Verslag begrotingsvergadering 6 november 2025

NOTULEN van de openbare vergadering van de raad der gemeente Waalwijk, gehouden op 6 november 2025 Aanwezigen raadsvergadering datum 6 november 2025 Voorzitter:

mevrouw S. Ausems, burgemeester

Griffier:

de heer J. Deneer

Aanwezig de leden:

de heer M. Bokšan de heer F. den Braven de heer G. den Braven mevrouw C. de Bruijn de heer B. Bruurmijn de heer J. van Dijk de heer R. Frodyma de heer J. van Groos de heer J. van Hest mevrouw Y. IJpelaar-Alias de heer N. Kieboom de heer D. Dubbeldam mevrouw I. Klerks (vanaf agendapunt 6) de heer T. Klerks de heer E. Knops (tot agendapunt 6) de heer G. Kocken mevrouw B. Koptagel-Demirbas mevrouw Y. van Laar de heer W. Lodenstijn de heer J. de Meijer de heer H. Metzke de heer N. van der Pluijm de heer J. Pulles de heer R. Spohr de heer R. Tiemstra Afwezig: mevrouw M. Veraa de heer A. van Belkom mevrouw M. Verhagen-van Lier de heer H. van Zelst Tevens aanwezig: de heer T. Klerx, wethouder de heer A. de Jong, wethouder mevrouw S. Schuijffel, wethouder de heer S. Slaats, wethouder de heer F. Spierings, wethouder

Aanvang: Einde: Notulen:

19:30 uur 23:00 uur mevrouw E. van Asten (Notuleerservice Nederland)

1.

Opening

De voorzitter: Goedenavond. Beste mensen, zullen wij ons klaarmaken om te gaan starten? Is de VVD er ook klaar voor? Beste mensen, ik open deze vergadering op de gebruikelijke wijze met een moment van stilte voor bezinning. Laten wij ons vanuit onze visie of geloofsovertuiging bij het begin van deze raadsvergadering bezinnen op onze gemeenschappelijke opdracht en verantwoordelijkheid om deze gemeente te besturen. De vergadering is geopend. Welkom iedereen, ook belangstellenden op de publieke tribune en de kijkers thuis, bij deze belangrijke vergadering over de begroting van volgend jaar. We hebben een livestream. Dat betekent dat alles wordt opgenomen en uitgezonden. We hebben een aantal bijzondere gasten. 2.

Mededelingen

De voorzitter: Vorige maand speelden 155 leerlingen van het Dr. Mollercollege het raadssimulatiespel Reis naar de raad in deze raadzaal. Zij oefenden met de rollen, verantwoordelijkheden en debatvaardigheden van een gemeenteraad. Enkele leerlingen gaven na afloop van dat programma aan zich verder te willen verdiepen in de Waalwijkse politiek. Zij zitten daar. Ik heet jullie welkom. Donna, Eefje, Frederique, Katelyn, Madelief, Mait en Maxim, Wietske, Benjamin. Volgens mij was er nog een Benjamin. Jacomo, Jaden, Ruben, Thijs, Tobias en de maatschappijleerdocent de heer Van Duren, van harte welkom. Heb ik iedereen genoemd, of was ik iemand vergeten? Iedereen genoemd. Als u hen op hun mobiele telefoon ziet kijken, wat wij nooit doen tijdens deze vergadering, dan is dat juist omdat jullie aandachtig opletten, want dan zitten ze met onze griffiemedewerker in de groepsapp te appen, tenminste, dat is dan de bedoeling. Zo kunnen jullie alle vragen aan Tjietse stellen die je wil stellen om dit goed te kunnen volgen. Ik heb begrepen dat jullie heel de avond en nacht blijven. Dat is een grapje. Jullie gaan om 20.30 uur ons verlaten. Ik hoop dat je dan wel een deel van de vergadering hebt kunnen meemaken, want we hebben eerst nog wat andere dingen te doen voordat we aan de inhoud beginnen. Van harte welkom.

Rond 21.00 uur las ik een pauze in, als daar behoefte aan is tenminste, en rond 23.00 uur inventariseer ik waar we zijn in de agenda. Fijn dat u er allemaal bent, degenen die er allemaal zijn. We hebben een paar afmeldingen. Mevrouw Veraa, mevrouw Verhagen, de heer Van Belkom en de heer Van Zelst zijn afwezig. Vanavond behandelt u de begroting. Voor het zomerreces heeft u hiervoor uitgebreid de visie en de kaders meegegeven. Als het goed is, zijn al die kaders goed geland in de begroting. Aan u om te bezien of dat het geval is, of dat u als raad nog wijzigingen hierin wil doorvoeren en of u vervolgens met een goed of tenminste voldoende tevreden gevoel de begroting voor 2026 voor de gemeente kunt goedkeuren. Alle vragen zijn in een eerdere fase vooraf gesteld aan het college. Daardoor kunt u zich vanavond volop richten voor het onderlinge debat. De aangekondigde amendementen, één, geloof ik, en moties staan op het RIS. En mijn streven is om vanavond alle onderwerpen, de twee, met alle moties en amendementen, af te ronden. 3.

Vaststellen agenda

De voorzitter: Ik ben bij punt 3 op de agenda, de vaststelling van de agenda. Er is verzoek om verlenging van spreektijd bij agendapunt 9, de programmabegroting. Dan ga ik eens oplezen. Tot 5 minuten voor Lijst IJpelaar, CDA en SGP. Tot 4 minuten voor GroenLinksaf. Tot 3 minuten voor D66. Nog een keer tot 5 minuten voor Samen Waalwijk en ook voor Lokaal Belang. En tot 3 minuten VVD. Kunnen wij de agenda met deze wijziging vaststellen? Aldus besloten. 4.

Vragenronde

De voorzitter: Dan ben ik bij punt 4. Er zijn geen aanmeldingen voor de vragenronde. 5.

Toelating en beëdiging raadslid

De voorzitter: Dan ben ik bij punt 5. Dat gaat over toelating en beëdiging van een raadslid. Dat is een bekende voor ons. Welkom, meneer Spohr. De formaliteit heb ik net achter me gelaten. U komt net op het juiste moment binnen. Meneer Emiel Knops heeft zijn ontslag ingediend als raadslid deze week. Zijn ontslag gaat in als de raad de geloofsbrief van zijn opvolger, en dat is deze keer mevrouw Ilona Klerks, heeft goedgekeurd en het besluit tot toelating heeft genomen. Op grond van de Kieswet beslist de raad over de toelating van een benoemd raadslid. De commissie Onderzoek geloofsbrieven heeft onderzocht of de geloofsbrief van mevrouw Klerks voldoet aan de vereisten voor het lidmaatschap van de raad en of zij geen met het lidmaatschap onverenigbare betrekkingen vervult. De commissie Onderzoek geloofsbrieven, bestaande uit mevrouw De Bruijn, mevrouw IJpelaar en de heer Van der Pluijm, heeft deze benoembaarheidsvereisten getoetst en akkoord bevonden. Ik nodig graag de heer Van der Pluijm uit om verslag uit te brengen. Welkom meneer Tiemstra. De heer Van der Pluijm: Goedenavond. Dank u wel, voorzitter. De commissie uit de raad van de gemeente Waalwijk heeft de geloofsbrief en verdere bij de Kieswet gevorderde documenten ontvangen die zijn ingezonden door Ilona Christina Klerks. Op 4 november is bovengenoemd persoon benoemd tot lid van de raad van de gemeente Waalwijk.

De commissie meldt de raad dat zij bovengenoemde documenten heeft onderzocht en in orde heeft bevonden. De benoemde voldoet aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen en daarom, de commissie adviseert tot haar toelating als lid van de gemeenteraad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van der Pluijm. Ik wil uw raad vragen om het besluit te nemen tot toelating van het benoemd raadslid. Mevrouw Klerks. Ik kijk rond. Aldus besloten. De Gemeentewet schrijft voor dat een raadslid, voor diegene de functie kan uitoefenen, de eed of verklaring en belofte aflegt aan mij. Nu is mevrouw Klerks een bekende van ons allemaal. We gaan gewoon de procedure zoals we dat nu al net zijn gestart met de commissie Geloofsbrieven verder vervolgen. Mevrouw Klerks, mag ik u vragen om naar voren te komen? U mag gaan staan. Ik ga de verklaring en belofte voorlezen. Dan geeft u mij antwoord. Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen.

