R5.10-21 Bijlage 2 Jaarstukken 2020 Baanbrekers

voorlopige jaarstukken 2020 dagelijks bestuur 26 maart 2021 algemeen bestuur 12 april 2021 geen accountantscontrole toegepast

INHOUD 1.

ALGEMEEN........................................................................................................................... 4

1.1

Directieverslag ..................................................................................................................................... 5

1.2

Besluit tot vaststelling van de jaarstukken .......................................................................................... 7

2.

JAARVERSLAG....................................................................................................................... 9

2.1 Programmaverantwoording ................................................................................................................ 9 2.1.1 Deelprogramma 1: Inkomensondersteuning ...................................................................................... 10 2.1.2 Deelprogramma 2: Re-integratie & Participatie .................................................................................. 15 2.1.3 Deelprogramma 3: Leerwerkstructuur ................................................................................................ 19 2.1.4 Gemeentelijke bijdragen ..................................................................................................................... 23 2.2 Paragrafen ......................................................................................................................................... 24 2.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................................................... 25 2.2.2 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................. 29 2.2.3 Financiering .........................................................................................................................................

30 2.2.4 Verbonden partijen ............................................................................................................................. 32 2.2.5 Bedrijfsvoering..................................................................................................................................... 36

3.

JAARREKENING 2020.......................................................................................................... 43

3.1

Balans per 31 december 2020 ............................................................................................................ 44

3.2

Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ........................................................................ 46

3.3 Toelichtingen ..................................................................................................................................... 47 3.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................................... 47 3.3.2 Toelichting op de balans per 31 december 2020 ................................................................................ 51 3.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.................................................. 63 3.3.4 Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid ............................................................ 72 3.3.5 Wet normering topinkomens (WNT) ................................................................................................... 74

4.

BIJLAGEN BIJ DE JAARREKENING ........................................................................................ 78

4.1

SiSa-bijlage bij de jaarrekening (versie d.d. 25-02) ............................................................................. 78

4.2

Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld ....................................................................... 79

4.3

Specificatie bijzondere bijstand ......................................................................................................... 80

4.4

Personele bezetting 2020 .................................................................................................................. 81

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

2

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

3

1. ALGEMEEN Voor u liggen de jaarstukken van Baanbrekers over het jaar 2020. De jaarstukken vormen het sluitstuk van de planning- en controlcyclus van 2020 en bestaan uit de volgende onderdelen: 1. Een algemeen deel met daarin het directieverslag dat de ontwikkelingen op hoofdlijnen beschrijft; 2. Het jaarverslag 2020, bestaande uit de programmaverantwoording en de verplichte paragrafen; 3. De jaarrekening 2020, bestaande uit de balans, het overzicht van baten en lasten over het boekjaar en de toelichtingen; 4. Diverse bijlagen.

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

4

1.1 Directieverslag 2020: ‘business as usual’ én ‘unusual business’ Tja, corona, ook in dit jaarverslag kunnen we daar niet omheen. Plannen die we hadden, konden in de ijskast. Doelstellingen die we hadden, moesten we bijstellen. De pandemie en de gevolgen op sociaaleconomisch vlak slokten afgelopen jaar het grootste deel van onze aandacht op. De coronacrisis zorgde ervoor dat veel zelfstandigen bij ons aanklopten. We hadden het enorm druk met de Tozo-coronahulp voor deze relatief nieuwe cliëntengroep. We zagen ook dat onze zakelijke relaties het óf heel druk kregen, óf met te weinig werk kwamen te zitten. Hierdoor kwamen er flink wat Sw-medewerkers die buiten de bedrijfsmuren aan de slag waren, tijdelijk terug naar Baanbrekers. Hierdoor kregen we het ook drukker in onze cleanroom, waar we spuiten voor de IC’s samenstelden. Corona zorgde er verder voor dat we onze organisatie op anderhalve meter afstand moesten inrichten, dat we onze dienstverlening moesten aanpassen, dat tijd- en plaatsonafhankelijk werken gemeengoed werd en dat ons arbeidsongeschiktheidsverzuim toenam. We vertaalden alle RIVM-regels naar de werkvloer en deden er samen alles aan om alle medewerkers gezond te houden. Ondanks de coronacrisis hebben we in 2020 als organisatie nieuwe stappen gezet met onze inbewegingkoers.

Bij WML Facilitair namen we afscheid van een aantal schoonmaakopdrachten en van de schoonmakers die met deze opdrachten actief waren. Hierbij werkten we volgens het principe ‘mens-volgt-werk’, zodat iedereen gewoon aan het werk kon blijven. Ook op groengebied schaalden we wat af. Bij Baanbrekers maakten we grote keuzes door onze wasserij en onze cleanroom definitief te sluiten. Dit gebeurde in goed overleg met onze opdrachtgevers. De medewerkers die hierdoor ‘vrij’ kwamen, vonden inmiddels bijna allemaal weer een plaatsje op andere afdelingen of gingen op detacheringsbasis aan het werk buiten Baanbrekers. Bij mooie bedrijven zoals Lightronics bijvoorbeeld. Bizar dat juist in een moeilijk jaar als 2020 deze opdrachtgever te maken kreeg met een grote tegenslag in de vorm van een bedrijfsbrand. Mooi om te zien dat we – door het sluiten van de wasserij – samen snel en flexibel konden inspelen op de nieuwe werkelijkheid van Lightronics. Binnen de kortste keren konden we bij Baanbrekers in de oude wasserij het werk voor deze opdrachtgever hervatten. In 2020 werkten we aan de verdere concretisering van onze koers. Helaas moesten we door de coronaomstandigheden het tempo aanpassen. Maar we zijn goed op weg en konden eind 2020 weer wat gas bijgeven. Nauw samenhangend met onze koers is uiteraard onze huisvestingsproblematiek. We hebben lang gedaan met onze huidige jas.

Het werd tijd om gebouwtechnisch te kijken naar een nieuwe en betere jas. Hiervoor hebben we een analyse gemaakt. Die analyse gaat in 2021 leiden tot bestuurlijke keuzes op het gebied van huisvesting. Tegelijkertijd zijn we bezig met het bekijken hoe we onze organisatie effectiever kunnen inrichten, zodat we onze taak op het gebied van werk, meedoen en inkomen ook in de toekomst goed kunnen uitvoeren. In 2021 gaan we hiermee volop aan de slag. 2020 stond ook in het teken van de evaluatie van onze ‘geboortepapieren’. We zijn een uitvoeringsorganisatie op basis van een gemeenschappelijke regeling (GR) tussen de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk. Jaren geleden besloten deze gemeenten dat het slimmer, beter en efficiënter was om innig samen te werken op het gebied van sociale zaken en sociale werkgelegenheid. Die samenwerking heet Baanbrekers. Er is destijds afgesproken dat er regelmatig wordt gekeken hoe het met de samenwerking is gesteld. De evaluatie van onze GR is uitgevoerd door Berenschot. De conclusie van Berenschot is dat Baanbrekers goed werk levert en dat de samenwerking voor alle partijen meerwaarde biedt. Wel moet nog worden bekeken hoe het zit met de onderlinge verdeling van de financiële bijdragen. Besluitvorming hierover vindt in 2021 plaats. Overigens blijkt uit

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

5

de evaluatie, maar ook uit de landelijke benchmark dat Baanbrekers ook nu weer in de top van Nederland presteert. Een prestatie waar we met z’n allen trots op mogen zijn! Wat betreft financiën hebben we het goed gedaan in 2020. We boekten een positief resultaat. Dit deden we doordat we ons werk goed uitvoerden. Maar een belangrijke oorzaak voor het resultaat was de compensatie vanuit het Rijk omdat we vanwege corona inkomsten zijn misgelopen en extra kosten hebben gemaakt. Dit zal zeker ook voor 2021 gelden, echter is het op dit moment nog niet zeker of en in welke mate het Rijk dit weer zal compenseren. Omdat we nog forse kostenposten hebben die een directe relatie hebben met de coronapandemie zal het bestuur worden voorgesteld een deel van het jaarrekeningresultaat door middel van budgetoverheveling hiervoor beschikbaar te houden. Met de nog steeds voortwoedende pandemie en de economische gevolgen daarvan, wordt 2021 een spannend jaar. Als Langstrater ben ik 1 juni 2020 op de Baanbrekerstrein gestapt. Een mooi bedrijf, dat midden in de samenleving staat. Een voorziening die van nut is voor alle inwoners van onze mooie regio. Als directeur draag ik daar graag mijn steentje aan bij. Tot juni 2020 werd de directiefunctie uitgevoerd door oud-directeur Ahmed Kansouh en door plaatsvervangend directeur Eric van Agt.

