Verslag begrotingsraadsvergadering 7 november 2024

NOTULEN van de openbare vergadering van de raad der gemeente Waalwijk, gehouden op 7 november 2024 Aanwezigen Raadsvergadering van 7 november 2024 Voorzitter:

mevrouw S. Ausems, burgemeester

Griffier: Plv. griffier:

de heer J. Deneer mevrouw F. Opperman

Aanwezig de leden:

de heer A. van Belkom (aanwezig vanaf 15:30 uur) de heer M. Bokšan (aanwezig t/m agendapunt 8) de heer F. den Braven de heer G. den Braven mevrouw C. de Bruijn de heer B. Bruurmijn de heer J. van Dijk de heer D. Dubbeldam de heer R. Frodyma de heer J. van Groos de heer J. van Hest mevrouw Y. IJpelaar-Alias de heer N. Kieboom de heer T. Klerks de heer E. Knops de heer G. Kocken mevrouw B. Koptagel-Demirbas mevrouw Y. van Laar de heer W. Lodenstijn de heer H. Metzke de heer N. van der Pluijm de heer J. Pulles de heer R. Spohr (aanwezig vanaf 19:30) de heer R. Tiemstra mevrouw M. Veraa (afwezig tussen 15:30 en 17:45 uur) mevrouw M. Verhagen-van Lier de heer H. van Zelst

Afwezig de leden:

Mevrouw Y. Van Laar

Tevens aanwezig:

de heer T. Klerx, wethouder de heer A. de Jong, wethouder mevrouw S. Schuijffel, wethouder de heer S. Slaats, wethouder de heer F. Spierings, wethouder

Aanvang: Einde:

Notulen:

15:00 uur 22:35 uur

mevrouw E. van Asten (Notuleerservice Nederland)

1. Opening De voorzitter: Beste mensen, zouden wij kunnen starten? Dank. Wij zijn hier in deze raadzaal gewoon om de raadsvergadering te starten met een gebed of overweging, zo je wilt. Wellicht is dat voor sommige inmiddels een ritueel zonder betekenis geworden en voor anderen echt een moment van bezinning. Vandaag aan de start van deze lange middag en avond wil ik u vragen om bij deze start en het daaropvolgende momentje van stilte uzelf even af te vragen hoe u hier zit vanmiddag. Hoe zit u hier? Met welke bedoeling of doel zit u hier vandaag? Welke energie neemt u mee? Hebt u moeten haasten om hier te komen? Hoe geeft u die energie een plek? Met welke energie wilt u hier zitten? Wat betekent dit voor u en voor de vergadering van vandaag? Misschien wilt u even stilstaan bij uw doel, bij uw energie en bij hoe we vandaag een goede dag ervan gaan maken met elkaar. Ik ga nu onze overweging uitspreken die we altijd doen. Ik hoop dat u dan even tijd neemt voor uzelf. Laten wij ons vanuit onze visie of geloofsovertuiging bij het begin van deze raadsvergadering bezinnen op onze gemeenschappelijke opdracht en gemeenschappelijke verantwoordelijkheid om deze gemeente te besturen. De vergadering is geopend. Ik wens ons een goede vergadering vandaag met wijze besluiten voor de gemeenschap van Waalwijk.

Welkom iedereen, ook de belangstellenden op de publieke tribune en de kijkers thuis, maar met name van harte welkom aan de familie van de heer Klop, zijn vrouw, zijn dochter, schoonzoon, kleindochter, en bestuursleden van de SGP. Voordat we verdergaan met onze vergadering, wil ik graag met u stil gaan staan bij het overlijden van het oud-raadslid, fractievolger, de heer Klop. Mag ik u verzoeken te gaan staan? Dames en heren, leden van de raad, het bericht over het overlijden op 2024 oktober van de heer Cornelis Klop, bij de meeste bekend als Cees klop, vervult ons met grote droefheid. Diegenen die wat langer in de Waalwijkse politiek actief zijn, hebben ongetwijfeld goede herinneringen aan hem. Cees was een vriendelijk en attent persoon. Zijn inzet op verschillende onderwerpen genoot brede waardering. De rouwkaart verwoordt het zeer treffend. Zij die hem goed gekend hebben, weten wat wij in hem moeten gaan missen. Dit wordt zonder meer natuurlijk het diepst gevoeld door zijn echtgenoot Willy en de kinderen Jacqueline, Annemieke, Hylke en Niels met hun wederhelft. De kleinkinderen zullen hun zorgzaam en belangstellenden maar boven alles lieve opa ook zeer gaan missen. Cees klop is lang actief geweest voor de Waalwijkse politiek vanuit de SGP.

Hoewel hij zeker belangstelling had voor specifieke problemen in Waspik en Waalwijk, was zijn thuisbasis Sprang-Capelle herkenbaar in al zijn bijdragen. Als zeer gewaardeerd opticien in het centrum van Sprang-Capelle had hij een grote klantenkring en kreeg hij volop mee wat er in de samenleving speelde. Daar deed hij dan in de commissie en later in de raad zijn voordeel mee. Van 2001 tot met 2014 is Cees Klop in Waalwijk commissielid en fractieondersteuner geweest. In deze periode was Cees raadslid vanaf medio 2005 tot aan de verkiezing in maart 2006. Zaken waaraan Cees bijzonder heeft bijgedragen, zijn herstel van de aula bij de begraafplaats aan de Heistraat in Sprang-Capelle en de rondweg om Landgoed Driessen, de zogenaamde weg om de Noord. Beide zaken zijn ook echt gerealiseerd. Vandaag spreekt de raad over de begroting van 2025. In 2005 sprak de raad inclusief Cees over de begroting van 2006. Toen werden de algemene beschouwingen gehouden en Cees vroeg bijzondere Notulen raadsvergadering 7 november 2024

2

aandacht voor een betrouwbare overheid, voor veiligheid en voor zondagsrust. Ook voor verkeersveiligheid aan het Lint in Sprang-Capelle, onderhoud van de begraafplaats en gestegen afvalstoffenheffing. Onderwerpen die, zoals wij weten, er vandaag de dag nog steeds toedoen. Zijn betoog was zoals het hem betaamt ernstig en constructief van toon, dat paste bij Cees. We zien hier een mooie foto van Cees samen met Menno de Bruijn. Een echt icoon, begrijp ik. Twee iconen op deze foto dan inderdaad, Cees zelf en Menno. Mooi. Lieve familie, wij wensen jullie als naasten en in het bijzonder u, jullie, de kinderen en kleinkinderen en de aanhang veel sterkte om dit enorme gemis van Cees te dragen. Moge de dankbaarheid voor al het goede dat jullie en Cees hebben ontvangen hierbij jullie tot troost zijn. Ik wil nu graag u vragen om met mij een moment van stilte in acht te nemen voor dit verlies van onze belangrijke Sprang-Capellens icoon, Kees. Dank u wel. Veel sterkte gewenst. U kent mij inmiddels, u weet dat ik het dan altijd ingewikkeld vind om na zo'n moment weer door te gaan met onze gewone vergadering. Toch gaan we dat doen. Dit is ook graag zoals de familie het had gewenst. 2. Mededelingen De voorzitter: We zijn bij punt 2 op de agenda, de mededelingen. Welkom nogmaals. Fijn dat u er allemaal bent.

Een speciaal welkom aan de cursisten van de succesvolle politieke cursus Wij willen jou. Vandaag is de afsluitende bijeenkomst van jullie cursus. Wie weet overtuigt deze vergadering jullie om vaker terug te komen. Ik kijk even naar mevrouw De Bruijn. Gaat het goed of moet er nog iets geregeld worden? Heeft u een punt van orde? Mevrouw De Bruijn: Heel vervelend, maar mijn hoortoestel werkt niet. Ik heb ondertussen gevraagd of ze even iets anders hierheen kunnen brengen. Ik kan wel wat liplezen. De voorzitter: Fijn. Dan weten we dat we even gestoord gaan worden om het op te lossen voor u. Helemaal goed. Dank u wel. Wij hebben een afmelding van mevrouw Van Laar. Zij zal niet aanwezig zijn vandaag. De heer Spohr en de heer Van Belkom komen later en mevrouw Veraa is even afwezig van 15.45 uur tot 18.00 uur. Beste mensen, de politieke wereld kent op dit moment een verharding in tenminste taal. Dat zien wij zowel nationaal als internationaal. U hebt eerder met elkaar afgesproken dat hier anders te doen, dat u een scherp debat wil voeren op inhoud, maar dat u de persoon respecteert en in ere houdt en laat. Staat mij in deze tijden toe u daaraan voor vandaag even te herinneren. Inhoudelijk behandelen we vandaag vooral de begroting. U heeft voor het zomerreces hier uitgebreid uw visie en kaders op meegegeven als raad. Als het goed is, zijn die kaders geland in de voorliggende begroting.