Mevrouw Klerks: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Van hartelijk gefeliciteerd. We hebben een bosje bloemen voor u. Ik wens u veel succes met deze maanden raadswerk die u nu gaat vervullen. Dank u wel. 6.

Afscheid raadslid E. Knops

De voorzitter: Voordat mevrouw Klerks aan tafel plaats gaat nemen, hebben we nog punt 6 op de agenda. Dat is het afscheid van het zittende raadslid die ontslag heeft genomen. Met de beëdiging van mevrouw Klerks eindigt uw lidmaatschap van deze raad, meneer Knops. Ik wil enkele woorden tot u richten. Dan ga ik daar staan. Dames en heren, leden van de raad, beste Emiel en Saskia. Van harte welkom. Emiel, vanavond nemen we afscheid van jou. Ik had je net weer her-ontmoet in deze raadzaal. Lang geleden en nu een hernieuwde kennismaking. Vanavond nemen we afscheid. Je werd op 24 november 2022 beëdigd als raadslid voor de VVD. Drie jaar lang was je van betekenis voor de inwoners van Waspik, Sprang-Capelle en Waalwijk. Niet alleen de duur van de raadsperiode telt, ook de manier waarop je als raadslid je verantwoordelijkheid draagt. Jouw inzet had altijd een rationaliteit en een redelijkheid als grondtoon. Je kwam binnen met een rustige houding, maar ook stevig en een duidelijk besef, visie op wat goed lokaal bestuur volgens jou vraagt. Jouw bedrijfsleven achtergrond zorgt er ook voor dat je een gezonde hekel had aan lange vergaderingen. Kort, duidelijk en dan door, dat was jouw stijl. Dat je nu niet meer door die urenlange vergadering hoeft te worstelen, dat dat wellicht ook zijn voordelen voor je heeft. We gunnen je die vrijheid van harte.

Als lid van de Werkgeverscommissie kijk je naar mensen, naar samenwerking, naar vertrouwen en een visie op de toekomst. Je wist hoe organisaties werken, wat mensen nodig hebben om hun werk goed te doen. Jouw rol en verantwoordelijkheid bij, onder andere de zoektocht naar een nieuwe griffier, is hiervan een mooi voorbeeld. Binnen het auditcomité, nog zo'n rol van jou, beoordeelde je de cijfers met onderbouwing voor degelijkheid, voor doelmatigheid, waarbij je je expertise en ervaring uit het bedrijfsleven ten volle inzette. Precies die twee kanten van de Werkgeverscommissie en Auditcommissie, vanuit mens en maat, maakt je tot een helder en evenwichtig raadslid. In deze raad zocht je steeds het redelijke midden. Je stelde vragen, scherpe vragen, maar die de kern raakten. Je voelde haarfijn aan welke vraag je op een rustige toon moest stellen om verder te komen. Klopt die onderbouwing, is het echt nodig, is het verstandig op lange termijn? Niet met de bedoeling om iets tegen te houden, maar om het beter te maken. Je werk in moties en amendementen in debatten ademden zorgvuldigheid, vertrouwen. Je stond voor een bestuur dat uitlegt, luistert en verbindt en de scherpte zoekt. Je laat zien dat invloed niet schuilt in volume, maar in helderheid en in evenwicht.

Toen je deze week je vertrek aankondigde, schreef je, omdat mijn motivatie voor het lopende raadswerk weg is, maak ik graag ruimte voor een andere VVD’er. Dat was geen politieke mededeling, maar een menselijke eerlijke uit het hart-zin. Je koos ervoor om ruimte te maken, niet vanuit gemak, maar wel vanuit overtuiging. Als het klaar, is het klaar. Dat zegt iets over jouw karakter, over waardigheid, over vertrouwen aan je eigenwaarde en over die waarden die invulling gaf aan jouw raadslidmaatschap.

Beste Emiel, namens de gemeenteraad en het college zeg ik dank je wel, voor die rustige, redelijke scherpe onderzoekende toon, voor je degelijke blik en voor de rationaliteit die je bracht in het debat. Je hebt laten zien wat het betekent om een volksvertegenwoordiger te zijn. Niet alleen in lengte, ook al was het drie jaar, maar in de inhoud die jij mee hebt genomen. Je laat echt iets waardevols achter. Dank je wel, Emiel, voor de tijd die je met ons hebt doorgebracht en de kwaliteit daarvan. Ik neem een paar minuten. Laten we 5 minuten schorsen. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Ter vaststelling lijst van ingekomen stukken en verslagen 7.

Lijst ingekomen stukken 7a. Ingekomen stukken 7b. Raadsinformatiebrief

8.

Verslagen en besluitenlijsten

De voorzitter: We vervolgen deze vergadering. Pak lekker iets te drinken. Er komen nog worstenbroodjes langs. We zijn bij de akkoordstukken. Er zijn vanavond geen akkoordstukken. Dan ben ik bij de lijst van ingekomen stukken verslagen en besluitenlijsten. De lijst van ingekomen stukken, 7. Zijn er opmerkingen? Aldus vastgesteld. Er zijn geen verslagen en besluitenlijsten vast te stellen. Dan zijn we daar doorheen. Ter bespreking en vaststelling bespreekstukken 9.

Programmabegroting 2026

De voorzitter: Dan zijn we bij de bespreekstukken. Dan starten we bij het pièce de résistance van vandaag. Dat is de programmabegroting 2026. Vanavond besluit de raad over de begroting voor 2026 van deze gemeente. Het is een bespreekpunt voor alle fracties die hier gebruik van willen maken. Ik heb een aantal verlengingen van spreektijd. Die heb ik reeds genoemd. Ik ga kijken wie ik als eerste het woord ga geven. Ik ga als eerste de heer Van Groos het woord geven, van de ChristenUnie. U heeft geen verlenging van de spreektijd aangevraagd. Dat betekent dat u het in 2,5 minuut gaat trachten te doen. Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de ChristenUnie heeft waardering voor het vele werk dat in deze begroting is gestoken. We zien de inzet van het college en de organisatie om de gemeente Waalwijk verder te brengen. Tegelijkertijd kunnen wij met de nodige zorg niet instemmen met de begroting zoals die nu voorligt. Graag licht ik dat toe met drie overwegingen. Ten eerste, de begroting is structureel niet in balans. In 2028 en 2029 ontstaan tekorten waardoor een financieel probleem wordt doorgeschoven naar de volgende raad en het volgende college. Dat vinden wij onwenselijk. De portefeuillehouder verwijst naar het advies van de VNG, maar er zijn andere keuzes mogelijk.

We kunnen ook taken heroverwegen als daar vanuit Den Haag geen middelen voor komen.

Daarnaast stelt het college voor het aantal fte’s per 1000 inwoners te verhogen van 7,41 naar 8,76. Dat is een aanzienlijke groei, terwijl niet duidelijk is welk concreet resultaat dit oplevert. Daarom dienen wij mede namens Samen Waalwijk een amendement in dat regelt dat de uitbreiding van de formatie niet mag leiden tot tekorten in 2028 en 2029. Zo houden we samen de begroting structureel gezond. Ten tweede, de ChristenUnie maakt zich zorgen over de stijgende woonlasten. Ruim 1000 huishoudens in Waalwijk hebben moeite om rond te komen. Ondanks het terugdraaien van een extra OZB-verhoging stijgen de lasten in 2026 met gemiddeld 59 euro, vooral door de hogere afvalstoffenheffing. Ten derde, we missen helderheid over risico's en resultaten. Buiten het sociaal domein zijn er nauwelijks prestatie-indicatoren. Ook bij onderhoud en grondbeleid blijft het beeld beperkt. Voorzitter, de ChristenUnie wil bouwen aan een financieel gezonde, sociaal rechtvaardige en transparante gemeente. Deze begroting biedt daarvoor te weinig basis. Daarom kunnen wij haar niet steunen. Dank u wel.

