Verslag extra raadsvergadering 160622

NOTULEN van de openbare vergadering van de raad der gemeente Waalwijk, gehouden op 16 juni 2022 Voorzitter:

mevrouw S. Ausems, burgemeester

Griffier: Plv. griffier:

mevrouw J. Louer mevrouw F. Opperman

Tot en met agendapunt 5, benoeming wethouders Aanwezig de leden: de heer J. van Baardwijk de heer R. Bakker* de heer A. van Belkom** de heer M. Bokšan de heer F. den Braven de heer G. den Braven** mevrouw C. de Bruijn de heer J. van Dijk de heer J. van Groos de heer A. van Hamond mevrouw B. de Jongste-van Heijst de heer J. van den Hoven* (aanwezig bij agendapunten 5 en 6) mevrouw I. Klerks de heer T. Klerks** de heer T. Klerx mevrouw B. Koptagel-Demirbas mevrouw Y. van Laar de heer W. Lodenstijn de heer T. Mertens de heer H. Metzke** mevrouw D. Odabasi-Seker* de heer L. Ottens (afwezig na agendapunt 10e) de heer N. van der Pluijm mevrouw S. Schuijffel* de heer F. Spierings de heer R. Spohr (aanwezig vanaf 19.40 uur) de heer R. Tiemstra (afwezig vanaf agendapunt 10c.) mevrouw M. Veraa mevrouw M. Verhagen-van Lier de heer H. van Zelst (afwezig vanaf agendapunt 10c) Afwezig zijn de leden:

de heer B. Bruurmijn mevrouw Y. IJpelaar-Alias mevrouw M. Schilders

Tevens aanwezig:

de heer E. Daandels, wethouder (tot agendapunt 5)

* Na benoeming wethouders (agendapunt 5) zijn de heer Ronald Bakker, de heer John van den Hoven, mevrouw Dilek Odabasi-Seker en mevrouw Sheila Schuijffel geen raadslid meer en vanaf agendapunt 5 aanwezig als wethouder. ** Vanaf agendapunt 7 zijn de heren Ad van Belkom, de heer Gijs den Braven, de heer Tom Klerks en de heer Hans Metzke aanwezig als lid van de raad.

Notulen:

1.

mevrouw I.C. Wendt-Kok (Notuleerservice Nederland)

Opening

De vergadering wordt geopend om 19.00 uur. De voorzitter: Laten wij ons vanuit onze eigen visie of geloofsovertuiging bij het begin van deze raadsvergadering bezinnen op onze gemeenschappelijke opdracht en verantwoordelijkheid om deze gemeente te besturen. 2.

Mededelingen

De voorzitter: Welkom aan iedereen, ook aanwezige familie en vrienden, andere belangstellenden op de publieke tribune en de pers. Ook welkom aan de kijkers thuis. Deze vergadering wordt via een livestream uitgezonden. De presentielijst is getekend. Ik heb afmeldingen ontvangen van mevrouw IJpelaar, mevrouw Schilders en de heer Bruurmijn. De heren Spohr en Van den Hoven zullen later aanwezig zijn. Vanavond is een bijzondere raadsvergadering die in het teken staat van het coalitieakkoord, de benoeming van de wethouders en een aantal nieuwe raadsleden. Gezien de aard van de avond is het niet de bedoeling dat u uitgebreid met elkaar in debat gaat. Natuurlijk kunt u uw bijdrage leveren en uw vragen stellen, voelt u zich daartoe vooral uitgenodigd, maar we proberen ook de avond in het kader te stellen van de bijzonderheden die op de agenda staan. Het coalitieakkoord komt inhoudelijk nog verder aan de orde bij de kaderstelling op de begroting op 14 juli 2023. Het coalitieprogramma dient natuurlijk als input voor deze kaderstelling, en dan kunt u het verdergaande inhoudelijke debat met elkaar voeren. In geval van hoofdelijke stemming zal nr. 2, de heer Ottens, als eerste zijn stem uitbrengen. 3.

Vaststelling agenda

De voorzitter: Op de agenda staat een groot aantal benoemingen. Volgens de Gemeentewet is een stemming over personen geheim en gebeurt deze altijd schriftelijk. Het reglement van orde van de raad schrijft voor dat de voorzitter twee raadsleden tot stemcommissie benoemt. Ik stel voor de heer Van Baardwijk en de heer Van Groos tot de stemcommissie te benoemen. Na sluiting van deze vergadering nemen we afscheid van wethouder Daandels, die nu nog op zijn gebruikelijke plek zit, en de heer Lagendijk die op 1 juni met pensioen is gegaan en vandaag nog even aanwezig is. De SGP heeft ons verzocht om een lichte overschrijding van de pitchtijd bij agendapunt 4, de bespreking van het coalitieakkoord, toe te staan. Ik stel voor hiermee coulant om te gaan. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 4. 4a.

Bespreking coalitieakkoord 2022-2026 ‘Samen werken aan de toekomst’ Toelichting door Timon Klerx namens de coalitiepartijen

De heer Klerx: Voorzitter, beste raadsleden, fractievolgers, gasten op de publieke tribune, kijkers via de livestream. Ontzettend bedankt dat jullie hier allemaal aanwezig Notulen raadsvergadering 16 juni 2022

2

zijn en dank, voorzitter, dat ik namens de coalitiepartijen LokaalBelang, VVD, GroenLinksaf en D66 kort deze bijeenkomst mag aftrappen. Zoals ik vorige week ook al zei bij de presentatie van het coalitieakkoord, kijken we terug op een constructief proces om te komen tot het coalitieakkoord, zowel onderling tussen de vier partijen als tijdens de verschillende bijeenkomsten met de raad. De gesprekken met de maatschappelijke organisaties, ondernemers, inwoners en in het bijzonder onze jongeren. We hopen vanavond ook weer op een constructief gesprek over het coalitieakkoord. Natuurlijk is er hierna nog voldoende ruimte om het gesprek te vervolgen, onder andere tijdens de gespreksavond op 30 juni en het kaderstellend debat op 14 juli. Alle partijen zijn gevraagd om vanavond een reactie te geven op het coalitieakkoord. De coalitiepartijen zullen zo beginnen, maar we zijn ook erg benieuwd naar de reacties van de overige partijen. Namens LokaalBelang zal ik niet zelf onze pitch geven om enigszins duidelijk te houden wanneer er namens de coalitie wordt gesproken en wanneer namens LokaalBelang. De ambitie van de coalitie is echt om samen te werken aan de toekomst. Niet voor niets is dat de titel van ons coalitieakkoord. Zoals bekend deden we dat al, want we willen nog steeds samen duurzaam vooruit, maar we hebben ook nieuwe accenten toegevoegd.

De wereld verandert, de uitdagingen zijn groot, maar we gaan voortvarend aan de slag wat ons betreft. We zijn ook blij dat we na de zomervakantie weer het gesprek voortzetten over cultuur en proces. Daar hebben we ook al een paar keer eerder over gesproken, maar dat zijn we wat ons betreft zeker niet vergeten. Ook onze ambitie om een duale werkgroep aan te wijzen om na te denken over democratische vernieuwing draagt hieraan bij. Zowel de snelle en simpele voorstellen voor ons huidige beleid als de ideeën voor vergaande initiatieven. Hier is ook echt werk aan de winkel en wat mij betreft is dat het specifiek noemen waard. Laten we vanavond starten met samenwerken aan onze toekomst. 4b.

Reacties coalitiepartijen

De heer Van der Pluijm: Voorzitter. Het is een fantastische dag vandaag. De zon schijnt, het is mooi weer, het is heerlijk wonen en werken in Waalwijk en bij gelegenheid zelfs met gratis drank. Na de verkiezingen die voor LokaalBelang zeer positief uitpakten, mochten we aan de slag met wat bijna een derde van de stemmers belangrijk achtte, namelijk het partijprogramma van LokaalBelang. Daarom zijn we blij met dit coalitieakkoord. Samen met de coalitiepartners hebben we invulling kunnen geven aan onze plannen: aan wat wij voor ogen houden om Waalwijk nog beter te maken en wat voor onze inwoners belangrijk is. Daarbij zijn we uitdagingen niet uit de weg gegaan, want we zijn er voor alle mensen. We hebben ingezet op preventieve gezondheidszorg, waardoor we minder druk krijgen op de curatieve zorg. Denk hierbij aan gemakkelijker toegang voor ouderen tot een inloopvoorziening met laagdrempelige hulp en een budgetvergroting voor zorgondersteuning. Maar ook, zoals ons duidelijk werd bij de introductiebijeenkomsten van de raadsleden, het continueren van de maatschappelijke ondersteuning. Dat maakt dat inwoners mee kunnen doen in onze gemeenschap. Waalwijk is een stad in bloei. We zetten in op extra woningen door projecten als het oude slachthuis, fase twee in Landgoed Driessen, en op termijn De Els. We gaan aan de slag met innovatieve woonzorgconcepten zoals pre-mantelzorgwoningen.