Aan u om te bezien of dat het geval is, of dat u als raad nog wijzigingen hierin wil doorvoeren en of u vervolgens met een goed of tenminste voldoende tevreden gevoel de begroting voor 2025 voor onze gemeente kunt goedkeuren. Alle vragen zijn in een eerdere fase vooraf gesteld aan het college. Ik hoop dat u zich daardoor vanavond kunt richten op het al dan niet scherpe onderlinge debat. Het streven is in ieder geval de betogen en het onderlinge debat in de eerste termijn af te ronden voor de dinerpauze, naar schatting ongeveer 17.30 uur. Na de dinerpauze staat er nog Notulen raadsvergadering 7 november 2024

3

gebak voor u klaar en de traktatie is van de jarige van de tussentijd. Dat is mevrouw IJpelaar. Van harte gefeliciteerd nog. Mevrouw Veraa, van harte gefeliciteerd. Mevrouw Van Laar, zij is niet aanwezig nu. Meneer Tom Klerks, gefeliciteerd nog. En meneer Bokšan, ook van harte. De aangekondigde amendementen en moties staan al op het RIS. We hebben vanavond een livestream, dat betekent dat alles wordt opgenomen en uitgezonden. Ik zei het al, mijn streven is om vanavond alle onderwerpen af te ronden. 3. Vaststellen agenda De voorzitter: Dan komen we aan punt 3, over de vaststelling van de agenda. Er is een motie vreemd vanavond aan orde over artificial intelligence van Lokaal Belang samen met ChristenUnie. Ik wil voorstellen deze motie te behandelen na agendapunt 9, zoals wij gewoon zijn, in het reglement van orde staat aangegeven. Lokaal Belang verzoekt om verlenging van spreektijd tot drie minuten. Dan heb ik nog een aantal andere verzoeken om verlenging van spreektijd. Meneer Van Groos verzoekt om verlenging van spreektijd tot zeven en een halve minuut bij de begroting. De heer Dubbeldam, VVD, verzoekt om verlenging van spreektijd tot zes minuten. De heer Frodyma, Samen Waalwijk verzoekt om verlenging van spreektijd tot tien minuten.

Mevrouw IJpelaar verzoekt om een verlenging van spreektijd tot acht minuten en de heer Spohr verzoekt om een verlenging van spreektijd tot negen minuten bij de begroting. Kunnen wij deze agenda met deze wijzigingen vaststellen? Ik stel voor van wel. Aldus besloten. 4. Lijst ingekomen stukken a. Ingekomen stukken b. Lange termijnagenda (LTA) c. Raadsinformatiebrieven d. Beantwoording schriftelijke vragen (art. 47) e. VNG Ledenbrieven Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt de lijst van ingekomen stukken vastgesteld. 5. Verslagen en besluitenlijsten Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt de besluitenlijst van de raadsvergadering van 12 september 2024 met vervolg op 17 september en het verslag van de raadsvergadering van 12 september 2024 met vervolg op 17 september ongewijzigd vastgesteld.

Ter bespreking en vaststelling bespreekstukken 6. Begroting 2025 gemeente Waalwijk De voorzitter: Dan zijn we toegekomen aan het debat en de besluitvorming. De agendapunten 6 en 7 worden in samenhang gesproken. 6 is de begroting 2025 van de gemeenten Waalwijk en 7 zijn de Belastingverordeningen 2025, exclusief OZB en leges. De spreektijd in de eerste termijn is vijf minuten per fractie. Ik heb net allemaal opgenoemd

Notulen raadsvergadering 7 november 2024

4

wat de verlenging van de spreektijd is voor de andere fracties. Ik ga nu de volgorde per lot bepalen. D66 is als eerste. Dan de SGP, Lijst IJpelaar, Samen Waalwijk, GroenLinksaf, VVD, Lokaal Belang, de ChristenUnie, het CDA. Vandaag doen we het anders zoals in de gewoonlijke raadsvergaderingen. Na elk betoog krijgt u als raadsleden de kans om op elkaar te reageren en eventueel al kort te debatteren en daarna volgt pas het volgende betoog. Als alle betogen geweest zijn, hebben we een dinerpauze van een uur. Ik zit me even af te vragen of ik dit helemaal ga voorlezen wat we allemaal daarna. We gaan na de dinerpauze het college de mogelijkheid geven te reageren. De wethouder Financiën zal daarmee starten. Na de reactie van elk collegelid mag u met elkaar ook in gesprek. Mocht er aanleiding zijn, dan schors ik even na de reactie van het college, zodat u eventueel met elkaar kunt overleggen om de moties en amendementen nog aan te scherpen. Daarna gaan we naar de tweede termijn. Dan gaan wij nu starten met de beraadslaging. Ik zie wel dat de SGP nog niet aanwezig is. Moeten we even vragen of zij al zover zijn? Anders gaan zij een deel van de betogen is. Dat zou ik ook jammer vinden. Ik wil graag D66 alvast vragen om zich voor te bereiden voor hun bijdrage. We zullen kort even wachten tot we iets weten over de SGP. Ze komen eraan. Laten we starten.

De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. In de verte beginnen donkere wolken zich samen te pakken. Nee, dan heb ik het niet over de jammerlijke uitkomst van de Amerikaanse presidentsverkiezingen, maar over de begroting van 2026, het inmiddels bekende en gevreesde ravijnjaar. Voorzitter, daarvoor staan we hier vandaag niet. We staan voor de begroting van 2025. Daar kan D66 kort over zijn. De begroting is voor komend jaar in balans en daar kan wat ons betreft een strik omheen. Geen algemene beschouwingen of lang betoog van onze fractie dit keer. Dat hebben we bij de kaderstelling al gedaan en dat is voor ons voldoende. Het enige wat wij willen doen, is wel kort stilstaan bij de verschillende moties en het amendement dat is ingediend. De motie van ChristenUnie, Samen Waalwijk en Lijst IJpelaar over het onderhoud naar bij Kapelsche veer steunen we niet. Hoe sympathiek we de motie ook vinden, zeker gezien het bijzonder herdenkingsjaar, maar we hebben geen signaal ontvangen dat het daar nu nodig is, extra onderhoud, dat het er niet netjes bij ligt. Het wordt keurig onderhouden. Daarmee is wat ons betreft de motie overbodig. De motie van Lijst IJpelaar om verhalen over het oorlogsverleden een plek te geven in de lokale inclusieagenda willen we in principe wel steunen, maar we missen nog wel de financiële onderbouwing. We hopen dat Lijst IJpelaar die nog kan delen met ons.

De motie van de ChristenUnie en Lijst IJpelaar over verbeterde toewijzingen Wmo-middelen steunen we van harte. En de motie van Samen Waalwijk over de sporthallen Waspik vinden wij, en deze was Waspikker zeker, absoluut sympathiek, maar we vragen ons af in hoeverre het niet al gebeurt. Daarom wachten we graag even het oordeel van de wethouder af en dan komen wij daarop terug.

Notulen raadsvergadering 7 november 2024

5

Ten slotte het amendement van Lokaal Belang over de onderzoekskosten rondom een milieustation steunen we niet alleen, maar dienen we ook graag mee in. Tot zover, voorzitter. Amendement: Aanscherping van de inzet onderzoekskosten innamepunt kringloop en Milieustation De fractie stelt het volgende amendement voor: Constaterende dat: - Verplaatsing van het milieustation geen uitgangspunt is in de motie waarnaar verwezen wordt ter onderbouwing van de gevraagde onderzoekskosten - Een onderzoek naar een toekomstgerichte milieustraat (ineens of stapsgewijs / op de huidige locatie of elders), door moverende redenen weldegelijk relevant kan zijn. Overwegende dat: - De milieustraat aan de Weteringweg regelmatig verkeersproblemen kent, zowel in de aanrijroute als op het platform. - Er naar verwachting op termijn nog meer differentiatie in afvalscheiding gevraagd wordt waarvoor op de huidige locatie steeds minder ruimte is. - Het toevoegen van een innamepunt kringloop nu al tot haalbaarheidsproblemen leidt met betrekking tot de beschikbare ruimte. - Mogelijk in samenwerking met omliggende gemeentes een toekomstbestendige locatie gekozen kan worden. Een locatie in de directe nabijheid van woonwijken, zoals het terrein van Baanbrekers, is daarbij geen optie. Besluit: Aan het dictum van het besluit het volgende toe te voegen en de tekst op pagina 6 in bijlage 2 hierop aan te passen: 6.