Amendement: Sluitende meerjarenramingen De fractie(s) stelt/stellen het volgende amendement voor: Constaterende dat: - De meerjarenbegroting in 2028 en 2029 een (structureel) tekort van ongeveer € 2 miljoen laat zien; - In 2027 een nieuwe bestuursperiode van start gaat; - Het college opnieuw de ambtelijke formatie wil uitbreiden in 2026 tot 8,76 fte per 1.000 inwoners (2022: 7,41 fte per 1.000 inwoners); - Het college zich voor het niet sluitend zijn van de meerjarenramingen beroept op een advies van de VNG om het gebrek aan rijksmiddelen voor de uitvoering van de gemeentelijke taken zichtbaar te laten zijn in de financiële stukken. Overwegende dat: - Het college dit ook op een andere manier kan laten zien, bijvoorbeeld door aan te geven bepaalde taken niet uit te voeren; - Het onwenselijk is om de nieuwe raad en college op te zadelen met een fors financieel probleem, aangezien dit een vorm van ‘over je graf heen regeren’ is; - Het gebruikelijk is dat het nieuwe gemeentebestuur met een schone lei kan starten.

Besluit: Het eerste beslispunt van dictum van het raadsvoorstel ‘Programmabegroting 2026’ als volgt te wijzigen in: ➢ De Programmabegroting 2026 van de gemeente Waalwijk vast te stellen, maar met betrekking tot de daarbij behorende meerjarenramingen voor de jaren 2027, 2028 en 2029 het college de opdracht te geven (i) de formatie slechts te laten groeien onder voorwaarde dat de meerjarenbegroting sluitend blijft en (ii) de raad voor 1 januari 2026 gemotiveerd te laten weten welke keuzes het hiertoe heeft gemaakt.

De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Groos. Een amendement heb ik. Er staat hier alleen op ChristenUnie, maar Samen Waalwijk ook, hoorde ik van u. Welke van de andere fracties steun dit amendement op voorhand? SGP. Dank u wel. Dan wil ik nu de heer Gijs den Braven van GroenLinksaf het woord geven. De heer Den Braven: Voorzitter, de begroting voor het volgende jaar ziet er beter uit dan we een halfjaar geleden hadden durven lopen. Laat ik meteen beginnen met iets positiefs, we zijn echt blij dat de individuele inkomenstoeslag in de begroting is opgenomen. Daarmee helpen we mensen die het moeilijk hebben om de eindjes aan elkaar te knopen. Dat is precies waar een gemeente als Waalwijk het verschil kan maken. Voorzitter, ook zien we dat enkele openstaande posten staan ingevuld. We zijn met name verheugd dat het voorbereidingskrediet voor de houtwal langs de A59 bij Baardwijk is opgenomen. De inwoners van Baardwijk hebben de afgelopen jaren veel overlast ervaren. Met de GOL wordt eindelijk gewerkt aan de verkeersproblemen, ook binnen de wijk. Met de houtwal wordt de geluidsbelasting afgedekt. De goednieuwsshow willen we eindigen met het feit dat we zien dat een aantal aangekondigde bezuinigen is teruggedraaid. Dat is goed nieuws voor onze sociale partners.

In het bijzonder zijn we blij dat de huisvesting voor maatschappelijke organisaties, zoals de voedselbank en de vierde gemeentelijke ontmoetingsplek, behouden blijven. Zulke plekken zijn het kloppend hart van onze gemeenschap. Ze brengen mensen samen. Maar, voorzitter, we zijn er niet alleen om complimenten uit te delen. We blijven het gemeentebestuur gewoon kritisch volgen. Neem bijvoorbeeld het openbaar vervoer. In de begroting wordt de nieuwe concessie gepresenteerd als een grote stap vooruit. Toch blijven we ons zorgen maken over de verbinding tussen onze kernen. We vrezen dat Bravoflex niet de oplossing biedt die Waalwijk nodig heeft. Ov-verbindingen naar het buitengebied zijn zelden rendabel en marktwerking mag er niet toe leiden dat dorpen geïsoleerd raken. Dan over de lange termijn, voorzitter. Waalwijk heeft een gezonde financiële huishouding, mede dankzij ons grondbeleid. De tijd dat we structureel konden teren op grondverkopen, loopt aan een einde. Daarom vonden we het begrijpelijk, maar kijken we naar de lange termijn, onverstandig om de voorgestelde bescheiden OZB-correctie terug te draaien. Als we nu iets doen, riskeren we straks plotselinge forse verhoging van de lasten voor onze inwoners. Om dat voor te zijn, dienen we een motie in die het college verzoekt om een analyse te maken van onze financiële duurzaamheid op de lange termijn.

Tot slot, voorzitter, GroenLinksaf maakt zich zorgen over de toekomst van de sociale woningbouw. Wij willen benadrukken dat het uitgangspunt altijd moet zijn om per project tenminste 30 procent sociale huur in te passen. Omdat we zien dat ons college en Casade moeite hebben om hieraan te voldoen, dienen wij een tweede motie in, waarin we het college vragen om te onderzoeken waar binnen de bebouwde kom 100 procent sociale huur kan worden gerealiseerd, of een mix waarbinnen sociale huur het overwegende segment vormt. Voorzitter, dit was een uitdrukkelijke wens van Casade toen ze hier onlangs kwamen inspreken. We vragen het college om hierbij breed te zoeken, maar ook te kijken naar gemeentelijke gronden. Het belangrijkste is dat we hierbij uitspreken dat we het

acceptabel vinden als de grondexploitatie bij dergelijke projecten negatief uitvalt. Dat is in onze ogen een investering in brede welvaart. Voorzitter, afsluitend. We hebben ervoor gekozen om met deze begroting vooruit te kijken. Laten we samenwerken voor een gezond sociaal en bereikbaar Waalwijk. Een Waalwijk dat klaar is voor de toekomst. Motie: Naar een financieel duurzaam perspectief voor Waalwijk De raad, in vergadering bijeen op donderdag 6 november 2025, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: - De gemeente Waalwijk zich al jarenlang in een financieel gezonde positie bevindt, mede dankzij opbrengsten uit grondverkoop en gebiedsontwikkelingen; - Deze inkomsten van tijdelijke aard zijn, omdat de beschikbare ontwikkelgronden op termijn opraken; - Uitbreiding van bedrijventerreinen en woningbouw ten koste van open ruimte, agrarische gronden en landschap niet onbeperkt wenselijk of houdbaar is; - De onroerendezaakbelasting (OZB) in Waalwijk de afgelopen jaren meerdere malen niet is verhoogd buiten de reguliere jaarlijkse indexatie, waardoor de lokale lastendruk per inwoner relatief laag is; - Dit op korte termijn positief is voor inwoners, maar op langere termijn het risico vergroot dat plotseling en fors moet worden bijgestuurd, wanneer structurele inkomsten achterblijven; - De huidige meerjarenbegroting nog beperkt inzicht biedt in hoe de structurele inkomsten en

uitgaven zich ontwikkelen wanneer de grondverkopen afnemen;. Overwegende dat: - Een duurzaam financieel beleid niet afhankelijk mag zijn van incidentele baten uit grondverkoop; - Het behouden van financiële rust voor inwoners beter is dan later geconfronteerd worden met abrupte aanpassingen in belastingen; - Behoud van open ruimte en een evenwichtige ruimtelijke ontwikkeling óók economische en maatschappelijke waarde vertegenwoordigen; - Er kansen zijn om nieuwe structurele inkomstenbronnen te ontwikkelen, zoals: erfpachtconstructies of duurzaam vastgoedbeheer, opbrengsten uit lokale energieprojecten of circulaire initiatieven, samenwerking met maatschappelijke partners en regionale fondsen. Verzoekt het college om: 1. Bij het overdrachtsdocument voor de nieuwe gemeenteraad een overzicht bij te voegen van reeds in kaart gebrachte toekomstige mogelijkheden tot structurele inkomsten; 2. 2. Een diepgravender financieel duurzaam perspectief op te stellen, waarin: a. De verwachte afname van grondopbrengsten en incidentele baten inzichtelijk wordt gemaakt; b. Verschillende scenario’s worden uitgewerkt voor structurele inkomsten, inclusief ruimtelijke effecten; c. Mogelijke nieuwe structurele inkomstenbronnen en investeringsstrategieën worden verkend;

3. Dit perspectief uiterlijk bij de kadernota voor de begroting van 2027 aan de raad te presenteren, zodat dit kan worden betrokken bij toekomstige keuzes over grondbeleid, ruimtelijke ontwikkeling en financiële strategie; 4. Dekking voor dit verzoek ten laste te leggen van het begrotingsresultaat; en gaat over tot de orde van de dag. Motie: Versnellen van 100% sociale woningbouw in Waalwijk De raad, in vergadering bijeen op donderdag 6 november 2025, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: - De woningnood in Waalwijk groot is, met name voor starters, alleenstaanden en mensen met een lager inkomen; - Het aandeel sociale huurwoningen in Waalwijk steeds lager komt te liggen, waardoor we onze beleidsdoelen uit het oog dreigen te verliezen als we als gemeente het stuur niet steviger in handen nemen; - De woningbouwcorporaties aangeven dat zij bereid zijn om extra te investeren in sociale huur, mits de gemeente geschikte locaties beschikbaar stelt; - In verschillende gemeente in de regio inmiddels concrete locaties zijn aangewezen voor projecten met 100% sociale huur; - De huidige woonvisie van Waalwijk geen expliciete beleidslijn bevat voor zulke eenzijdige sociale projecten.

