Verslag begrotingsvergadering 12-11-20

NOTULEN van de openbare vergadering van de raad der gemeente Waalwijk, gehouden op 12 november 2020 Voorzitter:

de heer A.M.P. Kleijngeld, burgemeester

Griffier: Plv. griffier:

de heer G.H. Kocken mevrouw J.W.M. Louer

Aanwezig zijn de leden: de heer B.C. Bögemann mevrouw F.I.H.M. de Bruijn de heer J.G. van Dinther de heer R.H.M. Frodyma de heer J. van Groos de heer A.A. van Hamond mevrouw E.Y. IJpelaar-Alias mevrouw E.A. de Jongste-Van Heijst mevrouw I.C. Klerks de heer T.A.B. Klerx de heer C.M.A. Kuijten de heer W.C.P.B. Lodenstijn de heer J.H.M. van den Meerendonk (vanaf 20.40 u) de heer L. Ottens mevrouw C.J.P. Paulides mevrouw A.L. Pouw (vanaf 16.55 u) mevrouw C.G.W.M.C. Schuijffel de heer G.M.J. Slaats de heer T.F.J.H. Spierings de heer R.J.M. Spohr de heer R.A.A. Tiemstra de heer J.M.M. van Tuyl (vanaf 20.40 u) mevrouw A.J.A.M. van den Udenhout (afwezig van 17.45-19.15 u) de heer J.M.C. de Vaan de heer M. van der Weijden de heer H.J. van Zelst Afwezig zijn:

de heer J.M. van Baardwijk de heer R.A.H.M. van Bavel

Tevens aanwezig:

de heer R. Bakker, wethouder de heer H.A.W.M. Daandels, wethouder (in Teams) de heer M.J.C. van den Hoven, wethouder (in Teams)

Tevens afwezig zijn:

mevrouw R. Odabasi-Seker, wethouder

Notulen:

mevrouw I.C. Wendt-Kok (Notuleerservice Nederland)

1.

Opening

De vergadering wordt geopend om 16.00 uur. De voorzitter: Laten wij ons vanuit onze eigen visie of geloofsovertuiging bij het begin van deze raadsvergadering bezinnen op onze gemeenschappelijke opdracht en verantwoordelijkheid om deze gemeente te besturen. 2.

Mededelingen

De voorzitter: Welkom aan iedereen op deze bijzondere vergadering, zijnde de begrotingsvergadering 2021. Ik heb berichten van verhindering ontvangen van de heren Van Bavel en Van Baartwijk en van mevrouw Odabasi. De heren Van Tuyl en Van den Meerendonk komen later. Probeert u zo min mogelijk te lopen. Het presentieboek hoeft niet getekend te worden. De Griffie stelt de presentielijst op. We moeten nog enkele coronarichtlijnen doornemen. Vanzelfsprekend letten we op de 1,5 meter. Vorige keer zei ik al dat ik “freeze” zou roepen als mensen te dicht bij elkaar lijken te staan. Blijf tijdens schorsingen op uw stoel zitten. Als u buiten de raadzaal gaat, houdt u ook 1,5 meter afstand van elkaar. Degenen die achter de interruptiemicrofoons zitten, betreden en verlaten de raadzaal via de deur van de publieke tribune. Laten we bij schorsingen en na de raad pas opstaan nadat de livestream gestopt is, want anders maakt dat zo’n gekke indruk. Nog enkele andere dingen ten aanzien van hetzelfde onderwerp. Als u de interruptiemicrofoon gebruikt, is het handig om de desk en de knop even schoon te maken als u deze verlaat. Zet u dan wel even de microfoon uit. Als iedereen dat doet, kan het op een goede en efficiënte manier verlopen. Tijdens het lopen dragen we mondkapjes. Er is geen nazit. Ik inventariseer bij indiening van amendementen en moties welke fracties ze hebben ondersteund.

U hoeft ze dus niet fysiek in te dienen. Dat kennen we inmiddels wel van de vorige keer. Volgens mij ben ik hiermee compleet geweest met de mededelingen over dit onderwerp. In geval van hoofdelijke stemming zal nr. 14, de heer Van Tuyl, als eerste zijn stem uitbrengen. 3.

Vaststelling agenda

De voorzitter: Als we zo beginnen, hebben we 10x10 minuten voor de algemene beschouwingen. Dat is dus 100 minuten debat. We verwachten daar rond half zeven mee klaar te zijn. We zien wel of dat lukt. Dan nemen we een uur pauze. Vanwege persoonlijke omstandigheden zijn de heren Van den Hoven en Daandels afwezig. Zij wonen via Teams de vergadering. Dat betekent dat we wat afspraken moeten maken hoe we daarmee omgaan. Ziet u het voor u? Als we bij elke vraag die tussendoor komt tijd moeten nemen om de systemen op elkaar af te stemmen, wordt het een chaotische toestand. We kunnen dus niet anders dan zeggen dat u tien minuten de tijd hebt voor uw bijdrage. Ook de portefeuillehouders hebben tien minuten. U spaart de vragen op. Na afloop inventariseer ik wie er vragen hebben en die spelen we door naar het college. De wethouder krijgt dan de kans om ze te beantwoorden. Ik denk dat dit zo moet lukken. Daarna inventariseer ik nog wel een keer of we alles hebben gehad of dat we Notulen raadsvergadering 12 november 2020

2

dingen vergeten zijn. Dan is er nog een kans om het goed af te ronden. Met die wijziging in de manier van vergaderen, stel ik voor om de agenda ongewijzigd. vast te stellen. Overigens moet ik ook nog melden dat de agendapunten 4 en 5 in samenhang worden behandeld. Dat kennen we al uit het verleden, dus dat lijkt mij niet zo’n probleem. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Debat 4. 5.

(R8.00-20) Programmabegroting 2021 en actualisering begroting 2021 (R8.01-20) Belastingverordeningen 2021 (excl. OZB en leges)

Mevrouw IJpelaar: Voordat ik begin heb ik een punt van orde. Ik heb gisteravond pas laat antwoorden gekregen op de vragen die ik had gesteld over Vluchtelingenwerk. Het kan daardoor zijn dat ik een paar minuutjes langer praat. Het zijn maar een paar woorden. De voorzitter: Een paar woorden is geen punt, een paar minuten is echt een probleem. Mevrouw IJpelaar: Oké, een halve minuut dan. Voorzitter. Er zijn velen smaken en kleuren. De smaak van deze begroting kent echter twee smaken: bitter en zoet. Vandaag ga ik voor de kleur groen, de kleur van hoop! Mijn eerste hoop is dat deze pandemie, die ons leven op zijn kop heeft gezet, snel op zijn retour gaat. Stil sta ik nu even bij de vele besmettingen en de slachtoffers die Covid-19 in ons mooie Waalwijk gemaakt heeft, slachtoffers die nu niet meer onder ons zijn. Lijst IJpelaar leeft met hun families mee. Stil sta ik ook bij de presentatie van portefeuillehouder Van de Hoven, die vertelde trots te zijn op deze begroting en dat het hem gelukt is om die gezond te houden. Trots mag hij zijn, want hij is degene die op dit huishoudboekje moet passen. Echter is er geen sprake van begrotingsgezondheid, want de meevaller van de insteekhaven is incidenteel en niet structureel, dus is het geen begrotingswinst. Als er volgend jaar geen winst is zoals nu door de insteekhaven, dan heeft u een probleem.

Maar ja, toch dank voor uw grote inspanning en ook grote dank aan de ambtenaren die ons op dit begrotingspad hebben begeleid. Complimenten. Echt voorzitter, ik wil positief blijven. Toch heb ik de vraag of wij niet in de tweede Coronagolf zitten. Ondernemers hebben het moeilijk, vele inwoners zitten zonder baan en zitten niet meer fijn in hun vel en ook niet in hun hoofd. Hun wereld is klein geworden en de eenzaamheid slaat toe. Niet alleen bij oud, maar ook bij jong. Wat is er toch voor nodig om het college wakker te schudden? Aan de ene kant kan het college niet zwaar bezuinigen en aan de andere kant komt het met allerlei ambities, zoals een echtscheidingsloket, onnodig verplaatsen van de bieb, windmolens. Het college laat de begroting glimmen met winst uit grondexploitaties. Die meevaller uit de insteekhaven is mooi, maar moet het per se op? Dit alles is een bruggetje om mijn drie punten uit de begroting toe te lichten. Moties dien ik niet in maar wel vraag ik om toezeggingen. Ouderenzorg. Ook ben ik trots om te zien dat de kaders voor het ouderenbeleid die Lijst IJpelaar de portefeuillehouder meegaf, tijdens de “addendumshow” is meegenomen in de begroting.