Onderzoek naar een bereikbaar- en toekomstgericht milieustation Om de milieustraat mee te laten groeien met eisen/wensen rond het aanbieden van afval (zoals het toevoegen van een innamepunt kringloop en optimale bereikbaarheid) is er onderzoek nodig voor de wijze waarop hieraan vorm gegeven kan worden. Stapsgewijs of ineens. Voor het onderzoek wordt € 50.000 in de begroting 2025 opgenomen, met dekking uit de voorziening afvalstoffenheffing. Het terrein van Baanbrekers is daarbij geen optie.

Notulen raadsvergadering 7 november 2024

6

De voorzitter: Dank u wel, meneer Metzke. Gaat uw gang, u kunt reageren op deze bijdrage. Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Voorzitter, dank u wel. Met een woord van waardering voor de wijze waarop de procedure zojuist is verlopen in het begin van de vergadering. Vraag aan de heer Metzke. U sprak over een motie ingediend over de milieustraat. Ik weet niet of de tekst op het scherm kan komen. Ik heb hem niet helemaal in mijn hoofd zitten. Ik weet nog wel welke vraag ik erbij had, maar het praat iets makkelijker als ik de tekst voor me zie. De voorzitter: Wilt u uw vraag vast stellen? De tekst komt er zo aan. De heer Tiemstra: Als ik naar de motie kijk, of in ieder geval heb gekeken, dan vraagt u van alles. We hebben daar bij een vorige gelegenheid vrij uitgebreid over gediscussieerd van, hoe zouden dan dingen mogelijk zijn? Daar bleken niet veel alternatieven mogelijk te zijn. Uit die motie klinkt een beetje door dat u wellicht al ideeën hebt om de problematiek op te lossen. Zou u een paar concrete richtingen daarvan mee kunnen geven? De voorzitter: Meneer Metzke. De heer Metzke: Juist concrete oplossingen, daar hebben wij nog geen beeld bij. Daar staan we open in. Nee, ik heb er zelf geen concrete ideeën bij. Vandaar dat we graag een onderzoek willen laten doen. De voorzitter: Graag even de microfoon aanzetten als u antwoordt. Meneer Tiemstra.

De heer Tiemstra: Het is nog een beetje wennen, voorzitter. Laat ik zeggen, er wordt een motie ingediend, maar er is geen enkele richting die u meegeeft van, die kant zouden we dan daarmee op willen. Wel meer onderzoek, maar geen enkele richting geeft u mee. Of heb ik hem niet goed gelezen? De voorzitter: Meneer Metzke. De heer Metzke: Onze invulling ervan is inderdaad niet een richting. Volgens mij is het college goed in staat om die richting te zoeken of met dit onderzoek tot een richting te komen. Vervolgens gaan wij daarover om dan een keuze te maken van of we dat willen, ja of nee, als raad. De voorzitter: Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Laatste vraag. Als u daar op een gegeven moment budget voor vrij wil maken, maar u geeft geen richting mee, dan vind ik het een beetje een moeilijke motie om te steunen. Ik ben dol op richtingen. Als we op een geven moment weten waar we naartoe zouden kunnen werken, dan zou me dat wel zeer verheugen. Die mis ik hier in dit verhaal. Dat stelt mij, zeker van twee coalitiepartijen, teleur. De voorzitter: Meneer Van Dijk, u wilt reageren op meneer Tiemstra? De heer Van Dijk: Zeker. Toch even als aanvulling, voorzitter, op wat de heer Metzke al zegt. Allereerst, het is geen motie, maar het is een amendement. Het heeft alles te Notulen raadsvergadering 7 november 2024

7

maken met een tekst die inmiddels in het raadsvoorstel opgenomen was en waar we een stukje concretisering aan toegevoegd hebben. Ik bedoel, als we kijken naar de oorspronkelijke tekst binnen het raadsvoorstel, dan was dat gericht op het feit van, er is een motie ingediend in juni, juli door onder andere Samen Waalwijk met betrekking tot het onderzoek om te kijken of dat een innamepunt kringloop toegevoegd kan worden aan de milieustraat. Daar blijkt wel uit van, dat is niet of nauwelijks haalbaar. Dan rijst vervolgens de vraag van, wat ga je dan doen? Laten we het daar dan bij of zeggen we inderdaad van, moeten we dan het verhaal misschien niet wat breder trekken? Breder trekke dat betekent in dit geval, als er dan toch problemen voorzien worden bij de milieustraat qua ruimte et cetera, moeten we dan dat stuk uit het raadsvoorstel niet vertalen naar een bredere inzet van, ga dan onderzoek doen naar het totale milieustation en wat we daar in de toekomst mee moeten? De voorzitter: Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Dank u wel. Ik was inderdaad al een beetje bang dat Lokaal Belang niet meer zou reageren. Compliment dat u het doet. De correctie, amendement/motie, wilt u me dat vergeven? Het gaat tenslotte om het besluit dat we vanavond nemen. U zegt, de tekst staat al in het raadsbesluit.

Dan zit ik nog even met de vraag van, wat voegt dit amendement toe, als er inderdaad een budget al is vrijgemaakt, een onderzoek is al gepland, woorden zijn hierover al gewisseld. Wat voegt dit dan nog toe? De voorzitter: Meneer Van Dijk. De heer Van Dijk: Voorzitter, ik hoor wat gezegd wordt. Wat het vooral toevoegt, is een stuk verheldering op de beschrijving zoals het hier stond. Als je kijkt naar de verwijzing naar de motie die gedaan werd in het raadsvoorstel, dan zou daar een kort en bondig ja of nee op hebben kunnen komen van, ja, zo'n innamepunt dat kan wel of dat kan niet aan het milieustation toegevoegd worden. Vandaar dat we gezegd hebben van, pak niet alleen die verwijzing naar het toevoegen van dat innamepunt, maar trek hem even breder, zodat we naar het totale vraagstuk van het milieustation kunnen gaan kijken. De voorzitter: Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: We zijn benieuwd, voorzitter, over het milieu-inzamelpunt of milieustation. Ik denk dat we het er de vorige keer goed over eens waren dat dat hem niet gaat horen. We gaan het zien. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, meneer Metzke, voor het ondersteun van onze moties. Dank. U vroeg aan mij waar ik het geld vandaan moet halen.

Volgens mij, er staat ook in de motie dat het college 105.000 euro per jaar beschikbaar stelt voor die inclusieagenda en ik laat het dan des oordeel van het college om het geld dan daaruit te halen. De voorzitter: Meneer Metzke. De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. Bedankt, mevrouw IJpelaar, voor haar antwoord. Het klopt, er staat beschreven hoeveel beschikbaar is voor de lokale Notulen raadsvergadering 7 november 2024

8

inclusieagenda. Dit is iets wat we toevoegen, dus wij vragen ons wel af, moet er dan ook niet meer geld bij als we toe gaan voegen? Vandaar onze vraag van, als er geld bij moet, hoeveel is dat dan en hoe ziet u dat voor zich? De voorzitter: Mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar: Dank u wel, voorzitter. Meneer Metzke, via de voorzitter, zeg ik, ik heb natuurlijk wel gekeken naar die 105.000 euro, maar ik vraag het college om dat mee te nemen dan in die inclusieagenda. Ik heb geen glazen bol om nu al te kijken wat het dan gaat kosten. Ik ga ervan uit dat je van 105.000 euro best wat kan doen. De voorzitter: Meneer Metzke. De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. In dat geval wachten we heel graag de reactie van de wethouder af. Dan gaan we kijken. Mevrouw IJpelaar: Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw IJpelaar. Meneer Van Groos, ChristenUnie. De heer Van Groos: Voorzitter, de heer Metzke begon zijn korte betoog met te verwijzen naar 2026 en de financiële problemen die we dan gaan kennen. Hij zei van, gelukkig hoeven we die begroting niet vast te stellen en stellen we alleen de begroting van 2025 vast. In de begroting van 2025 zit ook de meerjarenbegroting voor 2026, 2027 en 2028. We praten over meer dan alleen 2025. Ik zeg dat ook omdat in 2025, a, een aantal voorstellen worden gedaan die structureel effect hebben, dus ook de problemen voor 2026 vergroten.