Overwegende dat: - Het realiseren van voldoende sociale huurwoningen essentieel is om doorstroming in de woningmarkt mogelijk te maken; - 100%-sociale projecten financieel uitdagend kunnen zijn, maar via samenwerking met corporaties, het rijk en provincie wél haalbaar zijn; - Het uitgangspunt van minimaal 30% sociale huur bij nieuwbouwprojecten leidend en noodzakelijk blijft om over vertegenwoordiging van sociale huurwoningen in bepaalde wijken te voorkomen; - De gemeente Waalwijk beschikt over kennis en grondposities waarmee zij dit proces kan versnellen; - Een strategische inventarisatie van geschikte locaties inzicht geeft in waar de gemeente maatschappelijke waarde boven maximale grondopbrengst kan laten prevaleren; - Projecten met 100% sociale huurwoningen financieel vaak leiden tot een negatief saldo in de grondexploitatie (GREX), maar dat dit maatschappelijk rendement oplevert in de vorm van betaalbare woningen, doorstroming en leefbare buurten; - Het in sommige gevallen wenselijk kan zijn om een beperkt negatief resultaat op de GREX te accepteren, mits dit transparant wordt onderbouwd en past binnen het gemeentelijk financieel kader. Verzoekt het college om: 1.

Het college te verzoeken om, in samenwerking met de woningcorporaties, plannen te ontwikkelen voor gemeentelijke gronden met als doel de realisatie van 100% sociale huurwoningen, dan wel een gemengd woningprogramma waarin sociale huur het overwegende aandeel vormt, aangevuld met betaalbare koop of middenhuur;

2. Hierbij te kijken naar locaties die momenteel minder voor de hand liggend zijn voor woningbouw; 3. Voor de uitvoering van dit onderzoek een bedrag van 10.000 euro beschikbaar te stellen, ten laste van het begrotingsresultaat. En spreekt uit dat: 4. Een negatief saldo op de grondexploitatie acceptabel is, wanneer dit noodzakelijk is om 100% sociale woningbouw te realiseren. en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, meneer Den Braven. De motie Naar een financieel duurzaam perspectief voor Waalwijk. Mag ik inventariseren wie op voorhand deze motie steunt? Lokaal Belang en D66. Ik schrijf even mee. CDA. Dan heb ik de motie Versnellen van 100 procent sociale woningbouw. Die wordt mede ingediend door het CDA, zie ik. Klopt dat? Dat klopt. Anderen die deze motie op voorhand steunen? D66. Dank u wel. Dan wil ik nu mevrouw IJpelaar van Lijst IJpelaar het woord geven. Mevrouw IJpelaar: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, wie wel eens bij een bingoavond is geweest, weet hoe mensen daar hopen op een beetje geluk op dat ene winnende nummer. Op tafel ligt van alles, maar wat je krijgt, hangt af van de kaart die je toebedeeld krijgt en van het toeval van de getallen. Zo voelt het leven soms ook. Alsof kansen willekeurig worden uitgedeeld. In onze samenleving hoort dat niet zo te zijn.

We hebben een overheid en bestuurders die ervoor moeten zorgen dat kansen eerlijk worden verdeeld, zodat niet geluk maar rechtvaardigheid telt. Bij de kadernota hebben we de spelregels al uitgedeeld. De begroting is het moment om te zien of die spelregels eerlijk worden toegepast, of wat wij toen beloofden nu echt zichtbaar wordt in beleid en uitvoering. Een eerlijke samenleving ontstaat niet bij toeval. Daar moet je bewust aan blijven werken. Achter elk cijfer in deze begroting schuilt de mens. Onze keuzes bepalen niet alleen de financiële koers, maar ook de kwaliteit van het leven in Waalwijk. Waalwijk heeft veel plannen, en dat is goed. Groei mag nooit ten koste gaan van de mensen die het al moeilijk hebben. Brede welvaart betekent dat iedereen mee kan doen. Juist bij die brede welvaart hoort ook menselijk wonen. In zowel het verkiezingsprogramma van de SGP van 2022 als die van Lijst IJpelaar is al gepleit voor hofjesachtige woonvormen, kleine huizen rond een gezamenlijke tuin waar mensen elkaar helpen en naar elkaar omzien. Knarrenhofjes, een moderne vorm van zulke hofjes, zijn er voor oudere jongeren en jongere ouderen. Mensen die samen oud worden met oog voor elkaar. Lijst IJpelaar en de SGP hebben hier meermaals aandacht voor gevraagd. Een gemeente als Barneveld en Rijswijk helpt dit concept, ouderen om zelfstandig te blijven wonen, zonder eenzaamheid.

Daarom dienen wij samen met de SGP, Samen Waalwijk en het CDA vanavond een motie in om te onderzoeken waar in Waalwijk ruimte is voor zulke hofjes, zodat ook hier mensen waardig en zelfstandig oud kunnen worden, dicht bij elkaar met hun eigen plek. We zijn blij dat in 2026 het programma Mentale gezondheid komt, met nadruk op preventie. Dat is hard nodig. Een op de vier mensen krijgt te maken met psychische problemen. Wij vragen daarbij expliciet aandacht voor ouderenmishandeling. Onveiligheid en isolement raken direct aan mentale weerbaarheid.

Daarnaast vraagt Lijst IJpelaar of de Wet integrale suïcidepreventie, die op 1 januari ingaat, een duidelijke plek krijgt binnen dit programma, zodat signalen van wanhoop of eenzaamheid niet over het hoofd worden gezien. Hoor ik hier een toezegging van de portefeuillehouder? Voor mij persoonlijk is dit belangrijk. In al mijn jaren als raadslid heb ik geprobeerd oog te houden voor de mensen die het moeilijk hebben, die zich soms niet gezien voelen. Ik hoop dat deze raad en de nieuwe die straks volgt dat blijft doen, met beleid dat niet alleen kijkt naar euro's, maar naar mensen. Dit is mijn laatste begroting. Ik wil zeggen, dank aan iedereen die eraan gewerkt heeft. Ik sluit af met Maya Angelou. Mensen vergeten wat je zegt of doet, maar nooit hoe je ze liet voelen. Motie: Hofjes en hofjesachtige woonvormen voor ouderen De raad, in vergadering bijeen op donderdag 6 november 2025, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: -

onze gemeente vergrijst, en steeds meer ouderen wél zelfstandig willen wonen maar níet geïsoleerd; in andere gemeenten, zoals Barneveld en Rijswijk, succesvol wordt gewerkt met hofjes en Knarrenhof-achtige concepten; deze woonvormen bijdragen aan doorstroming op de woningmarkt en aan sociale samenhang in buurten en wijken.

Overwegende dat: -

de Begroting 2026 inzet op wonen, zorg en leefbaarheid, maar deze concrete woonvorm nog niet uitwerkt; De realisatie van hofjesbouw vaak alleen lukt als de gemeente vroegtijdig meedenkt over locaties, grond en samenwerking; Een actieve, stimulerende rol van de gemeente nodig is om dergelijke initiatieven van de grond te krijgen.