Wij zien dat u dementiebeleid, wat al jarenlang een van onze zorgen is, glashelder in beeld heeft! Wij zijn er blij mee! Wij willen ouderen langer thuis laten wonen, maar willen zij dat ook? Wij zetten in op eenzaamheid, maar die is zo breed. Je hebt sociale en emotionele eenzaamheid. Helaas los je dat niet op met een kopje koffie of een uurtje Notulen raadsvergadering 12 november 2020

3

wandelen en ook niet met activiteiten in het Wijkdienstencentrum. Daar voelt niet iedereen zich senang bij. De vraag zou moeten zijn: waar wordt u blij van? Welke doelen stelt u nog in uw leven als u ervan uitgaat dat u niets meer hebt? Hoe kunnen wij u helpen? Maatwerk, maatwerk en nog eens maatwerk. Wij zien en horen schrijnende gevallen, omdat een duidelijke maatwerkoplossing op lange termijn ontbreekt. Mijn tweede hoop is om eenzaamheid in beleid te verankeren door het opstellen van een routekaart, waar je met ouderen samen kijkt wat bij hen past: een pgb of ZiN? Die keus moet bekend zijn. Sommige ouderen zijn geen vroege vogels en we moeten ze de rust ook gunnen. Als ze ertoe in staat zijn om zelf te bepalen wanneer de zorg moet worden gegeven en door wie. Stippel een duidelijke routekaart met hen uit. Ik ben benieuwd hoe de portefeuillehouder tegen mijn tweede hoop aankijkt? Ik kijk uit naar zijn antwoord. Vluchtelingenwerk. Coronatijd is een moeilijke tijd, ook voor vluchtelingen die zich in Waalwijk vestigen en hier moeten integreren. Op zich helpen vluchtelingen elkaar onderling, maar de eenzaamheid en Covid-19 slaan bij hen ook toe. Lijst IJpelaar had technische vragen gesteld. Helaas kregen wij die pas gisteravond laat onder ogen en heb ik mijn pitch ter elfder ure bijgesteld.

Al een tijdje is het stil rondom de inburgering en participatie van nieuwkomers in Waalwijk. In juli 2021 gaat de nieuwe inburgeringswet in en zien wij mogelijkheden om deze stilte te doorbreken. Uit de antwoorden op onze vragen blijkt dat de focus van het college hierbij de laatste jaren meer lag op de huis- en baanopleiding trajecten via Baanbrekers. De wethouder geeft aan dat deze trajecten zeer succesvol zijn geweest, met een uitstroom van 55% naar werk. Dat doet mij fronsen, want allemaal mooi en wel, maar een heldere evaluatie hiervan ontbreekt. We weten niet hoe deze uitstroom plaatsvond, hoeveel uitstromers terugkwamen bij Baanbrekers en ook niet hoe deze mensen dit zelf hebben ervaren. Waarom eigenlijk deze stilte? In de nieuwe wet komt de maatschappelijke begeleiding van deze nieuwe Waalwijkers gelukkig op de eerste plaats. Mens boven werk. De regie hiervan komt helemaal bij het college te liggen en het zal de raad frequenter op de hoogte moeten gaan stellen hoe het ervoor staat. Duidelijk is het voor Lijst IJpelaar alleen niet in welk licht Vluchtelingenwerk hierbij komt te staan. Gaan we terug naar pakweg 2012? Lijst IJpelaar vindt daarom alsnog een duidelijke evaluatie van de laatste twee jaren op zijn plaats inclusief de rol van Vluchtelingenwerk dat voor ons ook niet zo zichtbaar meer is.

Hoor hier ook graag een toezegging van de portefeuillehouder om uiterlijk in maart 2021 mee naar de raad te komen. Bureau Anti-Discriminatie. Lijst IJpelaar krijgt signalen dat het doel van dit bureau niet bij iedereen helder is. Lijst IJpelaar is voor het recht van het fatsoenlijk behandelen van iedereen. Het indienen van een klacht gaat niet van een leien dakje. Een klacht indienen, vooral als het betrekking heeft op een werksituatie, is vaak een moeilijke stap. Wanneer men een klacht hoort en meteen concludeert dat het geen discriminatie is en vervolgens die klacht wegwuift, is dat geen goede zaak. Ga eerst in de schoenen van de aangever staan en loop met hem mee, zou ik zeggen. Voor Lijst IJpelaar is het nog steeds niet duidelijk hoeveel mensen per jaar een klacht indienen en wat ermee gedaan wordt. Hier wil ik ook een evaluatie van zien. Tot slot, voorzitter. Democratie is niet een stad of een land, het is een handeling. Wat betekent respectloos zijn tegen een ander? In deze zaal van de democratie mag iedereen juist trots zijn op zichzelf, ongeacht ras, gender of leeftijd. Omdat iedereen zich op een eigen manier inzet voor Waalwijk. Discussie voeren op het scherpst van de snede mag, maar een ander hoogdravend wegzetten is meer dan een belediging. Ik ben geen Donald Trump en zoek als het mij aangaat daarom daarna de confrontatie niet op.

Ik laat het liever over aan karma, want ‘wat rondgaat, komt terug’. Voor zover, voorzitter.

Notulen raadsvergadering 12 november 2020

4

De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan GroenLinksaf en daarna aan de SGP. De heer Slaats: Voorzitter, dank u wel. “Het jaar 2020 is een jaar dat voor velen anders loopt dan gedacht. De pandemie en daaraan gerelateerde treurige gebeurtenissen laten ons veel zaken relativeren. Zeker als het over materiële zaken als financiën gaat.” Dit was de opening van het betoog van GroenLinksaf aan het begin van de zomer bij het Voorjaarsbericht. Inmiddels zien we dat de periode van relativering in veel gevallen alweer achter ons ligt. Naast de zorgen over de gezondheidskwesties maken mensen zich zorgen over de toekomst. Veelal ook over hun financiën. Veel ondernemers zien dat het in het huidige klimaat steeds lastiger wordt om het hoofd boven wat er te houden. Voor veel werknemers breekt ook een onzekere tijd aan: tijdelijke contracten worden niet verlengd, iets wat jongeren bovenmatig treft. Ook met een vast contract ben je in veel sectoren verre van zeker. Wij maken ons zorgen over deze ontwikkeling. Ook maken wij ons zorgen over de polarisatie in de samenleving. Rondom corona, maar ook bij onderwerpen als klimaat of racisme, raken de gemoederen te vaak verhit. Het lijkt soms wel of we alleen naar de verschillen kijken. De overeenkomsten die vaak veel talrijker zijn, laten we links liggen. In Waalwijk gaat dat gelukkig vaak goed, maar ook wij zijn niet immuun.

We zouden de tijd en ruimte moeten nemen om meer naar elkaar te luisteren. Volgens GroenLinksaf ligt daar het begin om stappen vooruit te kunnen zetten. De coronapandemie heeft ook gevolgen voor de gemeentebegroting. De begroting stond toch al onder druk door de oplopende zorgkosten, een fenomeen dat alle gemeenten in Nederland in meer of mindere mate treft als gevolg van rijksbeleid. Al deze onzekerheid zorgde ervoor dat wij als raad niet op de gebruikelijke wijze kaders konden meegeven voor deze begroting, namelijk met het vaststellen van een kadernota. Dat is onder de huidige omstandigheden begrijpelijk, maar wat ons betreft ook een “once in a lifetime experience”. Dat gaan we dus niet nog eens zo doen. Ondanks al deze perikelen kan het college een toekomstbestendige begroting presenteren. Een toekomstbestendige begroting, waarvan de bezuinigingen niet afgewenteld worden op de gewone vrouw en de gewone man. Het is een toekomstbestendige begroting die voor de komende jaren een kleine plus laat zien. Omdat de zorg van de gemeente belangrijk is voor de meest kwetsbaren, vindt GroenLinksaf het belangrijk dat de zorg toegankelijk en van goede kwaliteit is. Dat was de grootste uitdaging bij de totstandkoming van deze begroting. Het lijkt erop dat dit echt gelukt is. De ombuigingen komen over het algemeen niet terecht bij de zorgbehoevenden.