Om deze projecten te faciliteren, maken we extra budget vrij voor meer capaciteit bij vergunningsverlening. Datagedreven werken krijgt extra aandacht. Veel informatie is al voorhanden en kunnen we benutten voor het welzijn van de individuele burger maar ook voor de bloei van de samenleving als geheel. We maken gebruik van Smart-City-ontwikkelingen om het onze burgers makkelijker te maken. Een deel van onze jongeren en hun omgeving heeft ondersteuning nodig. We zorgen ervoor dat jeugd en jongeren gezond opgroeien en zich goed kunnen ontwikkelen. We Notulen raadsvergadering 16 juni 2022

3

komen hiervoor met een programmatische aanpak. De tweede uitdaging gaat over het beter behouden of het terughalen van werk en wonen voor jongeren om de braindrain te stoppen. De huidige inzet gaan we vergroten. Ook zou LokaalBelang LokaalBelang niet zijn als we geen aandacht zouden houden voor sport en cultuur. Waalwijk kent een rijk verenigingsleven. Dat willen wij behouden en zelfs versterken. We stellen geld beschikbaar voor een nieuwe sporthal in Waspik en het verduurzamen van zowel het zwembad als sporthal Ziedewinde in Sprang-Capelle. Een feestje op zijn tijd is belangrijk voor ons Waalwijkers en zodoende bieden we in ons coalitieprogramma ondersteuning voor het organiseren van onze eigen kleinere en middelgrote evenementen. Veel burgers ervaren een kloof tussen het bestuur en de burger en vinden het belangrijk dat het gemeentebestuur actief contact zoekt met de samenleving en luistert naar de gevoelens en argumenten. Dit is voor ons de reden geweest een vijfde wethouder aan te stellen in Waalwijk. Waar er ruimte voor zes, maar we tot heden met vier wethouders werkten, vinden we het belangrijk dat deze meer ruimte krijgen om te investeren in de contacten met de burgers. Ook gezien de grote opgave op het gebied van duurzaamheid, wonen en maatschappelijke ondersteuning zijn we erg content met een grotere personele bezetting van ons college.

Naast grote maatschappelijke opgaven hebben we vanzelfsprekend ook aandacht voor de woonwijken. We werken reeds, en met dit akkoord nog meer, aan leefbaarheid in de wijken en veiligheid op straat. We maken gebruik van nieuw mobiel cameratoezicht op plekken waar veel overlast of verkeersovertredingen plaatsvinden. Zo kunnen we gericht en snel inspelen op meldingen van inwoners. Goed onderhouden trottoirs vinden we belangrijk. Naast de miljoenen die naar wegonderhoud gaan, komt er extra bij voor onderhoud. We willen groene speel- en ontmoetingsplaatsen in de wijk realiseren voor iedereen, ook voor mensen met een beperking. De openbare ruimte moet toegankelijk zijn en uitnodigen tot ontmoetingen en activiteiten. In dit coalitieprogramma staan een aantal voorstellen met structurele plannen en ook incidentele impulsen. Wij investeren in onze inwoners. Daarbij was het voor de coalitiepartners een flinke puzzel om met beperkte middelen zo veel mogelijk voor Waalwijk te kunnen bereiken. Hierbij dan ook dank voor de ambtelijke ondersteuning tijdens het vormen van de coalitieplannen. Ik realiseer me dat niet al onze LokaalBelang-aandachtspunten met deze toelichting benoemd kunnen worden. Het zal samenwerken in plaats van tegenwerken vergen van ons allen om invulling te geven aan de toekomst van Waalwijk.

Ik sluit daarom af met het motto van dit akkoord: aan de slag met samenwerken aan de toekomst. Mevrouw Klerks: Voorzitter. Het is een feestelijke avond, want we hebben een nieuw coalitieprogramma en we gaan vanavond verschillende mensen nieuwe banen geven. Zowel de mensen in de rol van wethouder als van raadslid wens ik heel veel succes. Voor het eerst in mijn carrière als raadslid mag ik deze pitch geven. Die gaat natuurlijk over het bereikte coalitieakkoord. Ik moet toegeven dat ik even moest opzoeken wat we precies gingen doen, want over een maand staat het coalitieakkoord pas echt ter discussie, als we met de kadernota aan de slag gaan. Dus de grote lijn voor vandaag: een paar complimentjes uitdelen, tevreden terugkijken op het proces van coalitievorming en aangeven wat iedereen positief en negatief vindt aan dit coalitieakkoord. Naast dit geijkte pad voor de pitch in deze bijzondere vergadering mag u natuurlijk zoals altijd van mij een persoonlijke noot verwachten. We beginnen met een kleine terugblik op de verkiezingen. De uitslagenavond was niet wat de VVD ervan had verwacht. Allereerst was de helft van ons team afwezig, omdat we elkaar allemaal aangestoken hadden met corona. Een gezellige en intensieve periode van samenwerken kwam tot een einde, misschien wel op de meest passende manier waarop Notulen raadsvergadering 16 juni 2022

4

dat in deze tijd kan. De uitslag was ook teleurstellend, laten we daar eerlijk over zijn. We hadden niet gerekend op een terugval in zetels, maar hebben de uitslag inmiddels geëvalueerd en achter ons gelaten. In de vorming van een nieuwe coalitie wilden we dat inbrengen waar de VVD voor staat: krachtige en heldere bestuurlijke kwaliteit met een eenduidig verhaal. In de vorming van deze coalitie hebben alle partijen de ruimte gekregen om hun eigen speerpunten in te brengen. De uitkomst is een mengelmoes van verschillende zienswijzen op onze gemeente, die dicht bij de inwoners het verschil kan maken. We hebben naar elkaar geluisterd, de tijd genomen voor dit proces en getracht om ook inwoners en de rest van de raad bij dit proces te betrekken. Wetende dat de raad gaat over verschillen, over oppositie en coalitie en over conflict, is het mooi dat we dat gedaan hebben. De VVD is tevreden met wat dat heeft opgeleverd en ziet verschillende elementen ervan in het coalitieakkoord terug. Complimenten dus aan LokaalBelang voor het inzetten van het traject voor coalitievorming op deze wijze. Het coalitieprogramma laat ook zien waar wij als VVD voor stonden in de verkiezingsperiode. We hebben in de afgelopen jaren mooie grote projecten ingezet, maar het is nu tijd om dicht bij de inwoners het verschil te maken.

Onze inwoners zien namelijk niet wat het ons oplevert dat we een haven bouwen en ik betwijfel zelfs of zij snappen wat we aan de GOL hebben. Als je dan weet hoeveel miljoenen er naar die projecten gaan, is het dan nog zo vreemd dat weinig mensen naar de stembus komen? U en ik in deze zaal weten waar we dat voor doen, maar is dat ook zo buiten dit theater? Het mooie aan dit coalitieprogramma is dat de inwoners van onze gemeente directer kunnen zien wat we voor hen doen. Doordat we een offensief starten tegen zwerfafval, hondenpoep en te hard rijden. Dat zijn de dingen die er voor hen toe doen. Dat we meer geld uittrekken voor onderhoud van wegen, speeltuinen groener maken en boa’s kunnen inzetten rond oud en nieuw voor vuurwerkoverlast. Dat zijn dingen die ertoe doen. Meer huizen bouwen, huizen verduurzamen en het veiliger maken op straat. Dat doet ertoe. Als we die dingen doen die ertoe doen, willen de mensen hier echt komen wonen en komen jongeren na hun studie weer terug naar onze gemeente. Tegelijkertijd blijven de jongeren hier wonen, omdat ze het kunnen en willen. Zij worden dan niet meer verdreven naar andere steden, omdat daar meer betaalbare huizen zijn. Omdat dit coalitieakkoord al die elementen bevat, geef ik complimenten aan alle partijen die dit coalitieakkoord tot stand hebben laten komen.