Ik bouw samen met alle collega’s en onze bestuurders verder aan onze koers, het vertrouwen, de cultuur en de transparantie. Samen blijven we werken aan slimme manieren om mensen aan het werk te helpen en te houden. Bij Baanbrekers staat de mens centraal. Baanbrekers wil graag mensen laten meedoen aan werk, dat het liefst zo regulier mogelijk is. Daarom willen we dat iedereen in beweging komt en dat we nog meer gaan samenwerken om die beweging te realiseren. Hiervoor hebben we onze mensen, onze gemeenten, onze samenwerkingspartners, onze ondernemers en onze werkgevers nodig. Samen maken we werk van participatie. Samen gaan we voor een meer inclusieve Langstraat. Helaas konden we in verband met de coronacrisis in 2020 geen Participatieprijzen uitreiken, waardoor we onze opdrachtgevers en werkgevers niet extra in het zonnetje konden zetten. Dat maken we zeker goed als de coronapandemie is geluwd. 2020 was een jaar waarin het zowel ‘business as usual’ als ‘unusual business’ was. Over alles wat we in 2020 deden en over onze taken en verantwoordelijkheden leest u meer in het jaarverslag dat momenteel voor u ligt. In dit verslag gaan we in op wat Baanbrekers in de meest brede zin van het woord heeft opgeleverd en wat een en ander aan inzet van mensen en middelen heeft gevraagd.

Jaarrekeningresultaat De jaarrekening 2020 sluit met een voordelig resultaat van afgerond € 3.858.000. Dit komt onder andere door de incidentele Rijkscompensatie vanwege omzetderving als gevolg van corona en andere niet voorzienbare en niet beïnvloedbare factoren. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening (onderdeel 3.3.3.) zijn de belangrijkste verschillen per deelprogramma nader toegelicht. Zoals eerder gezegd is een deel van deze gelden nog nodig in 2021. Het daarna resterende voordelig resultaat wordt conform de gemaakte afspraken in de gemeenschappelijke regeling na vaststelling van de jaarrekening terugbetaald aan de deelnemers. Ad van Oudheusden directeur

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

6

1.2 Besluit tot vaststelling van de jaarstukken Vastgesteld door het algemeen bestuur van Baanbrekers in de openbare vergadering van 17 mei 2021.

Het bestuur voornoemd,

A. van Oudheusden

R. Bakker

Secretaris

Voorzitter

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

7

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

8

2. JAARVERSLAG 2.1 Programmaverantwoording Baanbrekers is in 2013 opgericht als intergemeentelijke uitvoeringsorganisatie op het gebied van werk en inkomen. De taken die Baanbrekers namens de gemeenten uitvoert, zijn vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling. Baanbrekers kwam tot stand door een fusie van WML (uitvoeringsorganisatie sociale werkvoorziening) en ISD Midden-Langstraat (uitvoeringsorganisatie voor sociale zaken). Baanbrekers streeft naar een zo hoog mogelijke maatschappelijke participatie van de inwoners van de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk. De focus ligt daarbij vooral op het zoveel mogelijk aan een reguliere baan helpen van mensen met een afstand tot op de arbeidsmarkt. Belangrijke waarden voor de uitvoeringsorganisatie zijn zelfredzaamheid, duurzame samenwerking en sociale innovatie. Aan de bestuursorganen van Baanbrekers zijn de bevoegdheden tot regeling en bestuur overgedragen met betrekking tot de uitvoering van: -

-

de Wet werk en bijstand (WWB); het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz 2004); de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW); de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ); de Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) en de daarop gebaseerde (uitvoerings)regelingen, voor zover die uitvoering aan de gemeenten is opgedragen, dit met uitzondering van het vaststellen van de verordening wachtlijst (artikel 12, lid 2 Wsw), de verordening persoonsgebonden budget (artikel 7, lid 10 Wsw) en de verordening cliëntenparticipatie (artikel 2, lid 3 Wsw); het oprichten, exploiteren en in stand houden van activiteiten voor industriële werkzaamheden, facilitaire dienstverlening, detacheringen en trajectbegeleiding, welke gericht zijn op het behouden dan wel het bevorderen van de arbeidsbekwaamheid van de werknemer mede met het oog op het kunnen gaan verrichten van arbeid onder normale omstandigheden.

Voor de opstelling van de begroting en jaarrekening is uitgegaan van één programma in de zin van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

9

2.1.1 Deelprogramma 1: Inkomensondersteuning In meerdere opzichten kijken we terug op een uitzonderlijk jaar. Het is het jaar waarin we door Covid19 ineens te maken kregen met een harde stop op de jarenlange daling van het aantal bijstandsgerechtigden. Tegelijkertijd is het, mede dankzij de maatregelen (NOW en Tozo) die door de overheid werden ingezet in combinatie met onze eigen inspanningen om mensen te laten reintegreren, bij een minimale groei gebleven.

BUIG Het aantal uitkeringsgerechtigden in de Midden-Langstraat bedroeg ultimo 2020 1.444. We startten met een aantal van 1.407 in 2020. Dat het volume niet significant is toegenomen wil niet zeggen dat we weinig nieuwe aanmeldingen kregen. Integendeel. Circa 850 mensen hebben zich bij Baanbrekers gemeld voor ondersteuning naar werk en / of in inkomen. Dat is hoger dan de 700 mensen in 2019. Een hoge in- en uitstroom in de bijstand laat zien dat er veel dynamiek zit in het bijstandsbestand. Er is dan een grote groep mensen die kort van de uitkering afhankelijk is. Bij Baanbrekers is een klein kwart van de mensen binnen drie maanden na aanvang uitkering weer uitgestroomd.

De stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden was in 2020 kleiner dan begroot. Mede hierdoor zijn de uitkeringslasten minder gestegen dan het budget dat het Rijk ervoor beschikbaar stelt. Het resultaat op de BUIG is in 2020 gestegen ten opzichte van 2019. Naast de uitkeringen worden uit het

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

10

BUIG-budget ook de loonkostensubsidies in het kader van de Wet Banenafspraak en Beschut Werk betaald. Deze laatste twee posten zijn toegelicht bij deelprogramma 2: Re-integratie & Participatie. Ontwikkeling uitkeringsbestand 2020 per gemeente Gemeente Stand per......................................... 31-12-2019 Instroom Uitstroom 30-4-2020 Instroom Uitstroom 31-8-2020 Instroom Uitstroom 31-12-2020 Gemiddeld 2020 Gemiddeld 2019

Heusden

Loon op Zand

Waalwijk

Totaal

485 55 45 495 46 28 513 57 63 507

217 33 25 225 22 18 229 25 34 220

705 78 72 711 70 60 721 94 98 717

1.407 166 142 1.431 138 106 1.463 176 195 1.444

501 487

224 223

717 721

1.442 1.431

Bron: Werap - totaal 2020

Tozo De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig Tozo 2020 Aanvragen Besluiten ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen Noodpakket LO Tozo 1 2.211 1.933 van het kabinet om ondernemers te Noodpakket LO Tozo 2 477 455 ondersteunen tijdens de coronacrisis. 438 339 Baanbrekers voert deze regeling namens de Noodpakket LO Tozo 3 279 147 gemeenten uit. Zelfstandige ondernemers Noodpakket KAP Zelfstandig kunnen een beroep doen op ondersteuning levensonderhoud of op een krediet tegen een lage rente (2%). De uitkeringslasten die Baanbrekers hiervoor maakt, worden volledig door het Rijk vergoed. Voor de uitvoeringkosten wordt een vast bedrag per genomen besluit op een aanvraag ontvangen. Een deel van de kosten die in 2020 zijn ontstaan lopen ook door in het nieuwe jaar. De uitvoeringsvergoeding is bedoeld ter financiering van het hele uitvoeringsproces dat vanaf aanvraag wordt doorlopen. Er worden niet alleen kosten gemaakt voor het beoordelen van / besluiten op aanvragen. Ook voor de afhandeling, het onderzoeken (bijv. terugvordering) en voor het afhandelen van ontvangen bezwaarschriften worden in een later stadium nog kosten gemaakt. In eerste instantie liep de Tozo-regeling van 1 maart tot 1 juni 2020 (Tozo 1). Vervolgens is de regeling twee keer verlengd (Tozo 2 en 3).

