Verslag Debat & Besluit (B) 070721

We vinden het jammer dat er op fundamentele kritiek, zowel op de nota Grondexploitatie als op de jaarrekening geen reactie komt, noch van het college, noch van de coalitie. Dat zijn we inmiddels gewend. Wij gaan niet akkoord met het aantal overhevelingen. Daarom zullen wij tegen het voorstel van de jaarrekening stemmen. Dat wordt ook niet expliciet gevraagd. We willen ook niet het mandaat geven voor projecten binnen de nota Grondexploitatie, die € 50.000 werkbudget, Daarom zullen we ook tegen dat voorstel stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee kunnen we deze twee agendapunten afronden. 8. Krediet herinrichting van de Markt en het Raadhuisplein De heer Klerx: Voorzitter. LokaalBelang is erg blij met dit voorstel. Op deze manier geven we een flinke impuls aan de binnenstad, zoals regelmatig door onze partij bepleit wordt. Het is een combinatie met diverse ontwikkelingen in de binnenstad die al hebben plaatsgevonden en die nog op stapel staan, maar vooral met ontwikkelingen waar we nu mee bezig zijn, zoals de realisatie van het schoenenmuseum. Echt een geweldige ontwikkeling voor onze gemeente! Het voorstel zelf. We zijn blij dat er een uitgebreid participatieproces heeft plaatsgevonden. Dat blijkt uit de antwoorden die zijn gegeven, maar ook uit de brief van de horecaondernemers. We maken ons wel een beetje zorgen om het beheer van de bomen. Daar gaan we kort op in.

We willen niet te veel terugkijken, want wat al gebeurd is, daar kunnen we helaas niets meer aan doen. Maar we zijn wel benieuwd hoe het college gaat voorkomen dat we over vijftien jaar eenzelfde soort voorstel hebben liggen. Gaat het college meer aandacht geven aan het onderhoud van de bomen, die essentieel zijn voor ons centrum, zowel voor de uitstraling, als voor de klimaatmaatregelen. Het beheer vergt blijkbaar toch wat meer aandacht dan een gemiddelde boom in onze gemeente. Als laatste punt vragen wij het college hoe het denkt om te gaan met de eventuele kosten die de lokale evenementenorganisatoren gaan maken vanwege de nieuwe inrichting van de pleinen. Commerciële partijen dienen hier uiteraard zelf rekening mee te houden, maar is er voor het college een mogelijkheid dat er voor de niet-commerciële partijen – ik denk vooral aan onze lokale verenigingen en stichtingen – coulant wordt omgegaan met deze Notulen raadsvergadering 7 juli 2021

17

kosten, bijvoorbeeld in lijn met de verhuur van materialen voor evenementen. Die stellen wij gratis aan hen beschikbaar. Hoe denkt het college hierover? Tot slot. Het plan is wat ons betreft een prachtig voorbeeld in Samen duurzaam vooruit. Samen met onze inwoners en voor onze inwoners. Met onze ondernemers en voor onze inwoners. Duurzaamheid hoog in het vaandel, met veel aandacht voor groen, wat er en klimaatmaatregelen. Vooruit, op weg naar een aantrekkelijke binnenstad en daarmee een belangrijke impuls voor onze gemeente, vooral gelet op de toekomst. Daar is LokaalBelang trots op. Dank u wel. De heer Van Groos: De heer Klerx had het zowel aan het begin als aan het eind van zijn betoog erover dat het plan een geweldige impuls betekent voor het centrum. Ik ben benieuwd wat die impuls dan inhoudt, behalve dat het centrum veel aantrekkelijker wordt. Betekent het dat er veel meer bezoekers naar het centrum komen, of dat er eindelijk een halt wordt toegebracht aan de leegloop en de leegstand in het centrum? Betekent het dat er weer winkels bijkomen? Is dat wat de heer Klerx verwacht dat dit plan zal opleveren? Of verwacht hij een andere impuls? Misschien meer stemmen voor LokaalBelang? Ik noem maar iets. Dat is ook een impuls. De heer Klerx: Wij denken dat dit plan een impuls geeft aan ons centrum, omdat het werkt aan de uitstraling, aan het fijner verblijven in het centrum.

Dat geldt zowel voor hoe het eruit ziet, als hoe het voelt, omdat we werken aan klimaatmaatregelen. Het zijn zowel maatregelen die zichtbaar zijn, zoals de bomen, als maatregelen die juist niet zichtbaar zijn. Het geeft ook een impuls aan het verblijf dat wij in het centrum graag zouden stimuleren. Het wordt niet zozeer een plek waar je iets kan kopen, maar vooral een plek waar je graag wilt zijn. Dat is in onze ogen die impuls waar we als stad erg op zitten te wachten. Daar gaat het in onze ogen zeker aan bijdragen. Mevrouw Klerks: Voorzitter. Voor ons ligt een prachtig ontwerp van de Markt en het Raadhuisplein. Je zou kunnen zeggen dat het de kers op de taart moet worden van ons centrum, maar we vragen ons hardop af wat voor taart we precies voorgeschoteld krijgen. We krijgen als raad zijnde telkens elementen gevoerd. Die stukjes zijn klein genoeg om door te slikken, dus hup, onze gulzige raad slikt weer een stukje weg. We weten al dat het hier niet ophoudt. Onlosmakelijk zijn hieraan de wens van het college om nog een pand te kopen, om zo de ingang van het schoenenmuseum te maken, het verhuizen van de bibliotheek naar de oude Petrusschool en eigenlijk ook de verhuizing van het busstation, verbonden. Die totaalsom kost ergens tussen de 5 en de 10 miljoen. Dus welke taart zijn wij hier aan het eten? Mijn worteltaartje is erg lekker, maar ook erg simpel.

Zoals de Wollukse betaamt: gewoon wat eieren, bloem en wortel. Dan heb je een taart. Ik heb echter het idee dat het college heel graag naar Heel Holland Bakt kijkt en er een meesterwerk van wil maken. Wat de VVD betreft moet een goede taart vooral lekker zijn, een lust voor het oog, maar niet te hoogdravend en vooral niet te duur. Het gekke straatwerk dat we gaan aanleggen, past qua naam natuurlijk wel bij de Halvezolenlijn in onze gemeente, maar uiteindelijk is toegankelijkheid en betaalbaarheid voor ons het belangrijkste. We zijn dan ook blij dat hierover goed is nagedacht en dat aan beide voorwaarden wordt voldaan. Het gekke straatwerk wordt effen, zodat iedereen erover heen kan lopen en ook onze mindervalide inwoners het centrum kunnen bereiken. Het mag gezegd worden: we worden ook vrolijk van het participatietraject. Er is gedegen en in alle rust overlegd met de ondernemers op de Markt en het Raadhuisplein. Hun wensen zijn verwerkt in het plan. We zijn dan ook erg blij dat we hier een keer een compliment voor mogen uitdelen.

Notulen raadsvergadering 7 juli 2021

18

Er wordt gevraagd om een krediet van een kleine 1,7 miljoen. Een hoop geld, maar we knappen er wel een belangrijk stuk van ons centrum mee op. We helpen de horecaondernemers om hun terras uit te breiden en we hebben een mooiere ingang voor ons schoenenmuseum. Daarnaast wordt er iets gedaan aan de verkeersveiligheid in het centrum, doordat een deel niet meer bereikbaar wordt voor auto’s. En omdat we dan toch bezig zijn, planten we nieuwe bomen, zodat die weer lang mee kunnen. Dat totaalpakket is wat de VVD betreft wel 1,7 miljoen waard, maar we hebben wel twee kanttekeningen. Het genoemde bedrag betreft slechts een raming. De nieuwsberichten die ons bereiken over de beschikbaarheid van bouwmaterialen zijn niet gunstig. Er wordt momenteel gehamsterd omdat de prijzen van hout en staal elke week met procenten stijgen. De vraag aan de wethouder is daarom of hij zicht heeft op de effecten van de huidige problemen rondom bouwmaterialen op de begroting? Als dat niet zo is, wat ik me best kan voorstellen, wil de wethouder dan toezeggen om voordat er gestart wordt, een nieuwe begroting met actuele prijzen te maken? Voordat de schop in de grond gaat, dus. Het is de VVD namelijk niet direct 3,5 miljoen euro waard. Daarnaast nog even over die taart. We zouden graag niet alleen deze smakelijke laag van banketbakkersroom met stukje gember en sinaasappel willen zien, maar de totale taart.