Natuurlijk zijn dat GroenLinksaf, D66 en LokaalBelang, maar ik wil ook graag de ChristenUnie en de SGP bedanken voor hun bijdragen. En natuurlijk Samen Waalwijk voor de kritische noot die ze steeds geven, hoewel we natuurlijk ook hopen dat ze eens een keer positief worden. Zeker ook complimenten aan de ambtenaren die ons ondersteund hebben in dit traject en de inwoners van onze gemeente die op verschillende wijzen hebben laten weten wat belangrijk is voor hen. Met name mijn complimenten voor de jongeren die in deze zaal hun stem hebben laten horen. En dan tot slot mijn eigen noot. Lieve collega’s, dit is het begin van de komende vier jaar. De piketpaaltjes zijn geslagen door deze coalitie. Hoe onze weg hierlangs meandert, bepalen wij. Wij bepalen of we onze verschillen de boventoon laten voeren, of ons gezamenlijke doel om er een mooier Waalwijk van te maken centraal stellen. Wij bepalen of we elkaar serieus nemen en het spel in dit theater spelen, of een individuele weg kiezen en daarmee onze doelen proberen te bereiken. Wij bepalen of we politicus zijn of vooral inwoner van deze stad. Wij bepalen of we acteren of onszelf als mens laten zien. Van de VVD en van mij mag u de komende jaren verwachten dat we eerlijk spel spelen. Wij stemmen niet mee als het gaat om landelijke thema’s.

We hebben altijd oog voor de ondernemer in onze gemeente, we willen zo min mogelijk regels, we letten op de centen en we durven onszelf te laten zien, of het nu gaat om opkoopbescherming, Notulen raadsvergadering 16 juni 2022

5

aandachtspunten bij sportaccommodaties of het verweven van onze hobby’s met de binnenstad. Want op die manier blijft Waalwijk goed en wordt het nog net wat beter. De heer Van Groos: Dank, mevrouw Klerks, voor uw verhaal. Ik zat nog na te kauwen of je inwoner en politicus kunt zijn, of dat dezelfde personen kunnen zijn. Het werd een beetje als tegenstelling gezet, maar goed, daar wil ik het verder niet over hebben. Ik heb een kleine vraag over een detail. In het coalitieakkoord stond al ‘optreden tegen verkeersovertredingen’. U noemt de snelheidsovertredingen. Kunt u iets zeggen over hoe dat dan zou moeten? Wij zijn namelijk geen politie. Mevrouw Klerks: Dat klopt. De VVD krijgt verschillende signalen over bepaalde wegen, waarop veel te snel wordt gereden en waar onze inwoners een onveilige situatie ervaren. Wat we als gemeente kunnen doen, is kijken naar de inrichting van die straten en snelheidsbeperkende maatregelen nemen. Dat is iets waar we mee aan de slag zouden kunnen. De heer Van Groos: Goed, we zullen zien. Ik lees iets anders in het coalitieakkoord maar dat is kennelijk de ruimte die er is en dat biedt ons ook de komende jaren de ruimte. Mevrouw Klerks: Als het goed is, heeft u ook gezien dat er extra geld wordt uitgetrokken voor het IUP, dus dat betalen is in ieder geval vast geregeld. De voorzitter: Dank u wel.

Niet alle partijen zijn genoemd en ik ga er vanuit dat we in alle scherpte het debat met elkaar kunnen voeren om gezamenlijk tot wijze besluiten komen, zoals we doen in een democratie. Het woord is aan GroenLinksaf. De heer Den Braven: Geachte voorzitter, beste aanwezigen en collega’s. GroenLinksaf is zeer tevreden met het verloop en het resultaat van de coalitieonderhandelingen. Daarvoor dank aan alle betrokkenen, zowel politiek als ambtelijk. Een speciaal woord van dank aan Stavros Zouridis en Timon Klerx. Onder hun leiding vonden de gesprekken in een zeer open sfeer plaats en was er steeds een duidelijke focus op een duurzaam en uitvoerbaar resultaat. Daardoor hebben we op gelijkwaardige basis kunnen spreken over alle onderwerpen en dat is terug te zien in het coalitieprogramma. Er zitten verrassend weinig grote concessies in. We hopen dat dit akkoord voor heel de raad werkbaar zal zijn en dat het motto ‘samenwerken aan de toekomst’ ook echt werkelijkheid wordt. Dat vraagt wat van ons allemaal. De toekomst van onze mooie gemeente kunnen we alleen samen vormgeven. Voor GroenLinksaf waren vooraf een aantal zaken heel belangrijk en die zaken lezen wij gelukkig duidelijk terug in het akkoord. Ons verkiezingsprogramma heette ‘groen voor elkaar’ en we lopen het verhaal even in zeer grote lijnen langs om aan te geven waar wij onszelf duidelijk terugvinden.

Als je groen zegt, zeg je duurzaamheid. Voor GroenLinksaf is dat een duidelijk punt. De vorige coalitie heeft duurzaamheid stevig in de steigers gezet en in de komende periode gaan we over tot uitvoering. Als je het akkoord doorleest, valt op dat het begrip duurzaamheid in bijna alle paragrafen een belangrijke factor is. We gaan er nog steeds vanuit dat we in 2043 als gemeente klimaatneutraal zijn. We gaan door met onze duurzaamheidsambities zoals in de afgelopen periode vastgelegd in verschillende visiedocumenten. Daarmee blijft deze coalitie koersvast met het toekomstbestendig maken van Waalwijk. In onze snel veranderende wereld is duurzaamheid alleen maar belangrijker geworden, en niet alleen voor Waalwijk. Ook daarom hebben wij er vertrouwen in dat de noodzakelijke randvoorwaarden op tijd in orde zullen zijn. Linksaf wordt in ieder geval heel blij van het feit dat alle coalitiepartners de genoemde ambities volledig ondersteunen. Waalwijk blijft ook koersvast als het gaat om onze groene omgeving. Het beleid op het gebied van natuur en biodiversiteit wordt voortgezet. We gaan voor het behoud van Notulen raadsvergadering 16 juni 2022

6

bestaande natuur en het waar mogelijk omvormen van cultuurgrond tot natuurgrond. Ontwikkelingen op het gebied van stikstofbelasting in en rond onze natuurgebieden maken dat echt noodzakelijk. Er is in dit programma ook echt aandacht voor vergroening in alle wijken en kernen. In nieuwe plannen krijgen wandelaars en fietsers zo veel mogelijk voorrang op auto’s. Ook daar wordt GroenLinksaf blij van. Een van de grootste uitdagingen voor de komende jaren zien wij in het sociaal domein. De kosten van de uitvoering in de zorg blijven stijgen en de financiering blijft al jaren achter. In het coalitieprogramma staan afspraken om daar de komende jaren echt werk van te maken. De mensen die nu aangewezen zijn op zorg zullen natuurlijk gewoon houden wat ze nodig hebben, maar in de toekomst willen we meer inzetten op voorkomen in plaats van op genezen. Dat spreekwoord kennen we allemaal, maar de uitvoering daarvan was tot nu toe iets bewerkelijker dan we vooraf dachten. Dat zal de komende periode niet anders zijn, maar we hopen het verschil te kunnen maken met een meer integrale aanpak. Daarmee willen we ervoor zorgen dat onze mensen samen veel meer zelf kunnen oplossen, zonder professionele hulp en zonder onnodig complex ingrijpen van buitenaf.

Waalwijkers moeten weer gaan klaarstaan voor de mensen in hun omgeving die dat nodig hebben en wij moeten de Waalwijkers helpen bij het maken van die omslag. Als dat lukt, gaan we allemaal heel erg blij worden. Samenwerken dus, aan onze gezondheid en leefomgeving. Maar ook aan onze toekomst, onze jeugd. Jongeren zijn de toekomst van Waalwijk en ze verdienen dan ook alle aandacht die we ze kunnen geven. Het klinkt als een open deur, maar we willen dat alle jongeren de kans krijgen om zich te ontwikkelen tot gezonde volwassenen. De zin komt letterlijk uit het akkoord. Dan zouden we ook nog het liefst zien dat de jongvolwassenen zich binden aan Waalwijk, zodat de investeringen die we doen in onze toekomst ten goede komen aan onze gemeenschap. Daar worden we allemaal beter van en daarom gaan we extra hard werken en zoeken naar manieren om jongeren uit de zorg te houden. We gaan jongerenwerkers meer zichtbaar aanwezig laten zijn in de wijken waar ze nodig zijn en we gaan proberen onze oudere jongeren zo veel mogelijk voor Waalwijk te behouden. Er zijn natuurlijk veel meer zaken in het akkoord die we zouden kunnen benoemen, maar de spreektijd is beperkt. Linksaf is blij met het akkoord en blij met het feit dat de genoemde punten in de coalitie op een heel breed draagvlak kunnen rekenen. Het akkoord is groen en vraagt ons naar elkaar om te kijken. Groen voor elkaar dus.