We vinden het jammer dat een budgetplafond nodig is voor de huishoudelijk hulp. Wij zijn daar kritisch op. Tegelijkertijd zien wij ook dat er iets moet gebeuren, omdat de kosten zijn toegenomen sinds de invoering van het abonnementstarief. We zullen het nauwlettend in de gaten houden. GroenLinksaf is erg blij dat de gemeente een begroting presenteert, waarin geen algemene lastenverzwaring voor inwoners is opgenomen. Juist in deze tijd, waarin we economisch in zwaar weer terechtkomen en waar het klimaat en milieu onder druk staan, moete steeds meer gekeken worden naar het principe dat de vervuiler betaalt. Inwoners kunnen zo zelf invloed hebben op de hoeveelheid belasting die zij betalen. Ondanks dat we nog niet klaar zijn met deze crisis, is het nodig om vooruit te kijken. Dat wordt in deze begroting ook veelvuldig gedaan. Dat is een goede zaak! Alleen door nu te werken aan een beter Waalwijk behouden we onze mooie gemeente. Een gemeente met een hoog voorzieningenniveau waar het goed leven is. Daarom is het belangrijk dat we in deze tijden onze ambities behouden en durven te investeren. Notulen raadsvergadering 12 november 2020

5

Uiteraard is GroenLinksaf content met het feit dat het college de waarde van groen omarmt. De middelen om de hoeveelheid groen te vergroten en biodiversiteit te bevorderen zijn opgenomen in de begroting. De waarde van groen werd het afgelopen jaar weer helemaal duidelijk. Of het nu over ontspanning gaat, of over het wapenen tegen hittestress: inzetten op meer groen is een investering in de toekomst. Investeren in de toekomst doen we ook door in te zetten op duurzame energie. Daarnaast is in de begroting ruimte opgenomen om te investeren in zowel het centrum als het openbaar vervoer. Het zijn twee onderwerpen die extreem belangrijk zijn om de leefbaarheid van onze gemeente voor de lange termijn te waarborgen. Om Waalwijk ook aantrekkelijk te houden voor jongeren en jongvolwassenen: groepen die we keihard nodig hebben. Waalwijk is uitermate goed bereikbaar …, als je een auto hebt. Als je er geen hebt, is het een stuk lastiger. GroenLinksaf juicht het daarom toe als gekeken wordt op welke wijze Waalwijk beter in verbinding kan worden gebracht met omliggende steden als Den Bosch, Tilburg en Breda, steden die eigenlijk maar op een steenworp afstand liggen. Daar moeten kansen liggen, laten we die ook verzilveren. Hetzelfde geldt voor het centrum van Waalwijk. Het zal nooit een centrum van een grote Nederlandse stad worden. Die ambitie is er ook niet.

Het is wel belangrijk dat het een fijne plek is om te verblijven voor de inwoners van de gemeente en direct omliggende gemeenten. Een plek waar iets gebeurt, waar men elkaar ontmoet. Dan draagt het bij aan een levendige stad en gemeenschap. Met een stevig voorzieningenniveau, een evenwichtige begroting en enkele gerichte investeringen is Waalwijk klaar voor vandaag en voor de toekomst. Wij hebben er vertrouwen in dat we samen met de inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties de uitdagingen rondom corona aankunnen. We zullen er gezamenlijk de schouders onder moeten zetten. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de SGP en daarna naar Lijst Pouw. Tenminste, als mevrouw Pouw dan aanwezig is, anders houden we die als reserve. De heer Van Groos: Is er de mogelijkheid om tussendoor een vraag te stellen? De voorzitter: Jazeker, ga uw gang. De heer Klerx: Na het betoog van mevrouw IJpelaar werd er geen gelegenheid gegeven om vragen te stellen. U ging er net heel snel overheen. Ik kwam er niet tussen. De voorzitter: Dat is niet de bedoeling. Dan halen we dat nog even in. We beginnen met de heer Van Groos. De heer Van Groos: De heer Slaats heeft mooie woorden gesproken over met name hoe we in de raad met elkaar moeten omgaan en naar elkaar moeten luisteren.

Ik zou hem willen vragen hoe hij het gevonden heeft om in het geniep, in achterkamertjes of waar hij dan ook geweest is, de begroting voor 2021 en de komende jaren voor te bereiden, waarbij GroenLinksaf de oppositiepartijen heeft buitengesloten. Hoe was dat? Vond u dat prettig? Is dat wat u bedoelt met naar elkaar luisteren en openstaan voor elkaar? Of heeft dat met heel iets anders te maken?

Notulen raadsvergadering 12 november 2020

6

De heer Slaats: Mijn betoog ging er in het algemeen over dat we naar elkaar moeten luisteren. Volgens mij is dat goed en volgens mij is dat ook wat we met elkaar gedaan. We hebben in het openbaar een debat gevoerd, onder andere over het addendum en dat soort zaken. U zegt dat wij de begroting in het geniep hebben voorbereid, maar daar was ik dan niet bij, denk ik. Ik weet niet waar u op doelt, misschien kunt u dat een beetje toelichten. De heer Van Groos: We praten over een addendum waarop de coalitie al ja heeft gezegd. Het betekent dat de oppositie haar zegje mag doen, maar dat het vervolgens doorgaat zoals de coalitie het heeft bepaald. Er is geen enkele inbreng van de oppositie. Dat zien we vervolgens terug in de begroting, want van alles wat in het addendum staat, is in de begroting verwerkt en van wat de oppositiepartijen hebben ingebracht op die avond, zie ik niets terug. Wat bedoelt u dan met “luisteren”? Is dat alleen aanhoren? De heer Slaats: Met luisteren bedoel ik het gesprek voeren, zoals we op dit moment doen. Wij hebben met het addendum geprobeerd om als coalitiepartijen een soort herijking van het coalitieprogramma uit te werken en richting te geven aan wat wij belangrijk vinden en welke kant wij op willen. Het college heeft vervolgens de begroting vastgesteld. Wat daarin is gebeurd, daar ben ik niet bij betrokken geweest.

Zoals u het schetst, dat wij in het geniep aan de begroting hebben gewerkt, is niet waar. In die zin wil ik het niet zien. Wij hebben een addendum opgesteld en ik ben blij dat we daar dingen van terugzien in de begroting. Bij de dingen die daarna zijn besproken, zijn wij niet betrokken geweest. Er zijn best goede dingen gezegd. Daar hebben wij naar geluisterd. Volgens mij is dat goed. Net als wij vanavond zullen luisteren naar goede voorstellen en daarin mee zullen gaan. Wij maken vervolgens onze eigen afweging. De heer Spohr: Ik wil het graag even onderschrijven, want anders ontstaat er een heel rare sfeer over het addendum. Het is natuurlijk de manier waarop u het zelf inkleurt, maar het addendum is niets anders geweest dan een herijking van het beleid van de vier coalitiepartijen. Dat kun je achterkamertjes noemen, maar om met elkaar iets af te spreken moet je nu eenmaal ergens zitten. Dat is keurig netjes gepresenteerd. Het is een coalitieprogramma, geen raadsbreed programma. Het coalitieprogramma is netjes aan u voorgelegd met de vraag om er op een later moment over te spreken. Over de begroting hebben wij niet gesproken. Mevrouw Schuijffel: De heer Slaats triggerde mij een beetje. Hij had het over een betere verbinding met de steden om ons heen. Ik was benieuwd hoe hij dat voor zich ziet.

De heer Slaats: Volgens mij staat in de begroting dat we gaan onderzoeken op welke wijze we dat kunnen realiseren en dat we dat belangrijk vinden. Ik denk dat het een goed plan is om nu die ambitie en intentie uit te spreken. Laat dat het vooral ook zijn. Mevrouw Schuijffel: U heeft het er niet over dat die verbetering er zou moeten komen doordat we het busstation verplaatsen, maar u doelt meer op dingen die nu in Tilburg en Den Bosch spelen, zoals de light railverbinding? Moet ik het zo zien? De heer Slaats: Nee, we hebben het wel degelijk over zaken als het eventueel verplaatsen van het busstation. De fractie van GroenLinksaf heeft zo’n 30 jaar geleden al het voorstel gedaan om iets met een light railverbinding te doen. Toen heette het een monorail, maar dat is ongeveer hetzelfde. Ik denk niet dat dat op dit moment aan de orde is. Dat verwacht ik niet. Maar mocht u met goede ideeën komen – u heeft het de vorige keer ook aangegeven – dan ben ik uiteraard bereid om daarnaar te luisteren en te kijken wat we ervan kunnen maken.