Uiteindelijk eten we die namelijk in puntjes en niet in laagjes. Oftewel, we gaan straks niet alleen naar de Markt en naar het Raadhuisplein, maar het centrum is een totaalplaatje. Het voeren van stukjes vinden we niet zo fijn. We zouden liever alles zien, zodat we duidelijk weten waar we ja tegen hebben gezegd en niet tegen een onbetaalbaar meesterwerk. Wil het college toezeggen dat het bijvoorbeeld na de zomer een totaalbeeld gaat schetsen in een presentatie van de gehele centrumontwikkeling en alle keuzes die we daarin nog moeten maken? De heer Van Groos: Het is wel grappig dat mevrouw Klerks vraagt met welke taart we te maken hebben, terwijl ik steeds het idee heb dat de taart die ons door de strot wordt geduwd, gebakken is door de coalitie. Ze hebben de taart de naam Addendum gegeven, wat overigens een vreselijke naam is voor een taart. Ik word er nog steeds misselijk van. Ik vraag me dan ook af waarom de VVD in dit geval niet vindt dat het opknoeien van heel veel centjes is. Mevrouw Klerks viel laatst over € 150.000 voor verstandige verkeersmaatregelen. Dat vond ze al te veel. Maar 1,7 miljoen voor deze impuls vindt ze wel verantwoord. Kan ze dat uitleggen? Mevrouw Klerks: Dat kan ik. Het is niet zo dat die € 150.000 niet uitgegeven mocht worden.

Het ging toen over het vooruitschuiven van dat geld naar voren, omdat het mobiliteitsplan er nog niet is, maar alleen de mobiliteitsvisie. Als het mobiliteitsplan er is, kan het best zijn dat wij die € 150.000 heel graag willen uitgeven. We hebben nu wel een concreet plan voor ons liggen voor de Markt en het Raadhuisplein. Verder refereert de heer Van Groos aan het addendum. Misschien wordt zijn beeld van de coalitie wat bijgeschaafd en ziet hij dat daar best nog wat ruimte is en dat niet alles al voorgebakken is. Wij hebben zeker nog wel op bepaalde punten iets te zeggen. De heer Klerx: Ik hoorde mevrouw Klerks het hebben over 5 tot 10 miljoen euro die er mogelijk voor wordt uitgetrokken. Waar komt die extra 5 miljoen ineens vandaan? In mijn beleving hebben we in de begroting van 2022 een schatting gemaakt van ongeveer 5 miljoen. Daar gingen we een aantal dingen voor doen: de opening van het nieuwe museum, een nieuw Raadhuisplein, de herpositionering van De Elst, het toevoegen van groen, inbreidingsplannen, verplaatsing van de bibliotheek. Het zijn een aantal dingen die mevrouw Klerks zelf ook noemde. Ik ben benieuwd of er bij die extra 5 miljoen nog heel veel plannen bijkomen, waarvan wij het bestaan nog niet weten. Voor goede plannen is altijd geld, heb ik een goed collega-raadslid wel eens horen zeggen.

Wij zijn dus benieuwd wat u nog allemaal van plan bent, mevrouw Klerks. Notulen raadsvergadering 7 juli 2021

19

Mevrouw Klerks: Ik telde er de verplaatsing van het busstation bij op, die volgens mij uit het mobiliteitsbudget betaald zou moeten worden. Dat budget is ook geënt op het centrum en op het schoenenmuseum en hebben wij er gemakshalve even bij opgeteld. De heer Klerx: Dan snap ik niet helemaal goed wat mevrouw Klerks bedoelt. In diezelfde begroting wordt voor de mobiliteitsplannen die het college schetste 4,5 miljoen euro geraamd. Volgens mij stonden daar veel meer plannen in dan alleen de verplaatsing van het busstation. Ik mag hopen dat al die andere plannen gratis zijn, maar het zou vreemd zijn als het verplaatsen van het busstation 4,5 miljoen euro moet kosten. Ik kan me niet voorstellen dat dat de situatie is. Een simpele optelsom is wel heel voorbarig in mijn inschatting. De voorzitter: Volgens mij zijn we het niet helemaal eens over de optelsom. Het gaat vandaag echter over het Raadhuisplein en de Markt. Ik vraag u om het antwoord wel kort te houden. Mevrouw Klerks: Ik heb gewoon willen schetsen dat we dit plan niet als los geheel moeten zien, maar dat het in samenhang met heel veel andere dingen gebeurt en dat die andere dingen ook allemaal veel geld kosten. Hoeveel dat precies gaat zijn, weten we nog niet.

Dat is eigenlijk precies waar het mij om gaat, namelijk dat we moeten weten waar we aan gaan beginnen en wat we nog meer moeten uitgeven om het totaalplaatje van een fantastisch centrum helder te krijgen. Zo hopen we die leegstand, waar de heer Van Groos het ook over had, een halt toe te roepen. Ik zou dus graag het totaalplaatje willen zien, omdat het niet blijft bij 1,7 miljoen, maar dat er veel meer geld moet komen. Ik hoop dat het zo goedkoop mogelijk wordt. Mevrouw Van den Udenhout: Voorzitter, college, raadsleden en kijkers thuis. Het plan waar we vanavond over spreken, gaat over het hart van de stad. Zo mogen we het Raadhuisplein en de Markt wel noemen. Het is een belangrijke plek uit het verleden, het heden en zeker ook voor de toekomst. Het plan voor de herinrichting van dit gebied sluit mooi aan bij de plannen voor het museum en voor de stadstuin. Zo kunnen we het centrum van Waalwijk weer levendig en groen maken. Bij dit soort ingrijpende plannen zijn er altijd meerdere voors en tegens. Dat is hier niet anders. De afwegingen die je maakt, kunnen dan ook voor iedereen anders zijn. Het zal u niet verbazen dat GroenLinksaf niet blij is met het kappen van bomen, maar dat gaat volgens dit plan wel gebeuren. De argumentatie is dat de tien bomen op de Markt op een plek staan die niet goed voorbereid is op bomen van deze grootte. Ook zijn ze niet al te goed onderhouden.

Een afweging kan zijn dat dit plan de kans biedt om deze fout te herstellen, een kans om de groeiplaats te verbeteren, het onderhoud goed te regelen en groen toe te voegen. Maar moet je er tien bomen voor kappen die volgens de informatie die ik heb opgevraagd, nog goed te redden zijn? De vraag of het behoud van de tien bomen belangrijk genoeg is om tegen een plan te stemmen, dat op zich prima is, is niet door iedereen in onze fractie op dezelfde manier beantwoord. We zullen daarom verdeeld stemmen. Als het voorstel het gaat halen – daar gaan we wel vanuit – dan willen wij twee toezeggingen van de wethouder. Die komen overeen met de vraag die de heer Klerx heeft gesteld. Er komen zo groot mogelijke, volwassen bomen terug voor de bomen die gekapt worden en er wordt voor de nieuw te plaatsen bomen gezorgd voor een goede groeiplaats. Dat geldt ook voor de bomen die blijven staan. Er wordt een goed onderhoudsbeheerplan opgesteld, zodat we over een aantal jaren niet met hetzelfde probleem geconfronteerd worden. Het is jammer dat in dit plan tien mooie, grote bomen gekapt moeten worden, maar met of zonder deze bomen kan het plan een goede investering in de toekomst van een levendig en groen centrum voor alle Waalwijkers. Dat is een positieve conclusie. Notulen raadsvergadering 7 juli 2021

20

De heer Klapwijk: Voorzitter. Het CDA is blij met het voorstel voor de nieuwe inrichting van de Markt en het Raadhuisplein. De functie van het centrum verandert: minder winkels en meer aandacht voor een prettig verblijf. De huiskamer van Waalwijk. De markt op de woensdagmiddag is een groot succes. Genieten in het zonnetje op een van de mooie terrassen. Als je het een jaar gemist hebt, besef je weer de waarde ervan. Er is ruimte voor evenementen als het zo meteen weer mag. Natuurlijk wordt het ook voor een groeiend aantal centrumbewoners een fijne woonomgeving. Het voorstel past in het grotere plaatje rondom het museum en het Krophollerensemble, de Hooisteeg, de stadstuin met de kiosk, de Winterdijk en straks nog de doorsteek aan de westkant langs het museum. Wie afgelopen week is mee geweest met het bezoek aan het schoenenmuseum in aanbouw heeft gezien hoe mooi het oude Kropholler overloopt naar het museum. De inrichting buiten maakt het wat ons betreft af. Waalwijk geeft hiermee een visitekaartje af aan de toekomstige bezoekers van buiten de gemeente. Dank u wel. Mevrouw Schuijffel: Voorzitter. Het zijn prachtige tekeningen en plaatjes. Dat beaamt iedereen. Toch gaat D66 niet mee met het voorstel om de Markt en het Raadhuisplein opnieuw voor 2 miljoen euro te verfraaien.