Omdat we prioriteit moesten geven aan de invoering hiervan zonder dat de reguliere werkzaamheden in het gedrang zouden komen, is er veel op Baanbrekers af gekomen. Naast het inzetten van eigen personeel, mede van andere afdelingen, hebben we ook expertise moeten inhuren. Dit alles heeft er wel voor gezorgd dat we het proces en de afhandeling van de aanvragen goed in de grip hebben gehouden. Zoals hierboven aangegeven zijn er tot nu toe drie fasen in de regeling, Tozo 3 loopt door tot 1 april 2021 (waarna deze overgaat in Tozo 4). Het aantal aanvragen levensonderhoud in Tozo 1 was fors. Dit is in de twee opvolgende fasen aanzienlijk minder geworden. Enerzijds als gevolg van de oplevende economie in de zomer, anderzijds door een bijkomend criterium om (opnieuw) in aanmerking te kunnen komen voor deze regeling: er werd voortaan ook gekeken naar het inkomen van de partner. Ook het aantal aanvragen voor kredieten (met een maximum van 10.157 euro) was in de 1e fase het hoogst. Tot het eind van 2020 zijn er 279 kredieten aangevraagd, waarvan tot eind mei 2020 er al 210

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

11

waren ontvangen. Ruim 100 zijn er toegekend én betaald. Niet alle aanvragen levensonderhoud en krediet zijn toegekend. Een aantal aanvragen werd ingetrokken door de aanvrager of werd na beoordeling afgewezen of buiten behandeling gesteld. Tot eind van het jaar zijn 60 bewaren op Tozobesluiten binnengekomen. Bbz (Besluit bijstandsverlening zelfstandigen) De economische crisis en de belangstelling van ondernemers voor de Tozo-regeling heeft ook effect op de Bbz-regeling. Er is in 2020 aanzienlijk minder beroep gedaan op ondersteuning vanuit Bbz. Logisch, omdat de Tozo-regeling kan worden gezien als een versoepelde Bbz-regeling. Invordering BUIG In 2020 is € 646.000 ontvangen van debiteuren die in het verleden te veel bijstand hebben ontvangen. Dit is meer dan vorig jaar (€ 577.000) en ondanks het gegeven dat ook op terugvordering minder nadruk heeft gelegen door de concentratie van de organisatie op Tozo-dienstverlening. Ontvangst van enkele krediethypotheken hebben ervoor gezorgd dat de ontvangsten desondanks hoog waren. Naast deze ontvangsten die ten goede komen aan het BUIG-budget zijn in 2020 tevens invorderingen als gevolg van te veel betaalde bijzondere bijstand (€ 56.000) en Bbz (€ 173.000) gerealiseerd. En er zijn dit jaar invorderingen gedaan als gevolg van te veel of onterecht betaalde Tozo-uitkeringen (€ 154.000).

Bijzondere bijstand Bijzondere bijstand kan worden verstrekt indien sprake is van: uit bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijke kosten van het bestaan, waarbij iemand niet beschikt over de middelen die nodig zijn om in deze kosten te voorzien. De uitvoering van bijzondere bijstand wordt door Baanbrekers verricht met inachtneming van wettelijke regelgeving en afgeleide beleidsregels. In 2020 is verder uitvoering gegeven aan de geactualiseerde beleidsregels voor bijzondere bijstand. Bij de actualisatie van de beleidsregels in 2019 was het uitgangspunt om een betere integrale dienstverlening vanuit het sociaal domein mogelijk te maken en de samenwerking met de gemeentelijke dienstverlening te optimaliseren. In dit kader worden inmiddels diverse initiatieven uitgevoerd, zoals overleggen en casusbesprekingen op diverse niveaus, om tot een betere integrale ketenbenadering te komen. Toelichting: Bijzondere bijstand per gemeente Bedragen x € 1.000

Heusden Loon op Zand Waalwijk Totaal lasten

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

Begroting voor wijziging

Begroting na wijziging

Realisatie 2020

Realisatie 2019

694 401 1.037 2.132

846 410 1.159 2.415

883 408 1.203 2.494

808 408 1.128 2.344

12

Integrale ketenbenadering Op initiatief van de gemeentesecretarissen en de directeur van Baanbrekers zijn eind 2019 gesprekken gevoerd over integrale samenwerking. In januari 2020 is het gezamenlijke verbetertraject ‘Integrale Ketenbenadering’ van start gegaan. Daarbij is de ambitie geformuleerd om “door betere samenwerking vanuit integrale ketenbenadering (in het sociaal domein), waarbij de bedoeling centraal staat, te komen tot betere dienstverlening voor onze inwoners. Onze overtuiging is dat dit leidt tot meer effectiviteit in zowel resultaat als totale kosten binnen het sociaal domein”. Deze ambitie is door de werkgroep van “ontwerpers” vertaald naar een plan van aanpak. Daarbij is de focus gelegd op de aanvraag van een uitkering in het kader van de participatiewet. Via gezamenlijke bijeenkomsten met alle betrokken partijen is in de loop van 2020 een analyse gemaakt van de huidige werkwijze en de mate van samenwerking en integraal werken. Door in de schoenen van de cliënt te stappen en goed te doorleven wat er van uit dat perspectief goed gaat en beter moet, werden betrokkenen geconfronteerd met de effecten van de huidige manier van werken.

Ook het organisatieperspectief van de verschillende partijen is uitgebreid belicht, waarbij meer begrip ontstond voor elkaars bijdrage in het cliëntbelang en de noodzaak om meer complementair in plaats van parallel aan elkaar te werken. De basisgedachte is steeds de “bedoeling” van het traject. Vervolgens is een ‘Future State proces’ ontworpen waarin helder is gemaakt op welke wijze de betrokkenen met elkaar willen samenwerken in de keten, zodanig dat de cliënt in één keer goed geholpen wordt en de betrokken partijen elkaar versterken in de samenwerking. Het ontworpen “Future State proces” is vooralsnog een gezamenlijk beeld van hoe het zou moeten gaan werken, voorzien van goede voornemens om het daadwerkelijk met elkaar te laten slagen in de praktijk. Maar “the proof of the pudding is in the eating”! Een groot deel van de beoogde verbeteracties vraagt om een aanpassing van de huidige manier van werken, waarbij het werkend krijgen hiervan in de praktijk sterk samenhangt met gedragsverandering. Dat vraagt een wat langere adem dan alleen de eerste maanden van de implementatieperiode. Om te zorgen dat het traject niet gaat ‘slepen’ en de energie eruit vloeit, maken we onderscheid tussen een implementatieperiode dat gevolgd wordt door een periode van continu verbeteren. Er is gekozen voor een aanpak waarbij in enkele verbeterclusters wordt gewerkt aan de concrete verbeteracties.

In die verbeterclusters zijn de betrokkenen uit de uitvoering van de drie gemeentes en Baanbrekers vertegenwoordigd. Dit traject start in 2021.