Verzoekt het college om: 1. bij de uitvoering van de Begroting 2026 een verkenning met handelingsperspectief te doen naar één of meer locaties in onze gemeente waar hofjes- of hofjesachtige woonvormen voor ouderen kunnen worden gerealiseerd; 2. daarbij proactief de regierol te nemen en in een vroeg stadium samen te werken met Casade, particuliere initiatieven en zorgpartijen; 3. de raad vóór 1 juli 2026 te informeren over de bevindingen en vervolgstappen richting realisatie, inclusief mogelijke financierings- en subsidiemogelijkheden. en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter: Ik had erbij stil willen staan, maar dit is wel mooi om dat op deze manier te doen. Dank u wel, mevrouw IJpelaar. De laatste begrotingsvergadering van mevrouw IJpelaar. Dank u wel. De motie van mevrouw IJpelaar die wordt mede ingediend door de SGP en Samen Waalwijk. Zijn er anderen die deze motie op voorhand steunen? De ChristenUnie, het CDA, D66, Lokaal Belang. Dan wil ik de heer Kieboom het woord geven van D66. Klopt dat of niet? Meneer Metzke. Ik heb een andere instructie gekregen. Dan geef ik meneer Metzke het woord. U heeft 3 minuten spreektijd gevraagd. Gaat uw gang. De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. Vanavond stellen we de programmabegroting voor 2026 vast en nemen we de meerjarenramingen voor 2027, 2028 en 2029 ter kennisgeving aan. De begroting van 2026 is een bijzondere, het is de laatste begroting die deze raad vaststelt. Het betekent dat wat we nu besluiten effect heeft op de volgende raad en een volgend college. Dat brengt ons als raadsleden best in een lastig parket. Tenminste, zo ziet D66 dat. Aan de ene kant wil je niet over je graf heen regeren, maar aan de andere kant betekent politiek ook keuzes maken voor de toekomst. Wij vinden hier een balans in door zo laat in deze raadsperiode geen nieuwe grote ambities of wensen meer op tafel te leggen.

Aan de andere kant houden wel vast aan de lijn die is ingezet in het coalitieakkoord en aan de zaken die we met elkaar hebben besloten tijdens de kaderstelling. U kent ons als een optimistische en pragmatische partij. Wij zien de toekomst positief in. Nee, beste collega's, u hoeft ons er echt niet op te wijzen dat de ramingen voor 2028 en 2029 niet sluitend zijn. De portefeuillehouder heeft echter wat ons betreft kristalhelder uitgelegd dat nu al ingrijpen daarop onverstandig is. Dit zou ingaan tegen het advies van de VNG. Daarom kunnen wij het amendement van de ChristenUnie, waarin wordt opgeroepen 2028 en 2029 sluitend te maken, helaas niet steunen. We hebben er alle vertrouwen dat het nieuwe kabinet tot inzicht komt dat het uitstellen van het ravijnjaar niet voldoende is, maar dat moet komen tot afstel. Dat positivisme is er ergens op gebaseerd. Zeker. De fractie van D66 Waalwijk heeft, net als iedereen in deze zaal en de kijkers thuis, kennisgenomen van de verkiezingsuitslag. De winst ging naar een partij die gelooft dat het wél kan. Wat ons betreft, hoort het structureel dichten van het ravijn daar ook bij. Dit betekent overigens niet dat wij vinden dat Waalwijk als een God in Frankrijk kan gaan leven. De financiële positie van de gemeente gaat de komende jaren substantieel veranderen. Daarom steunen wij de motie van GroenLinksaf om dit in kaart te brengen.

We kunnen niet eeuwig doorgaan met het verkopen van gronden. De tactiek heeft de gemeente de afgelopen decennia geen windeieren gelegd, maar de koek, of beter gezegd, de grond, raakt op. Het verdienmodel moet veranderen. Wij kunnen een volgende raad een helder beeld van hoe het toekomstige financiële fundament van de gemeente eruit moet komen te zien. Wat we over de toekomst wel weten, is dat het duurzaam moet. De gemeente is met de inzet op HVO-brandstof al echt een eind op de goede, of moet ik zeggen, groene, weg. Maar het kan nog veel beter. De motie van Lokaal Belang over elektrificatie van het gemeentelijke wagenpark helpt daar enorm bij. Daarom dienen we deze graag samen mee in.

Tot slot, voorzitter. Wij willen deze laatste begroting niet helemaal voorbij laten gaan, zonder nog één mooi gebaar te maken richting een groep enthousiaste jonge Waalwijkers. Tijdens de gespreksavond hield de heer Klein namens stichting WAKS een vurig pleidooi om meer ruimte voor urban culture in Waalwijk. Met onze motie wil het college een laatste zetje geven om met WAKS te zoeken naar een overdekte urban broedplaats. Wie de krant heeft gelezen, kan niet anders concluderen dat het college deze motie wel moet omarmen en we hopen dan ook op brede steun in de raad. Hoe we naar de andere moties en amendementen kijken die vanavond ter stemming komen, dat laten we weten bij de behandeling ervan. Tot zover, voorzitter. Motie: Onderzoek Urban Waalwijk De raad, in vergadering bijeen op donderdag 6 november 2025, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: - Een Urban broedplaats tot doel heeft om jongeren van 15 tot 25 jaar actief te betrekken bij urban sport, kunst en cultuur, en hen te stimuleren hun talenten te ontwikkelen; - Jongeren in zo’n Urban broedplaats actief kunnen bijdragen aan de organisatie en uitvoering van activiteiten, waardoor eigenaarschap, verantwoordelijkheid en leiderschap wordt gestimuleerd.

Overwegende dat: - Waalwijk veel jongeren kent met talent en energie, maar dat zij niet altijd een passende plek vinden om die talenten te ontwikkelen of te tonen; - Het initiatief kan worden toegejuicht omdat het een grote groep jongeren vertegenwoordigt; - Urban kan bijdragen aan een duurzame, inclusieve community waarin jongeren zichzelf kunnen ontplooien en verbonden raken met hun stad; - Urban activiteiten jongeren niet alleen stimuleren op sportief en creatief vlak, maar ook bijdragen aan persoonlijke groei, zelfvertrouwen en maatschappelijke betrokkenheid; - Het onderzoeken van de mogelijkheden om dit project te realiseren past binnen de gemeentelijke ambities op het gebied van jongerenparticipatie, cultuur en sport. Vraagt het college om: 1. Te onderzoeken of en zo ja, welke mogelijkheden er zijn om in de gemeente Waalwijk een overdekte, multidisciplinaire en toegankelijke Urban broedplaats te creëren, en het college op te roepen een passende locatie te zoeken waar jongeren die Urban ambities hebben deze kunnen realiseren. 2. De resultaten van dit onderzoek, inclusief financiële consequenties en eventuele vervolgstappen, terugkoppelen aan de raad in Q1 2026, waarbij eventuele onderzoekskosten ten laste komen van het beleidsveld Sport, Cultuur en Recreatie. en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, meneer Metzke. Onderzoek Urban Waalwijk, motie.

Wie steunt deze op voorhand? Ik zie nog geen handen, meneer Metzke. Dat gaan we

afwachten. Dan wil ik Samen Waalwijk het woord geven. Meneer Kocken. U heeft om 5 minuten gevraagd maximaal. De heer Kocken: Voorzitter, aanwezigen en kijkers thuis. Vanavond stellen we de laatste begroting vast in deze bestuursperiode. Omdat we met deze begroting vooruitlopen op de nieuwe bestuursperiode, zijn we van mening dat een beleidsarme begroting op zijn plaats zou moeten zijn. De afgelopen vier jaar hebben we torenhoge ambities neergezet in de aanzet van woningbouwontwikkeling en economische activiteiten rond de ontwikkeling van het centrum. Wat Samen Waalwijk betreft, is het nu tijd voor werk in uitvoering. Van al die plannen en visies die hierlangs zijn gekomen, moeten we resultaten zien. We houden te veel ballen in de lucht en de ambtelijke organisatie piept en kraakt. Er staan 173 activiteiten die om uitvoering vragen. Met andere woorden, we moeten keuzes maken. Sommige zaken moeten we in samenwerking met de regio gaan oplossen. Is het allemaal zo somber? Nee. Er wordt door de organisatie hard gewerkt. Samen Waalwijk wil de volgende bestuursperiode eerst de prioriteit geven aan uitvoering, aan investeren in de kwaliteit van de leefomgeving, aan participatie en veiligheid voor onze inwoners. We moeten samen met corporaties nieuwe wegen zoeken op de woningbouw vlot te trekken.