Is het dan geen goed idee om te investeren in het centrum? Jawel, daar kunnen wij ons zeker iets bij voorstellen. Maar we twijfelen oprecht aan de positieve effecten van dit dure betegelingsplan. Waarom? Omdat het plan geen enkele onderbouwing geeft of aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid biedt over het positieve effect van de nieuwe betegeling voor de aantrekkelijkheid van het centrum. Gaan we extra bezoekers trekken? Blijven mensen langer hangen op het Raadhuisplein? Trekt het innovatieve ondernemers aan? Hoe onderscheidend is dit plan eigenlijk? Waarom? Omdat horecaondernemers enthousiast zijn, maar we niks hebben gezien van de inwoners en andere centrumondernemers. Zijn zij net zo enthousiast? Waarom? Omdat de gemeente 18 jaar geleden al 5,5 miljoen heeft uitgegeven aan tegels en bomen en daar toen klaarblijkelijk, volgens het collegevoorstel, allerlei ondoordachte keuzes heeft gemaakt die nu hersteld zouden moeten worden. Waarom? Omdat er niet echt groen wordt toegevoegd, maar slechts bomen worden vervangen door andere bomen, waarschijnlijk zelfs van dezelfde soort. En gaan die drie extra boompjes voor het Nubikkkantoor dan het verschil maken? Waarom? Omdat er vooral gekozen is voor andere verharding, in plaats van minder verharding.

Moeten wij in het centrum geen maatregelen nemen tegen het verminderen van hittestress? Kortom, wat ons betreft is dit een onvoldragen plan en wordt er vooral met weinig creativiteit heel veel geld uitgegeven. Voor een college dat duurzaamheid hoog in het vaandel heeft staan, is het een slecht staaltje bestuur. Daarom. Daarom gaan we er niet in mee. Tot zover, voorzitter. De heer Tiemstra: Voorzitter, geacht college en leden van de raad. Voor ons ligt een bijzonder voorstel. We gaan nadenken over de herinrichting van de Markt en het Raadhuisplein. Van de SGP-fractie enkele opmerkingen van financiële aard. Het college vraagt een krediet van ruim 1,7 miljoen, waarvoor op een naar verhouding luttel bedrag na een beroep wordt gedaan op de algemene reserve. De algemene reserve is, zoals ik ooit heb geleerd, een van de buffers voor het opvangen van risico’s en tegenvallers. Is dit een tegenvaller, de herinrichting van de Markt en het Raadhuisplein? Hadden hier niet gewoon middelen voor vrijgemaakt moeten worden? Dat is onze eerste vraag. De binnenstad wordt zo getransformeerd van een place to buy naar een place to be, aldus het voorstel. Toch lijkt het ons belangrijk dat er voldoende geld wordt uitgegeven door de stroom bezoekers die we straks kunnen verwachten. Anders wordt het een place to play en voor de gemeente een place to pay.

Notulen raadsvergadering 7 juli 2021

21

Het staat buiten kijf dat de plannen te maken hebben met het komende schoenenmuseum, waaraan momenteel hard wordt gewerkt zowel om er iets moois van te maken als om binnen het budget te blijven. Natuurlijk moet er meer worden uitgegeven. Mevrouw Klerks wees er ook al op. Ook het centrum moet mee in de vaart der dingen. Daarnaast verwachten wij nog uitgaven voor de inrichting van terreinen, parkeerplaatsen voor touringcars et cetera. De SGP-fractie heeft hier op verschillende momenten navraag naar gedaan. Zo kregen we begin 2019 als antwoord hierop dat deze maatregelen in het integraal uitvoeringsprogramma 2021 meegenomen zouden worden. We hebben ze niet gezien. Ongetwijfeld kan de wethouder ons hierover straks meer vertellen. Er is al veel gezegd, hier laten wij het bij. Dank u wel. De heer Ottens: Voorzitter. Lijst de Jongste en PvdA zijn verre van gelukkig met deze desinvestering. D66 haalde het al aan: ruim 15 jaar geleden hebben we de hele bestrating in het centrum opnieuw aangelegd. Dat was bedoeld als impuls voor het centrum. De bestrating is nog goed genoeg en kan met gemak nog minimaal 10 jaar mee. Maar we hebben al haast geen centrum meer, dus waar dient de impuls voor? Wij hebben liever dat de gemeente investeert in mensen dan in stenen.

Bovendien, wie zit hierop te wachten? U heeft uitgebreid gesproken met centrummanagement en de horecaondernemers, maar wat vinden onze inwoners ervan? Zou u zich dat niet eens moeten afvragen bij dit soort investeringen? U mag dan kiezen voor een chique aankleding voor het schoenenmuseum, maar voor het gebruik van de weekmarkt en voor evenementen kunt u beter kiezen voor een robuuste en duurzame aankleding. Die ligt er nu al. Daarnaast vinden wij een fontein met bedriegertjes de ultieme ideeënarmoede. Waarom moet zo’n speelplek nu onder de monumentale lantaarn gesitueerd worden, die volgens veel inwoners een belangrijk icoon is in de binnenstad. Wij vinden het ongepast. Ook staat de inrichting op gespannen voet met uw eigen vergroeningsbeleid. Bomen in bakken zijn niet alleen veel te duur, zowel in aanschaf als in onderhoud, ze hebben ook een zeer beperkte levensduur. Ze groeien zes jaar en daarna kwijnen ze nog zes jaar weg. Dat zal dus een enorme bijdrage leveren in het tegengaan van hittestress in deze versteende omgeving, maar niet heus. Kortom, wij kunnen niet instemmen met het voorstel. De heer Van Groos: Voorzitter.

Als we 1,7 miljoen vrij beschikbaar hebben, zouden we die dan inzetten voor een herinrichting van twee pleinen die er nog prima bij liggen? Of zouden we die liever besteden aan een geluidsscherm in Waalwijk-oost, aan de herinrichting van de buurt Amstel of aan het bestrijden van eenzaamheid om het integreren van migranten? De ChristenUnie zou het geld in ieder geval liever aan mensen uitgeven dan aan stenen. Echter, het geld is niet vrij beschikbaar, want opnieuw doet het college een beroep op de algemene reserve. Wanneer dit op basis van de in november 2017 vastgestelde centrumvisie zou gebeuren, dan konden we daar nog enig begrip voor opbrengen. Maar wat staat erover in de visie? “Het Raadhuisplein maakt in de huidige situatie soms een wat kale indruk. De belevingswaarde zou verhoogd kunnen worden door het toevoegen van een kunstwerk, een speeltoestel of een zit-groenvoorziening. Belangrijk is dat een eventueel nieuw element verplaatsbaar is om voldoende ruimte te kunnen maken voor evenementen op het plein. Ook kan gedacht worden aan bedriegertjes. Deze nemen geen ruimte in beslag en kunnen met name voor kinderen in de zomer erg aantrekkelijk zijn.” Dit plan gaat een heel stuk verder, kost een vermogen en wijkt sterk af van de huidige inrichting, terwijl die vergelijkbare doelstellingen had: autovrij, een verblijfsgebied, versterken van het Krophollerensemble, meer groen.