We hopen dat we in de komende periode samen veel goeds kunnen doen, met heel de raad, voor onze burgers. Want aan een goede toekomst moet je samen werken. De voorzitter: Dank u wel. Ik wil ook even aandacht voor het feit dat u na vier jaar weer uw maidenspeech heeft gedaan deze avond. De heer Van Groos: Een korte vraag, met name over het eind, over het ‘samen’. Wat verstaat u onder ‘samen’ als het gaat om de raad? Is dat een uitnodiging aan de nietcoalitiepartijen om vooral maar in te stemmen met alle raadsvoorstellen die er liggen? Is samen ‘sluit je aan bij ons’, of zou het ook nog iets anders kunnen inhouden, bijvoorbeeld dat coalitiepartijen zeggen: dat is een heel goed idee, laten we dat eens samen uit gaan werken’? De heer Den Braven: Zoals u weet heb ik zelf ook van de twaalf jaar die ik in de raad gezeten heb, tien jaar in de oppositie gezeten. Ik ken dit probleem. Wat u zegt, zou ik heel fijn vinden, maar dat moet wel van twee kanten komen. Het zou ook fijn zijn als de oppositie niet automatisch nee zegt tegen dingen die vanuit de coalitie komen. Op die manier kunnen we elkaar prima vinden, denk ik. Het zou mij echt wat waard zijn als we het echt samen kunnen doen. Daarom heb ik daar ook zo de nadruk op gelegd net. U kent mij, wij staan daar open voor. Notulen raadsvergadering 16 juni 2022

7

De heer Van Zelst: Ik hoorde in uw betoog een aantal keren dat u afstand hebt genomen van het woordje groen in uw partijnaam. Ik begrijp dat want het valt niet mee om groener te zijn dan de SGP. Prima, maar daar vinden we elkaar wel in. U had het vooral over de natuurgebieden en het beschermen ervan, maar wat ik eigenlijk miste in het coalitieakkoord is wat GroenLinksaf gaat doen voor de boeren in ons gebied, want die krijgen het ook moeilijk. De heer Den Braven: Ja, die krijgen het moeilijk. U zult zien dat er vanavond al schriftelijke vragen gesteld gaan worden door LokaalBelang en GroenLinksaf over wat dit allemaal gaat betekenen. Ik neem aan dat wij met zijn allen gaan proberen om de impact voor onze boeren zo klein mogelijk te houden. Helaas zijn wij niet de enigen die dat bepalen en dingen die moeten gebeuren, moeten gebeuren. Het is wat het is. De heer Van Zelst: De dingen die moeten gebeuren, moeten gebeuren. Wat moet dat moet, dat ben ik met u eens, maar we kunnen natuurlijk wel proberen daar als gemeente iets aan te doen en dan hoop ik u aan onze zijde te vinden. De heer Den Braven: Dat hangt af van welke voorstellen u daarin doet, maar mochten het voorstellen zijn die wij kunnen ondersteunen, zeker. En nog één ding. Het is niet per ongeluk dat ik Linksaf zeg in plaats van GroenLinksaf.

Als u teruggaat in de geschiedenis zult u zien dat het eigenlijk al sinds veertig jaar geleden, want wij bestaan dit jaar veertig jaar, de gewoonte is het woordje Linksaf te gebruiken zonder Groen. Aangezien ik een oude rot ben en veertig jaar geleden al betrokken was bij de oprichting van WaalwijkLinksaf, vond ik het best grappig om dat gewoon te doen. De heer Mertens: We zijn heel blij met het coalitieakkoord ‘Samenwerken aan de toekomst’, dat vandaag op tafel ligt. Dank aan de coalitiepartners voor de goede en constructieve gesprekken die we gevoerd hebben en die geleid hebben tot dit akkoord voor de komende vier jaar. Dank aan de oppositiepartijen en onze jongeren voor de input en accenten die zij ons hebben aangereikt. Ook dank aan de ambtelijke ondersteuning die bijna twee maanden lang hun zaterdagen hiervoor opofferden, en tot slot aan Stavros Zouridis die ons op de juiste momenten weer op weg hielp. Het coalitieakkoord ‘Samenwerken aan de toekomst’ sluit uitstekend aan bij ons verkiezingsprogramma en de daarbij behorende idealen. Onze drie hoofdpunten zijn een woning voor iedereen, een duurzame toekomst en kansen voor jong en oud. Deze vind je duidelijk terug in dit akkoord. De titel van dit prachtige coalitieakkoord is ‘Samenwerken aan de toekomst’. Ik spreek dan ook de hoop uit dat we elkaar als raad en college goed weten te vinden.

Maar bovenal doen we dit werk samen voor en samen met onze inwoners, instellingen en ondernemers. Samenwerken aan een mooier en duurzamer Waalwijk is wat we in dit akkoord nastreven, met meer aandacht voor participatie en democratische vernieuwingen. Te denken valt aan de introductie van een burgerbegroting. Bovendien hebben we oog voor een inclusieve samenleving: voor mensen die slecht ter been zijn, in een rolstoel zitten of blind zijn. Maar ook voor mensen die om andere redenen niet mee kunnen of mogen doen. Mensen helpen om mee te kunnen en mogen doen, is enorm belangrijk. Uiteraard horen discriminatie en uitsluiting niet thuis in Waalwijk. En dan werken aan de toekomst, daar herkent u D66 ongetwijfeld in. Onze ambitie is te bouwen aan een duurzame toekomst voor onze kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen. We kunnen op Waalwijkse schaal een bijdrage aan leveren door veel aandacht te schenken aan klimaat en milieu. Te denken valt aan de warmtetransitie, een circulaire economie, een goed grondstoffenbeleid, aandacht voor het terugdringen van hittestress en het behouden en toevoegen van groen. Het werken aan de toekomst ziet u ook terug in de grote aandacht voor onze jeugd en jongeren. Voor een goede Notulen raadsvergadering 16 juni 2022

8

samenleving is een evenwichtige balans in de bevolkingsopbouw belangrijk. Jongeren komen nu moeilijk aan een huis en trekken mede daardoor sneller weg uit de gemeente Waalwijk. We willen de jeugd en jongeren graag kunnen bieden wat ze nodig hebben, of het nu gaat om een goede start, een goede gezondheid of een goede eerste woning. Deze jonge mensen hebben we hard nodig bij alle grote toekomstige uitdagingen en ambities die er liggen voor Waspik, Sprang-Capelle en Waalwijk. Tot slot verdient de communicatie met en de participatie van inwoners onze extra aandacht. Waalwijk maken we samen. Dat doen we niet in deze zaal en zelfs niet in dit gebouw. Waalwijk wordt vooral buiten gemaakt. Om daar een goede bijdrage aan te leveren als raad, college en gemeente, moeten we er echt op uit. In gesprek zijn en blijven met al onze inwoners, niet alleen met hen die iets op te merken hebben. Een grotere betrokkenheid van onze inwoners, van veel meer inwoners, levert een beter Waalwijk op. En hopelijk ook meer stemmers over vier jaar. Al met al zijn we er als D66 trots op dat we voor het eerst in de geschiedenis van Waalwijk een wethouder mogen leveren. We zetten onze schouders eronder en gaan ervoor. We zijn constructief en pragmatisch. Heeft u ons nodig, dan weet u ons altijd te vinden. 4c.

Reacties overige partijen

De heer Ottens: Mevrouw Klerks, let op, daar komt ‘ie. Voorzitter. We hebben geworsteld met onze bijdrage want, laten we eerlijk zijn, ook Samen Waalwijk kan best een aantal ambities van de coalitie onderschrijven. Het gaat echter vooral om de uitwerking en we gaan er vanuit dat die in de kadernota wordt gegeven. We komen dan inhoudelijk te spreken over de doelen en hoe die te bereiken. Vanavond geef ik daarom een aantal algemene opmerkingen mee. We vinden het jammer dat in het coalitieakkoord een evaluatie van de afgelopen periode ontbreekt. Het motorblok van de vorige coalitie gaat immers door en dan zou het goed zijn om aan te geven wat je op basis van de afgelopen vier jaar geleerd hebt. Waar je trots op bent, maar ook wat je anders gaat doen en waarom. En daarnaast: wat betekent de huidige onzekere situatie voor de komende vier jaar? Alle seinen staan immers op oranje: torenhoge inflatie, onzekerheid in de levering van grondstoffen, de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, maar ook het lage vertrouwen in de overheid. Volgens Samen Waalwijk moet dat de basis zijn voor de opgave van de komende periode. Dat geeft inzicht en perspectief voor de komende vier jaar. Niet alleen voor deze raad, maar vooral voor onze inwoners. Dan denken we vooral aan de inwoners die bij de afgelopen verkiezingen thuis zijn gebleven.