Lasten en baten Deelprogramma 1: Inkomensondersteuning Bedragen x € 1.000 Begroting voor wijziging Lasten 26.643 Baten 29.809 Saldo van lasten en baten 3.166

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

Begroting na wijziging 38.677 42.584 3.907

Realisatie 2020

Realisatie 2019

36.749 41.766 5.018

25.996 29.020 3.025

13

Prestatie-indicatoren Klachten/bezwaren/voorlopige voorzieningen/ (hogere) beroepen Het aantal ontvangen klachten is in 2020 toegenomen ten opzichte van 2019 en bevindt zich weer op het niveau van 2018. Er wordt altijd getracht om deze klachten met mediation op te lossen. In het afgelopen jaar is geen sprake geweest van klachten die door de klachtencommissie behandeld moesten worden. Behalve klachten kan ook sprake zijn van bezwaren op door Baanbrekers genomen besluiten. Klachten gaan over bejegening van de klant, bezwaren gaan over de inhoud van besluiten. Het aantal ontvangen bezwaren was wat lager dan in 2019 (en ongeveer gelijk aan 2018). Als de bezwaren op Tozo-besluiten worden meegerekend, is sprake van een toename. Het aandeel gegronde of gedeeltelijk gegronde bezwaren is daarbij laag: 12% van de bezwaren (participatiewet) wordt door de onafhankelijke bezwaarschriftencommissie gegrond verklaard, 6% gedeeltelijk gegrond (bij de Tozo-bezwaren zijn die percentages resp. 14% en 9%). Na een besluit op bezwaar kan een klant in beroep en daarna nog in hoger beroep gaan. In 2020 zijn minder (hoger) beroepen ontvangen en afgehandeld. In slechts 1 zaak (5%, vorig jaar 8%) werd het beroep (gedeeltelijk) gegrond verklaard. Ook zijn in 2020 minder voorlopige voorzieningen aangevraagd. Net zoals vorig jaar is geen enkele aanvraag door de rechtbank toegekend. Periode Soort Klachten

binnengekomen Totaal afgehandeld - na medi a tion opgel os t - a a nbod medi tation -> geen rea ctie - gegrond - ongegrond - i ngetrokken Bezwaren binnengekomen Totaal afgehandeld - gegrond - gedeel tel i jk gegrond - ongegrond - ni et ontva nkel i jk - i ngetrokken Bezwaren Tozo binnengekomen Totaal afgehandeld - gegrond - gedeel tel i jk gegrond - ongegrond - ni et ontva nkel i jk - i ngetrokken Voorlopige voorzieningen binnengekomen Totaal afgehandeld - i ngetrokken - a fgewezen - ni et ontva nkel i jk (Hogere) beroepen binnengekomen Totaal afgehandeld - (gedeel tel i jk) gegrond - ongegrond - i ngetrokken - ni et ontva nkel i jk

jan - apr 2020 4 2 2 0 0 0 0 79 57 7 1 38 11 0 0 0 0 0 0 0 0 2 1 0 0 1 9 11 1 8 2 0

mei - aug 2020 11 4 1 3 0 0 0 59 47 9 4 23 6 5 48 17 1 0 7 3 6 2 3 2 1 0 13 2 0 1 0 1

sep - dec 2020 4 2 2 0 0 0 0 75 61 4 5 36 11 5 12 26 5 4 8 4 5 3 1 1 0 0 15 7 0 7 0 0

Totaal 2020

in %

Totaal 2019

19 8 5 3 0 0 0 213 165 20 10 97 28 10 60 43 6 4 15 7 11 7 5 3 1 1 37 20 1 16 2 1

100% 100% 63% 38% 0% 0% 0% 100% 100% 12% 6% 59% 17% 6% 100% 100% 14% 9% 35% 16% 26% 100% 100% 60% 20% 20% 100% 100% 5% 80% 10% 5%

13 11

227 240

0 0

10 10

43 38

Rechtmatigheidscontrole aan de poort In 2020 meldden zich 853 mensen voor een uitkering. In 394 gevallen leidde dit tot een toegekende uitkering (46%), dit is een fractie minder dan in 2019 (48%) het geval was.

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

14

2.1.2 Deelprogramma 2: Re-integratie & Participatie Ambities en ontwikkelingen Re-integratie & Participatie organiseert en voert de regie op activiteiten die ontwikkeling naar zo regulier en duurzaam mogelijk werk mogelijk maken. Dit behelst het hele proces van instroom, doorstroom en uitstroom (IDU). In 2019 is dit IDU-proces uitgelijnd/herijkt en de nieuwe soll-situatie beschreven. In 2020 zou het implementatietraject van start gaan. Echter, door de wereldwijde coronapandemie met alle maatregelen die daaruit voortvloeiden, liep de planning direct een vertraging van vier weken op voordat alle werkgroepen weer (online) van start konden met alle extra vertragingen van dien door onwennigheid met techniek en online vergaderen. Direct was duidelijk dat voor sommige werkgroepleden de beschikbaarheid voor project IDU niet te combineren was met de onvoorziene focus op het inrichten en afhandelen van de Tozo. De planning werd losgelaten en slechts die werkgroepleden die beschikbaar waren, voerden nog enkele acties uit die geen belasting vroegen van medewerkers die zich richtten op het afhandelen van Tozo of andere corona-gerelateerde werkzaamheden. Vervolgens is besloten om het project IDU te temporiseren.

De werkzaamheden die voor de continuïteit van het dagelijks werk door moesten gaan, zijn buiten het project IDU, onder verantwoordelijkheid van een MT-lid of leidinggevende, doorgegaan. Verder hebben we in 2020 de afdeling R&P heringericht. De verdeling van medewerkers tussen teamleiders was met het oog op de Future State niet logisch. Vanuit het verleden lag de aansturing van mensen die met hetzelfde proces bezig zijn, in sommige situaties bij verschillende leidinggevenden. Vandaar dat ervoor gekozen is om per 1 januari 2021 de afdeling als volgt aan te sturen (voor zowel P-wet kandidaten als Wswmedewerkers). De nieuwe rolverdeling over de teamleiders is als volgt: Teamleider I → trajectbegeleiding en interne instrumenten om arbeidsfit te worden/ zo regulier als mogelijk te kunnen gaan werken Teamleider II → externe instrumenten; gericht op uitstroom (marktbewerking) en coachen op externe werkplek (individueel) Teamleider III → extern instrument; mensen begeleiden op externe door- en uitstroom plekken (groepsdetachering) Het doel is zoveel mogelijk mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt aan zo regulier mogelijk werk te helpen. Dit geldt zowel voor Participatiewetkandidaten als voor Sw-medewerkers. De afdeling Re-integratie & Participatie fungeert daarbij als springplank voor mensen die niet, nog niet of even niet zelfstandig aan de slag kunnen gaan op de arbeidsmarkt.

Om mensen stappen te laten zetten naar en op de arbeidsmarkt bieden wij begeleiding en bemiddeling aan. Onze inzet moet leiden tot zo hoog mogelijke arbeidsparticipatie (inclusie). We streven ernaar dat mensen optimaal gebruik maken van hun capaciteiten en mogelijkheden om aan de slag te gaan op een zo regulier mogelijke werkplek. De mensen voor wie wij actief zijn, dragen bij het verkrijgen van werk nadrukkelijk ook hun eigen verantwoordelijkheid. Met de invoering van de Participatiewet is er een aantal doelgroepen bijgekomen waarvoor de gemeenten verantwoordelijk zijn geworden. De gemeenten waren en blijven verantwoordelijk voor de groep voormalig bijstand (WBB) en de doelgroep met een Wsw-indicatie. Laatstgenoemde wordt geleidelijk aan kleiner en zal (± eind 2050) op nul lopen. Deze doelgroep wordt deels vervangen door de nieuwe doelgroepen “beschut” en “begeleiding regulier”. En dan is er nog de beperking van de Wajong waardoor een nieuwe doelgroep tot de Participatiewet behoort. Er is dus een steeds groter wordende doelgroep die, of ondersteuning nodig heeft bij het vinden van werk op de reguliere arbeidsmarkt, of die aangepast werk nodig heeft.