In dit voorstel worden gezochte argumenten gebruikt, zoals het argument dat de met kerstverlichting ingesnoerde bomen in slechte staat verkeren. Andere argumenten worden verzwegen, zoals de gevolgen van het tijdelijk verplaatsen van een deel van de weekmarkt. Nadat niet zo lang geleden het plein al deels op de kop is gegaan voor het Notulen raadsvergadering 7 juli 2021

22

verwijderen van de tafel en de stoel, zitelementen dus, en voor het aanbrengen van voorzieningen ten behoeve van de weekmarkt zou het opnieuw op de schop moeten. Ons gevoel zegt dat dit voorstel al een gelopen race is, want het is al afgekaart binnen de coalitie. Ons gevoel zegt dat met dit plan de loper moet worden uitgerold voor het museum en dat met dit plan de horecaondernemers worden geholpen, terwijl de terrassen al vaak genoeg vol zitten. Wat voegt het toe? Hiervoor 1,7 miljoen uittrekken beschouwen wij als de volgende bijdrage aan de bodemloze, en misschien wel aangename, put van het Waalwijkse centrum. Je stopt er als gemeente miljoenen in, terwijl de leegstand niet minder wordt. Mevrouw Pouw: Voorzitter. In dit raadsvoorstel zitten een aantal leuke en goede details. Zo lijkt ons het verkeersvrij maken van de Markt een goede verbetering van sfeer en veiligheid op de markt. Een waterelement dat spel kan uitlokken, vinden wij ook best een leuk plan. Normaliter zou het handig zijn om zo’n detail te laten uitvoeren op het moment dat de hele vloer aan vervanging toe is. Maar is dat hier ook het geval? Is het de tegelvloer kapot? Is de vloer onveilig, versleten? In het raadsvoorstel hebben wij het niet kunnen lezen. Daarom zijn wij ter plaatse gegaan om de vloer met eigen ogen te bekijken.

De gesprekken die we met inwoners voerden, verschaften ons ook geen positieve doorslag voor dit voorstel. Deze periode, waarin al zo veel geld in het centrum van Waalwijk wordt geïnvesteerd, is wat ons betreft niet het moment om nog eens een grote cheque uit te schrijven. Ons rest alleen om deze herinrichting te classificeren als “op dit moment onnodig”. Het feit dat de coalitie alvast het volgende wensenlijstje uit de winsten van de toekomstige grondverkopen wil afvinken, speelt voor ons daarbij een grote rol. Als men dan zonodig geld had willen uitgeven aan het centrum, dan zou het aanpassen van de gootjes aan weerszijden van de Grotestraat een mooie investering zijn geweest. Dat leverde ons bezoek aan het centrum namelijk wel op: een waarschuwing van meerdere onafhankelijke partijen voor deze gootjes. Verhalen van mensen die met hun fietsband in de gootjes terechtkomen en vervolgens met een grote smak op de tegelvloer belanden. Zelf zagen wij een jongeman op een step met zijn vader en zusje op weg naar het centrum. Ook de wielen van de step belandden in de goot, gevolgd door een pijnlijke val met zijn elleboog op de straat en dikke tranen. Zijn kleine zusje had het goed gezien: die goot, die is gevaarlijk! Als de portefeuillehouder ons daarover een voorstel had gedaan, dan hadden we er heel erg naar uitgekeken.

Als we de ontmoetingsfunctie van onze stad willen versterken, laten we dan beginnen met zorgen dat mensen veilig bij die plek kunnen komen. Beantwoording college Wethouder Van den Hoven: Voorzitter. Er is best veel gezegd. Ik ga proberen om de opmerkingen en vragen samen te vatten. Dat lijkt me handig. Een veel teruggekomen misverstand wil ik graag even oplossen. Dat gaat over de financiën. Wij hebben het niet over verwachte winsten, zoals mevrouw Pouw zei, maar over gerealiseerde winsten. Dat hebben we duidelijk afgekaart. We gaan geen voorschotje nemen op winsten die we nog moeten realiseren. Laat dat duidelijk: deze gelden zijn verdiend met verkopen van Noord en willen we ten goede laten komen aan Zuid. Het is inderdaad binnen de coalitie afgekaart, omdat wij een coalitieakkoord hebben. Het college wordt geacht het coalitieakkoord uit te voeren, dus dat doen wij op deze manier. Dat voor wat betreft het financiële deel. Dan kom ik bij het groen. Als dit doorgaat, doen wij met betrekking tot het groen meer dan wat er nu wordt gezegd. Wij gaan geen bomen in bakken zetten. Ze komen in de volle grond. De tien bomen op het Marktplan komen op een vrije grondoppervlakte van Notulen raadsvergadering 7 juli 2021

23

25 m3. Onder de bomen komt nog groen op zichthoogte, zodat je het groen veel meer ervaart. Er komen ook zitplekken. Doordat de doorgang smaller wordt, hebben we ervoor gezorgd dat de terrassen van de horeca niet kleiner worden, mogelijk zelfs iets groter. De bomen en het groen op het Raadhuisplein nemen toe. Het is waar dat er één boom wordt gekapt, maar er komen er drie extra voor terug in de voortuin van het Kropholler. Dat is het oorspronkelijke idee van de architect van het Krophollerensemble geweest, dus ik denk dat we daarmee een stukje nostalgie terugbrengen van de oorspronkelijke wil van de architect. Het waterelement is een invulling van de wens van de raad om ook iets voor de kinderen te doen. Het is gesitueerd rondom de lantaarn, omdat dit een heel mooie plek is. Rondom die lantaarn kun je die bedriegertjes nu eenmaal heel mooi aanleggen. Daarnaast heb ik van de raad begrepen dat hij enorm blij is met de lantaarn en dat die zeker zijn positie moet blijven houden. Ik denk dat hij met dit ontwerp beter uit de verf komt. Ook de radialen die op het plein liggen wijzen naar de lantaarn en de specifieke punten van het Krophollerensemble. Ik denk dat het een mooier beeld wordt voor de lantaarn, wat voor heel veel inwoners van Waalwijk een belangrijk item is. Dat respecteren we heel graag en daarom gaan we er op deze manier mee om.

Er is ook nogal wat te doen over de place to buy en de place to be. We zien allemaal dat de retail het heel erg zwaar heeft. Dat is in Waalwijk niet anders. We zien daarentegen ook dat een aantal transformaties die al gaande zijn en die we nog willen doen. Dat heeft meer te maken met de integrale visie – We zouden heel graag nog meer gebieden in het centrum oppakken om ze te transformeren. U kunt denken aan De Els, waarover nu gesprekken lopen. We zijn ook bezig met een intentieovereenkomst met de ontwikkelaar van de jongensschool en de bibliotheek om te kijken of het mogelijk is om de bibliotheek te verhuizen. Dat is niet alleen bedoeld om de bibliotheek te verhuizen, maar ook om daar een ontmoetingsplek te creëren in het centrum. Er zit ook nog een kleine horecafunctie aan vast. Daarover voeren wij nu gesprekken, omdat we er een toegevoegde waarde in zien. Het moet echter allemaal nog besproken en afgewogen worden met de betrokken partijen. We zijn nog met elkaar in gesprek, niets meer en niets minder. Wij houden de raad op de hoogte als er ontwikkelingen zijn. De andere transformaties: ik hoorde net iemand zeggen dat wij een huis gaan kopen. Ik moet u teleurstellen, want we hebben het al gekocht. Het kostte € 550.000. Met het voorstel dat we nu hebben, proberen we de entree naar het centrum juist nog veel mooier te maken, ook in het licht van het museum.

Als bonus krijgt de raad een lagere afboeking op wat we eerder gekocht hebben, namelijk € 250.000. Ik denk dat dit een heel andere boodschap is dan ik zojuist hoorde. Dat vind ik jammer, want wat ik net hoorde, zijn niet de feiten, maar zaken die in een enigszins ander daglicht worden geplaatst. Dat vind ik echt jammer. LokaalBelang en GroenLinksaf vroegen naar het onderhoudsplan. Ik vind het een heel goede suggestie en het zou vreemd zijn als ik zou zeggen dat we tien bomen gaan vervangen en dat we daar geen gedegen onderzoek naar hebben gedaan en geen gedegen plan voor hebben. Bij dezen zeg ik de raad toe dat wij met een onderhoudsplan voor de bomen gaan werken. Dat wil niet zeggen dat dit in het verleden niet is gebeurd. Toen is het echter gebeurd nadat er een andere beslissing is genomen. Er was een andere positie van de bomen. Ze hadden in de straat een veel kleinere leefruimte onder de grond. Daar is wel naar gekeken, maar de ruimte en de mogelijkheden met betrekking tot het straatwerk waren dermate slecht dat de kwaliteit van de bomen na jaren was afgenomen. Als we deze bomen zouden willen reanimeren, zou dat een enorm dure operatie zijn, waarbij de kans op herstel te klein is. Daarom willen we er andere, volwassen, bomen voor terugplaatsen. Mevrouw Van den Udenhout zal misschien blij worden als ik zeg dat de omNotulen raadsvergadering 7 juli 2021

