sponseren van particuliere initiatieven. Hij vraagt voorts waarom het college een voedselbos heeft aangekocht, of de raad hiertoe opdracht heeft gegeven of dat dit onderdeel is van een door de raad vastgesteld document. Meer dan twee jaar geleden is de raad geïnformeerd over het besluit van het college om onderzoek te doen naar alternatieve scenario’s indien het GOL een verdere vertraging oploopt. De kosten hiervoor zouden ten laste worden gebracht van het complex Haven 8 Oost. De raad is tot nu toe, ondanks zijn vragen vorig jaar, over de kosten noch de uitkomsten geïnformeerd. Dit antwoord lijkt hem met het oog op het voorgaande raadsvoorstel relevant. Hij vraagt waarom hierover niets is opgenomen in de nota.