Verslag begrotingsvergadering 021123

NOTULEN van de openbare vergadering van de raad der gemeente Waalwijk, gehouden op 2 november 2023 Voorzitter: Griffier (a.i.): Plv. griffier:

mevrouw S. Ausems, burgemeester mevrouw J. Louer mevrouw F. Opperman

Aanwezig zijn de leden:

de heer J. van Baardwijk de heer A. van Belkom de heer M. Boksan de heer F. den Braven de heer G. den Braven mevrouw C. de Bruijn de heer B. Bruurmijn de heer J. van Dijk de heer R. Frodyma de heer J. Van Groos de heer A. van Hamond (vanaf agendapunt 5) de heer J. van Hest mevrouw IJpelaar-Alias mevrouw B. de Jongste-Van Heijst de heer N. Kieboom (vanaf agendapunt 5) mevrouw I. Klerks de heer T. Klerks de heer E. Knops mevrouw B. Koptagel-Demirbas mevrouw Y. van Laar de heer W. Lodenstijn de heer N. van der Pluijm mevrouw M. Schilders de heer R. Spohr (vanaf agendapunt 5) de heer R. Tiemstra mevrouw M. Verhagen-van Lier

Afwezig:

mevrouw M. Veraa de heer H. Metzke de heer H. Van Zelst

Tevens aanwezig:

de heer T. Klerx, wethouder de heer A. de Jong, wethouder mevrouw D. Odabasi-Seker, wethouder mevrouw S. Schuijffel, wethouder de heer F. Spierings, wethouder (tot 19.00)

Notulen:

mevrouw I. Huisman (Notuleerservice Nederland)

1.

Opening

De vergadering wordt geopend om 15.00 uur. De voorzitter: Hora Est. Wij gaan starten. Als iedereen zijn plekje wil opzoeken. Beste mensen, wij gaan starten. Ik open deze vergadering op de gebruikelijke wijze, met een moment van stilte voor bezinning. Laten wij ons, vanuit onze visie of geloofsovertuiging, bij het begin van deze raadsvergadering, bezinnen op onze gemeenschappelijke opdracht en verantwoordelijkheid om deze gemeente te besturen. Welkom aan iedereen, ook aan de kijkers thuis. U hoort mij een beetje kraken. Uw voorzitter is ongelooflijk verkouden dus ik hoop dat jullie mij een beetje slack geven vanavond. Ik doe mijn best, maar ik loop te niesen en te hoesten en te proesten. Het zij zo. Vandaag is een belangrijke vergadering. Wij spreken over de begroting van onze gemeente. Het gaat natuurlijk niet alleen over de cijfers, maar over wat we willen bereiken in onze gemeente. Laten we onze inzet voor verantwoord, financieel beheer in gedachten houden en laten we constructief samenwerken om beslissing te nemen die het welzijn van onze stad en haar inwoners verbeteren. 2. Mededelingen De voorzitter: Ik ga door met wat praktische mededelingen. Alle vragen over de begroting zijn in een eerdere fase vooraf gesteld aan het college en ik hoop dat u zich daardoor vanavond kunt richten op het onderlinge debat en eventueel de politieke vragen nog.

We hebben een paar afmeldingen van mevrouw Veraa, mijnheer Metzke, mijnheer Kieboom en mijnheer Van Hamond komen later. En mijnheer Van Zelst komt ook later of misschien helemaal niet en mijnheer Tom Klerx zal wellicht even de vergadering verlaten op een nader moment, maar komt dan weer terug. Zoals altijd verzoek ik de raadsleden die het presentieboek nog niet hebben getekend, dit te doen. Heel rustig vandaag, heel goed. Dat is mooi. Neen, klopt niet helemaal, hoor ik. Het streven is in ieder geval om de betogen in het onderling debat in de eerste termijn af te ronden voor de dinerpauze. En dat is naar schatting tussen vijf, half zes. De aangekondigde amendementen en moties zijn al genummerd en op volgorde geplaatst op het RIS. 3. Vaststellen agenda De voorzitter: En ik ben nu bij punt drie en dat is de vaststelling van de agenda. De VVD verzoekt om verlenging van de spreektijd tot zes minuten en ik wil voorstellen de agenda met deze wijziging vast te stellen. Iedereen? Prima, dank. 4. Lijst ingekomen stukken De voorzitter: Dan gaan we naar de lijst van ingekomen stukken. De lijst van ingekomen stukken. Zijn er opmerkingen over de lijst ingekomen stukken? Het is een kort lijstje. Nee, aldus vastgesteld. 5. Programmabegroting 2024 6. Parkeerverordening 2024 7.

Belastingverordening 2024 ex OZB en leges De voorzitter: Dan zijn we bij het debat en vervolgens de besluitvorming daarover. Agendapunten vijf, zes en zeven worden in samenhang gesproken. Vijf betreft de programmabegroting 2024, zes de parkeerverordening 2024 en zeven de belastingverordeningen 2024 ex OZB en leges. In de eerste termijn is de spreektijd vijf Notulen begrotingsvergadering 2 november 2023

2

minuten, behalve voor de VVD dus zes minuten. Waalwijk In Beweging heeft aangegeven geen bijdrage te leveren vandaag en D66 loot in de ronde voor de eerste termijn niet mee, omdat mijnheer Kieboom later aanwezig gaat zijn en hij komt met zijn bijdragen voor D66 daarmee als laatste aan bod. Ik ga nu lootjes trekken voor de volgorde. Eerste de ChristenUnie, dan lijst IJpelaar, niet als laatste. Dan de VVD. Dan Samen Waalwijk, Lokaal Belang, het CDA, de SGP en wie zou het laatste zijn? Ik zal hem nog even laten zien, klopt. GroenLinksaf. De griffier heeft de volgorde, denk ik, bijgehouden. Ik zie mijnheer Van Groos al klaarstaan. Mijnheer Van Groos, inderdaad, u mag starten met uw betoog. De heer Van Groos: Dank u wel. Voorzitter, de fractie van de ChristenUnie heeft de begroting nog sterker dan voorgaande jaren beoordeeld aan de hand van de vragen. Doen we de goede dingen? En doen we de dingen goed? Wie de bijdrage van onze fractie de afgelopen periode heeft gevolgd, zal niet verbaasd zijn dat ons antwoord hierop helaas neen is. En ik zal toelichten waarom. Eerst een paar financiële zaken.

Het college waarschuwt nu, met het oog op het ravijnjaar 2026, voor het opvoeren van de uitgaven, maar bij de kadernota voor diezelfde begroting is nog structureel anderhalf miljoen aan de uitgaven toegevoegd, waarvan bijna een miljoen voor uitbreiding van personele capaciteit om de wensen van de coalitie te kunnen uitvoeren. Aan de andere kant geldt dat 2024 nog een begrotingsruimte heeft van ruim drie-en-een-half miljoen. De gemeente haalt dus via de belasting en de heffingen meer binnen dan nodig is, waardoor de lokale lastendruk flink toeneemt. De ChristenUnie dient daarom een amendement in om de combi aanslag belastingen te verlagen en dat kost iets meer dan een miljoen. Dan nu onze meer inhoudelijke bezwaren. Volgens ons vinden college en coalitie de P van profit belangrijker dan de P van planet en de P van pleasure is belangrijker dan de P van people. Ze zijn verslaafd aan economische groei, want het verdienmodel is belangrijker dan de woningmarkt en de arbeidsmarkt. Vanuit de taak om de ruimtelijke ordening te regelen, wordt gekozen voor het vullen van de schatkist. Het vergroten van het horeca aanbod is wel in de begroting opgenomen en het bestrijden van energiearmoede niet. Het liefst blijft het college nog meer miljoenen in het centrum pompen door de bibliotheek en het busstation te verplaatsen. De begroting blinkt ook uit in vage en onduidelijke doelstellingen.