24

trek ongeveer 50, 60 cm. is. Dat is dus een behoorlijke boom. De bomen worden qua omtrek ongeveer net zo groot als de bomen die er nu staan. Dat wilde ik nog even meegeven. Nog groter zou niet verstandig zijn. Dat heeft ook alles te maken met de levensvatbaarheid. Als je grotere bomen plaatst, heb je een groter risico dat ze niet aanslaan. Dat willen uiteraard voorkomen. De heer Tiemstra noemde het IUP. Volgens mij doelde hij op de centrumentree en de Winterdijk. Die zitten inderdaad in het IUP. Sterker nog, de Winterdijk zit er al heel lang in. Met de bouw van het museum is besloten om het werk daar even naar achteren te schuiven, maar het volgt direct nadat de bouwactiviteiten van het museum zijn afgerond. Daarna gaan we vanuit het IUP zo snel mogelijk aan de slag met de opknapbeurt van de Winterdijk. Mevrouw Klerks had het nog over de fasering en het integrale beeld. De doorsteek die in het verschiet ligt, gaat dan vrij concreet worden. Wij zouden het heel fijn vinden als de raad erin zou willen meegaan, als we de Winterdijk en de entree gaan aanpakken. Binnen nu en een halfjaar zal dat concreet worden en kom ik met de plannen daarvoor naar de raad. Dan kunt u daar uw licht over laten schijnen en hopelijk toestemming geven. Gevraagd is of ik na de zomervakantie de raad een keer kan meenemen in het totale plan. Dat doe ik heel graag.

Ik vraag de griffie of we daar een leuke avond voor kunnen organiseren. Ik kan u dan over de plannen bijpraten. Dat lijkt me goed en verhelderend voor de raad. Tot slot. De plannen die nu gepresenteerd worden, vormen een fase, maar het is niet zo dat wij vervolgens verplicht zijn om alle plannen en wensen die het college heeft daarna uit te voeren. Zo is het zeker niet bedoeld. We hebben nog wel wensen en we hebben een visie. Die wil ik u graag na de zomervakantie nog eens presenteren. De voorzitter: Hartelijk dank. Ik heb een toezegging gehoord in het kader van het onderhoudsplan voor de bomen en een verzoek aan de griffie om een informatieavond te organiseren over de bredere ontwikkelingen in het centrum. De heer Spierings: Ik heb geen bijdehandjes op en ik ben geen wiskundige, maar ik weet wel dat een omtrek van 50 cm. geen erg grote boom is. Bedoelt de wethouder niet een straal van 50 cm.? Wethouder Van den Hoven: Nee, ik heb het over een omtrek van 50 cm. tot 60 cm. Mevrouw Schuijffel: Ik had vragen gesteld die niet beantwoord zijn en ik heb een vraag ter verificatie. Ik begrijp dat er netto twee hele bomen bij gaan komen. Klopt dat? En waarom hebben we niets gehoord van de inwoners van het centrum en de centrumondernemers die niet horeca gerelateerd zijn? Wat vinden zij ervan? Verder was ik benieuwd hoe dit plan hittestress tegengaat.

Wethouder Van den Hoven: U had geen vragen gesteld, maar alleen een aantal zaken opgemerkt. Als ik geen vraagteken hoor op het eind, ga ik geen antwoord geven. Mevrouw Schuijffel: Ik zal zo even tellen hoeveel vragen ik gesteld heb. Wethouder Van den Hoven: Ik zal ze nu allemaal gaan beantwoorden. U hoeft ze niet te tellen. Er komen per saldo inderdaad twee bomen bij. Daarnaast komen er nog een aantal groenvoorzieningen op zichthoogte. U vraagt wat er gebeurt tegen hittestress. Maatregelen voor klimaatadaptatie en infiltratie onder de grond worden waar mogelijk toegepast, maar dat is wel werk binnen het werk. Het kan zijn dat men daarbij tegen beperkingen oploopt, dus ik kan niet op voorhand toezeggen dat alle maatregelen genomen Notulen raadsvergadering 7 juli 2021

25

kunnen worden. Daar waar het kan, zal het gebeuren, zoals een gescheiden riool. Sterker nog, het geld zit ‘m niet zozeer in de nieuwe stenen, maar vooral in dit soort maatregelen en in het groen. Ik wil benadrukken dat die 1,7 miljoen voor het grootste deel op gaat aan dit soort maatregelen en niet aan het straatwerk. Volgens mij gaat het om ongeveer een derde in de raming. Alle omwonenden en niet-horecaondernemers zijn bij het traject betrokken. Door middel van het centrummanagement hebben zij hun steun betuigt en hun enthousiasme gedeeld. Ik kan niet anders zeggen dan dat alle bewoners en ondernemers een heel uitgebreid traject hebben doorlopen, omdat we geen zaken aan de raad wilden voorleggen, voordat er goede participatie was geweest. Mevrouw Schuijffel: Ik heb de vragen even geteld. Het waren er zeven. Mevrouw Pouw: Ik wilde even reageren op de opmerking van de portefeuillehouder over de toekomstige grondverkopen. Ik heb het raadsvoorstel erbij gepakt. Daarin staat: “in de begroting 2021 is aangegeven dat om de ambities voor de binnenstad mogelijk te maken naar verwachting een bedrag van ongeveer 5 miljoen euro nodig is. Daarbij is aangegeven dat deze middelen moeten worden onttrokken uit de winsten van toekomstige grondverkopen. Afzonderlijke deelkredieten zullen aan de raad worden voorgelegd”.

Als ik de wethouder hoor, begrijp ik dat de toekomstige grondverkopen inmiddels hebben plaatsgevonden. Als er geld is, moet het dan meteen uitgegeven worden? Dan kom ik eigenlijk bij het betoog van de SGP uit. Wethouder Van den Hoven: Als u mij vraagt of die 5 miljoen al gerealiseerd is, dan zeg ik nee. Maar ik vraag de raad ook niet om 5 miljoen. Ik vraag om 1,7 miljoen. Zijn die gerealiseerd? Jawel. Als u in de jaarrekening had gekeken, had u gezien dat er voor ruim 3 miljoen is gerealiseerd. Wij gaan geen graai uit de grondexploitatie doen die er nog niet is. Dat is volgens mij de misvatting, dus dat wil ik graag even helder hebben. Moeten we dat gelijk uitgeven? Ik heb net gezegd dat het in het coalitieakkoord staat. Het college is aangesteld vanuit de coalitiepartijen en wij werken het coalitieakkoord uit. Dat betekent dat wij gehoor geven aan de vraag van de coalitie om dat geld eraan uit te geven. Het antwoord is dus ja. Mevrouw Klerks: Ik hoop dat ik geen draai om mijn oren krijg, zoals mijn twee voorgangers. Ik heb ook vragen gesteld die niet beantwoord zijn. Ik ben heel blij met de toezegging van een presentatie. Ik verwacht ook dat het een smakelijk geheel wordt, maar ik wil ook graag antwoord op mijn vragen over de huidige problemen in de bouwmaterialen en wat de wethouder gaat doen om binnen het budget te blijven.

Wethouder Van den Hoven: Daar wil ik graag op reageren. Ik wil overigens nog even terugkomen op wat mevrouw Schuijffel zei. Ik bedoelde het niet heel vervelend toen ik zei dat ik dacht dat er geen vragen waren gesteld. Ik geef graag antwoorden op alle vragen, al heeft ze er nog tien. Ik had ze echter niet in haar betoog ontdekt. Misschien ligt dat aan mij. De vraag van mevrouw Klerks had ik wel gehoord, maar nog niet beantwoord, dus dat komt nu. We gaan met een bouwteam werken. Er is een raming van ongeveer anderhalve maand oud. Die ziet er goed uit. Als mevrouw Klerks nog een keer een financiële check wil, mag dat. Als we bij het uitvoeringsontwerp komen, wat waarschijnlijk over een of twee maanden is als de raad vanavond instemt, kan ik toezeggen dat ik een update van de raming geef. Op dit moment ziet de raming er echter goed uit. Ik ken de problemen die mevrouw Klerks benoemt. Als ik wist dat dit een probleem zou zijn in de raming had ik dat gezegd. Dat is op dit moment echter niet aan de orde.