Wat Samen Waalwijk betreft zijn er vier belangrijke opgaven: betaalbaar wonen, de energietransitie, iedereen doet mee en het actieve gesprek met de samenleving. Ik zal met dit laatste beginnen. We hebben op initiatief van de coalitie een goed gesprek gehad met jongeren, complimenten daarvoor. Het verdient een vervolg. Maar er zijn meer groepen waar we het gesprek actief mee moeten gaan voeren. Denk aan de sociale impact van de stikstofmaatregelen voor de boeren. Dat is weliswaar rijksbeleid, maar als eerste overheid moet je juist met hen het gesprek aangaan over de sociale aspecten. En betrek de ZLTO actief bij alle veranderingen in het buitengebied. In het kader van een inclusieve samenleving pleiten we ook voor het instellen van een breed gehandicaptenplatform. Daarnaast willen we ook actief het gesprek zoeken met de afhakers, want een website, uitdaagrecht en een burgerbegroting is allemaal mooi en goed. Je moet echter voorkomen dat je daar alleen de mensen mee bereikt die de weg toch al kennen. Echte vernieuwing bereik je als je de mensen hebt bereikt die de weg niet kennen. Daar ligt een grote uitdaging in het meedoen. Notulen raadsvergadering 16 juni 2022

9

We zijn het ook eens met de ambitie van de transformatie van jeugdzorg naar preventief jongerenwerk. Wij hebben al sinds 2014 aangegeven dat je eerst moet investeren in het fundament, namelijk een goed jeugd- en jongerenwerk. Maar we zien wel dat voor de transformatie slechts voor één jaar geld is gereserveerd. Een transformatie is echter niet een kwestie van even de knop omdraaien. Dat is zeker niet in een jaar geregeld. Dan betaalbaar wonen. We zien de ambitie om minimaal 1.200 woningen te bouwen voor alle doelgroepen. Maar hoeveel bouwen we voor de sociale woningmarkt? Hoeveel voor starters en hoeveel voor senioren? Hoeveel goedkope, middenhuur en middenkoop? We verwachten dat er in de kadernota minimaal de percentages voor doelgroepen worden opgenomen. Wat ons betreft moet de gemeente meer moeten doen om betaalbaar wonen mogelijk te maken, uiteindelijk ook in financiële zin, en moet ze andere concepten toepassen. We zijn dan ook blij met het voornemen om woningen te splitsen, zie ons amendement vorige week om dit in de huisvestingsverordening ook mogelijk te houden. Bij betaalbaar wonen hoort ook verduurzaming. Het is schrijnend dat ook mensen met lage inkomens of middeninkomens op dit moment in de problemen komen door gestegen energieprijzen. Energiecoaches zijn goed maar energiefixers, die maatregelen uitvoeren voor mensen die het zelf niet kunnen betalen, zijn beter.

Daarnaast vinden we het belangrijker dat in de transitie naar aardgasvrij juist ook wijken met mensen met lagere inkomens prioriteit krijgen. Over de energietransitie is al veel gezegd. Wat Samen Waalwijk betreft moeten we aan de slag. Iedere hickup moet worden voorkomen en de grootste hickup is de overvolle netcapaciteit, waarover we onlangs zijn geïnformeerd. We zien overigens de opwek van duurzame energie niet als een verdienmodel voor de gemeente, maar gelet op de huidige geopolitieke situatie zien we het als een ultieme noodzaak om in onze energiebehoefte te voorzien. Daarbij moeten we ook kritisch kijken naar het terugdringen van de energiebehoefte. Dat kan door het verduurzamen van woningen, maar volgens ons zit de grootste winst hem in het weren van energieslurpende bedrijven. Dan nog een opmerking over de gestegen kosten voor de insteekhaven en de GOL. Die zijn niet als onzekerheden meegenomen. De insteekhaven is qua kosten nog steeds een blinde vlek maar inmiddels is duidelijk dat de GOL zo’n 20 tot 40 miljoen extra gaat kosten ten opzichte van de meest recente raming. Voor Waalwijk betekent dat een extra bedrag tussen de 5 en 10 miljoen. Voor de insteekhaven houden we ook serieus rekening met eenzelfde soort bedrag. Dat vraagt straks om scherpe keuzes. Tot slot wensen wij de coalitie, het college en onszelf veel succes.

We hopen dat onze positief kritische inbreng in de kadernota is terug te zien, in het belang van alle Waalwijkers. Mevrouw Klerks: Mijnheer Ottens, ik denk dat we vier zware jaren gaan krijgen, want u zegt dat het positief is, maar uw betoog begint alweer met ‘we vinden het jammer dat’. Ik denk dat we over het woord ‘positief’ nog wat moeten discussiëren. Ik heb twee verduidelijkende vragen. U geeft aan dat we het gesprek actief moeten aangaan met inwoners die de geijkte weg niet kennen en dat onderschrijf ik. De vraag is alleen of we dat dan vervolgens in dit gremium moeten bepalen of dat het meer aan ons als individuen is om het gesprek aan te gaan op straat. Als wij hier iets verzinnen wat weer in een constructie wordt gegoten, vraag ik me af of je die mensen bereikt. Ik ben benieuwd hoe u daarnaar kijkt. U wilt graag in de kadernota voor verschillende doelgroepen percentages over welke huizen we daarvoor gaan bouwen, maar in onze visie is het zo dat je, als we huizen bouwen voor bijvoorbeeld ouderen, ook een doorgroei-effect krijgt, want in die voormalige huizen van ouderen kan wellicht een gezin komen wonen en in het voormalig huis van het gezin kunnen starters komen wonen. Alleen de percentages Notulen raadsvergadering 16 juni 2022

10

geven dus geen goed totaalbeeld, maar je zou ook het doorwerkeffect moeten meenemen en dat is volgens mij niet te doen. Hoe kijkt u daarnaar? De heer Ottens: Om met de laatste vraag te beginnen: bij de woonvisie hebben wij daar al voorstellen voor gedaan, juist om die doorstroming te meten maar als je inderdaad niet voor senioren bouwt, bereik je geen doorstroming vanuit starterswoningen. Wij hebben al gezegd dat dat gemonitord moet worden. We vinden echter wel dat de vrijblijvendheid eraf moet en dat de gemeente meer regie moet nemen en aan ontwikkelaars moet aangeven welk type woningen in welke prijsklasse we willen hebben. Dat maak je alleen maar meetbaar door ook de percentages te benoemen. Ik zie dat overal in den lande. Wij vinden het inderdaad jammer dat die evaluatie ontbreekt. Ik had het scherp kunnen verwoorden en had dat ook anders kunnen doen. Ik wilde het positief houden dus zei ‘ik vind het jammer’. Een evaluatie, een foto van de huidige tijd, biedt perspectief en maakt het gemakkelijker om te duiden waarom bepaalde keuzes gemaakt zijn. Ik begon ook met de mededeling dat we een aantal ambities best kunnen onderschrijven, maar het gaat uiteindelijk om de uitwerking ervan. Mevrouw Klerks: Daar gaan we het vast nog wel over hebben, en ook over het aantal keer dat u ‘maar’ zegt. Ik had nog een vraag over actief het gesprek aangaan met inwoners.