En, b, in 2025 er bezuinigingen worden gedaan om die ambities mogelijk te maken, terwijl het jaar daarop dan nog veel pijnlijkere bezuinigingen nodig zijn dan voor 2025. Hoe kan de woordvoerder van D66 zo makkelijk over het feit heenstappen dat de gemeente Waalwijk in 2026 grote financiële problemen krijgt die we nu niet kleiner maken met deze begroting, maar alleen groter maken? De voorzitter: Meneer Metzke. De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. Misschien ongelukkig gekozen dat we het alleen over 2025 hebben. Meneer Van Groos heeft uiteraard gelijk dat de meerjarenbegroting er ook aan vastzit. Waar we het wel over hebben nu, 2025 is rond. Wat we voor 2026 willen doen, we hebben hier onlangs een debat gevoerd over potentiële ombuigingen, volgens ons partij zit daar genoeg ruimte in waarmee we ook 2026 het hoofd kunnen bieden en de toekomstige begroting. Daarom willen wij ons echt focussen op 2025 in dit debat, tenminste, vandaag. De voorzitter: Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, ik kom er in onze bijdrage nog op terug. Ik laat het hierbij. Ik bedank de heer Metzke voor zijn reactie. De voorzitter: Dank u wel. Ik had bij de bijdrage van Lokaal Belang willen vragen wie dit amendement nog meer steunt, maar nu we daar al zoveel over in gesprek zijn, kunnen we dat misschien beter nu doen.

Het is het amendement op aanscherping van de Notulen raadsvergadering 7 november 2024

9

inzet, onderzoekskosten innamepunt kringloop- en milieustation. Mag ik even inventariseren wie dit amendement op voorhand ook mede steunt, naast D66 en Lokaal Belang? Vooralsnog geen verdere steun voor dit amendement. Dank u wel. We hebben genoten de SGP. De SGP was als tweede aan de beurt. U heeft de loting niet meegemaakt. U mag meteen uw bijdrage doen. De heer Tiemstra: Voorzitter, dank u wel. Geachte aanwezigen, van de SGP-fractie een korte bijdrage naar aanleiding van de programmabegroting 2025 van de gemeente Waalwijk met de bijbehorende meerjarenramingen. Ons wordt gevraagd de programmabegroting vast te stellen en de daarbij behorende meerjarenramingen voor kennisgeving aan te nemen. Het zou ons niet verbazen dat de raad van Waalwijk hier vanavond met ruime meerderheid mee in gaat stemmen. Voorzitter, wij zitten een beetje met het punt de meerjarenramingen voor kennisgeving aan te nemen. Daar zit precies onze pijn. Twee jaar geleden aan het begin van deze bestuursperiode werd de raad ook gevraagd om de meerjarenraming voor kennisgeving aan te nemen, terwijl toen al werd gewaarschuwd voor ravijnjaar 2026 en later. In 2023 waren de meerjarenraming allemaal nog groen. In 2024 waren de cijfers die wij voor kennisgeving hebben aangenomen al donkerrood vanaf 2026 en nu lijken we drie financieel negatieve jaren op rij voor kennisgeving aan te moeten nemen.

Voorzitter, het klinkt alsof er niks aan de hand is. Raad, laat ons maar. Het komt wel goed. Maar het komt niet goed. In het coalitieakkoord van voorjaar 2022 hadden verschillende scenario's moeten staan. Een uitgaande van geld, dat heeft deze coalitie dus gedaan, en een uitgaande van een financieel probleem. Dat heeft deze coalitie dus niet gedaan. Zeg niet dat wij niet gewaarschuwd hebben. Ik vrees dat onze coalitie inderdaad de financiële problemen voor kennisgeving heeft aangenomen. Sterker nog, in eerste instantie hier de ogen redelijk dicht voor heeft gehad, inclusief het college. Er is ons immers een ambitieus collegeprogramma gepresenteerd. Nadat in de loop van 2023 bleek dat er toch wel een probleem aan zat te komen, zie de toen gepresenteerde meerjarenramingen, ging dit college vrolijk door met het uitvoeren van allerlei plannen. Dat moest ook wel, want er gaat een keer een moment komen dat zelfs deze raad gaat zeggen, ho, tot hier, stop, niet verder. Dat wordt straks met de behandeling van de kadernota zo richting de verkiezingen best nog wel wat, als we het dan eindelijk over de bezuinigingen gaan hebben. Voorzitter, wanneer we praten over meerjarenramingen vooruit, staat y ons wellicht ook wel toe dat we even achterom kijken. 2023, een uitgavetotaal van 175 miljoen. 2024, 191 miljoen. En 2025, bijna 216 miljoen.

In twee jaar tijd zijn onze uitgaven dus bijna met een kwart gestegen, ruim 40 miljoen meer, als kleine gemeente Waalwijk. Best om stil van te worden. We moeten vier tot 5 miljoen per jaar bezuinigen om zwarte cijfers te schrijven. De SGP is nog steeds van mening dat de generieke bezuiniging van 2 tot 4 procent op alle uitgavenposten mogelijk is. Niet zeggen, kan niet. Doen, zouden wij willen zeggen, want er komt toch zwaar weer aan. Voorzitter, een enkel voorbeeld. Een forse post in het sociaal domein in Waalwijk. In twee jaar tijd gestegen van ruim 61 naar 75 miljoen. De gemeente Heusden doet het nu Notulen raadsvergadering 7 november 2024

10

voor 57 miljoen op sociaal domein. Gemeenten van vergelijkbare omvang een verschil van 18 miljoen euro. Van ons de vraag, hoe is dit mogelijk? Van ons het advies, zoek elkaar eens op. Wat kunt u van elkaar leren? Voorzitter, een zinvolle eerste stap is het heroverwegen van het grondstoffenbeleidsplan dat in september jongstleden met onze tegenstem is vastgesteld. Dan hebben we de eerste 1,8 miljoen al te pakken. We geven tevens gehoor aan de storm van verontwaardiging uit de samenleving over deze plannen. De extra lesruimte voor de Koningschool à zes ton, bijna zes ton. We spreken hier later nog over. Had misschien ook voorkomen kunnen worden, als we allemaal wat scherper waren geweest. We begrijpen dat we in de begroting spreken over kapitaallasten in plaats van de investeringen. Dank u bij voorbaat voor de correctie die we straks ongetwijfeld gaan krijgen. Het gaat er ons om dat we elkaar bewustzijn laten zien van het zware weer waarin we ons begeven. Dat betekent minder zeil voeren, nu de storm eraan komt. Voorzitter, we gaan naar een afronding. Het is onbedoeld een wat kritisch betoog geworden. Er ligt voor dit college een forse uitdaging om het huishoudboekje van Waalwijk weer sluitend te maken. Zeker wanneer we ook nog een klein plusje willen neerzetten om tegenvallers op te vangen.

College en collega-raadsleden wensen we wijsheid bij het maken van de keuzes in deze richting. De SGP zal u in dezen op constructieve wijze terzijde staan. Tot zover in eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, meneer Tiemstra. Ik zie meneer Van der Pluijm van Lokaal Belang al opstaan. Meneer Van der Pluijm, gaat uw gang. De heer Van der Pluijm: Voorzitter, dank u wel. Ook dank aan de heer Tiemstra voor dit betoog. We willen als Lokaal Belang even ingaan op uw winstwaarschuwing, dat u denkt dat het niet goed gaat komen. Even de technische termen, een meerjarenbegroting neem je ter kennisgeving aan. Dat deden we ook in de positieve jaarresultaten. Toen vond u het ook geen probleem. Dat hoeft dan nu ook niet te zijn, want we denken dat het wel goed komt. Sterker nog, het college heeft een ombuigingsplan gepresenteerd, robuust financieel perspectief. Daarin moeten we bezuinigen voor 4 miljoen en daar staan nog voor 6 miljoen aan plannen in wat men nu aan het onderzoeken is. Dus onze vraag is, waarom maakt u zich daar nu zo’n zorgen over? De voorzitter: Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Allereerste, dankbaar, meneer Van der Pluijm, voor uw vraag en ook dat u dankbaar bent voor ons betoog.