Notulen raadsvergadering 7 juli 2021

26

Mevrouw Klerks: Voor mijn gemoedsrust zou ik het wel fijn vinden om te weten dat de wethouder binnen het budget blijft. Ik denk dat het goed is als de raad een vinger aan de pols houdt. Wethouder Van den Hoven: Dat klopt. Ik ben er zelf ook blij mee als ik weet dat het allemaal loopt zoals het zou moeten lopen. U weet ook dat wij met de raad de afspraak hebben dat ik terugkom bij de raad als er met de raming iets anders loopt dan verwacht. Dus als ik over twee maanden bij het uitvoeringsontwerp weet dat het niet lukt om binnen het bedrag te blijven, kom ik bij u terug. Ik ga geen geld uitgeven waar ik geen toestemming voor heb. Het budgetrecht ligt immers bij de raad en niet bij het college. De heer Van Groos: Ik heb drie vragen aan de portefeuillehouder. Ik begin met een opmerking. Hij had het over het organiseren van een leuk avondje na de zomervakantie. Dat klinkt al haast als een heerlijk avondje, waar de miljoenen over tafel gaan en Sinterklaas in vol ornaat mag optreden. De wethouder heeft een paar keer benadrukt dat er een coalitieakkoord ligt.

Is dit college er voor de hele raad of alleen voor de coalitie? Voert u raadsbesluiten uit of alleen besluiten van de coalitie? Wat doet u met de centrumvisie die ooit is vastgesteld? Ik heb eerder het idee dat de centrumvisie een vrijbrief is voor het college en de coalitie om allerlei leuke ideeën te bedenken, maar dat het raadsbesluit niet wordt uitgevoerd. Hoe kijkt u aan tegen de centrumvisie? De laatste vraag gaat over de lantaarn. Een van de voorgangers van LokaalBelang, Gemeentebelangen, had een wethouder die op het idee kwam om de lantaarn te verplaatsen, omdat hij wel erg in de weg staat. Dat leverde heel veel weerstand op bij de bevolking. Die plek heeft namelijk in de Tweede Wereldoorlog een heel lugubere rol gespeeld. Nu wilt u van die plek een speelplek maken met water voor kinderen. Vindt u dat passend op een plaats waar zich een lugubere situatie heeft voorgedaan? Wethouder Van den Hoven: U heeft het over een leuk avondje. Ik bedoelde dat niet zoals u het wilt framen. Sinterklaas hebben wij in het college, dat weet u, maar wij gaan er zeker geen Sinterklaasavond van maken. Ik bedoelde te zeggen dat ik u op een heel informatieve manier, maar ook op een heel prettige manier met heel veel beelden en een visie op alle onderdelen, wil meenemen. Ik probeer het positief te brengen. Wat u er vervolgens van maakt, is geheel aan uzelf. Ik vind het niet erg, het is prima.

De centrumvisie is het versterken van een aantal functies. De boodschapfunctie en de retailstructuur is een, wat heel lastig is in deze tijd. Maar er staat ook in dat we de ontmoetings- en verblijffuncties versterken, schoen en leer zichtbaar maken en de samenwerking van de stakeholders versterken. Dat zijn kernpunten die erin staan en volgens mij zijn dat zaken die hier naadloos in passen. U noemde de lantaarn. Natuurlijk heeft de lantaarn in de Tweede Wereldoorlog een heel vervelende rol vervuld. Overigens is het meest lugubere gelukkig niet daar gebeurd, maar aan de andere kant van het oude stadhuis. Dat wil ik even benadrukken. Weet u, het is heel vervelend, maar je kunt er ook op een andere manier naar kijken, terwijl je er toch respect voor hebt. Ik zal de laatste zijn om te zeggen dat ik geen respect heb voor de historie. In mijn privésituatie zijn er in de oorlog ook een aantal dierbare familieleden op zeer vervelende manier aan hun einde gekomen. Dat wil ik zeker niet bagatelliseren, maar ik denk dat het juist een leuke, verbindende rol kan zijn tussen het historische perspectief van de lantaarn en de jeugd die daar speelt. Het zou nog wel eens een educatieve rol kunnen krijgen. Ik kijk er dus net iets anders tegenaan. Ik kijk ook tegen het plein aan vanuit het beeld anno 2021. Ik kijk met blijdschap naar het plein als dat straks is aangepast.

Ik hoop dat de kinderen die nu leven heel veel plezier kunnen hebben op het plein. Ik hoop niet dat we alleen maar op een treurige manier blijven herdenken dat het Notulen raadsvergadering 7 juli 2021

27

daar een heel vervelende situatie is geweest bij die lantaarn, want dat ben ik met u eens. Ik sta er dus anders in. U vroeg nog of wij alleen alles uitvoeren van de coalitie. Nee, maar het is wel zo dat wij als college vanuit de coalitiepartijen heel duidelijke opdrachten hebben gekregen. Het coalitieakkoord is door de raad aangenomen en dat proberen wij uit te voeren. Als de raad, niet per se coalitie zijnde, met andere voorstellen komt, is het college altijd bereid om daarnaar te kijken. Als het goede voorstellen zijn, zullen wij die graag overnemen en uitvoeren. Het is niet zo dat wij alleen maar voorstellen van de coalitie uitvoeren. Het is wel zo dat wij met een visie werken en dat die is gebaseerd op het coalitieakkoord. Dat zult u begrijpen, hoop ik. Het is niet zo dat wij daarmee andere partijen of andere geluiden uit de raad blokkeren of negeren. Dat is absoluut niet de intentie van het college. De heer Van Groos: Dank voor de reactie van de portefeuillehouder. We zullen zien wat de inwoners van Waalwijk vinden van de bedriegertjes rondom de lantaarn, met name de originele Waalwijkers die de situatie nog hebben meegemaakt. Naar aanleiding van de vraag of u er voor de coalitie bent of om raadsbesluiten uit te voeren: het addendum is nooit door de raad vastgesteld. Dat ten eerste.

Het addendum bevat de opdrachten die het college aan zichzelf heeft gegeven, zo is mijn waarneming, want ik kan me niet voorstellen dat alle centrumplannen door de coalitiepartijen zijn bedacht. U zegt dat u de centrumvisie uitvoert. Nee, u gebruikt de centrumvisie als excuus om allerlei plannen uit te voeren. Er staat bijvoorbeeld in – ik pak er steeds de uitvoeringsagenda bij, waarin de prioriteiten staan – dat er een doorsteek komt, dat fietsers meer toegang krijgen tot het centrum. Vervolgens is het college bezig met een plan waardoor fietsers juist minder toegang krijgen tot het centrum. Het vergroten van de toegang is een raadsbesluit en daar heeft de raad al vaker om gevraagd. Bent u een college voor de raad? Waar bent u van? Waarom stellen we een visie vast? Zodat u uw eigen dingen kunt doen of omdat u raadsbesluiten uitvoert? Wethouder Van den Hoven: Het antwoord is vrij simpel. Wij zijn natuurlijk het college van de raad. U doelt op het verkeersbesluit dat voorligt, waarbij wij om een aantal andere redenen alleen het Marktplein verkeersluw willen maken tijdens de horeca-uren. Dat heeft alles te maken met de verblijfsfunctie waarover we het hebben. Anderzijds hebben wij nu voorliggen dat de Grotestraat juist 24/7 van twee kanten een beschikbare route wordt voor fietsers. De promenade voor het Marktplein idem dito.

Wij proberen het maximale qua verkeersbewegingen mogelijk te maken, waarbij we de veranderende functie niet uit het oog verliezen. Niet alleen in Waalwijk verandert dat, maar het is een landelijke trend in centra van middelgrote steden. Als je de ambitie hebt om niet in een slaapstad te veranderen, kun je daar beter op anticiperen en proberen om de aantrekkelijkheid van het centrum een impuls te geven. Dat doe je enerzijds door het bereik van de fietsers zo veel mogelijk te optimaliseren. We hebben slechts een hele kleine uitzondering gemaakt met betrekking tot het Marktplein. Ik denk niet dat je de centrumvisie daarmee heel veel geweld aandoet, maar dat je inspeelt op de actuele ontwikkelingen. Het terugbrengen van de weekmarkt naar het centrum, is iets wat de beleving van het centrum bevordert. Dat zijn dingen die in de stroom der volkeren opkomen, omdat wij een heel negatieve spiraal zagen. Dat hebben wij opgepakt en volgens mij is de raad daar niet ongelukkig mee. Wij zijn als college heel blij dat het op deze manier uitpakt, omdat je daarmee een impuls aan de binnenstad geeft in een andere functie dan een pure winkelstad. Een pure winkelstad is Waalwijk namelijk niet meer. De voorzitter: Volgens mij is het debat hiermee afgelopen. Dank voor de toelichting en voor de bijdrage van de heer Van Groos. Ik hoor graag of er behoefte is aan een tweede termijn.