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

15

WSP Midden-Brabant – bundeling middelen Per 1 maart 2020 is de pilot regionale bundeling middelen gestart. Een deel van de re-integratiegelden is per 2020 naar WerkgeversServicePunt Midden-Brabant (WSP) doorbetaald. De sturing op de middelen vindt niet meer plaats door Baanbrekers maar door het MT WSP. Medio 2020 heeft op verzoek van het DB een evaluatie plaatsgevonden. Op basis van de evaluatie en omdat tot dusver nog te weinig ervaring is opgedaan en daarbij door de gevolgen van de coronacrisis behoorlijke veranderingen hebben plaatsgevonden, is geconcludeerd dat het verlengen van de pilotperiode met een jaar de voorkeur geniet. De ingezette stimuleringspremies hebben betrekking op trajecten die vóór aanvang van de pilot gestart zijn. Voor 2020 was initieel € 261.000 gereserveerd voor bundeling middelen. Dit bedrag zou in een aantal termijnen door de gemeente Tilburg gefactureerd worden. Halverwege 2020 concludeerde het MT WSP dat er een groot overschot aan middelen was. Voor de plaatsingen bleken minder middelen nodig dan eerder werd ingeschat. Uiteindelijk is door Baanbrekers € 42.174 ingelegd. Toelichting: Re-integratie trajecten Bedragen x € 1.000

Stimuleringspremies Transferium / SMT Jobcoach / loonwaardemeting Opleiding Bestandsanalyse Overig Totaal re-integratie trajecten

Begroting voor wijziging

Begroting na wijziging

Realisatie 2020

Realisatie 2019

35 180 195 100 36 546

38 206 193 74 42 552

52 161 89 78 124 26 530

Plaatsingen In 2020 was het doel om 300 plaatsingen op (regulier) betaald werk te realiseren. In de 2e Berap 2020 is aangegeven dat we deze doelstelling niet zouden realiseren. Tegelijkertijd hebben we de forse achterstand die we tot 1 september hadden (realisatie 148), in de laatste vier maanden flink kunnen beperken tot 277 plaatsingen. Gerealiseerde plaatsingen 2020 (2019) Type plaatsingen 179 (188) fulltime-plaatsingen 79 (190) parttime-plaatsingen 19 (12) plaatsingen op scholing 277 (390) totaal

Plaatsingen met/zonder LKS 73 (116) reguliere vacatures met LKS 185 (262) reguliere vacatures zonder LKS 19 (12) plaatsingen n.v.t. (scholing) 277 (390) totaal

Omdat de inkomsten uit werk nog lager zijn dan de bijstandsnorm en men een aanvullende uitkering houdt, zijn de 79 gerealiseerde parttime-plaatsingen overigens niet een op een te herleiden tot uitstroom uit de uitkering. Parttime werk kan, in verband met de belastbaarheid van de kandidaat, soms voor dat moment het maximaal haalbare zijn. Als de belastbaarheid toeneemt, wordt verder ingezet op uitbreiding van uren bij dezelfde of eventueel andere werkgever. In 2020 zijn 27 P-wetkandidaten met behulp van het marktbewerkingsteam van een doorstroombaan uitgestroomd naar een reguliere werkgever. Eind 2020 liepen nog twee proefplaatsingen die zo goed als zeker leiden tot reguliere uitstroom in 2021.

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

16

Er zijn 21 Wsw-medewerkers via een groeps- of individuele detachering bij een externe werkgever aan de slag gegaan. Ook is één Wsw-medewerker bij Baanbrekers uit dienst gegaan om vervolgens in het kader van Begeleid Werken bij een externe werkgever weer aan de slag te gaan. Door de omstandigheden is een aantal mensen teruggekomen naar Baanbrekers. Het gaat in totaal om 14 mensen die in 2020 binnen de muren van Baanbrekers aan de slag gingen (zij voeren dezelfde werkzaamheden uit als op locatie bij de opdrachtgever). Met de opdrachtgevers is afgesproken dat de medewerkers in mei 2021 terugkeren naar de locatie bij hen. De werkplekken zijn dan zodanig aangepast dat wordt voldaan aan de 1,5 meter afstandseis. Loonwaardemetingen De tendens van het stijgend aantal uitgevoerde Aantal uitgevoerde loonwaardemetingen 10 loonwaardemetingen in de afgelopen jaren, is in 2020 2016 41 tot stilstand gekomen. Enerzijds heeft dit te maken met 2017 2018 87 versoepeling/uitstel in verband met de corona2019 106 maatregelen, anderzijds omdat het beoogd aantal 2020 92 plaatsingen niet gerealiseerd is. De verwachting was uit te komen op 150 loonwaardemetingen, uiteindelijk zijn dit er 92 geworden. Banenafspraakbanen en Beschut Werk Uit het BUIG-budget wordt de inzet van loonkostensubsidie voor de doelgroepen Banenafspraak, Beschut Werk en de forfaitaire loonkostensubsidie bekostigd.

Inzet van BUIG -loonkostensubsidie Banenafspraak (incl. forfaitair) & Beschut Werk Categorie Banenafspraak Beschut Werk Periode januari - april mei - augustus september - december Totaal

Aantallen

Lasten (€)

Aantallen

Totaal

Lasten (€)

Aantallen

Lasten (€)

639

(524)

€ 422.421

(€ 360.009)

69

(70) €

41.165

(€ 38.216)

708

(594)

€ 463.586

(€ 398.225)

629

(594)

€ 371.954

(€ 359.288)

69

(56) €

49.578

(€ 37.763)

698

(650)

€ 421.532

(€ 397.051)

789

(680)

€ 443.914

(€ 426.601)

93

(64) €

60.607

(€ 40.213)

882

(744)

€ 504.521

(€ 466.814)

2.057 (1.798) € 1.238.289 (€ 1.145.898)

231

(190) €

151.350

(€ 116.192) 2.288 (1.988)

€ 1.389.639 (€ 1.262.090)

Bron: LKS_StimPrem_NBW_uitgaven - verslagnummer: 151798 t/m 167319

De taakstelling voor het aantal beschutte werkplekken was ultimo 2020 gesteld op 41. Het aantal loopt al jaren achter ondanks de onverminderde inspanningen van Baanbrekers hieromtrent. De taakstelling is ingegeven door het Rijk. Deze aantallen vindt Baanbrekers niet terug binnen haar kandidatenbestand en de doelgroep van het UWV. Geheel in lijn met de landelijke ontwikkelingen is er een groot verschil tussen de opgelegde taakstelling en de realiteit. Uiteraard blijven we alert op potentiële kandidaten Beschut Werk. Ultimo 2020 heeft Baanbrekers voor 20 fte (24 mensen) een plek gerealiseerd waarvan 6,91 fte (8 mensen) in 2020 is gestart. Nieuwkomers (voorheen: HOB)/ Inburgering + Het in 2016 succesvol ingezette project is in 2019 omgebouwd als opmaat naar de nieuwe Wet Inburgering. Deze nieuwe wet treedt, na twee keer te zijn uitgesteld, per 1 januari 2022 in werking. De gemeenten Heusden en Waalwijk hebben Baanbrekers in het overgangsjaar gevraagd het volgende uit te voeren: 1. Duaal traject Werk of Onderwijs Dit traject richt zich op de statushouders die zich in 2020 vestigen binnen de gemeenten en bemiddelbaar zijn naar werk dan wel opleiding (conform aanpak HOB2019) in combinatie met een passende inburgeringscursus.

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

17

2. Duaal Activeringstraject Statushouders Uit de bestandsscreening HOB2019 is gebleken dat een aantal gevestigde statushouders binnen de Langstraatgemeenten een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben en daarmee niet tot de scope van HOB2019 behoren. Zij hebben een intensievere begeleiding nodig waarbij het accent ligt op maatschappelijke activering i.p.v. re-integratie naar werk of onderwijs. De gemeenten vragen Baanbrekers te starten met een activeringstraject waarbij ook bevordering van de Nederlandse taal en het behalen van het inburgeringsdiploma het doel is. Gemeente Loon op Zand heeft besloten geen nieuw budget voor 2020 beschikbaar te stellen. Zij heeft dit jaar dan ook geen nieuwe trajecten ingekocht. Voor 2019 geldt dat er 20 trajecten waren geprognosticeerd. Er zijn 12 trajecten opgestart, enerzijds doordat de instroom van statushouders aan de poort lager was en anderzijds doordat de kandidaten in het zittend bestand een (nog) grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben dan verwacht. Deze doelgroep vraagt meer inspanning dan de bemiddelbare HOB-kandidaten. Voor deze kandidaten zou een activeringstraject van 24 maanden opgezet moeten worden. En hiervoor was in 2019 onvoldoende capaciteit bij Baanbrekers. Daarbij behoorde deze groep ook niet tot de scope van het project HOB in 2019.

Om die reden heeft de gemeente Loon op Zand de gereserveerde middelen van de acht HOB-trajecten overgeheveld naar 2020 zodat deze alsnog uitgevoerd kunnen worden. Vanwege de corona-maatregelen, waaronder de intelligente lockdown per maart, konden wij helaas niet eerder dan juli 2020 starten met de groepstrainingen. Én op grond van de strengere maatregelen zagen we ons vanaf september genoodzaakt de groep op te splitsen in twee kleinere groepen. Dit betekende vanzelfsprekend een dubbele tijdsinvestering enerzijds als ook het doorschuiven van de volgende groepen anderzijds. Naar aanleiding van de verder aangescherpte maatregelen door de overheid zijn we sinds medio november volledig gestopt met de groepstrainingen. Als gevolg hiervan zijn niet alle groepen in 2020 gestart. Daar waar mogelijk hebben we de kandidaten nog individueel begeleid. Hieronder het totaaloverzicht van de uitgevoerde trajecten.