Notulen raadsvergadering 12 november 2020

7

De heer Klerx: Ik had een vraag aan mevrouw IJpelaar. Ik was straks te laat met het stellen van de vraag. Ik hoorde dat zij het in haar betoog had over een probleem rondom de insteekhaven. Er zouden alleen maar financiële meevallers zijn als deze gerealiseerd zou worden. Ik snapte niet precies wat ze daarmee bedoelde. Daarnaast gaf zij aan dat het haar verbaasde dat er zo veel over ambities werd gesproken, maar ik hoorde haar toch ook zeggen dat ze de meeste ombuigingen wel ziet zitten en dat er dus ruimte is voor ambities. Dan snap ik de overweging niet zo goed. Kunt u dat toelichten, mevrouw IJpelaar? Mevrouw IJpelaar: Misschien kunt u mij even vertellen wanneer ik die ambities toejuichte. De heer Klerx: Ik zal de vraag anders stellen. Waarom zouden we geen ambities mogen hebben als u zegt dat u de meeste ombuigingen acceptabel vindt? Mevrouw IJpelaar: Volgens mij heb ik dat niet gezegd. Volgens mij heb ik gezegd dat ik vind dat er nu … U moet goed luisteren naar wat ik uitspreek en erover nadenken. De heer Klerx: Voorzitter, ik vind dit een beetje flauw van mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar: Ik geef u toch netjes antwoord? U zegt weer iets wat ik niet heb gezegd. De voorzitter: Ja, maar er kwam een tussenzin. Als we die even weglaten, komt het goed. Mevrouw IJpelaar: U vraagt of er problemen zijn met de insteekhaven. Dat heb ik helemaal niet gezegd.

De wethouder heeft gezegd dat het een financiële meevaller is. Dan zeg ik: dat we dit jaar een financiële meevaller in de insteekhaven hebben, wil niet zeggen dat we die volgend jaar weer hebben. Volgens mij heb ik het zo gezegd. Ik praat toch Nederlands, dacht ik? De heer Klerx: Jazeker, maar ik begrijp het niet helemaal. Het is wat het is. De voorzitter: Andere vragen aan mevrouw IJpelaar? Dat is niet het geval. Ik ga naar de bijdrage van de heer Tiemstra. Daarna komt mevrouw Pouw. Als ze er dan nog niet is, komen we bij de PvdA. De heer Tiemstra: Voorzitter, geachte aanwezigen, vrienden, volgers en politiek geïnteresseerden thuis of elders langs digitale weg met ons verbonden. Vandaag dan de algemene beschouwingen bij de begroting voor het jaar 2021. Een aantal maanden later dan u van de politiek gewend bent. Corona stond in niemands agenda, maar we hebben er allemaal mee te maken. Met u hopen wij dat er weer tijden aanbreken waarin het allemaal langs de voorheen normale weg kan. Nog meer, dat iedereen gezond blijft. En dat is niet vanzelfsprekend, dat zien we ook vanavond. Het COVID-19 virus heeft ons wat te zeggen. De omstandigheid dat een ongrijpbaar en onzichtbaar virus lokale, landelijke en zelfs mondiale samenlevingen grotendeels lam kan leggen, mag wel een einde maken aan het denkbeeld dat wij de samenleving kunnen maken. We kunnen deze wel breken, maar niet maken.

Er is er Een, die regeert. Voorzitter, op naar de begroting. De SGP zal zich vandaag tot enkele hoofdonderwerpen beperken. Deze raad heeft nog geen besluit genomen inzake de grootschalige opwek van duurzame energie en ook ligt er nog geen besluit over sociale wind en de uitkomst van de onderhandelingen met Eneco. Zo zijn er nog meer onduidelijkheden; dat betekent dat het dus niet gepast is om een fictieve opbrengst van 500.000 euro als dekkingsmiddel in te boeken, en om dit te corrigeren, dient de SGP hiervoor een amendement in. Vervolgens Notulen raadsvergadering 12 november 2020

8

de juridische kosten gemeente Waalwijk. Op 26 augustus heeft de SGP onderhandse vragen gesteld naar de kosten die de gemeente Waalwijk maakt in juridische procedures. Dat was bepaald niet zonder reden. Een houding die wij te vaak bij de gemeente Waalwijk tegenkomen is het doorgaan op de gekozen weg en wanneer een burger of een bedrijf het niet met die weg eens is, laat hem of haar dan maar bezwaar maken. En anders staat de weg naar de rechter immers open? Voorbeelden te over. Zal ik er een paar noemen? 1. U kunt in Waalwijk van de een op de andere dag een friettent voor uw deur krijgen. 2. U kunt in Waalwijk voor het gerecht worden gedaagd, wanneer de gemeente werkzaamheden in uw voortuin wil verrichten. 3. U kunt in Waalwijk jarenlang procederen om de gemeente te houden, aan wat mondeling is besproken. De vragen hebben wij gesteld 26 augustus. Na verschillende aansporingen onzerzijds kregen wij antwoord op of rond 9 oktober jl. antwoorden, waarmee wij niet veel verder kwamen. Sterker nog, waar wij behoorlijk van zijn geschrokken. Er werd gesproken over vele tienduizenden procedures per jaar. Even doorgevraagd dus waar dat dan precies over gaat. Eergisteren kregen we dan antwoord. Totaalbedragen over juridische kosten over de gevraagde periodes zijn niet te vermelden. Laat staan hoe deze worden verdeeld over de verschillende juridische procedures.

Daar hebben we dus al die weken op gewacht. Dat is erg, maar het werkelijke probleem ligt dieper. Waar het om gaat, is dat wij bang zijn dat we het vermogen om met elkaar te praten, elkaar op te zoeken, die tweede mijl met elkaar te lopen, kwijtraken binnen Waalwijk. Het gaat ons niet enkel om de kosten, maar ook om de grondhouding. Wanneer we het oor te luisteren leggen, dan is erin en door Waalwijk wel wat terrein te winnen waar het gaat om het herstel van contact en vertrouwen met de burger. Wanneer we ons aan de regels houden, dan is het goed. En anders zoekt u uw recht maar te halen, daar zijn procedures voor. Die grondhouding, daar hebben wij echt genoeg van. En niet alleen wij. Daarnaast kosten al die procedures handenvol geld. Het zou goed zijn, om daar eens goed over na te denken en hier iets aan te doen. We willen het college daarom vragen om de raad jaarlijks een inzicht te geven in de juridische kosten en tevens te bewerkstelligen dat burgerparticipatie zodanig wordt ingericht dat het aantal juridische procedures substantieel vermindert. Wij hebben hiertoe een motie opgesteld. Voor zover we het nu kunnen overzien, is deze gesteund door D66, Lijst Pouw en PvdA. Dan nog enkele bezuinigingsopties. Allereerst, publicaties enkel nog digitaal. Dus enkel via internet en niet meer via Weekblad Waalwijk.