Tweede, u zegt, waar maakt u zich nu zorgen over? Als we zien op dit moment in de meerjarenraming drie jaar op rij diep en diep rood, dat was vorig jaar het geval en twee jaar geleden was dat ook al zo. Ons wordt gevraagd dit voor kennisgeving aan te nemen. Als de meerjarenramingen positief zijn, dan hebben wij minder reden om ons zorgen te maken als dat de meerjarenramingen negatief zijn. Dan hebben we reden om ons zorgen te maken. Als ze zwaar negatief zijn, hebben we reden om ons grote zorgen te maken. We hebben eerder over bezuinigingen gesproken. Ik weet dat er in september 2023 hier vanuit de organisatie een soort voorzet is gegeven. Het is nu november 2024 en voor de kadernota 2026 gaan we het er hier met elkaar over hebben. Waar ik me zorgen over Notulen raadsvergadering 7 november 2024

11

maak, het ravijnjaar kunnen we niet alles aan doen, maar het tempo, het voortschrijdend inzicht van dit college en deze coalitie, en dan kijk ik ook Lokaal Belang aan als grootste speler binnen de coalitie, daar maak ik me zorgen over. Dat heb ik geprobeerd naar voren te brengen. De voorzitter: Meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Dank u wel, voorzitter. Ook dank aan de heer Tiemstra voor deze toelichting. Die zorg delen we niet helemaal, want de tijd heeft ons juist budget gegeven. De tekorten die voorspeld werden, waren eerst 8 miljoen en inmiddels is het juist gedaald, omdat we vanuit het Rijk meer gelden krijgen dan verwacht. Ook de najaarsberichten bieden weer meer ruimte. In dat opzicht is het niet erg dat we nu deze tijd ook gewoon benutten. Sterker nog, als we naar de plannen kijken voor 2026, kunnen we dat in maart 2025 prima in gaan vullen. Ik wil ook nog graag met u terugkomen op de coalitieplannen. Toen wij begonnen als coalitie aan deze termijn, toen hadden we een ruimte van 1,1 miljoen. We hebben nog een structurele ruimte gevraagd aan de organisatie van 500.000. U heeft het over andere getallen en dure coalitie plannen, maar het zijn helemaal geen dure coalitie plannen geweest. De voorzitter: Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Ik hoor nog niet direct de vraag. Ik wil wel ingaan op wat u zegt. U zegt, we hebben tijd gekocht.

We hadden een tekort van 8 miljoen voor de boeg en we hebben tijd gekocht, we hebben tijd gewonnen. Dat heeft in ons voordeel gewerkt. We hebben nu nog maar een tekort van 4 miljoen. Dat zou een beetje hetzelfde zijn als dat ik zeg van, gelukkig, we kunnen die hypotheek nog net betalen, maar tanken en onze boodschappen kopen en de gas-water-licht betalen, helaas, dat gaat niet meer. Dan vind ik geen argument. We moeten zorgen dat ons huishoudboekje op orde is. Zo proberen we het thuis en zo zou ik het ook graag in Waalwijk zien. Dat is één. Twee, grote coalitieplannen. Zie uw eigen coalitieakkoord. Ik denk dat u het betekent dan ik. Daar dan best een aantal flinke ambities in, terwijl aantoonbaar in 2022, in ieder geval staat mij een brief van de VNG voor ogen waarin werd gewaarschuwd, of een artikel Binnenlands Bestuur, ben ik kwijt, maar een van de twee, waarin in mei 2022 al werd gewaarschuwd voor wat komen ging. Uw coalitieakkoord is van na die datum. U hebt toen met een aantal wijze personen bij elkaar gezeten, een aantal ambities uitgesproken, programma's op een rij gezet. Dat gaan we doen. Met denk ik, hoop ik, weet ik niet, de wetenschap dat er financieel zwaar weer aan zat te komen. We zijn nu tweeëneenhalf jaar verder, we gaan al richting de volgende verkiezingen en nu zien we waartoe het geleid heeft. Ik zie nog steeds miljoenen te kort. Daar maak ik me zorgen over.

Ik weet niet of we het daarover eens worden, maar ik maak me er zorgen over. Trouwens, meneer Van Zelst ook. De voorzitter: Voldoende. Wilt u nog reageren? Meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Ee korte reactie. Dank u wel, voorzitter. Wij delen uw zorg, dus daarin trekken we gelijk op. We hebben er wel vertrouwen dat dat in maart goedkomt met goede gedegen bezuinigingsplannen. Notulen raadsvergadering 7 november 2024

12

De voorzitter: Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Dank u. Om daarbij aan te haken, meneer Van der Pluijm, misschien kunnen we daar dan ook gezamenlijk in optrekken. De voorzitter: Dank. Tot zover de reacties op de SGP. Dan nodig ik nu mevrouw IJpelaar uit van Lijst IJpelaar. Mevrouw IJpelaar: Dank u wel, voorzitter. Zoals Maya Angelou zei, we kunnen de toekomst niet voorspellen, maar we kunnen deze wel maken. Uw college wil blijven investeren in ambities, maar we staan voor grote financiële uitdagingen. In 2026 zal het Rijk veel minder geld beschikbaar stellen. Is het dan niet verstandig om uitgaven te beperken en dure plannen te vermijden? In de begroting missen we expliciete aandacht voor onze ouderen. Dit is het belangrijkste punt in mijn betoog waarin ik wil stilstaan bij twee thema's, inclusie en Wmo. Allereerst wil ik iedereen bedanken die heeft bijgedragen aan deze begroting en alle vragen van de raad heeft beantwoord, met een speciale vermelding voor het team van de griffie. Uw inzet wordt zeer gewaardeerd. Dit jaar was zwaar voor iedereen, ook voor ons als raadsleden. Onze taak om te controleren is hierdoor nog moeilijker geworden. We worden in 2025 geconfronteerd met meer grote veranderingen en een onzekere toekomst. Dit gaat niet alleen om geld, maar ook om zorgen over het klimaat, de samenleving en de invloed daarvan op de toekomst van onze gemeente.

Over de begroting stelden inwoners ons vragen. Waar staan we nu, moeten we gerust zijn over de komende jaren of wordt het na ons de zondvloed? Wat is het antwoord van het college? Ouderen en inclusie. Vorige week herdachten we 80 jaar vrijheid bij de Mariakapel in Waalwijk. Het viel me op dat het merendeel van de aanwezigen ouderen waren. Waar waren de jongeren? Waar waren de verschillende culturen die Waalwijk zo rijk maken? Het was een herdenking waarvoor al, met excuses, grijze koppen te zien waren met weinig vertegenwoordiging van de nieuwe generaties of van de mensen die na de oorlog naar Nederland zijn gekomen. Ook op 5 mei, de dag van de bevrijding, zouden we er juist samen moeten staan, ongeacht onze achtergrond. Zelfs de leerlingen die bij de herdenking aanwezig waren, zongen niet allemaal het Wilhelmus mee. Het Wilhelmus is niet zomaar een lied. Het is een symbool van onze geschiedenis, van alles wat we als land hebben doorgemaakt. We zeggen altijd, het mag nooit meer gebeuren. Maar weten we wel wat dat betekent? Weten onze jongeren wat de bevrijding inhoudt en wat vrijheid werkelijk is? Met deze motie willen we met Samen Waalwijk aandacht vragen voor een inclusieve benadering voor onze lokale geschiedenis en cultuur. Wij moeten alle generaties en culturen actief betrekken bij herdenkingen, zodat iedereen zich vertegenwoordig voelt.

Ouderen en jongen moeten samen de verhalen van de bevrijding delen en doorgeven aan de volgende generatie. Als wij dat niet doen, vergeten we straks waar we vandaan komen? Het gaat niet alleen om de lusten van het leven in Waalwijk, maar ook om de lasten. De verantwoordelijkheid om te weten waar je woont, om te begrijpen wat er gebeurd is en om ervoor te zorgen dat de geschiedenis niet vergeten wordt. Aanpak hem Wmo. De Wmo is er om kwetsbare mensen zoals ouderen en mensen met een beperking te helpen en zelfredzaamheid te bevorderen. We maken ons echter zorgen Notulen raadsvergadering 7 november 2024

13

over de manier waarop sommige middelen worden aangewend. Bijvoorbeeld wanneer iemand via PGB een scootmobiel krijgt maar kort daarna overlijdt, wordt het geld voor die scootmobiel niet teruggevorderd. De erfgenamen kunnen de scootmobiel verkopen en de opbrengst houden, wat niet de bedoeling is van de Wmo. Dit leidt tot verspilling van middelen die bedoeld zijn voor kwetsbare mensen die het echt nodig hebben. Daarom stellen wij voor om waar mogelijk altijd hulpmiddelen in natura te verstrekken. Dit zou helpen om te voorkomen dat hulpmiddelen onterecht worden verkwist. Daarnaast zouden wij de volgende maatregelen kunnen nemen. Meer inzet op hulp in natura, waar mogelijk altijd hulpmiddelen in natura verstrekken, regelmatige controles om te kijken of mensen nog steeds de hulpmiddelen nodig hebben, informatiecampagne zodat mensen kunnen begrijpen hoe de Wmo werkt en wat hun verantwoordelijkheden zijn. Laten we ervoor zorgen dat Wmo-gelden effectief worden ingezet, zodat we kwetsbare mensen kunnen blijven helpen. Daarom dien ik samen met de ChristenUnie, Samen Waalwijk en volgens mij ook D66 een motie in om extra maatregelen te nemen om verspilling van middelen te voorkomen en de middelen doelgerichter in te zetten. Laten we bouwen aan een Waalwijk waar iedereen zich thuis voelt, waar we zorgdragen voor onze ouderen, kwetsbaren en de jeugd.