2017 2018 2018 2019 Traject 2020 HOB 3 HOB 4 HOB 5 HOB 6 HOB 7 HOB 8 HOB 9 Groep 1 Groep 2 (jong) Groep 3 01.05.2017 05.10.2017 17.04.2018 08.08.2018 01.02.2019 01.08.2019 24-08-20 1-10-20 1-12-20 40 100% 69 100% 38 100% 55 100% 27 100% 29 100% 14 100% 13 11 12 Werkzoekende / nog niet geplaatst 11 28% 1 1% 1 3% 6 11% 9 33% 14 48% 6 43% 10 9 12 waarvan geplaats in het carrousel: 3 6 1 Betaald werk regulier 26 65% 47 68% 20 53% 23 42% 6 22% 6 21% 4 29% 1 Proefplaatsing 1 4% 1 3% WEP / Orientatie naar werk 2 4% 1 7% 2 2 Pre bachelor / andere opleiding of trajecten 1 1% 0% 4 7% 2 7% 3 10% 2 14% BBZ 1 2% 1 4% Exit HOB project (b.v. verhuisd/ DUO / WSF) 3 8% 20 29% 17 45% 27 49% 8 30% 5 17% 1 7% waarvan studie 1 1 3 3 2 1

WW Gestart: Aantal

*de aantallen per groep per peildatum kunnen afwijken omdat mensen bijvoorbeeld van de ene groep naar een andere groep zijn ge gaan.

Lasten en baten Deelprogramma 2: Re-integratie & Participatie Bedragen x € 1.000 Begroting voor wijziging Lasten 3.924 Baten 737 Saldo van lasten en baten -3.187

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

Begroting na wijziging 3.938 1.107 -2.831

Realisatie 2020

Realisatie 2019

3.749 1.052 -2.697

3.415 968 -2.447

18

2.1.3 Deelprogramma 3: Leerwerkstructuur Ambities en ontwikkelingen De leerwerkstructuur bestaat uit de product marktcombinaties (PMC’s) van het Werkbedrijf, de Werkpool van Baanbrekers en de bedrijfsactiviteiten van WML Facilitair. De leerwerkstructuur ondersteunt het IDU-proces door het bieden van een leerwerkaanbod aan de doelgroep Participatiewet én de doelgroep Wsw. Daarnaast biedt de leerwerkstructuur een vangnet voor werk aan Wsw-medewerkers en aan medewerkers Beschut Werk voor wie een werkplek bij Baanbrekers de meeste reguliere, duurzame en passende werkplek is. Dit vangnet wordt ook ingezet voor de doelgroepen uit het IDU-proces voor wie, als gevolg van tegenvallende economische omstandigheden, tijdelijk geen plek is op de arbeidsmarkt. De activiteiten van WML Facilitair zijn georganiseerd in een besloten vennootschap en worden daarom niet nader beschreven in het jaarverslag van Baanbrekers. Hiervoor wordt een aparte jaarrekening opgemaakt. Ontwikkelingen Werkbedrijf Voor het Werkbedrijf was 2020 een bewogen jaar. In dit jaar is het besluit van december 2019, om de Cleanroom te sluiten, per 31 december 2020 uitgevoerd. Daarnaast werd in februari 2020 besloten de Wasserij te sluiten. Dit is per 31 augustus 2020 geëffectueerd.

Het aanbod van de leerwerkstructuur is door deze wijzigingen, in lijn met de in-bewegingkoers, afgestemd op de mogelijkheden van de kandidaten en op de kansen op duurzame uitstroom. De Wsw-medewerkers van de Wasserij en Cleanroom zijn allen op een werkplek binnen één van de andere PMC’s herplaatst. Zij worden op de hierna beschreven wijze bemiddeld naar een voor hen zo regulier mogelijke werkplek. De reguliere medewerkers zijn herplaatst op andere werkplekken binnen Baanbrekers of worden via een outplacementbureau begeleid naar een werkplek buiten Baanbrekers. Ontwikkelingen Werkpool De Werkpool heeft door de coronacrisis in 2020 een moeilijk jaar gehad. De geplande groei in aantal arbeidsplaatsen en omzet is helaas niet behaald. Voor het bedienen en het behouden van bestaande klanten hebben de leidinggevenden van de Werkpool forse inspanningen geleverd. Hierdoor is het gelukt om in 2020 met 116 medewerkers via groepsdetacheringen op 30 verschillende projecten te blijven werken. De leerwerkstructuur ten tijde van corona In 2020 was de impact van het coronavirus op het dagelijkse leven in Nederland groot. Om risico’s op besmetting en verspreiding van het virus tegen te gaan werden forse beperkingen opgelegd. Deze raakten alles en iedereen en dus ook de PMC’s, de Werkpool en de mensen die bij ons werken.

In onze leerwerkstructuur werken veel mensen die fysiek of psychisch kwetsbaar zijn en voor wie werken daardoor geen optie was. Ondanks de beperkingen die de crisis stelde aan de bedrijfsvoering en de productiemogelijkheden, werd juist ook in deze tijd de meerwaarde van onze PMC’s zichtbaar. Op allerlei manieren ging het werk ook in de coronatijd ‘gewoon’ door en werden diverse initiatieven opgezet. Hierna een paar voorbeelden. Cleanroom In de Cleanroom zijn in 2020 675.000 ic-spuiten geproduceerd en verpakt voor de ziekenhuizen. Een forse opdracht die extra capaciteit vroeg, en met ondersteuning van geneeskundestudenten en uitzendkrachten is uitgevoerd. Werknemers met en zonder arbeidsbeperking leverden daarmee gezamenlijk een belangrijke bijdrage aan de noodzakelijke intensieve zorg.

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

19

Wasserij De wasserij draaide tot de sluiting op 31 augustus 2020 met aanpassingen, maatregelen, inzet en humor gewoon door. Omdat een grote hoeveelheid wasgoed afkomstig was uit verzorgingshuizen, was een aangepaste werkwijze noodzakelijk. Iedereen werkte met jassen en – behalve tijdens het vouwen van de schone was – met handschoenen aan. Als een partij wasgoed besmet kon zijn, werden ook mondkapjes gebruikt en ging zo’n partij in opvallende rode zakken met de datum erop naar een aparte ruimte in het verzorgingshuis. Daar bleef het vijf dagen in quarantaine voordat het gewassen werd. Immers, veiligheid boven alles. Verpakken & Assemblage De PMC Verpakken & Assemblage heeft in 2020 te maken gehad met een wisselende bezetting. Vanwege het coronavirus zaten sommige medewerkers van Verpakken & Assemblage preventief thuis. Voor een kleine groep werd een creatieve tijdelijke oplossing gevonden: kleine klussen eenvoudig productiewerk aan de eetkamertafel. Daarnaast fungeerde de PMC als tijdelijke werkplek voor medewerkers van andere PMC’s die vanwege de gevolgen van de coronacrisis niet ingezet konden worden op hun eigen werkplek. Ook werd de productieruimte aangepast om, met inachtneming van de 1,5 meter afstand, aan iedereen een veilige werkplek te kunnen bieden Twiddus Ons kringloopbedrijf Twiddus is flink geraakt door de coronacrisis.

Tijdens de eerste lockdown kon de winkel nog open blijven, wel met beperkingen vanuit de RIVM-richtlijnen. De winkel is zo ingericht dat, met in achtneming van de richtlijnen, uiteindelijk 35 klanten tegelijkertijd de winkel konden bezoeken. Ook heeft Twiddus van de gelegenheid gebruik gemaakt een aantal structurele veranderingen door te voeren die de bedrijfsvoering ten goede komen, zoals het verplaatsen van de kassa’s en het herindelen van de winkel. Helaas moest Twiddus in december haar deuren helemaal sluiten. Het was nog wel mogelijk om kringloopspullen in te leveren en ook het ingezamelde textiel vanuit de kledingcontainers werd nog verwerkt. Broikes Door de coronacrisis is het aantal bestellingen bij Broikes teruggelopen. In de periode maart tot en met juni betrof deze terugloop zo’n 70%-90% ten opzichte van vorig jaar. Vanaf juli was sprake van enig herstel met de hoogste omzet in de maanden november en december. Deze verhoging werd vooral veroorzaakt door een vergrote afname van één grote klant. Vanwege het geringe werkaanbod is een aantal medewerkers van Broikes tijdelijk bij andere PMC’s ingezet. We zijn inmiddels ook op zoek naar andere afzetmarkten. Werkpool Binnen twee grote projecten van de Werkpool is, in samenwerking met de opdrachtgevers, een verbeterd ontwikkeltraject voor kandidaten opgestart.