Bijvoorbeeld de overheid, maar zeker ook de inwoners hebben een rol in de aanpak van ondermijning. Dat is een constatering, maar niet eens een doelstelling. Of in 2030 heeft het mobiliteit systeem in Waalwijk geen negatieve effecten meer op de leefomgeving. Dit is wel een doelstelling, maar niet te realiseren, want mensen zullen altijd last houden van het verkeersgeluid. Voor wie nu denkt dat de ChristenUnie wel met een erg gekleurde bril naar de documenten kijkt, wil ik u uitnodigen om even mee te kijken naar de resultaten voor de gemeente Waalwijk in 2022 uit de STGmonitor van Pon Telos. Alle SDG’s zijn geschaald naar een score van 0 tot 100 en elke score wordt afgezet tegen die van 2018 en tegen die van Nederland. Wat ons betreft valt een aantal zaken op. Waalwijk scoort bij vijf SDG’s, waaronder duurzame steden en gemeenschappen, plus verantwoorde consumptie en productie, lager dan in 2018. En in vergelijking met Nederland is ze scoren bij zes van de zestien SDG’s lager. Dit is onder andere bij klimaatactie het geval. Er hadden dan ook allang meer windturbines op Waalwijks grondgebied kunnen staan en het aantal kilo's huishoudelijk restafval is al jaren hetzelfde. Helaas heeft het college vier jaar de tijd nodig om een nieuw grondstoffenbeleidsplan in de praktijk te krijgen. Zo bleek uit een raadsinformatiebrief deze week.

In de zomer van dit jaar heeft Pon Telos een rapport over brede welvaart uitgebracht. Ook deze monitor leverde een resultatenoverzicht voor Waalwijk op en dat plaatje was niet goed. Een grote groep Waalwijkers blijkt problemen te kennen. Onze fractie heeft naar aanleiding hiervan enkele vragen gesteld en de reactie van het college was dat het in de scores geen aanleiding zag om beleidsdoelstellingen aan te passen. De ChristenUnie is het daar niet mee eens. Echter, een begroting is niet het geschikte documenten moment om allerlei beleidswijzigingen door te voeren. Wel willen we alvast Notulen begrotingsvergadering 2 november 2023

3

meegeven, om nog een bezwaar te noemen, dat we het idee om ouders te verplichten hun kinderen naar het speciaal onderwijs te brengen, bijvoorbeeld naar Goirle, Rosmalen of Grave, niet geschikt vinden. Het enige beleidsterrein waar vandaag ingrijpen nog wel goed mogelijk is, is parkeren. Het college meent een voorschot te kunnen nemen op de nog vast te stellen parkeervisie en komt met niet goed uitgewerkte plannen. Daarom stelt de ChristenUnie voor de parkeerverordening terug te verwijzen, de verordening parkeerbelasting niet aan te passen, daarvoor hebben we een amendement beschikbaar en te wachten op het raadsvoorstel met de visie op parkeren. De voorzitter: Op het moment af. Precies. Dank u wel, mijnheer Van Groos. We hebben afgesproken, anders dan in de raadsvergadering om hier ook echt meteen op elkaar te kunnen reageren. Dus u krijgt mogelijkheid om te reageren, een debat met elkaar aan te gaan hierover. Als u dat liever niet doet, blijft zitten, dan doen we eerst alle bijdragen. Ik zie geen vragen. Mevrouw IJpelaar, dan is het toch aan. U maakt al aanstalten zag ik. Mevrouw IJpelaar: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, elk jaar is de algemene beschouwing altijd weer een bijzonder moment die laat zien wat we doen op allerlei gebied, welke kaders wij als raad hiervoor hebben meegegeven. Kortom, tijd om te bepalen waar het allemaal om gaat.

De begroting getuigt van een flinke berg werk die verzet is door de ambtenaren, die klaar staan aan onze inwoners, onze raadsvragen en het college. De krapte op de arbeidsmarkt helpt hier niet in mee, vraagt veel aandacht en enorme flexibiliteit van hen. Een groot compliment van lijst IJpelaar is hier ook op zijn plaats. Wanneer we naar de begroting kijken, vinden wij hierbij ook de juiste prioriteiten stellen van groot belang. Vooral met de financiële korting vanuit het rijk in het vooruitzicht. Uw ambities en streven zijn groot, mooi. Maar daarentegen is de realiteit bij onze inwoners anders. Hun prioriteiten en zorgen liggen bij het hebben van betaald werk, een dak boven hun hoofd en hoe ze rekeningen kunnen moeten betalen. Hun vraag is wat doet de gemeente eigenlijk voor mij? Lijst IJpelaar heeft ook gestemd voor het implementatieplan koers sociaal domein. Maar we blijven toch moeite hebben om het dure geld van de Spuk-regeling te spenderen aan de oprichting van een quiet community, omdat er al diverse particuliere initiatieven in Waalwijk zijn die daadwerkelijk quietly helpen bij bestrijden van armoede. Uw doelstelling is dit bereikt wordt de participatie van zoveel mogelijk stakeholders. En is tot nu toe geen zekerheid hoeveel stakeholders hier aan mee gaat doen om dit plan te laten slagen. Want je hebt armoede en je hebt armoede.

Hoe kijkt u hier tegenaan? In 1978 zongen Neerlands Hoop, Freek de Jonge en Bram Vermeulen, het is tijd om te bepalen waar het allemaal om gaat. Eigenlijk was er nooit een periode waarin dat niet zo was. Nu is dit urgenter dan ooit wanneer je de beelden ziet van de wereld waarin wij nu in leven. Komt de toenemende polarisatie ook nog bij. Ook in ons land en directe omgeving. Dit alles raakt ons allemaal. Wij kunnen dit alles niet hier in Waalwijk tegenhouden, maar we kunnen in deze raadzaal wel het goede doen. Goed met elkaar omgaan en zorgen dat wij en iedereen die te gast is in dit huis van democratie, zich veilig kan voelen. Vorig jaar hebben we raadsbreed een motie aangenomen om het herdenkingsjaar Afschaffen slavernij in Waalwijk handen en voeten te geven. Dank hierbij, college en de desbetreffende ambtenaren voor het adequaat en succesvol uitvoeren van de motie in 2023. Wij kijken uit naar de afsluiting van de activiteiten in 2024 en ook naar de duurzame implementatie van deze activiteiten op scholen en in de samenleving. Wij doen, net als vorig jaar, een beroep om aandacht te blijven houden voor de moderne slavernij en discriminatie die we op geen enkele manier moeten accepteren. Wanneer worden we een keer bijgepraat over het wel en wee van het antidiscriminatie-meldpunt in Waalwijk? Ik sluit af met de quote van Nelson Mandela.

“De tijd is altijd rijp om het goede te doen.” Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw IJpelaar. Zijn er voor nu vragen aan mevrouw IJpelaar? Nee. Dan wil ik de VVD uitnodigen voor de bijdrage. Notulen begrotingsvergadering 2 november 2023

4

Mevrouw Klerks: Dank u wel, voorzitter. Beste raadsleden en beste inwoners. Daar staan we weer. Het jaarlijkse begrotingsritueel en ik kan mij voorstellen dat onze inwoners het idee hebben dat we ieder jaar nieuwe plannen verzinnen, maar dat is niet zo. De realiteit is dat een groot deel van de begroting hetzelfde blijft. En dus krijgen we ieder jaar een groot deel herhaling, wat aanpassingen en een aantal nieuwe politieke wensen en die politieke wensen of aanpassingen komen dit jaar ook eens van de VVD. Tijdens de behandeling van de kadernota heb ik verteld over de supermarkt die we runnen, als vergelijk met de gemeente. Welnu, de supermarkt staat nog overeind, maar gaat zware tijden tegemoet. De komende twee jaar word er nog winst gemaakt, maar voor de jaren daarna ziet er niet best uit. Sterker nog, onze supermarkt gaat dik verlies draaien. Maar niet getreurd, waarschijnlijk komt het allemaal goed en komt onze grootste geldschieter over de brug met geld. En omdat er het waarschijnlijk is dat er geld komt, is het te begrijpen dat we geen personeel ontslaan, producten duurder maken, de winkeltijden aanpassen of de kwaliteit van onze dienstverlening verlagen. Waarschijnlijk is dat ook niet nodig, maar in deze onzekere tijden is het ook belangrijk om onze inkomsten en uitgaven in het oog te houden en geen gekke dingen te doen met het geld dat we hebben.