Maatregelen voor sociale en middenhuur en betaalbare koopwoningen kunnen en moeten daarom een belangrijke impuls aan gegeven worden. Daarom dienen wij samen met de ChristenUnie een Lijst IJpelaar motie in voor versterking van betaalbare woningbouw in Waalwijk. We zijn blij dat de realisering van het Sportcentrum Waspik aan de Stadhoudersdijk in beeld komt. Samen Waalwijk heeft zich daar sterk voor gemaakt. Daarmee komen niet alleen de locaties vrij voor woningbouw, maar komt dit ten goede aan de vitaliteit voor de gemeenschap van Waspik. Voorzitter, sport draagt bij aan het welzijn van de samenleving, moet laagdrempelig zijn om iedereen mee te laten doen. We zien nog te grote verschillen in de binnen- en de buitensport. Verenigingen worstelen daarmee. We zien mogelijkheden om de Sportboulevard Waalwijk verder te ontwikkelen, waarbij ook Tachos een perspectief wordt geboden op hun eigen oefenlocatie. We hebben daar plannen voor in voorbereiding. Voorzitter, we staan aan de vooravond van de uitvoering van het Gol. We blijven ons verzetten tegen de voorgenomen ingreep in de Baardwijkse Overlaat. De bestaande snelfietsroute over het Halve Zolenpad voldoet op geen enkele manier aan de eisen die eraan gesteld worden. De voorgenomen doorbraak voor een busstation roept de vraag op of de status er niet af moet.

Een alternatieve route moeten aanleggen door de aanpassing van de fietsroute langs de Drunenseweg en de Overlaatweg. Beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald. We maken ons zorgen over de economische uitvoerbaarheid van de Insteekhaven. Komen er nog wel voldoende schepen. Wat betekent dit voor de exploitatie van de Binnenhaven? Een herijking van het rapport van Bulck Consulting zou op zijn plaats zijn. Voorzitter, op basis van de begroting zijn de lastenstijgingen voor de inwoners beperkt. We zijn tegen de stijging van de vaste lasten voor de afvalstoffenheffing en zullen tegen dit besluit stemmen.

Voorzitter, ten slotte. De geopolitieke ontwikkelingen zijn zorgelijk. De vraag is of de gemeente en haar inwoners goed zijn voorbereid op een mogelijke oorlogsdreiging. Noodpakketten alleen zijn niet voldoende. We verwachten van het college hier geen afwachtende houding. Ten slotte, voorzitter. Gisteren werden we geconfronteerd met het najaarsbericht van 2025. Hoewel het jaar 2025 nog een positief financieel beeld schetst, baart de trend voor de jaren 2026 tot en met 2029 ons best wel grote zorgen. De structurele tekorten die zich vanaf 2026 aftekenen, vragen om tijdige en scherpe keuzes, zodat we de financiële koers kunnen bijsturen, om zo de nieuwe gemeenteraad van 2026 een kansrijke start te geven en niet opzadelen met oplopende nadelen. Daarom steunen wij dan ook het amendement van de ChristenUnie hierover. Tot zover de bijdrage.

Motie: Versterking Betaalbare Woningbouw Waalwijk De raad, in vergadering bijeen op donderdag 6 november 2025, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: - De woningnood in de gemeente Waalwijk onverminderd hoog is, en dat met name de groep met een middeninkomen grote moeite heeft met het vinden van een betaalbare huur- of koopwoning. - Het Rijk de inkomensgrenzen voor het gereguleerde huursegment (sociale huur en middenhuur) per 1 januari 2025 heeft verhoogd (prijspeil 2025). - De landelijke inkomensgrens voor toewijzing van gereguleerde middenhuur nu maximaal € 89.821,- (meerpersoons) bedraagt, hetgeen een nieuw, wettelijk kader creëert voor de middeninkomens-knelgroep. - De gemeente Waalwijk aanspraak kan maken op de Rijksbijdrage Realisatiestimulans (€ 7.000,- per woning) voor de bouw van betaalbare woningen (sociale huur, gereguleerde middenhuur en betaalbare koop), waarbij de inkomens- en prijsgrenzen van het Rijk bepalend zijn voor de definitie van 'betaalbaar'. Overwegende dat: - Het essentieel is om, naast het huuraanbod, ook een robuust aanbod aan betaalbare koopwoningen te creëren voor huishoudens met een inkomen tot € 89.821,-, een categorie die nog niet expliciet is verankerd in het huidige gemeentelijke beleid.

- De Rijksbijdrage Realisatiestimulans direct en gericht ingezet moet worden om de onrendabele top van de bouw van betaalbare (huur en koop) woningen te dekken en zodoende de realisatie te versnellen. - Een maximale aansluiting bij de landelijke grenzen en de bijbehorende Rijksbijdragen de groep woningzoekenden voor betaalbare woningen in Waalwijk aanzienlijk vergroot. Verzoekt het college om: 1. Bij de eerstvolgende herziening van de Woonvisie en/of Prestatieafspraken met Casade de toewijzingsgrenzen voor middenhuur formeel te harmoniseren met de actuele en verhoogde landelijke inkomensgrenzen (prijspeil 2025) en toekomstige indexaties, inclusief de maximumgrens van € 89.821,-.

2. In de nieuwe Nota Grondbeleid en/of het Vereveningsfonds expliciet een categorie ‘Betaalbare Koop’ te definiëren die toegankelijk is voor huishoudens met een inkomen tot € 89.821,- en hierop te sturen bij projectontwikkelingen. 3. De middelen uit de Realisatiestimulans (de Rijksbijdrage van € 7.000,- per betaalbare woning) te oormerken en te reserveren in een Bestemmingsreserve Betaalbare Woningbouw om de onrendabele top van de bouw van sociale, middenklasse en betaalbare koopwoningen te dekken. 4. De financiële gevolgen te verwerken in het begrotingssaldo van 2026. en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, meneer Kocken. Specifieke motie en een aantal steunverklaringen. De versterking betaalbare woningbouw Waalwijk. Samen Waalwijk, ChristenUnie, Lijst IJpelaar. Zijn er anderen die deze motie ondersteunen? De SGP, Lokaal Belang op voorhand. Dank u wel. Dan wil ik Lokaal Belang, ik denk meneer Van der Pluijm, het woord geven. De heer Van der Pluijm: Voorzitter, dank u wel. Raadsleden, aanwezigen op de publieke tribune en kijkers thuis. Met dank aan de organisatie en het college voor het verrichte werk bespreken we vanavond de programmabegroting 2026. En het is een bijzonder moment, want het is het laatste begrotingsjaar van deze raadsperiode, waarin we afronden wat we samen in 2022 zijn begonnen en vooruitkijken naar een nieuwe bestuurlijke periode.

Waalwijk staat er in 2026 financieel nog goed voor. We weten al dat dit beeld somberder wordt. Dat vraagt om een zorgvuldige balans tussen ambities en realisme. De programmabegroting 2026 bouwt voort op het coalitieprogramma en de kaderstelling die we als gemeenteraad in juni vastgesteld hebben. We zien dat veel van die grote opgaven waar we in 2022 voor stonden stevig zijn opgepakt. Denk aan de forse investeringen in woningbouw, de versterking van het sociale domein en de aandacht voor leefbaarheid, duurzaamheid en bedrijvigheid. In de begroting wordt opnieuw gewerkt aan honderden woningen en werken we verder aan nieuwe wijken zoals Landgoed Driessen Fase II. Die ontwikkeling gaat niet alleen over stenen, maar ook over gemeenschappen en plekken waar starters, gezinnen en ouderen zich thuis kunnen voelen. Daarmee versterken we bestaande wijken met investeringen in groen, wijkvoorzieningen en bereikbaarheid. In de openbare ruimte blijven we investeren, zoals blijkt uit het onderzoek naar mobiliteitshubs en het onderhoud van wegen en komende week verlichting. We bouwen aan slimme verbindingen voor onze inwoners, ondernemers met korte lijnen naar regionale mobiliteitsnetwerken. Om meer ambitie te vragen in de elektrificatie van het wagen- en machinepark bij de gemeente Waalwijk dienen we samen met D66 een motie in.