Is dat aan de raad of is dat aan ons als mens? De heer Ottens: Dat is op verschillende niveaus. Het begint als mens. Het kan ook als politieke partij zijn. Wij hebben dat een heel korte tijd geprobeerd te doen en in een aantal gevallen hebben wij dat gesprek ook gevoerd. Maar uiteindelijk ben je ook overheid als instituut en dan maakt het niet uit of je bij het college, gemeenteraad of de ambtelijke organisatie hoort, het is een opgave voor ons allemaal, ook voor het instituut gemeente. De mening over de oorzaken zal voor mensen heel verschillend zijn, maar het containerbegrip is toch het herstel van vertrouwen in de overheid. De heer Tiemstra: Voorzitter en geachte aanwezigen. De SGP feliciteert de coalitiepartijen LokaalBelang, VVD, Linksaf en Democraten 66. In een bescheiden bijdrage zullen we enkele woorden wijden aan het doorlopen proces en het voorliggend akkoord. Zicht op het werkelijk meedoen aan het nieuwe bestuur heeft voor de SGP ongeveer 45 minuten geduurd, namelijk de tijd dat we in Sporthal De Slagen met LokaalBelang hebben gesproken. We hebben een inhoudelijk opbouwend gesprek gehad, in een prima sfeer. Door verschillende partijen, ook door ons, is die dag de suggestie gedaan dat een onafhankelijke informateur op basis van de verkiezingsuitslag en de opbrengst van deze gesprekken met aanbevelingen zou komen.

LokaalBelang koos er echter voor alles aan zichzelf te houden. De SGP had als een van de weinige winnende partijen graag meegedaan en meegedacht. Wat ons betreft had een uitnodiging voor een tweede gesprek zeker gepast. Die uitnodiging zouden we hebben gewaardeerd en aanvaard. De wijze waarop dit proces nu is verlopen, laat wel iets bij ons achter. Daarnaast zet u met uw keuze een wissel om. Met het inruilen van het CDA voor D66 neemt u afscheid van de christelijke partij in de coalitie en het college. Of dit eerder in de historie van Waalwijk is gebeurd, waag ik te betwijfelen. Iedereen telt, iedereen telt mee, iedereen kan meedoen, maar dat geldt niet meer voor partijen die christelijke politiek willen bedrijven. Dat is een keuze die wij zeer betreuren. Op 10 mei hebben we hier in deze zaal gesproken over het koersdocument. Via de heer Klerx hebben wij de coalitiepartijen, nu dus ruim vijf weken geleden, een aantal politiek inhoudelijke vragen gesteld naar aanleiding van dit koersdocument. Tot op de dag van vandaag wachten wij op antwoord. Dat vinden wij niet netjes en ook niet bepaald iets wat staat voor samenwerken aan de toekomst. Bovendien helpt het uitblijven van uw antwoord niet bij het verder uitdiepen van de onderwerpen. De antwoorden vinden wij ook niet in het thans voorliggend coalitieakkoord. Notulen raadsvergadering 16 juni 2022

11

Het coalitieakkoord, zo komen we erbij. Samen werken aan de toekomst. In de actiestand. En op weg naar het realiseren van de ambities, zo geven de opstellers hiervan aan. Indien God wil, en wij leven, zo zullen wij dit en dat doen. Bij leven en welzijn, zo nemen wij ons voor de volgende zaken uit te voeren. We hebben niet alles in de hand. Kijk maar om u heen. Een volgelopen energienet, een stikstofcrisis van ongekende omvang, het aantal coronabesmettingen loopt weer op, de huishoudboekjes van gezinnen en overheden staan onder druk, om maar een paar zaken te noemen. Vanuit onze fractie zijn reeds een aantal technische vragen gesteld. Deze zijn vanmiddag beantwoord, wat natuurlijk weinig ruimte laat om vragen en antwoorden bij de bespreking van vanavond te betrekken. We hebben nog een paar politieke vragen. Waalwijk zit in de kopgroep van twee stedelijke regio’s en dat is natuurlijk best interessant. Gaan wij kiezen voor Den Bosch of Breda-Tilburg? Gaan we het Damoclesbeleid ongewijzigd voorzetten? Of maken we in deze periode wel een begin van een belangenafweging? Op welke pagina’s vinden we iets over de identiteit van de kernen? Wij lezen op bladzijde 13 dat u de wachtlijsten wilt verkorten door de zorg te versoberen en scherpere keuzes te maken.

Wilt u nog meer mensen in veronderstelde eigen kracht gaan zetten? Hoe bent u omgegaan met alle input vanuit de samenleving voor dit akkoord? Hebben alle briefschrijvers van u een inhoudelijke reactie gekregen in uw lijn van samen werken aan de toekomst? Nieuwe bedrijven in Brabant en Limburg kunnen voorlopig geen aansluiting krijgen op het elektriciteitsnet. De SGP heeft hier vorige week vragen over gesteld. Waar blijven de antwoorden? Deze problematiek gaat ons allemaal aan. Hetzelfde geldt voor onze schriftelijke vragen van 4 mei jongstleden over laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen. Een van uw speerpunten, maar op inhoud blijft het stil. Waar blijven de antwoorden? Welke betekenis hebben de gestegen rentetarieven, energie- en grondstofprijzen in uw akkoord, en lezen we hier iets over? Een megacrisis dient zich aan voor de boeren vanwege de huidige stikstofcrisis. Fractiegenoot Van Zelst sprak er al over. Die konden we zien aankomen, waar staat dit college en waar staat de coalitie in deze problematiek? Een tweetal voorstellen, waarop wij tijdens de kaderstelling terug hopen te komen. Een eerste reactie stellen wij natuurlijk op prijs. De SGP stelt voor dat het nieuwe college zich maximaal inzet voor het creëren van inbreidingslocaties en uitbreidingslocaties in de kernen Sprang-Capelle en Waspik.

Ook ziet de SGP graag dat in de ambitie van het lobbyen richting de provincie voor een hoogwaardig openbaar vervoer de verbindingen met Gorinchem en Utrecht worden opgenomen. Graag horen wij hoe het college en de coalitie hierin staan. Wij ronden af. De nieuwe bestuursperiode gaat nu echt beginnen. De SGP zal zeggen waar het op staat en we zullen staan voor wat we zeggen. Dat zal de ene keer constructief zijn en de andere keer voor sommigen wat ongemakkelijk. Steeds met het beste voor Waalwijk, Waspik en Sprang-Capelle voor ogen. Wij wensen de hele raad en het nieuwe college wijsheid en Gods zegen voor de komende tijd waarin we met elkaar, samen, hopen op te trekken. De heer Klerx: Om te beginnen met de vraag die u gesteld heeft tijdens de bespreking van het koersdocument: ik kan me goed herinneren dat we juist zeiden dat al die antwoorden te lezen zullen zijn in het coalitieakkoord. Ik heb uw vragen er nog eens bij gepakt en in mijn beleving staan al die antwoorden wel degelijk in ons coalitieakkoord. Ik ben erg benieuwd welke antwoorden er volgens u niet in staan, want die geef ik dan graag. In mijn beleving hebben we echt ons best gedaan om dat allemaal op te schrijven. Daarom hebben we juist zo goed geluisterd en wij danken ook u voor uw inbreng. Notulen raadsvergadering 16 juni 2022

12

Om antwoord te geven op uw vragen; we zetten in op allebei de stedelijke regio’s. Juist allebei, omdat we dan meer kans hebben veel woningen toegewezen te krijgen, hopelijk vanuit beide stedelijke regio’s. En ook omdat we zien dat onze inwoners in beide regio’s actief zijn en bewegingen maken, zowel richting Tilburg/Breda als richting Den Bosch. We hebben volgens mij ook iets gezegd over het Damocles-beleid. Dat zouden we graag continueren en ik denk dat we ook het stukje over identiteit in ons coalitieprogramma hebben toegevoegd, juist op de tekstvoorstellen die u zelf hebt gedaan. We zetten vol in op de zorg. Er gaat heel veel geld naar bijvoorbeeld maatschappelijke ondersteuning en naar inloopvoorzieningen voor ouderen. We zijn ontzettend druk bezig om juist aan de preventieve kant te investeren en juist daar onze inwoners nog meer te helpen. Ik ben het dus met u oneens. U refereert nog aan de vele uitdagingen die al even gaande zijn in de wereld. Ik denk dat het onmogelijk is om iedere keer als er iets gebeurt in de wereld als coalitie er meteen iets van te vinden. Moeten we daar onze ogen voor sluiten? Nee, natuurlijk niet. We zullen altijd moeten anticiperen, ook de heer Den Braven refereerde eraan. We zullen, als er dingen op ons pad komen, meteen kijken wat we ermee kunnen doen. Dat zullen de partijen allemaal doen, de coalitie ook.