Wanneer u dat werkelijk wilt, snijdt u het contact af met die groepen, die niet zo handig zijn met internet en niet dagelijks kijken, of er wellicht wat speelt in hun straat of wijk, terwijl dat deze mensen lelijk kan opbreken, wanneer hun belangen in het geding dreigen te komen en bezwaartermijnen kunnen verlopen, omdat cruciale informatie wordt gemist. Wat zijn wij geschrokken toen we dat lazen en u zelf kennelijk ook. Nee, zo hadden we dit niet bedoeld. Graag voor de verslaglegging van vanavond uw heldere en voor één uitleg vatbare toezegging dat aan de gemeenteberichten in het huis-aan-huisblad niet wordt getornd. Ook is tijdens deze vragenstellerij rond de begroting de ombudscommissie aan de orde geweest. Er ligt in deze begroting een voorstel voor om de ombudscommissie op te heffen en aansluiting te zoeken bij de Nationale Ombudsman. De burgemeester gaf aan, dat een evaluatie na twee jaar niet slecht zou zijn. Voorzitter, laten we het omdraaien. Dat is veel beter, en ook respectvoller naar de leden van de lokale ombudscommissie. Het kan toch niet zo zijn dat de lokale ombudscommissie straks naar de Nationale Ombudsman moet om zich over de handelswijze van de raad van Waalwijk te beklagen? Ik moet er niet aan denken. Laten we eerst een evaluatie houden over het functioneren en de opbrengsten Notulen raadsvergadering 12 november 2020

9

van de lokale ombudscommissie, wanneer een meerderheid van de raad dat wil. Laten we die dan onder ogen zien en pas dan een besluit nemen over een eventuele terugkeer naar de oude situatie. Los daarvan, zowel de lokale ombudscommissie als de Nationale Ombudsman kan in Waalwijk de werkhandschoenen wel aantrekken, menen wij. Voorzitter, een ander onderwerp. In gedachten gaan we naar de begraafplaats aan de Tilburgseweg te Sprang. Er bestaan vergevorderde plannen om een zeker grafveld te ruimen. Dat kan geen doorgang vinden, vanwege de aanwezige bomen en beworteling. De plannen zijn nu om enkel de gedenktekens weg te halen en van dit grafveld voorlopig een grasveld te maken en pas later, over 15, 20 of 25 jaar, tot herinrichting over te gaan. Ons voorstel vanavond is om deze werkzaamheden op te schorten en de gedenktekens nog niet te verwijderen. We hopen hier volgende week op terug te komen. Waar we vandaag wel de vinger bij leggen is het extra tarief dat is opgenomen in de verordening voor Grafdelving op buitengewone uren. Dit tarief bedraagt 175% van het “normale” tarief en wordt, naar het collegevoornemen, niet enkel op buitengewone uren in rekening gebracht, maar ook op de gebruikelijke uren op de zaterdagen. Dat staat ons tegen.

Keuze om op een andere dag dan op een zaterdag te begraven zou niet door een financiële prikkel moeten worden gestuurd, zeker niet in de meest verdrietige omstandigheden. In hoeverre er in een dergelijke situatie überhaupt sprake is van keuzevrijheid trekken wij ook ernstig in twijfel. Daarom dient de SGP-fractie een amendement in, om dit niet door te voeren en de woorden “in het weekend” uit de bijzondere uren zoals genoemd in het amendement uit de verordening te halen. Het amendement wordt mede gesteund door de fracties van de ChristenUnie en PvdA. Voorzitter, nog een paar korte vragen tot besluit. Eerder dit jaar hebben wij onze verbazing uitgesproken over de hardheid waarmee de gemeente Waalwijk zich heeft opgesteld bij het opheffen van een standplaats van een woonwagen. Onlangs lazen wij dat er sprake is van een lange wachtlijst voor woonwagens. Is het niet zo, dat de gemeente het beleid voor woonwagens en standplaatsen vaststelt als onderdeel van het volkshuisvestingsbeleid? Is het niet zo dat dit beleid voldoende rekening dient te houden met en ruimte te geven voor het woonwagenleven van woonwagenbewoners en dat de behoefte aan standplaatsen in kaart moet worden gebracht? Graag een reactie vanuit het college. Dan enkele ambities. Bibliotheek en busstation verplaatsen, het zal nog wel vaker langskomen.

Nog afgezien van de vraag waar deze dan zouden moeten komen, ontgaat ons nog nut en noodzaak van deze operatie. Met name de bibliotheek ligt er nog steeds schitterend bij. En zo oud is de bibliotheek nog niet. Heeft wethouder Heuverling hiervoor niet in 1994 de eerste steen gelegd? De voordelen van deze ambitie zijn ons nog niet helemaal helder, om het zo maar te zeggen. Wij zijn nog niet over de streep. Veel kan worden gezegd over de ontwikkelingen omtrent Jeugdzorg en Wmo. Dat zullen vanavond anderen ook doen en die lopen wij nu niet voor de voeten. Wij spreken voor dit moment slechts uit dat het pad dat we vanavond kiezen onder geen beding mag leiden tot verschraling van de zorg voor diegenen die het werkelijk nodig hebben. Het zou zo maar kunnen dat we bij gezondheid in december bij de behandeling van de Verordening Wmo en de Verordening Jeugdhulp hier uitgebreider op terug zullen komen. We gaan afronden, voorzitter. De begroting heeft een beleidsmatige en een financiële kant. Er komt zwaar weer aan, financieel gezien. Daar gaan we allemaal wat van merken. Daarom, wat ons betreft, rustig aan met al te grote ambities. Bovendien ontwikkelt de schuldpositie zich in Waalwijk ook tot een zorgwekkend niveau.

Wanneer dit zo doorgaat en daarnaast de lasten gaan stijgen, kunnen we op enig moment de discussie niet meer ontwijken, of wellicht ook naar de opbrengsten gekeken mag en moet worden.

Notulen raadsvergadering 12 november 2020

10

Er is nog meer te zeggen, maar dat doen we niet. We zijn met tien fracties, dus moeten we de tijd en de verschillende onderwerpen verdelen. Uit vragen en antwoorden kan al veel worden gehaald. Een woord van dank richting de ambtelijke organisatie voor het vele werk ook door hen verzet. We spreken de hoop uit dat we vanavond op een goede manier over de voorliggende onderwerpen van gedachten kunnen wisselen en tot verstandige besluiten zullen komen. Het college en de organisatie wensen we wijsheid en bovenal Gods zegen toe bij de uitwerking, van wat vanavond zal worden besloten. Tot zover in eerste termijn. De voorzitter: De heer Klerx, daarna de mevrouw Klerks en dan de heer Spohr. De heer Klerx: Ik heb een vraag voor de SGP. Vindt u het eerlijk dat de mensen die zich het normale grafrechtentarief maar amper kunnen veroorloven straks in uw voorstel moeten opdraven voor de kosten – die op zaterdag hoger zijn – die u wilt gelijktrekken? De heer Tiemstra: Ik moet eerlijk zeggen dat ik uw vraag niet helemaal begrijp, meneer Klerx. Het gaat ons juist om de exorbitante verhoging van de begrafenissen die op zaterdag zouden plaatsvinden en voor de kosten waar mensen zich dan voor geplaatst zien. Daar willen we iets aan doen. De heer Klerx: Volgens mij is mijn vraag vrij helder. De kosten die we splitsen door het gelijk te trekken, zijn niet gelijk.

De kosten zijn nu eenmaal hoger dan de kosten doordeweeks. Die kosten gelijktrekken lijkt mij niet eerlijk. De mensen die het doordeweeks maar net kunnen betalen, moeten dan opdraven die de plaatsing op zaterdag willen hebben. De heer Tiemstra: Het wordt me langzaam duidelijk wat u bedoelt, meneer Klerx. Juist die mensen die deze kleine gelijktrekking, of egalisatie, niet zouden kunnen betalen, zouden het dan helemaal op zaterdag voor de kiezen krijgen, te meer omdat zij op een gegeven moment ook niet kunnen kiezen voor een begrafenis op zaterdag of op een andere dag. De aanleiding van een begrafenis – het overlijden van een persoon, van een dierbare – houdt daar geen rekening mee. Daar staan data voor. Die ongelijkheid willen we verdelen, daar gaat het ons om. De heer Klerx: Ik denk dat we daarin verschillen van mening. De heer Van Groos: De heer Klerx maakt op een gegeven moment de vergelijking tussen begraafplaatsen en riolering en afval. Vergeef me de vergelijking, maar het gaat om het financiële aspect. Hij vergelijkt ze alsof het beide een gesloten systeem is. Maar het is geen gesloten systeem. Het is niet zo dat andere tarieven omhooggaan als het amendement van de SGP wordt aangenomen. De heer Van Zelst: Ik wil nog even iets toelichten in de richting van de heer Klerx. De tarieven gaan omhoog van € 300 naar € 306 voor het graf delven.

Die tarieven waren altijd van maandag tot zaterdag gelijk. Nu gaan we tarieven op zaterdag verhogen, omdat de kosten om dat graf te delven op zaterdag wat hoger zouden zijn. Maar de vraag is of je dat moet doen. We hebben immers de normale verhoging bij de grafdelving. De begraafplaatsen zijn niet kostendekkend, dat weten we allemaal. Die kosten werden altijd verdeeld. Ik kan ermee leven dat er op bijzondere uren een speciaal tarief is, maar ik zou het onterecht vinden als er een uitzondering voor de zaterdag komt. Mijnheer Van Groos zei net al dat het geen gesloten systeem is, zoals met het riool. We hoeven op zaterdag aan de Weteringweg ook niet extra te betalen, omdat personeel dan duurder zou zijn. Dat tarief is ook hetzelfde als op maandag, dinsdag en woensdag.