Omdat het onzeker is of onze geldschieter in 2026 met geld over de brug komt, moeten we dus weten waar we staan. We vinden het daarom ook jammer dat de rentevisie waar vorig jaar om is gevraagd niet is uitgevoerd op de wijze waarop wij dat voor ogen hadden. Wellicht is een miscommunicatie, maar we vragen daarom het college om een doorrekening te maken van alle aflopende leningen in de komende vier jaar en het fictief te verlengen tegen de rentestand van nu. Zo kunnen we beter inschatten wat de rentekosten de komende jaren gaan doen. En kunnen we ook voorkomen dat we met onverwacht, sterk stijgende rentelasten te maken krijgen. Let wel, die rentelasten gaan dan nog steeds stijgen, maar dan weten we het in ieder geval. De begroting is niet sluitend en we zien tegelijkertijd dat er enkele uitgaven stijgen, waaronder dus die rentelasten. Maar het feit dat we de begroting niet sluitend hoeven te maken van de provincie, zorgt er niet voor dat het heel erg begrijpelijk en inzichtelijk is. Weten of je het als gemeente goed doet, is ongeveer onmogelijk. En als VVD hebben daarom kritisch gekeken naar de uitgaven en inkomsten die fluctueren of nu meerjarig in de begroting komen. Er wordt voorgesteld om een structurele subsidie aan Langstraat Media toe te kennen.

En de inspreker heeft aannemelijk gemaakt dat dit bedrag de komende jaren voor verschillende projecten goed besteed wordt, maar Langstraat Media zit ook in een veranderende situatie en met een extra gemeente die bijdraagt. Daarnaast gaat de financiering veranderen en gaat het rijk dit betalen vanaf 2027. Voor dit jaar hoeven we dus sowieso niet op te nemen in onze begroting en de VVD stelt daarom voor om de extra subsidie nieuwe lijn voor 24 en 25 toe te kennen en voor 26 opnieuw te bezien. Voor 27 kan die dan sowieso uit de begroting. Het valt ons daarnaast op dat op het vlak van ICT al jaren extra geld nodig is. Dat is wellicht niet verwonderlijk. De wereld staat niet stil en ook vanuit juridisch perspectief wordt er steeds meer gevraagd van onze systemen. Het is wel vervelend dat dit elk jaar weer een verrassing lijkt te zijn. We vragen het college dan ook om samen met de doorkijken naar ambtelijke capaciteit en ambities ook de komende jaren vooruit te kijken naar de ICT-benodigdheden en het bij de kadernota voor 2025 realistisch in te schatten. Onze inschatting is hier dat hier een toezegging voldoende voor is. Nieuw in de begroting is de inzet van middelen voor quiet community. Een mooi initiatief, maar wat de VVD betreft wel een die door de samenleving gedragen en betaald moet worden. We vinden het goed om hier als gemeente zwengel aan te geven.

We verwachten aan het eind van 2024 echt concrete resultaten, want anders zullen we voor 2025 geen geld toekennen. Dan de belastingen voor volgend jaar en de parkeerverordening die hiermee samenhangt. Het idee om de parkeerverordening eenvoudiger te maken, is goed. Of dat idee ook helemaal gelukt is, is een tweede. Het woord ontheffing is eruit verdwenen en er zijn nieuwe regelingen toegevoegd. Het schrijven in een taal die iedereen snapt, zou een mooie volgende stap zijn. Het nu Notulen begrotingsvergadering 2 november 2023

5

vaststellen van een nieuwe verordening voordat er een nieuwe parkeervisie is, is echt de verkeerde volgorde. Aan de andere kant wordt nu wel een mantelzorgregeling mogelijk gemaakt en kunnen we naar digitale bezoekerspassen. En dat zijn stappen die de VVD wel weet te waarderen. Dat de belastingen omhoog gaan, twee is een noodzakelijk kwaad. We hebben het nodig om onze kosten te dekken. Er zijn met dat uitgangspunt wel twee opvallende zaken. Allereerst houden we op de parkeerbelasting meer geld over dan dat er aan lasten zijn. Terwijl het streven altijd kostendekkend is geweest. En de VVD vindt de auto nog steeds geen melkkoe dus die belasting zou wat ons betreft naar beneden moeten. Nu is het altijd een voorspelling van de opbrengst en geen zekerheid, maar we zien graag dat de portefeuillehouder een aanpassing van de parkeertarieven, naar beneden dus, of een matiging van de verhoging voor volgend jaar meeneemt in de nota van uitgangspunten voor 2025 in samenhang met de, dan wel, vastgestelde parkeervisie, Daarnaast stijgt de afvalstoffenheffing en de reinigingsrechten met 8,47 procent, vijf procent inflatie, 3,47 procent vanuit IBW. De grap is echter dat we nog geld hebben in een reserve van meer dan twee miljoen, die bedoeld is om fluctuaties op te vangen in tarieven. En dat geld gebruiken we nu niet. Geld dat we hiervoor hebben,, hoeven we niet aan onze inwoners te vragen.

En daarom zouden we graag van de portefeuillehouder willen weten wat de mogelijkheden zijn om de verhoging van 3,47 procent initieel niet door te voeren, maar dit op te vangen in die reserve die daarvoor bedoeld is. En ja, het liefst ook al voor 2024. En dan heb ik nog een hele mooie alinea, ben ik toch al door mijn tijd heen. Wat we willen, is dat we kritisch willen blijven op het geld. Er is namelijk geen geldboom en we moeten kritisch met elkaar in deze zaal blijven over het geld wat we uitgeven. En de rest ga ik skippen. Mag ik nog twee zinnen? Dat mag hè? Dan heb ik toch een mooie afsluiting. De keuzes die we hier maken moeten altijd gebaseerd zijn op de portemonnee van onze inwoner en wat die nodig heeft. Lage lasten, een duidelijke overheid en voldoende basisvoorzieningen. De voorzitter: Dank u wel. Zelfs zes minuten was niet genoeg. Veel dank. Zijn er voor nu vragen aan de VVD? Mijnheer Van Groos. De heer Van Groos: Dank aan de VVD, voorzitter, via u, voor de extra minuut en de bijdrage. Ik heb een aantal vragen. De VVD gaf aan dat de supermarkt geen personeel hoeft te ontslaan, ondanks het feit dat we op een ravijnjaar afstevenen, maar wat vindt u er dan van dat er wel in de begroting is opgenomen om voor een miljoen extra personeel aan te nemen in die situatie? Dat is de eerste vraag.

De tweede vraag is, u maakt zich zorgen over de extra kosten van ICT en vindt dat we daar eens kritisch naar moeten kijken, terwijl u niks zegt, om daar iets mee te doen, niks zegt over de meer dan verdubbeling van de kosten voor kinderopvang in een paar jaar tijd. Hoe kijkt u daar tegenaan? Drie, u zei parkeren is altijd kostendekkend. Helaas. Dat is nog niet zo lang zo. Dat is pas na het mislukte parkeerexperiment zo vastgesteld. Voor die tijd was het een melkkoe, geïnitieerd door een college in 2002 of drie. Maar daar zal ik verder niet veel meer over zeggen. Laatste is, u doet het voorkomen alsof de reserve die er is, de voorziening voor afval en voor riool, alleen maar als egalisatiereserve wordt ingezet. Terwijl, naar mijn idee, die ook beschikbaar zijn voor het doen van investeringen. En we weten dat met het grondstoffen beleidsplan fase twee waarschijnlijk voor grote investeringen staan. Dus dan hoeven we op dat moment niet de tarieven te verhogen, maar dan kunnen we daar een beroep op doen. En hetzelfde geldt voor de rioolheffing, want in verband met de klimaatadaptatie, de hevige regenbuien, moeten we ook de komende jaren allemaal investeringen doen. En dat is ook opgenomen in het integraal waterplan Waalwijk. Dus zegt u die investeringen hoeven niet en gebruikt egalisatie zijn reserve maar om het tarief met vijf procent te verhogen.

U heeft geen amendement ingediend, dus wellicht kunt u daar wat toelichting opgeven, dank u wel. De voorzitter: Een heel aantal vragen voor u, mevrouw Klerx, gaat uw gang.