Ik ben ervan overtuigd dat we dat hier gezamenlijk in de raad zullen doen. Dan een korte reactie op hetgeen u voorstelt. De uitbreidingslocaties in Sprang-Capelle en Waspik zijn in onze ogen echt heel lastig. De provincie heeft gezegd dat we geen groen meer mogen opofferen voor nieuwe woningbouw, dus we zullen al heel erg ons best moeten doen om fase 2 Landgoed Driessen te realiseren. Juist daarom willen we daar versneld mee aan de slag gaan, om echt te zorgen dat we daar onze woningen bouwen. We gaan ons uiterste best doen om zo veel mogelijk inbreidingslocatie, juist in Sprang-Capelle en Waspik, voor elkaar te krijgen, omdat we ons realiseren dat we ook daar heel graag woningen terecht zien komen. De lobby voor het hoogwaardig openbaar vervoer richting Gorinchem en Utrecht vind ik een ingewikkelde. Ik zou eigenlijk willen vragen of u die vraag nog eens wilt stellen tijdens de kadernota, want ik hoop dat de verantwoordelijke portefeuillehouder daar een beter antwoord op heeft dan ik op dit moment. De heer Tiemstra: Een heel verhaal en ik ben er eerlijk gezegd niet veel wijzer van geworden. Als we het hebben over de beantwoording van de vragen: ik heb gezegd dat de concrete antwoorden waar wij om vroegen om bepaalde dingen scherp te krijgen niet in het coalitieprogramma kunnen vinden. U zegt dat ze er wel degelijk in staan. Toon het aan, dan is het goed.

Anders zouden we toch graag de antwoorden willen ontvangen, in ieder geval voor de kaderstelling. We hebben hier ook een aantal vragen gesteld en ik zal ze u schriftelijk uitreiken. Doe ons een plezier en beantwoord ze, want dit is veel te makkelijk. Dit is geen samen werken aan de toekomst. De heer Klerx: Ik vind het jammer dat de heer Tiemstra op deze manier reageert. We hebben echt ons best gedaan om te luisteren en een heleboel antwoorden te verwerken in het coalitieakkoord. Ik zal er nog eens langer naar kijken en mijn licht erop doen schijnen. Ik zal ook bij de andere partijen checken of ik misschien iets gemist heb, maar in mijn beleving hebben wij geprobeerd zo volledig mogelijk te zijn. De voorzitter: Volgens mij heb ik de toezegging van u gehoord dat u de vragen die niet beantwoord zijn alsnog zou beantwoorden. Dat heb ik u net horen zeggen. De heer Klerx: Dat waren mijn woorden niet. In mijn beleving heb ik alle antwoorden gegeven en ik ga kijken of mijn coalitiepartners er anders over denken. Als dat zo is, wil ik best kijken of we die vragen nog kunnen beantwoorden, maar het lijkt me sterk want we hebben hier echt expliciet bij stilgestaan.

Notulen raadsvergadering 16 juni 2022

13

Ik vergeet trouwens nog één vraag te beantwoorden, die ging over de briefschrijvers. Die hebben we nog niet expliciet beantwoord. Ik ben het met u eens dat zij absoluut een antwoord verdienen. Wij hebben daar al eens naar gekeken, dus dat zeg ik wel toe. De heer Tiemstra: Dat is mooi, maar dan zouden wij toch ook antwoord kunnen krijgen en dan is het klaar? De heer Den Braven: Ik kom niet de gevraagde antwoorden geven. Het kwam toevallig zo uit dat ik op dat moment hier naartoe liep. Ik zat even te twijfelen over of ik deze vraag wel wilde stellen, maar doe het toch. U refereerde aan het feit dat er in deze coalitie geen christelijke partijen zitten en dat is zo. Alhoewel, wij van de linkse kerk … We kennen elkaar al lang en u weet dat ik het volste respect heb voor uw geloofsovertuiging, bewondering ook bij tijd en wijle, maar ik hoop niet dat u met hetgeen u net zei over het ontbreken van een christelijke noot in deze coalitie wilt suggereren dat wij minder goed in staat zouden zijn om aan te sluiten bij of antwoord te geven op de problemen in de samenleving. De heer Tiemstra: Ik ben even in verwarring, vanwege hoe u het precies formuleert. Het enige dat wat wij gedaan hebben, is uitspreken het te betreuren dat er geen christelijke partij meer in de coalitie zit. Dat hebben we uitgesproken.

Daar hebben we niets mee gesuggereerd, niets mee over de markt laten zweven, die teleurstelling hebben wij uitgesproken en dat wil ik niet terugnemen. Dat zegt verder niets over bekwaamheden, over zorgen op inhoud hebben we nog een aantal andere zaken besproken zojuist met de heer Klerx. Dat gesprek zullen we een andere keer nog wel voortzetten. De heer Den Braven: Ik vroeg me dat gewoon af, daarom twijfelde ik of ik deze vraag wilde stellen, want ik ken u. Ik wilde het toch even gezegd hebben. Dank u wel, mijnheer Tiemstra. De voorzitter: Dank u wel, blijft u alstublieft via de voorzitter spreken. Voor de mensen op de publieke tribune: het spreken via de voorzitter heeft de functie dat de angel uit de scherpte van het debat wordt gehaald, zodat mensen niet echt met elkaar in discussie gaan, maar we debatteren via een voorzitter zodat er scherpte uitgehaald kan worden. Dat is het principe erachter. Vandaar dat ik daar even op wees. Het werkte ook op het laatst nog niet helemaal, maar we komen er wel. De heer Spohr: Onlangs spraken wij in deze raadszaal al over de koerskeuzes van de toen nog beoogde coalitiepartners. Het CDA wil deze coalitie in de eerste plaats feliciteren met dit programma en wenst de coalitie veel succes de komende vier jaar.

Het CDA concludeerde destijds al dat er sprake is van een hoog gehalte aan wensen, maar dat niet concreet gemaakt werd hoe deze wensen gerealiseerd moesten worden. Helaas moeten wij vandaag hetzelfde constateren. Een grote wensenlijst zonder uitwerking. Wat ons betreft had die kleiner kunnen zijn als de marsroute beter was uitgewerkt, waarmee ook duidelijker was geweest of en hoe de doelen behaald worden. Wij vinden dit een buitengewoon vaag akkoord. We hebben destijds de volgende punten uitgelicht en we leggen die opnieuw tegen de meetlat aan. De kiezers, hoe halen we die meer naar de politiek toe, zodat ze weer gaan stemmen? In dit programma lezen we daar niets over, in ieder geval niets concreets. Of cultuur, hoe krijgen we bij de raad en de inwoners een cultuur van vertrouwen? Wat gaan we doen om de inwoners meer vertrouwen te geven in de ambtelijke organisatie? Hoe gaan we de communicatie naar de burger sterk verbeteren, of wordt er gehoopt dat we kiezers terughalen met participatiebeleid? Hadden we dat niet al gedaan en verandert er dan wat? Onduidelijk wat ons betreft.

Notulen raadsvergadering 16 juni 2022

14

Financieel. Wat doet deze tijd van oorlog, covid-effecten, arbeidsmarktkrapte, lange levertijden en hoge kosten en tarieven met de begroting en dus realisatie van dit wensenlijstje? Er werd zelfs een plan B en een alternatieve begroting gesuggereerd. We hebben het niet gezien. Wonen. Hoe worden ambities voor de bouw van 1.200 woningen gerealiseerd, gezien de langdurende bestemmingsplanwijzigingen, stikstofproblematiek, lange levertijden en personeelskrapte? We lezen het niet. Er wordt flexbouw ingezet in kleinschalige projecten en op een grote locatie, maar hoe vaag kun je daarin zijn? Hoe we sneller grond kunnen aankopen, wordt ook niet duidelijk. En wat ons betreft is het jammer dat Sprang-Capelle en Waspik er wat woningbouw betreft bekaaid vanaf komen. Sociaal beleid. Destijds waren de pijlers vooral het positief gezondheidsbeleid en het jongerenbeleid. Maar wat is positief gezondheidsbeleid? Al zouden we het hebben over veerkracht, maar in hoeverre hebben we al preventie, buurtsport en algemeen sportbeleid die daarin voorzien? We gaan wachtlijsten verkorten, maar hoe dan? Als de Rijksoverheid echt al niet voor elkaar krijgt, hoe zou de gemeente dit dan wel kunnen realiseren? Of is het gewoon minder indiceren en meer zelf doen? Over welke zelfredzaamheid gaat het dan? Ook daarover lezen we niets.