Notulen raadsvergadering 12 november 2020

11

De heer Klerx: Ik snap de vergelijking, hoe vervelend ook inhoudelijk, en met de milieustraat maakt u het mij ook wel duidelijk. Wij konden ons wel vinden in die splitsing, omdat de kosten op zaterdag nu eenmaal hoger zijn. Ik denk dat het wel lastig is om een milieustraat te vergelijken dan iets wat je wel heel specifiek op de zaterdag plant. Als er dan ook nog hogere kosten zijn, vind ik het niet meer dan normaal dat ook het tarief voor de zaterdag omhooggaat, net zoals de kosten in de avonduren hoger zijn. De heer Van Zelst: Ik begrijp dat niet. Je hebt namelijk niet echt de keuze om op zaterdag of een andere dag begraven te worden. Je zit met een bepaald aantal dagen tussen het overlijden en de begrafenis, dus iemand met een iets smallere portemonnee, bedenkt zich dat zijn moeder op dinsdag is overleden en dus snel aan de gang moet; want als ze op vrijdag begraven is het gewoon bijna € 300 goedkoper. Ik denk niet dat we die kant op moeten. De heer Klerx: Ik denk dat het dan ook prima op maandag zou kunnen, en dat is een afweging van ieder voor zich. De voorzitter: Oké, dat u er anders over denkt, mag duidelijk zijn. Het woord is aan mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Ik heb een vraag aan de SGP. U heeft een vraag gesteld over de juridische kosten.

Ik heb gisteren bij u de antwoorden op de onderhandse vragen opgevraagd en ben ook heel benieuwd naar hoe die juridische kosten precies zitten. Ik ben ook benieuwd naar het antwoord van de wethouder. Ik denk dat het goed zou zijn als de kosten naar beneden zouden gaan. Ik neem aan dat uw eigen fractie daar dan ook een bijdrage aan zou leveren, maar ik ben ook benieuwd met hoeveel procent minder u tevreden zou zijn. Hoeveel moeten die kosten omlaag? U wilt burgerparticipatie om het te verbeteren, maar wat zou dan uw doelstelling zijn? Mogen er dan geen juridische zaken meer, of soms wel en soms niet? Kunt u daar wat meer uw licht op laten schijnen? De heer Tiemstra: Dank u wel voor uw vragen, u stelde er twee. In ieder geval een in uw tussenzin. U gaf aan te verwachten dat onze fractie daar ook een bijdrage aan zou leveren. Misschien wilt u dat straks even toelichten. Ten tweede: met hoeveel procent de kosten naar beneden gaan, is voor mij heel moeilijk om te zeggen, want ik heb elf weken gewacht op bedragen en de bedragen die ik heb gekregen, kloppen niet.

Het gaat ons er dus om dat er een voorstel komt, waardoor we om te beginnen weten wat de kosten zijn, dat we daarbij ook een signaal krijgen dat het college luistert naar de inbreng van vandaag en dus zelf aangeeft dat het begrijpt wat we bedoelen en vanuit een andere grondhouding de zaken gaat aanvliegen en ons gaat overtuigen van het feit dat die gemaakte juridische kosten ook daadwerkelijk gemaakt moeten worden. Maar in de afgelopen elf weken zijn het college en de organisatie daar niet in geslaagd. Vandaar dat we het op deze volgorde willen doen. Mevrouw Klerks: Ik ben het helemaal met u eens dat die kosten inzichtelijk gemaakt moeten worden. In uw amendement schrijft u dat u burgerparticipatie beter ingericht zou willen hebben, opdat die juridische kosten omlaaggaan. De vraag die ik stel, is veel meer gericht op hoe dat er dan uit moet gaan zien om u tevreden te maken. De heer Tiemstra: In ieder geval met een reactie van het college waar een serieuze inspanning uit blijkt. Ik wil nu niet gaan praten over 30%, 40% of 50%, maar het ziet er momenteel naar uit dat het zich in die richting zal bewegen. Maar we willen ook dat we op een gegeven moment minder berichten uit de samenleving krijgen, waaruit een juridische opstelling vanuit de gemeente Waalwijk naar voren komt. Ik ben er dus best wel ruim in, om een handreiking van het college daarin te accepteren.

Notulen raadsvergadering 12 november 2020

12

Mevrouw Klerks: Wat ik hoor, is dat u er niet zo veel vertrouwen in heeft dat het college dit juridisch zal aanvliegen. U zegt dat het u meer om de grondhouding gaat en om hoe ze erin staan, maar dat het aantal processen niet per se omlaag hoeft. Het lastige hierin is dat een inwoner die iets niet wil, altijd tot het uiterste zal gaan. Ik vraag me af of we dat aandeel met betere burgerparticipatie naar beneden zullen krijgen. Ik bespeur dat u dat ook niet weet, maar dat het u meer gaat om de basisgrondhouding die daaraan ten grondslag ligt. Ik hoop dat u dat kunt bevestigen. Tot slot: mijn tussenzin was een grapje. Ik vind dat dat hier moet kunnen en dat u dat prima weet te plaatsen. De heer Tiemstra: Van u kan ik dat zeker prima hebben, mevrouw Klerks. Zou ik dat echter serieus nemen, zijn er wel een paar kanttekeningen die ik erbij zou kunnen plaatsen omtrent dit verhaal, maar dan wordt het er vanmiddag niet gezelliger op. Daar wil ik het wat dat punt betreft even bij laten. Wat betreft hetgeen u net zei: ja, er zullen altijd rechtszaken nodig zijn en wij zijn ook realistisch genoeg om te onderkennen dat dat nooit helemaal voorbij zou kunnen zijn. Maar wij zouden graag zien dat er op een gegeven moment een attitudeverandering vanuit de gemeente zichtbaar wordt en dat dit dan ook uit de kosten blijkt. Nogmaals, we behandelen vandaag de begroting.

Ik had ontzettend graag een beeld van de kosten gehad, maar eerlijk gezegd verbijstert het mij ook dat de gemeente niet weet hoeveel kosten er omgaan in die tienduizenden procedures, waar ze zelf over spreekt. Bovendien zijn de bedragen die genoemd worden in de beantwoording ook nog eens aantoonbaar onjuist. Of het amendement aangenomen wordt of niet, er zal een moment komen waarop ook het college en de organisatie zich hierover zullen moeten buigen. Ik denk dat ze aan zichzelf, maar ook aan ons als raad – ten slotte gaan wij erover – verplicht zijn om deze kosten in beeld te brengen. Dan kunnen we er ook iets van vinden. De heer Spohr: Ik wil daar ook nog even op ingaan. Ik ben het eens met de heer Tiemstra dat het niet goed is dat de gemeente haar eigen juridische kosten niet kent. Dat lijkt me niet zo’n heel groot probleem. Dat zoek je vrij snel uit, denk ik. Dat zou wat ons betreft ook beter moeten. Verder denk ik dat u ook zult moeten erkennen dat de samenleving mondig is en dat een mondige samenleving ook betekent dat de burger meer met de overheid zal doen. Dat zal in gesprek zijn, in participatieprocessen, maar dat kan ook verder gaan. Het lijkt alsof u ervoor pleit om in het leven bijna zonder procedures te werken en als je daarvandaan zou redeneren, zou je je afvragen hoelang een participatieproces dan moet lopen. Totdat de participant zijn zin krijgt, zou je zeggen.