Notulen begrotingsvergadering 2 november 2023

6

Mevrouw Klerx: Dank u wel. Als eerste de extra kosten voor personeel. We hoeven dus nog geen mensen te ontslaan, omdat waarschijnlijk die geldschieter over de brug gaat komen, is de verwachting en dan is het goed om goed personeel wat je nu hebt in ieder geval niet te laten gaan. We weten dat er op dit moment gewoon meer vraag is, meer een hoge werkdruk is onder onze ambtenaren. Dus in die zin is het nodig om extra mensen aan te nemen om al het werk wat er nu ligt ook gedaan te krijgen? Dat is het antwoord op vraag een. De tweede vraag ging over deels kinderopvangkosten en deel over de kosten van ICT. Nu vind ik niet dat we moeten bezuinigen op ICT. Dan heeft u mij verkeerd begrepen, maar ik zie telkens in de begroting extra toevoegingen en het gaat mij veel meer om dat wij, als gemeente, zouden moeten weten wat onze langjarige investering is dat we dat eigenlijk al veel eerder op een goede manier kunnen opnemen dus nu ook al voldoende opnemen voor 2025, 2026, zodat we niet dan volgend jaar bij de begroting weer een ophoging gaan zien, maar dat we veel beter bezig zijn met die doorkijk, dat is wat ik daarmee bedoel. Die heer Van Groos vroeg daarbij ook van wat vindt u dan van de verdubbeling van de kinderopvang? Dan heb ik op dit moment geen antwoord op, want dan zou ik dat stuk moeten teruglezen. Het zijn 400 pagina’s en dit deel ken ik niet uit mijn hoofd.

Parkeren kostendekkend. Ja, ik weet dat we het vroeger als melkkoe gebruikten en ik probeerde ook te zeggen dat de afspraak was dat we toewerken naar kostendekkend, terwijl we nu dus geld overhouden. En dat is volgens mij niet wat we hebben afgesproken en dat is waar ik op wil wijzen. Dus dat is wat ik daarvan vind. Als u daar nog een vervolgvraag over heeft, dan hoor ik dat zo. En dan die investeringen en de reserve. Ik had gelezen in de begroting dat de reserve bedoeld is om fluctuaties in het tarief op te vangen. U zegt nu dat die ook bedoeld om investeringen te doen. Dat is niet wat ik daar heb gelezen, zou wel zou kunnen zijn. Ik ga ervanuit dat u dan gelijk heeft. Dan horen we dat vast nog straks van het college. Waarom heb ik dan geen amendement ingediend? We waren hiermee aan stoeien en toen kwam ook uw amendement voor lastenverlaging. We kunnen sowieso niet allebei doen. Dus ik heb geen amendement gemaakt om eerst even hier het debat af te wachten, te kijken wat dan de beste optie is om te doen. De voorzitter: Ik mijnheer Van Groos schrijven, we wachten een momentje. De heer Van Groos: Ik wilde toch graag reageren, voorzitter. Dank aan de woordvoerder van de VVD voor de reactie op alle vragen, maar van mijn kant weer een korte reactie op alle antwoorden.

Een is, mevrouw Klerks zei dat het gerechtvaardigd is om nu, ondanks het ravijnjaar, wel extra mensen aan te nemen vanwege de hoge werkdruk. Misschien zou je vanwege de financiële situatie ook iets kunnen doen aan de werkdruk door een aantal ambities terug te draaien en te zeggen we hebben daar de mensen en het geld niet voor. Dat is een keuze die u niet wenst te maken. Het tweede is, u meldde dat u niet direct scherp heeft wat er aan de hand is met de kinderopvangkosten. Dat kan me voorstellen. Dus ik nodig u uit voor de tweede termijn om dat op te zoeken in de begroting, maar ondertussen zijn we wel in Waalwijk bezig, kijk maar naar het plan Meerdijk om de kinderopvang alleen maar uit te breiden, uit te breiden, daar kosten aan toe te voegen. Waar vervolgens de rekening bij ons komt. Ik heb al gewaarschuwd voor de reserve onderwijshuisvesting, maar dit is dus kennelijk ook een aspect. Reactie op de kostendekkendheid van parkeren dat dat als doelstelling hebben, maar ook bij het instellen van de tarieven naar het experiment heeft de ChristenUnie aangegeven: de tarieven zijn te hoog. We houden over. En dat blijkt in de praktijk ook zo te zijn. Dus dat is wel heel erg jammer. En naar aanleiding van de laatste. U zei wij kunnen niet woonlasten verlagen en tegelijkertijd iets doen aan afvalstoffenheffing en rioolheffing.

Daar ben ik het niet mee eens, want het zijn gescheiden systemen. Het zijn aparte budgetten. En je kunt, zonder dat je daarmee de gewone begroting aantast, de tarieven verlagen ten laste van die reserves en voorzieningen. Wat we, naar de mening van de ChristenUnie, niet zouden moeten doen. Notulen begrotingsvergadering 2 november 2023

7

Mevrouw Klerks: Mag ik nog reageren? De uitdaging neem ik graag aan. Dus dan zal ik dan in de tweede termijn op terugkomen. Om met die laatste te beginnen. Ja, misschien kan het wel samen. Dat kan ik me voorstellen, maar wat ik hier wil voorkomen, is dat we allerlei wijzigingen op de begroting gaan doen, zonder dat we uiteindelijk onderaan de streep weten wat we aan het doen zijn. Kijk maar naar wat er in de Tweede Kamer is gebeurd. Dat ze tussen twee en drie 's nachts gaan liggen stemmen, van alles wijzigen aan de begroting en niemand nog enig idee heeft of die begroting nog sluitend is. Dus vandaar dat we daar geen amendement van hebben gemaakt. Uw amendement ziet er in basis goed uit. Wil ik nog wel wat reacties van het college op. Maar u erkent de VVD ook in wat u daar heeft neergezet, dus vandaag iets meer een keuze. Ik wil geen domme dingen doen. Dus vandaar dat we daar nog niks over hebben ingediend en anders kan dat altijd nog dan. Dan uw opmerking over ambities, u zou ook keuzes kunnen maken. Ja, dat zou kunnen, maar volgens mij hebben we bij de kadernota een motie aangenomen die begin volgend jaar wordt uitgevoerd om een overzicht te maken van alle ambities en de personele capaciteit om op basis daarvan verstandige keuzes te kunnen maken. En het is natuurlijk niet zo dat alleen door keuzes en ambities van de coalitie de werkdruk nu hoog is bij de ambtenaren.

Dat heeft ook met verandering van de taken van het rijk, de omgevingswet, van alles en nog wat te maken. Dus ik denk dat we daar. Ja, ik ben het met u eens dat we daar goed naar moeten kijken, maar daar gaan we begin volgend jaar, als het goed is, een nota van krijgen dan, notitie dan kunnen we het daarover hebben. Tegelijkertijd moet er gewoon wel iets gebeuren met die ambtenaren. De voorzitter: Mijnheer Van Groos, een reactie. De heer Van Groos: Nog een. Dank aan mevrouw Klerks voor haar reactie. Ik herinner me dat in de kadernota werd aangegeven dat de extra personele capaciteit juist te maken had met de ambities van de coalitie, maar u mag dat nuanceren. Dat geldt wel meer en ik denk dat het heel verstandig is om altijd te proberen om verstandige besluiten te nemen en geen verkeerde. Daar waarschuw ik ook elke keer voor, maar desondanks worden er toch een besluiten genomen die onze goedkeuring niet kunnen wegdragen. Dank wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Voldoende. Mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar: Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Klerks, bedankt voor uw betoog. Ik wil het hebben over de quiet community. Ik hoorde u zeggen: we moeten goed uitkijken dat wij het geld van de gemeenschap niet zomaar uitgeven. De quiet community wordt dadelijk opgericht door het geld van de Spuk-regeling. Het is weliswaar van het rijk, maar het is ook van ons.

Er is altijd gezegd om die quiet society te laten starten en te laten slagen, hebben we stakeholders nodig en tot nu toe zie ik niet echt veel stakeholders. Dus misschien enlighten me om mij te vertellen hoe u daar tegenaan kijkt, want ik ben de laatste die het armoedebeleid, waar wij niet meer aanpakken, dat weet iedereen, want daar zit ik heel lang voor in de raad en dat is altijd een van mijn speerpunten geweest, maar ik wil niet graag aan een dood paard straks gaan trekken. Dat we dan in 2025 moeten zeggen we stoppen ermee. Dan hebben we het geld weggegooid. De voorzitter: Mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Dank u wel, voorzitter. Ik snap de worsteling van mevrouw IJpelaar, want die hebben wij ook wel en de vraag is, gaan we nu aan een dood paard trekken of gooien we het kind met het badwater weg? We weten het eigenlijk niet. Want in basis zou quiet community iets heel moois kunnen zijn als het werkt. Ook wij zijn daar heel kritisch op, maar juist omdat het uit die Spuk-gelden komt, hebben wij zo iets van laten we dan in Notulen begrotingsvergadering 2 november 2023