Elektrische voertuigen blijken aanwezig binnen de organisatie, maar meer ambitie is gewenst. Bij de geplande investering in 2026 zien we als Lokaal Belang mogelijkheden voor meer elektrische vervoersmiddelen en machines. Het sociaal domein blijft voor Lokaal Belang een aandachtspunt. Dit college heeft goede stappen gezet in preventieve zorg, onder meer door het versterken van de wijkteams en door in te zetten op maatwerk onder de Wmo. Tegelijkertijd knellen de budgetten door

landelijke keuzes en voelen steeds meer huishoudens de druk van stijgende kosten. In een tijd van oplopende tekorten roepen wij het college op om juist nu te blijven investeren in maatregelen die inwoners helpen meedoen, zeker bij thema's als jeugdzorg, armoedebestrijding en bestaanszekerheid. Voorzitter, Lokaal Belang ziet ook risico's. We weten inmiddels dat het Rijk miljarden gaat korten op het gemeentefonds. We zien het effect daarvan in de meerjarenramingen. Wat nu nog sluitend is, wordt snel negatief. Dat vraagt om waakzaamheid en om de bereidheid om richting 2028 keuzes te maken die verantwoord zijn. We moeten voorkomen dat we tegen beter weten in blijven uitgeven, met later pijnlijke bezuinigingen als gevolg. De nationale overheid geeft nog weinig zekerheid voor de toekomst. Middels deze begroting borgen we wat goed gaat en blijven we binnen reële kaders van onze ambities. De basis op orde, de ambitie groot, maar nooit onrealistisch. Voor Lokaal Belang is het daarom logisch dat we in 2026 de lopende ambities afronden, maar geen grote nieuwe plannen initiëren zonder een robuuste dekking. Dat is niet het einde van ambitie, maar een teken van besturen met realiteitszin. We bouwen verder aan wat goed is en blijven koersvast. Voorzitter, ik rond af.

Ook in deze laatste begroting van de raadsperiode staan we pal voor de Waalwijkse gemeenschap voor een toekomstbestendige gemeente, met oog voor wat nu nodig is en wat straks houdbaar blijft. Lokaal Belang steunt deze programmabegroting 2026. Dank u wel.

Motie: Elektrificatie gemeente Waalwijk De raad, in vergadering bijeen op donderdag 6 november 2025, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: - Het college constateert (in de Financiële Verordening 2026, Bijlage 4), dat ‘er nog geen elektrische voertuigen aanwezig zijn in de organisatie’, althans slechts beperkt; 2 voertuigen en 1 hybride die in eigendom zijn en voertuigen die gebruikt worden door Handhaving en toezichthouders die elektrisch zijn maar worden geleased; - Het college in de Begroting 2026 flinke investeringen heeft opgenomen in bedrijfsmiddelen zoals zo’n 19 transportwagens maar ook maaimachines, zoutstrooiers en een hoogwerker. Deze investeringen zijn gericht op vervanging van bestaande voertuigen met verbrandingsmotoren zonder rekening te houden met de elektrificatieopgave; - Het college veel aandacht geeft aan duurzaamheid en dit ook verwacht van haar inwoners en ondernemers; - Het college bij inkoop aanbestedingen van leveranciers duurzaamheid verwacht; - De inzet van elektrische (bedrijfs-)middelen al geruime tijd gangbaar is; - Waalwijkse bedrijven dat al volop aantoonbaar doen. Overwegende dat: - De aanschaf van elektrische bedrijfsmiddelen bijdraagt aan het behalen van gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen en CO₂-reductie;

-

Elektrische voertuigen en werktuigen inmiddels breed beschikbaar zijn en zich technisch hebben bewezen in betrouwbaarheid, inzetbaarheid en levensduur; De totale gebruikskosten (Total Cost of Ownership) van elektrische voertuigen in veel gevallen vergelijkbaar of gunstiger zijn, mede door lagere onderhouds- en energiekosten; Het niet uit te leggen is dat het college van haar inwoners, haar ondernemers alsmede leveranciers duurzaamheid verwacht maar zelf blijft investeren in bedrijfsmiddelen met verbrandingsmotor; Een zichtbare duurzame bedrijfsvoering van de gemeente bijdraagt aan geloofwaardigheid en voorbeeldgedrag richting inwoners en ondernemers; De ontwikkeling van laadinfrastructuur tijd vergt en het daarom verstandig is om daar tijdig mee te beginnen zodat toekomstige investeringen niet worden belemmerd.

Verzoekt het college om: 1. Zo veel als redelijkerwijs mogelijk, de in de Begroting 2026 opgenomen bedrijfsmiddelen aan te schaffen op basis van elektrische aandrijving; 2. De laadinfrastructuur voor tenminste 7 elektrische voertuigen uit te werken op basis van stroom uit de zonnepanelen die op het dak van de gemeentewerf liggen. De laadinfrastructuur zodanig vorm te geven dat deze in een later stadium uitgebreid kan worden; 3. Extra kapitaallasten (gebaseerd op 350.000 Euro met een afschrijvingstermijn van 8 jaar) beschikbaar te stellen in de begroting middels het voorjaarsbericht voor de realisatie van de aanschaf van minstens 7 elektrische voertuigen; 4. Zodra de reservering van de extra kaptaallasten is geborgd aan te vangen met het nemen van de geëigende maatregelen om te voorzien in laadinfrastructuur (autoladers) alsmede eventuele krachtstroom laders alsmede zwaardere netaansluitingen; 5. Voor de zware transportvoertuigen een verduurzamingsplan op te stellen inclusief TCO, laadcapaciteitsbehoefte en doorrekening wat de eventuele gevolgen zijn voor de bedrijfsvoering. en gaat over tot de orde van de dag. Ter vergadering aangepast – motie: Elektrificatie gemeente Waalwijk De raad, in vergadering bijeen op donderdag 6 november 2025, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: -

-

-

Het college constateert (in de Financiële Verordening 2026, Bijlage 4), dat ‘er nog geen elektrische voertuigen aanwezig zijn in de organisatie’, althans slechts beperkt; 2 voertuigen en 1 hybride die in eigendom zijn en voertuigen die gebruikt worden door Handhaving en toezichthouders die elektrisch zijn maar worden geleased; Het college in de Begroting 2026 flinke investeringen heeft opgenomen in bedrijfsmiddelen zoals zo’n 19 transportwagens maar ook maaimachines, zoutstrooiers en een hoogwerker. Deze investeringen zijn gericht op vervanging van bestaande voertuigen met verbrandingsmotoren zonder rekening te houden met de elektrificatieopgave; Het college veel aandacht geeft aan duurzaamheid en dit ook verwacht van haar inwoners en ondernemers;

-

Het college bij inkoop aanbestedingen van leveranciers duurzaamheid verwacht; De inzet van elektrische (bedrijfs-)middelen al geruime tijd gangbaar is; Waalwijkse bedrijven dat al volop aantoonbaar doen.

Overwegende dat: -

-

-

De aanschaf van elektrische bedrijfsmiddelen bijdraagt aan het behalen van gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen en CO₂-reductie; Elektrische voertuigen en werktuigen inmiddels breed beschikbaar zijn en zich technisch hebben bewezen in betrouwbaarheid, inzetbaarheid en levensduur; De totale gebruikskosten (Total Cost of Ownership) van elektrische voertuigen in veel gevallen vergelijkbaar of gunstiger zijn, mede door lagere onderhouds- en energiekosten; Het niet uit te leggen is dat het college van haar inwoners, haar ondernemers alsmede leveranciers duurzaamheid verwacht maar zelf blijft investeren in bedrijfsmiddelen met verbrandingsmotor; Een zichtbare duurzame bedrijfsvoering van de gemeente bijdraagt aan geloofwaardigheid en voorbeeldgedrag richting inwoners en ondernemers; De ontwikkeling van laadinfrastructuur tijd vergt en het daarom verstandig is om daar tijdig mee te beginnen zodat toekomstige investeringen niet worden belemmerd.