Het is tijd om te blijven luisteren naar de verhalen van alle inwoners en ons beleid tastbaar te maken in het dagelijks leven. Ik sluit af met de woorden, ook een klein sterretje schijnt in het donker. Zelfs de kleinste bijdrage kan impact hebben, want iedereen telt. Voor zover, voorzitter. Motie: Bevordering van inclusie door dialoog over ons oorlogsverleden Constaterende dat: - Inclusie en diversiteit belangrijk zijn in Waalwijk. - Oudere inwoners waardevolle verhalen hebben over de geschiedenis van Waalwijk, zoals over de Tweede Wereldoorlog, die ons kunnen helpen om elkaar beter te begrijpen en ons meer met elkaar verbonden te voelen. - Het Wilhelmus en onze lokale geschiedenis belangrijke symbolen zijn van onze gezamenlijke identiteit en gedeelde waarden. - Het belangrijk is dat alle Waalwijkers, zoals nieuwe inwoners, jongeren en mensen met een migratieachtergrond, meer leren over onze lokale geschiedenis en cultuur. Overwegende dat: - Het delen van verhalen over onze geschiedenis kan zorgen voor een sterkere band tussen verschillende generaties en culturen in onze gemeente. - Het organiseren van gesprekken, zoals workshops of dialoogtafels, over geschiedenis en herdenkingen, kan bijdragen aan een meer diverse en inclusieve gemeenschap. Iedereen kan zich dan herkennen en gewaardeerd voelen bij herdenkingen.

- Het college het onderwerp ‘inclusie’ als prioriteit heeft gesteld en jaarlijks € 105.000 beschikbaar stelt voor deze onderwerpen. Verzoekt het college: 1. Bij de uitvoering van de inclusie-agenda aandacht te besteden aan het versterken van bestaande programma’s die onze lokale geschiedenis en cultuur toegankelijk maken voor nieuwkomers, jongeren en mensen met een migratieachtergrond.

Notulen raadsvergadering 7 november 2024

14

2. Meer samen te werken met lokale organisaties, scholen en gemeenschapscentra om informatie over onze geschiedenis en cultuur beter te verspreiden en inclusieve benaderingen toe te voegen aan educatieve programma’s. 3. Een plan te maken voor betere samenwerking met bestaande initiatieven en organisaties die zich richten op inclusiviteit, diversiteit en gezamenlijke herinnering aan onze geschiedenis, zodat middelen efficiënt worden ingezet en de samenwerking wordt versterkt. 4. De gemeenteraad in de eerste helft van 2025 te informeren over hoe inwoners, vooral nieuwkomers, jongeren en mensen met een migratieachtergrond, beter toegang krijgen tot onze lokale geschiedenis, cultuur en ons oorlogsverleden. Met deze motie willen we een belangrijke stap zetten naar een gemeenschap waarin iedereen zich verbonden voelt met onze geschiedenis. en gaat over tot de orde van de dag.

Motie: Verbetering van de Toewijzing en Controle van WMO-hulpmiddelen De raad, in vergadering bijeen op 7-11-2024, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: - De Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) bedoeld is om kwetsbare mensen, zoals ouderen en mensen met een beperking, te helpen en hun zelfredzaamheid te bevorderen, - Het soms voorkomt dat mensen een scootmobiel of ander hulpmiddel via het Persoons Gebonden Budget (PGB) krijgen, maar bij overlijden van de persoon het hulpmiddel niet wordt teruggevorderd en de erfgenamen het verkopen en het geld behouden. Overwegende dat: - Deze laatste constatering niet de bedoeling is van de WMO, - Het de bedoeling van de WMO is dat het geld en de hulpmiddelen terechtkomen bij de mensen die het écht nodig hebben, - Er een oplossing nodig is om oneigenlijk gebruik van WMO-gelden te voorkomen en hulpmiddelen herbruikbaar te maken voor andere cliënten. Verzoekt het college: 1. Alle fysieke hulpmiddelen, zoals scootmobielen, altijd in bruikleen te verstrekken, 2. Te zorgen dat hulpmiddelen na gebruik of bij overlijden weer beschikbaar komen voor andere mensen die deze hulpmiddelen nodig hebben, 3. Maatregelen te nemen om deze wijze van oneigenlijk gebruik van WMO-gelden in de toekomst te voorkomen. 4.

Informatiecampagnes te starten om mensen bewust te maken van de WMO en wat de verantwoordelijkheden zijn van hulpverleners en ontvangers. en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw IJpelaar. Ik zie mensen opstaan. Voordat ik ga vragen wie de moties ondersteunen, wil ik eerst nog even een punt van orde maken. Meneer Van Belkom is al twee bijdragen geleden de vergadering binnengekomen. Fijn dat u er bent. Mevrouw Veraa is, zoals aangekondigd, even vertrokken voor een korte onderbreking. Ze zal straks weer aanhaken.

Notulen raadsvergadering 7 november 2024

15

De motie Bevordering van inclusie door dialoog over ons oorlogsverleden. Dat is een motie ingediend samen met Samen Waalwijk. Staat niet op mijn lijstje. Zijn er anderen die deze motie ondersteunen? Ik zie de SGP, ik zie het CDA. De SGP en het CDA in ieder geval. En de motie Verbetering van de toewijzing en controle van Wmo-hulpmiddelen. Ik zie hier staan met ChristenUnie en Samen Waalwijk. U zei ook D66, of niet? SGP in ieder geval, ChristenUnie in ieder geval. De heer …: Voorzitter, klein punt van orde. Wij steunen wel, maar dienen niet mee in. De voorzitter: U steunt hem wel. D66 steunt hem ook. Dus de SGP steunt nog en D66. Dan gaan we nu naar de vragen die er zijn voor u. Ik zie meneer Lodenstijn klaarstaan. Meneer Lodenstijn van Lokaal Belang. De heer Lodenstijn: Dank u wel, voorzitter. Dank, mevrouw IJpelaar, voor uw bijdrage. Ik heb een vraag over de motie betreffende de Wmo. Ik mag gerust zeggen dat wij daarover van de week al contact over hebben gehad. Alle fysieke hulpmiddelen, zoals scootmobielen altijd in bruikleen te verstrekken, natuurlijk moeten we verspilling van Wmo-gelden zoveel mogelijk zien te voorkomen. Ik denk dat dat niet kan, wettelijk gezien. Mensen hebben altijd recht op het aanvragen van PGB. Wij kunnen dat wel aanbieden in bruikleen, maar als mensen zeggen, ik wil eens gebruikmaken van de PGB, dan zullen we toch gewoon die PGB moeten verstrekken.

Dan hebben we hetzelfde verhaal als waar u net mee komt, dat na het overlijden of anderszins de scootmobiel in de familie verkocht wordt. Ik denk dat het sympathiek is, maar dat het wettelijk niet kan. Ik hoop dat u daar nog onderzoek naar gedaan heeft, want dat was de vraag waarmee ik u van de week belde. Ik ben benieuwd naar het antwoord daarop. De voorzitter: Mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor de koppeling. Natuurlijk ben ik nadat u mij heeft gebeld gaan zoeken of het juridisch haalbaar is. Ik heb het even opgeschreven. Ja, de voorgestelde maatregelen passen binnen de Wmo-wetgeving. Ze bevorderen zelfredzaamheid en participatie van kwetsbare mensen. Als de gemeente zorgvuldig handelt en de rechten van de burgers respecteert, is het juridisch mogelijk. Ik ga u nog iets zeggen. Ik sta hier niet het wiel uit te vinden, want wij doen dat al in onze gemeente. U heeft gelijk, als iemand een scootmobiel aanvraagt en die zegt, ik wil dat via de PGB doen, dan proberen wij als gemeente het anders te regelen, zodat het bij ons blijft. Als die persoon dat wil, kunnen we dat niet verbieden, want dat is wettelijk vastgesteld. Je mag als gemeente best mensen erop wijzen dat het kan, dat die mogelijkheid er is.