8

ieder geval voor komend jaar proberen, maar zoals ik al zei een bijdrage, eind 2024 moeten er wel resultaten zijn, anders gaan we geen geld toezeggen voor 2025. Laat ons daar heel helder over zijn. Dus ik denk dat wij daar helemaal niet zo verschillend instaan. Het is een goed initiatief, maar het moet wel iets opleveren en als het niet werkt, moeten we er niet aan blijven trekken als gemeente. Dat is niet onze verantwoordelijkheid. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw IJpelaar, voldoende? Mevrouw IJpelaar: Dank u wel, voor uw antwoord. Kind met badwater weggooien, is ook niet mijn intentie, maar ik heb ook in mijn betoog gezegd je hebt armoede en je hebt armoede. Ik ga u even uitleggen wat ik bedoel. Armoede is als je geen warm eten hebt op tafel en alle armoede, dat is dan een armoede en andere armoede is als jij 70 euro krijgt aan leefgeld, omdat je in de schulden zit en je met dat geld benzine gaat betalen, je sigaretten gaat kopen om te roken, dan houd je inderdaad niet veel over en dan moeten wij dan weer als gemeenschap, want hoe dan ook die Spuk-gelden is geld van gemeenschap in gaan steken, dan noem ik maar een voorbeeld. Dus dat is dan mijn worsteling, zoals u ook zegt ik blijf ermee worstelen. De voorzitter: Mevrouw De Jongste. Mevrouw De Jongste: Dank u wel, voorzitter. Een compliment voor uw betoog.

Ik blijf alleen nog even worstelen en daar heb ik misschien niet goed begrijpen, over de visie van de rentedoorrekening. Daar worstelen we al langer mee. Heeft u daar nou een tijdslimiet aan, is het vastgezet voor de komende vier jaar heb ik gehoord? Maar hoe willen we dat dan concreet gaan maken? De voorzitter: Mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Dank u wel. De VVD heeft vorig jaar bij de begroting een motie ingediend waarin we hebben gevraagd om deze rentevisie, die moest nu voor deze begroting er zijn. Er staat wel een rentevisie in de begroting, alleen niet met hoe wij hem bedoeld hadden. Ik ga ervanuit dat dadelijk, dat het college het ook heel belangrijk vindt om te weten waar we meerjarig moeten staan. Dus ik ga ervan uit dat zij dadelijk toezeggen dat zij dit gewoon voor de volgende begroting dan weer geregeld hebben. Als dat niet zo is dan gaan we kijken hoe we dat doen. Maar voor de volgende begroting zou het, wat ons betreft, geregeld moeten zijn met een doorkijk voor de meerjarenbegroting, zoals die dan ook weer vastgesteld wordt. De voorzitter: Voldoende? Dank u wel. Geen vragen meer zie ik. Dank u wel, mevrouw Klerks. Dan is nu het woord aan Samen Waalwijk. Mijnheer Frodyma. De heer Frodyma: Voorzitter, geachte aanwezigen en kijkers thuis. Vandaag staan wij hier om onze mening te geven over de programmabegroting 2024.

Allereerst zullen wij onze waardering uitspreken voor het harde werk dat het college en de organisatie heeft verricht om deze begroting in elkaar te zetten. Het is een complex proces, waar zonder meer heel wat tijd en moeite in is gestoken. Voorzitter, de begroting geeft voor het komend jaar nog een positief resultaat. Echter, wij willen ook onze zorgen uiten over een aantal belangrijke aspecten in deze begroting. Ten eerste maken wij ons grote zorgen over de alsmaar oplopende rente. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de herfinanciering van de leningen en voor de integrale uitvoeringsprojecten, maar ook voor de grote projecten zoals het …(0:38:15) haven en andere grote bouwprojecten zoals bijvoorbeeld de ontwikkeling van de Els. Deze projecten, maar ook de kosten in het algemeen zullen door de economische ontwikkelingen veel duurder uitvallen dan gepland en dat baart ons zorgen. Deze kostenstijgingen moeten nauwlettend in de gaten worden gehouden en kan Notulen begrotingsvergadering 2 november 2023

9

zomaar leiden tot een verhoogd risico op budgetoverschrijdingen in de nabije toekomst, waardoor de realisering van deze projecten onder druk komen te staan. Wij stellen daarom voor behoedzaam om te gaan met incidentele uitgaven en nu al ruimte te zoeken voor besparingen op structurele uitgaven. Wij vragen u de raad hierbij tijdig te betrekken. Voorzitter, de tweedeling in de samenleving vraagt ook van de gemeente daadkrachtig bestuur. Iedereen, jong, oud of mensen met een beperking moet in staat zijn om aan de samenleving actief deel te nemen. Wij complimenteren dan ook het college en in het bijzonder de portefeuillehouder voor de positieve invulling die zij heeft gegeven aan de quiet community. Het college heeft hier echt serieus werk van gemaakt en dat verdient erkenning. Daarnaast nemen de zorgen over de zorgen ook toe. De eerstelijnszorg in Waalwijk staat, mede gezien de onzekerheid die is ontstaan nadat Co-Med de handdoek in de ring heeft gegooid, steeds meer onder druk. Ook al ligt hier geen directe rol voor de gemeente, vragen wij het college om de bevoegde instanties hiervoor naar een oplossing te zoeken. Voorzitter, volgend jaar wordt de omgevingsvisie ingevoerd die grote impact heeft op de samenleving.

Wij hebben gelezen dat het college de omgeving en gebiedsvisie nog moet opstellen en vragen ons af of dit dan niet juist ook een mooi moment is om een gebiedspaspoort op te stellen? Dit kan dan dienen als onderlegger voor alle ontwikkelingen in de gemeente Waalwijk. Wij geloven namelijk dat alleen door een integrale afweging voor de samenleving weloverwogen keuzes kunnen worden gemaakt. Hoe kijkt portefeuillehouder hier tegenaan? Voorzitter, tot slot vragen we uw aandacht voor de financiële afwikkeling van de brandweerkazerne. We hebben samen met andere fracties een motie voorbereid om meer inzicht in deze problemen in te krijgen. We hopen hiermee het college en in het bijzonder de portefeuillehouder, een stevige positie hierin mee te geven en hopen dat u allen deze motie kunt ondersteunen. Op andere moties en amendementen zullen wij in de tweede termijn reageren. Tot zover onze bijdrage. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Frodyma. En wat ik vergeten ben, is bij de amendementen die zijn ingediend te vragen wie deze ondersteunt. Dus dat doe ik nu alsnog eventjes. De motie die u heeft ingediend, daar staat wat mij betreft bij ook ingediend namens ChristenUnie, SGP, D66, Lokaal Belang en Waalwijk In Beweging. Vergeet ik dan iemand? VVD ook. Ga ik nog even naar de amendementen als u mij toestaat. De belastingverlaging. Het eerste amendement van de ChristenUnie.

Wie steunt deze vooralsnog? Waalwijk In Beweging en Lijst IJpelaar en Samen Waalwijk, SGP. Samen Waalwijk, Waalwijk In Beweging en Lijst IJpelaar. De tweede verordening parkeerbelasting. ChristenUnie. SGP en CDA. U krijgt natuurlijk straks alle tijd, maar dan heb ik nu mijn huiswerk gedaan wat ik nog niet had gedaan. En Langstraat Media, het amendement ingediend door de VVD. D66, GroenLinksaf, Lokaal Belang heb ik opgeschreven. Ook Samen Waalwijk, Waalwijk In Beweging, Lijst IJpelaar, SGP zie ik. En als laatste, die komt straks van de SGP. Doe ik daar mijn huiswerk weer volgens de normale routine. Vragen aan de heer Frodyma van Samen Waalwijk? Ik zie mevrouw IJpelaar opstaan, mijnheer Van Groos. Mevrouw IJpelaar, gaat uw gang. Mevrouw IJpelaar: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij is het een amendement, mijnheer Frodyma, het is toch een amendement? Over de kazerne. De voorzitter: Het is een motie. Het dient als motie. Mevrouw IJpelaar: Wij willen hier graag in de raad dat er Jip en Janneke taal wordt gesproken, zodat we alles heel duidelijk kunnen begrijpen. En die motie die vind ik zo technisch, zo wollig en ik heb mevrouw De Jongste gevraagd om mij dat even uit te leggen wat er eigenlijk met die motie wordt bedoeld. Dat is niet gebeurd dus misschien kunt u mij eventjes uitleggen wat de strekking van deze motie is.