Inmiddels zien we gelukkig dat ouderen meer aandacht hebben gekregen, en dat gaat dan over het onderwerp wonen, immers de bevolkingssamenstelling verandert snel en met meer ouderen tot gevolg. Over de Wmo lezen we dan weer niets. Wat zijn de ambities ten aanzien van participatie? Duurzaamheid kwam destijds nauwelijks aan de orde volgens ons, maar het programma blijkt gelukkig een bestendige lijn met de voorgaande coalitie, waarin verder wordt gebouwd op de plannen met betrekking tot onder andere energietransitie. Dat is prima wat het CDA betreft. Het accent dat in het coalitieprogramma wordt gelegd op mobiliteit, vooral deelmobiliteit, is op zichzelf goed maar opnieuw: dit hebben we de afgelopen vier jaar ook kunnen lezen maar er is helaas niets gebeurd. We lobbyen al jarenlang bij de provincie met tot nu toe nul resultaat. Waarom zouden we dan nu moeten geloven dat deelmobiliteit ineens wel van de grond komt? Ook daarover geen enkele concrete uitwerking in het programma. In het coalitieprogramma missen wij ook een actief vluchtelingenbeleid. Landelijk wordt straks beleid over ons uitgestort, waardoor Waalwijk moet leveren. Nergens lezen wij terug welke acties deze coalitie wilt nemen en in hoeverre ook Waalwijk klaar is met het regelen van voldoende opvang voor vluchtelingen. Het is kort gezegd angstvallig stil. Tot slot. U wist het al, het CDA vindt dit college te groot.

Ons ontgaat de reden voor uitbreiding naar vijf leden. We zien in dit wensenlijstje mooie actiepunten, dat zeker. Maar bij het ontbreken van concrete onderbouwing hebben wij wel de vraag of en hoe realisatie kan plaatsvinden. Een alternatief financieel plan voor slechte economische tijden hebben wij niet kunnen ontdekken. Kortom, met de CDA-inbreng heeft deze coalitie wat ons betreft te weinig gedaan en dat is jammer. De CDA-fractie wenst deze coalitie desondanks succes bij het realiseren van de programmapunten. Ook de nieuwe college- en fractieleden, van harte gefeliciteerd. Onze fractie zal deze coalitie constructief kritisch volgen. Tot slot willen wij de gelegenheid nemen stil te staan bij het vertrek van onze eigen CDAex-wethouder Daandels. Een wethouder van buiten waarop het CDA trots is gezien zijn niet-aflatende inspanningen voor deze gemeente gedurende vijf achtereenvolgende jaren voor bijvoorbeeld wonen, ruimtelijke ordening en Wmo. En zijn inspanningen in de kern Waspik waar hij een graag geziene wethouder was. Wij zijn hem zeer erkentelijk voor al zijn werk en wensen hem vanaf deze plaats veel succes met het volgen van zijn loopbaan buiten deze gemeente. Notulen raadsvergadering 16 juni 2022

15

De heer Klerx: Ik vind het best ingewikkeld. De heer Spohr vraagt om een heleboel concrete uitwerkingen en ik meen me juist te herinneren dat we hier, in mei, toen we de consultatieavond hadden, van een heleboel andere partijen hoorden dat ze blij waren dat het een coalitieakkoord op hoofdlijnen was en nog niet was dichtgetimmerd. Nu hebben we een aantal hele duidelijke visies, ambities en zelfs concrete uitwerkingen geprobeerd op papier te zetten, zonder een dichtgetimmerd coalitieakkoord te presenteren. Ik vind het dus lastig dat er een heleboel concrete dingen ontbreken voor de heer Spohr, terwijl we denken dat we juist daarover nog gaan spreken en aan het college gaan vragen om met voorstellen te komen. Net op het punt waar de heer Spohr helemaal inzoomt, participatie, het vertrouwen en de communicatie met inwoners, hebben we het onwijs concreet gemaakt in onze ogen. Democratische vernieuwing is heel specifiek uitgewerkt. De website Meedoen, trainingen, impulsen voor het inwonerspanel, een burgerbegroting en een duale werkgroep. We doen echt hele concrete dingen waarvan je je bijna zou afvragen of je die zo specifiek moet benoemen. Maar we vinden het juist belangrijk om hieraan te werken, dit is precies wat we willen bereiken. Ik zou dus adviseren die ideeën te omarmen en er met ons mee aan de slag te gaan.

Dan gaan we proberen samen het herstel van het vertrouwen en de communicatie proberen in te zetten. En het laatste punt gaat over de woningen, hoe gaan we die realiseren? Daar hebben we het al eerder over gehad. Er zijn een heleboel plannen reeds bekend, die willen we realiseren. Daar maken we heel concreet dat we capaciteit vrij maken, extra inzetten, van in die hele keten vergunningsverlening tot stedenbouwkundige plannen en alles dat ertussen zit, omdat we weten hoe belangrijk het is dat we hier in dit huis allerlei dingen te bewerkstelligen om het mogelijk te maken samen met die ontwikkelaars die woningen neer te zetten. We benoemen ook heel concreet dat we flexwoningen willen gaan plaatsen, dat we transformaties gaan realiseren. Ik noem het Slachthuisterrein en De Els maar er zijn nog vele andere voorbeelden. Last but not least: we gaan juist Sprang-Capelle en Waspik niet vergeten. Ik refereerde er net al aan in de toelichting richting de heer Tiemstra: die 1.200 woningen die we gaan bouwen, willen we juist evenredig over de hele gemeente verspreiden, dus ze komen ook in Sprang-Capelle en Waspik terecht. Daar gaan we ons uiterste best voor doen. De heer Spohr: Ik ben blij met de verheldering van de heer Klerx, voor zover die concreter was.

Het akkoord blijft wat ons betreft grotendeels vaag, maar kennelijk is het voor u de bedoeling om in de raad met concretere plannen te komen. Ik begon met zeggen ‘als de marsroute duidelijker was geweest, was ook de geloofwaardigheid van het akkoord groter’. 1.200 woningen, mijnheer Klerx, is niet niks. Ik wil u hier over vier jaar graag weer spreken, maar ik kan u verzekeren dat die 1.200 woningen er dan niet zijn. Ik hoop voor u dat het merendeel er wel is, want dan heeft u dat knap gedaan. Maar de marsroute daar naartoe zal bepalen of u erin slaagt. Daar zullen externe omstandigheden een hele grote rol in vervullen. Het zal niet aan het CDA liggen, want we zullen de uitwerking van dit akkoord constructief kritisch volgen. Dat neemt echter niet weg dat wij in het akkoord zelf maar heel weinig handvatten zien, waarin een concrete uitwerking wordt genoemd. De heer Klerx: Ik hoop dat we hier over vier jaar weer staan, dan heeft het aan onze ambitie, inzet en capaciteit hier in het huis niet gelegen. Maar dan ben ik ook wel realistisch genoeg om te weten dat er heel veel externe uitdagingen zijn en dingen waar we rekening mee moeten houden, maar wat helaas buiten onze cirkel van invloed ligt. Aan ons zal het in ieder geval niet hebben gelegen, hoop ik dan te kunnen zeggen. Ik hoop eigenlijk dat we het gewoon wel gaan halen, want dat zou goed zijn voor ons Waalwijkers.

De heer Spohr: Ik wens u dat toe.

Notulen raadsvergadering 16 juni 2022

16

De heer Van Groos: Graag houden we dezelfde puntenindeling aan als bij onze reactie op het koersdocument. We beginnen dus positief. Samen werken, samen leven, samen zorgen en samen redzaam zijn: het zijn deze woorden die ons positief stemmen. Het hele akkoord is daarmee doortrokken. Jammer is wel dat we nergens lezen hoe dit gestalte en inhoud moet krijgen. Waalwijk is immers sterk geïndividualiseerd. Een visie op hoe de Waalwijkse samenleving eruit zou moeten zien, wat er wordt gedaan op het op een goede wijze omzien naar elkaar vorm te geven, ontbreekt nog. Het tweede punt is visies. We missen nog steeds de nodige uitgewerkte visies, bijvoorbeeld op de schaalsprong naar 55.000 inwoners, een visie op hoogbouw, een degelijke uitleg over waarom er ineens een vijfde wethouder nodig zou zijn, een visie op de woningnood – want de woonvisie is duidelijk nog niet genoeg – de vraag overtreft vele malen het aanbod, terwijl deze coalitie de vraag naar woningen nog harder wil laten groeien, zodat het aanbod van woningen kan toenemen. Bij het afronden van Haven 8 Oost hoort namelijk ook nog eens een grote toestroom van arbeidsmigranten die alleen maar op bedrijventerreinen en in het buitengebied mogen verblijven. Een visie op de betaalbaarheid van alle wensen van de coalitie ontbreekt helaas.