Ook als gemeente kijken, want ik ben ook op leeftijd, als iemand die 90 is iets kon aanvragen, die heeft, met alle respect, niet zo’n lang leven meer voor zich, dan ga je dat niet via de PGB doen. Die persoon kan komen te overlijden. Die kan ook 100 worden, maar die kan ook komen te overlijden. Dan hebben we het geld weggegooid. We kunnen best, als mensen komen vragen, de mensen vertellen hoe het in elkaar zit. Daar gaat ook mijn motie over. De voorzitter: Meneer Lodenstijn. De heer Lodenstijn: Dank u wel, voorzitter Dank voor uw reactie. Ik snap het helemaal, maar dan klopt dictum 1 niet. Alle fysieke hulpmiddelen, zoals scootmobielen, altijd in Notulen raadsvergadering 7 november 2024

16

bruikleen te verstrekken. Dat kan wettelijk niet. Ik denk, we kunnen wel een policy spelen om mensen het te bewegen om het in bruikleen aan te vragen, maar als de mensen toch verzoeken om een PGB, dan kunnen wij niet nee zeggen. Dat gaat niet lukken wettelijk. De voorzitter: Mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar: Dank u wel, voorzitter. Ik ga niet in herhaling, want anders ga ik weer herhalen wat ik net gezegd heb. Ik wil dan even het oordeel van de wethouder dadelijk horen en dan kunnen we nog kijken wat we met dat dictum doen. De heer Lodenstijn: Gaan we doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie dat meneer Tiemstra hier ook op wil reageren. Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Voorzitter, dank u wel. Even tegen de heer Lodenstijn en tegen mevrouw IJpelaar. Ik denk dat meneer Lodenstijn en wij gemeen hebben dat we de motie allebei even sympathiek vinden. Daar zijn we het al over eens. U valt denk ik over wat in het eerste zinnetje staat, altijd in bruikleen te verstrekken, terwijl altijd mogelijk niet kan. Had er bijvoorbeeld gestaan, verzoekt het college alles in het werk te stellen om te bevorderen dat alle fysieke hulpmiddelen, scootmobielen, in bruikleen worden verstrekt, te zorgen dat of te bevorderen dat, als er zoiets gestaan had, dan zit er nu als in. Is dat voldoende om u mee te krijgen? De voorzitter: Meneer Lodenstijn.

De heer Lodenstijn: Zou voor mij voldoende zijn, want dan sluit je de PGB niet uit. Die kun je ook niet uitsluiten. De heer Tiemstra: Mevrouw IJpelaar? De voorzitter: Wilt u uw microfoon even uitzetten? Mag ik haar uitnodigen, vindt u dat goed, meneer Tiemstra? De heer Tiemstra: Is echt nog wennen, voorzitter. De voorzitter: Is prima. Mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar: Via u bedank ik de heer Tiemstra voor zijn steun en ook zijn interactie met Lokaal Belang. We gaan het straks even bekijken met ons allen. Dank u wel. De voorzitter: Prima. Dank u wel. Meneer Bokšan. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Ik had een vraag over de volgende motie, over het oorlogsverleden. Ik weet niet, de heer Van der Pluijm, of er nog andere vragen zijn over deze motie, want dan wacht ik daar nog even op. Wij zagen deze motie een twijfelden heel erg met hetgeen wat is opgeschreven, dat er specifieke doelgroepen werden uitgelicht. Nu ik het betoog van mevrouw IJpelaar hoor, ben ik het helemaal met haar eens, over dat we nog meer aandacht moeten besteden aan ons oorlogsverleden. Vorig jaar was volgens mij nog zelfs een onderzoek dat 25 procent van onze jongeren Notulen raadsvergadering 7 november 2024

17

holocaustontkenning ondersteunt. Dat soort dingen zijn ongelooflijk zorgelijk. Gelukkig zijn er ook nog voldoende jongeren die wel opstaan tegen dit soort dingen. Ik was benieuwd, richting mevrouw IJpelaar, wat haar keuze was om deze specifieke doelgroepen uit te lichten en of we, als we deze motie, waar we best wel bereid zijn om deze te gaan steunen, of we nog specifieke aandacht kunnen besteden aan echt dingen zoals antisemitisme en holocaustontkenning en dat soort dingen. Daar was ik nog benieuwd naar. De voorzitter: Mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar: Via u, dank u wel, meneer Bokšan. Ik heb natuurlijk geen bewijzen dat hier in Waalwijk wat u noemt, wat u net zei, speelt. Ik doe altijd een factcheck voordat ik iets schrijf, dus daar heb ik geen bewijzen van. Daarom heb ik het ook niet benoemd. Wat mij getriggerd heeft om dit te doen, is dat wij een waaier van culturen in Waalwijk hebben, waaronder ik ook. Als ik dan naar zo'n herdenking ga en ik kijk rond en ik zie alleen maar eentje, dan vraag ik me af, wisten ze dat dat die herdenking er is, was? Misschien is het niet wat hen interesseert, maar wij moeten ze daar wel op wijzen dat wij herdenkingen hebben in ons land en lokaal in Waalwijk. Daar gaat mijn motie over. Ik ben blij te horen dat u mijn betoog wel to the point vond. De voorzitter: Meneer Bokšan. De heer Bokšan: Altijd, mevrouw IJpelaar.

Dan ben ik nog wel even benieuwd hoe de wethouder hiernaar kijkt, om te kijken hoe we dan specifiek aan dit soort dingen aandacht kunnen besteden in de lokale inclusieagenda. We hebben ook volgens mij een lokale educatieve agenda. Ik weet niet of het daar ook nog onderdeel van kan zijn. Die middelen zijn er inderdaad. Volgens mij is inderdaad de vraag hoe we dit kunnen implementeren. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, meneer Bokšan. Meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Voorzitter, dank u wel. Mijn vraag, vragen, gaan over dezelfde motie. Ook dank aan mevrouw IJpelaar voor haar mooie betoog, zoals we dat van haar gewend zijn. Onze vragen zijn, als u het heeft over het onder de aandacht brengen van onze lokale geschiedenis, heeft u dan over specifiek scholen, basisscholen, middelbare scholen, of juist andere organisaties? Of misschien beide? Mijn tweede vraag is, heeft u een idee van de kosten? U gaat daar in uw motie niet op in, maar dat bevorderen zal toch ook weer al meer middelen en inzet vragen. Dat is vraag twee. Vraag drie is, u haalde het al aan, rondom de herdenkingen, pak 4 mei. Dan is er natuurlijk al veel aandacht juist specifiek voor de lokale geschiedenis. Vindt u dat dan niet voldoende? Wat wilt u meer nog daaraan doen? De voorzitter: Mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar: Dank u wel, voorzitter.

Via u, om op het laatste terug te komen, ik heb het net verteld. Het doet mij pijn dat bij zo'n 80-jarige herdenking van Waalwijk, Notulen raadsvergadering 7 november 2024

18

waar ik al 60 jaar woon, niet de nieuwe Nederlanders daar zie. Waarom zijn ze er niet? Ik zag ook geen jongeren, dus het is ook aan ons om te zorgen met die inclusieagenda dat dit wel gebeurt. Misschien wisten de mensen dat niet. Daar kan ik wel boos over zijn en verdrietig over blijven, maar ik kan het ook bespreekbaar maken, wat ik nou hier ook doe. Uw tweede vraag was de financiën. Dat heb ik al niet tegen D66 ook gezegd. We willen dat het geïmplementeerd wordt bij scholen. U heeft het wel gelezen, wat ik allemaal heb gezegd in de motie. Ik ga dat hier niet weer herhalen. We hebben ook een inclusieagenda, waar het college 105.000 euro voor heeft klaargezet. Daar kunnen we dat ook uit betalen. Ik kan niet op voorhand zeggen, dat gaat 5000 euro kosten, want misschien kunnen we dat implementeren in de dingen die we al hebben, om die wat sterker te maken. Laten we even kijken wat en hoe de wethouder hierover denkt. Vindt u dat goed? De voorzitter: Prima, de heer Van der Pluijm? De heer Van der Pluijm: Dank u wel, mevrouw IJpelaar, voor uw toelichting. Nog één, en dat was de eerste vraag. Ziet u daarvoor alleen een taak bij de scholen? Ik denk dan bijvoorbeeld aan basisscholen, middelbare scholen. Of ook andere organisaties, en zo ja, welke dan? De voorzitter: Mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar: Bijvoorbeeld de SALHA, de bibliotheek.