Door meer aandacht te besteden aan de werving van kandidaten voor deze werkplekken en door de kandidaat wekelijks gezamenlijk te evalueren, wordt in een partnerschap van Baanbrekers en opdrachtgever gewerkt aan de ontwikkeling van de kandidaat. Daarnaast heeft de Werkpool in 2020 twee opdrachtgevers geholpen, door een productielijn tijdelijk op de locatie van Baanbrekers te plaatsen zodat de werkzaamheden toch door konden gaan. Zo regulier als mogelijk Ondanks de coronacrisis bleef Baanbrekers haar Wsw-medewerkers en P-wetkandidaten bemiddelen naar een voor hen zo regulier mogelijke werkplek. In 2020 hebben de medewerkerscoaches de ontwikkelmogelijkheden van de Wsw-medewerkers van de Wasserij, Cleanroom, Verpakken & Assemblage en Schoonmaak in beeld gebracht. De mogelijkheden van de medewerkers van de PMC’s

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

20

Twiddus en Groen zullen aan het einde van het eerste kwartaal van 2021 in beeld zijn. Medewerkers die klaar zijn voor een detachering zullen door een DU-coach worden begeleid richting een externe werkgever. Medewerkers die ontwikkelbaar zijn richting een detachering, werken binnen de leerwerkstructuur aan hun ontwikkeling. De trajectbegeleider stelt hier samen met de leidinggevende een plan voor op. De leidinggevende geeft vervolgens uitvoering aan dit plan, volgt de voortgang van de medewerker en stuurt bij indien nodig. Medewerkers die aangewezen zijn op een werkplek bij Baanbrekers, worden binnen het vangnet van de leerwerkstructuur begeleid door hun leidinggevende. De kandidaten uit de Participatiewet, die op een doorstroombaan aan het werk zijn, werken binnen de leerwerkstructuur op een vergelijkbare manier aan hun ontwikkeling. Het aantal Wsw-medewerkers en het aantal P-wetkandidaten dat na het volgen van dit traject succesvol is uitgestroomd, staat genoemd in deelprogramma 2. Leerwerkomvang doelgroepen: Wsw, Beschut Werk en doorstroombanen Het Werkbedrijf en de Werkpool boden in 2020 aan gemiddeld 381 medewerkers een werkplek. Het aantal Wsw-medewerkers bestaat zowel uit medewerkers die zich nog kunnen ontwikkelen naar een zo regulier mogelijke werkplek, als uit medewerkers voor wie een werkplek bij Baanbrekers de meest reguliere, duurzame en passende werkplek is.

De terugloop in het aantal Wsw-medewerkers wordt veroorzaakt door natuurlijk verloop en het feit dat de instroom in de Wsw vanaf 1 januari 2015 is dichtgezet. Daarnaast organiseert de leerwerkstructuur doorstroombanen ter ondersteuning van het IDU-proces. Gemiddeld gezien zijn in 2020 binnen het Werkbedrijf 8 van deze werkplekken benut. Bij de Werkpool zijn in dezelfde periode nog eens gemiddeld 26 van dit soort werkplekken ingevuld. Als vangnet voor werk bood het Werkbedrijf gemiddeld 12 medewerkers met een indicatie Beschut Werk een werkplek. Het aantal medewerkers bij de Werkpool met een indicatie Beschut Werk bedroeg in dit jaar gemiddeld 4. Ten opzichte van een jaar geleden is wederom sprake van een beperkte stijging. Dit ligt in lijn met het totaalaantal gerealiseerde plaatsingen ten opzichte van de taakstelling Beschut Werk. Werkgelegenheid Leerwerkstructuur Doelgroep Wsw

Participatiewet Banenafspraak

Totaal

Beschut Werk

Afdeling

Aantal

Werkpool Verpakken & Assemblage Wasserij Twiddus Cleanroom Broikes Kantine Totaal

125 (111) 110,8

(98,5) 26 (34) 22,2 (30,1)

4

(2)

3,5 (1,8) 155 (147) 136,4 (130,3)

76

(93)

59,2

(74,5)

2

(2)

1,4

(1,4)

7

(5)

4,0 (2,9)

85 (100)

64,6

(78,8)

12

(21)

10,1

(16,3)

2

(4)

2,1

(3,0)

0

(0)

0,1 (0,4)

14

(25)

12,3

(19,6)

67

(68)

52,1

(53,6)

1

(1)

1,0

(1,1)

3

(2)

1,9 (2,0)

71

(71)

55,1

(56,7)

37

(40)

27,2

(29,8)

2

(3)

1,8

(2,2)

2

(2)

1,4 (1,8)

41

(45)

30,4

(33,7)

5

(7)

3,3

(5,5)

1

(0)

1,1

(0,3)

0

(0)

0,0 (0,0)

6

(7)

4,4

(5,7)

9

(10)

7,8

(8,1)

0

(0)

0,2

(0,0)

0

(0)

0,0 (0,0)

9

(10)

8,0

(8,1)

fte

Aantal

fte

Aantal

fte

Aantal

fte

331 (350) 270,6 (286,2) 34 (44) 29,9 (38,0) 16 (11) 10,9 (8,8) 381 (405) 311,3 (333,0)

* Gemiddelde bezetting 2020 (2019 )

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

21

Lasten en baten Deelprogramma 3: Leerwerkstructuur Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

Begroting voor wijziging 12.886 12.987 101

Begroting na wijziging 12.480 13.028 548

Realisatie 2020

Realisatie 2019

12.465 13.279 814

12.637 13.556 919

22

2.1.4 Gemeentelijke bijdragen Het na de voorgestelde budgetoverheveling resterende netto resultaat over het boekjaar 2020 dient overeenkomstig de in de gemeenschappelijke regeling gemaakte afspraken in 2021 te worden afgerekend met de deelnemende gemeenten. Voor de definitieve gemeentelijke bijdragen 2020 betekent dit per gemeente (bedragen x € 1.000) het volgende: Toelichting: Gemeentel i jke bi jdra gen 2020 Bedragen x € 1.000 Begrote bi jdra gen Res ul ta a t ja a rrekeni ng Totaal bijdrage voor bestemming Res ul ta a tbes temmi ng a l gemeen bes tuur Totaal bijdrage na bestemming Heus den Loon op Za nd Wa a l wi jk Totaal gemeentelijke bijdragen

Begroting voor wijziging

Begroting na wijziging

Realisatie 2020

Realisatie 2019

7.352 7.352 7.352 2.803 1.483 3.066 7.352

7.036 -2.237

7.036 -3.858

7.590 -3.077

4.799 4.799 1.837 962 2.000 4.799

3.179 524 3.703 1.418 742 1.543 3.703

4.513 4.513 1.721 910 1.881 4.513

Voor de bepaling van gemeentelijke bijdragen is uitgegaan van de volgende inwoneraantallen per 1 januari 2020: Gemeente

Inwoneraantal

Heus den Loon op Za nd Wa a lwijk

44.692 23.408 48.637

Totaal

116.737

Rekening houdende met de reeds in rekening gebrachte voorschotten in verhouding tot de definitieve gemeentelijke bijdragen 2020 leidt dit tot de volgende afrekening per gemeente: Afrekening gemeentelijke bijdragen 2020 Bedragen x € 1.000

Betaald voorschot Definitieve bijdrage

Terug te ontvangen

Heus den Loon op Zand Waal wi jk

2.678.872,00 1.415.448,00 2.942.160,00

1.417.525,71 742.447,01 1.542.651,89

1.261.346,29 673.000,99 1.399.508,11

Totaal

7.036.480,00

3.702.624,61

3.333.855,39

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

23

2.2 Paragrafen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bepaalt dat in de begroting en rekening paragrafen worden opgenomen waarin de beleidslijnen en de beleidsrealisatie zijn vastgelegd met betrekking tot een aantal beheersmatige aspecten van de organisatie. In aanvulling op de balans en de staat van baten en lasten verhogen de paragrafen het inzicht in de financiële positie van Baanbrekers. Het BBV benoemt een zevental paragrafen. Voor onze organisatie zijn die niet allemaal relevant. De voor Baanbrekers van toepassing zijnde paragrafen zijn: • • • • •

2.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.2.2 Onderhoud kapitaalgoederen 2.2.3 Financiering 2.2.4 Verbonden partijen 2.2.5 Bedrijfsvoering

Voor Baanbrekers zijn de paragraaf grondbeleid en de paragraaf lokale heffingen niet van toepassing.