Nee? Dan gaan we door met het volgende agendapunt.

Notulen raadsvergadering 7 juli 2021

28

9.

Aanvullende financiering Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat

De voorzitter: Bij dit agendapunt is een amendement ingediend. Daarom geef ik als eerste het woord aan Lijst De Jongste/PvdA. Mijnheer De Vaan, gaat uw gang. De heer De Vaan: Voorzitter. Voor ons ligt het voorstel voor de aanvullende financiering voor Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat, waarvan op voorhand bekend is dat het onvoldoende is. Wordt het geen tijd om te kijken of de gestelde doelen gehaald kunnen worden? Volgens publicaties in het Brabants Dagblad worden de doelen voor de doorstroming van de A59 niet gehaald. Dat wordt ook in de gemeenteraad van Heusden gesteld. In het raadsvoorstel staat bij de financiële consequenties en in de beantwoording op onze vragen wordt PFAS gebagatelliseerd. Vandaar dat wij een amendement indienen. Voor extra wensen, zoals een breder viaduct dat in het verleden door wethouder Bakker is gevraagd, is nu geen sprake meer, zo blijkt uit de antwoorden. Een extra geluidswal voor Baardwijk is ook niet nodig. Veel geld is al uitgegeven en er is slechts summier aangegeven waaraan. De werkzaamheden gaan nog steeds door. Mij rest de vraag of het niet belangrijk is dat de uitspraak van de Raad van State bekend is en wat de financiële consequenties hiervan zijn, voordat we hiermee verdergaan? AMENDEMENT 1, intrekken mandatering aan college bevoegdheid gebiedsspecifiek beleid PFAS De raad, gezien het voorstel van het college d.d.

8 juni 2021, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: • de raad op 10 juni 2021 het besluit heeft genomen om de bevoegdheid om gebiedsspecifiek beleid PFAS voor het beheersgebied Haven 8 Oost en het GOL vast te stellen te mandateren aan het college om vertraging in de uitvoering van de werkzaamheden te voorkomen bij een positieve uitspraak van de Raad van State over het GOL; • nadien bericht van de Raad van State is ontvangen dat het doen van een uitspraak opnieuw met 6 weken verlengd is; • het college vervolgens in bestuurdersbrief 37-21 aangeeft geen gebruik te zullen maken van de mandatering inzake PFAS op het industrieterrein Haven 8; • op 6 juli 2021 het RIVM nieuwe risicogrenzen voor PFAS in grond en grondwater heeft gepubliceerd; overwegende dat: • nu de Raad van State de uitspraak heeft verdaagd, de grondslag voor de betreffende mandatering aan het college is komen te vervallen; • om deze reden de raad zijn voornoemd besluit kan intrekken; • voor het in de toekomst vaststellen van een goed en overwogen PFAS-beleid het belangrijk is dat alle informatie aan de raad wordt verstrekt; besluit: aan het dictum van het conceptbesluit toe te voegen: 3. De op 10 juni aan het college verleende mandatering om gebiedsspecifiek beleid PFAS voor het beheersgebied Haven 8 Oost en het GOL vast te stellen in te trekken. 4.

Alvorens een nieuw besluit over het gebiedsspecifiek beleid PFAS voor het beheersgebied Haven 8 Oost en het GOL vast te stellen, het college te verzoeken de raad zo spoedig mogelijk te informeren over de in het betreffende gebied gevonden meetNotulen raadsvergadering 7 juli 2021

29

waarden en financiële consequenties, rekening houdend met de op 6 juli 2021 door het RIVM gepubliceerde nieuwe risicogrenzen voor PFAS in grond en grondwater. De voorzitter: Het amendement is ondertekend door de fracties Lijst De Jongste/PvdA. De fractie van de ChristenUnie ondersteunt het amendement ook. Mevrouw Klerks: Ik zie het amendement nu voor het eerst. Ik vraag me af wat het doel van het amendement is. Moeten we het weer opnieuw gaan vastleggen als de uitspraak van de Raad van State er is? Ik denk dat we het dan weer opnieuw nodig hebben. De heer De Vaan: Nee, we hebben een mandaat aan het college gegeven en daar maakt het geen gebruik van. Wij zijn de enige partij die het weer kan intrekken. Wij moeten straks een nieuw PFAS-besluit nemen. Er zijn nieuwe gegevens sinds gisteren. De grenswaarden zijn aangepast. Op basis daarvan zullen wij een besluit moeten nemen, want dat is onze bevoegdheid. Vandaar dat ik dit amendement indien. Mevrouw Klerks: Misschien kan de wethouder er straks eerst op reageren, want ik kan het niet helemaal duiden. Dat ligt misschien aan mij. De heer De Vaan: Je kunt met een bestuurdersbrief geen besluit herstellen. Wij hebben het besluit genomen en wij moeten het terugnemen. Mevrouw Pouw: Voorzitter. Lijst Pouw had gehoopt dat dit voorstel een T-stuk zou worden. Dat voorstel heeft het niet gehaald.

Wij hebben verder geen bijdrage, behalve dat de fractie niet zal instemmen met het voorstel. Wij denken dat opnieuw geld opzij leggen, niet de laatste keer zal zijn. Volgens mij kunnen we beter in overleg gaan. De heer Van Groos: Voorzitter. Inmiddels is duidelijk geworden dat de uitspraak van de Raad van State niet op tijd zal zijn om het traject met de geselecteerde aannemerscombinatie te kunnen vervolgen. Dit betekent extra tijdverlies, extra kosten en nog langer overlast voor de bewoners van bijvoorbeeld de Loefstraat, de Hoogeindse rondweg, het Hoogeinde, de Molenvlietstraat en de Putstraat. Wat hebt u hun te bieden, behalve de vraag om nog weer extra geduld te hebben? In antwoord op een vraag meldt het college ons dat er extra kosten zijn ten behoeve van beheersmaatregelen voor percelen die niet op tijd beschikbaar zijn door verlate onteigening. Kan de wethouder uitleggen waarom, ondanks het vele uitstel, nu nog steeds niet alles is geregeld voor het beschikbaar hebben van de noodzakelijke gronden? En waarom is de onteigening verlaat? Waarom wordt steeds de procedure bij de Raad van State genoemd als een reden voor de kostenstijging, terwijl uit de opsomming blijkt dat er heel andere redenen zijn waarom aan de raad veel meer krediet moet worden gevraagd? We hebben nog niets vernomen over een plan b. Het lijkt erop dat dit er niet is.

In antwoord op onze vragen wordt gemeld dat er dan een nieuwe verkeerskundige beschouwing nodig is. Wat dat ook mag inhouden, laten we van de nood een deugd maken door met een aantal zaken aan de slag te gaan. We weten dat er sprake is van PFAS- en van stikstofproblematiek. Zo kan de raad al beleid opstellen hoe om te gaan met PFAS-houdende grond. Maar laten we nu nog geen besluit nemen over de extra financiën, want we weten dat er nog meer nodig zal zijn. Dan kunnen we het beter in één keer goed doen. Dank u wel. Mevrouw Schuijffel: Voorzitter. Over het collegevoorstel kunnen wij heel kort zijn. De raadsinformatiebrief van 23 juni was helder. De aanvang van de werkzaamheden zijn onzeker, minimaal een jaar vertraging. Het is zelfs onzeker of het project überhaupt zal doorgaan. Het provinciale projectteam is inmiddels afgeschaald. Wat ons betreft wachten we af tot er meer duidelijkheid is. Gaat het door? Dan bekijken we opnieuw wat er nodig is en of dat haalbaar is. Gaat het niet door, dan hebben we andere uitdagingen met an-

Notulen raadsvergadering 7 juli 2021

30

dere financiële gevolgen. Voor ons is het dus een T-stuk dat te zijner tijd eventueel in aangepaste vorm opnieuw bekeken kan worden. Tot zover. De heer Spohr: Voorzitter. We hebben kennisgenomen van het uitstel van de beslissing van de Raad van State over de bezwaarschriften tegen de GOL. Dat uitstel blijkt een dure grap, want het gaat de aangesloten partijen 10,5 miljoen kosten, waarvan de gemeente Waalwijk een extra bijdrage van 3,1 miljoen euro voor haar rekening mag nemen. Zuur en duur geld, want het is het effect van wachten. Vandaag stemmen we over een kredietvotering van hetzelfde bedrag. De CDA-fractie maakt zich echter al geruime tijd zorgen over de effecten van dit omvangrijke project. We realiseren ons dat de GOL een project is dat een eenmalig totaal omvangrijk project moet zijn, in plaats van afzonderlijke deelprojecten. Dat is nu eenmaal een insteek waarvoor is gekozen. Diezelfde insteek heeft nu grote gevolgen voor alle projectpartners. De CDA-fractie wil daarom van de portefeuillehouder weten of het hierbij blijft, dan wel dat er in de toekomst nog tegenvallers worden verwacht. Daarover werden al eerder opmerkingen van andere raadsleden gemaakt.