Hoeveel uur moet een ambtenaar dan maken om dat participatieproces uiteindelijk tot een goed proces te maken? Ook dat levert kosten op. Als desondanks een beslissing anders loopt dan de participant graag wilde, zegt u dan ook tegen die participant of de bezwaarmaker dat ze dan maar geen bezwaard beroep moeten instellen, omdat dat ook de gemeente weer juridische kosten oplevert? En als de participant toch in bezwaar of beroep gaat, moet de gemeente dan maar niet meegaan, omdat het juridische kosten oplevert? Dat zijn de dingen waar we met elkaar over praten. Ook de burger is mondig en wil zijn recht halen. Dat recht gunnen we hem, maar het betekent ook wel dat de grenzen worden opgezocht en dat wij daar ook soms aan de rechter moeten vragen wat precies de grens is. Daar is op zich niks mis mee, maar daar zul je ook voor moeten betalen. U suggereert dat het aantal rechtszaken iets zegt over de opstelling van de gemeente. Dat zou kunnen. Ik moet zeggen dat ik ook daar wel eens vraagtekens bij heb en dan gaat het over een goede communicatie tussen de gemeente en de burgers. Dan gaat het over een goede manier, een goede training, van de ambtenaren, want in die communicatie hebben wij in ieder geval het idee dat het nog wel eens misloopt. Het zou goed zijn als we daar eens wat meer aandacht aan zouden besteden.

Maar we moeten aan de andere kant ook Notulen raadsvergadering 12 november 2020

13

niet naïef zijn. Wat ons betreft is het prima dat u ervoor pleit dat de kosten omlaaggaan, maar het is ook een fact of life. De heer Tiemstra: Mijnheer Spohr, dank u wel voor uw vraag. Ik heb tijdens uw vraag even zitten zoeken naar woorden om deze vraag anders te beantwoorden dan de vragen die mevrouw Klerks zojuist gesteld heeft, want eigenlijk liggen ze gewoon in het verlengde daarvan. Als u het goed vindt, wil ik het daarbij laten. Het gaat ons met name om de grondhouding van de gemeente. Een financiële toelichting kan ik niet geven, maar eigenlijk wil ik het laten bij de antwoorden die ik zojuist aan mevrouw Klerks heb gegeven. De heer Van Groos: De laatste maanden hebben wij een aantal voorbeelden gezien waar inwoners niet zijn geïnformeerd en werden geconfronteerd met besluiten. Op hun bezwaren kregen ze te horen dat ze maar naar de bezwarencommissie en de rechter moesten. Als je de vragen leest, die samen met Lijst IJpelaar zijn gesteld over het frietkot, en je ziet wat er rondom het project van de verbouwing van de Lidl is gebeurd, denk ik dat dat niks te maken heeft met het feit dat burgers mondiger zijn geworden. Burgers worden gewoon onfatsoenlijk behandeld. Dat is waar de heer Tiemstra aandacht voor vraagt.

We hebben nu eenmaal procedures en je moet niet in de krant of via de social media lezen dat je een frietkot voor je deur krijgt, dat de vergunning nog maar net is verleend en dat de dag erna alles al uit de grond kan worden gestampt. Daar heeft de heer Tiemstra het over en daar vraagt hij aandacht voor. De heer Spohr: Als dat het punt is, verwoordt de heer Tiemstra dat wat mij betreft niet goed. Die pleit namelijk voor het verlagen van juridische kosten. U bepleit, en dat snap ik heel goed, dat de procedures op een goede en fatsoenlijke manier moeten worden nagekomen, of in ieder geval geformuleerd worden. Als die procedures niet goed zijn, snap ik dat u zegt dat u zelf procedures over uzelf afroept. Dat heeft niks te maken met juridische kosten an sich. Het gaat om het voortraject. De heer Tiemstra: Ik houd het kort. Dit is een nieuw gezichtspunt dat ik mogelijk niet goed verwoord zou hebben. Wanneer de gemeente op een juiste manier met de inwoners omgaat, mensen tijdig informeert, is dat absoluut van invloed op de juridische kosten, en dan kan ik dat gerust bij het amendement betrekken. De voorzitter: Goed. We gaan zo dadelijk naar Lijst Pouw en daarna naar de PvdA. In de tussentijd heb ik één motie en twee amendementen waarbij ik even de nummering wil doorgeven.

Motie 1: Juridische kosten De raad, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: - uit de beantwoording van onderhandse vragen van de SGP blijkt dat er per jaar vele tienduizenden juridische procedures zijn en een totaal kostenoverzicht niet verstrekt kan worden; - daarnaast sinds 2018 het inhuren van externe juridische expertise gestaag toeneemt; - de raad in 2015 heeft besloten dat het belangrijk is eerst te streven een bezwaar of klacht in der minne op te lossen via pre-mediation, waarmee beide partijen kunnen instemmen; - een aantal casussen in de raad besproken is, die zijn uitgemond in juridische procedures zoals het Fort 101, voortuintjes Besoyen, tijdelijke verplaatsing Lidl, etc. Notulen raadsvergadering 12 november 2020

14

overwegende dat: - het voorkomen van juridische procedures veel tijd en kosten bespaart en tevens van positieve invloed is op het vertrouwen van inwoners in de gemeente; - de eerste stap naar het voorkomen van juridische procedures is in een vroegtijdig stadium van planvorming burgerparticipatie adequaat toe te passen; - de tweede stap naar het voorkomen van juridische procedures is bij weerstand in de samenleving het gesprek aan te gaan om begrip te krijgen voor elkaars standpunten en belangen en vanuit dat perspectief naar een gezamenlijk gedragen oplossing te zoeken; - het daarnaast vanuit de controlerende positie van de raad belangrijk is dat de raad inzicht krijgt in de jaarlijks totale juridische kosten; draagt het college op: - in het vervolg bij de jaarrekeningen een overzicht van de totale juridische kosten van gerechtelijke procedures en het inhuren van externe juridische deskundigheid te verstrekken; - te bewerkstelling dat burgerparticipatie zodanig wordt ingericht dat het aantal juridische procedures substantieel vermindert; - de raad voor de kaderstelling van de begroting 2022 over de resultaten te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: De motie is ondertekend door de fracties van SGP en D66, PvdA, ChristenUnie, Lijst Pouw en Lijst IJpelaar.

Amendement A: Opbrengst exploitatie windmolens in meerjarenraming De raad, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: - het college € 500.000 aan structurele opbrengsten als dekkingsmiddel opgenomen heeft in de begroting voor het jaar 2024, terwijl de gemeenteraad nog geen besluit heeft genomen over de mogelijke ontwikkelingen inzake de grootschalige opwek van duurzame energie; - de gemeenteraad de uitkomsten van het participatietraject zal respecteren en door het uitstellen naar januari nog geen duidelijkheid heeft over dit proces; - ook de coalitie in het addendum helder heeft aangegeven de uitkomsten van het participatietraject te respecteren; - er nog geen duidelijkheid is en nog geen besluit is genomen over de bestemming van toekomstige winsten uit de grootschalige opwek van duurzame energie; - er nog te veel onduidelijkheden zijn over sociale wind en de onderhandelingen met Eneco; - er nog te veel onduidelijkheden zijn over de invloed van mogelijke ontwikkelingen op Haven 8 in relatie tot ontwikkelingen in de rest van het zoekgebied; overwegende dat: - het nog niet zeker is dat er eind 2023 windmolens staan op Haven 8 Oost; - er maar één business-case is opgesteld, gebaseerd op aannames en om die reden te veel onduidelijkheden openlaat; - het naar de inwoners toe niet goed is om deze opbrengsten mee te nemen, nu het participatietraject nog niet afgerond is en er sprake

moet zijn van een zorgvuldig besluitvormingsproces; Notulen raadsvergadering 12 november 2020

15

besluit: - in de meerjarenbegroting de opbrengst van € 500.000 niets als dekkingsmiddel op te nemen; - deze mindere opbrengst te verwerken in de meerjarenraming door het financieel beeld en de geactualiseerde begroting hierop bij te stellen. De voorzitter: Het amendement is ondertekend door de fracties van SGP, PvdA, ChristenUnie en Lijst IJpelaar. Amendement B: Aanpassen verordening grafrechten 2021 Ondergetekende(n) stelt/stellen het volgende amendement voor: constaterende dat: • er een extra tarief is opgenomen in de verordening voor Grafdelving op buitengewone uren; • dit tarief 175% van het “normale” tarief bedraagt; • dit tarief niet enkel op buitengewone uren in rekening gebracht wordt, maar ook op de gebruikelijke uren op de zaterdagen; overwegende dat: • dit tot klassenverschil zal gaan leiden, immers inwoners zullen of sneller willen begraven of dit uit willen stellen om kosten te besparen; • het wel of niet begraven op zaterdag geen overweging zou moeten zijn in tijden van verdrietige omstandigheden; • door het weghalen van de woorden “of in het weekend” deze kostenoverweging niet gemaakt hoeft te worden; besluit: het dictum van het besluit als volgt te wijzigen: De tarieventabel behorende bij de verordening Grafrechten als volgt te wijzigen: Bij de punten 1.1.1. en 2.1.1. en 3.1.1. en 4.1.1. en 4.2.1.