Notulen begrotingsvergadering 2 november 2023

10

De voorzitter: Mijnheer Frodyma, kunt u uitleggen wat er met de motie bedoeld wordt aan mevrouw IJpelaar. De heer Frodyma: Mevrouw IJpelaar, wat is u precies onduidelijk dan. De voorzitter: Mijnheer Frodyma, wilt u via de voorzitter spreken. Dus u mag uitleggen wat u bedoelt met de motie en of mevrouw IJpelaar kan een concrete vraag stellen. Wilt u een algemene introductie, mevrouw IJpelaar, over de motie of heeft u een concrete vraag die u wil stellen? Mevrouw IJpelaar: Iets concreet, voorzitter. De voorzitter: Wat is uw concrete vraag dan? Mevrouw IJpelaar: Of mijnheer Frodyma mij wil uitleggen wat de strekking is van de motie, want er staat zoveel in en ik kan uitstekend Nederlands lezen en verstaan, maar ik denk dat wij zulke dingen maken voor de mensen daarbuiten. Die moeten dit ook kunnen lezen en die begrijpen dit totaal niet. Dus daarom heb ik gevraagd, kunnen we die motie niet een beetje in een duidelijke taal stellen? Daar is niets van gekomen dus misschien kan mijnheer Frodyma mij nu wel uitleggen wat precies. De voorzitter: Of u de motie wil toelichten. De heer Frodyma: Voorzitter. Mevrouw IJpelaar, uiteindelijk is de strekking van de motie, dat heeft u ook kunnen lezen, dat er op de begroting een post is geschrapt van 33.000 euro door de veiligheidsregio, zonder uiteindelijk daar ordelijk overleg te hebben gehad met de portefeuillehouder.

Uiteindelijk is er onduidelijkheid van mocht de veiligheidsregio dat wel doen? En is het legitiem dat zij dat uiteindelijk geschrapt hebben, die post. De bijdrage die uiteindelijk naar voren is gekomen toen wij de nieuwe brandweerkazerne, want dan gaat dan eventjes terug. De nieuwe brandweerkazerne hebben we verwezenlijkt, is daar een afspraak meegemaakt met de gemeente Waalwijk dat zij dus jaarlijks zouden bijdragen. Die jaarlijkse bijdrage schijnt nu ineens geschrapt te zijn en uiteindelijk van zonder daar eigenlijk goed bestuurlijk overleg over te hebben. En wat wij nou eigenlijk trachten met deze motie te bewerkstelligen, is om juridisch advies in te winnen om uiteindelijk te kijken om de portefeuillehouder een sterkere positie daarin te krijgen, zodat wij toch voor elkaar kunnen krijgen dat uiteindelijk de veiligheidsregio die afspraak gaat nakomen en dat is eigenlijk in Jip en Janneke de strekking van deze motie. De voorzitter: Mevrouw IJpelaar, is het voor u helder geworden? Mevrouw IJpelaar: Voorzitter, Ik hoor mijnheer Frodyma het een ander uitleggen. Het wijkt niet zoveel af van wat u al in de gespreksavond heeft gezegd, maar moties en amendementen. En ik moet de VVD een compliment geven, motie was kort en iedereen kon begrijpen wat daar staat.

Dus mijn oproep is, maak alsjeblieft de moties en amendementen korter, want het gaat niet alleen om mij, want ik kan heel goed lezen en ik kan ook heel goed begrijpen, maar wij vertegenwoordigen hier mensen in deze raadzaal die dat niet begrijpen. Dus daarom vroeg ik aan u om dat beter uit te leggen. Dank u wel. Maar misschien neemt u dit een keer ter harte en maak die moties en die amendementen wat korter. De voorzitter: Dus uw punt wat u wilde maken is vooral een kortere en een eenvoudigere motie. Dank u wel mevrouw IJpelaar. Mijnheer Van Groos.

Notulen begrotingsvergadering 2 november 2023

11

De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Misschien is het voor coalitiepartijen makkelijker om moties en amendementen in te dienen en te formuleren. Maar goed, daar gaat het nu niet over. Ik heb een vraag aan de heer Frodyma, voorzitter. Blij om te horen dat Samen Waalwijk, maar dat ken ik ook voor, aandacht vroeg voor sociale tweedeling en wat ons betreft is er sprake van sociale veeldeling. Alleen jammer dat dat alleen maar werd gekoppeld aan armoede. En de heer Frodyma was geen raadslid toen de algemene beschouwingen zijn geweest, maar toen heeft de fractie van de ChristenUnie nadrukkelijk aangevraagd voor de eigentijdse ongelijkheid en dat het niet alleen maar gaat om verschillen in economisch kapitaal, maar ook in sociaal en cultureel en persoonlijk kapitaal en dat het om die combinatie gaat. Dus wij zouden ervoor willen pleiten om het breder te trekken dan alleen armoede, want de problemen zijn ook breder. Hoe kijkt mijnheer Frodyma daartegenaan, voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Frodyma, gaat uw gang. De heer Frodyma: Eigenlijk breder trekken zou nooit verkeerd zijn in mijn optie. Ik denk dat het juist zou bijdragen, dus met andere woorden van de tweedeling. Er wordt zoveel over geschreven en zoveel in de pers over gepubliceerd en als u aangeeft van we moeten dat breder trekken, kan ik er alleen maar mee eens zijn. De voorzitter: Mijnheer Van Groos.

Voldoende voor u? Prima. Ik zie verder geen vragen meer voor u, mijnheer Frodyma. Tot zover, dank u wel. Dan is nu het woord aan Lokaal Belang. Wie kan ik het woord geven? Mevrouw Koptagel. Mevrouw Koptagel: Voorzitter, raadsleden, publieke belangstelling hier in de zaal en kijk thuis. We staan vandaag voor een cruciale keuze voor onze gemeente met het oog op een financieel uitdagend ravijnjaar in 2026. Wij, Lokaal Belang, benadrukken het belang van wijs en toekomstgericht beleid. Desondanks blijven optimistisch en vastberaden om Sprang-Capelle, Waalwijk en Waspik beter, mooier en leuker te maken. Onze partij. Lokaal Belang staat voor het welzijn en welvaart van onze inwoners. We geloven dat we door wijs en toekomstgericht beleid onze gemeente op een duurzame koers kunnen houden. We benadrukken het belang van het behouden van onze sterke, sociale voorzieningen en streven naar een gemeenschap waar aandacht voor elkaar centraal staat. We zijn trots op de rijkdom die die onze gemeente te bieden heeft op sociaal, sportief en cultureel gebied. We willen dat onze inwoners de kans krijgen om hiervan te genieten en zich verbonden te voelen met elkaar. Dit wordt onder andere weerspiegeld in ons gezamenlijk amendement, met de SGP voor financiële steun, voor de kinderboerderij.

We zijn ons bewust van de noodzaak om kritisch te kijken naar de grote, toekomstgerichte projecten en financiële implicaties hiervan. We willen een evenwicht vinden tussen economische waarde en het welzijn van onze gemeenschap. Dit vereist een zorgvuldige afweging van alle opties en het stellen van prioriteiten. We staan achter de grote projecten die komende jaren op de planning staan, zoals het centrumplan het Gool, de insteekhaven, grootschalige opwek duurzaam energie, hoogwaardig openbaar vervoer, de geluidswal en pleiten tegenhouden tijd in de toevoegen van nieuwe ambities. De geluidswal ligt, wat Lokaal Belang betreft, dan ook gevoelig. Enerzijds willen we dat graag voor onze inwoners in Waalwijk, anderzijds zijn de kosten hiervoor nog pro memorie in de begroting en geven dus een grote onzekerheid. We zijn enthousiast over de laatste nieuws van de drie miljoen euro voor het project smart sport Waalwijk. Dit geld daarbij aan het elektrisch maken van nieuwe insteekhaven. Lokaal Belang zet zich in voor transparantie en verantwoordelijk besluitvorming. We vragen om duidelijkheid en verantwoording van de wethouder over de gevraagde extra budget voor economie en kijken uit naar informatiebijeenkomsten van Netpoint in januari. Wat betreft quiet community staan we kritisch tegenover succes en de participatie vanuit de maatschappij.