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

24

2.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf worden de risico’s van Baanbrekers toegelicht en afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit om risico’s af te dekken. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van een organisatie is de mate waarin zij in staat is niet begrote, en substantiële financiële tegenvallers op te vangen met het doel haar taken te kunnen voortzetten. Het weerstandsvermogen geeft de robuustheid van de financiële huishouding weer. Het beoordelen daarvan vergt inzicht in de omvang van de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen bestaat uit de beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door de berekende benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel. weerstandsvermogen =

beschikbare weerstandscapaciteit benodigde weerstandscapaciteit

In het algemeen wordt een ratio van 0,8 tot 1,0 als matig bestempeld; een ratio boven 1,4 als ruim voldoende. Ook in het toezichtskader van de provincie worden de ratio’s zo gewaardeerd. Voor Baanbrekers is deze ratio minder relevant dan voor bijvoorbeeld een gemeente. In de gemeenschappelijke regeling is immers opgenomen dat de deelnemers garant staan voor het afdekken van eventuele tekorten. De algemene reserve fungeert als eerste buffer indien tekorten zich voordoen, maar hoeft niet van een dusdanige omvang te zijn dat er meerjarig tekorten mee kunnen worden afgedekt, of dat er grote tegenvallers in de jaarlijkse exploitatielasten mee moeten worden opgevangen. Een belangrijk uitgangspunt is of er ten aanzien van de risicobeheersing een realistisch beeld is neergezet. Verder is een inschatting en beoordeling van het weerstandsvermogen vooral van belang bij het opstellen van een begroting. Bij de terugblik in de jaarrekening zijn de financiële effecten die zich hebben voorgedaan van in het verleden voorziene risico’s immers vertaald in de realisatiecijfers. Met andere woorden: de nadelige effecten zijn reeds verwerkt in het jaarrekeningresultaat. Beschikbare weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen waarover een organisatie beschikt om de financiële gevolgen van de onderkende risico’s te kunnen afdekken.

Er moet dan gedacht worden aan onbenutte ruimte in de reguliere begroting, vrij aanwendbare reserves en eventuele stille reserves die te gelde kunnen worden gemaakt. Baanbrekers beschikt ultimo 2020 over de volgende reserves: • Algemene reserve Conform eerdere besluitvorming is de hoogte van de reserve € 1,2 miljoen. • Reserve herpositionering Aangezien deze reserve een specifieke bestemming heeft, is deze reserve niet inzetbaar voor de weerstandscapaciteit. • Reserve vakantiegeldverplichtingen Deze reserve heeft eveneens een specifieke bestemming, en is niet inzetbaar voor de weerstandscapaciteit. Benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

25

De geïnventariseerde risico’s met daarbij het ingeschatte maximum schadebedrag en de inschatting van de kans op optreden, leveren gezamenlijk de omvang van de benodigde weerstandscapaciteit op. Bij de jaarrekening zijn de risico’s opnieuw bezien en in onderstaande tabel opgenomen. Geïnventariseerde risico’s Risico’s

Maximale

Kans op optreden

bedrag schade

risico

Gewogen risico

1

Macrobudget rijksmiddelen

PM

PM

PM

2

Ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden

PM

PM

PM

3

Garantstelling Baanbrekers aan Ruelong

PM

PM

PM

4

Vergrijzing

1.000.000

50%

500.000

5

Wegvallen opdrachtgevers

2.400.000

30%

720.000

6

Ontwikkeling loonkosten

690.000

25%

172.500

Totaal

€ 4.090.000

€ 1.392.500

*Inventarisatie van de belangrijkste risico’s is op basis van benchmarking met soortgelijke organisaties

Het risicoprofiel is dan als volgt: Kans 1: < of gelijk 10%

Gevolgklasse

Kans 2: >10% 30%

Kans 3:> 30% 50%

Kans 4: >50% 70%

Kans 5: >70% 90%

Score 6: > 1.000.000 Score 5: >0,5 mln - € 1,00 mln.

5

Score 4: > 0,25 mio. - € 0,50 mln. Score 3: > 0,15 mio. - € 0,25 mln.

4 6

Score 2: > € 0,10 mln. - € 0,15 mln. Score 1: tot en met € 0,1 mln. De nummering in dit risicoprofiel correspondeert met de opsomming in de tabel “geïnventariseerde risico’s”

Beoordeling beschikbaar weerstandsvermogen Op basis van de beschikbare weerstandscapaciteit, die op basis van de jaarrekening per ultimo 2020 €1.200.000 bedraagt, en de berekende benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel, kan het weerstandsvermogen als volgt worden berekend. € 1.200.000/ € 1.392.500 = 0,86 (2019: 1,04)

Voorlopige JAARSTUKKEN BAANBREKERS 2020

26

Toelichting op de risico’s 1. Macrobudget rijksmiddelen De verlaging van het macrobudget van de Wsw rijksvergoeding is gebaseerd op een verwachte uitstroom van Sw-medewerkers. Landelijk wordt geconstateerd dat de daadwerkelijke uitstroom lager ligt dan rekenkundig is meegenomen. Dit heeft tot gevolg dat er een discrepantie ontstaat tussen de subsidiestroom en de daadwerkelijke lasten welke ten laste komen van de Sw-organisatie. Het financiële effect van dit risico drukt op de staat van baten en lasten. 2. Ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden De ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden is gebaseerd op landelijke verwachtingen. Lokaal wijken deze af. Sinds 2016 ontwikkelt het aantal uitkeringsgerechtigden bij Baanbrekers zich gunstiger dan de landelijke trend, maar dit lijkt aan het afvlakken te zijn. Dit positieve effect is verwerkt in de begrotingen, echter hierin schuilt wel een risico op het moment dat de trend zich tegengesteld gaat ontwikkelen. Het financiële risico dat hiermee gepaard gaat wordt uiteraard in de tussentijdse bestuursrapportages gemeld, en op dat moment in de begroting en jaarrekening verwerkt. Als gevolg van de coronacrisis zou het aantal uitkeringsgerechtigden fors kunnen gaan toenemen.

De verwachting is dat het Rijk de BUIG-budgetten daar op zal aanpassen, maar het is nog niet duidelijk wat dit op de middellange termijn financieel gaat betekenen voor Baanbrekers. 3. Garantstelling Baanbrekers aan Ruelong In 2018 is door het algemeen bestuur van Baanbrekers besloten een voorziening te vormen voor het negatief eigen vermogen van Ruelong B.V. Baanbrekers heeft deze voorziening getroffen voor de gecumuleerde verliezen van Ruelong B.V. tot en met het boekjaar 2020. Ook voor de jaren 2021 en verder is in de meerjarenraming rekening gehouden met jaarlijkse verliezen. 4. Vergrijzing Door de vergrijzing van de werkpopulatie in Nederland, neemt ook het aantal ‘oudere’ Swmedewerkers bij Baanbrekers toe. Door een hoger arbeidsongeschiktheidspercentage onder oudere medewerkers leidt dit tot hogere kosten. Dit risico wordt ingeschat op € 1,0 miljoen over een periode van 5 jaar. 5. Omzetverlies Het wegvallen van opdrachtgevers heeft bij de invoering van de Participatiewet meer dan gemiddeld impact op het resultaat. Baanbrekers is meer dan bij de Sw afhankelijk van de opdrachtgevers omdat het Rijk alleen het ontbrekende deel aan loonwaarde compenseert. Dit risico wordt ingeschat op 30% van de omzet van de 10 grootste klanten (omzet: € 2,4 miljoen). 6.