de tekst te wijzigen en de woorden “of in het weekend” weg te halen. De voorzitter: Het amendement is ondertekend door de fracties van SGP, ChristenUnie, PvdA en Lijst Pouw. Mevrouw Pouw: Voorzitter. Soms lijkt het bij de begroting, en zeker bij het presenteren van de nieuwe ambities, alsof we in een aflevering van Schone Schijn beland zijn. Was het nou Mrs. Bucket, mevrouw Emmer, of Mrs. Bouquet, mevrouw Bloemenpakket? Op dit moment verkeert Waalwijk in een positie, waarin bezuinigingen onontkoombaar zijn en waarin moeilijke keuzes gemaakt moeten worden. Wat ons betreft hebben we het dus over een emmer en die is halfvol. De tijd om de bloemetjes buiten te zetten komt misschien nog wel, maar dat is niet nu. Met een vaccin tegen corona in zicht lijkt het alsof we er met een aantal ad hoc oplossingen mee weg kunnen komen, maar verwacht wordt dat het virus nog jaren gevoeld zal worden in de maatschappij. Mensen die hun baan kwijt zijn, verenigingen met het water tot aan de lippen, horeca, en theater De Leest dat moest sluiten, weer open mocht én weer dicht moest, en hopelijk straks weer open mag… Dat de coalitie plannen maakt om de laatst beschikbare financiën, verkregen uit grondverkoop, te gebruiken om te investeren in stenen, vinden wij niet uit te leggen aan hulpbehoevende Waalwijkers. Waalwijk heeft nog een reeks aan verplichtingen, waaraan voldaan moet worden.

Is het niet verstandig om eerst te kijken wat moet en dan pas naar wat kan? Notulen raadsvergadering 12 november 2020

16

Vaak dacht ik bij het lezen van de begroting: stel dat burgers een tegenbegroting op hadden mogen stellen. Waarin zouden zij dan geïnvesteerd hebben? Van de week was er bijvoorbeeld weer een mooi artikel in de krant over het Huis van Waalwijk met grootse cultuurplannen. Of neem de St Jan, die sinds kort aangesloten is bij het grootste museum van Nederland. Of heeft u dat idee van Frans van Dillen meegekregen om het oude schoenenmuseum in te richten als een permanent Repair-café? De beste ideeën komen vaak van onderop, veelal uitgevoerd door vrijwilligers. Vrijwilligers zijn de olie in de motor van de maatschappij en hoewel zij hun werk belangeloos uitvoeren, is een kleine investering in het doel waarvoor zij zich inzetten vaak heel gewenst. Zo kan hetgeen waar al veel in geïnvesteerd is maar net niet gelukt is, toch een zetje krijgen. Laten we het daar ook over hebben en laten we daar ruimte voor in de begroting blijven houden. Vrijwilligers: je vindt er ook heel veel bij SSC Den Bolder. Ik las in een document dat ik toegestuurd kreeg dat door de gemeente verkozen is voor de omvorming naar een WIJdienstencentrum. “Door de gemeente verkozen” klinkt niet echt als een goede start van een vruchtbare samenwerking. Naar ik begrijp voelde het bestuur van Den Bolder zich overvallen.

Hoe moesten zij de nieuwe activiteiten gaan vormgeven en wat moesten ze daarvoor gaan doen? Al snel werd dankzij de nieuwe prestatieafspraken duidelijk waar de toekomst van Den Bolder volgens de gemeente heen moest. Geld was er volgens de gemeente niet. Het bestuur van Den Bolder dat jarenlang inzette op een gezonde bedrijfsvoering door zuinigheid te betrachten, moest zelf een deel van de omvorming gaan bekostigen, namelijk de inrichting. Het bestuur volgde netjes de aanbevelingen vanuit de rapporten op om de uitstraling van het gebouw nog eens goed onder de loep te nemen en te bespreken met bezoekers en andere inwoners. Vier leeftijdsgroepen werden ondervraagd en de uitkomsten werden vertaald in een mooi bouwplan dat tot twee keer toe op verzoek van de gemeente aangepast, ofwel afgeschaald werd, omdat het te duur was. Uiteindelijk voelt het niet goed, voorzitter. De gemeente krijgt vanuit de Wmo de verplichte taak om de sociale samenhang en de leefbaarheid van dorpen, wijken en buurten te bevorderen. Daarbij wijst zij blijkbaar zelfstandig een aantal centra aan, omdat deze gesubsidieerd zijn en dus meer gestuurd kunnen worden. De bereidheid tot samenwerking is bij de centra aanwezig. Immers de omvorming dat wij het WIJ-dienstencentrum – biedt ook kansen de teruglopende bezoekersaantallen te lijf te gaan.

Maar de vraag is of de omvorming tot WIJ-dienstencentrum wel als samenwerking ervaren. Hoe kijkt de wethouder terug op het eerste contactmoment in de omvorming? Is de raad misschien iets te kort door de bocht gegaan bij het aanwijzen van de vier experimenten WIJ-centra? Kun je zomaar iemand uitkiezen, ze de andere weg op wijzen en ze de aanbeveling uit het door jou opgestelde rapport laten uitvoeren om vervolgens te zeggen dat er geen geld is? Kun je daarna de volgende korting weer toepassen, ditmaal op het subsidiebedrag en wederom zonder overleg? Mij dunkt dat het bestuur van SSC Den Bolder zich terecht zorgen maakt over de vraag of zij op deze manier wel kunnen voldoen aan de prestatieafspraken en of het plan voor de verbouwing wel is wat iedereen in Waspik ervan hoopt. Ziet de portefeuillehouder dat Den Bolder met de omvorming die op deze manier wordt uitgevoerd, tot volle ontplooiing kan komen, waarbij zij volwaardig kan bijdragen aan de taken waar wij voor staan en waarin het voor het bestuur en de vrijwilligers ook nog leuk is om terug te kijken en vooruit te kijken? Voor Lijst Pouw heeft de gang van zaken een zuur nasmaakje. De hondenbelasting. We hebben kennisgenomen van de petitie. We danken de initiatiefnemer, maar wij zijn nog niet voor het afschaffen van de hondenbelasting.

De reden om de hondenbelasting op dit moment aan te houden, vinden wij bij de Koninklijke Hondenbescherming. Dierenwelzijn neemt in onze maatschappij een steeds belangrijkere rol in en de hondenbescherming wijst op het belang van veilige en aangename losloopgebieden waar de hond kan loslopen. Beweging is voor de hond van groot belang voor de lichamelijke Notulen raadsvergadering 12 november 2020

17

en geestelijke gezondheid. Honden die te weinig bewegingsruimte genieten, krijgen allerlei gezondheidsklachten en raken gestrest. Daarom is de hondenbescherming voor het aanhouden van de hondenbelasting. Wat denkt u? Als we de hondenveldjes zouden moeten bekostigen vanuit de algemene middelen, hadden we er dan nu, met alle bezuinigingen in het verschiet, ook zo veel aan uitgegeven? We hebben kennisgenomen van de gemeenten die de hondenbelasting afgeschaft hebben, maar hebben ook vernomen dat de eerste gemeenten daarvan al begonnen zijn met het opruimen van de hondenveldjes. Vaak wordt geroepen dat de hondenbelasting alleen is om de gaten in de begroting mee te vullen. In sommige gemeenten is dat misschien ook zo, maar in Waalwijk is de verschuldigde belasting al zo ver naar beneden gebracht dat de inkomsten en uitgaven met elkaar in balans zijn. Sterker nog, er moet zelfs nog wat geld bij uit de algemene kas. Maar om de communicatie te verduidelijken, dienen wij vandaag een amendement in om van de hondenbelasting een doelbelasting te maken, waarmee komt vast te staan dat de hondenbelasting alleen kan worden uitgegeven aan hondenzaken. Hogere en lagere inkomens betalen sinds vorig jaar hetzelfde tarief voor de Wmo-hulp. De totale Wmo-uitgaven van de gemeente stegen met 10%, terwijl de inkomsten van het normale abonnementstarief zijn gehalveerd.