We steunen de oprichting, mits deze volledig gefinancierd kan worden uit de SpukNotulen begrotingsvergadering 2 november 2023

12

middelen en zelfstandig kan functioneren binnen drie jaar. We roepen de wethouder op om jaarlijks het succes te evalueren. We betreuren wat beëindigen van de bijdragen door de veiligheidsregels voor onze brandweer kan zijn en steunen de inspanning van onze burgemeester om hier tegen op te treden, inclusief mogelijke juridische stappen. De kinderboerderij heeft ons om extra financiële steun gevraagd. Hoewel we de kinderboerderij een warm hart dragen, zijn we ook kritisch over de activiteiten en de terugkerende kosten. We dienen samen met SGP een amendement in, een eenmalig financieel steun, maar stellen concrete en reële plannen voor de verdere exploitatie als voorwaarde. We ondersteunen de uitbreng van de activiteiten van Langstad Media naar Heusden en pleiten voor een het continueren van extra bijdragen van 20.000 per jaar. Dit extra bijdragen van 20.000 euro per jaar willen we graag continueren twee jaar en in 2026 opnieuw beoordeelden met de kadernota. Ten slotte, wat betreft het parkeerbeleid, pleiten we voor een praktisch aanpak. We streven naar kostendekkendheid, snelle duidelijkheid over parkeerproducten en tarieven. We zijn enthousiast over de toevoeging van mantelzorgregeling en de digitale bezoekers regeling. We vertrouwen op de toezegging van de wethouder dat de conclusie uit de parkeervisie grotendeel zal overeenkomen in de verordening.

Voorzitter, laten we samen besluiten nemen die het welzijn en welvaart van onze gemeenschap bevorderen. Samen kunnen we bouwen aan een sterk toekomst voor Sprang-Capelle, Waalwijk en Waspik en de aandacht blijven behouden voor onze kernen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koptagel. Ik zie mijnheer Van Groos, mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks, u bent denk ik het eerste bij de interventie microfoon. Gaat uw gang. Mevrouw Klerks: Dank u wel, voorzitter. Kleine obstakelrace om hier bij de microfoon te komen. Ik wil vragen of de heer Van Hest zijn tas wil. Ja, dank u wel. Dank u wel. Ik heb twee vragen voor mevrouw Koptagel. Als eerste hoor ik uit de bijdrage wel wat visies van Lokaal Belang op de wijzigingen op de begroting, maar ik vraag me wel af wat vindt Lokaal Belang van de begroting an sich? Het feit dat we over meerdere jaren dadelijk grote tekorten hebben, lastenverzwaring. Meer de begroting zelf, los van het raadsvoorstel met de wijzigingen erop. En daarnaast een vraag over de kinderboerderij. U gaf in uw bijdrage aan dat u kritisch bent over de kosten. En ik vroeg me af waarom u dan wel gewoon 50.000 euro wil geven? De voorzitter: Mevrouw Koptagel. Mevrouw Koptagel: Over de eerste vraag van ik dacht dat ik met mijn uitleg ook wat meegeven hoe wij denken de samenhang en balans ook op termijn in evenwicht wil houden.

We willen niet snelle beslissingen nemen, korte klappen maken en nu opeens in paniek raken, omdat we weten dat we 2026 tekortkomen. Bijvoorbeeld meteen schrappen met grote projecten waar we ook met de kadernota met zijn allen hebben ingezet. Zoals u in uw betoog ook zegt. we gaan ervan uit dat in 26 misschien meer geld komt, we rekenen ons niet rijk, maar we willen ook niet panisch acties ondernemen waardoor we grote bewegingen die in de toekomst voor de welzijn van Waalwijk ook nog na jaren gaan belemmeren. Dus dat is de visie. Vandaar dat ik ook bepaalde projecten heb benoemd. Wat betreft van kritisch zijn en toch geld investeren in kinderboerderij. Ik ben met u eens, van ik had ook liever gezien dat ze op tijd kwam met plannen en verleden heb ik niet in beeld als persoon, maar in het verleden zijn ze ook vaker aan de orde gekomen, heb ik begrepen. Ik had ook liever gezien dat ze op tijd kwamen, dat we degelijk konden bekijken en hun hun huiswerk meegeven. Maar nu, net een aantal maanden voor de jaarwisselingen, voordat de nieuwe begrotingentermijn inslaat, gaan wij zeggen van we weten dat u tekort heeft met de financiën wat u nu heeft. Weet u zeker dat het niet haalbaar is mocht een personeel vertrekken en daar moet u maar even mee Notulen begrotingsvergadering 2 november 2023

13

doen en eerst komen met plannen. Dat is niet bemoedigen voor de personeel, die daar ook als vrijwilliger zijn bijdragen levert en dagelijks zich inzet. Dus we blijven kritisch, we willen niet dat ze omvallen, we willen ook niet zeggen van met deze boodschap zeggen jullie zijn voor ons dierbaar en goed voor de samenleving. Maar zo goed dat je met gedegen plannen komt en in die gedegen plannen stellen ook hun corebusiness ter sprake van waar ben je met bezig, waar besteed je wat aan? Dus dat soort elementen hebben geprobeerd in de motie ook zodanig op te nemen dat wij degelijk kritisch zijn. En als ze dit jaar overleven en ze hebben een plan en daarin kunnen we uithalen dat ze volgend jaar met minder kunnen doen. Prima. De voorzitter: Mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Ik wil graag nog een vervolgvraag stellen op het tweede deel. In alles wat in het amendement staat over kritisch zijn, kunt u ons wel aan hun zijde vinden. Want we willen ook graag dat de kinderboerderij blijft bestaan. We vinden het een hele mooie locatie om te zijn voor jeugd, voor kinderen, voor ouderen, maar ik moet ook constateren, dat is denk mijn zesde begroting nu, dat vijf keer de kinderboerderij bij de begroting is komen inspreken. Dus het is nu niet voor het eerst dat ze zo laat aan de bel trekken.

Je zou bijna kunnen stellen dat het een tactiek zou kunnen zijn om het zo laat te doen, zodat we in ieder geval met onze rug tegen de muur staan. En ik heb ook al in het verleden, al twee keer, hele mooie plannen gezien en al twee keer zijn ze niet uitgevoerd. Dus waarom denkt u dan nu dat dat wel gaat gebeuren? De voorzitter: Mevrouw Koptagel. Mevrouw Koptagel: Wij hebben gemeend- Volledig mee eens. Ik spreek u niet tegen zelfde. Ik had het ook zo gewenst, maar we willen niet dat ze omvallen en wij hebben getracht met het opbouw van de motie dat wij het zodanig scherp hebben gesteld dat het bijna voorwaardelijk is voor hun om echt met goede plannen te komen en misschien dat wij zeggen van oké VVD denkt van er is genoeg gewaarschuwd, het is einde oefening. En wij geven hun nog een laatste, kleine kans voor de komende twee maanden. De voorzitter: Mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Voorzitter, ik wil zeker niet zeggen dat de VVD heeft gezegd einde oefening, want dat is zeker niet hoeven erin staan. Ook wij willen de kinderboerderij graag behouden. Alleen we maken ons wel zorgen over het feit dat we nu zomaar weer 50.000 euro gaan geven en er zit best wel een contradictie in het verhaal van mevrouw Koptagel, want zij stelt dat ze eigenlijk wil dat er voorwaardelijkheid komt, dat de kinderboerderij moet leveren, dat dat de kinderboerderij een plan moet hebben over hun bestaan.