Verzoekt het college om: 1. Zo veel als redelijkerwijs mogelijk, de in de Begroting 2026 opgenomen bedrijfsmiddelen aan te schaffen op basis van elektrische aandrijving; 2. De laadinfrastructuur voor tenminste 7 elektrische voertuigen uit te werken op basis van stroom uit de zonnepanelen die op het dak van de gemeentewerf liggen. De laadinfrastructuur zodanig vorm te geven dat deze in een later stadium uitgebreid kan worden; 3. Extra kapitaallasten (gebaseerd op 350.000 Euro met een afschrijvingstermijn van 8 jaar) beschikbaar te stellen in de begroting middels het voorjaarsbericht voor de realisatie van de aanschaf van minstens 7 elektrische voertuigen en om te voorzien in laadinfrastructuur (autoladers) alsmede eventuele krachtstroom laders alsmede zwaardere netaansluitingen; 4. Voor de zware transportvoertuigen een verduurzamingsplan op te stellen inclusief TCO, laadcapaciteitsbehoefte en doorrekening wat de eventuele gevolgen zijn voor de bedrijfsvoering. en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van der Pluijm. U heeft de motie Elektrificatie gemeente Waalwijk ingediend, mede met ondersteuning, werd net al genoemd, van D66. Zijn er anderen die deze motie op voorhand ondersteunen? Samen Waalwijk, de SGP, GroenLinksaf en Lijst IJpelaar. Dank u wel.

Dan gaan we nu naar de andere fracties die geen specifieke motie meer hebben ingediend maar die wel om spreektijd hebben gevraagd. Dan begin ik met de VVD. Meneer Dubbeldam. De heer Dubbeldam: Dank u wel, voorzitter. Als VVD-fractie beginnen we graag met het goede nieuws. Waalwijk staat er financieel beter voor dan we eerder dachten. De VVD

heeft zich de afgelopen jaren sterk gemaakt voor gezonde financiën, want een gemeente die op orde is met haar boekhouding, kan ook op orde blijven met haar voorzieningen. Daarom zijn we blij met de voorgestelde OZB-verhoging van 5 procent die van tafel is. Een keuze waar de VVD en andere partijen zich hard voor heeft ingezet. Laten we eerlijk zijn, inwoners zijn geen pinautomaat voor de gemeente. Dat we ook hebben kunnen voorkomen dat de OZB-areaaluitbreiding alsnog tot lastenverzwaring leidt, is winst voor onze inwoners. Voorzitter, zoals u gewend bent, blijven we kritisch. Als VVD hadden we graag een vier jaar sluitende begroting gezien en dat is niet gelukt. Met name 2027 en 2028 baart ons zorgen. Vanaf 2027 laat de begroting een fors tekort zien. Laat ik daar helder over zijn, de VVD wil niet dat dit gat straks bij de inwoners terechtkomt via hogere lasten. Dan moeten we de moed hebben om keuzes te maken om ambities te schrappen als ze niet betaalbaar zijn. Wellicht dat het nieuwe kabinet, waarin we allen hopen dat de VVD daar onderdeel van wordt, met geld over de balk komt. Dat noemen we een kabinet met verstandige keuzes, of, zoals het CDA zou zeggen, fatsoenlijk. Voorzitter, we kijken ook vooruit. De Sportzaal in Waspik is voor de VVD een belangrijke prioriteit. Sport verbindt, versterkt en zorgt voor een leefbaar Waspik.

Wat ons betreft komt die nieuwe Sportzaal bij Sportpark De Elzenhagen. In de voorbereiding is overwogen om een motie in te dienen over de inzet van drones door gemeenten. De kansen voor gemeenten om via bestaande initiatieven zoals Drone to Go aan te haken, zijn aanzienlijk, vooral op het gebied van efficiënt toezicht, signalering en brede samenwerking. Er liggen zowel kansen als uitdagingen voor gemeenten, maar het is de moeite waard om samen met andere partners te verkennen wat haalbaar en wenselijk is. We hopen dan ook een toezegging van de portefeuillehouder. We verzoeken u om vanuit uw rol binnen de M50 en in de VNG dit thema actief te agenderen en ons op de hoogte te houden van de ontwikkelingen. Bent u bereid hierin de aanjagende rol in te nemen en dit verder te verkennen? Voorzitter, de VVD kiest voor een gezonde financiële toekomst. Een gemeente die innoveert en een samenleving waar de lasten eerlijk verdeeld blijven. Zo bouwen we samen aan een gemeente Waalwijk dat sterk blijft, niet alleen vandaag, maar ook in 2027-2028 en ver daarna Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, meneer Dubbeldam. Dan wil ik nu het woord geven aan de SGP. Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Voorzitter, dank u voor het woord. Geachte aanwezigen, beste inwoners van Waalwijk, Sprang-Capelle en Waspik.

Als vrucht van de kadernota die wij op 3 juli jongstleden hebben vastgesteld, diverse ontwikkelingen die daarop zijn gevolgd, ligt thans de begroting 2026 ter tafel. Door de organisatie is hiervoor veel werk verzet. Via de wethouder danken wij ieder die zich hiervoor heeft ingezet en ingespannen. De begroting zelf. Tijdens de inleidende gespreksavond dinsdag 28 oktober jongstleden zijn de vonken er niet direct van afgespat. Dat hebben we wel eens anders meegemaakt. Het lijkt erop dat we onze knopen tellen, dat bij de kadernota de belangrijkste keuzes zijn gemaakt, dat we een beetje bang zijn voor financieel onheil dat zich aftekent en dat we vanavond geen gekke dingen meer kunnen doen en zullen doen. Toch geldt dat niet op alle terreinen. Wanneer we vanavond tegen elkaar zeggen dat we geen gekke dingen zullen doen, begrijpen we elkaar wel, schat ik in. Maar begrijpt de

burger dat ook? Of vraagt de burger en of de ondernemer zich wel eens af, gemeente, waar zijn jullie mee bezig? Op het gebied van de communicatie kunnen we beter. Laatst hadden we het hier over het voorkeursrecht. Eerder hadden we het hier over bouwplannen. We noemen de Gedempte Haven, Clemenskerk, Raadhuisplein, oude Plus Sprang-Capelle. Parkeerproblematiek dat op de wijken wordt afgewenteld. Dat gaat zo niet goed. Omdat communicatie rond projecten ook over geld gaat, hebben we dit punt toch meegenomen. Ander onderwerp. Voorzitter, het thema veiligheid is in deze raadzaal verschillende keren aan de orde geweest. Dan ging het, en terecht, over veiligheid op straat. De fractie van de SGP maakt zich daarnaast zorgen over de veiligheid in het buitengebied en in de Natura 2000-gebieden zoals de Loonse en Drunense duinen en de Westelijke Langstraat. We zouden dan ook graag meer inzet zien van groene boa's. Brabant-breed komen we voor deze mensen veel te kort. Daar hebben we pas een werkbezoek georganiseerd met groene boa’s, boswachters, hoofd Staatsbosbeheer, provincie en landelijke politiek. Voorzitter, u was daarbij aanwezig als portefeuillehouder Openbare orde en veiligheid. Dat hebben we zeer gewaardeerd.

Er zijn zorgen in het buitengebied en voornoemde gebieden ten aanzien van afvaldumpingen, drugsdumpingen, wildcrossen, stroperij en het verblijf van dak- en thuisloze mensen in die gebieden. Onze vraag is of u zich als portefeuillehouder in zou willen zetten voor een oplossing voor deze problematiek. Kunnen er bijvoorbeeld uit de weerbaarheidsgelden middelen gevonden worden om dit financieel mogelijk te maken? Ziet u daar kansen voor? Zo ja, hoe dan? Voorzitter, nog een milieuthema waar wij slecht van slapen. Netcongestie treft steeds meer bedrijventerreinen in Nederland. Het congestievraagstuk draait om transportcapaciteit van stroom. Door verschillende oorzaken is er voldoende aanbod, maar de transportcapaciteit is te klein. We zien dat individuele ondernemers tegen grenzen aanlopen. Ondernemers die moeten vergroenen, die hun truck en hun bedrijfswagen aan de opladen moeten leggen, liefst het wagenpark. Laat de gemeente hierin het goede groene voorbeeld geven, met een verwijzing naar de technische vragen en de motie die zojuist door collega-raadslid Van der Pluijm is ingebracht. We zien dat in bepaalde gebieden woningbouwprojecten niet uitgevoerd kunnen worden, omdat de netcongestie dreigt. Voorzitter, ook dit gaat uiteindelijk over geld. Geld dat eruit gaat, geld dat niet binnenkomt.