Alle organisaties die met inclusie bezig zijn, kunnen dit oppakken. Is dat genoeg? De heer Van der Pluijm: En ook onderwijs? Mevrouw IJpelaar; Onderwijs, natuurlijk. Onderwijs ook. We krijgen hier nieuwe Nederlanders die hier niet zijn geboren, die naar school gaan. Die gaan ook meedoen met herdenkingen. Ze weten niet hoe het Wilhelmus in elkaar zit en wat het betekent. Ik vind dat wij dat nu bespreekbaar moeten maken. Straks zijn de ouderen als ik er niet meer en dan is het Wilhelmus weg. Dat moeten we niet hebben. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Van Zelst. De heer Van Zelst: Voorzitter, ik wil even reageren op meneer Van der Pluijm. U zegt van, hoe gaan we dit doen en wat kunnen we doen en wat gaat het kosten? Ik denk dat dit helemaal niet zo duur hoeft te zijn, maar dat het vooral ligt aan een stuk communicatie en organisaties, scholen en wat voor platforms ook goed informeren wie je erbij moet betrekken. Ik zit zelf in het comité 4-5 mei in Sprang-Capelle. We hebben twee jaar geleden een meisje gehad die zong vanuit Oekraïne bij de herdenking. Volgens mij was u daar zelf bij. Wij hebben die mensen er zelf bij betrokken. Ook mensen van Vluchtelingenwerk die dan ook bloemen komen leggen. We kunnen veel zelf doen, maar we moeten het op gang helpen. Dat kan met eenvoudige communicatie, denk ik. Hoeft het niet zo veel kosten. Er zit een stukje bewustwording achter.

Ik denk dat het een prima motie is. Dank u wel. De voorzitter: Meneer Van der Pluijm, voldoende?

Notulen raadsvergadering 7 november 2024

19

De heer Van der Pluijm: Voldoende, voorzitter. Dank u wel. Mevrouw IJpelaar: Dank u wel, Danny. De voorzitter: Dank u wel. Dan sluit ik deze bijdrage af en dan gaan we naar Samen Waalwijk. Meneer Frodyma, gaat uw gang. De heer Frodyma: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, even een vooraf-mededeling nog even, in verband met de actualiteit van het onderwerp. Een van de onderwerpen die ik vanavond bespreek, heb ik mijn bijdrage moeten aanpassen. Er was geen tijd genoeg uiteindelijk, heb ik begrepen van de griffie, omdat alles al bij de drukker lag. Er zit een kleine aanpassing in mijn bijdrage. Voorzitter, voor ons ligt ter behandeling de begroting van 2025. Wat hierbij direct opvalt, is dat alleen de begroting voor het jaar 2025 sluitend is en de doorkijk naar de jaren 2026, 2027 en 2028 niet. Dit is zorgelijk. De gedachte hierachter is dat onze grootste geldschieter, de overheid zelf, mogelijk toch met aanvullend geld over de brug gaat komen. Het college heeft al wel bezuinigingsplannen in de steigers hiervoor staan, maar geeft aan dat het nog te vroeg is om grote uitgaven nu al on hold te zetten en gaat door met de uitvoering van het coalitieprogramma, zonder deze nog voorlopig in de bezuinigingen te betrekken. Wij vinden dat onverstandig en onverantwoord financieel beleid.

Tijdens de gespreksavond van vorige week hebben wij nog aandacht gevraagd voor het feit dat naast de mogelijk verminderde inkomsten van het Rijk vanaf het ravijnjaar 2026 ook de inkomsten uit grondverkopen in de komende jaren drastisch minder zullen gaan bedragen. Immers, bij de verkoop van gronden van Haven 8 Oost afronding zullen hiervan de inkomsten grotendeels wegvallen. Om hiervoor maar eens een indruk te geven van waar we nu over praten, bedragen de inkomsten uit grondverkopen voor het jaar 2025 meer dan 27 miljoen euro, hetgeen maar liefst 50 procent van al de overige inkomsten bedraagt die de gemeente zelf genereert. Weliswaar is dit incidenteel geld, maar op de totale begroting van Waalwijk bedraagt dit wel 12,5 procent. Voorzitter, de verminderde inkomsten vanuit het gemeentefonds en op termijn de verminderde inkomsten uit grondverkopen voelden dan ook voor ons onzeker aan. Dit terwijl best veel risico's op ons afkomen met betrekking tot grote projecten, zoals de gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat, de insteekhaven, de ontwikkeling van de Els, de onzekere financiële situatie van het Schoenenkwartier en, niet te vergeten, de windmolens waarbij de gemeente Waalwijk zelf optreedt als ontwikkelaar en daarnaast ook nog een achtervangfunctie bekleedt met betrekking tot een lokaal eigendom hiervan, welke ook de nodige risico's met zich mee gaan brengen.

Voorzitter, met betrekking tot de windmolens vragen we dan ook af of het college vandaag nog eens duidelijkheid kan brengen over de eerder gestelde vraag van Lokaal Belang of bedrijven mogen participeren in het lokaal eigendom hiervan. Door deelname van de bedrijf hieraan kan namelijk door de coöperaties veel eerder aan de financieringseisen worden voldaan en de risico's voor de achtervangfunctie die de gemeente hierbij loopt verder hierdoor kunnen worden teruggebracht. De REX voorziet hier namelijk juist wel in. Voorzitter, verder heeft Samen Waalwijk een viertal punten waarvoor wij aandacht vragen. Eerste punt is de uitbreiding en verbinding van natuurgebieden tussen de Spoordijk Notulen raadsvergadering 7 november 2024

20

Haven 8 Oost afronding. Voorzitter, wij zouden graag zien dat de natuur ten noorden van de Spoordijk wordt doorgetrokken naar de te ontwikkelen natuur die inmiddels in kaart en in beeld is gebracht op 17 oktober bij de informatieavond over Haven 8 Oost afronding. Het doel hiervan is uiteindelijk om de natuurgebieden aan elkaar te verbinden, hetgeen goed is voor de biodiversiteit van flora en fauna. Daarnaast kan hiermee ter plaatse de CO2-uitstoot worden gecompenseerd, welke momenteel nog steeds de verdere plannen van het GOL en de insteekhaven deels ophouden. Vervolgens creëren we naast een ecologische zone ook een mooie recreatie- en wandelgebied. Analoog de situatie zoals we die kennen bij de Moerputtenbrug in Den Bosch. Wij verzoeken het college dan ook om dit plan eens mee te nemen naar het overleg met provincie die met de gemeente Heusden hierover plaatsvindt. Tweede puntje, de sporthal in Waspik. Voorzitter, wij hebben het afgelopen jaar samen met de jongeren in Waspik en kartrekkers van diverse sportverenigingen over hun lang gekoesterde wens voor uitbreiding van de sportvoorzieningen aan tafel gezeten. Vanochtend moeten we uit de krant lezen dat het college een locatie voor een nieuwe sporthal met een beachvolleybalveld voor ogen heeft. De keuze die het college maakt, helpt echter alleen de gebruikers van de sporthal.

Ook andere sportverenigingen in Waspik hebben recht op een toekomst zoals de tennisvereniging in Waspik, die niet kan uitbreiden met padelkooien, en de voetbalvereniging in Waspik, waarvan de maat van de voetbalvelden niet voldoet en wil gaan uitbreiden naar de toekomst toe. Vandaar ook dat wij hierover met een motie komen en het college hierin verzoeken om voor de kadernota van 2026 te komen met een voorstel waarbij de verschillende alternatieven naast elkaar worden gezet en die voor alle sportverenigingen in Waspik een oplossing gaat bieden. Komen we bij mijn derde punt, een regeling voor mantelzorgers. Voorzitter, bij de vaststelling van de Parkeerverordening heeft Samen Waalwijk aandacht gevraagd voor de mantelzorgers die zorg verlenen in gebieden waar het vergunningensysteem geldt. Wethouder Klerx gaf toen aan dat, gezien de tijdsdruk, er geen ruimte was om een mantelzorgregeling voor te bereiden en dat er een aanzet zou worden gegeven om met deze regeling te komen. Na vaststelling hiervan bleek dat er geen mantelzorgregeling kwam en dat de mantelzorgers gebruik moesten maken van de bezoekersregeling. Voorzitter, Samen Waalwijk wil mantelzorg extra waarderen en in het begin van volgend jaar met een initiatiefvoorstel komen om voor deze specifieke doelgroep een soepele regeling te maken. Kom ik bij mijn vierde punt, leefbaarheid in kernen en wijken.