Waarvan zijn wij? En houden we het dan ook daarbij? Wat ons betreft is dat dan misschien ook wel een pure vrijwilligersorganisatie en geen betaalde organisatie. Dat zou ook een uitkomst kunnen zijn van het traject, wat u zegt, dat gelopen moet gaan worden, maar dat hebben ze wel personeel aangenomen. Dus als we het dan hebben over wijze besluitvorming, waar u het ook over had in uw betoog, vraag ik me af of we niet beter nu aan de voorkant beter kunnen nadenken over welke stappen moet de kinderboerderij zetten om te kunnen blijven bestaan en in welke hoedanigheid, alvorens we zomaar 50.000 euro gaan geven. De voorzitter: Mevrouw Koptagel. Mevrouw Koptagel: Inderdaad, misschien verkeerde woordenkeus van wegschrappen, maar voor u was het genoeg geweest ,waarschuwingen en nu moet het daadwerkelijk de kinderboerderij moet tonen van wat wij gevraagd hebben. Dus een correctie op mijn Notulen begrotingsvergadering 2 november 2023

14

uitspraak. Maar wat is dan uw voorstel van we geven nu die 40.000 niet en ze hebben geen sluitende begroting. Wat dan? De voorzitter: Mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Wat mij betreft, zorgen we ervoor dat kinderboerderij kan blijven bestaan, maar gaan we wel met hen kijken hoe dan? Waar is de in de boerderij van? Hebben ze überhaupt betaalde krachten nodig of zijn ze iets aan het opbouwen waar helemaal geen behoefte voor is en in onze gemeente. Want de kinderboerderij an sich kan natuurlijk ook puur vrijwillig blijven bestaan. Dus wat mij betreft zorgen we er als gemeente voor dat de kinderboerderij niet sluit, dat het open blijft en dat we gezamenlijk gaan kijken over hoe we dat vorm gaan geven, maar dat betekent ook dat ik nu geen 50.000 euro zou geven om betaalde krachten aan het te trekken, maar te kijken naar een overgangssituatie waarin we gaan definiëren waar zijn ze van? En dat is niet iets u vraagt, wij draaien, want dat bedoelde u volgens mij niet, maar dat zei mevrouw Koptagel wel. Dat is niet hoe ik dat bedoel. Volgens mij willen we het beste voor de kinderboerderijen, beste voor deze gemeente en doen we dat door samen op te trekken. De voorzitter: Mevrouw Koptagel, nog een laatste reactie. En anders zie ik mijnheer Tiemstra nu ook staan. Ik denk hetzelfde onderwerp. Mevrouw Koptagel: Ik denk dat mijnheer Tiemstra ook mee is.

Ik bedoel van als wij de motie die we nu hebben opgezet zodanig kunnen wijzigen waarvan je zegt van het is voor hun te doen, in de korte termijn om met wat u heeft gevraagd van kom met een voorstel dat het op een andere manier kan, maar we hebben het over personeel werven, dat heb je niet in een maand. Het beleid omgooien heb je ook niet heel snel geregeld. Dus ik kijk ook richting mijnheer Tiemstra van kunnen wij deze motie zodanig misschien aanpassen, zodat het, wat wij met zijn allen bedoelen en ik denk dat we hetzelfde bedoelen, ook inhoudt? De voorzitter: Er wordt naar u gekeken, mijnheer Tiemstra, door beide dames. Ik denk dat zij misschien wel de heil bij u zoeken. De heer Tiemstra: Als u het zo stelt, voorzitter, dan word ik een beetje verlegen, u kent mij. Eventjes reagerend op wat zojuist gewisseld is tussen de beide dames. Dan denk ik dat juist wat u aan mevrouw Koptagel vraagt van hoe zit het met uw visie? Hoe zit het met een, met een heldere keuze, die woorden gebruikt u. Ik denk dat mevrouw Koptagel die tentoonspreidt, mede namens Lokaal Belang en de anderen die aangegeven hebben de motie van de kinderboerderij te steunen. Er wordt juist op dit moment ook een heldere keuze gevraagd. U zegt van het kan straks gaan naar een vrijwilligersorganisatie, het kan straks gaan naar toch een professionele organisatie. De basis waarop het nu gestoeld is.

De voorkeur, in ieder geval van SGP, Lokaal Belang en nog een aantal andere partijen, gaat uit naar een professionele organisatie, willen kijken hoe dat dit kan. Er is een hulpvraag geuit. Winterseizoen staat voor de deur, om het beeldend te zeggen. Wij willen niet zeggen ga heen en wordt warm, maar we willen ook een winterjas meegeven. En een winterjas in principe voor een winter en dat we het voorjaar gaan gebruiken, of tenminste het bestuur gaan vragen om een plan op te stellen dat aan de gemeente voor te leggen. De gemeente zal daar wat van vinden. Doelstelling is om eruit te komen en dan met de kaderstelling een toekomstbestendig plan te maken. Ook ingaand op wat u eerder zei van hebben we het nou vier keer, vijf keer, zes keer gehoord? Ik weet het niet. In de afgelopen jaren heb ik kinderboerderij best eens langs zien komen. Wat daar gebeurt, heeft mijn volledige sympathie. Maar het zou mij ook wat waard zijn als er zowel voor de gemeente als voor de kinderboerderij duidelijkheid ontstaat. En dat wordt ook in de motie bedoeld, de tekst is grotendeels van mijn hand, dat wordt ook in de tekst bedoeld met Notulen begrotingsvergadering 2 november 2023

15

een toekomstbestendig plan. Daar hebt u behoefte aan, daar heb ik behoefte aan. Duidelijkheid. Maar wel vanuit de grondhouding dat we heel veel waarde hechten aan de kinderboerderij in de Waalwijkse samenleving. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Tiemstra. Wilt u uw microfoon uitzetten? Dank u wel. Mevrouw Klerks eerst? Mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Als reactie daarop. Het gaat het uiteindelijk om nuances. Want in essentie willen we hetzelfde. Namelijk de kinderboerderijen die gewoon open blijft. Alleen vanuit de optiek van de VVD zitten er wel een paar hick ups in. De methode waarop u dit gaat doen, die voor ons niet acceptabel zijn, zijn twee punten. Dat u sowieso 50.000 euro geeft, maakt niet uit wat er gebeurt, krijgen ze sowieso. En ten tweede u gaat ervan uit dat het een professionele organisatie moet worden. En dat stellen wij ook ter discussie. Dus om die reden zullen wij het amendement ook niet steunen. Ik hoop wel dat duidelijk is dat ook wij willen dat de kinderboerderij blijft bestaan. Maar wij vragen ons zelf sterk af of dit de juiste weg is. De voorzitter: Voldoende? U wilt nog reageren? De heer Tiemstra: Zeker. Het amendement blijft wat het is en de VVD zal dan niet steunen, maar de sympathie die waardeer ik zeer. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Voldoen mevrouw Koptagel? Wilt u nog reageren? Nee. Voldoende. Dank u wel.

Mijnheer Van Groos, u had een andere vraag. U was al gaan zitten, zat in het hoekje. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Maar inmiddels wil ik ook nog een bijdrage leveren aan deze discussie, voorzitter. Als dat mag, want onze bezwaren tegen de situatie is dat de gemeente al jaren subsidie geeft voor professioneel beheer, dat bestuur van de kinderboerderij heeft het beheer op een andere manier heeft kunnen regelen en de middelen voor andere dingen heeft ingezet. Nu valt dat beheer weg en wordt er bij ons de hand opgehouden van willen jullie voor het beheer geld beschikbaar geven? Daar zit, wat ons betreft, het grootste probleem en ik weet niet of dat is op te lossen door de tekst van het amendement aan te passen. Als ik dan mag verder gaan, voorzitter, ik heb een vijftal vragen voor mevrouw Koptagel. Zij sprak namens Lokaal Belang en zei dat we Waalwijk beter, mooier en leuker moeten maken. En even later ging het over genieten. Daarin klinkt voor ons heel erg de p van pleasure in door en wij zouden toch graag andere p’s willen hebben. Maar als u het beter wil maken, zou ik willen vragen om te reageren op de bijdrage van de ChristenUnie bij de kaderstelling toen het ging over eigentijdse ongelijkheid. Wil u daar iets aan doen? Want Pon Telos heeft nadrukkelijk aangetoond dat dat niet goed geregeld is in Waalwijk.

En vandaag heb ik u de SDG monitor van dezelfde organisatie voorgehouden, die aangeeft dat er het een en ander mis is. Dus wat betekent dan voor u beter? Tweede is daaraan gekoppeld. Dat verrast me dan ook. U heeft geen enkel probleem om aan Langstraat Media extra geld te geven. U zegt maak even een knip, maar op zich bent u bereid om daar structureel geld aan toe te voegen, terwijl het de gewoonte was om de middelen die we van het rijk krijgen, als gemeente, gewoon een op een over te dragen aan Langstraat Media. Niet meer en niet minder. Vorige week hadden we een discussie over een overgangsregeling in het kader van schuldhulpsanering en daar werd door de vertegenwoordiger van Lokaal Belang gezegd: wij moeten niet in gaten van het rijk stappen. Dan denk ik wat is nou het verschil? Het rijk vindt dat er een streekomroep moet komen. Daar wordt op geanticipeerd. Het geld is er nog niet, laten we als gemeente dan dat gat even maar dichten. Dus u stapt in dit geval wel in een gat van het rijk. Dus waarom doet u dat voor een media wel, voor de Langstraat media en wilde u dat niet doen voor het Notulen begrotingsvergadering 2 november 2023