Verder wil de CDAfractie van de portefeuillehouder weten wat buiten de gepresenteerde extra kosten de financiële of andersoortige effecten zijn van het bevriezen van het GOL-project voor andere projecten of voor gemeentelijke budgetten. Kan de gemeente Waalwijk in de tussentijd nog niets doen om de effecten van het uitstel door de uitspraak van de Raad van State kleiner te maken? Tot zover. Beantwoording college Wethouder Bakker: Voorzitter, dank u wel. Voor u staat de portefeuillehouder die uiteraard verre van tevreden is met de reden waarom hij hier staat. Het project is echt heel lang geleden begonnen met het idee om heel veel tijd en energie te steken in het voortraject, het vooroverleg, de participatie en de co-creatie met een heleboel partijen. Die zitten overigens nog allemaal in een adviesgroep. We hadden daarbij het vertrouwen dat het vervolgens later tot het grote voordeel zou leiden dat er weinig bezwaren zouden zijn in het project. Die voorspelling is niet uitgekomen. Toen ik portefeuillehouder werd, werd ongeveer het besluit genomen, in mei 2018, om het provinciale inpassingsplan voor dit project vast te stellen. Sindsdien heb ik niet veel meer kunnen doen dan wachten tot de Raad van State tot een uitspraak zou komen. Uiteindelijk zijn pas in januari jl. door de Raad van State de 29 bezwaren behandeld. De uitspraak daarvan wordt telkens zes weken opgeschoven.

Op 23 januari was dus de datum dat de aannemer, die inmiddels met een heel team in stelling was gebracht, heeft gezegd: als we op 23 juni geen go hebben, dan gaat het niet meer gaat lukken vanwege allerlei werk aan de dijken en vanwege de seizoenen. Toen hebben wij als stuurgroep gezegd: gelet op die verwachte vertraging gaan we het project niet volgens het eerder geplande traject afhandelen, maar gaan we de kosten die het wachten met zich meebrengt, verlagen. Dat betekent dat we de aannemer te vragen om zijn projectteam af te bouwen. Het betekent ook dat wij de provincie vragen om het provinciale team dat zich bezighoudt met de GOL ook af te bouwen en in een soort lichte slaaptoestand te brengen. Hierdoor moeten de kosten, die door alle uitstel telkens verder oplopen, wat worden getemperd. Het is misschien terechte kritiek op de timing ervan. Het voorstel was al een tijdje in roulatie. Dan kun je twee dingen doen. Op het moment dat de datum van 23 juni nadert, kun je besluiten om dat geld wat later te vragen. Als ik pas in december, als ik meer weet, pas naar de raad zou zijn gekomen om geld te vragen, had de raad het mij waarschijnlijk verweten dat ik vanaf juni al had geweten dat het meer geld ging kosten. Die 3,2 miljoen was immers al becijferd; waarom bent u er toen niet mee gekomen? Wij hebben dat nog even met de betrokken partijen afgestemd.

Het gaat niet alleen om de gemeente Waalwijk, maar ook om de gemeente Heusden, de provincie, het waterschap et cetera. We hebben ons afgevraagd: gaan we nu al om geld vragen of nog niet? EigenNotulen raadsvergadering 7 juli 2021

31

lijk was het meerderheidsstandpunt dat we het zouden gaan vragen, zoals we bedacht hadden, omdat de kosten namelijk niet vooruitlopend zijn. Dit zijn kosten die er al zijn. Daarmee geef ik meteen antwoord op de vraag of er nog meer te verwachten valt. Ik denk het wel. Ten tijde van het opstellen van dit voorstel was er niet bekend dat we op 23 juni geen uitspraak zouden hebben. Dat staat ook in het voorstel. Het zegt ook: als we na 23 juni een uitspraak weten, weten we niet hoe die eruitziet. Het zal waarschijnlijk een tussenuitspraak zijn, omdat er door de jaren heen dat de Raad van State ervoor nodig heeft gehad, allerlei regels zijn veranderd met betrekking tot stikstof. Er zal sowieso een tussenuitspraak komen, een soort bestuurlijke lus om dat te kunnen herstellen. Dat gaat in de tijd uiteraard nog wel wat meenemen. Of dat financiële consequenties heeft, is natuurlijk afhankelijk van wat de Raad van State gaat zeggen en van de vraag in hoeverre de plannen wel of niet kunnen doorgaan, al dan niet met aanpassingen. Daar kan ik nu weinig over zeggen. Het is koffiedik kijken. Wel weet ik dat we al heel lang geleden een traject voor een majeur project in zijn gegaan en dat we eigenlijk niet heel veel keuze hebben, anders dan meegaan in het project en ervoor betalen, of het project afblazen. Dan heeft het ons ook heel veel geld gekost.

Zo kom ik weer bij de heer Van Groos terecht, want dan hebben we ook een groot aantal problemen niet opgelost. Hiermee komen we wat mij betreft ook bij de vraag van het CDA: wat betekent het vervolgens voor de keten? In het gesprek met de journalist van het Brabants Dagblad heb ik daar iets over gezegd. U weet dat al onze uitgiften van grond op Haven 8 Oost verbonden zijn aan de nieuwe op- en afritten tussen Waalwijk en Drunen. Zolang wij geen zekerheid hebben over het doorgaan van die snelwegstructuur kunnen wij dus ook die gronden niet uitgeven. Dat heeft weer effect op de grondexploitatie en opbrengsten daaruit, die we weer voor andere dingen willen gebruiken. Het wil niet zeggen dat dit allemaal met een jaar vertraagd wordt. Het kan best zijn dat er volgende week een uitspraak van de Raad van State komt. Weliswaar is de aannemer dan niet meer in staat om de originele planning uit te voeren, maar uiteraard kan er dan wel actie worden ondernomen om het project te starten en allerlei voorbereidingen, die qua fasering wel zouden passen, uit te voeren. Dan is het wel van belang dat het geld beschikbaar is, want we hebben dan geen tijd om een hele cyclus van acht, negen weken te doorlopen om alsnog naar de raad te komen om het krediet te voteren. Daarom is mijn pleidooi geweest om dit verhaal gewoon te laten doorgaan.

Misschien betekent dit dat ik vaker bij u kom om geld op te halen. Misschien is dat politiek gezien niet handig, mij wordt geadviseerd om het in één keer te doen, omdat je dan maar één keer door de zure appel hoeft te bijten. Als ik u elke keer meeneem in het verhaal, we weten beiden wat het extra kost en u bent bereid om het krediet te voteren, ben ik ervan overtuigd dat we kort op de bal zitten in het spel. Als ik het een spel mag noemen, want het is wel een heel vervelend spel. De voorzitter: Wilt u het spel gaan afronden? Wethouder Bakker: Er zijn nog wat vragen gesteld over PFAS. Ik moet ook nog even reageren op het amendement, als u het goed vindt. De voorzitter: Reageren op het amendement lijkt me inderdaad verstandig. En beantwoordt u de vragen zo snel mogelijk. Wethouder Bakker: Het is een beetje lastig om in vijf minuten 3,2 miljoen euro op te halen. Het verbrede viaduct, dat de heer De Vaan noemde, zit er wel in. Het is niet een verzoek tot wijziging in dit voorstel, maar zat er al vanaf het begin in. U heeft toen goed geluisterd. Indertijd heb ik dat verzoek ingebracht. Het is dus geen verzoek tot wijziging.